Гәзиттең номеры: 31 » Гәзиттең номеры: 31 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 31\nЯбай ҙа ул, бөйөк тә...21.04.2017\nФизкультура - уҡыусыларҙың иң яратҡан дәрестәренең береһелер. Унда математик иҫәпләүҙәр, көсөргәнешле уйлау талап ителмәй, ә бары тик физик күнегеүҙәр: йүгереү, һикереү, туп менән уйнау, баскетбол, саңғыла йөрөү тәнеңә, йәнеңә сәләмәтлек, рәхәтлек кенә килтерә. Был дәрестәргә балалар элек-электән һәр саҡ ихлас йөрөйҙәр. Бигерәк тә уҡытыусыларын яратһалар, икеләтә ҡәнәғәтлек кисерәләр. Уҡыусыларының ана шундай сикһеҙ мөхәббәтен яулаған ябай уҡытыусы хаҡында бөгөн һүҙем.\nВаҡыты менән иҫәпләшмәй, тормошоноң күп өлөшөн эшенә арнап, балаларҙы физик яҡтан көслө, әүҙем тормошҡа әҙерләгән Ураҙ лицейының физкультура уҡытыусыһы Морат Хәлфитдин улы Хәмитовтың хеҙмәте иғтибарға лайыҡ. Һөнәрен яратып, еренә еткереп башҡарғас, уҡыусылары ла үҙенә ылығып тора, коллективта, ауыл халҡы алдында ла абруйы ҙур.\nМорат Хәмитов 1977 йылда Килмәк ауылында донъяға килгән. Атаһы - шахтер, әсәһе хаҡлы ялға сыҡҡансы дәү-ләт страховка ойошмаһында эшләгән. Атаһы данлыҡлы балта оҫтаһы булараҡ та бил-дәле. Ғаиләлә өс бала тәр-биәләнгән. Өсөһө лә юғары белемле - Башҡорт дәүләт уни-верситетының Сибай инсти-тутын тамамлағандар.\nБәхетегеҙҙе һынап ҡарарға ашығығыҙ!21.04.2017\nХөрмәтле гәзит уҡыусыларыбыҙ! 1 апрелдән 2017 йылдың икенсе ярты йыллығына гәзит-журналдарға яҙылыу кампанияһы башланды. Беренсе ярты йыллыҡ менән сағыштырғанда хаҡтар бер аҙ күтәрелде, был почта сығымдарының артыуына бәйле. Сираттағы кампанияла ла Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм I,II төркөм инвалидтары өсөн ташламалар ҡарала.\n«Яйыҡ»ҡа 6 айға яҙылыу хаҡы - 841 һум 26 тин. Ветерандар өсөн 6 айға -769 һум 02 тин. Редакция подпискаһы (үҙегеҙ килеп алған осраҡта) - 480 һум.\n«Аҙна һайын приз»\nАуыр темаға ауыр әңгәмә21.04.2017\n18 апрелдә балалар араһында суицид осраҡтарының сәбәптәрен өйрәнеү һәм балиғ булмағандарға ҡарата енәйәт ҡылыныуҙарҙы иҫкәртеү буйынса эш төркөмөнөң ултырышы үтте. Сара «түңәрәк өҫтәл» рәүешендә үткәрелде, эшмәкәрлектәре балалар менән бәйле урындағы етәксе-белгестәрҙән тыш, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары Эльвира Әйетҡолова менән Римма Үтәшевалар ҙа ҡатнашты.\nҺуңғы 4 йылда 5 балиғ булмаған райондашыбыҙ үҙенә-үҙе ҡул һалды. Аҙағына тиклем еткерелмәгән ынты-лыштар, әлбиттә, тағы ла күберәк. Сәбәптәр төрлө - яҡындары менән уртаҡ тел таба алмау, мәктәптәге йә тиңдәштәр менән проблемалар, яуап-һыҙ тәүге мөхәббәт һ.б. Йәшәйеш ләззәтенән ваз кисерлек дәрәжәгә еткән үҫмерҙәргә ваҡытында ярҙам күрһәтеп өлгөрөү өсөн күп эш баш-ҡарыла: социаль-психологик ярҙам үҙәктәре, «ышаныс телефондары», спорт һәм йәмәғәт эшмәкәрлегенә йәлеп итеү, имен булмаған ғаиләләрҙе даими күҙәтеү аҫтында тотоу, мәктәп психологтары һәм социаль педагогтар аңлатыу-йыуатыу бурысын башҡа-рыуҙары һәм башҡа күп. Тик яңынан-яңы касафаттар ҙа ҡалҡып тора бит әле. Бына, мәҫәлән, интернет селтәрендә үҫмерҙәрҙе нисектер арбап, психик яҡтан үҙҙәренә буйһондороп, суицид ҡылырға өндәгән сайттар пәйҙә була башлаған. Бик ҡурҡыныс күренеш, йәштәр көнө-төнө компьютер артында үткәрә бит... Эльвира Әйетҡолова ата-әсәләрҙе был тәңгәлдә бик уяу булырға өндәне. Бындай сайтты абайлайһығыҙ\nХалыҡ ышанысын аҡлап21.04.2017\n21 апрелдә муниципаль берәмектәр хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамын билдәләй. Урындағы үҙидара органдарының социаль-иҡтисади мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә, халыҡҡа сифатлы тормош тәьмин итеүҙәге әһәмиәте ҙур. Районыбыҙҙа күптәргә өлгө булырлыҡ ауыл Советтары биләмәләре, халыҡтың ихтыяжын аңлап эш иткән етәкселәр ҙә бихисап.\nБерҙәм йортта бәрәкәт бар22.04.2016\nРФ Президенты В.В.Путиндың 2012 йылғы указына ярашлы, 21 апрель - Урындағы үҙидара хеҙмәткәре көнө тип билдәләнә башланы. Был дата осраҡлы рәүештә алынмай: 1785 йыл батшабикә Екатерина II «Ҡалаларға жалованная грамота» тип аталған документҡа ҡул ҡуйған була - Рәсәй тарихында урындағы үҙидара тураһында тәүге хоҡуҡ акты. Әйткәндәй, В.В.Путиндың указынан һуң да урындағы властарҙың вәкәләттәре ярайһы киңәйтелә.\nҺөнәри байрамды Рәсәй Федерацияһында 300-400 мең тирәһе кеше билдәләй. Илебеҙҙә бихисап муниципаль берәмектәр бар, шул иҫәптән 535 ҡала округтары, 267 ҡала-эсе муниципаль берекмәһе, 1823 муниципаль район, 1644 ҡала һәм 18 654 ауыл ултыраҡтары.\nЗаман башҡа, заң башҡа, тигәндәй, урындағы власть структураларында ниндәйҙер яңы вазифалар барлыҡҡа килә, элеккеләре бөтөрөлә йә үҙгәртелә. Гәзит уҡыусыларыбыҙға ниндәй һорау менән ҡайһы кешегә мөрәжәғәт итеү кәрәклеген төшөндөрөү өсөн, муниципаль районыбыҙ Советы һәм хакимиәтенең структураһын тулыһынса баҫырға булдыҡ.\nТөймә лә бүләк, дөйә лә бүләк22.04.2016\nВәғәҙә иткәнебеҙсә, «Яйыҡ» гәзитенә икенсе ярты йыллыҡҡа яҙылыусылар араһында приздар уйнатыуҙы башланыҡ. Беренсе уйында өс бүләк отоусы билдәләнде.\nТәүге приз - баҡса миҙгеле башланыр алдынан бик тә кәрәкле әйбер - йәшелсә үҫтереү өсөн ҡулайлама - Һәйтәк ауылынан Ғәлиә һәм Наил Ғәбиҙуллиндарға сыҡты. Яҙмыш үҙе шулай билдәләгәндер - ғаилә йәшелсә-емеш үҫтереүгә бик әүәҫ икән.\nНаил Нурлығаян улы менән Ғәлиә Хөсәйен ҡыҙы ҡулға-ҡул тотоношоп бына инде 63 йыл татыу ғүмер кисерәләр. Алты балаға ғүмер биреп, тәрбиәләп үҫтергәндәр. Ҡыҙғанысҡа күрә, балаларының икеһе иртә баҡыйлыҡҡа күскән. Рафаил улдары тау-байыҡтырыу ком-бинатында хеҙмәт итә. Фаилдары атай нигеҙенән алыҫ китмәй, ауылда төпләнгән. Зилә ҡыҙҙары Краснодар крайында йәшәй. Гөлдәр ҡыҙҙары Мәҫкәү ауылында бына инде 30 йыл шәфҡәт туташы булып эшләй. Балалары үҙҙәре хәҙер олатай-өләсәй булғандар.\nМәкерле «сихут» сире24.03.2015\nТуберкулез - иң боронғо ауырыуҙарҙың береһе. Ул меңәрләгән ғүмерҙәрҙе ҡыйған афәт. Был сир тураһында белешмәләр боронғо китаптарҙа яҙып ҡалдырылған, ғалимдар уның йоғошло ауырыу икәнлеген иҫбатлау өсөн төрлө эҙләнеүҙәр үткәргән. 1882 йылда немец ғалимы Роберт Кох микроскоп аша туберкулез таяҡсаларын күрә алған һәм был таяҡсаларҙың туберкулез сирен тыуҙырыуын иҫбатлаған.\nТуберкулез менән күберәк алкоголь эсемлектәре менән мауығыусылар, асар-баҡтар, йәш үҫмерҙәр, ауырлы ҡатындар, йәш балалы әсәләр, илдән-илгә күсенеп йөрөүселәр, хроник сирлеләр ауырый.\nТуберкулез - ул нә-ҫелдән бирелгән ауырыу түгел, ә шулай ҙа бер ғаиләлә сирле булған осраҡта, бер-береһенән йоҡтороп бер нисә кеше ауырырға мөмкин.\nСир күп осраҡта ауырыу кешенән йоға: йүткергәндә, сөскөргәндә, һөй-ләшкәндә һауа аша һау кешенең тын юлдарына үтеп инеп, үпкәне, ҡан аша таралып, башҡа органдарҙы ла зарарларға мөмкин. Зарарланған кеше оҙаҡ дауаланмаһа, үпкә шешә, тишелә. Ауырыуҙың тәүге симптомдары булып күкрәк ҡыҫыу, хәл бөтөү, сәбәпһеҙҙән тирләү, йүткереү, тән температураһының күтәрелеүе, аппетит юғалыу, ябығыу күҙәтелә.\nБыл донъяла ниҙәр бар?24.03.2015\nЭт саба тип, бет саба, ти… Саҡырыу алып та, Болгария президенты Росен Плевнелиев 9 май Мәскәүҙә үтәсәк Еңеү парадына килеүҙән баш тартты. Рәсәй гел генә «славян туғандар» тип иркәләп йөрөтһә лә, юҡҡа ғына ике донъя һуғышында ла беҙгә ҡаршы алышмағандарҙыр инде! Улай ғына ла түгел бит әле, 19 быуатта күпме һалдаттарыбыҙҙың ҡанын түгеп, Төркиә хакимлығынан азат иткән булдыҡ. Быйыл Болгарияла иҙеүҙән ҡотолоуҙың 137 йыллығын билдәләүгә Рәсәй делегацияһын саҡырыуҙы кәрәк тип тә тапманылар - нисек тә яңы хужаларына ярамһаҡланырға белмәйҙәр.\nә Германия башлығы Ангела Меркель ханымға ҡойроҡ болғарға тура килә. Бер яҡтан, 9 май парадында ҡатнашһа, АҠШ оҡшатмаясаҡ. Килмәһә, заманында һуғыш башлаған дәүләттең башлығы Бөйөк Еңеүҙе инҡар итеүен бер кем дә аңламаясаҡ. Шуға ла, туғыҙы түгел, унынсы май килеп, Билдәһеҙ һалдат ҡәберенә венок һалырға ҡарар итте.\n«Йәштәргә ярҙам итәйек!»24.03.2015\nҺис шикһеҙ, республика хөкүмәте ултырыштарын видеоселектор режимында үткәреү - отошло алым. Беренсенән, йәшәйешебеҙгә тура ҡағылған ҡарарҙар ни рәүештә ҡабул ителеүе асыҡ күренә. Икенсенән, өфөгә бармайынса ла, сарала бар район-ҡалаларҙыœ етәкселеге, йәмәғәтселек вәкилдәре һәм журналистар ҡатнаша ала. үткән аҙнала ошо рәүештә хөкүмәттеœ йәштәр менән эш итеү мәсьәләләренә арналған Башҡортостан Хөкүмәте ултырышы үтте. Беҙгә лә шаһит булыу форсаты сыҡты.\n- Беҙ - Волга буйы федераль округында иң йәш биләмәләрҙеœ береһе. Халыҡтың уртаса йәше - 38 тирәһе. Беҙҙән «өлкәнерәктәр» ҙә бар - 40-43 йәш. Республикабыҙҙа йәштәр һаны миллионға яҡын - 970 мең кеше, - тип билдәләне инеш һүҙендә БР башлығы Рөстәм Хәмитов. - Беҙгә йәштәр менән нисек эшләү яҡшыраҡ икәнлекте аныҡ күҙ алдына килтереү, уларҙы ниндәй мәсьәләләр борсоуы хаҡында белеү мотлаҡ.\n- Хеҙмәт хаҡы, эш һәм торлаҡ - йәштәрҙе борсоған иң мөһим проблемалар ошо, тип билдәләне сығыш яһаусы. - Был һорауҙар уңышлы хәл ителә тип әйтеүе ауыр. Йәштәр программалары буйынса торлаҡ алырға булышлыҡ итеү - исем өсөн генә инде, йылына 150-200 фатир миллионлап кеше өсөн тамсы хәтлем генә. Эшкә лә барыһы ла 40-45 йәшлек тәжрибәле белгестәрҙе алырға ынтыла, ә бит тәжрибә үҙенән-үҙе килмәй, уны алыу өсөн башта эшкә урынлашыу талап ителә. Башта университет-институттар, хәҙер, хатта, мәктәптәр, беҙҙең бурыс - белем биреү, һылтауы менән тәрбиә эшенән баш тарта башланы. Бының менән һис тә килешеп булмай. Йәштәрҙең сәйәси-ижтимағи тормошта әүҙемерәк ҡатнашыуҙары ла мөһим. Республика Башлығы һүҙҙәренсә, йәштәргә депутат урындарын биләү мөмкинлеген бирергә, власть органдарын «йәшәртеү» менән әүҙем шөғөлләнергә кәрәк. Төрлө кимәлдәге депутаттар араһында бөгөнгө көндә йәштәр 1,5 проценттан да кәм икән, һәр 200 депутаттың 3-һө генә йәш кеше. Оҙаҡламай сираттағы һайлауҙар етә, ошо хаҡта ла онотмайыҡ.\nҠаланың филармония артындағы майҙанында йәрминкәләр дауам итә. Һәр шәмбе, йәкшәмбе ауыл хужалығы продукцияһын етештереүселәр, эшҡыуарҙар халыҡҡа үҙенең тауарын тәҡдим итә. Йәрминкәгә һирәк сығам, тормош иптәшемдең дә минең дә атай-әсәйҙәребеҙ ауылда йәшәй, шуға ла ит, һөт-ҡаймаҡ, картуф һатып алмайбыҙ. Яҡындарыбыҙға рәхмәтлебеҙ, хәлдәренән килгәнсе аҙыҡ-түлек менән тәьмин итергә тырыша. Иттең, һөттөң хаҡы менән ҡыҙыҡһынғаныбыҙ юҡ.\nШәмбе көнө ғаиләбеҙ менән йәрминкәгә барырға, бер ыңғайына аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙы ҡарап ҡайтырға булдыҡ. Йәрминкә гөрләй, йәнең теләгән нәмәне һатып алырға була. Баҡса үҫтерергә яратыусылар өсөн күңелле лә, мәшәҡәтле лә көндәр етте - сауҙа майҙанында бер нисә урында орлоҡтар күпләп һатыла, улар янында халыҡ мыжғып тора. Хаҡтары төрлөсә, бәләкәй генә ҡаптағыһын 15-20 һумға алырға мөмкин. Орлоҡтарҙың ниндәйе генә юҡ - иртә өлгөргәне, ҡышҡа тиклем сыҙағаны, бал ҡорттары ярҙамында ғына һеркәләнгәне, һыу яратҡаны, ҡояшты үҙһенмәгәне һәм башҡалар. Картуф та күп күренә, уның 5 литрлыҡ биҙрәһе - 100-120 һум, 10 литрлығы - 200 һум. «Икенсе икмәк» ниңәлер артыҡ ҙур һорау менән ҡулланмай, яй үтә, тиҙәр һатыусылар. Халыҡ ҡышҡы запастарын ашап бөтмәгән, күрәһең. Ә бына сөгөлдөр менән кишер ҡиммәтләнгән, килограмы - 45 һум, һуған - 39-40 һум. Кәбеҫтә šышын 40 һум ине, әле 42 һумға еткән. Йәшелсә-емеш һатыусылар байтаҡ ҡына. Помидор арзанайған - 130-150 һум, Туймазы ҡыяры 160-170 һум тора.\nОндоң килограмы 30-35 һум, шәкәр 47 һум. әйтергә кәрәк, шәкәр ҡайһы бер магазиндарҙа һаман 56-65 һум менән һатыла. Дөгө ярмаһы 55-60 һум, макарон изделиялары - 32 һум.


Башҡортостанда күпселек аҙыҡ-түлеккә хаҡ артҡан\n2 Декабрь 2021, 13:42\nБашҡортостан статистиктары күпселек социаль әһәмиәтле аҙыҡ-түлеккә хаҡтың артыуын теркәгән.\nБашстаттың аҙналыҡ мониторингы мәғлүмәттәре буйынса, республикала айырыуса кәбеҫтә ҡиммәтләнгән (3,1 процентҡа). Бер килограм кәбеҫтәнең уртаса хаҡы — 39 һум.\nШартлы икенсе урында — арыш ононан һәм арыш-бойҙай ононан бешерелгән икмәк. Бер аҙна эсендә ул 2,9 процентҡа артып, килограмы 62 һумға еткән.\nӨсөнсө урында иһә туңдырылған балыҡ, ул 2 процентҡа артҡан. Хәҙер уның бер килограмы уртаса 163 һумға төшә.\nРеспубликала хаҡтары күтәрелгән аҙыҡ-түлек исемлегендә майлы эремсек, йомортҡа, вермишель, ҡарабойҙай, һөт, дөгө, сосиска, сарделька, колбаса, бойҙай икмәге, тары ярмаһы, шәкәр, аҡ май, маргарин, һарыҡ ите, көнбағыш майы, сыр, он, тоҙ, алма, һыйыр ите, балалар өсөн ит консервалары бар. Бер аҙнала улар 0,1 - 1,8 процентҡа ҡыйбатланған.\nХаҡы төшкән аҙыҡ-түлек иҫәбендә — помидор, шоколадлы кәнфиттәр, яңы ҡыяр, балалар өсөн йәшелсә консервалары.\nШулай уҡ был исемлеккә сусҡа ите, макарон, ҡара сәй, кишер, башлы һуған, балалар туҡланыуы өсөн емеш-еләк консервалары, ҡаймаҡ, картуф, тауыҡ, балалар өсөн ҡоро һөт ҡатышмалары ингән. Бер аҙнала уларҙың хаҡы 0,04-1,2 процентҡа төшкән.


Башҡортостан ғалимдары Мәскәүҙә Рәсәй фәндәр академияһының мөхбир-ағзалары итеп һайланды\nОшондай уҡ дөйөм йыйылыш Өфөлә лә үтте. Ғалимдар һайлауын көтөп алынған сара тип тә әйтергә мөмкин. Сөнки 2013 йылда башланған үҙгәртеп ҡороуға бәйле, бер нисә йыл рәттән һайлау уҙғарылмаған. Йәшерен тауыш биреүгә республика фәндәр академияһының ғәмәлдәге ағзаларын һайлау өсөн - дүрт, мөхбир-ағзалар исемлегенә - 3 һәм почетлы академиктар сафына 14 кандидатура индерелгәйне.\nӘлфис Гаязов, Башҡортостан фәндәр академияһы президенты: «Академик йәки мөхбир-ағза фән өлкәһендә билдәле шәхес булырға тейеш. Быйыл беҙ ғилми тикшеренеүҙәрҙе ғәмәлгә индереү һөҙөмтәләренә лә иғтибар иттек. Сөнки бөгөнгө көндә ғилми асыштар яһау ғына аҙ, уларҙы тормош ашырыу юлдарын да эҙләргә кәрәк».


29 Апрель 2019, 12:12\nБәләкәй сағымдан иң ҡурҡҡаным ҡаҙ булды. Күреп ҡалһам, бер-ике метр алыҫлыҡтан урап үтә торғайным. Хәҙер ҙә был ҡурҡыу тойғолары онотолмай, әле лә һаҡ булырға тырышам.\nБер көндө иртән тышҡа сыҡһам, ни күҙем менән күрәйем: беҙҙең ихатала ата һәм инә ҡаҙ йөрөп ята. Үҙҙәре матур ғыналар! Ата ҡаҙ һалдатмы ни, башын юғары күтәреп, эре генә ҡыланған була. Мин әсәйемдән:\n– Әсәй, был ҡаҙҙар кемдеке?- тип һораным.\n– Беҙҙеке. Уларҙы Шафиға апайҙан һатып алдыҡ, – тип йылмая.\n– Теге иң уҫал ҡаҙҙы ламы? – тип аптырайым, күҙҙәремде селт-селт йомоп.\n– Эйе, – ти әсәйем.\nШафиға инәйҙәрҙең бер уҫал ҡаҙы бар ине шул. Бер кемде лә йорттарына яҡын ебәрмәне. Өй һаҡсыһы – эт шикелле, һәр үткән кешене баҫтыра торғайны. Мин дә дуҫтарым менән шул ҡаҙҙың янына барып, үсекләшеп, ҡаса инек. Эй, ул ваҡытта күңелле булғайны, хәҙер яңғыҙыма ҡурҡыныс. Бөгөндән был йорт ҡошо беҙҙеке, ә бит ул ҡот осмалы!\n– Мин был ҡаҙҙан ҡурҡам бит, нисек әхирәттәрем менән уйнарға сығырмын инде? – тип ҡарайым.\n– Быныһы бигерәк яҡшы, күберәк китап уҡырһың, – тип яуапланы әсәйем.\nУл көндө кискеһен әхирәттәрем мине уйнарға саҡырҙы. Йүгереп сығып барһам, теге ҡаҙҙарҙы күреп, йөрәгем табанға төштө. Нисек итеп ҡойма башына менеп киткәнемде лә һиҙмәнем. Ярай әле әсәйем күреп ҡалды. Ул ҡаҙҙарҙы һарай яғына ҡыуып, мине ҡойманан төшөрөп, урамға сығарып ебәрҙе. Уйынға әүрәп оҙаҡ ҡына йөрөп ташлағанмын. Ҡапҡанан инһәм, тағы ла – теге икәү. Ата ҡаҙ муйынын һоноп, ыҫылдап миңә ҡаршы килә. Кире сығып ҡастым. Оҙаҡ ҡына өйгә инә алмай йөрөнөм, илап бөттөм, бәхетемә күрә, әсәйем килеп сыҡты.\nШулай үтте беҙҙең артабанғы тормош. Ҡаҙҙың мине баҫтырмаған бер көнө лә юҡ, хатта үҙенә Йәберләк тип исем таҡтым.\nБер көндө әсәйемдәр баҙарҙан һап-һары ғына ҡаҙ бәпкәләре алып ҡайтты. Нисек шатланғанымды күрһәгеҙ! Тиҙерәк йылға буйына алып төшөп, уларҙы көткөм килде. Ләкин әсәйемдең уйы икенсерәк ине.\nШул көндө ул һары йомроҡастарҙы теге ҡаҙҙар эргәһенә ебәрҙе. Ләкин ни ғәжәп: инә ҡаҙ ыҫылдап йүгереп килде лә бәпкәләрҙе суҡырға кереште, ә Йәберләк, киреһенсә, ҡыуанғандай булды.\n– Әсәй, ә ни эшләп инә ҡаҙ уларҙы алманы, әсәй кеше һөйөнөргә тейеш бит? – тим ғәжәпләнеп.\n– Йәберләгеңдә атайлыҡ хистәре күберәктер, күрәһең, – тип ҡуйҙы әсәйем.\nШунан башлап ата ҡаҙға ҡарата күңелемдә хөрмәт тойғоһо уянды. Йәберләк тағы ла уҫаллана төштө, бәпкәләрҙе яңғыҙы ғына һәр ваҡыт ҡурсалап йөрөттө. Уларға бәйле йәй буйына күңелле ваҡыттар ҙа, ҡурҡып илап йөрөгән саҡтарым да күп булды. Был мажаралы көндәр ҡапыл ҡайғыға әйләнер, тип бер кем дә көтмәгән ине.\nБер көндө кискеһен малдар көтөүҙән ҡайтҡас, урамда әсәйемдең әрләшкән тауышы ишетелде. Йүгереп тышҡа сыҡтым. Ерҙә ҡанға батып Йәберләк ята ине.\n– Нимә булды ул? – тип ҡысҡырып ебәргәнемде һиҙмәй ҙә ҡалдым.\n– Бынау алйот ҡаҙ бәпкәләрен ҡыҙғанып, һыйыр аҫтында тапалды, – ти әсәйем.\nЙәберләккә яҡыныраҡ килдем. Ул саҡ-саҡ тын алып ята ине. Күҙҙәремә йәш төйөлдө. Ошо мәлдә ҡаҙҙың урынынан тороп, ыҫылдап мине баҫтыра башлауын да ныҡ теләй инем. Ләкин мөғжизә булманы. Йәберләктең тын алыуы туҡтаны. Бөттө... Үткән ҡыҙыҡлы минуттарҙы ла, илай-илай ҡурҡып ҡасҡанымды ла кире ҡайтарып булмаясаҡ. Бәпкәләр сипылдаша, инә ҡаҙ эргәһендә әйләнә, ә минең күҙҙәремдән йәштәр тәгәрәй.\nБәпкәләрен ҡурсып, хатта һыйырға ташланған Йәберләгемә һоҡланып та, аптырап та ҡуйҙым. Ҡыйыулыҡ, яуаплылыҡ, балаларын ҡурсыу кеүек сифаттар хатта ҡайһы бер кешеләрҙә юҡ. Әле мин бер туҡтауһыҙ сипылдашҡан бәпкәләргә ҡарап, тағы ла Йәберләк кеүек ҡаҙҙар үҫеп етеүен теләнем.


Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйәсәге һәм томан төшәсәге хаҡында иҫкәртә // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nҒәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйәсәге һәм томан төшәсәге хаҡында иҫкәртә\n17:40, 31 августа 2016 Хәл-ваҡиғалар\nӨФӨ, 2016 йыл, 31 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nРәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығы 1 сентябрҙә елдең көсәйәсәге һәм томан төшәсәге хаҡында иҫкәртә. Республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, кесаҙна төбәктә көндөң аяҙлы-болотло, яуым-төшөмһөҙ булыуы көтөлә. Көндөҙ көнбайыш райондарҙа ҡыҫҡа ваҡытлы ямғыр яуасаҡ, урыны менән йәшен йәшнәйәсәк. Ел көньяҡтан секундына 5-10 метр тиҙлектә иҫә, көндөҙ көсәйеүсән. Һауа температураһы төндә 8-13, көндөҙ 21-26 градус йылы. Иртән юлдарға томан төшөүе ихтимал.\nТеги: ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы, һауа торошо


Бөркөт булып иңләйҙер күктәрҙе...\n29 Май 2020, 17:35\nҠулымда “Иҙел башы” әҙәби берекмәһендә “Ағиҙел” журналы хеҙмәткәрҙәре менән осрашыу иҫтәлеге - “Башҡорт еренең яҙыусылары” тигән автографлы белешмә. Автографтар араһында хөрмәтле яҡташтарыбыҙ Сабир Шәрипов менән Дамир Шәрәфетдиновтың да ҡултамғалары. Белешмәләге алты йөҙләгән яҙыусы исемлегендә беҙҙең замандашяҡташтарыбыҙҙың да булыуы һөйөнөслө. Һәлмәк кенә китапта уларҙың автобиографиялары бер-бер артлы килә. Хәҙер уларҙың икеһе лә беҙҙең арала юҡ. Ни хәл итәһең, тыуым барҙа - үлем дә бар. Беҙҙе ҡалдырып, бер-бер артлы китеп барҙы улар ваҡытһыҙ, шуныһы ҡыҙғаныс. Дауалауға бирелмәй торған ауырыуҙарҙы бер кем дә үҙе һайлап алмай, улар үҙҙәре килеп, кешенең тәнен, йәнен ашап, социаль хәленә, йәмғиәттә тотҡан урынына, затына ла ҡарамай, һәләкәткә илтә. Юҡ, шулай булһа ла былай ғына китмәне улар: яҡташтары, милләттәштәре күңелендә хәтер тойғолары һүнмәһен, юйылмаһын, яңырып торһон өсөн китаптарын ҡалдырып киттеләр.\nДамир Шәрәфигә бѳгѳн 55 йәш тулыр ине. Юбилейына өс ай ғына ғүмере етмәне мәрхүмдең. Һуңғы утыҙ йылы минең күҙ алдында үтте тиергә лә булыр. Өфөгә китеп: яҙыусы, шағир, тәржемәсе булып танылырҙан алда “Урал” гәзитендә эшләп, журналистика тигән ауыр жанрҙа ижад итеүҙең нескәлектәрен өйрәнеп, тәүге нигеҙ ташын Белоретта һалып киткән кеше ине ул.\nГәзиткә килеүе илдәге “Үҙгәртеп ҡороуҙар” тамамланып, Б.Н. Ельциндың “кем күпме теләй - шунса йотоғоҙ” тип, республикаларға үҙаллылыҡ һоғондороп йөрөгән ваҡытына тап килде. Күпселек йәштәрҙе буйһондорған максимализм сире яңы егерме бишен тултырып барған Дамирҙы ла урап үтмәне, әлбиттә. Йәштәргә күп итеп һәм тиҙ генә кәрәклеген беләбеҙ... Ул беҙ ойошторған “Иҙел башы” әҙәби клубына килде, йыйылыштарға ла йөрөнө. Тик тотҡан урындан һындырып булмағанды аңламай, ҡыҙып та китә торғайны бәхәсләшеп. Ғәҙеллекте, дөрөҫлөктө табыу өсөн хәйлә лә кәрәклеген ҡабул итмәне. Талаптарҙы туранан-тура ярып һала торған, тыуып үҫкән ауылы Көмбә эргәһенән генә шарлап аҡҡан Кесе Инйәр йылғаһы кеүек ярһыуыраҡ егет ине ул. “Урал”да сыҡҡан мәҡәләләрендә лә сағылды был характеры. Б.Ельцин түңкәрелешенең йәштәрҙе максимализмға этәргес йоғонтоһо шул боларыш замандарҙа уҡ уның тәрән йөкмәткеле, үткер мәҡәләләрен матбуғатҡа сығара торҙо. Яңы ғына башҡорт телендә сыға башлаған гәзиттең уҡымлы, абруйлы баҫмаға әйләнеүендә - уның да хеҙмәт емеше булғанлығын беҙ онотмайбыҙ һәм оноторға хаҡыбыҙ ҙа юҡ. Уның шул йылдарҙа уҡ үҙендә шиғриәт күгенә күтәрелерлек һәләт тойоп талпыныуҙарының да шаһиты беҙ.\nШәрәфиҙең ижади тормошоноң тәүге этабы трамплин мәғәнәһендә Белорет булһа, артабан, тыуған тупрағы ҡуйынына ҡайтып һыйынғансы, баш ҡала менән бәйле булды. Шул заманда “Ленинсы” урынына сыға башлаған “Йәшлек” гәзитенең көслө тәьҫире Дамирға ла ҡағылмай ҡалманы. Йөкмәткеһе үҙенең характерына тап килгән, ҡыйыу телле, күп тиражлы гәзит уны Өфөгә саҡырып, баш мөхәррирҙең урынбаҫары дәрәжәһенә күтәрҙе. Был күтәрелеү, үҙ сиратында, Өфөлә йәшәгән бихисап арҙаҡлы шәхестәр менән аралашыу, уларҙың ижади тәжрибәһенә таянып, үҙендәге тәбиғи талантты киңерәк асып үҫтереү мөмкинлеген бирҙе уға. Яҙыусы, шағир булараҡ абруйы күтәрелгән һайын, ул да юғарыраҡ, яуаплыраҡ урынға үрләне. Башта “Аманат” журналының яуаплы сәркәтибе булһа, һуңғы йылдарын Республика Яҙыусылар ойошмаһының төп баҫмаһы булған “Ағиҙел” журналының яуаплы сәркәтибе йөгөн тартты. Шуға өҫтәп, Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар ойошмаһы съезында ойошманың шиғриәт секцияһын етәкләүсе итеп тә раҫланылар уны.\nЯуаплы урындарҙа эшләүенә ҡарамаҫтан, әҙәби ижад ҡомарын бер ваҡытта ла ҡулынан ысҡындырмай, шиғриәттә лә, прозала ла әүҙем эшләне Дамир. Тәржемә эшен дә туҡтатманы. Үҙен ике телдә лә ижад итергә һәләтле яҙыусы итеп танытты. Лирик-фәлсәфәгә ҡоролған шиғриәтенән уның кешелек менән тәбиғәтте айырмайынса бер үлсәүгә һалып баһалауы күренә. Ошо урында уның һуңғы йылдарҙа яҙылған өс строфалыҡ шиғырын иҫкә төшөрөү урынлы булыр: Бала саҡта - ишек алды, Ер шарылай иркен саҡта; Аҡтырнаҡ һәм ала һыйыр Һинән күпкә өлкән саҡта; Бала саҡта - кескәй инеш Сумып сығыр тәрән саҡта; Атай-әсәй ҡуйындары Мәңгелектер, тигән саҡта; Ағайҙарҙан өлгө алып, Әй үҫәһе килә хатта!.. Ә уйлаһаң, бар ғүмерең Бала саҡта, бала саҡта... Ә инде республиканың абруйлы баҫмаларында сыға килгән, төплө аналитик күҙлектән үткәреп яҙылған үткер мәҡәләләре ғәжәпләндермәй ҡалдырмай торғайны мине. Ҡайҙан алды икән шул ҡәҙәре: сәнәғәттә лә, сәнғәттә лә, мәҙәниәттә лә һәм тормошобоҙҙоң башҡа төрлө өлкәләрендә лә иркен йөҙөрлөк күп ҡырлы тәрән белемде, гуманитар фәндәрҙе уҡымаған ябай зоотехник? Тап шуның өсөн ул 2010 йылда Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияға лайыҡ булғандыр ҙа инде.\nНиһайәт, Дамирҙың характерындағы тағы бер, бәлки, төп һыҙатылыр - уның киң күңеллелеге. Бер ваҡытта ла “юҡ”, тимәй, ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер тороуы. Беҙ, Белорет ижадсылары, “Иҙел башы” ойошмаһына берләшеп, ҡайҙан ярҙам көтөргә тип, аптырашып йөрөгән саҡта, ул үҙ теләге менән Инйәргә килеп, беҙҙең ойошмала беренсе әҙәби семинар үткәреүсе булды. Һуңынан да, саҡырған һайын ваҡыт табып, ижад юлына бер аяғы менән баҫһа, икенсеһен терәп өлгөрмәгән ҡәләм һынап ҡарарға теләүселәрҙе әҙәбиәт серҙәренә төшөндөрөп ҡайта торғайны. Ә бит ул рәсми командировка алмай: юллыҡ та, ҡунаҡханамы, фатирҙамы ҡунып ашап-эсеү өсөн Яҙыусылар союзынан бер тин аҡса алмай, үҙ иҫәбенә йөрөнө. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, бер ҡасан да “Иҙел башы”на ҡарата битарафлыҡ күрһәтмәне. Шуның өсөн һәр саҡ рәхмәтлебеҙ уға.\nОҙон һүҙҙең ҡыҫҡаһы, Сабир Шәрипов менән Дамир Шәрәфетдиновтың беҙҙең шатлыҡтарға шатланып, ултырған урындарынан тороп бейеп китер, көйөнөр урында - бергә көйөп ҡаш төшөрөр ысын яҡташ булыуҙары бәхәсһеҙ! Хөрмәтле яҡташ-яҙыусыларыбыҙҙың - икеһенең дә урыны ожмах түрендә булыуын теләп иҫкә алайыҡ беҙ уларҙы.\nСабир Шәрипов исемендәге “Иҙел башы яҙыусылар ойошмаһы етәксеһе.


Өфөлә сираттағы автомоделдәр һөйөүселәре араһында уҙыштар үтте. Йылдағыса бәләкәй машина менән иң оҫта идара итеүсене асыҡлауҙа Рәсәй төбәктәре вәкилдәре лә ҡатнашты. Автомоделизм чемпионаты Өфөнөң моторҙар эшлә берекмәһе нигеҙендә ойошторола.\nБөтә автомобилдәр ҙә ҡаты талаптарға яуап бирергә тейеш, шуға ла ярыш алдынан улар ентекле тикшереү үтә. Мәҫәлән модельдең спойлеры өс ярым сантиметрҙан да бейегерәк булырға тейеш түгел. Уйынсыҡ болидтар сәғәтенә 100 километрға тиклем тиҙлеккә етә ала, финишҡа беренсе булып мо делен иң яҡшы әҙерләгән һәм иң оҫта ҡатнашыусы килә. Үҫмерҙәр ярыш барышында автомобилен ремонтлай ҙа, улар иретеп йәбештереү, конструкторлыҡ нескәлектәренә төшөнә. Тап ошо түңәрәктәрҙә йәштәрҙә инженер булыу теләге уяна ла инде ти остаздары.\nПавел Попинов, автомоделизм чемпионатында ҡатнашыусы /Северодвинск/:\n«Миңә ярыштарға әҙерләнеү, моделгә двигателдәр һайлап ҡуйыу бик оҡшай. Үҙеңде ысын инженер итеп хис итәһең. Мин үҙем киләсәктә тренер булып, балаларҙы автомоделизмға өйрәтергә теләйем».


TelegramЕңеү – 77!VKOKTikTok\n30 Апрель , 12:20\nТәүге ҡарғалар күренһә, ысын яҙ килгән, тиҙәр. Шул мәлдән башлап ҡарҙар ирей, башҡа ҡоштар йылы яҡтан ҡайта, ағастар бөрөләнеп, япраҡ яра башлай.\nЭлек ололар йәш саҡтарында ҡар иреп бөтөп, ер кипкәс, «Ҡарға бутҡаһы»на сыҡҡан. Был йола һаман да һаҡланып килә. Башҡорттарҙың яҙҙы ҡаршылауға арналған байрамы ул. Ҡатын-ҡыҙ, бала-саға сәхрәгә сығып, изге теләктәр теләп, бешергән бутҡаларын ҡоштарға ла ҡалдырып китә. Улар теләктәр тормошҡа ашһын, уңыш мул булһын өсөн ошо йоланы башҡарған.\nI «Б» синыфы уҡыусыһы.\nИшембай ҡалаһы, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се башҡорт интернат-гимназияһы.\n1930 йылдың 12 февраленән нәшер ителә. Ойоштороусылары: Башҡортостан Республикаһының Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы, Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһы» нәшриәт йорто дәүләт унитар предприятиеһы. Баш мөхәррире — Мирсәйет Ғүмәр улы Юнысов.\nБашҡортостан Республикаһы буйынса элемтә, мәғлүмәт технологиялары һәм киңкүләм коммуникациялар өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт идаралығында 2015 йылдың 18 авгусында теркәлде. Теркәү номеры — ПИ №ТУ02-01403.\n8 (347) 273-36-64.


«Китап» - ул сер. Уны ҡулға алыу ғына ла һөйгән йәреңә ҡағылыу менән бер. Тарихта бөтә халыҡтарҙың иң аҡыллы, иң мөҡәддәс һүҙҙәре шул китаптарға теркәлгән, улар быуаттарҙан быуаттарға, быуындарҙан быуындарға күсеп, кешеләргә аң, ғилем, иман, матурлыҡ килтергән. Донъя күргән һәр яңы китап яңы мөғжизә ул», - тип яҙа Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим. Халҡыбыҙҙың олуғ уҙаманы, арҙаҡлы улы Мостай Кәримдең һүҙҙәренә ҡушылып тағы ла шулай тиергә була: быуаттарҙы-быуаттарға, быуындарҙы - быуындарға ялғар, аҙашҡанға изге юлын күрһәтер, күрмәгәнгә зиһен күҙҙәрен асыр, күңеле зәғифтәргә рухи аҙыҡ өләшер ул китап. Ә китапты китап итеүсе, яҙыусы менән халыҡ араһында оло күпер һуҙыусы изге тылсым йорто - ул, әлбиттә, нәшриәт. Кеше аҡылы тыуҙырған оло мөғжизәләрҙең береһе – китап ярала бында.\nБына нисәмә йылдар инде «Китап» нәшриәте уҡыусыларын һөйөндөрөп, халыҡҡа рухи аҙыҡ өләшә. Быйыл, йәғни 2019 йылдың октябрь айында, Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте үҙенең олуғ юбилейын – 100 йыллығын ҡаршы алырға йыйына. Быуатлыҡ тарихы булған нәшриәт халыҡтың рухи ҡиммәттәрен байыта, милли хазинаны арттыра.\nНәшриәттең башланғысы, тәү тамырҙары 1919 йылға барып тоташа. Тарихтан билдәле булыуынса, Башҡортостанда нәшриәт эшен тәү башлап Зәки Вәлиди ойоштора. Архив мәғлүмәттәренән, тарихсыларҙың хеҙмәттәренән күренеүенсә, бигерәк тә тарих фәндәре докторы, профессор Роза Буканованың ғилми эҙләнеүҙәре нигеҙендә «Китап»тың тыуған көнө тип 1919 йылдың 16 октябре иҫәпләнә.\nБашҡорт яҙыуы тарихында һәм әҙәби тел үҫешендә нәшриәт мөһим роль уйнай. 1920 йылдарҙа нәшриәткә нигеҙ һалыусы, башҡорт әҙәбиәтен үтереүгә күп көс түгеүсе яҙыусылар үҫеп сыға. Бигерәк тә, Дауыт Юлтыйҙың, Булат Ишемғоловтың, Мәжит Ғафуриҙың, Ғөбәй Дәүләтшиндың, Афзал Таһировтың, Имай Насыриҙың, Төхвәт Йәнәбиҙең эшмәкәрлеге айырыуса ҙур була.\nҠаҙаныштары ҙур нәшриәттең: Башҡортостандың һәм үҙенең 100 йыллыҡ олпат юбилейын ҡаршы алған көндәрҙә арымай-талмай халыҡтың рухи ҡиммәттәрен байыта ул, милли хазинаны арттыра.\nРеспубликабыҙҙың 100 йыллығын байрам итеү рамкалары сиктәрендә «Китап» нәшриәтендә юбилейға арналған бер-бер артлы бик күп яңы китаптар серияһы, баҫма продукциялар сығарыла.\nНәшриәттең фирма магазины кәштәһе Башҡортостаныбыҙҙың ойошторолоуына 100 йыл тулыуға арналған нәфис, фәнни һәм фәнни-популяр төрҙәге яңы китаптар менән тулыланыуын дауам итә. Башҡорт автономияһының 100 йыллығын сағылдырған түбәндәге китаптар донъя күрҙе. Бына улар:\n«ОБРАЗОВАНИЕ БАШКИРСКОЙ РЕСПУБЛИКИ» («Башҡортостан республикаһы төҙөлөшө» - төҙөүсе авторы Н. У. Ишемғолов). Монографияла Башҡортостан автономияһы барлыҡҡа килеү тарихының актуаль проблемалары сағылыш таба. 1917—1922 йылдарҙа башҡорттарҙың Башҡортостан автономияһы өсөн көрәш ваҡиғалары асыҡлана. Төҙөүсе-автор фәнни хеҙмәттәргә, ваҡытлы матбуғат һәм архив материалдарына таянып, Башҡорт милли хәрәкәтенең Рәсәйҙәге 1917 йылғы Февраль революцияһынан һуң башҡорттарҙың милли-территориаль автономияһын төҙөү процесына үҙ ҡарашын, баһаһын бирә. Монография ҙур өс бүлеккә бүленеп, тәүгеһендә 1917-1918 йылдарҙағы тәүге ҡоролтайҙың үтеү мәсьәләләре, Башҡортостан автономиялы республикаһы төҙөлөүҙә Башҡортостан үҙәк шураһының роле тикшерелһә, артабанғы бүлектә Ваҡытлы хөкүмәт һорауҙары ҡарала. Өсөнсө бүлектә иһә 1920-1922 йылдарҙа республикала барған милли сәйәсәт проблемалары асыҡлана.\n«БАШКИРЫ: ИСТОРИКО-ЭТНОГРАФИЧЕСКИЕ ОЧЕРКИ» («Башҡорттар: тарихи-этнографик очерктар» - төҙөүсе авторы С. И. Руденко). Ҡайтанан баҫылған был китап танылған этнограф-ғалим С.И. Руденконың башҡорттарҙың тормош-көнкүреш мәсьәләләрен яҡтыртҡан тулайым хеҙмәте булып тора. Хеҙмәттән Башҡортостан тәбиғәте, мәҙәниәте, башҡорттарҙың йәшәү тормошо, туҡланыу, кейенеү, биҙәү-ҡулланма сәнғәте тураһында бик күп ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр табырға була. Халыҡ ижадына ҡағылышлы бүлектә ҡобайыр, оҙон көй, бейеү көйө, таҡмаҡтар хаҡында бай материал бирелә. Автор «Эскадрон», «Урал», «Буранбай», «Ҡара юрға» кеүек башҡорт халыҡ йырҙарының тарихын да тасуир итә. Ата-бабаларыбыҙ элек-электән балыҡсылыҡ, игенселек, солоҡсолоҡ, ҡортсолоҡ, малсылыҡ хеҙмәте менән шөғөлләнгән. Был шөғөлдәрҙең барыһы хаҡында ла ғалим китаптың айырым бер бүлегендә күҙәтеү яһай. Башҡорт этнографтарының өҫтәл китабына әйләнгән ғилми хеҙмәт классик әҫәрҙәр рәтендә һанала. Ғөмүмән алғанда, ул башҡорт этнографияһының, антропологияһының артабанғы уңышлы үҫешенә ыңғай йоғонто яһап, уларҙың йөкмәткеһен, йүнәлештәрен билдәләне, фәндең был өлкәләрендәге эҙләнеүҙәрҙең эталонына әйләнде. Шуға күрә лә хеҙмәтте башҡорттарҙың этнографияһы буйынса тәүге комплекслы фәнни тикшеренеү тип атарға ла мөмкин булыр ине.\n«АҪЫЛ ЫНЙЫЛАР КӘРӘҘЕ» (төҙөүсе авторҙары З.Ш. Ҡарабаева, Э.Ә. Яҡупова). Республикабыҙҙың йөҙ йыллығына арналған был китапҡа Башҡортостандың халыҡ шағирҙарының әҫәрҙәре тупланды. Уларҙың ижадында Башҡортостан, халыҡ, Тыуған ил, Ватан, йәшәйеш, заман кеүек оло мәғәнәгә эйә булған төшөнсәләр ята.\nҺәр халыҡтың иң оло хазинаһы – һүҙ. Халыҡтың милли ғорурлығын, милли үҙаңын, үҙенең бәҫен һәм ҡәҙерен һаҡлау һәләтен барыһынан да бигерәк һүҙ сәнғәте тәрбиәләй, барыһынан да нығыраҡ күтәрә, ышаныслы һаҡлай. Быуаттарҙың образлы йылъяҙмаһы булараҡ, шиғриәт халыҡ яҙмышының данлы дәүерҙәрен дә, шанлы ваҡиғаларын да, ҡанлы-зарлы саҡтарын да күңеленә уйып, хәтеренә теркәп йәшәй. Һәр шиғри һүҙе уның йөрәгенән елкендергес кисерештәр һәм ғазаптарҙан һуң тыуған. Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына арналған был баҫма башҡорт шиғриәтенең алтын хазинаһын тәшкил иткән халыҡ шағирҙарының әҫәрҙәренән төҙөлдө.\nЙыйынтыҡҡа, үрҙә әйтеп китеүебеҙсә, Башҡортостандың ун алты халыҡ шағирының (Мәжит Ғафури, Рәшит Ниғмәти, Мостай Кәрим, Сәйфи Ҡудаш, Рәми Ғарипов, Рауил Бикбаев, Назар Нәжми, Әнғәм Атнабаев, Тимер Йорсопов, Марат Кәримов, Александр Филиппов, Абдулхак Игебаев, Ҡәҙим Аралбай, Факиһа Туғыҙбаева, Гөлфиә Юнысова, Хәсән Назар) әҫәрҙәре индерелде.\nБилдәле булыуынса, 1923 йылда Мәжит Ғафури Башҡортостандың беренсе халыҡ шағиры тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ була. Шуға күрә лә йыйынтыҡ Башҡортостандың тәүге халыҡ шағиры Мәжит Ғафури ижадынан башланып, 2017 йылда Башҡортостандың халыҡ шағиры тигән мәртәбәле исемде алыусы Хәсән Назарҙың шиғри шәлкемдәренән тамамлана.\nМәжит Ғафури – күп яҡлы талант эйәһе. Китапта әҙиптең мәғри¬фәтселек, революцион-демократик идеялы шиғырҙары («Мәскәү», «Гөлдәр баҡсаһында», «Мәктәп», «Һарыҡты кем ашаған», «Бир ҡулыңды» һ.б. ) урын ала. Ул быуат башында «Аурупа - Азия» исемле әҫәрен ижад итһә, быуат уртаһында Мостай Кәрим «Европа - Азия» шиғырҙар циклын яҙа. Унда шағир Тыуған яҡ, Тыуған республика, Тыуған ил образдарын бөтә лирик күркәмлеге менән тасуирлай. Шәлкемгә ингән «Тупрағым, һауам, һыуҙарым», «Ҡайын япрағы тураһында», «Россиянмын», «Иңләнем дә буйланым» һ.б. бик күп шиғырҙарында әҙип Башҡортостаныбыҙ һәм уның халҡы менән һоҡлана, мәдхиә йырлай, ғорурлана. Мостай Кәрим Тыуған иленә дан йырлап:\n«Тупраҡтар сөм-ҡара бында,\nЯлтырап, янып тора», - тип өндәшә.\nӘ Сәйфи Ҡудаш «Тыуған ил» шиғырында Башҡортостан образын түбәндәгесә күрә:\n«Ҙур минең тыуған еркәйем,\nКиң минең тыуған илем,\nАйға баҫып ҡараһаң да,\nКүрмәҫһең уның сиген».\nРәми Ғарипов «Урал йөрәге» әҫәрендә Башҡортостанға дан йырлай ниндәй генә ауырлыҡтар килеүгә ҡарамаҫтан, Башҡортостан баш эймәгән, автономиялы социалистик республика булып, иреклеккә сыҡҡан:\n«Ҡаны менән яҙып данын халҡым,\nҘур йөрәген илткән иреккә,\nШуға ла бит Ленин һыны уға\nЫрыҫ-бәхет булып ереккән».\n«Был китапта Башҡортостандың ун алты халыҡ шағирының йөрәк һүҙҙәрендә милләтебеҙҙең уҙғанын һәм бөгөнгөһөн, тыуған ер образын киң ҡоласлы тарихи араларҙа күҙәтә алыу, мәңгелек ваҡытты үткәндәрҙең, хәҙергенең һәм киләсәктең айырылғыһыҙ бәйләнешендә һүрәтләү оҫталығының артыуы башҡорт шиғриәтендә тормоштоң асылы, кешенең йәшәү мәғәнәһе хаҡында фәлсәфәүи уйланыуҙар традицияларын көсәйтә бара», - ти Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев китапҡа баш һүҙ итеп яҙған «Шиғриәтле лә, шөһрәтле лә» исемле мәҡәләһендә.\n«ШАҠАЙ БУРАНЫ» (авторы Ғәлим Хисамов). Киң ҡатлам уҡыусыларына тәғәйенләнгән өр-яңы баҫмала Башҡортостан автономияһын барлыҡҡа килтереү өсөн көрәш ваҡиғалары һүрәтләнә. Ул бынан бер быуат элек Башҡортостанда барған ваҡиғаларға арнала. Яҙыусы быуат башында барған сәйәси осор тураһында яҙа.\nТарихтан билдәле булыуынса, батша хөкүмәте тарҡалып, Николай II киткәс, ваҡытлы хөкүмәт власть башына килә, Рәсәй бөтөнләй икенсе сәйәси юлға, үҙгәрештәр осорона аяҡ баҫа. Ғәлим Хисамов тап ошо осорҙо «Шаҡай бураны» романы аша тасуир итә. Әҫәр Рәсәйҙәге бер генә ай эсендә (1917 йылдың февралендә) булған ваҡиғаларҙы һүрәтләй. Роман бик етеҙ, әүҙем рәүештә Рәсәйҙәге Февраль рево¬люцияһы хәлдәренән башлана һәм аҙағынаса шулай дауам итә.\nАвтор романда революция осоронда барған башҡорт милли хәрәкәте ваҡиғаларын ябай халыҡ вәкилдәре һәм күренекле шәхестәр образдары аша ла бирә. Күҙаллауыбыҙса, Нурсәлих, Насретдин образдары аша Шәйехзада Бабич, Муса Мортазин прототиптары асыҡ сағылыш таба. Яҙыусы документаль рәүештә Шәйехзада Бабичтың яҙмышын тулыһынса ҡабатламай, шулай ҙа тормошоноң ҡатмарлы мәлдәрен төрлө яҡлап сағылдыра алыуға өлгәшә. Нурсәлих образы менән бер рәттән шул осорҙағы «Ваҡыт», «Шура», «Аҡмулла», «Ҡармаҡ» гәзит һәм журналдарының баҫылыу урынын билдәләй автор. Әҫәрҙә Зәки Вәлиди образына ҙур урын бирелә.\nЯҙыу¬сы романында, бер юлы Петроград, Ташкент, Баҡы, Ырымбур һәм Көҙәндәге Зәки Вәлиди ҡатнашлы¬ғындағы ваҡиғаларҙы, документаль сығанаҡтарға таянып, оҫта һүрәтләй. Уҡыусылар алдында Зәки Вәлиди башҡорт халҡының танылған етәксеһе, Рәсәй кимә¬лендәге феде¬рализм нигеҙендә торған сәйәсмән, бөтә мосолман халыҡтары араһын¬да абруйлы шәхес булып баҫа.\n«КОРЕННЫЕ НАРОДЫ РОССИИ. БАШКИРЫ» («Башҡорттар. Рәсәйҙең аҫаба халыҡтары» - төҙөүсе авторҙары Р.З. Йәнғужин, Ф.Ғ. Хисамитдинова).\nБилдәле ғалимдар - филология һәм тарих фәндәре докторҙары, профессорҙар Фирҙәүес Ғилметдин ҡыҙы Хисамитдинова менән Рим Зәйниғәбит улы Йәнғужиндың Башҡортостан тарихын, мәҙәниәтен, тел тарихын өйрәнеүгә индергән өлөштәре баһалап бөткөһөҙ. Тел ғилемен дә, тарих белемен дә уларһыҙ күҙ алдына ла килтереп булмай. Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә күптән түгел рус телендә донъя күргән «Коренные народы России. Башкиры» исемле яңы баҫмала башҡорттарҙың этногенезы һәм этник тарихы мәсьәләләре, традицион хужалығы, социаль структураһы һәм рухи мәҙәниәт үҫеше яҡтыртыла. Хеҙмәттең тәүге бүлектәрендә башҡорт ырыуҙарының этник тарихы, «башҡорт» этнонимының килеп сығышы, тормош-көнкүреш мәсьәләләре сағылыш тапһа, артабанғы бүлектәрендә яҙыу тарихы, башҡорт теленең диалекттары, әҙәбиәт, әҙәби тел, халыҡ ижады, декоратив-биҙәү сәнғәте буйынса материалдар тупланған.\n«БАШҠОРТОСТАНДЫҢ ӘҘӘБИӘТ МУЗЕЙҘАРЫ» (башҡорт, рус һәм инглиз телдәрендә; төҙөүсе авторы Ф. Янышев). Китапта бөтәһе 22 Әҙәбиәт музейы хаҡында ҡыҫҡаса белешмә бирелә.\nЙыйынтыҡта Башҡортостаныбыҙҙың әҙәбиәт музейҙары хаҡында ғына һүҙ бармай, ә барлыҡ һүҙ сәнғәте әһелдәренең ижад донъяһына байҡау яһала. Шуға күрә лә тупланған материалдар нигеҙендә һәр әҙиптең музейы тураһындағы белешмәнән тыш, яҙыусының биографияһы, китаптарының яҙылыу тарихы, уларҙың йәмғиәттә тотҡан урыны буйынса ла мәғлүмәттәргә юлығаһың.\nАвтор һәр музейҙың эшмәкәрлеге, экспонаттары хаҡында ентекле аңлатма бирә, ундағы мәғлүмәттәр менән бик оҫта эш итә. Ысынлап та, халыҡтың мәҙәни мираҫын һаҡлауҙа бөгөнгө көндә музейҙарҙың эшмәкәрлеге юғары баһалы. Фәнис Янышевтың «Шиғриәт йондоҙо», «Нур сәсеп тора» һәм башҡа яҙмалары айырым художестволы әҫәргә яҡын. Йор телмсәре, бай һүҙе менән уҡыусыларҙы ылыҡтырып тора.\n«Китаптың төп үҙенсәлекле бер яғы – Башҡортостан менән бәйле башҡа милләт әҙиптәренең дә музейҙары менән дан тота. «Быуаттар аша сәйәхәт» исемле мәҡәләлә С.Т. Аксаковтың Өфөләге йорт-музейында булһаҡ, Надеждино ауылындағы Аксаковтарҙың ғаилә музейы дворян нәҫеле менән таныштыра. «Рухы йәшәй күңелдәрҙә» тигән мәҡәләһендә бөйөк рус шағирәһе Марина Цветаеваның рухи булмышы тулыһынса асыла. Трагик яҙмышлы шағирә беҙҙең республика һәм халҡы менән бәйле байтаҡ иҫтәлектәр һаҡлай. «Наспиҙар балҡытып, һағышҡа һалдың халҡыңды» тигән мәҡәләлә сыуаш классик шағиры Константин Ивановтың тыуған ере – Бәләбәйҙәге музейы менән таныштыра. Ыҫлаҡбаш ауылындағы музейҙа Сыуаш Республикаһынан, Ульянов, Һамар, Һарытау өлкәләренән килгән ҡунаҡтар менән май айында ҙур шиғриәт байрамы уҙғарылыуы ла мәртәбә генә өҫтәй.\nБыл йыйынтыҡ менән танышып сыҡҡас, республикабыҙҙың төрлө төбәктәрендә булғандай булаһың. Тап һүҙ сәнғәтенең йөҙөк ҡашына әүерелгән шәхестәр музейҙары бар халыҡты ылыҡтырып, күңелдәргә рухи күперҙәр һала», - тип яҙа Башҡортостандың Яҙыусылар союзы рәйесе, китапҡа баш мәҡәлә («Рухи хазиналар сығанағы») яҙыусы Зәки Әлибаев.\nЯңы баҫмала теге йәки был әҙәбиәт музейҙының адресы, телефондары ла бирелгән.\nҠулъяҙма документтар, хаттар, фотоһүрәттәр менән тулыландырылған яңы китап һәр уҡыусыға матур бүләк булып барып етер, тип ышанабыҙ.\n«У ИСТОКОВ БАШКИРСКОЙ РЕСПУБЛИКИ» (төҙөүсе авторы А.Ш. Ярмуллин). Азат Ярмуллиндың Башҡортостан дәүләтселеге тарихына ҡығылышлы рус телендәге яңы китабы йәмәғәтселек иғтибарына тәҡдим ителде. Китапта Башҡортостан дәүләтселеге өсөн көрәшкән, уның нигеҙ ташын һалған билдәле 60 милли хәрәкәт эшмәкәре һәм башҡорт милли ғәскәре сардарҙарының биографияһы тупланған. Бынан тыш, китапта милли хәрәкәтттә ҡатнашыусылар исемлеге, фотодокументтар, Башҡортостан автономияһының дәүләт һәм хәрби органдары тураһында белешмә мәғлүмәт бирелгән.\nБашҡортостан дәүләт¬се¬леген төҙөүҙә Хәбибулла Ғәбитов, Шаһишәриф Мәтинов, Мөхәмәтйән Булатов, Шәмсетдин Ғафаров, Нуриәғзәм Таһиров, Әмир Ҡарамышев, Сәғит Мерәҫев, Мөхтәр Ҡарамышев, Хажиәхмәт Унасов, Шәйехзада Бабич, Ғабдулла Әҙеһәмовтар хәл иткес роль уйнай. Ошондай арҙаҡлы шәхестәребеҙҙе халыҡҡа ет¬кереү, исемдәрен мәңгеләштереү маҡсатында яҙылған Азат Ярмуллиндың был китабы уҡыусылар араһында тиҙ танылыу алды.\n«ОРНАМЕНТ СЧЕТНОЙ ВЫШИВКИ БАШКИР» («Башҡорттарҙың семәрләп сигеү орнаменты» - төҙөүсе авторы Елена Нечвалода). Был монография авторҙың 2012 йылда донъя күргән китабының ҡайтанан баҫмаһы булып тора.\nБашҡорт орнаменты тип әйберҙәрҙе, ҡоралды, туҡыманан эшләнгән әйберҙәрҙе, интерьерҙы биҙәү өсөн ҡулланылған, геометрик, үҫемлек йәиһә зооморф элементтарҙы ҡабатлау һәм сиратлаштырыуға нигеҙләнгән нағыш-биҙәктәр атала. Башҡорт милли сәнғәтендә биҙәү-ҡулланма (декоративно-прикладное искусство) һәм һынлы сәнғәт (изобразительное искусство) айырым бер әһәмиәтле урын тота. Сигеү сәнғәте башҡорттарҙа төрки ислам художество мәҙәниәтенә барып тоташҡан биҙәү-ҡулланма сәнғәтенең традицион төрө һанала.\nБашҡорт орнаменты фәнни күҙлектән С. И. Руденконың, Н.В. Бикбулатованың, Р. Г. Кузеевтың, С.Н. Шитованың хеҙмәттәрендә ентекле өйрәнелә. Е. Е. Нечвалода аталып үтелгән ғалимдарҙың хеҙмәттәренә таянып, биҙәү-ҡулланама сәнғәтенең бер төрө булаҡ һырлап-семәрләп биҙәлгән орнаменттар хаҡында һүҙ алып бара, уларҙың төрҙәрен күрһәтә. Сигеү – башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының иң таралған ҡул эштәренең бер төрө. Ғәҙәттә, ҡулъяулыҡтың, таҫтарҙың осон төрлө биҙәкле орнаменнттар менән сиккәндәр. Таҫтар тип оло һәм урта йәштәге ҡатын-ҡыҙҙың башына урай торған бер осо сигеүле оҙон аҡ митҡалды атап йөрөтәләр. Ул таҫтамалға оҡшап торған була. Хеҙмәттең тәүге бүлектәрендә төҙөүсе-автор таҫтарҙы сигеүҙә орнаменттарҙың формаларын миҫалға килтерә. Артабанғы бүлектәрҙә орнаменттарҙың атамаһы, уларҙың тәғәйенләнеше, ҡоролошо, урынлашыуы, ҙурлығы һәм өлөштәре өйрәнелә.\nТәҡдим ителгән китап этнографтар, тарихсылар, рәссамдар, уҡытыусылар һәм, ғөмүмән, биҙәү-ҡулланма сәнғәте менән ҡыҙыҡһыныусы киң ҡатлам уҡыусыларына тәғәйенләнә.\n«100 ЛЕТ ДУХОВНОМУ УПРАВЛЕНИЮ МУСУЛЬМАН РЕСПУБЛИКИ БАШКОРТОСТАН: ИСТОРИЯ И СОВРЕМЕННОСТЬ» («Башҡортостан Республикаһы Дини идаралығына 100 йыл: тарих һәм хәҙерге заман» - коллектив авторҙар).\nБашҡортостан мосолмандары Дини идаралығы эшмәкәрлегенең тарихын сағылдырған яңы китапта Ҡол Ғәли, Мәүлә Ҡолой, Ғабдулла Ҡолоев, Салауат Юлаев, Кинйә Арыҫланов, Тажетдин Ялсығолов, Ғәбдрәхим Усманов, Мирсалих Биксурин, Сәлихйән Кукляшев, Ғәли Соҡорой кеүек тағы ла бик күп суфый шағирҙар, мәғрифәтселәр, шул осорҙоң фән, йәмғиәт эшмәкәрҙәре хаҡында белешмә бирелә. Шулай уҡ ислам диненең Башҡортостанда таралыу тарихы һәм уның хәҙерге торошо яҡтыртыла. БР мосолмандары идаралығының формалашыу этаптарына төп иғтибар бирелә хеҙмәттә. Белешмә-статистик характерҙа Дини идаралыҡтың беҙҙең көндәрҙәге эшмәкәрлеге лә мөһим урынды биләй.\n«БАШКОРТОСТАН В ЦИФРАХ» («Башҡортостан һандарҙа» - коллектив авторҙар). Федераль дәүләт статистика хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса территориаль органы төҙөгән китап мөһим датаға – БР юбилейына арнап сығарылды.\nҺандар теле менән статистик мәғлүмәттәр нигеҙендә Башҡортостандың Рәсәйҙәге тәүге милли-территориаль республика булып ойошторолған ваҡытынан алып бөгөнгө көнгә тиклем үткән юлы, үҫеше, социаль-иҡтисади хәле бәйән ителә.\nДөйөмләштереп алғанда, «Китап» нәшриәтендә донъя күргән китаптарға һоҡланмау мөмкин түгел: улар, Башҡортостаныбыҙҙың вәкәләтле илсеһе, уның визит карточкаһы булып, илебеҙҙең төрлө төбәктәренә, Ер шарының бөтә китғаларына тарала.


Йырҙарҙа – йылдар ауазы » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Яңылыҡтар » Йырҙарҙа – йылдар ауазы\nЙырҙарҙа – йылдар ауазы 30.03.2018 // Яңылыҡтар\nНефтекама дәүләт филармонияһы артистары йыл да Өфө халҡын бай концерт менән һөйөндөрә. Был республикабыҙҙың мәҙәниәт тормошоноң матур йолаһына әүерелгән.\nКоллектив быйыл да баш ҡалала сығыш яһарға йыйына. Башҡорт дәүләт филармонияһында бөгөн ҡуйыласаҡ концерт “Йырҙарҙа – йылдар ауазы...” тип атала.\nӨфөләр беҙҙең артистарҙың сығышын һәр саҡ көтөп ала. Үҙенсәлекле мөхит, сағыулыҡ, талант… Өҫтәүенә Нефтекама филармонияһы күп милләтле һәм жанрҙарға бай булыуы менән дә айырылып тора. Унда башҡорт, татар, мари эстрада төркөмдәре эшләй, “Түңгәүер” бейеү ансамбле иһә – ҡалабыҙҙың ғына түгел, тотош республиканың ғорурлығы. Әҙәби-музыкаль лекторий, балалар циркы ла репертуарҙы тулыландырыуға күп көс һала.\nНефтекама халҡы филармонияла үткән һәр концертҡа әүҙем йөрөй, зал гелән тулы була. Был, һис һүҙһеҙ, артистарҙың үҙ эшенә бөтөн көсөн, тырышлығын, һәләтен һалыуы, тынғыһыҙ ижад итеүе хаҡында һөйләй. Һәр концерт – үҙе бер тамаша, яҙмыш, үҙенсәлекле ваҡиға. Программаға гелән тәрән фекер, фәлсәфә һалына, зауыҡ, нәфислек, матурлыҡ өҫтөнлөк итә. Улар йыр-бейеү аша ғына еткерелмәй, ә театрлаштырылып, композицияларға берләштерелеп, юғары оҫталыҡ менән еткерелә. Шуға ла тамашасы һәр концерттан яңы көс, дәрт, илһам алып ҡайта.\nСәхнә йәшлекте ярата, тиҙәр. Хаҡ һүҙҙәр. Беҙҙең филармониялағы ижади коллективтар башлыса йәштәрҙән тора: бер туған Иршат менән Азат Ҡарасуриндар, Илгиз Миңләхмәтов, Сулпан Ғәфүрйәнова, Ирина Халиҡова, Илнур Мөфтәхов, Руфина Йәнбирҙина, Әлиә Шамуҡова, Лиана Ғәлина, Розалия Иҙелбаева… Шул уҡ ваҡытта, әлбиттә, сәнғәт усағының үҫешендә, ҙур абруй ҡаҙаныуында исемдәре киң билдәле Айбулат Рәхмәтуллиндың, Раян Алтыншиндың, Рифҡәт Ғәбделйәновтың, Юнир Ноғомановтың, Гөлнара Сәфәрованың, Аревик Гугасяндың һ.б. өлөшө баһалап бөткөһөҙ.\nҺис шикһеҙ, Өфөләге концертта Нефтекама дәүләт филармонияһы артистары үҙ оҫталығына йәнә бер ҡат инандырыр, күңелдәрҙе нурландырыр, матурлыҡ донъяһына онотолмаҫ сәйәхәт ҡылдырыр.\nҮҫеш институты проекттарҙа ҡатнаша 13.09.2018 // Яңылыҡтар\nIV Көнсығыш иҡтисад форумы барышында республика Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов Рәсәй...\nУрлаштыңмы? Хөкөмгә баҫ! 13.09.2018 // Яңылыҡтар\nБорай районы прокуратураһы Ҡуҙбай ауыл советы башлығына ҡарата ғәйепләү һығымтаһын раҫлаған....\nБыл һыуҙы эсергә яраймы икән? 13.09.2018 // Яңылыҡтар\n"Роспотребнадзор" хеҙмәткәрҙәре Стәрлебаш районындағы ауылдарҙа эсәр һыуҙың сифатын тикшергән һәм...\nБеҙҙекеләр Владивостокта 12.09.2018 // Яңылыҡтар\nРеспублика Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов етәкселегендәге Башҡортостандың рәсми...


Һанлы телевидениеға күсергә әҙерһеңме?\n8 Февраль 2019, 14:09\nҺәр яңылыҡ халыҡта иң башта аңлашылмаусанлыҡ һәм борсолоу тыуҙыра. 3 июндән һанлы телевидениеға күсеү мәсьәләһе буйынса ла һорауҙар күп булды. Уның ҡарауы, гәзиттә һәм гәзиттең сайтында халыҡҡа һанлы телевидение тураһында һәм уға күсеү тәртибен аңлатып, кәрәкле мәғлүмәттәр биреп торабыҙ. Районда һәм ҡалала йәшәүселәр ошо йәһәттән мәғлүмәтле эш итһен, мутлашыусылар тоҙағына эләкмәһен өсөн муниципаль район хакимиәтендә лә күп кенә саралар ойошторолдо. Урындағы хакимиәт башлыҡтарына, етәкселәргә халыҡ араһында аңлатыу эштәре алып барырға ҡушылды.\nОшо көндәрҙә муниципаль район хакимиәтендә һанлы телевидениеға күсеүгә арналған тағы бер кәңәшмә булып үтте. Уны Башҡортостан Республикаһының Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов, район хакимиәте башлығының кадрҙар буйынса урынбаҫары Иван Пинящук алып барҙы. Кәңәшмәлә шулай уҡ Әбйәлил, Бөрйән районы вәкилдәре, райондың ауыл хакимиәттәре башлыҡтары, матбуғат хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты. Борис Николаевич сығышында: “Әлегә беҙҙең иң мөһим бурыс - 4 июндә кешеләрҙең яратҡан телетапшырыуҙарһыҙ тороп ҡалмауы”, - тине һәм ошо мәсьәләне билдәләнгән ваҡытҡа тиклем берҙәм хәл итергә кәрәклеген аңлатты.\nҺанлы телевидениеның өҫтөнлөктәре, үҙенсәлектәре нимәлә һуң? Уға күсеү өсөн ябай телевизор ҡараусы нимә эшләргә тейеш? Мәҫәлән, райондың тау, урман араһында урынлашҡан ауылдарында йәшәгәндәр өсөн бының ниндәй файҙаһы бар?\nБелгестәр аңлатыуынса, һанлы сигнал һәр ваҡыт телевизорҙың сифатлы күрһәтеүен тәьмин итәсәк, кешеләр күп канал ҡарау мөмкинлегенә эйә буласаҡ. Шулай уҡ иҡтисади йәһәттән дә отошло, сығымдар күпкә аҙыраҡ китәсәк. Элекке телевизорҙарға спутник антеннаһы һәм һанлы приставка һатып алып, белгестәр ярҙамында тоташтырырға ғына кәрәк. Бының өсөн үҙегеҙҙең хакимиәт башлыҡтарына мөрәжәғәт итә алаһығыҙ. Улар һанлы телевидениеға күсергә теләүселәрҙең исемлеген төҙөп, тейешле урынға заявка бирә. Билдәләнгән көндә эшсе бригада килеп, ҡоролмаларҙы ҡуйып һәм тоташтырып китә ала. Антенна һәм приставка хаҡы аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә, түбән килемле эшләмәгән пенсионерҙарға, йәғни пенсиялары 8645 һумдан артмаған кешеләргә өлөшләтә кире ҡайтарыла. Ҡоролмаларҙы һатып алған документтарығыҙҙың булыуы мотлаҡ. Ауыл хакимиәттәре башлыҡтарына мөрәжәғәт итеп, тейешле документты тултырырға кәрәк. Документтың формаһы һәр хакимиәткә ебәрелгән. Сығымдарҙы ҡайтарыу өсөн төп шарт - йәшәгән урында теркәлгән булыуың һәм Пенсия фондынан справка. Һанлы телевидениены һайлаусылар абонент хаҡы түләмәй, йәғни тулыһынса бушлай 20 федераль каналды ҡарай һәм өс радиостанция тапшырыуын тыңлай аласаҡ.


Иртәме - һуңмы, иҫке дуҫтар ялҡыта башлай, әхирәттәр кейәү гә сығып таралыша. Нишләйһең, яңыларын эҙләргә ваҡыт. Әммә йәшлек йылдары үткән һайын яңы кешеләр менән танышыу ҡыйыныраҡ бирелә. Йәштәргә был йәһәттән еңелерәктер, моғайын. Хәйер, улар ҙа "ҡайҙа танышырға" тигән һорау менән\nбаш вата. Ярайһы уҡ етеш тормошта йәшәүсе егет һәм ҡыҙҙар йәмәғәт транспорты менән файҙаланмай һәм, ғәҙәттә, урам да ҡыҙырмай. Дискотека - клубтарҙа ваҡыт үткәреү ҙә күптәрҙең күңеленә ятмай. Минең бер танышым интернеттағы форумдарҙа һә м иғландар буйынса таныша. Бер тапҡыр, ике, өс... Бындай "осраҡлы" танышыуҙа асыҡ күңеллелек һәм ышаныслылыҡ кимәле юғарыраҡ, тип һанай күптәр.\nЭш урынында күптәребеҙ яҡын мөнәсәбәт булдырырға тырышмай. Иғлан буйынса танышыу тәжрибәһе үткәрер алдынан, б еренсе сиратта мин үҙемдең шәхси статусымды үҙгәртергә булдым - юрый ғына, әлбиттә. Уртаса йәштәрҙәге, билдәле проблемалары булған уртаса төҫ - ҡиәфәтле, ғаиләле ирҙән 30 йәшлек, бурыстар һәм торлаҡ эҙләү мәшәҡәттәренән азат "мачоға" әйләндем. Коллегаларым миңә юғары белем һәм рухи ихтыяждар тураһында ваҡ - төйәк тураһында яҙмаҫҡа кәңәш бирҙе. Һөҙөмтәлә ошондайыраҡ йөкмәткеле иғлан барлыҡҡа килде: "Үҙаллы, интеллигент, аҡсаға мохтажлығы булмаған, йомшаҡ күңелле йәш ир кеше ял ваҡытын биҙәргә һәләтле ҡатын - ҡыҙ менән танышасаҡ. Автомобиль һәм осрашыу өсөн урын бар.\nХәйер, тәжрибә тулылығы өсөн "йомшаҡ күңелле иргә" өс төрлө ҡиәфәттә сығыш яһарға тура килде. Талап итмәй, киреһенсә, үҙе тәҡдим итеүсе геройым тейешле түләү өсөн ләззәт вәғәҙә итеүсе Өфө альфонстарынан отошло айырыла ине. Бер аҙнанан мин бушлай иғландар баҫҡан гәзиттәрҙә рәхәтләнеп\nүҙемдең иғландарымды уҡый инем инде. Хәйер, был иғландарҙа бирелгән сифаттарҙың яртыһы ғына ла ысынбарлыҡҡа тап килһә, миңә гәзиттең ярҙамы кәрәгер инеме икән. Тағы биш көндән аяҡтарым мине үҙенән - үҙе почтаға килтерҙе. Сират теҙелеп\nкиткән. Унда тороусы кешеләрҙе күҙәткән арала мин үҙемдең был өлкәлә беренсе булмауымды аңланым: матур итеп кейенгән 4 0 йәштәр тирәһендәге ҡатын да, мыйығы ла сыҡмаған йәш егет т ә, ҡорһағы кәпәйгән пеләш ир ҙә үҙ иғландарына яуап алырға килгән икән. Минең сират еткәс, почтала эшләүсе ҡыҙ энциклопедик һүҙлек ҙурлығындағы хаттар төргәге тотторҙо. Ми н уларҙы һанап сыҡтым: теүәл 50 дана.\nИртә менән хаттарҙы уҡырға ултырҙым. Көтөлгәнсә, ҡатын - ҡыҙҙар араһында "етеш тормошта йәшәүсе әфәнде" ҙур уңыш менән файҙалана. 24 йәшлек врач та, 30 йәшлек уҡытыусы ла, "блондинка" Света ла (йәше күрһәтелмәгән) "спонсор" менән танышырға теләк белдергән. Яуаптарҙың бер өлөшө асыҡтан - асыҡ "үҙ бәхетең" менән уртаҡлашырға саҡырып яҙылған.\n- ... Эшем шундай - тирә - яҡта бары тик ирҙәр. Улар миңә\nенси объект итеп кенә ҡарамаһындар өсөн барыһын да эшләргә әҙермен. Үҙем дә иғлан биреп ҡарағайным, ниндәйҙер шикле әҙәмгә юлыҡтым, һуңынан ул артымдан фатирыма тиклем күҙәтеп килде. Үҙе тағы һәр ҡатын - ҡыҙ уның менән булырға риза, тип маҡтана... - Тамараны тыңлағанда, уның дәғүәләренә тап килгән ир - атты бик оҙаҡ эҙләргә тура киләсәк, тигән уй баш ҡа\nҠатын - ҡыҙҙарҙың хаттары буйынса фекер йөрөтһәң, уларға\nйәшәүе бик ҡыйындыр, тигән уйға киләһең. Бына бер студентка\nмине йомшаҡ күңелле "папик" итеп күрә, икенсе сибәр славян ҡатынына бай һөйәркә кәрәк. "Һеҙҙең менән осрашыу көтәм. Дөйөм ятаҡта йәшәйем. Әлегә эшләйем..." - артабан 19 йәшлек\nЛена үҙенең габариттарын һүрәтләй. "33 йәшлек Арыҫлан ысын ир - егет эҙләй" - яҡын - тирәһендә ысын ирҙәр юҡ, тимәк. "Никахта биш йыл. Ә бына рухи яҡынлыҡты ситтән эҙләргә тура килә" - ҡыҙыҡ, ә уның икенсе яртыһы кем менән "рухи" аралаша\nЯбай ғына, "автомобилһеҙ һәм торлаҡ проблемалары булған" ир исеменән биргән иғландарым яуапһыҙ ҡалды тип әйтергә була . Ә бына "Эскерһеҙ аралашыу өсөн йәш кеше" иғланы буйынса\nшылтыратыуҙар булды. Телефондан шылтыратыусы ҡалын тауыш х ата яҡын арала осрашырға тәҡдим итте. Гомосексуал булмауым хаҡында бутала - бутала аңлата башлағас, ул миңә би к ныҡ үпкәләүен белдерҙе.\n"Матди ярҙам күрһәтергә" һәләтһеҙ булыуым мине ҡатын - ҡыҙҙар иғтибарына дәғүә итеүселәр араһынан төшөрөп ҡалдырҙы,\nкүрәһең. Бик һирәктәр генә "фәлсәфә һатырға яратыусы ир" йо раты менән танышырға теләк белдерҙе. Ә ҡатын - ҡыҙҙар үҙҙәре эргәһендә күрергә теләгән ир - ат портреты түбәндәгес ә\nяңғырай: "ышаныслы, аҡсалы, йомарт, әҙәпле, үҙаллы"- һәм та ғы ла ҡатын - ҡыҙҙар ниңәлер "йомшаҡ күңелле" тип өҫтәй. Унд ай ирҙе ҡайҙан табаһың инде\nИке аҙна буйына ҡатын - ҡыҙ ҡиәфәтендә көслө заттар менән\nаралашып хәлдән тайҙым. Ҡорһаҡлы ир урынына һомғол буйлы, е тен сәсле, ҡабарынҡы күкрәкле ҡатын - ҡыҙға әйлән әле. Ир - ат өсөн ул үгеҙгә ҡыҙыл сепрәк күрһәтеү менән бер. Ирҙәрҙең гәзиттә танышыу теләге менән биргән иғландары миндә аҫылыныу теләге тыуҙырҙы. Уларҙың фекере буйынса, ҡатын - ҡыҙ мотлаҡ "темпераментлы, сибәр, яғымлы, тыныс, баҫалҡы, комплексһыҙ" булырға тейеш. Минеңсә, ирҙәргә реклама ҡарарға\nярамай. Беренсе иғланым: "Баҫалҡы, мөләйем ҡатын 27/165, кейәүҙә, килешле кәүҙәле, сексуаль. Һирәк осрашыуҙар өсөн. Тел...". Икенсеһе: "Аҡсалы, һөйкөмлө ҡатынға ҡарт булмаған, темпераментлы ир кәрәк. Осрашыу өсөн урын бар. Хат һәм фото мотлаҡ..."\nДөрөҫөн әйткәндә, мин үҙемде ставка ҡуйылған ярыш аты тип хис иттем. Хаттар һаны илленән артып китте. Ҡаланың ир - аттарын йоҡонан яҙҙырҙым, тип бер ҙә арттырмайынса әйтә алам ® Хаттар өҫтөндә ун көн ултырырға тура килде. Был ирҙәр көндәлек тормошта үҙҙәренең ҡатындары һәм әхирәттәре менән н исек аралашалыр, әммә улар бер ҙә хат яҙа белмәй"\n- Күптән инде осрашыуҙар өсөн берәй ҡыҙ менән танышырға теләйем, - ти Сергей хатындағы номер буйынса шылтыратҡан ҡатын - ҡыҙ коллегама ҡыйыуһыҙ ғына тауыш\n- Ғаилә тормошо барып сыҡманымы ни - тип һорау бирә "һөйкөмлө блондинка". Тик быны әйтергә ярамаған булған икән.\n- Вулкан өҫтөндә йәшәгән кеүекмен, дөрөҫөн әйткәнгә ғәфү итегеҙ, һ. б. һ. б. ... - . Хушлашырға ваҡыттыр, ахыры.\n- Мин көтәсәкмен! Үбәм... - тип тағы нәмәлер теҙә Сергей, әммә коллегам телефон трубкаһын ташлап өлгөрҙө. Тәүге осрашыуҙа уҡ "үбәм" Шул ғына етмәгәйне Башҡа хаттарҙы ҡарарға кәрәк. Ҡайһылай ҙа һаҡ беҙҙең ирҙәр - барыһы ла тик эш телефондарын ғына яҙған. Ә инде танышыуға кандидаттарҙың тотанаҡһыҙлығы иҫең китерлек. Өйләнгән Андрей үҙенең мөхәббәт актын һүрәтләү оҫталығы менән хайран ҡалдырҙы. Тик хат аҙағында ул юҡҡа ғына ғәфү үтенгән һәм ниңәлер уңыштар теләгән. Икенсе Андрей "Хыянатсы ҡатын" шиғырын яҙып ебәргән. Бынан һуң ниндәй осрашыу тураһында һүҙ булыуы мөмкин\nӘ бына командировкаға килеүселәр өмөттәрҙе аҡламаны. Эйе,\nхалыҡ улар тураһында дөрөҫ һөйләй икән. Башҡа ҡалаларҙан килгән хаттарҙың ҡайһыһын ғына алма, уларҙа Өфөгә командировкаға килгән ваҡытта осрашырға тәҡдим яһала. Ғөмүмән, ирҙәрҙең һөйгән йәрҙәренән баш тартырға әҙерлеге хайран ҡалдыра.\nШулай ҙа ир - аттарҙың күпселек өлөшө әлегә ҡыйынһына\nкеүек. Дөрөҫ, билдәле кимәлдә профессионаллыҡ та һиҙелә. Ун\nхатты визит карточкалары менән сағыштырырға булыр ине. Ҡыҫҡа ғына хәбәрҙәр ҙә осраны, мәҫәлән: "Эдуард, тел..." Ике Сергей һәм бер Алексей үҙ автомобилдәрендә ҡаршы алырға вәғәҙә итте. Урыны ла, автоһы ла, шампан шарабы ла бар уларҙың.\nДөйөм алғанда, ҡыҙыҡ ҡына картина килеп сыға. Ошондай юл менән шәхси тормошон юлға һалырға ҡарар иткән ҡатын - ҡыҙҙы ун осраҡтың туғыҙында йә "ҡулланыусыға", йә "профессионалға" , йә "халявщикка" тап булыу көтә. Һәм был, билдәләп үтәм, ма тур, аҡыллы, үҙ - үҙен тулыһынса тәьмин иткән ҡатын - ҡыҙҙар . Был\nисемлеккә инмәгәндәргә нәмә эшләргә - билдәһеҙ. Әгәр комплекстарыңды ситкә ташлап, үҙ ялыңды "ирҙәр схемаһы"\nбуйынса ойоштораһың икән, интим осрашыу килеп сығасаҡ. Тәүгеһе һәм һуңғыһы, әлбиттә. Ҡатын - ҡыҙҙар, ирҙәрҙән айырмалы рәүештә, бик сәйер ҡоролған: ғәҙәти сексҡа улар риза түгел, уларға мотлаҡ мөхәббәт тойғоһо өҫтәлеүе кәрәк. Б ыл тойғо иһә яуаплылыҡҡа алып килә. Һуңғыһынан ирҙәр уттан ҡурҡҡандай ҡурҡа. Ул күңел асырға теләй, ә бында...\nИғландар ярҙамында потенциаль ғаилә башлығы булмаһа ла,\nысын ир табырға иҫәп тотоусы ҡатын - ҡыҙҙарҙы бик ҡыйыу тип әйтер инем. Уларҙың ҡайһы берҙәренең был юл менән танышыу\nғына түгел, ғаилә лә ҡороуын билдәләргә кәрәк! "Бәхетле бил ет" тартып сығарыу ихтималлығы бар, әлбиттә, тик... Тик ул троллейбуста (поезд, автобус, трамвай, самолет, һ. б.) үҙең дең берҙән - береңде осратыу мөмкинселегенән бер нәмә менән дә


Тимер юлда контейнерҙарҙа йөк ташыу күләменең артыуы күҙәтелгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТимер юлда контейнерҙарҙа йөк ташыу күләменең артыуы күҙәтелгән\n15:48, 12 февраля 2010 Иҡтисад\nКонтейнерҙарҙа йөк ташыу тимер юлдың йөк ташыу структураһының һаман да ҙур өлөшөн алып тора. Әгәр уҙған йылда ташылған йөк күләме кәмеүе күҙәтелһә, ғинуарҙа ыңғай яҡҡа үҙгәрештәр булыуы хаҡында әйттеләр.\n"Башинформ" агентлығына Куйбышев тимер юлының Башҡортостан бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, 2008 йыл менән сағыштырғанда, 2009 йылда контейнерҙарға тейәлгән йөк күләме 8,7 процентҡа кәмегән, быны бөтә донъя иҡтисади көрсөгө менән аңлаталар.\nШул уҡ мәлдә урта тоннажлы контейнерҙарға йөк тейәү 100,6 процентҡа үтәлгән – барыһы 11511 контейнер эшкә ҡушылған. Эре тоннажлы контейнерҙарға йөк тейәү планға ҡарата 98,9 процент тәшкил иткән, бында 16079 контейнер ҡулланылған. «Трансконтейнер» асыҡ акционерҙар йәмғиәте филиалының йөк станцияһында тәүлегенә уртаса 76 контейнерға йөк тейәлгән.\nКүпселек осраҡта, контейнерҙарҙа сәнәғәт продукцияһын ташыйҙар. Башҡортостан бүлеге Куйбышев тимер юлының иң эре йөк ташыусыһы иҫәпләнә һәм контейнерҙарҙа йөк ташыуҙың өстән бер өлөшөн башҡара.\nҒинуарҙа Куйбышев магистраленең Башҡортостан бүлеге менән йөк ташыуға 1964 контейнер ҡулланылған, шуның 1490 — эре тоннажлы. Уҙған йылдың ғинуар айы менән сағыштырғанда, был күрһәткес 11,27 процентҡа артығыраҡ.\nТеги: транспорт, йөк ташыу, тимер юл


2020 йылдың декабрендә Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы менән берлектә башҡорт телен, мәҙәниәтен, башҡорт халҡының тарихын, замансалығын масс-медиа һәм социаль селтәрҙәрҙә популярлаштырыуға йүнәлтелгән проекттарға грант ярҙамы күрһәтеү буйынса конкурс иғлан итте. Конкурстың маҡсаты – киң мәғлүмәт сараларында һәм социаль селтәрҙәрҙә башҡорт теле тураһында контентты арттырыу, башҡорт теленә һәм халҡына ҡыҙыҡһыныу уятыу. Конкурс 2021 йылдың майына тиклем дауам итә, еңеүселәр ай һайын билдәләнә. Беренсе айға эштәр ҡабул итеү 15 ғинуарҙа ябыла. Ҡатнашыусылар һәм еңеүселәр киләһе айҙа ҡабаттан ғариза ебәрә ала, ләкин икенсе төрлө проект менән, тип белдерҙеләр Башҡорт ҡоролтайының матбуғат хеҙмәтендә. Конкурста 18 йәше тулған Рәсәй Федерацияһы гражданлығына эйә киң мәғлүмәт саралары, онлайн-проект вәкилдәре һәм блогерҙар ҡатнаша ала. Талаптар менән ентекләберәк конкурстың положениеһында танышырға мөмкин.


Баланың теле матур асылһын — СНЕГУРОЧКА\nБаланың теле матур асылһын\n25.01.2022 26.02.2022 д/с "Снегурочка"Оставить комментарийна Баланың теле матур асылһын\nГөлсәсәк Бикйән ҡыҙы Урмантаева, Сибай ҡалаһы — «Ҡарһылыу» балалар баҡсаһының уҡытыусы-логопеды, «АҠБУҘАТ» журналында баҫтырлыған мәҡәләһендә бик мөһим мәсьәләләрҙе күтәргән.\nҺәр ата-әсә сабыйының теле матур асылыуын түземһеҙләнеп көтә. Кескәйҙең тәүге ауазы ҡыуанып ҡаршы алына, ә инде тәүге һүҙҙәре мәңге хәтерҙә ҡала , уларҙы бар ғаилә яратып иҫкә ала.\nБаланың телмәре үзенең йәнәшәһендәге өлкәндәр менән аралашҡан сакта формалаша башлай. Артабан баланың дөрөҫ һөйләшеп китеүендә лә ғаилә ағзаларының йоғонтоһо ҙур. Бала телмәрендәге төрлө кәмселектәр киләсәктә уның уҡыуында һәм холҡонда сағылыш таба. Насар һөйләшкән бала, үзенең кәмселеген аңлау йәшенә еткәс, күп һөйләшмәй башлай, оялсан, ҡыйыуһыҙ була. Өндәрҙе һәм һүҙҙәрҙе дөрөҫ итеп әйтә алмау уҡыуҙа ла артҡа ҡалыуға килтерергә мөмкин. Ата-әсәләр йыш ҡына баланың был кәмселегенә артыҡ әһәмиәт бирмәй, ә бала ваҡыт еткәс дөрөҫ итеп һөйләшер тип уйлай һәм яңылыша, сөнки әлеге кәмселек бала өсөн ғәҙәткә әйләнергә мөмкин.\nБаланың телмәрендәге кәмселектәрҙе асыҡлау һәм уларҙы булдырмаҫ өсөн, һәр балаға 3, 5 һәм 7 йәштәрҙә логопед менән кәңәшләшеү мөһим булып тора, сөнки һәр бала ла үҙ аллы рәүештә дөрөҫ һөйләшеүҙе үзләштерә, ә өлкәндәр теге йәки был өндөң хаталы әйтелеүен аңғармаҫҡа мөмкин.\nТелмәр кәмселектәре ни сәбәпле килеп сыға һуң?\nБала тыуған көндән алып бала менән дөрөҫ һөйләшеү мөһим.\nСабый үҙ телендә матур өндәр теҙмәһен, дөрөҫ һөйләшеүҙе ишетеп кенә ҡалмай, ә яйлап үҙләштерә башлай ҙа инде, ә артабан инде уйындар ваҡытында үзенең хәрәкәттәрен һүҙ менән бәйләй башлаясаҡ.\nӨлкәндәрҙең телдәрен боҙоп бала теленә күсеп һөйләшеүҙәре, йәғни, баланың дөрөҫ әйтмәгән һүҙҙәрен ҡабатлау баланың телмәренә кире йоғонто яһай, сөнки балалар ишеткәнде ҡабатларға, өлкәндәргә оҡшатып һөйләшергә тырышалар.\nҺүҙҙәрҙең дөрөс әйтелешен күрһәтмәйенсә, өйрәтмәйенсә тороп, баланың кәмселеге булған өндө әйтеүен талап итеү (мәсәлән, “р”өнө менән булған һүҙҙәрҙе) өндө бозоп әйтеүгә булышлыҡ итеүе мөмкин. Был осраҡта “р” өнө тамаҡ менән әйтелергә, тел осо ян тештәргә ҡарай ҡуйылырға мөмкин. Шулай уҡ артикуляция органдарының тейешенсә формалашмаған булыуы, йәки ауыр хәрәкәтләнеүе лә сәбәпсе булырға мөмкин. Имезлекте артыҡ озаҡ ваҡыт ҡулланыу ҙа с-з, ш-ж, т-д, н, л кеүек өндәрҙең тештәр араһында яһалыуына килтерергә мөмкин.\nПсихик функцияларҙың – фекерләү, иғтибар, хәтерҙең тейешенсә үҫмәгән булыуы шулай уҡ телмәрҙең дөрөҫ формалашмауына килтерә, сөнки баланың телмәренә иғтибар, уны хәтерҙә ҡалдырыу, күҙәтеүсәнлек, оҡшатыу күнекмәләре етешмәй.\nБына шуның өсөн дә ата-әсәләр баланың телмәр үҫешенә иғтибарлы булһындар, вакытында логопед кәнәштәренә ҡолаҡ һалһындар ине.\n”Ҡарға бутҡаһы” (“Грачиная каша”)\n28.01.2022 26.02.2022 д/с "Снегурочка"\nДиплом первой степени за сказку собственного сочинения!\n20.12.2021 26.02.2022 д/с "Снегурочка"


Өфөнөң Комсомол урамындағы 107-се йорт алдын ҡарҙан таҙартыу күмәк кеше ҡатнашлығындағы һуғыш менән тамамланған\nВаҡиғаны күреүселәр әйтеүенсә, идарасы компания хеҙмәткәрҙәре эш барышында транспорт хәрәкәтен сикләп тора. Ләкин тап ошо саҡта урам эсенә ҡара төҫтәге «Лада Гранта» килеп инә һәм компания рәйесе әйтеүенә иғтибар итмәй, төпкә уҙа.\nАртабан машина эсенән ике ир сығып ҡар таҙартыусылар менән һуғыша башлай. «Бәйләнештә» сайтының «БашДтп» төркөмөндә ҡуйылған видеояҙманан күренеүенсә, улар ҡорбандарына битаға оҡшаш таяҡтар менән ташлана. Һөҙөмтәлә урында йәшәүселәр зыян күрә. Уларҙың береһененең башы йәрәхәтләнә, уға хирург ярҙамы күрһәтелә. Килеп тыуған хәл органдар тарафынан тикшерелә, «Лада Гранта»лағы ирҙәрҙең шәхестәре асыҡлана.


Институт развития обазования РБ\nМинең педагогик фәлсәфәм.\nТормошомда ниҙәр кисерһәм дә,\nКерләмәмен йөрәк хисемде.\nҺәр ваҡытта ғорур аҡлармын мин\nКеше тигән бөйөк исемде!\nМин кем? Йәшәү маҡсатым ниндәй? Был донъяла үҙ урынымды дөрөҫ тапҡанмынмы? Үҙемдең педагогик фәлсәфәмдә мин ошо һорауҙарға яуап бирергә тырыштым.\nАтайым менән әсәйем мине был яҡты донъяға бүләк иткән, йондоҙ кеүек балҡыһын тип, Зөһрә тигән исем ҡушҡандар. Мин – башҡорт ҡыҙы. Мин - әсә. Мин – башҡорт теле уҡытыусыһы! Ниндәй ғорур яңғырай минең был донъяға тәғәйенләнешем. Тимәк, мин ябай әсә һәм ябай уҡытыусы ғына түгел, ә милләтемде дауам итеүсе, туған телемде үҫтереүсе, яҡлаусы ла, илемә, халҡыма ҡарата һөйөү, ғорурлыҡ тойғолары тәрбиәләүсе патриот та.\nУҡытыусы…Ошо күркәм һөнәргә илһөйәр, телһөйәр, балаларҙы, эшен яратҡан кеше генә эйә була алалыр, сөнки ысын уҡытыусы булыу өсөн белемдәр шишмәһе, сабырлыҡ, түҙемлек, ысын кешелеклелек һәм педагогик оҫталыҡ кәрәк. Баланың буласаҡ профессияһы уҡытыусыһынан тора, ә уҡытыусы профессияһы кешегә хоҙай тарафынан бүләк ителә, тигәндәре бик тә дөрөҫтөр.\nМинең яратҡан һөнәрем…Фәһемле һәм ҡыҙыҡлы дәрестәрем… Минең тырыш, шаян, отҡор уҡыусыларым… Минең бар донъям ошо мәңгелек серле өсмөйөш эсендә ҡайнай.. Мин дәрестәрем аша уҡыусыларымды туған телемдең сихри баҡсаһына алып инәм, туған телемдә һайраған ҡоштарҙың моңдарын тыңларға өйрәтәм, туған телем аша халҡымдың тәрбиә ҡанундарын аңдарына һеңдерергә тырышам. Уҡыусыларымдың мәктәптә нисек, ниндәй кимәлдә белем алыуы, һис шикһеҙ, миңә, минең дәрестәремә бәйләнгәнен мин яҡшы аңлайым, шуның өсөн дә һәр дәресемде балаларға файҙа һәм фәһем бирерлек итеп үткәререгә тырышам.\nУҡытыусы өсөн камиллыҡтың сиге юҡ, ғүмер буйы мәктәптә эшләгән уҡытыусы ла үҙен мин камил уҡытыусы тип әйтә алмай, сөнки тормош алға барған һайын уның дәрестәренә заманса яңы талаптар ҡуйыла. Шуның өсөн уҡытыусы ғүмер буйы өйрәнергә, ғүмер буйы камиллыҡҡа ынтылырға тейеш. Әйтәһе фекерем шул: ниндәй генә уҡытыусы булһа ла, иҫкелеккә тотоноп ятмай, заман менән бергә атларға, үҙ предметын яҡшы белергә, талапсан булырға тейеш, сөнки баланың артабанғы яҙмышы мәктәптә ниндәй кимәлдә белем алыуына туранан –тура бәйле. Был ҡағиҙәне уҡытыусы һәр ваҡыт хәтерендә тотһон ине.\nМинең дәрестәремдә һәр ваҡыт ижади күтәренкелек, ике яҡлы йылы атмосфера хөкөм һөрә. Уҡыусыларымдың алдына уйланырға мәжбүр иткән проблемалар ҡуям, уларҙы фекер йөрөтөү, хыял итеү донъяһына алып инәм, төрлө эш алымдары аша балаларҙа дәрес материалына ҡарата ҡыҙыҡһыныу уятам. Бала күңелендә эҙләнеү ниәтен, эҙләнеү теләген асырға тырышам.\nӘлбиттә, ижади эшләгән уҡытыусы өсөн бөгөнгө дәреслек материалдары менән генә сикләнеп ҡалыу мөмкин түгел, шуның өсөн дәрестәремде байытыу өҫтөндә бик күп эштәр алып барам.\nБалаларҙа дәрестәремә ҡарата ҡыҙыҡһыныу тәрбиәләү өсөн, мин иң тәүҙә үҙем балаларҙы яратырға, уларҙың күңел донъяһын аңларға, артабан дәрестәремде бай йөкмәткеле һәм юғары кимәлдә үткәререгә тейешмен. Дәрестең сифаты уҡыу эшмәкәрлегенә, баланың үҙ аллы уйлау һәләтенә ҡайтып ҡала.\nБилдәле булыуынса баланың уйлау һәләтлеге, ижади фантазияһы, хыял итеү әүҙемлеге туған тел дәрестәрендә асыла. Был тәңгәлдә мин педагогия фәндәре докторы Рафаэль Аҙнағоловтың хеҙмәттәренә таянам, уларҙан бик күп нимәгә өйрәнәм.\nМинең һәр дәресем уҡыусыларым менән берлектәге ижади эш алымдарынан тора. Дәрестәремдә уҡыусыларҙың бәйләнешле телмәрен үҫтереү – минең иң төп бурысым. Методикала телмәр үҫтереү проблемаһы һәр саҡ актуаль булған. Был телселәрҙең һәм методистарҙың хеҙмәттәренән асыҡ күренә, мәҫәлән, В.И. Чернышев: “Уҡыусы алған белем һәм күнекмәләрҙең иң мөһиме һәм тормош өсөн кәрәклеһе – уның үҙ телендә асыҡ, аңлайышлы, матур итеп һөйләшә белеүе”, – тип иҫәпләй. Уҡыусыларҙы үҙ фекерен әйтә белергә, төрлө характерҙағы мәғлүмәтте үҙләштерергә һәм шул турала һөйләп бирергә, телмәр мөхитен иҫәпкә алып эш итергә өйрәтеүҙә проблемалы уҡытыу бик тә отошло. Әгәр уҡытыусы һәр дәрестә проблемалы һорау ҡуя белә икән, тимәк ул уҡыусыларын уйланырға мәжбүр итә һәм ижади эшләтә ала.\nМин һәр дәресемдә түбәндәге бурыстарҙы атҡарырға тырышам:\nдәрестә баланың фекерләү һәләтен үҫтереү;\nдәрестәремдең үткәрелеү сифатын күтәреү;\nпроблемалы һорауҙар менән класты уйландырырға мәжбүр итеү;\nуҡыу материалын проблемалаштырыу.\nБыл бурыстарҙы тормошҡа ашырыуҙа миңә яратҡан һөнәремә, уҡыусыларыма, туған телемә, халҡыма булған һөйөүем, үҙ көсөмә ышаныуым, ихтыяр көсөм ярҙам итә.\nҘур бәхет – бөтә ғүмереңде\nЙәш быуынға биреү – бағышлау.\nИлең – халҡың менән бергә атлау,\nТормош ағышынан ҡалышмау.\nИлгә лайыҡ улдар, ҡыҙҙар\nТәрбиәләү ниндәй ҡыуаныс?\nУҡытыусы өсөн бынан да\nБармы икән оло йыуаныс?\nӨфө ҡ., Достоевский ур., 99а


Ҡәнзәфәр бейҙең ҡәбере табылды\nУлар башҡорт халҡының арҙаҡлы улы Ҡәнзәфәр бейгә бәйле документтар алып килгән.\nМең ырыуы башлығы, Нуғай Урҙаһына ҡаршы көрәшкә етәкселек иткән Ҡәнзәфәр бейҙең тыуған ере хәҙерге Благовар районының Башҡорт Тирмәһе ауылы тип фараз ителә ине, уның ҡасан һәм ҡайҙа ерләнгәне билдәле булманы. Ошо көндәрҙә Ҡәнзәфәр бей исемендәге башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәгенә Шишмә районының Иҫке Ябалаҡлы һәм Хәжәт ауылдарынан вәкилдәр: имам хатиб Салауат Вәликәев, тарих уҡытыусылары Ғәлиән Төхфәтуллин, Айҙар Сафин килеп китте.\nУлар башҡорт халҡының арҙаҡлы улы Ҡәнзәфәр бейгә бәйле документтар алып килгән. Иҫке Ябалаҡлы ауылында Ҡәнзәфәр бейҙең ҡәбере табылған. Ҡәбер ташындағы яҙманың тәржемәһен килтерәм: "Хөрмәтле, бөйөк һәм аҡыл эйәһе, һәм уҡымышлы Ҡәнзәфәр бей тыуҙы Ябалаҡ ауылында 939 һижри йылында (миләди йыл иҫәбе буйынса 1532 йыл). Аллаға дан булһын, уға тиңдәш башҡа юҡ. Мусабей улы.\nҠәнзәфәрҙе 1012 һижри йылдың рамаҙан айының 10 авгусында мәңгелек йортҡа ҡуйҙы.\nЯҙҙы Әсфәндиәр мулла".\nТағын бер мөһим сығанаҡ булып Ҡотлояр мулланың яҙмаһынан ҡалған бер киҫәк иҫкесә яҙылған ҡағыҙ. Бында ла ҡәбер ташындағы текст яҙылған һәм аҙағына:"... бу ҡыяғаҙға күсерҙе Ҡотлояр мулла. 1912 йылда", – тип өҫтәлгән.\nШуны уҡ Ҡотлояр мулла ижад иткән бәйет тә иҫбатлай:\nСылтырап аҡҡан Өршәге,\nАслы, Ҡандра һыуҙары\nБыл ырыуға кергәндер,\nИң өлкәне, уңғаны –\nБиш бармаҡтай берҙәм булып,\nДүрт уланын йыйғандыр.\nҘур уланы Ҡоҙайбах\nЙәмле Өршәк буйында.\nДәҫтән тигән уғланы,\nДәрхән күлен үҙ итеп,\nҠыҙҙар тауы итәгендә\nӨршәк, Үҙән буйында\nБулған бейҙең дуҫтары,\nИң яҡыны, уң ҡулы –\nСөфлө тигән ярҙамсы.\nБулған уның улдары –\nҠыпсаҡ яғын үҙ иткән.\nҠәҙер ҫыба тигәне\nҠаршин яғын үҙ иткән.\nИҙел менән Миңлеһе\nҠәнзәфәр бей, үҙ итеп,\nУраҙ менән Мәмбәткә,\nШулай итеп, мең ере\nУн бер олоҫтан торған.\nҠара тундың итәгендә,


Рөстәм Хәмитов ЮНЕСКО эштәре буйынса Рәсәй Федерацияһы Комиссияһы составына индерелде\nОшо айҡанлы Рөстәм Хәмитовты Рәсәйҙең сит илдәр эштәре министры, Комиссия рәйесе Сергей Лавров ҡотланы.\n«Һеҙҙе ихлас ҡотлайым, - тип билдәләнә хатта. - Комиссия эшендә Һеҙҙең әүҙем ҡатнашыуығыҙ беҙең илдең ЮНЕСКО менән хеҙмәттәшлегенә яңы көс бирер тип ышанам».\nЮНЕСКО - Мәғариф, фән һәм мәҙәниәт буйынса Берләшкән милләттәр ойошмаһына 1945 йылдың ноябрендә нигеҙ һалынған. Уның штаб-фатиры Парижда урынлашҡан. Рәсәй 1954 йылдан алып халыҡ-ара ойошманың ағзаһы булып тора. Һуңғы йылдарҙа Башҡортостанда ЮНЕСКО ойошмаһы ҡатнашлығында тиҫтәләгән ғилми-мәҙәни проект тормошҡа ашырыла.


Салауатта файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ күләменең 70 проценты күп фатирлы йорттарға тура килә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСалауатта файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ күләменең 70 проценты күп фатирлы йорттарға тура килә\n14:31, 2 августа 2016 Иҡтисад\nФото: Арина Рәхимҡолова\nӨФӨ, 2016 йыл, 2 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.\nСалауатта күп фатирлы йорттарҙың өлөшө файҙаланыуға тапшырылған дөйөм торлаҡ күләменең 70 процентын тәшкил итә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына ҡала хакимиәте башлығының төҙөлөш, транспорт, элемтә һәм торлаҡ буйынса урынбаҫары Данир Зөбәйеров хәбәр итте.\n«Салауат ҡалаһының районы юҡ, шуға күрә беҙҙә шәхси торлаҡты сафҡа индереүҙең проценты ҙур түгел. Әҙәр ҙә Башҡортостанда 70 процент шәхси торлаҡҡа һәм 30 процент күп ҡатлы йорттарға тура килһә, Салауатта иһә киреһенсә. Беҙҙә күп фатирлы йорттар төҙөүгә баҫым яһала, был файҙаланыуға тапшырылған торлаҡтың 70 процентын тәшкил итә», — тип билдәләне Данир Зөбәйеров.\nХакимиәт башлығы урынбаҫары әйтеүенсә, Салауатта шәхси торлаҡты сафҡа индереүҙең проценты ҙур түгел. Граждандарҙың льготалы категорияларына ер участкалары биреүҙе иҫәпкә алғанда, өс йылдан был йүнәлештең үҙгәреүе ихтимал. Уларға 380-дән ашыу участка бүленгән, тағы ла 300-ө файҙаланыуға тапшырылыу стадияһында.\n«Йыл һайын Салауатта 30-36 мең квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелә. Быйыл күрһәткес яҡынса 38 мең квадрат метр торлаҡ тәшкил итәсәк, шуларҙың 30 мең квадрат метры күп фатирлы йорттарға тура килә», — тине Данир Зөбәйеров.\nСалауат хакимиәте башлығы урынбаҫары әле Көнсығыш биҫтәһен әүҙем үҙләштереүҙәре тураһында ла хәбәр итте. Бында биш ҡатлы йорттар төҙөлә. Бынан тыш, Көньяҡ биҫтәһендә 7-9 ҡатлы йорттар һалыу планлаштырыла.\n«Салауатты үҫтереү программаһы 2032 йылға тиклем әҙерләнгән. Бөтә биҫтәләргә лә тиерлек планлаштырыу һәм межалау проекттары раҫланған, бөгөн объекттар төҙөү өсөн биләмәләр биреү процесы бара», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Данир Зөбәйеров.


Өфөлә инвалид балаларға яңы йыл әкиәт тамашаһы күрһәттеләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә инвалид балаларға яңы йыл әкиәт тамашаһы күрһәттеләр\n11:43, 26 декабря 2013 Йәмғиәт\nӨфө ҡала мәҙәниәт һарайында сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн яңы йыл тамашаһы үтте. Сараны ойоштороусы – ҡала округы хакимиәте. Бөтә Рәсәй инвалидтар йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Анна Аксенова хәбәр итеүенсә, шыршы байрамына биш йөҙләп бала йыйылды. Улар төрлө уйындарҙа һәм конкурстарҙа ҡатнашты, шулай уҡ Кинопультик Корпорацияһынан «Бер, ике, өс» исемле әкиәт тамашаһын ҡараны.\n— Бындай акцияларҙы ҡала хакимиәте социаль яҡланмаған халыҡ, аҙ тәьмин ителгән ғаиәләләр, мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн йыл һайын уҙғара, — тип хәбәр итте Өфө хакимиәтенең Халыҡҡа социаль ярҙам идаралығы начальнигы Светлана Ғәлиева. — Беҙ ата-әсәләре үҙҙәре килтерә алмаған балаларҙы махсус автобуста барып алдыҡ.\nШыршы байрамында төрлө оҫталыҡ кластары ойошторолдо. «Мәктәп 3000» Балалар һәм үҫмерҙәр үҫеше үҙәге вәкилдәре балаларҙы манный ярмаһынан һүрәт эшләргә өйрәтте, малайҙарға һәм ҡыҙҙарға яңы йыл аквагримы яһап, уларҙы ысын әкиәт персонаждарына әйләндерҙе.\n— Яңы йыл – балаларҙың иң яратҡан байрамы. Уларға шатлыҡ, изгелек, йылылыҡ бүләк итеү өсөн мин махсус рәүештә Ҡарһылыу костюмын кейҙем, — тип һөйләй «Мәктәп 3000» үҙәге уҡытыусыһы Алла Матузко. — Беҙ балалар менән ялтырауыҡтар һәм манный ярмаһы ярҙамында яңы йыл уйынсыҡтары эшләнек. Бик матур килеп сыҡты! Үҙ ҡулдары менән эшләгән уйынсыҡтарҙы балалар үҙҙәренә алды.\nТамашанан һуң балаларҙы татлы бүләктәр көттө.


Республика төбәктәрендә тирә-яҡты сүп-сарҙан таҙартыу саралары дауам итә\nУҙған шәмбе Иглин районы ауылдарында уҙған экологик акцияла 4 мең ярымдан ашыу кеше ҡатнашты. Өмәгә 80 берәмек техника йәлеп ителде. Күмәкләгән - яу ҡайтарған тигәндәй, төбәк халҡы махсус полигондарға 200 тонна самаһы көнкүреш ҡалдыҡтары оҙатты.\nБыл йәһәттән айырыуса район үҙәгендә урынлашҡан мәктәп уҡыусылары әүҙемлек күрһәтте. Улар урамдарҙы тәртипкә килтереү менән бер рәттән, Елена Иглина менән Еңеү парктарын төҙөкләндәреүҙә лә үҙ өлөшөн индерҙе. Изге эштән ололар ҙа ситтә ҡалманы. Сөнки быйылғы шәмбе өмәһенең Владимир Лениндың тыуған көнө менән тап килеүе һәр кемгә икеләтә яуаплылыҡ өҫтәне.


Төҙөлөш 2016 йылда башланған һәм тулыһынса Социаль маҡсатлы программалар фонды аша «Башнефть» нефть компанияһының хәйриә ярҙамы иҫәбенә финансланған. Объекттың дөйөм хаҡы – 29 миллион һум.\nРадий Хәбиров ҡасаба халҡын ошо ваҡиға менән ҡотланы. Уның һүҙҙәренсә, «Тирлән үҙ тарихында ауыр һынауҙар үтте, металлургия производствоһы ябылды, үткән быуаттың 90-сы йылдары башында ҡасаба һыу баҫыуҙан ҙур зыян күрҙе. Ошо ҡыйынлыҡтарға ҡарамаҫтан, ҡасаба йәшәй һәм үҫешә, физкультура-һауыҡтырыу комплексының асылыуы – шуға миҫал».\nСпорт комплексы директоры Әлфиә Буранбаева физкультура комплексы асылғансы балаларҙың еңел атлетика менән шөғөлләнеүе хаҡында һөйләне. Хәҙер баскетбол, волейбол, спорттың башҡа төрҙәре менән шөғөлләнеү мөмкинлеге бар. Ҡыш көнө балалар эргәлә төҙөлгән асыҡ боҙ һырғалағында хоккей уйнай ала.\nТирлән ҡасабаһында йәшәүселәр республика етәксеһе менән аралашыу барышында Радий Хәбировтың Белорет районында ағас әҙерләү мәсьәләһенә иғтибар итеүен үтенде. Уларҙың әйтеүенсә, районда ағастарҙы рөхсәтһеҙ ҡырҡыу осраҡтары бар.\n«Республикала карьерҙарҙы эшкәртеү мәсьәләһендә тәртип урынлаштыра башланыҡ, өс енәйәт эше ҡуҙғатыла. Урман да иғтибарыбыҙҙан ситтә ҡалмай, ағас әҙерләү компанияларының йыш ҡына тәбиғәт байлығын һаҡлау тураһында уйланмауын беләм», – тине Радий Хәбиров.\nУның һүҙҙәренсә, республикала һунар итеү ҙә күп һорауҙар тыуҙыра, был өлкәлә лә тәртип урынлаштырырға кәрәк.\nТирлән ауылы халҡы республика етәксеһенән яңы мәҙәниәт йортон төҙөүҙә ярҙам күрһәтеүен һораны. Урындағы клуб иҫке ағас бинала урынлашҡан, уны граждандар һуғышы алдынан сиркәү итеп төҙөй башлағандар. Үткән быуаттың 20-се йылдарында ошо бинала сиркәү урынына клуб асылған.\nБелорет районы хакимиәте башлығы Владислав Миронов әйтеүенсә, яңы мәҙәниәт йортоноң хаҡы 70 миллион һумдан ашыуға баһалана.\nРадий Хәбиров клубты ҡарап сыҡҡандан һуң урындағы властарға Тирлән ауылында яңы мәҙәни үҙәк һалыу өсөн тейешле документтар әҙерләргә ҡушты.


Мөнәжәттә – мең хикмәт | Всемирный курултай башкир\nСибайҙа мөнәжәт һөйләүселәрҙең VI төбәк-ара конкурсы булды. Унда республикабыҙҙан ғына түгел, Ырымбур, Силәбе өлкәләренән дә килеп көс һынаштылар.\nКонкурстың маҡсаты – рухиәтебеҙҙә лайыҡлы урын биләгән мөнәжәтте тергеҙеү, халҡыбыҙға ҡайтарыу, йәштәргә өйрәтеү.\nСығыштар өс номинацияла – мөнәжәт, нәсихәт, Ҡөрьәндән сүрәләр башҡарыу буйынса баһаланды. Уларҙың һәр береһе буйынса берәр әҫәр һөйләргә кәрәк ине.\nСарала 22 яңғыҙ башҡарыусы һәм 16 коллектив ҡатнашты, барлығы 100-ҙән ашыу тел оҫтаһы йыйылды. Күркәм байрамда беҙҙең Йылайыр районынан да сығыш яһаусыларҙың булыуы һөйөнөслө. Мәҫәлән, яңғыҙ башҡарыусылар араһында уҙғарылған Ҡөрьәндән сүрәләр ятлауҙа Юлдыбайҙан Фатима Айытҡоловаға етеүсе булманы. Яманһаҙ ауылынан Гөлнур Йәнсурина шул уҡ номинация буйынса икенсе урынды яулаһа, Матрайҙан Гөлсирә Сәйетова әүҙем ҡатнашыусы булараҡ билдәләнде.\nКонкурстың төп бүләге Ырымбур өлкәһенән килгән Флүзә Хәлитоваға тапшырылды. Ҡатнашыусыларҙан күптәр дипломға лайыҡ булды, төрлө номинацияларҙа еңеү яуланы.\n– Беҙҙең мөнәжәтселәребеҙ был конкурста өс йыл рәттән ҡатнашып, һәр саҡ беренсе урындарҙы алып килә, – ти Йылайыр районы ағинәйҙәре ҡоро етәксеһе Миләүшә Моратова. – Артабан да шулай булыр, конкурсҡа йәштәрҙе лә йәлеп итербеҙ тип ышанам.\nБындай саранан һуң мөнәжәт жанрына ҡарата иғтибар, ихтирам артыр, ҡатнашыусылар йылдан-йыл күбәйер тигән ышаныстабыҙ.\n« Салауат Юлаев иҫтәлегенә\nДандары ҡайтты халҡына »


Республика башлығы Омскиҙағы фажиғәлә ауыр йәрәхәттәр алған Башҡортостан һалдаттары һәм уларҙың туғандары менән осрашты\nЯҡташтарыбыҙ әле Мәскәүҙә Бурденко исемендәге нейрхирургия институтында дауалау курсы үтә. Хәбәр итеүебеҙсә, 12 июлдән 13-нә ҡараған төндә Омскиҙа хәрби казарма емерелеп 24 кешенең ғүмере өҙөлдө, 20-гә яҡын һалдат төрлө тән йәрхәттәре менән дауаханаға оҙатылды. Һәләк булыусыларҙы бишәүһе Башҡортостаен егеттәре, йәнә өс яҡташыбыҙ әле Мәскәү госпиталдәрендә дауалау курсы үтә. Рөстәм Хәмитов казарма емерелеүҙән зыян күргән һалдаттарҙың хәлен һорашты, Республиканың ҡазаға тарыусыларҙы ташламаясағын һәм ярҙам күрһәтеләсәген белдерҙе.\nӘле башҡала госпиталдәрендә Башҡортостандан өс һалдат ята. Рөстәм Хәмитов Бурденко исемендәге нейрохирургия институтында табиптар менән аралашты, егеттәрҙең туғандары менән осрашты. Табиптар әйтеүенсә, Стәрлетамаҡ егете Владимир Петровтың хәле яҡшыра башлаған, әммә аҡ халатлыларға 20 йәшлек һалдаттың ғүмерен һаҡлап ҡалыу өсөн ныҡ ҡына көрәшергә тура килә. Әле уның янына әсеһе лә килгән, ҡатын Омскиға улының хәрби присягаһына ла барған була, ҡайғылы хәбәр уны вокзалда уҡ ҡыуып етә. Саҡмағоштан Рөстәм Нәбиев та аңына килгән, әммә егеттең ғүмерен ҡотҡарыу өсөн ике аяғын да киҫкәндәр.\nӘ Ейәнсура районынан Илнур Ҡыуандыҡов аяҡҡа ныҡлап баҫып килә. Ул әле Вишневский исемендәге 3-сө хәрби-клиник госпиталдә дауалана. Белгестәр әйтеүенсә, егеттең ҡаты йәрәхәтәре юҡ. Рөстәм Хәмитов һалдаттарға бар яҡлап та ярҙам күрһәтеләсәген белдерҙе.\nОмскиҙағы фажиғә бөтә ил халҡын тетрәндерҙе, 12-се июлдән 13-нә ҡараған төндә хәрби казарманың ҡыйығы ишелеп һауа десант ғәскәрендә хеҙмәт итеүсе һалдаттар емереклектәр аҫтында ҡалды. Был мәлдә үҙәктә 300-ҙән ашыу хәрби була, ҡаза егеттәр йоҡларға ятҡан мәлгә тура килә. Фажиғәлә 24 һалдаттың ғүмере өҙөлдө, улар араһында быйылғы яҙғы саҡырылышта әрмегә алынған биш яҡташыбыҙ ҙа бар ине. Һәләк булған һалдаттарҙың икәүһе, 1994-се йылғы Рөстәм Шәйхуллин менән Рәнис Алтынбаев Салауат районынан, Белоретта тыуып үҫкән Вадим Нафиҡовҡа ни бары 18 йәш тулған була. Ҡара исемлектә Саҡмағоштан Фидан Мәмлиевтың да исем-шәрифе бар. Егет бала саҡтан атаһы кеүек хәрби кеше булырға хыялланған. Фидан бигерәк тә элиталы тип һаналған һауа-десант ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итергә ынтыла.\nСибайҙан 24 йәшлек Рөстәм Йомағолов һалдат итеген юғары уҡыу йортон тамамлағас кейә. Һауа-десант ғәскәрҙәренә эләгеү өсөн әрмегә бер аҙна һуңға ҡалып китә. Уның хыялы тормошҡа аша, әммә егеттең ғүмере хәрби присяга биргәндән һуң уҡ өҙөлә. Һәләк булыусыларҙан тәүге булып нәҡ Рөстәм Йомағоловтың кәүҙәһе табыла, уның карауаты тәҙрә янында ғына урынлашҡан була. Ҡыйыҡтың бер өлөшө егеттең башына төшә, ошо тәрән яра уның ғүмерен ҡыя ла инде. Һалдатты тыуған яғында ерләнеләр.\nАуыр йәрәхәт алып тере ҡалыусыларға ла лайыҡлы тормош өсөн көрәшергә тура киләсәк әле. Саҡмағоштан десантсы Рөстәм Нәбиевтың туғандары әйтеүенсә, әле улар шаңҡыған хәлдә. Ғаилә егеттең ғүмере өсөн ныҡ ҡурҡҡан, бәхеткә күрә Рөстәм иҫенә килгән, тәүге шылтыратыу тылсымлы төш һымаҡ .\nРөстәм Нәбиеты әсәһе үлгәндән һуң туғандары тәрбиәләп үҫтерә. Физик яҡтан көслө, аҡыллы егеткә бар Саҡмағош ҡыҙҙары ғашиҡ була. Өфө дәүләт нефть-техник университетында ла бер ауырлыҡһыҙ уҡыны, хәҙер уның йәшәүгә ышанысын юғалтмаҫҡа кәрәк, тип борсола әсәһе урынына ҡалған Рида ханым.\nТикшереү асыҡлауынса, казарма 1975-се йылда уҡ сифатһыҙ итеп һалынған, 2 йыл элек үткәрелгән капиталь ремон та илке-һалҡы ғына эшләнгән. Ҡырын эш ҡырҡ йылдан һуң да беленә тигән һымаҡ, төҙөүселәрҙең яуапһыҙлығы өсөн хәҙер килеп йәш һалдаттар үҙ ғүмерҙәре менән яуап бирҙе.Әле был осраҡ буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған. Башҡортостандың хәрби комиссариатынан хәбәр итеүҙәренсә, һәләк булыусыларҙың туғандарына 2 миллион 337 мең һум күләмендә страховка һәм 3 миллион ярым пособие түләнәсәк. Шулай уҡ Республика Хөкүмәтенән 5 миллион һум бүлеү ҡаралған. Әммә ил һаҡларға китеп ҡыйылған йәш ғүмерҙәр хаҡын бер ниндәй аҡса менән иҫәпләп тә, кире ҡайтарып та булмай .


Хәбәрҙәр: ЦРУ информаторы ҡайҙа булған?\nЦРУ информаторы ҡайҙа булған?\nГраждандарҙың үҙ-ара хәбәрләшеүен тикшереү менән шөғөлләнгән Американың махсус хеҙмәттәренең эшмәкәрлеге хаҡындағы мәғлүмәтте халыҡҡа сығарған Эдвард Сноудендың ҡайҙалығы билдәһеҙ. Дүшәмбе ул Гонконгтағы ҡунаҡхананан киткән, ә көн элгәре тап ошонан ул үҙенең исемен асып һалды һәм ғауға тыуҙырған факттарҙы асыуға этәргән мотивтар хаҡында һөйләне.\n29 йәшлек Сноуден үҙен ЦРУ-ҙың элекке хеҙмәткәре булараҡ танытты һәм шулай уҡ контракт буйынса Милли именлек агенствоһында ҡайһы бер проекттар өҫтөндә эшләүен әйтте.\nАмерика махсус хеҙмәттәренең электрон коммуникацияларҙы күҙәтеү буйынса үтә лә йәшерен программаһы тураһындағы документтарҙы ул Gardien гәзите редакцияһына тапшырған, уның артабанғы яҙмышы хаҡында редакцияла белмәйҙәр:\n“Сноуден әле бик ҡыйын хәлдә. Ул берәй илдән, мәҫәлән, мәғлүмәттәр таратыу азатлығы менән дан тотҡан Исландиянан һыйыныр урын һорарға йыйыныуы хаҡында әйткәйне. Бәлки, ул быны эшләй алыр. Дөрөҫөн әйткәндә, беҙ уның бәләгә юлығыуын бер ҙә теләмәйбеҙ,-”тине баҫманың редакторы Джанин Гибсон.\nАҠШ-та Сноуденға ҡарата тикшереү эше башланған. Милли разведка директоры, уның эшмәкәрлеген ғәйепләне, илдең именлеген хәүеф аҫтына ҡуйыуын белдерҙе.\nКонгреста фекер айырымлығы күҙәтелә. Ҡайһы бер закон сығарыусылар информаторҙың илгә ҡайтарылыуы яғында, икенселәре иһә, шәхси тормошҡа ҡыҫылыуҙары өсөн, хөкүмәткә дәғүә белдерергә тәҡдим итә.\nНью-Йоркта, Сноуденды яҡлап, акция уҙҙы. Тәүлек тә үтмәне, Аҡ йорттоң сайтында уны ғәфү итеүҙе талап иткән петиция аҫтына 21 мең кеше ҡул ҡуйҙы. АҠШ администрацияһынан рәсми яуап алыр өсөн, 30 көн эсендә 100 ҡултамға йыйырға кәрәк.


24 Март 2020, 15:30\nТиҙҙән Башҡортостан дарыуханаларына Ҡытайҙан бер тапҡыр ҡуллана торған медицина битлектәре килтерелә. Уларҙың хаҡы яңы коронавирус пандемияһы иғлан ителерҙән алдағыға ҡарағанда өс тапҡырға ҡиммәтерәк булыуы көтөлә.\nТиҙҙән Башҡортостан дарыуханаларына Ҡытайҙан бер тапҡыр ҡуллана торған медицина битлектәре килтерелә. Уларҙың хаҡы яңы коронавирус пандемияһы иғлан ителерҙән алдағыға ҡарағанда өс тапҡырға ҡиммәтерәк булыуы көтөлә. Республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығы етәксеһе Максим Забелин брифингта ошо турала хәбәр итте.\nӘгәр элек бер тапҡыр файҙалана торған әйберҙең хаҡы 4-10 һум булһа, бөгөн иһә хаҡы өс тапҡырға ҡыйбатыраҡ — бер данаһы 35 һум.\nМаксим Забелин һүҙҙәренсә, «Ағиҙел» предприятиеһы сығарған битлектәрҙең дә хаҡы арттырыла: өс данаһы 70-100 һум. Тауарҙың ҡиммәтләнеүе тәьмин итеүселәрҙең сәйәсәте һәм марляның яңы һатып алыу хаҡы менән бәйле.\nАлдан республиканың дәүләт дарыуханаларына килтерелгән бөтә битлектәрҙең бер нисә сәғәт эсендә һатылып бөтөүе хаҡында хәбәр ителгәйне.


Материалы за 16.03.2018 » "Урал" гәзите\n16-03-2018, 10:20 / ---\nХимия ысулынан - механикаға\n«Белорет металлургия комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә юғары ныҡлыҡтағы сым цехында экологик ҡорамал сафҡа индерелде. Модернизациялау сымды кислотаһыҙ етештереү мөмкинлеген бирҙе, производстволағы иҫкергән ысулдарҙы алыштырҙы. Ҡорамалды рәсми рәүештә ебәреүҙә Башҡортостан Республикаһының Премьер-министры Рөстәм Марданов ҡатнашты....\n16-03-2018, 10:18 / Сәйәсәт\nВладислав МИРОНОВ: Мин ни өсөн һайлауға барам?\n- Мин үҙ илемдең гражданы, республикабыҙҙы һәм тыуған Белоретымды яратам. Киләсәктә нисек йәшәүебеҙ 18 мартта ҡайһы кандидатҡа тауыш биреүебеҙгә бәйле. Беҙ һуңғы йылдарҙа күп нәмәгә өлгәштек. Сағыштырырлыҡ дәлилдәр етерлек: республика бөгөн илебеҙҙең алдынғы төбәктәр рәтендә, ә Белорет районы иҡтисадтың һәм социаль өлкәнең бөтә тармаҡтары буйынса етеҙ үҫешә. Белоретты бөгөн Рәсәйҙә яҡшы беләләр. Беҙҙең ҡалаға бөтә үҫеш йүнәлештәре буйынса республика һәм федераль кимәлдә ярҙам күрһәтелә. Һүҙ юҡ, һәр беребеҙ ҡала һәм район тормошонда барған үҙгәрештәрҙе күреп тора. Тирә-яғығыҙға күҙ һалығыҙ!...\n16-03-2018, 10:17 / Сәйәсәт\nИл Президентын һайлауға әҙербеҙ\n18 март, йәкшәмбе ил халҡы гражданлыҡ бурысын үтәй. Районда был сәйәси сараға әҙерлекте тикшереү маҡсатында Европала хәүефһеҙлек һәм хеҙмәттәшлек буйынса ойошма вәкилдәре килде. Беҙҙең ҡалаға һайлауға әҙерлекте тикшереү өсөн оҙайлы ваҡытҡа ике күҙәтеүсе: Швейцариянан Наталья Цулина менән Финляндиянан Эрик Вернер килде. Улар райондың тер- риториаль һайлау комиссияһы рәйесе Эльвира Копытова менән осрашты. Белорет уларҙың тикшереү менән барған дүртенсе ҡалаһы. Быға тиклем күҙәтеүселәр Нефтекама, Салауат, Октябрьский ҡалаларында булған. Әлеге ваҡытта Рәсәй буйлап 480 күҙәтеүсе сәфәргә сыҡҡан,...\n16-03-2018, 10:16 / Арҙаҡлы яҡташтар\nТарихҡа тиң ғүмер...\nКеше асылы, һай, ҡатмарлы нәмә. Ниндәйе генә юҡ бәндәнең. Әлмисаҡтан уҡ үҙ мәнфәғәтен генә ҡайғыртҡан, бүтәндәргә төкөрөп ҡараған тәкәбберҙәре булған кеүек, үҙ-үҙен онотоп, кешелек донъяһы тип йәнен фиҙа ҡылған, йәмғиәт өсөн файҙа итерлек изге уй- маҡсаттарын бәғзе ваҡыт аң сиктәренә һыймаҫ дыуамал ҡылыҡтары менән тормошҡа ашырған һоҡланғыс ҡәүем вәкилдәре лә һәр саҡ булған арабыҙҙа. Шөкөр, бар ҙа. Һүҙем донъя кимәлендә танылыу яулаған йондоҙҙар, сәйәсмәндәр, хикмәтле ғилем эйәләре тураһында барыр, тип яңылыш уйлай күрмәгеҙ, берүк. Заманында үҙ колхозының даны, кешеләренең яҡты киләсәге өсөн...\n16-03-2018, 10:14 / Мәҙәниәт\nҠыштың - һуңғы, яҙҙың тәүге айы төрлө мәҙәни, спорт сараларына бай булды. Сараларҙа әхмәрҙәр ихлас ҡатнашты, күңел асты, концерт-пьесалар ҡарап кинәнде. Ватанды һаҡлаусылар көнөндә “Йәгеҙ әле, егеттәр!” конкурсы үтте. Конкурста ауылдың Шауым, Урта, Ҡалмаҡ урамдары ир-егеттәре көс һынашты. “Әхмәр батырҙары” (Алик Юлышев, Вадим Мөхәмәтғәлин, Айгиз Абдрахманов, Денис Юлышев, Вадим Әҙелмырҙин), “Кирәл бөркөттәре” (Нәғим Хәмзин, Илмир Сәлимов, Эдуард Зәбиров, Илнур Нәҙербаев, Фәиз Йосопов) һәм “Шәп егеттәр” (Марс Зияев, Хәлим Хөснөтдинов, Владимир Максимов, Вил Абдуллин, Алмаз Малыбаев)...\n16-03-2018, 10:12 / Байрамдар\n«Рәхмәт һеҙгә, әсәйҙәр!”\nХалыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар байрамы уңайынан Ноҡат ауылы китапханаһында “Рәхмәт һеҙгә, әсәйҙәр!” тип аталған матур сара үткәрелде. Сараға килгән әсәй-өләсәйҙәрҙе, апай-еңгәләрҙе, һеңлекәш-ҡыҙҙарҙы ауыл китапханасыһы Мәрйәм Сәмсетдинова һәм ауыл старостаһы Вил Солтанов ҡаршы алды. Гүзәл заттарҙы байрам менән ҡотларға Инйәрҙең 2-се мәктәбе уҡыусылары Нәфис Сәғитуллин, Ләйсән Яҡшыдәүләтова, Азалия Исмәғилева, Айһылыу Мырҙағәлина, Азалия Сол- танова, Алһыу һәм Яҙгөл Хажиәхмәтовалар ҙа килде. Уҡыусыларҙың сығыштарын ауыл халҡы йылы ҡабул итте. Кисә төрлө уйындар, йыр-моң менән үрелеп барҙы. Кисә...\n16-03-2018, 10:11 / Спорт һәм туризм\nДонъя чемпионы призына турнир\nМарт башында республика кимәлендә Үрге Ҡыйғыла Донъя чемпионы Артур Зөлҡәрнәев призына турнир уҙҙы. 2000-2002 йылғы ҡыҙҙар, 2004-2006 йылғы малайҙар билбау көрәше һәм 2002-2004 йылғы үҫмерҙәр көрәш буйынса көс һынашты. Район, спорт мәктәбе намыҫын Абҙаҡ мәктәбенән алты спортсы яҡланы. Ҡыҙҙар араһынан Эльвина Ғәҙелшина (65 кг ауырлыҡ категорияһы), Зилиә Ирғәлина (57 кг ауырлыҡта) I урын яуланы. Эльвина шулай уҡ “Иң яҡшы техника күрһәтеүсе” исеменә лайыҡ булды. Үҫмерҙәр араһында III урынды Илһам Муллағәләмов (40 кг ауырлыҡта) һәм Ислам Муллағәләмов (50 кг ауырлыҡта) алды. Даян Хәйруллин һәм...