Яратырға ярамай ине...(дауамы)\n6 Ноябрь 2019, 00:00\nЯҙ етте. Егет үҙенә урын таба алмай ҡаңғырҙы. Уҡыуҙар тамамланып килә, Флүзә тыуған яғына ҡайтып китәсәк.\nБер көн эштән ҡайтышлай Фәрит юл буйынан теҙелеп үҫкән умырзаяларҙы йыйып алды. Өйгә инеү менән сәскәләрҙе дәрескә әҙерләнеп ултырған Флүзәгә тотторҙо.\n– Ой, ниндәй матур сәскәләр...\nҠыҙ ҡыуанысынан ағаһының битенән үбеп алды. Фәрит башы әйләнеүҙән ауып китә яҙҙы. “Их, Флүзә, Флүзә, белһәң икән ағайыңдың хәлгенәһен...” Әрнеүле тойғолар менән егет тышҡа сығып китте.\nУҡыуҙар тамамланды. Флүзә ҡайтырға йыйынды. Иң алда Сәлимә еңгәй илауланы:\n– Эй, ҡыҙым, ҡыҙым, һинһеҙ нисек йәшәрбеҙ инде? Үҙ ҡыҙымдай күреп, өйрәнеп бөткәс-ниткәс, ҡайтып китәһең бит, балаҡайым...\n– Ярай, инәй, юл төшкән һайын килеп торормон. Хат яҙырмын, – тип йыуатты ҡыҙ.\nФәрит ҡыҙҙы вокзалға “Москвич”та илтеп ҡуйҙы. Бына поезд ҡуҙғалырға ваҡыт етте. Кешеләр вагондарға инә башланы. Фәрит тә Флүзәнең сумаҙан, сумкаларын күтәрешеп вагонға инде, әйберҙәрен урынлаштырҙы. Унан, ҡабаттан бер ҡасан да күрмәҫтәй булып, ҡыҙға текәлде. Оҙатыусыларға вагонды бушатырға бойорҙолар.\n– Ярай, Фәрит ағай, һаубуллашайыҡ. Рәхмәт һеҙгә барыһы өсөн дә. Мин инәйҙе лә, һине лә ныҡ яратам...\nФлүзәнең тауышы ҡалтыранды, күҙҙәренә йәш тулды.\nФәрит ҡыҙҙы йыуатты:\n– Ярай, илама, һеңлем... Ғүмер булһа, осрашырбыҙ әле. Главное, һау булайыҡ. Мин дә һине ныҡ яратам...\nҠапыл ҡыҙҙы сикәһенән үпте лә тышҡа һикерҙе.\nПоезд ҡуҙғалып китте. Фәриттең эсендә, әйтерһең дә, бер нәмә “шарт” итеп өҙөлгәндәй булды. Машинаһын ҡабыҙҙы ла ҡайтыр юлға төштө. Урманлыҡҡа ингәс, ҡапыл туҡтаны. Машинанан сыҡты ла йәшел үлән өҫтөнә салҡан ауҙы. “Их, Флүзә... Туғаным минең... Мөхәббәтем минең... Һинһеҙ миңә нисек йәшәргә...” Һул ҡулы менән янып-өтөлөп барған күкрәген ҡаплап, оҙаҡ ҡына ерҙә йөҙ түбән ятты.\nКөндәр үтә торҙо. Флүзә булмағас, өйҙөң йәме киткәндәй булды. Егет уй-хәсрәтен эш менән баҫты. Ул көн дә ҡыҙҙан ҡош телендәй генә булһа ла хат-хәбәр көттө. Июль аҙаҡтарына көткән хат килеп төштө. Фәрит тулҡынланып конвертты асты. Унан хат менән бергә открытка килеп сыҡты.\n“Ҡәҙерле туғандарым – инәй, Фәрит ағай! Һеҙҙе 20 август көнөнә туйыма саҡырам. Көндөҙгө сәғәт өстә ЗАГС тантанаһы. Һеҙҙе һағынып – Флүзә”.\nОткрыткаға яҙылғандарҙы уҡығас, егеттең аяҡ аҫтында ер сайҡалғандай булды. Ул үҙен тар утлы ҡумта эсендә ҡыҫылып ҡалғандай тойҙо. Ә шулай ҙа ошондай ҡот осҡос дөрөҫлөктөң бер көн килеп алҡымынан алып, бәкәленә һуғып йығасағын белә ине ул...\nФәрит ҡайҙа бәрелеп-һуғылырға, нимә уйларға белмәне. “Китергә! Себерҙә йәшәгән Фирғәт ағаһы янына китергә! Эшкә китергә! Унда, бәлки, Себер мөхитендә, барыһы ла әкренләп онотолор... Эйе, онотолор! Унан әсәләрен дә яндарына күсереп алырҙар...”\nБесәнде тиҙ генә әҙерләп бөттө лә күрше ауылдағы ике егет менән алдағы аҙнала Себер тарафтарына юлланырға әҙерләнде.\nОшо арала Ҡасим дуҫын күргәне юҡ. Уның бесәндә икәнлеген белгәс, машинала сабынлығына юл тотто. Дуҫының хәлен бер ҡарауҙан аңлаған Ҡасим өндәшмәй ҡалыуҙы ҡулай күрҙе. Егеттәр кипкән бесәнде йыйып, күбәләп ҡуйҙылар. Эште ослағас, тамаҡ ялғарға ултырҙылар. Дуҫы ҡайҙандыр араҡы килтереп сығарғас, Фәрит эсеүҙән ҡырҡа баш тартты.\n– Юҡ, дуҫ, баш былай ҙа тубалға әйләнгән... Давай, былай ғына һөйләшеп ултырайыҡ.\nТик һүҙ бер нисек тә бәйләнмәне. Ҡасим Фәриттең яурынына ҡулын һалды, уны йыуатырға тырышты.\n– Их, друг... Шулай инде. Бер һин түгел мөхәббәтен юғалтҡан... Ярай, танауҙарҙы төшөрмәйек әле. Беҙгә тигән ҡыҙҙар үҫеп, яурындарына көйәнтә элеп, яңы һыуға йөрөй башланылар. Бешкәндәрме-юҡмы, маңлайҙарына сиртеп ҡарап, һайлап алырбыҙ әле кәләшкә үҙҙәрен.\nФәрит өндәшмәне. Ҡапыл түш кеҫәһенән конверт алды ла дуҫына һондо. Тышына бер ни ҙә яҙылмаған конвертты тотоп, Ҡасим аптырап ҡалды.\n– Беләһең кемгә икәнен. Туй уҙғас, мәктәпкә документтарын алырға киләсәк. Бында эшкә килмәй, үҙҙәренең яғына ҡайта. Хатты күҙ ҡараһылай һаҡла. Үҙенә генә бир.\nҠасим ризалыҡ белдереп баш ҡаҡты.\nҠараңғы төштө. Дуҫы үҙе янында ҡыуышта ҡалырға өгөтләһә лә, Фәрит юлға сыҡты. Ул ауылға урау юлдан ҡайтманы, тау аша туранан ынтылды. Тауға менеп еттем тигәндә генә ҡаршыға бесән тейәгән йөк машинаһы килеп сыҡты. Был көн буйы кешеләргә бесән ташып, эсеп-иҫереп ҡайтып барған амбал Әхәт ине. Машинанан килгән көслө яҡтылыҡҡа күҙҙәре сағылған Фәрит, әлбиттә, уны таный алманы. Ә Әхәт йәшел төҫтәге “Москвич”ты бик тиҙ аңғарҙы. Лыҡа иҫереп ҡайтып барһа ла, ҡапҡа төбөндәге ваҡиғаны иҫенә төшөрҙө. Яңаҡтары өр-яңынан сатнап киткәндәй тойолдо. Асыуы шул тиклем ҡайнаны, муйын тамырҙарына килеп тығылған ҡандан хатта тыны ҡыҫылды...\n“Ну, ты, герой... Давай, кто кого... Бында һинең ҡапҡаң алды юҡ...”\nФәрит уға юл бирҙе, уңға ҡайырылды. Ул ситкә боролған һайын, Әхәт машинаһын ажғыртып, уға табан боролдо, өҫтөнә ынтылды. Юл бирә-бирә “Москвич” текә ярҙың ҡырына килеп етте. Машинаның ажғырып килеп уға тағы бер тапҡыр бәрелеүе булды, юлында осраған таштарға бәрелә-ҡаҡлыға аҫҡа тәгәрәне...\nБыл ҡот осҡос хәл барыһын да шаңҡытты. Фәритте бөтә ауыл һуңғы юлға оҙатты.\n– Ул үҙе лә иҫерек ине, – тип аҡланып маташҡан Әхәтте ҡулға алдылар. Ул һаман да айнығып етмәгәйне.\nКөтөлмәгән ҡайғынан аяғынан йығылған Сәлимә еңгәйҙе өлкән улы Себергә алып ҡайтты. Әлегә донъяға күҙ-ҡолаҡ булып тороу Ҡасимға ҡалды.\nДуҫын ҡапыл ғына юғалтыу ҡайғыһынан Ҡасим бер ни тиклем шаңҡып-ҡатып йөрөнө. Бөтә булып уҙған ваҡиға, бер ҡараһаң – өн, бер ҡараһаң, төш һымаҡ булып күренде. Барыһы ла таралышып, Сәлимә еңгәйҙе Себергә оҙатҡас, дуҫының өйөндә бер яңғыҙы ҡалды. Оло өйҙөң иң түрендә дуҫының эленеп торған һалдат кейемен күргәс, йөрәген тотоп, “лып” итеп ултырғысҡа ултырҙы. Ике тәҙрә араһына ҡуйылған ҙурайтылған фотонан хәрби кейемдәге дуҫы йылмайып ҡарай. “Их, друг, друг! Ниндәй “ҡыҙыу нөктә”ләрҙә дошман пуляһы һине ала алманы, ә амбал Әхәт ғүмереңде ҡыйҙы...”\nҠасим, өҫтәлгә башын һалып, үкһеп-үкһеп иланы. Күҙ алдына дуҫы менән бергә үткәргән бала сағы килеп баҫты. Бәләкәй саҡтан дуҫ булды улар, бер ҡасан да айырылманылар. Ҡайһы саҡта үҙ-ара һыйыша алмай зыҡ ҡубырҙар ине. Унан һуң инде көрмәкләшеүҙәр башлана. Бер-береһенә ысҡынмаҫтан сат йәбешеп алалар ҙа аяҡ салып ергә ҡолатыуҙар китә. Еңелгәне, һөрән һуғып, зар илап өйөнә ҡайтып китә. Еңгәне, яуҙа еңгән батыр ҡиәфәтендә, теш араһынан ергә “серт” төкөрөп, бөйөрҙәренә таяна ла өндәшмәй ҡарап ҡала.\nИкеһенә лә биш йәштәр тирәһе булғандыр. Сәлимә еңгәй ҡаланан уларға бер иштән һап-һары төҫтә сандалыйҙар алып ҡайтты. Сандалыйҙарҙы кейеп алғас, йорт тирәләй улай-былай йүгерештеләр ҙә Ҡарайылғаға табан саптылар.\nБик оҙаҡ ҡына йылғаның иң тәрән урынын һайланылар. Ярҙан тороп, йыйған таштарын һыуға кәйелтә башланылар. Кем алыҫыраҡ ырғыта, йәнәһе. Ярыш ҡыҙғандан-ҡыҙҙы, тик бына Ҡасимдың йыйған таштары бөтөп ҡуйҙы. Тирә-яғына алан-йолан ҡаранып та таш таба алмағас, Ҡасим бер сандалыйын сисеп алды ла һыуға кәйелтеп ебәрҙе. Фәриттең дә еңелергә уйы юҡ ине. Уның да һыңар сандалыйы таш урынына һыуға осто. Ҡалған сандалыйҙарға ла һыуҙа урын табылды. Өйгә йүгереп ҡайта һалдылар ҙа “һә” тигәнсе Фәриттең әсәһенең алдына ялан аяҡ килеп баҫтылар.\nФәрит бик үкенгән ҡиәфәттә:\n– Аҡты... – тине лә әсәһенә ҡараны.\n– Нимә аҡты?!\nСәлимә еңгәнең ҡото алынды.\n– Ошо аҡты...\nФәрит, ҡурҡыуҙанмы, сандалыйҙың исемен онотто ла аяҡ бармаҡтарын ҡыбырлатты.\nУл арала телдәр Ҡасим дуҫына ярҙамға ашыҡты.\n– Беҙ сандалыйҙарҙы ош-шо-лайты-ы-ып тороп һыуға бырғатып ебәрҙек!\nҠулдарын һелтәп-һелтәп ғәйрәтләнеп һөйләгән Ҡасимға ҡарап, Сәлимә еңгәй ни көлөргә, ни көйөргә белмәне.\nҠасимдың уйҙарын йорт алдына килеп туҡтаған машина тауышы бүлде. Был Флүзә ине. Күп илауҙан күҙҙәре ҡыҙарған ҡыҙ Ҡасимды күреү менән барыһын да аңланы. “Ысын икән...”\nҠасим кеҫәһенән Фәриттең хатын алды ла ҡыҙға һондо. Үҙе, күңеле тулып, башын ситкә борҙо. Бер ни аңламаған Флүзә ҡалтыранған ҡулдары менән оҙаҡ ҡына конвертты аса алмай интекте. Унан асты ла уҡый башланы.\n“Һаумы, Флүзә! Оҙаҡ ҡына уйланып йөрөгәндән һуң барыбер ҙә уй-тойғоларымды һиңә еткереүҙе кәрәкле һананым. Мине ғәфү ит. Был – тәүге һәм һуңғы хат. Мин Себер яҡтарына юлланам. Унда Фирғәт ағайым янына эшкә урынлашам. Аҙаҡ әсәйҙе лә үҙебеҙгә күсереп алырбыҙ.\nТуйыңа саҡырыуыңа рәхмәт. Тик мин унда бара алмайым. Бәхетле бул. Яратам бит мин һине, Флүзә! Тик һин минең туғаным булып сыҡтың... Миңә һине яратырға ярамай ине...”\nЙөҙө ҡағыҙ һымаҡ ағарған ҡыҙ, бер нөктәгә текәлеп, әкрен генә ҡапҡа бағанаһына һөйәлде.\n– Уй-й-й, Фәрит ағайым...\n...Ҡайһы аралалыр сыҡҡан көслө ел хатты Флүзәнең ҡулынан тартып алды ла осортоп алып китте. Ҡасим артына әйләнеп ҡараны. Хат ел ыңғайына зыярат яғына оса ине.


Өфөлә яңы автобус маршруты барлыҡҡа килде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә яңы автобус маршруты барлыҡҡа килде\n17:21, 21 ноября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.\nӨфөлә «4-се бала табыу йорто — Дим — «Миловка паркы» тигән 254-се автобус маршруты барлыҡҡа килде. Әлегә автобустар һуңғы туҡталыш булған, Романовка һәм Мармылев ауылдарына тиклем генә бара. Баш ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, «Миловка паркы» торлаҡ комплексы төҙөлөп бөткәс автобустарҙың хәрәкәте яңы биҫтәгә тиклем оҙайтыласаҡ.\nЯңы маршрут буйынса 13 урынлыҡ «ГАЗелдәр» йөрөй. «Миловка паркы»на кешеләр күскәндән һуң был йүнәлеш буйынса ҙурыраҡ автобустар ебәреләсәк.\n254-се маршрут буйынса хәрәкәт 6 сәғәт 40 минутта башлана, 21 сәғәттә тамамлана. Автобустар 20 минутлыҡ ара менән йөрөй.


Яңы йыл байрамдарында Өфөнән Мәскәүгә өҫтәмә поездар йөрөй башлай\n14 Декабрь 2021, 12:55\nЯңы йыл һәм Раштыуа каникулдары осоронда «ФПК» акционерҙар йәмғиәте Куйбышев филиалының өҫтәмә поездары юлға сыға.\nУлар 25 декабрҙән 10 ғинуарға тиклем популяр маршруттар буйлап йөрөй, тип хәбәр итте компанияның матбуғат хеҙмәте.\nӨҫтәмә поездар Һамар — Мәскәү, Пенза — Мәскәү, Өфө — Мәскәү (Һамар аша), Өфө — Мәскәү (Ульяновск аша), Мәскәү — Димитровград, Мәскәү — Тольятти, Орск — Мәскәү — Орск (Һамар аша) маршруттары буйынса йөрөй.\nТимер юлсылар көн һайын поездарҙа буш урындар бармы-юҡмы икәнен күҙәтеп бара. Әгәр ҡайһы бер йүнәлештәргә һорау артһа, өҫтәмә рейстар һанын арттырыу йәки тәғәйенләнгән составтарға өҫтәмә вагондар индереү мөмкинлеге ҡарала.


5 Февраль 2011, 17:13\nГрипп – көслө йоғошло ауырыуҙарҙың береһе. ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә ул һап-һау кешене лә аяҡтан йығыуы менән ҡурҡыныс. Бөгөн, сиргә бәйле, күп кенә төбәктәрҙә карантин иғлан ителгән. Бер беҙҙә генә түгел, сиктәш Ырымбур, Силәбе өлкәләрендә, Пермь крайында, Удмурт, Татарстан республикаларында ла шул уҡ хәл. Был мәкерле сир йәшен, ҡартын һайламай. Республиканың баш ҡалаһында ғына вируслы инфекция менән ауырыусы 13 мең кеше теркәлгән. Сирләүселәрҙең дүрттән өс өлөшөн уҡыусылар тәшкил итә. Йөҙҙән ашыу кеше инфекция дауаханаларына һалынған. Ә республика буйынса мәғлүмәттәргә күҙ һалһаҡ, 35 мең кеше киҫкен респиратор ауырыу һәм киҙеү менән ауырыған, уларҙың 68 проценты –14 йәшкә тиклемге балалар.\nГрипп – көслө йоғошло ауырыуҙарҙың береһе. ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә ул һап-һау кешене лә аяҡтан йығыуы менән ҡурҡыныс. Бөгөн, сиргә бәйле, күп кенә төбәктәрҙә карантин иғлан ителгән. Бер беҙҙә генә түгел, сиктәш Ырымбур, Силәбе өлкәләрендә, Пермь крайында, Удмурт, Татарстан республикаларында ла шул уҡ хәл. Был мәкерле сир йәшен, ҡартын һайламай.\nРеспубликаның баш ҡалаһында ғына вируслы инфекция менән ауырыусы 13 мең кеше теркәлгән. Сирләүселәрҙең дүрттән өс өлөшөн уҡыусылар тәшкил итә. Йөҙҙән ашыу кеше инфекция дауаханаларына һалынған. Ә республика буйынса мәғлүмәттәргә күҙ һалһаҡ, 35 мең кеше киҫкен респиратор ауырыу һәм киҙеү менән ауырыған, уларҙың 68 проценты –14 йәшкә тиклемге балалар.\nКиҙеү диагнозы эпидемия осоронда ғына ҡуйыла башлай. Уның төрө танауҙан һәм тамаҡтан алынған анализ буйынса асыҡлана. Ғәҙәттә, киҫкен респиратор инфекция менән ауырығанда ла, киҙеүҙә лә бер үк дауалау билдәләнә.\nГрипп менән ауырый башлау шунда уҡ һиҙелмәй. Сир йоҡҡандан һуң 1–3 көн үткәс кенә ауырлыҡ тоя башлайһың. Кинәт кәйеф боҙола, баш, тән ауырта, быуындар хәлһеҙләнә, ҡалтырата. Температураның 39 градустан да юғарыраҡ күтәрелеүе ихтимал. Уға тымау, йүтәл ҡушыла. Хатта күңел болғаныу, ҡоҫоу, танау ҡанау кеүек күренештәр ҙә күҙәтелеүе мөмкин. Грипп төрлөсә уҙа, организмдың һаҡлағыс көстәре кәмей, башҡа микробтарға ҡаршы тороусанлыҡ түбәнәйә. Һөҙөмтәлә сир төрлө өҙлөгөүҙәргә алып килә. Мәҫәлән, грипп үткәргән кеше йыш ҡына үпкә ялҡынһыныуынан, үҙәк нервы системаһы боҙолоуҙан, йөрәк, бөйөр сәнсеүенән интегә.\nИң ҡулай һаҡланыу сараһы – киҙеүгә ҡаршы прививка. Вакциналанған булып та, ауырыйһың икән – сир барыбер еңелерәк үтә. Башҡортостандың баш санитар табибы Роберт Такаевтан алған мәғлүмәттәр буйынса, 2010 йылда республика халҡының 24,4 проценты киҙеүгә ҡаршы прививка эшләткән. Прививканан һуң вирусҡа ҡаршы тороусанлыҡ ике аҙнанан һуң барлыҡҡа килә.\nКиҙеү айырыуса тәүге өс көндә зарарлы. Тимәк, арағыҙҙа берәү ауырыһа, шунда уҡ «больничный»ға китеүен һорағыҙ. Уның үҙенә лә, һеҙгә лә яҡшы буласаҡ. Сирле сөскөрөү аша инфекцияны илленән ашыу кешегә йоҡтора ала. Һауа аша йоҡҡан вирустар ете метрға тиклем тарала. Киҙеү вирустары үтә «теремек». Кеше ҡулын ябып сөскөргән хәлдә лә, вирустарҙан ҡотолоу мөмкин түгел. Сөнки ауырыу шул уҡ ишек тотҡаһын тота. Шуға күрә ҡулығыҙҙы йышыраҡ һабынлап йыуығыҙ, тип кәңәш бирә табиптар.\nЭпидемия ваҡытында йәмәғәт урындарына йөрөмәүең, дөйөм туҡланыу урындарында тамаҡ ялғамауың, ҡул биреп күрешмәүең хәйерле. Шулай уҡ гигиена талаптарын ҡәтғи үтәү, битлек кейеү, бүлмәләрҙе даими елләтеү, нормаль температура режимын һаҡлау зарур. Дөрөҫ туҡланыу, калорияға бай ризыҡтар, кәбеҫтә, сөгөлдөр, кишер, алма, цитрус емештәр ашау ҙа файҙалы. Танау тишектәренә оксолин йәки виферон майы һөртөргә онотмағыҙ. Һарымһаҡ һәм антибактериаль матдәгә бай прополис ашарға кәрәк. Йылан тамыры, мелисса, бөтнөк сәйҙәре эсергә тырышығыҙ. Әммә был үләндәрҙе ҡайнар һыуҙа бешереү дөрөҫ түгел. Был осраҡта улар барлыҡ файҙалы матдәләрен юғалта. Төнәтмәне йылы килеш, шәкәрһеҙ һәм балһыҙ эсергә кәрәк. Онотмағыҙ, быларҙың барыһы ла профилактика ғына. Дауаланыу барышында былар ғына ярҙам итмәйәсәк.\nҺаулыҡ микстураһы ла бик файҙалы. Уны түбәндәгесә әҙерләйҙәр. 50-шәр мл алоэ һутын, каланхое, аралия һәм элеутерококты бергә ҡушып, төнәтмә әҙерләгеҙ. Уны сәйгә 10 – 15 тамсы тамыҙырға. Алоэ һутын танау тишектәренә һөртөргә мөмкин. Уның һутын һығып алыу өсөн япраҡтарҙы биш-ете көн һыуытҡыста тоторға кәрәк. Киҙеүҙән ылыҫлы төнәтмәләр ҙә ныҡ ярҙам итә.\nХаҡ артыуына юл ҡуйма!\nЭпидемия көсәйгән мәлдә дарыуханаларҙа ябай ғына теге йәки был дарыуҙың «юғалыуы», күп тә үтмәй, уларға хаҡ күтәрелеүе кеүек кире күренештәр ҙә юҡ түгел. Былтыр, мәҫәлән, ауырыу көсәйгән мәлдә дарыуханаларҙа битлек, оксолин майы эҙләп табырлыҡ булмаһа, быйыл дарыуҙарға хаҡ күтәреүселәр ҙә юҡ түгел. Был осраҡта Рәсәй һаулыҡ һаҡлауҙы күҙәтеү идаралығының Башҡортостан Республикаһы буйынса фармацевтика эшмәкәрлеген контролләү һәм күҙәтеү бүлегенә мөрәжәғәт итергә кәрәк. Аноним ялыуҙар ҡаралмай. Ялыуҙар яҙма, телефон аша ла ҡабул ителә.\nӘгәр сөскөрә башлаһағыҙ, үҙегеҙҙе насар тойһағыҙ, тамағығыҙ әсеп, танауығыҙ ҡысытып тора икән, дарыуханаға йүгерегеҙ. Гриппологтар фекеренсә, вирустан тик махсус препараттар ғына ярҙам итә. Ғәҙәттә, үҙ белдегең менән алырға күнегелгән ремантадин кеүек боронғо препараттарҙың вирустарға ҡаршы тороусанлығы түбәнәйеүен танымау мөмкин түгел. Шуға күрә дауалауҙы табип билдәләргә тейеш. Табиптар йыш ҡына һуңғы ваҡытта оциллококцинум исемле препаратты билдәләй. Ул, ауырыуҙың ниндәй стадияһында булыуына ҡарамаҫтан, яҡшы ярҙам итә. Әммә уны профилактика ниәтендә аҙнаһына бер-ике дозала алдан ҡуллана башлау тағы ла отошлораҡ. Уны ололарға ла, балаларға ла бирергә мөмкин. Кире эҙемтәләре юҡ. Арбидол, кагоцел эсеү ҙә яҡшы һөҙөмтә бирә.\nИнтерферон тамыҙыу ҙа ярҙам итә. Тик уны аҙнаһына бер түгел, ә көнөнә бер нисә тапҡыр ҡабатлау яҡшы һөҙөмтә бирә. Өс сәғәттән һуң ул һаҡлаусы сара була ала – танауға эләккән вирустарҙы юҡ итә.\nАуырыған саҡта составында аспирин булған препараттарҙы эсеүҙән тыйылырға кәрәк. Улар ҡанды шыйығайта. Ә юғары температура ваҡытында был хәүефле. Шунлыҡтан киҙеүҙән баш ауыртҡанда табиптар ибупрофен йәки составында парацетамол булған препараттарҙы эсергә ҡуша.\nБаш ҡалала «сусҡа киҙеүе»нән Австралия гражданының үлеүе һәр кемде лә борсоуға һалғандыр. Ул Өфөгә ҡунаҡҡа килгән була. Вафатына тиклем һөйләүенсә, самолетта осҡанда йәнәшәһендәге креслола бер туҡтауһыҙ сөскөргән һәм йүткергән Гонконг иле вәкиле ултырған. Ике көндән иһә ул үҙен насар хис иткән: тәҡәтһеҙ башы ауыртҡан, тәне һыҙлаған, йүтәле асылған, температураһы күтәрелгән, күңеле болғанған. Сит ил ҡунағын тәүҙә баш ҡаланың 22-се клиникаһына килтерәләр, һуңынан – инфекция ауырыуҙары дауаханаһына, артабан сит ил граждандарын дауалау буйынса эшләгән 21-се клиникалағы бүлеккә урынлаштыралар. Табиптар күпме көс һалһа ла, ауырыуҙың хәле насарайғандан-насарая. «Сусҡа киҙеүе» диагнозы ун ике көндән һуң, йәғни 21 ғинуарҙа ғына ҡуйыла. Ә өс көндән ул донъя ҡуя. Асыҡланыуынса, сит ил ҡунағының быға тиклем үк сәләмәтлегендә проблемалары булған. Алтмыш бер йәшлек ирҙең иммунитеты бик ныҡ ҡаҡшаған, лимфома, диабет менән сирләгән. Был – быйыл беҙҙә киҙеүҙән үлеүҙең беренсе осрағы. Быға тиклем грипп теркәлмәгән булған. Әле дауаханала ятыусы Силәбе өлкәһенән килгән ҡатында ла «сусҡа киҙеүе» асыҡланған.\nА вирусы аша тыуған респиратор ауырыу. Ул H1N1 тибына ҡарай. Ул айырыуса көҙгөһөн һәм ҡышҡыһын көсәйә. Кешегә һауа, тын юлдары аша йоға. Ауырыу ваҡыты – ете – ун көн. «Сусҡа киҙеүе»нең билдәләре ҡәҙимге миҙгел киҙеүенеке кеүек: юғары температура, йүтәл, тамаҡ, баш, тән ауырта, тымаулата, ҡалтырата, тын алыуы ауырлаша, хәлһеҙлек күҙәтелә. «Сусҡа киҙеүе» йыш ҡына пневмонияға әйләнә, хатта үлемгә килтерә.\n«Сусҡа киҙеүе» йоҡмаһын\nБДМУ-ның инфекция ауырыуҙары кафедраһы мөдире:\n– «Сусҡа киҙеүе»нән берҙән-бер һаҡланыу сараһы – прививка. Уны поликлиникала теләгән ваҡытта эшләтергә мөмкин. Вакцина эшләткәндән һуң дүрт көн үткәс, организмда ауырыуға ҡаршы иммунитет барлыҡҡа килә. Был ҡурҡыныс сирҙән оксолин майы ғына һаҡлай алмай. Битлекте лә һау кеше түгел, сирле кейеп йөрөргә тейеш.\n«Сусҡа киҙеүе»н мөмкин тиклем «йүгәнләү» ниәтендә Өфө аэропортында табиптар тикшереү үткәрә.


Бында еләк күп икән, айыу-бүре юҡ икән\n10 Август 2018, 15:29\n– Беҙҙең яҡтар емеш-еләккә, бәшмәккә бик бай. Быйыл да бөтә нәмә уңды. Бигерәк тә ҡайын еләге. Ошо ваҡытта байтаҡ аҡса эшләп ҡалабыҙ. Ярты литрлы банкаһын 250 – 300 һумға һаттыҡ, – ти Архангел районының Уҫаҡлы ауылынан VI синыфты тамамлаған Данис Хәйруллин.\n– Ҡыйбат, тимәйҙәрме?\n– Әйтеүселәр бар. Тик ваҡ ҡына еләкте көн буйына йыйыуы рәхәт түгел. Етмәһә, йылан осрай, ҡурҡыныс та, – тип һүҙгә ҡушылды Динарҙың ике туған апаһы Ләйсән Камалетдинова.\nУҡыу йылы башланғансы улар ошо эштәрен дауам итмәксе. Ә аҡсаһына үҙҙәренә мәктәп кәрәк-яраҡтары аласаҡтар. Көҙгә тиклем урман тағы әллә күпме байлыҡтары менән һөйөндөрәсәк бит әле. Иренмәй йый ғына.


Яңы библиобус һатып алыуға бәйле Иглин районы үҙәк китапханаһының уҡыусылары тағы ла артты\nКүсмә китапхана районға «Рәсәй мәҙәниәте» федераль маҡсатлы программаһы буйынса бүленгән.\nИң тәүҙә китапхана хеҙмәткәрҙәре күп функциялы күсмә комплекс менән райондың балалар баҡсалары һәм мәктәп уҡыусыларын таныштырҙы. Үҙенсәлекле күсмә китапханала китап фондынан тыш, интернетҡа сығыу мөмкинлеге булған компьютер ҡорамалдары һәм офис техникаһы ла бар.\nЯңы китапханаға айырыуса үҙәктән алыҫтараҡ урынлашҡан 4-се мәктәп уҡыусылары шатланды. Быға тиклем балаларға китапханаға барыу өсөн тимер юл аша үтергә тура килгән. Хәҙер инде китапхана балаларға үҙе килә. Ошо көндәрҙә яңы библиобус менән Иҫке Ҡобау ауылы уҡыусылары ла танышты.


Башҡортостанға Палестина милли хакимиәте башлығы Мәхмүд Аббас килде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n17:48, 23 марта 2011 Сәйәсәт\nШаршамбы, 23 мартта, Башҡортостанға Палестина милли хакимиәте башлығы Мәхмүд Аббас килде. Өфө аэропортында уны БР Президенты Хакимиәте Етәксеһе Әнүәр Мәхмүтов, Рәсәй Сит ил эштәре министрлығының Өфөләге вәкиле Илшат Миңлебаев, башҡа рәсми кешеләр ҡаршыланы. Башҡорт һәм рус милли кейемендәге ҡыҙҙар, йола буйынса, ҡунаҡҡа икмәк һәм сәк-сәк тәҡдим итте.\nРәсәйгә эш сәфәре барышында ике көн дауамында Палестина милли хакимиәте башлығы Башҡортостан Республикаһы менән танышасаҡ. Бөгөн кискеһен Мәхмүд Аббас Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты рәйесе, Юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин менән осрашасаҡ, шулай уҡ Өфөләге Конгресс-холда үтәсәк Башҡортостан сәнғәт оҫталары концертын ҡараясаҡ.\nКесаҙна, 24 мартта, Республика Йортонда Палестина милли хакимиәте башлығының Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашыуы планлаштырылған. Унан һуң Мәхмүд Аббас Өфө дәүләт нефть техник университетының презентацияһында ҡатнашасаҡ һәм студенттар алдында лекция менән сығыш яһаясаҡ.


«БӘХЕТЕМДЕ ТЕАТРҘА ТАПТЫМ»\nАрыҫлан Мѳбәрәков исемендәге Башҡорт дәүләт драма театрының 60-80-се йылдарында ижади коллективтың тѳп кѳстәренең береһе, Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Рәмзилә Әҙелшина әлеге кѳндә Сибай ҡалаһында Кѳнсығыш биҫтәһендә урынлашҡан күркәм йорттарҙың береһендә ейәнсәре Аида һәм уның ғаиләһе менән йәшәй. Театр кѳнѳ айҡанлы үткән быуатта Сибайҙа ғына түгел, ә башҡа сәхнәләрҙе лә шаулатҡан легенда, сағыу актрисаның хәлен белергә булдыҡ. Т.Миңнуллиндың «Ҡырҙарым, туғайҙарым» спектаклендәге текә ҡарашлы, ҡупшы, зифа буйлы героиняһы күҙ алдыма килде. Заманында театрҙың алиһәһе һаналған ветеран актриса менән осрашыуға бер аҙ тулҡынланыу менән барҙым.\n—Ошо кѳндәрҙә театр кѳнѳ билдәләнә, шул уңайҙан Сибай театрына ҙур ѳлѳш индергән ғәжәйеп талантлы актриса булараҡ, һеҙҙе «Атайсал» редакцияһы исеменән тәбрикләйбеҙ.\n—Мине онотмағанығыҙға һәм ололағанығыҙға рәхмәт әйтәм. Хәлемде белергә килһәләр, инде һѳйѳнәм. Театрҙың хәҙерге йәшәйеше, спектаклдәре тураһында һѳйләшеп ултырыуы үҙе бер ғүмер бит. Ҡышҡыһын тыуған кѳнѳм менән ҡотларға театрҙан бүләк тотоп килгәйнеләр, ҡыуанысымдың сиге булманы. Быйыл 80 йәшем тулды. Тик бына хәҙер алыҫ ергә яңғыҙ сығып йѳрѳй алмайым. Эй, спектаклдәр ҡарайһым килә үҙемдең!\n—Бай ижади тормошоғоҙҙоң ҡайһы мәле һеҙгә үтә лә ҡәҙерле?\n—Матур тормош юлы үттем. Мин үҙемде бик бәхетле актриса тип иҫәпләйем. Шул осорҙа театрҙың батшабикәһе булдым. Хәҙер геройҙарымдың исемдәрен онотоп та бѳттѳм инде. Гел матур ролдәрҙе бирҙеләр. Партнерҙарым шәп актерҙар булды. Билдәле, талантлы режиссерҙар менән эшләү бәхете тейҙе. Башҡортостандың халыҡ артисы Марат Йәмилев шундай күркәм, талантлы, яҡшы күңелле кеше ине. Мин уны гел маҡтап телгә алам. Театрҙа гѳрләп эшләй торған сағында ғына ғүмере ѳҙѳлдѳ. 60-80 йылдар театрҙың иң емешле, гѳрләп торған сағы булды. Ә сәхнәлә ниндәй шәп әҫәрҙәр ҡуйылды… Билдәле классиктарҙың үлемһеҙ әҫәрҙәре репертуарҙан тѳшмәй ине. Халыҡ та театрға күпләп йѳрѳнѳ. Хәҙер бит кеше күберәк магазиндар ҡыҙыра.\n—Һеҙ бит Мәскәүҙәге ГИТИС-та белем алып ҡайтҡан юғары белемле актриса…\n—Тәүәккәл, сая булыуым менән күп уңыштарға ѳлгәшкәнмендер тип уйлайым. Заманына күрә алдынғы ҡарашлы, белемле атайымдың йоғонтоһо кѳслѳ булды. Ғаиләбеҙ менән күп уҡыныҡ. Уҡылмаған китап ҡалмағандыр ул. Ғѳмүмән, ғүмер буйы уҡыным. Классик әҫәрҙәр миңә рухи аҙыҡ бирҙе. Ә ГИТИС-ҡа барып эләгәүемә лә ана шул күп уҡығаным, рухи үҫешкә ынтылыуым булышлыҡ иткәндер. Актриса булыу тураһында ла хыялым бар ине. Үҙем сығышым менән Архангель районының Түбәнге Ләмәҙ ауылынанмын. Ауыл мәктәбендә уҡытыусылар етешмәгәс, балалар уҡыта башланым. Бер кѳн шулай дәфтәр тикшереп ултырғанымда радионан «Мәскәүҙәге ГИТИС-ҡа башҡорт йәштәрен йыябыҙ» тигән хәбәрҙе ишетеп ҡалдым. Ата-әсәйемде күндереп, конкурсҡа барырға булдым. Уны уңышлы үтеп, Мәскәүҙә биш йыл уҡыу бәхетенә ирештем. Зинира Атнабаева, Гѳлли Мѳбәрәкова, Роза Кәримова, Хәмит Яруллин, Шамил Рәхмәтуллин, Гүзәл Сәғитова кеүек сәхнә оҫталары ла ошо махсус курста уҡыны. Актерлыҡ оҫталығы буйынса педагогыбыҙ Борис Владимирович Бибиков тәүҙә беҙгә үтә лә талапсан, хатта ҡаты булды. Сәхнә теле дәресен тѳплѳ ѳйрәндек. Тора-бара тырышлығыбыҙҙы, һәләттәребеҙҙе күрҙе. Беҙгә ҙур ѳмѳттәр бағланы. Миңә «Һинән бѳйѳк актриса сығасаҡ», тигәйне. Студент саҡта Мәскәү театрҙарына күп йѳрѳнѳк. Үҙем оҡшатҡан артистарҙың спектаклдәрен ҡалдырмай ҡарап барҙым. Мәҫәлән, Зельдин тигән актерҙы оҡшата инем. Уның «Свинарка и пастух» тигән комедияһын ҡарағанығыҙ барҙыр, ул унда Кавказдан килгән алдынғы кѳтѳүсене уйнағайны.\n—Мәскәүҙән һуң һеҙ Сибай ҡалаһын һайлағанһығыҙ…\n—Башҡортостанға ҡайтҡас, тәүҙә Салауат театрында хеҙмәт юлымды башланым. Ә яҙмыш елдәре мине Сибай театрына килтергәненә һис кенә лә үкенмәйем. 1967 йылда килгәйнем бында. Ошо театрҙы ныҡ яраттым. Бәхетемде театрҙа таптым. Эшемә ныҡ мѳкиббән булдым. Һәр образ ѳҫтѳндә ныҡлы, ижади эшләнем. Берҙән-бер мѳхәббәтемде лә ошонда осраттым. Бик хәстәрлекле, оло йѳрәкле тормош юлдашым, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Хәниф Сафин менән һоҡланғыс ғүмер кисерҙек.\n—Театр кѳнѳ айҡанлы театр коллективына ниндәй теләктәрегеҙ бар?\n—Театрҙың художество етәксеһе Дамир Мәзит улына байрам һайын иғтибар күрһәткәне ѳсѳн рәхмәт әйтәм. Килеп хәлемде белешеп киткән хеҙмәттәш артистарға ла рәхмәт. Тормошон театр менән бәйләгән әлеге йәштәргә һоҡланып ҡарайым. Ғәжәйеп матур, тылсымлы донъяға аяҡ баҫҡандар бит улар. Кешеләргә нур, матурлыҡ, изгелек таратһындар, рухи үҫешкә ынтылһындар, күп уҡыһындар. Матур ғаилә ҡороп, күп балалар үҫтерһендәр.\n—Рәмзилә Мѳхәмәт ҡыҙы, ҡыҙыҡлы әңгәмә ѳсѳн рәхмәт. Һеҙҙең ме-нән һѳйләшеүе үҙе бер ғүмер булды. Ихласлығығыҙға, ябай булыуығыҙға, эске матурлығығыҙға һоҡландым. Балаларығыҙҙың изгелен күреп, сәләмәтлектә оҙаҡ йәшәүегеҙҙе теләйбеҙ.


Ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығы бөгөн күңелһеҙ статистиканы иғлан итте\nБашҡортостанда һыу инеү миҙгеле башланғандан алып 25 кеше, шул иҫәптән 5 бала батып үлгән. Бәхетһеҙ осраҡтарҙың күбеһе һыу инеү рөхсәт ителмәгән урындарҙа теркәлгән. Өфөлә, мәҫәлән, Теплое күлендә батып үлеүселәр күп. Бында һыу инергә ярамай, яр буйҙары ла таҙартылмаған. Эргәләге йылылыҡ электр...\nБөгөн Нефтекамала фатирҙың балконы янып китте\nҠотҡарыусылар махсус баҫҡыстар ярҙамында 34 кешене эвакуацияланы. Ут 10 минут эсендә һүндерелде. Һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр тураһында хәбәр ителмәй. Уҙған ял көндәрендә Башҡортостанда 20 янғын сығыу осрағы теркәлгән. Уларҙа бер кешенең ғүмере өҙөлгән, тағы ла дүртәүһе төрлө йәрәхәттәр...\nӨфө дәүләт авиация-техник университетында йәш лейтенанттарҙы хәрби частарга оҙатыу тантанаһы үтте. Хушлашыу парадында уҡыу йортон тамамлаусыларға шулай уҡ юғары белем тураһында дипломдар тапшырылды. Авиация-техник университеты Башҡортостанда үҙ хәрби кафедраһын һаҡлап ҡалған берҙән-бер юғары уҡыу...\nБерҙәм дәүләт имтиханын уңышлы тапшырған һәм Башҡортостандың юғары уҡыу йорттарына ингән уҡыусыларға юғары стипендия түләнәсәк. Башҡорт дәүләт университетында юғары уҡыу йорттарына һынауҙарһыҙ ҡабул ителгән Бөтә Рәсәй олимпиадаларының аҙаҡҡы этабы еңеүселәре һәм призерҙары, дөйөм фәндәр...\nБөгөн Өфөлә күркәм тантана\nКүп балалы әсәләрҙең бер төркөмөнә “Әсәлек даны” миҙалдары тапшырылды. Хәбәрсебеҙ Ғәлимйән Ибәтуллин беҙҙең студия менән тура бәйләнешкә сыға.\nРәсәй Эймсберила ағыу ҡулланыу тураһындағы хәбәргә борсолоу белдерә һәм химик ҡорал ҡулланыу тураһындағы ғәйепләүҙе кире ҡаға. Был турала Рәсәй президентының матбуғат секретары дмитрий Песков белдерҙе. Дәүләт Думаһында Эймсберилағы хәлде провакация тип баһаланылар. Рәсәй сит ил эштәре министрлығы...\nИлдә дачник төшөнсәһенә сик ҡуйыла\n2019 йылдың беренсе ғинуарынан ҡала эргәһендәге йәшелсә-емеш баҡсалары хужаларының мәнфәғәттәрен көйләүсе яңы федераль закон ғәмәлгә инә. Миҙгелдең иң ҡыҙыу мәлендә Наталья Васильевнаға ябай баҡсасы мәшәҡәттәрен ситкә ҡуйып торорға тура килә. Өфө ҡала биләмәһендәге “Урожай” баҡсасылар ойошмаһы...\nУмартасылар ниңә борсола?\nБындай һауа шарттары умартасыларҙы боросоуға һала. Йәйҙең икенсе айы башланыуға ҡарамаҫтан, ҡортсолар быйылғы балды тәмләп ҡарағандары ла юҡ. Ҡорттар бал йыйыр урынына ҡанат ҡағып умарталарын һыуытырға мәжбүр. 30 градустан ашҡан эҫелек сәскәләрҙе киптереп бөткән. Крысовтар ғаиләһе бар өмөтөн йүкә,...\nБөгөн ҙур тығындар көтөлә\nРеспубликаның юл хәрәкәте именлеге дәүләт инспекцияһы бөгөн ҙур тығындар тураһында иҫкәртә.Йома күптәр ҡаланан сығып ҡалырға тырыша. Шул сәбәпле саҡырымдарға һуҙылған тығындар барлыҡҡа килә. Шуға ла маршрутты алдан һайларға, бик ҡабалан булмағанда иртән юлға сығырға кәңәш ителә. Синоптиктар киләһе...\nБөгөн төнөн Өфөлә мотоциклға ут төрткәндәр\nТранспорт хужаһы полицияға мөрәжәғәт иткән. Әммә ул ут төртөүселәрҙең табылыуында шикләнә.


31 Август , 20:00\nЭх, был яҙмыш тигәнең. Кемгәлер Хоҙай бала бирмәй, кемгәлер был бала бөтөнләй кәрәкмәй. Кәрәк булһа ла, ул балаға киләсәктә нимә биререн, нимә ашатырын белмәй, йәки бөтөнләй ул турала уйламаусылар ҙа бар бит был донъяла. Бына бит Зәлиәнең дә илауы бушҡа булмаған. Йөрәге өҙгөләнеп илай икән шул. Иларһың да, йөрәк аҫтында бала йөрөтөп тә, уға матур ғүмер бүләк итә алмағаныңды асыҡ аңлаһаң. Илау ғына ла түгел, йөрәгеңде һурып алып утҡа ырғытыу теләге лә уяныр. "Донъяға тыуам тип яралған баланың муйынына үҙ ҡулдарым менән бысаҡ һалам бит", - тип ярһыны Зәлиә. Табыр ине лә ул бәпесен, тик...


Ит ни өсөн ҡиммәтләнгән?\nӨфө халҡы «Йәштәр» һарайы алдындағы майҙанда ойошторолған йәрминкәлә ауыл тауарҙарына хаҡтарҙың юғары булыуына ризаһыҙлыҡ белдерҙе.\nБлаговар районынан Зөлфиә менән Илфат Ғөбәйҙуллиндар алтынсы йыл ит һата. Йәрминкәлә бигерәк тә йылҡы, һыйыр, һарыҡ ите үтемле. Йүнселдәр тәҡдим иткән продукция был юлы ла һатып алыусыларҙы тиҙ тапты.\nШулай ҙа бөгөнгө йәрминкәлә Өфөләр ауыл тауарҙарына хаҡтарҙың артыуына зарланды. Әйтәйек, һыйыр итенең киллограммы 20-30 һумға күтәрелгән.\nАуыл уңғандары хаҡтарҙың күтәрелеүен тәбиғи тип билдәләй. Яңы талаптар буйынса сауҙаға сығарылған ит мотлаҡ рәүештә мал һуйыу цехтарында эшкәртелергә тейеш. Был өҫтәмә сығымдарға килтергән.\nЙәрминкәлә шулай уҡ ҡош ите, балыҡ продукцияһы тәҡдим ителде. Бигерәк тә, ҡаҙ ите үтемле ине, уның килограммын 350 һум менән һаттылар. 35 йыл умартасылыҡ менән шөғөлләнгән Рәфис Мөхәмәтшин иһә бал алып килгән. Ит ҡиммәтләнһә лә, әлегә тәмле ризыҡҡа хаҡты күтәреү урынһыҙ, ти эшҡыуар.\nЙәрминкәләр етештереүсе өсөн дә, һатып алыусы өсөн дә берҙәй файҙалы. Иттең хаҡына ризаһыҙлыҡ белдереүселәр күп булһа ла, халыҡ уны күмәртәләп тигәндәй һатып алды. Тимәк, ауыл продукцияһына ихтыяж бар. Хаҡтар ғына тотороҡло булһын.


Черниковка биҫтәһендә йәшәүселәр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда ҡан тапшыра ала // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЧерниковка биҫтәһендә йәшәүселәр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда ҡан тапшыра ала\n14:44, 14 июля 2015 Йәмғиәт\nЧерниковка биҫтәһендә йәшәүселәр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда ҡан тапшыра ала Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 14 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nЧерниковка биҫтәһендә йәшәүселәр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда урынлашҡан мобиль пунктта ҡан тапшыра ала. 14 июлдән 31-нә тиклем иртәнге сәғәт 9-ҙан 1-гә ҡәҙәр Республика ҡан биреү станцияһының күсмә бригадаһы донорҙар ҡабул итә.\n«Был тәү сиратта Өфөнөң төньяғында йәшәүселәрҙең уңайлығы өсөн эшләнде, — тип һөйләне Республика ҡан биреү станцияһының баш табибы Урал Солтанбаев. — Әгәр халыҡ күп булһа, мобиль пункт йәй буйы эшләйәсәк».\nБаш табип һүҙҙәренсә, ҡан бирергә теләүселәрҙе терапевт тикшергәндән һуң, уларҙың ҡан төркөмөн билдәләйҙәр.\nМобиль пунктҡа бер ниндәй ҙә справка килтерергә кәрәкмәй, табиптар донорҙарҙы үҙҙәре тикшерә, тип билдәләне Урал Солтанбаев.\nБәлиғ булған кеше генә донор була ала. Үҙең менән даими йәки ваҡытлыса прописка булған паспорттың булыуы мөһим.\nБуласаҡ донорҙар диета тоторға тейеш. Ҡан тапшырғанға тиклем ике көн алда майлы һәм әсе ризыҡ ашауҙан, спиртлы эсемлектәр, шул иҫәптән һыра эсеүҙән тыйылырға кәрәк. Кисен еңелсә генә туҡланыу, ә иртәнсәк иһә печенье, икмәк менән сәй эсеү ҙә етә.


Па́сха (грек. πάσχα, лат. Pascha, йәһ. פסח песах — «эргәнән үтеү»); Христианлыҡта Христың Терелеүе (грек. Ἡ Ανάστασις τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ) — боронғо христиан байрамы, йылдың төп байрамы. Иисус Христостың терелеүенә бағышлап үткәрелә. Хәҙергә ваҡытта һәр йыл өсөн байрам итеү көнө ай-ҡояш календары буйынса билдәләнә.\nХристиандар был байрамды I быуатта Иисус Христос терелгән көндән алып байрам итә. Байрам көнө итеп 21 марттан һуң тулы ай үткәс беренсе йәкшәмбе көн билдәләнә. Байрам итеү төндә йәки иртән сиркәүҙә ғибәҙәт ҡылыу менән башлана. Ғаиләләрҙә постан һуң (христиан дине буйынса һөтлө һәм итле аш ашамай тороу) мул ризыҡлы табын әҙерләнә. Ғөрөф ғәҙәт буйынса байрам куличы һәм буялған йомортҡалар изгеләндерелә. Был көндө христиандар бер-береһенә, тормош символы булған, буялған йомортҡа бирә.\nВидергебурт — немец мәҙәни-ағартыу ойошмаһы\n«Видергебурт» — немец мәҙәни-ағартыу ойошмаһының Башҡортостандағы бүлексәһе. 1989 йылда ойошторолған. Уның Октябрьский, Стәрлетамаҡ, Салауат, Ишембай, Нефтекама ҡалаларында, Благовар районының Пришиб ауылында урындағы ойошмалары эшләй. Өфө, Октябрьский, Ишембай ҡалаларында сеньорҙар клубы бар.\nРәсәй немецтарын милләт булараҡ тергеҙеү, милли үҙенсәлектәрҙе һаҡлау, социаль-иҡтисади шарттар тыуҙырыу — милли ойошманың төп маҡсаты.\nФестивальдәр,концерттар, күрғәҙмәләр, байрамдар үткәрелә. Милли мәктәптәр,кластар, тыуған телде өйрәнеү буйынса курсар ойоштороу эше әүҙем башҡарыла.\nБыл ойошма Рәсәй немецтары мәҙәниәте, ижады ураһында немецса баҫмалар сығара.\nӨфө, Стәрлетамаҡ, Октябрьский ҡалаларында, Пришиб ауылында евангелик, католик общиналар бар. Раштыуа, Пасха байрамдары йылда үткәрелә.\nДондағы Ростовта Собор майҙаны\nСобор майҙаны — Дондағы Ростовтың Ленин районындағы майҙан.\nМала́йзия (мал. Malaysia) — көньяҡ-көнсығыш Азиялағы дәүләт,Көньяҡ Ҡытай диңгеҙе менән бүленгән ике өлөштән тора.\nКөнбайыш Малайзия (ғәҙәттәге атамаһы — Малайя) Малакка ярымутаруы һәм эргәһендәге утрауҙарҙы биләй, төньяҡта Таиланд менән сикләшә, шулай уҡ Сингапур һәм Индонезия менән диңгеҙҙә уртаҡ сиктәре барКөнсығыш Малайзия (ғәҙәттәге атамаһы — Сабах һәм Саравак) Калимантан утрауының төньяҡ өлөшөн биләй, Бруней һәм Индонезия менән сиктәш, шулай уҡ Филиппин менән күрше.\nМоисе́й (йәһ. משֶׁה, Моше́, «һыуҙан ҡотҡарылған»; ғәр. موسىٰ Муса, бор. грек. Mωυσής, лат. Moyses) (б. э. т. XIII быуат), Бишкитапта — йәһүд пәйғәмбәре һәм ҡанун сығарыусыһы, йәһүдилеккә нигеҙ алыусы, йәһүдтәрҙе Боронғо Мысырҙан сығарыусы, йәһүд халҡын берләштереүсе.\nМоисей исеме «һыуҙан ҡотҡарылған» тигәнде аңлата, башҡа фараздар буйынса был исем Мысырҙа барлыҡҡа килгән һәм «бала» тигәнде аңлата.\nОкеания — Тымыҡ океандағы донъя киҫәге, океандың үҙәк һәм көнбайыш өлөшөндәге утрауҙар һәм атоллдар тупланмаһынан тора, геосәйәси регионы.\nПе́сах (йәһ. פֶּסַח, «эргәнән үтеү», ашкеназ һөйләшендә — Пе́йсах / Пе́йсох / Па́йсох; арам. פִּסְחָא, Пи́сха; грексә һәм урыҫса— Пасха) — йәһүдтәрҙең Мысырҙан китеү иҫтәлегенә үткәрелгән төп йәһүд байрамы. Нисан айының 15-се көнөндә башлана һәм Израилдә 7 көн байрам ителә, Израилдән ситтә 8 көн байрам ителә.\nБайрам көндәрендә Тора йәһүдтәргә икмәк һәм игендән әсетелеп (йәһ. חָמֵץ, «хаме́ц» — әсегән) әҙерләнгән ризыҡтарҙы ашауҙы тыя. Шулай уҡ Тора был көндә маца ашарға тәҡдим итә.\nИзраилдә Песах ете көнлөк байрам, беренсе һәм һуңғы көндәре — ял көнө. Арауҡтағы көндәр — байрам эш көндәре (). Израильдән ситтә һигеҙ көнлөк байрам. Беренсе ике һәм һуңғы ике көндәре — ял көндәре.\nСловения (слов. Slovenija), рәсми исеме — Словения республикаһы (слов. Republika Slovenija) — Үҙәк Европалағы ил. 2004 йылдан Европа Берлеге ағзаһы. Көнбайышта Италия һәм Адриатик диңгеҙ, көньяҡта Хорватия, көнсығышта Венгрия һәм төньяҡта Австрия дәүләттәре менән сиктәш. Ил Төньяҡ Атлантик Килешеү Ойошмаһы (НАТО) ағзаһы.\nУдмурттар (Арҙар; удм. Удмуртъёс; ялан мари Одо) — Удмурт Республикаһында һәм күрше төбәктәрендә йәшәүсе фин-уғыр халҡы. Урыҫ һәм удмурт телдәрендә һөйләшәләр, диндәре — православие һәм ерле ышаныуҙар.\nЧи́ли (исп. Chile), рәсми исеме — Чи́ли Респу́бликаһы (исп. República de Chile [reˈpuβlika ðe ˈʧile]) — Көньяҡ Америкала Тымыҡ океан һәм Анд тауҙары араһында оҙон һыҙат булып урынлашҡан дәүләт.\nКөнбайыштан Тымыҡ океан менән йыуыла, көнсығыштан Аргентина, төньяҡтан Перу, төньяҡ-көнсығыштан Боливия менә сиктәш.\nҮрге Лужица (нем. Oberlausitz, үр.-луж. Hornja Łužica) — Германияның Саксония ерҙәрендә һәм Польшаның көньяҡ-көнбайышында (Нижнесилезский воеводствоһы биләмәһенең бер өлөшөндә) урынлашҡан тарихи-географик өлкә, Лужицаның бер өлөшө. Үҙәге — Баутценҡалаһы.\nҮрге Лужила немецтәр менән бергә лужи (20 мең кеше) тигән бәләкәй көнбайыш славян халҡы йәшәй.\nЛужи халҡы үрге лужи телендә һөйләшә, барыһы ла немецсә белә.\nБеренсе мең йыллыҡта Үрге Лужи ерҙәрендә мильчан халҡы йәшәгән.\nX быуатта Лужицаны Германия феодалдары баҫып ала. XI—XIV быуаттарҙа Үрге Лужица Польша, Чехия һәм Бранденбургтың Мейсенский маркграфы ерҙәре була. 1367 йылда Үрге Лужица Богемия Короллеге составына инә ( 1526 йылдан Габсбург монархияһы составында), 1635 йылда Саксония курфюршествоһы биләмәһенә ҡарай. 1815 йылда Үрге Лужица Герлиц ҡалаһы менән Силизия прусс провинцияһы өлөшө була.\nС 1541 йылдан Үрге Лужицала Пасха ат парады (Пасха кавалькадаһы, Крижерье) үткәрелә.


Йәшелсә-емештәге яман шеш ауырыуы\n3 Сентябрь , 10:36\nБаҡса үҫемлектәрендә лә яман шеш ауырыуы барлығын белә инегеҙме? Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул киң таралған сир һәм йылдар буйы түккән хеҙмәтте юҡҡа сығарып, уңышһыҙ ҡалдырыуы ла бар. Был ауырыуҙың хатта бер нисә төрө була.\nҠара яман шеш\nАлма менән груша ағасында киң таралған һәм ҡурҡыныс ауырыу. Уны бәшмәк барлыҡҡа килтерә. Ағастың олонон, ботағын, япрағын, сәскә һәм емешен зарарлай. Ауырыуҙың иң ҡурҡыныс төрө ботаҡта була. Һирәк осраҡта ул сейә, слива ағастарында ла осрай.\nАғас ҡайырындағы таптар батыңҡырап тора, иңгә һәм буйға туҡтауһыҙ ҙурая бара, көрәнһыу төҫтә, ауыр әйбер менән һуҡҡанға оҡшаған була. Ә уның янындағы ҡайыр ҡара төҫтә, ҡабарып тора, арҡырынан буйға табан ярылған эҙҙәр менән ҡаплана. Йәш ботаҡтарҙа иһә ҡабыҡ күпереп ҡуба, ярғылана, ҡайһы ваҡыт киҫәк-киҫәк булып аҫылынып төшә һәм улар утта янған кеүек күренә. Бер аҙҙан үлеп, ҡубып төшә, ә ҡара төҫкә ингән үҙәге асылып ҡала. Башта – зарарланған ботаҡ, аҙаҡ тотош ағас һәләк була. Бының өсөн 3 – 4 йыл ваҡыт етә.\nЯпраҡтарҙа таптар башта ваҡ, ҡыҙғылт көрән төҫтә була. Ә һуңынан ҙурайып, киңлеге 4 – 6 миллиметрға етә. Улар бер төҫлө булмай, ҡара юлдар аралашып тора. Таптар ағас сәскә атҡан ваҡыттараҡ барлыҡҡа килә. Зарарланған сәскәләрҙең таждары көрән төҫкә инеп йомарлана, һеркәлеге һәм емешлеге көйгән кеүек ҡарайып күренә. Емештә ауырыу билдәләре уңышты йыйғанда йәки һаҡлағанда беленә. Таптар тәүҙә бәләкәй генә, ҡара көрән төҫтә була, зарарланған урын батыңҡырап тора. Һуңынан ҙурайып, бөтә емеште ҡаплап ала.\nДауалауға кер һабыны һелтеһе һәйбәт. Бының өсөн уны йә кер содаһы (5 л һыуға 50 г һабын һәм 6 ҡалаҡ сода алына), йә ағас көлө (5 л һыу, шул уҡ күләмдә көл һәм 50 г һабын) менән әҙерләйҙәр. Һелтене яҙлы-көҙлө бумала менән ағасҡа һөртәләр. Зарарланған өлөшөн генә түгел, ә тотош олондо, ботаҡтарҙы эшкәртергә кәрәк.\nҒәҙәти яман шеш\nАуырыуҙың был төрө лә алма, груша, шулай уҡ ҡара емеш ағасында була. Башлыса ботаҡтарҙы, һирәкләп емештәрҙе зарарлай. Тәүҙә ҡайырыла һары төҫлө батынҡы урындар барлыҡҡа килә, аҙаҡ түңәрәкләнеп ҙурая һәм уның буйлап ағас ҡорой башлай. Ауырыу аҙһа, олондарға күсә: ағас ҡабығы ҙур киҫәкләп ҡорой, оролар, хатта үҙәгенә етерлек ярыҡтар барлыҡҡа килә. Йыш ҡына ботаҡтағы яралар төҙәлә, уларҙан буй эҙҙәр генә ҡала.\nАуырыуҙың ике төрө була. Ябыҡ төрөндә оролар, төйөндәр тоташып, яраны ҡаплап тора. Зарарланған ботаҡтар, ғәҙәттә, һына йә ҡорой. Асыҡ төр булғанда тәрән яралар хасил була. Улар бигүк төҙәлмәй, урынында яман шеш барлыҡҡа килә. Уның ситтәре йыйырсыҡлы була. Зарарланған күҙәнәктәрҙә туҡлыҡлы матдәләр туплана, ә ул, үҙ сиратында, бәшмәк барлыҡҡа килеүгә сәбәп кенә. Ә бәшмәктең енесһеҙ үрсеү күҙәнәктәре ел һәм бөжәктәр ярҙамында тарала.\nАғастарҙы дауалау өсөн олоно менән ботаҡтарға тоҙло һыу һиптерергә кәрәк. Яра урынынан ағасты ҡырҡып, мотлаҡ яндырырға кәңәш ителә. Юҡһа ауырыуҙың башҡа ағастарға ла күсеүе бар.\nКәбеҫтәлә яман шеш уның япраҡтарын зарарлай. Ул да бәшмәктән килеп сыға. Япраҡтарҙа ваҡ ҡына, ә төрлө өлөштә аҙмы-күпме үҙәкләшкән көрән таптар барлыҡҡа килә. Уларҙа ҡара ҡуныҡ хасил була. Бәшмәк үҫемлек ҡалдыҡтарында ҡышлай, шулай уҡ орлоҡта ла булыуы бар. Шуға күрә баҡсаны көҙҙән ныҡлап таҙартырға кәрәк. Ә орлоҡто сәсер алдынан 2 – 3 минут тоҙло һыуҙа тотоп алалар.\nӘ зарарланған үҫемлекте әсе ҡатыҡ һелтеһе (10 л һыуға 1 литр ҡатыҡ алына) менән дауаларға мөмкин. Бер нисә көндән ул шәбәйеп китмәһә, башҡаларына күсмәһен өсөн йолҡоп алырға кәрәк.\nКартуфтағы яман шеш\nБыл ауырыуҙың да сығанағы – бәшмәк. Башлыса бүлбеләр, һирәкләп йәш һабаҡтар һәм һабаҡтың ер аҫтындағы өлөшө зарарлана. Зарарланған урындарҙа тулҡын һымаҡ төрлө ҙурлыҡтағы һәм рәүештәге оро барлыҡҡа килә, улар сәскәле кәбеҫтәне хәтерләтә.\nЯман шеш яраһы бүлбе күҙенән башлана. Борсаҡ ҙурлығынан алып бүлбенең сәләмәт өлөшөнән дә ҙурыраҡ булырға мөмкин. Шулай ҙа күп осраҡта улар әстерхан сәтләүеге кеүек була. Яңы шештәр асыҡ төҫтә, йәшел, ә өлгөрөү барышында ҡарайып, көрән төҫкә инә. Унан һуң таралып, картуфтың сереүенә килтерә. Һөҙөмтәлә ул насар еҫле көрән лайлалы матдәгә әүерелә.\nШештең күҙәнәктәрендә ауырыу таратыусы бәшмәк туплана. Уңыш йыйған ваҡытта улар өлөшләтә йәки тулыһынса серей һәм бәшмәктең үрсеү күҙәнәктәре тупраҡҡа эләгә. Улар бик оҙаҡ ваҡыт үҫеү һәләтен юғалтмай. Әйткәндәй, үҫеү һәм таралыуында тупраҡтың дымлылығы төп шарт булып тора. Дымлылыҡ 30 проценттан түбән булғанда зарарланыу күҙәтелмәй. Ә юғары дымлылыҡ ауырыуҙың барлыҡҡа килеү хәүефен арттыра.\nСәләмәт бүлбеләр үҫкәндә зарарлана. Ә йәш һабаҡтар зыян күрһә, бүлбеләр төйөнләнмәй.\nАуырыу асыҡланһа, был урынд 3 – 4 йыл картуф сәсергә ярамай. Ә уны булдырмау өсөн орлоҡтарҙы сәсер алдынан бер процентлы фундазол шыйыҡсаһы менән эшкәртергә кәрәк.\nМикроблы яман шеш\nИсеменән үк күренеүенсә, ауырыуҙы микроб барлыҡҡа килтерә. Ул помидорҙа була. Үҫемлектең һабағы ҡороуға ҡарап, ауырыуҙы билдәләргә була. Был – һыу йөрөү көпшәлектәренең боҙолоу һөҙөмтәһе. Һулыу башлыса помидор төймәләнгән ваҡытта күҙәтелә. Йыш ҡына ул бер яҡлы була һәм япраҡтар ҡороу менән үрелеп, оҙаҡ ваҡыт дауам итә. Үҫемлек һәләк булғансы бер ай, хатта унан да күберәк ваҡыт үтергә мөмкин.\nАуырыу үҫентенең һабаҡтарында ҡара юлдар, ярғыланған эҙҙәр барлыҡҡа килтерә. Һабаҡты ҡырҡып ҡарағанда, унда ҡулса йәки нөктә һымаҡ зарарланған һыу көпшәлектәре күренә. Шул көпшәлектәр буйлап микробтар емештәргә эләгә. Зарарланған помидорҙы ҡырҡып ҡарағанда, орлоҡ оялары тирәһендә һары таптар була. Иртә зарарланған осраҡта орлоҡ шытыу һәләтен юғалта. Ә һуңыраҡ зарарланғанда шытыусанлығы һаҡлана, әммә улар микроб таратыусы булып ҡала.\nПомидорҙа ҡара үҙәкле асыҡ төҫтәге түңәрәк таптар барлыҡҡа килә.\nАуырыуҙы булдырмаҫ өсөн помидор үҫентеләрен 0,2 процентлы “Фитолавин – 300” шыйыҡсаһы менән эшкәртәләр. Тәүге тапҡыр – япраҡтар барлыҡҡа килеү менән, ә артабан – ике аҙна һайын. Ә ауырыу йоҡҡан помидорҙы ҡотҡарып булмай, тамыры менән йолҡоп ташларға кәрәк.


Байымбәттә – балалар һабантуйы\n19 Июль 2019, 13:29\nБайымбәттә матур йола бар – йыл да балалар өсөн һабантуй ойошторола. Быйыл да 29 июндә йәмле Түлтебей буйына ауылдың олоһон-кесеһен йыйып байрам иттек.\nСараға өлкәндәр ныҡлы әҙерлек алып барҙы. Аш-һыуы, уйындары урыны-еренә еткереп әҙерләнде,\nяуаплылар бил-дәләнде, һәр өйҙән аҡса йыйып тапшырҙылар, был аҡсаға матур-матур бүләктәр, приздар һатып алдыҡ. Төрлө бәйгеләрҙә еңеүселәргә инселәп, Факия Ишкина, Әлфәрис Ҡорманғолов – берәр һарыҡ, Ришат Ишкин - кәзә, Мәүлиҙә апай Нәбиуллина әтәс, Мәүлиҙә апай һәм мин үҙем һарыҡ ите бирҙек. «Урожай» ЯСЙ-е менән шәхси эшҡыуар Гөлшат Ситдиҡова ла бағыусылыҡ ярҙамы күрһәтте. Башҡа ауылдаштарыбыҙ ҙа ситтә ҡалманы, һәр береһе нимә менән булһа ла ярҙам итте. Мәҫәлән, Әхмәт Садиҡов, Илгиз Мырҙаҡаев, Вәкил аттары менән байрам урынына әйбер ташышты, Айгөл Садиҡова, Гөлдәр Усманова аш-һыу әҙерләште, Раушания Мөхәмәтдинованың ярҙамы ла күп булды.\nБайрамды балалар түҙемһеҙлек менән көтөп алды һәм уйындарҙа кемуҙарҙан ҡатнашты. Бүләк тәкәләрҙең береһе милли көрәштә еңеүсе Айҙар Фәтҡуллинға, икенсеһе һырғауылға иң етеҙ үрмәләгән Илназ Садиҡовҡа бирелде, ә кәзәне ҡыҙҙар араһында көрәш батыры булып танылған Рузана Намаҙғолова алды. Әтәс иһә, балалар күмәкләп баҫтырып, уны эләктереүсегә булды. Көйәнтәләп һыу ташыу, йомортҡалы ҡалаҡ ҡабып уҙышыу, бүләк ҡырҡыу, тоҡ менән һуғышыу, йүгереү кеүек төрлө уйындар ойошторолдо, бер бала ла бүләкһеҙ ҡалманы.\nБайрам күрергә килгән ололар ҙа ситтә ҡалманы, моңло йырсы булып танылған апайҙарыбыҙ сәхнәгә сығып йырланылар. Иң аҙаҡтан ололар ҙа, балалар ҙа аш ашап, самауырҙарҙа ҡайнаған ялан сәйе эсеп, аралашып, матур ял итеп таралышты.\nауыл клубының художество етәксеһе.


Бер мөхәббәт яҙмышы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Бер мөхәббәт яҙмышы\nБер мөхәббәт яҙмышы 21.06.2016 // Йәмғиәт\nМатур тәбиғәтле, тирә-яғын мөһабәт тауҙар уратып алған Үтәгән ауылында хәлле ғаиләлә донъяға килә Бибинур. Һылыу, алсаҡ йөҙлө ҡыҙ 15 йәшендә ошо ауыл егете Әсғәт менән дуҫлаша башлай. Матур парға барыһы ла һоҡлана. Етмәһә, йәштәр икеһе лә колхозда бынамын итеп эшләй. Егет агрономдар курсын тамамлап ҡайта. Кистәрен уйынға сығып, киләсәккә ҙур өмөт бағлап йөрөй улар. Һуңғараҡ Әсғәтте бригадир итеп ҡуялар. Дәртләнеп эшләй, гөрләтеп йәшәй торған ваҡыт та бит!.. Иркенәйә генә башлаған тормошто ҡәһәрле һуғыш боҙа...\nӘсғәт, донъя хәлен белеп булмай, өйләнәйек, тип Бибинурға тәҡдим яһай. Ҡыҙ ҡапыл ғына яуап бирә алмай. Әсғәт атаһының хеҙмәт армияһында икәнлеген, өйҙә береһенән-береһе бәләкәй алты ҡустыһы булыуын да онотҡан кеүек, һис нигә ҡарамай, ныҡышыуын дауам итә. “Атайың ҡайтҡансы көтөп тор”, — тип ҡабаландырмаҫҡа тырышҡан әсәһен егет, Амангилде ауыл Советында рәйес булып эшләгән еҙнәһен, апаһын алып килеп, улар ярҙамында күндерә. Ғәзиз кешеһе, аптырап: “Бынан һуң Әхмәте кәләш алам тиер инде”, — тип әйтеүгә, мейес башында уйнап ултырған тағы ла бәләкәйерәк Ҡасим: “Шунан миңә”, — ти. Әсәһе көлөп тә, илап та: “Ярай, шунан һиңә инде...” — тип ҡуя. Ике ҡоҙағый ҡатындар менән генә, имен-аман һуғыш бөтһә, ҡоҙа саҡырышырбыҙ тип, ваҡытлыса ғына туй йолаһын атҡара. Шулай Әсғәт Бибинурҙы кәләш итеп йортона алып ҡайта.\nБында иһә тормош икенсе – өй тулы малайҙар. Килен уларҙан бик уңайһыҙлана ла. Шаян ҡәйнештәре, Бибинур нимәнелер булдыра алмаһа: “Әй, үҙең киленһең, шуны ла эшләй алмайһың”, — тип мәрәкәләп, еңгәләрен оялтырға ла күп һорамай.\nМоратына ирешһә лә, Әсғәттең күңеле тыныслыҡ тапмай. Кәләшенә “Мин китеп барһам, сабыр бул”, – тип әйткеләп, көн һайын повестка көтөп йөрөй. Бибинурҙы ЗАГС-ҡа барып, никахты теркәргә, иренең фамилияһына күсергә өгөтләй, әммә кәләштең яҙылыр өсөн йәше тулмаған. Әсғәт, Бибинурҙың йәшен өҫтәп яҙҙырып, маҡсатына өлгәшә.\nБригаданың иң шәп атын егеп, Амангилде ауылындағы ЗАГС-ҡа баралар. Бергә йәшәүҙәренә ике ай ҙа алты көн булғас, Әсғәткә – 19, Бибинурға 17 йәш тигәндә, ғаилә башлығын фронтҡа оҙаталар. Ғүмеренең ҡыҫҡа булырын һиҙгәндәй, Әсғәт кәләшен тотошлай яңынан кейендерә: резина галошлы быйма, оҙон итәкле матур күлдәк, кофта, яғаһы күпереп торған ҡышҡы пальто, сағыу туҡыма, ҡыҙыл сәскәле шәл һатып алып бирә. Фронтҡа китер алдынан, район үҙәгендә хушлашҡанда, ҡулындағы сәғәтен дә сисеп тоттора. Тут төшөрмәй һаҡлауын үтенә. 1942 йылдың 1 мартында Әсғәт Йәһүҙин менән бергә ауылдаштары Фәтих Ҡужин, Әкрәм Ғәлләмов, Хабрахман Фахрисламов та яуға юллана. Ике йәш йөрәктең йылы хис-тойғоһо хат юлдары аша дауам итә.\nӘсғәт киткәс, туғандары өсөн тормош туҡтап ҡалғандай тойола. “Ағай менән еңгәйҙең көлөшә-шаярыша йөрөүе ихата эсендәге бер йәм булған икән. Хәҙер инде күңелһеҙ”, – ти ҡәйнештәре.\nӘсғәттең тәүге хаты Магнитогорск ҡалаһынан килә. “Ҡусҡар ауылынан Байғазин Фуат – яҡташым, ҡалғандары – рустар. Берәй хәл булһа, ул аңлатыр, мине сабырлыҡ менән көт” тиелә унда. Икенсе хатында “Миңә әле генә ҡыйын. Иң мөһиме – һиңә ауыр булмаһын. Иҫемдән бер ҙә сығармайым һине, ҡәҙерлем” тигән юлдар бар. 1942 йылдың 29 апрелендәге хатында ауылдашы Ғәбделхай Фәйезовтан да сәләм тапшыра. Уның менән Тула ҡалаһы эргәһендә осрашҡандар. 6 августа Әсғәт кәләшенә окопта яҙған шиғырын ебәрә:\nСерҙәреңде һөйлә йән дуҫыңа,\nЕңел булыр, бәғрем, үҙеңә.\nДошмандарҙы еңеп ҡайтырмын,\nКүҙ йәштәреңде түкмә йөҙөңә.\nМеңдән берәү ҡайтыр,\nШулай тоя минең йөрәгем.\nИлем өсөн ҡорбан булырмын да,\nНиҙер күреп йәшәр һөйгәнем?\nИке айҙы бергә йәшәп ҡалдыҡ,\nИке көндәй булды ҡыуаныс,\nАлдағы көн үтһен шатлыҡ менән,\nБулмаһын да инде аяныс.\nОҙата барып, яңғыҙ тороп ҡалдың,\nАйырылышыу булды ҡыҙғаныс,\nҺинең хатың килгәс, мин бәхетле –\nКүңелдәрем тулы ҡыуаныс.\nТәҙрә төбөңә ултырт һин\nАҡ сәскәле гөлдәрҙе.\nОнотма, иркәм, хәтерлә\nБергә булған матур көндәрҙе.\nҺөйөклө кәләшенә һалдат шиғырлы хаттарын фронтҡа китеп барышлай туҡтаған станцияларҙан ебәрә. Бер хатыма өс яуап яҙһаңсы, тип тә үтенә ул. Бибинур ҙа: “Их, һөйөклөм, һине күрмәй нисек кенә түҙермен?! Хәбәрең дә юҡ...” – тип хистәрен ҡағыҙға күсерә, иренә өсмөйөшлө хаттарҙы көн һайын тиерлек ебәрә, әммә улар тейешле урынға барып етмәй. Хат ауыл яғынан урап килгәнсе, яугирҙәрҙе икенсе ергә күсереп өлгөрәләр... Әсғәткә кәләшенән бер генә хат алырға насип була. Бибинур яратҡан кешеһенең йылы хисле хәбәрҙәрен уҡып, йырҙарын йырлап йөрөй.\nҺары һандуғастар һайрашалар,\nМатур итеп, алһыу таң атҡас,\nОшо йырҙарымды йырлап йөрө,\nМин сит илгә китеп юғалғас.\nҺин аңларһың, бәғрем, һуғыш булғас,\nЮғалтыуһыҙ еңеү булмаҫын,\nҠайталмаһам, миңә рәнйемә,\nКүңелдәрең бойоҡ булмаһын.\nОҙатҡан саҡта Бибинур Әсғәттең “Бер-беребеҙҙе шул тиклем яратабыҙ, беҙҙе айыра алырҙай көс булырмы икән?!” тип әйтеп ҡалдырған һүҙҙәрен йөрәгендә ҡәҙерләп һаҡлаһа ла, 1942 йылдың көҙөндә берҙән-бере һәләк була. Ҡәһәрле һуғыш ике йәш йөрәкте мәңгелеккә айыра...\n“Ҡара ҡағыҙ” ҡайғыһын ауыр эш кенә бер аҙ баҫҡандай була. Тылдағы ҡатын-ҡыҙ күргән бар михнәттәр Бибинурҙың башынан да үтә. Әсғәте киткәс, ул йәй айҙарында Ҡаҙмаш ауылына ат менән һөт ташый. Ҡышҡа ҡарай колхоз эшенә яраҡлы ҡыҙҙарҙы, йәшерәк ҡатындарҙы Әүжәнгә урман ҡырҡырға ебәрәләр. 1944 – 1945 йылдарҙың йәйендә ҡатын-ҡыҙ Учалы районындағы Миндәктә торф ҡырҡа.\nШулай бер көн Бибинурҙың ағаһы Басир һуғыштан ҡайтып төшә. Эшләгән урынына килеп, әсәһе ҡыҙын ун көнгә һорап алып ҡайта ла Ҡаҙмаш ауылынан Насип исемле иргә ҡатынлыҡҡа бирә. Ҡәйнәһе, был хаҡта ишетеп, бик ҡайғыра.\nЙәй көнө Әсғәте бүләк иткән ҡыҙыл шәлде ябындырып, яңы иренең янына ултыртып, Бибинурҙы ауылдан оҙатып ебәрәләр...\nӘсғәттән ҡалған фамилиямды үҙгәрттермәһәң генә риза булам, тип шарт ҡуя ҡатын. Насип ризалаша. 1947 йылда, улдары Мөхәмәт тыуғас, Бибинурҙың эш урынынан етди хат килеп төшә, милиция ла оҙаҡ көттөрмәй. Насип менән рәсми никах теркәһәң, язанан ҡотолаһың, тейешле ҡағыҙың булмаған осраҡта төрмәгә ултыртасаҡтар, тиҙәр ҡатынға. “Япһалар – япһындар, Әсғәт менән ЗАГС-ымды боҙмайым”, – тип Бибинур иренән айырылып ҡайтып китә.\n1948 йылда Асҡар ауылында суд була. Унда ҡатын, балаһын күтәреп, Ҡырҡты аша йәйәүләп бара. “Өс айға Белоретҡа оҙатырға” тигән ҡарар сығаралар Бибинурға ҡарата. Уның ише ҡатындар байтаҡ була, барыһы ла йәйәү килгән. Балаһы булғас, Бибинурҙы атҡа ултырталар...\nӨс айын тултырғас, Мөхәмәте менән ауылға ҡайтып төшәләр. Һуғыштан һуңғы йылдар – кейем-һалымды, өй кәрәк-ярағын ризыҡҡа алмаштырырға мәжбүр саҡтар. Улын әсәһенә ҡалдырып, Бибинур колхоз эшенә сыға. Насип килһә лә, бармай.\nҒүмере буйы яңғыҙ булып, ил күргәнде күреп йәшәй Бибинур. Ауыл Советы биргән ағастан ҙур, матур йорт һалып инә. Ҡартайған көнөнәсә ҡәйнештәре, Әсғәттең башҡа туғандары менән ҡатнашып йәшәй. Ауылда алты апһын берҙәй татыу ғүмер итәләр. Әсғәттең аҡ сәскәле гөл яратыуын иҫтәлек итеп, ғүмере буйы тәҙрә төбөндә аҡ сәскәләр үҫтерә. Бибинур һөйгәненең васыяты һәм төҫө кеүек һаҡлай уларҙы. Әсғәтен ғүмере буйы төңөлмәй көтә. Өйөнөң түрендә уның ҙурайтылған фотоһын тота. Күңелендә иһә 68 йыл буйы бер үкенес йәшәй: ирен яуға оҙатҡанда муҡсайына мейес буйында ятҡан һабынды һалырға онотҡан ул...\nБибинур, оло йәштә булһа ла, дәртен, киң күңеллелеген юғалтмай. Үҙе бөхтә, ҡул эшенә лә оҫта. Әсғәтенең хаттарын бик ҡәҙерләп һаҡлай, уларҙың ҡасан, ҡайҙа, нимә тураһында яҙылғанын яттан белә. Ҡыҙыҡһынған кешегә һис иренмәй уҡып ишеттерә. “Шишмә” станцияһынан яҙған хатына Әсғәте умырзая ҡушып һалған икән. Ошо сәскә лә, фронтҡа китер алдынан бүләк иткән шәленең бер киҫәге лә иҫтәлек итеп һаҡлана. 1992 йылда, Әсғәттең китеүенә 50 йыл тулған көндә, календарь битенә шиғыр яҙып ҡуя:\nКүҙ йәшемде түгеп һуғышҡа оҙаттым\nИлле йыл тулып үтһә лә,\nҺис сыҡмай уйҙарымдан.\nИң үкенеслеһе: Бибинурҙың вафатынан һуң бер йыл үткәс хәбәрһеҙ юғалған Әсғәттең ерләнгән урыны асыҡланды. Туғандары шунда уҡ юлға сығып, яугирҙең иҫтәлегенә ҡәберлеккә яратҡан мәтрүшкә сәскәһен ултыртып, кәрәкле мәғлүмәттәр туплап ҡайтты.\nАвтор: Фатима ҺИБӘТОВА.


Өфөлә 5 ҡатлы йорт емерелеүе ихтимал | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфөлә 5 ҡатлы йорт емерелеүе ихтимал\n03 июня 2016 — 16:07\nЧерниковкалағы хрущеваларҙың береһендә йәшәүселәр үҙҙәренең ғүмере өсөн ҡурҡа. Быға иң аҫҡы ҡатта башҡарылған ремонт эштәре сәбәпсе. Халыҡ бер нисә көн элек Междуреченск ҡалаһында йорт ишелеү осрағы бында ла ҡабатланыуы ихтимал тип борсола. Ярты быуат элек төҙөлгән иҫке йортта йәшәүселәрҙе март айында башланған ремонт борсоуға һала. Еңеү паркы ҡаршыһындағы йорт ҡыҙыл линияға ҡарай, шуға ла иң аҫҡы ҡаттағы торлаҡ фондына инмәгән майҙан күптәрҙе ҡыҙыҡһындыра.Черниковкалағы хрущевкаларҙың береһендә йәшәүселәр үҙҙәренең подвалында кейем тегеү цехы, мебель фабрикаһы, хатта май һаҡлау склады булғанын да хәтерләй. Яңы хужалар бында офис эшләргә булған. Күрәһең яҡтылыҡ етмәгәнлектән өҫтәп тәҙрә лә уйған.Тап өҫтәмә тәҙрә уйымдары йортта йәшәүселәрҙе босоуға һала ла инде. Улар иҫке бинаның стеналарын тишкесләп йорт емерелер тип ҡурҡа.Төҙөлөш эштәрен башҡарыусылар иһә борсолорға урын юҡ тип тынысландыра. Техпаспорт буйынса был урында элек тә тәҙрә булған, әммә заманында кирбес менән ҡапланған ти улар. Закон буйынса йортта йәшәүселәрҙең көнкүрешенә зыян килтерерҙәй төҙөлөш эштәрен башҡарыу тыйыла. Стеналарҙы тейергә бөтөнләй ярамай, ә техпаспортта күрһәтелгән планға үҙгәрештәр индереү тейешле ведомстволар менән раҫланырға тейеш.Йорттоң түбәнге ҡатында ремонт ойоштороусы эшҡыуар планды үҙгәртеү ҡаралмаған тип ышандырҙы, шулай ҙа беҙҙең менән күрешергә йөрьәт итмәне.Дөйөм ҡулланылыштағы бина булһынмы, йорт эсендәге айырым фатирмы, планировканы үҙ-аллы үҙгәртеү тыйыла. Тейешле инстанциялар уны раҫларға тейеш. Кире осраҡта штраф һалына һәм бинаны кире элекке хәлгә ҡайтарыу талап ителә, үтәлмәгән осраҡта милекте тартып алып уны һатыуға сығарылар. Екатерина Шәкирова Ҡала дизайны үҙәгенең бүлек етәксеһе. Төҙөүселәр һәм йорт хужаларының вайымһыҙ ҡарашы ҡыҙғаныслы хәлдәргә алып килә. Бер нисә көн элек Кемеров өлкәһендәге Междуреченск ҡалаһында тотош подъезд ишелеп төштө. Сәбәбе – 1-се ҡаттағы ремонт эштәрен башҡарғанда хәүефһеҙлек сараларын үтәмәүгә бәйле. Күп ҡатлы йортта йәшәүселәр бындай сәйер төҙөлөштәргә йоғонто яһай ала. Күптән түгел Өфөнөң Октябрь Проспектында суд ҡарары менән ошондай төҙөлөш туҡтатылды. Бында икенсе ҡаттағы фатирҙарҙы үҙгәртеп офис ойошторорға теләгәндәр ине. Комаров урамындағы йортта барған төҙөлөш эштәрен Орджоникидзе районы торлаҡ идаралығы тикшерергә вәғәҙә бирҙе. Әгәр улар бина хужаһының планды, уны административ яуаплылыҡ көтә.


22 Май 2020, 15:26\nТәүгеһе 29 июндә була. Сығарылыш класс уҡыусылары география, әҙәбиәт һәм информатика тапшыра.\nМәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт Берҙәм дәүләт имтихандары теҙмәһен баҫтырып сығарҙы. Тәүгеһе 29 июндә була. Сығарылыш класс уҡыусылары география, әҙәбиәт һәм информатика тапшыра.\n2 һәм 3 июлдә – рус теле, 6 июлдә – математика, 9 июлдә – тарих һәм физика, 13 июлдә – йәмғиәтте өйрәнеү һәм химия, 16 июлдә – биология, 16, 18 һәм 20 июлдә – сит телдәр, тип хәбәр итте «РИА Новости» мәғлүмәт агентлығы ведомствоның матбуғат хеҙмәтенә һылтанма менән.\nАлдан хәбәр ителгәнсә, Берҙәм дәүләт имтиханын юғары уҡыу йортона инергә теләгәндәр генә тапшыра. Тәүҙә имтихандар 8 июндә башланыр тип хәбәр ителгәйне, ләкин насар эпидемиологик хәлгә бәйле йомғаҡлау аттестацияһын күсерҙеләр.


Хәбәрҙәр: Ҡарағыҙ әле миңә\nҠарағыҙ әле миңә\nӘ хәҙер көҙгө янына килегеҙ ҙә йылмайығыҙ. Йылмайған кешенән дә һоҡланғысыраҡ ни бар донъяла?! Йылмайған кешенең һөйкөмлөлөгөн арттырыусы төп ағза – уның тештәре. Һеҙ бәхетле булһағыҙ, иң тәүҙә ике рәт булып теҙелгән ап-аҡ тештәрегеҙ был хаҡта хәбәр итә.\nЯҡты донъяға килгән бәпәйҙәрҙең береһенең дә теше юҡ, теш ҡаҙнаһы буш. Беҙ, тештәр, йомшаҡ ҡына теш ҡаҙналарында һөйәктән дә ҡаты булып нисек барлыҡҡа киләбеҙ һуң – һеҙ был турала уйланғанығыҙ бармы? Әсә һөтө менән генә хушһынмайынса, һеҙҙә ашау ихтыяжы тыуғас сығабыҙ беҙ. Тәүҙә ризыҡты эләктереп тешләү өсөн кәрәкле алдағы ҡырҡҡыс тештәр күренә, аҙаҡ – эргәләгеләр, иң аҙаҡтан ризыҡты ваҡларға тейешле аҙау тештәр.\nБеҙ кемдең проекты?\nКем беҙгә кәрәкле форма биргән һәм һеҙҙең ауыҙҙа урынлаштырған? Һорауҙы аныҡлабыраҡ бирәйек: кем, ризыҡты эләктереп тешләр өсөн, ҡырҡҡыс тештәрҙе үткер иткән? Ә кем ҡаҙыҡ тештәргә һеҙ ризыҡты хатта өҙә алырлыҡ конус рәүешендәге форма биргән? Кем организмға, ризыҡты ваҡлап, уны еңел үҙләштерергә мөмкинлек биргән аҙау тештәр биргән? Ошо һорауҙар хаҡында уйланғандан һуң, һәр теш формаһының, тәғәйенләнгән урынының махсус Илаһи проект менән билдәләнгәнен аңлайһың. Тештәр – Хаҡ Тәғәләбеҙҙең оло-ғара бүләге. Күҙ алдына килтереп ҡарағыҙ әле: ҡул бармаҡтарығыҙ ише нескә генә һөйәктәрҙән торһаҡ, нимә булыр ине? Был осраҡта беҙ ҡаты емеш, йәшелсәләрҙе тешләгәндә үк онталып бөтөр инек. Әммә Раббыбыҙ беҙҙе йомшаҡ теш ҡаҙналарынан ныҡ һәм ҡаты итеп сығарған, оҙаҡ йылдар ҡаты ризыҡты ашаһағыҙ ҙа, беҙгә зарар теймәй.\nҠарамаҡҡа беҙ йәнһеҙ аҡ таштар кеүек булһаҡ та, беҙҙең аша нервы ептәре һәм ҡан капилярҙары үтә. Нисә йәштә булһағыҙ ҙа, эргәләге тештәр ҙә, икенсе рәттәгеләр ҙә бер-береһенә ҡамасауламай.\nАллаһ Илсеһен (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ихлас яратҡан мосолмандар булыуығыҙҙы алсаҡ йылмайыуығыҙға йәм өҫтәгән ап-аҡ тештәрегеҙ күрһәтеп тора.\nАҙау тештәр һис ҡасан алдағы ҡырҡҡыс тештәр урынында үҫмәй. Аҫтағы тештәр ныҡ үҫеп, өҫтәгеләренә ҡамасауламай. Һәр тештең үҙ формаһы, үҙ урыны. Өҫтәге сәйнәй торған тештәрҙең сығынҡыһы аҫтағы тештәрҙең сығынҡы араһына тап килә һәм киреһенсә. Тештәрҙең шулай тығыҙ урынлашыуы ризыҡты яҡшылап сәйнәргә мөмкинлек бирә. Юғиһә өҫлө-аҫлы ҙур булып үҫеп киткән тештәр ауыҙҙы ябырға, ә артыҡ бәләкәй тештәр ризыҡты кәрәгенсә сәйнәргә ҡамасаулар ине. Ризыҡты сәйнәй алмаһағыҙ, нисек йәшәр инегеҙ икән?! Ә бит беребеҙҙең дә күпме үҫергә, ҡайҙа урынлашырға әмер алыр өсөн күҙе лә, ҡолағы ла юҡ. Беҙ – Раббыбыҙ мөғжизәһе… Беҙҙе барлыҡҡа килтереүсене һәм иң яҡшы сүрәттә урынлаштырыусыны данлайбыҙ. Уның Көс һәм Ҡеүәтенең иге-сиге юҡ, Ул теләгәнен ижад итә.\nБеҙ һеҙҙән үтенәбеҙ!\nБер нәмә хаҡында уйланғанығыҙ булдымы икән: әгәр беҙ булмаһаҡ, һеҙ дөрөҫ итеп һөйләшә алмаҫ инегеҙ. Ә ни өсөн? Ҡартлыҡ сәбәпле тешһеҙ ҡалғандарҙы, яһалма теш йөрөтөргә мәжбүр булғандарҙы иҫкә төшөрөгөҙ. Тешһеҙ ҡарттарҙың, протез ҡуйҙырғандарҙың һөйләшеүе һеҙгә көлкөлө күренеүе ихтимал. Теш протездары менән йөрөгәндәр, мәҫәлән, Д, Т, Ф, Ш, Ч, Ц өндәрен ҡыйынлыҡ менән әйтә. Улар урынына башҡа өндәрҙе ҡуллана. Ә матур телмәр өсөн телдең дөрөҫ артикуляцияһы һәм һау тештәр кәрәк.\nХәҙер һеҙгә бер үтенесебеҙ бар: беренсенән, беҙҙең ярҙам менән әшәке, мыҫҡыллы һүҙҙәр әйтмәгеҙ; икенсенән, беҙҙең менән үҙегеҙҙеке булмаған емеш-еләк, йәшелсәләргә ҡағылмағыҙ. Аллаһу Сүбхәнәһү үә Тәғәлә беҙҙе тик хәләл өсөн һәм Раббыбыҙҙың Гүзәл Исемдәрен зекер итеүегеҙ өсөн бар ҡылған.\nИң күркәм тештәр кемдеке!\nИң күркәм һәм ап-аҡ тештәр кемдеке булыуын беләһегеҙме икән? Һис шикһеҙ, Аллаһ Илсеһенеке (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм). Ул йылмайғанда, ынйы кеүек күркәм тештәре күренгән. Уларҙы күргән һәр кем тештәрҙең матурлығына һәм таҙалығына хайран ҡалған. Ун дүрт быуат элек, кешеләр тештәрҙе тәрбиәләргә ғәҙәтләнмәгән осорҙа, намаҙ алдынан тәһәрәт алғанда, ул көн һайын тештәрен биш тапҡыр мисүәк менән таҙартҡан. Шуға күрә уның ауыҙынан хуш еҫтәр генә килеп торған, тешәре һәм теш ҡаҙналары ауырыуҙары менән ул һис ҡасан интекмәгән.\nАллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) мөьминдәргә васыят иткән:\n«Мисүәк – ауыҙ ҡыуышлығының таҙалығы һәм Аллаһу Тәғәләнең ризалығы (һеҙҙең менән).»\n«Өммәтем өсөн ауырлығы булмаһа, мин һәр намаҙ һайын теш таҙартыуҙы бойорор инем.»\nАллаһ Илсеһен (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ихлас яратҡан мосолмандың төп сифаты һау һәм ап-аҡ матур тештәр булырға тейешлеге менән килештегеҙме инде?


Йылайыр районында Балалар һабантуйы үтә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЙылайыр районында Балалар һабантуйы үтә\n9:22, 1 июня 2012 Йәмғиәт\n2 июндә Йылайыр районында, өлкәндәр өсөн һабантуйҙан тыш, быйыл Балалар һабантуйын да ойошторорға булғандар. Район хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был көндө балаларҙы яланда әкиәт геройҙары ҡаршы аласаҡ. Сара республикала Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына һәм Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөнә ҡарата үткәрелә.\nПрограммала төрлө милли уйындар, спорт ярыштары, күргәҙмәләр ҡаралған. Шулай уҡ байрам ҡунаҡтары сувенирҙар һатып алып, төрлө ризыҡтарҙан ауыҙ итә аласаҡ.\nДөйөм алғанда Балалар һабантуйы сараларға бай булмаҡсы, тип билдәләнеләр район хакимиәтенән.\nТеги: балалар һабантуйы


Туған халҡының лайыҡлы ҡыҙы\n19 октябрь — билдәле шағирә, тәржемәсе, уҡытыусы, актив йәмәғәтсе Рәсимә Ураҡсинаның тыуған көнө, уға быйыл 65 йәш тулған булыр ине. Театрҙа ошо уңайҙан Рәсимә Миңлебулат ҡыҙының хәтер кисәһе әҙерләнә. Рәсимә Ураҡсина 2002 йылда театрыбыҙ өсөн Мәскәүгә М.С. Щепкин исемендәге Юғары театр училищеһына уҡытырға ебәрелгән махсус курстың етәксеһе ине. Студенттар менән 5 йыл буйы баш ҡалала йәшәп уларҙың уҡытыусыһы ғына түгел, ә туған телгә, туған илгә, республикаға һөйөү тәрбиәләүсе, уларҙы шәхес итеп үҫтереүсе лә булды. 19 октябрҙәге хәтер кисәһен ойоштороусылар ҙа тап щепкинсылар. Шуны ла әйтергә кәрәк, щепкинсылар әлеге мәлдә көндән — көн яңы ижад үрҙәре яулай.\nРәсимә Миңлебулат ҡыҙының ваҡытһыҙ донъянан китеүенә күңел һаман ышанмай һәм уны беҙ бик юҡһынабыҙ. Беҙ генә түгел, күп һанлы әҙәбиәт һөйөүселәр, йәмәғәтселек вәкилдәре. Мәҫәлән, уның 65 йәшенә арнап З.Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте шағирәнең « Тыуған ерем — торған ерем» тигән йыйынтығын әҙерләй.\nКисәлә республикабыҙҙың әҙәбиәт һәм сәнғәт әһелдәре, М.С.Щепкин исемендәге Юғары театр училищеһын 2007 йылда тамамлап башҡа театрҙарҙа эшләгән уҡыусылары ла ҡатнаша. Шағирәнең һүҙҙәренә яҙылған йырҙар яңғыраясаҡ. Кисәнең авторы, яҡташы, шағирә Лариса Абдуллина. Режиссеры — Илсур Ҡаҙаҡбаев. Кисә 19 октябрҙә театрҙың Бәләкәй залында 19.00 сәғәттә башлана. Шиғриәт һәм моң кисәһенә рәхим итегеҙ, дуҫтар!


Хәбәрҙәр: Мысыр: стадиондағы фажиғәнең ике версияһы.\nМысыр: стадиондағы фажиғәнең ике версияһы.\nМысырҙың “Замалек” һәм “ENPPI” футбол командалары матчы буласаҡ стадион ҡапҡаһындағы этеш-төртөш арҡаһында, Ҡаһирәлә, кәм тигәндә, 40 көйәрмән һәләк булған, тиҫтәләрсәһе тән йәрәхәттәре алған. Рәсми версия буйынса, ҡыҫылыштың сәбәбе- футбол көйәрмәндәренең (ультрас) стадионға билетһыҙ инергә маташыуында.\n“Һүҙ 15-17 йәшлек балалар хаҡында бара, уларҙың башын төрлөсә бутайҙар,-ти “Замалек” клубының элекке уйынсыһы Айман Юныс.-Улар ысынбарлыҡты тоймаған экстремисҡа әйләнә, был дөрөҫ нәмә түгел. Кемдер “Замалек” клубы йәки “Әл-Әхли” клубы өсөн ғүмерен бирергә әҙер тороуы хаҡында һөйләй икән, был яҡшы нәмә түгел. Илең өсөн ғүмереңде ҡорбан итеү бер нәмә, ә футбол өсөн һәләк булыу бөтөнләй икенсе нәмә. Был- хәйерселеккә ҡабатланған экстремизм.”\nКөйәрмәндәр раҫлауынса, стадионға инеү юлын уларға тар ғына ҡалдырғандар, ә халыҡ өймәкләшә башлағас, полиция йәш ағыҙыусы газ һәм, шаһиттар һөйләүенсә, атыу ҡоралын да ҡулланған.\n“Аллаһ уның йәнен ҡабул итһен,-ти бәрелеш ваҡытында һәләк булған күршеһе Ислам Эмад хаҡында Әхмәт Сәлим.- Ул инженер факультеты студенты ине. Командаһының уйынын ҡарарға барғанда, йәш ағыҙыусы газдан һәләк булды. Ә ҡайһы бер иптәштәре атыу ҡоралынан тән йәрәхәттәре алды.”\nҺәләк булғандарҙың туғандары, дуҫтары, йөҙҙәрсә футбол көйәрмәне Ислам Эмад табуты менән, көс ҡулланыуҙарға ҡаршы лозунгылар ҡысҡырып, үлгән иптәшен “яфа сигеүсе”тип атап, Ҡаһирә урамдары буйлап үтте.


Ошо көндәрҙә Өфөлә гандбол буйынса ҡатын-ҡыҙҙар командаларын ың суперлига уйыны уҙҙы. Баш ҡалаға көслө коллективтар - Вол гоград "Динамо"һы, Мәскәү "Луч"ы һәм Тольяттиҙан "Лада" кома ндалары килгән ине.\nҺупайлы микрорайонында урынлашҡан "Приозерный" физкультура- һауыҡтырыу комплексында "Алиса" "Лада" менән осрашты. Әлбитт ә, беренсе турҙың өс матчында ла еңелгән өфөлөләргә һис шикһ еҙ еңеү яуларға кәрәк ине. Өфө гандболсылары аныҡ эш итһә лә\n"Лада - 2" бер генә ҡалышмай килде. Беренсе тайм 15:14 иҫәб енә хужалар файҙаһына тамамланды. Икенсе таймда "Лада" ҡыҙҙа ры хоккей командаһы кеүек тупаҫлыҡ күрһәтте. Был "Алиса"ның беренсе еңеү миҙгеле (30:24) булды.\nВолгоград "Динамо"һы "Луч" командаһы менән уйнауында 28:24\nиҫәбе менән еңде.


Дүрт сутыйлылар ирекле » Башҡортостан гәзите\nДүрт сутыйлылар ирекле\n30-04-2016, 00:03 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nӨфө ҡала Советы депутаттары баҡсасыларҙың льготалы категорияларын дүрт сутый ер өсөн һалым түләүҙән азат итергә ҡарар ҡылды.\nТашлама ер майҙанын хосусилаштырыу мөмкинлеге булмаған һәм дөйөм нигеҙҙәге льготаларҙан файҙалана алмаған кешеләргә ҡағыла. Әле Өфө биләмәһендә ошондай 21 баҡсасылыҡ ширҡәте бар. Уларҙың ағзалары теге йәки был сәбәп (ерҙәренең санитария йәки һыу һаҡлау зонаһында, ҡала урмандары сигендә урынлашыуы, муниципаль ихтыяж өсөн резервҡа һалыныуы) арҡаһында баҡсаһын хосусилаштыра алмай.\nОшо мәсьәләне хәл итеүҙе һорап, депутаттарға күп тапҡыр мөрәжәғәт итте халыҡ. Хәҙер баҡсасылар 400 квадрат метр ергә һалым түләүҙән азат ителә. Әгәр ҙә баҡса участкаһы ҙурыраҡ икән, һалым ошо льготалы майҙандан артҡан ер өсөн генә һалына.\nҠала Советы депутаты Павел Васильев әйтеүенсә, Социалистик Хеҙмәт Геройҙары, хеҙмәт, хәрби хеҙмәт ветерандары, инвалид балалы ғаиләләр, етемдәр, ишле ғаиләләр файҙалана ала был мөмкинлектән. Участкаларын хосусилаштыра алған баҡсасыларҙың льготалы категориялары өсөн ундай хоҡуҡ 2005 йылда ғәмәлгә индерелгән.


1 Белебеевский гуманитарно-технический колледж\n2 Белебеевский гуманитарно-технический колледж\n4 Колледжи в городе Белебей\n5 Регина Хабутдинова (Нигматуллина)\n6 Все записи Записи Регины Поиск\nКолледжи в городе Белебей\nРегина Хабутдинова (Нигматуллина)\nРегина Хабутдинова обновила фотографию на странице:\nРегина Хабутдинова запись закреплена\n«БисмиЛлә́һ, әлләҙи́ лә́ йәдурру мәғәс-миһи́ шәйьүн фил-ардый үә лә́ фис-сәмә́ьи үә Һүәс-сәми́ғүл-ғәли́м!» — тип әйтеү.\nКурултай башкир (г. Стерлитамак)\nАҡса эшләүсе ҡайһы бер өшкөрөүселәр еңел генә бер-ике белгән доғаһы менән тегеләй-былай өргөләп, ”терелтеп” ҡайтаралар. Үҙем ҡыҙыҡ өсөн, берәй таныш барған ыңғайҙа барып та күргәнем, ишеткәнем дә бар. Әгәр ысынлап килеп файҙаһы булырын теләһәң, уның үҙ ҡағиҙәләрен үтәргә, артығыраҡ мәшәҡәтләнергә кәрәк. Үҙеңде үҙең өшкөрөү, доғалар уҡып бик мөһим (злободневный) теләктәрең менән Аллаһ Тәғәләгә сығынғанда ла яҡынса ошо методты ҡулланыу яҡшы һөҙөмтәләр бирәлер тип уйлайым.\nӨШКӨРӨҮ ҠАҒИҘӘЛӘРЕ (дини китаптарҙан):\n2. Сирле кеше амулеттар, талисмапндар йөрөтһә, һалып яндырырға тейеш.\n8. Ҡатын-ҡыҙҙы дауалағанда йәнәшәлә яҡын туғаны (атаһы, ағаһы, балиғ йәшендәге улы һ.б.) булырға тейеш. Сит ирҙәрҙән — өшкөрөүсе генә.\nҺыу өҫтөндә түбәндәге аяттар уҡыла: Йосыф 81-82, Әғрәф 117-122, Та һә 69, Баҡара 255. Ауырыу һыуҙы эсергә тейеш. Әгәр ул һары, ҡыҙыл йәки ҡара төҫтәге шыйыҡса ҡоҫһа, ауырыу (сихыр, күҙ тейеү, шайтан, негатив) сыҡҡан була. Әгәр ҡоҫмаһа, был һыуҙы өс аҙна дауамында, йәки терелгәнсе эсергә кәрәк. Был мәғлүмәтте дин ғалимдәре вәғәҙҙәренә таянып яҙҙым.\nЗ.К. август, 2017\nМинең әнкәйем дә өшкөрә ине, өйрәнеп ҡалмағанмын.\nТыны шифалы, тип әсәйгә өшкөртөргә һәм ҡот ҡойорға ла күп киләләр һәм хәлдәре яҡшылана ине. Ҡөрьән сурәләре менән өшкөрә ине. Өйҙәге ҡалын Ҡөрьән күп уҡыуҙан туҙып бөтө. Өшкөрөү — инандырыу, тип әйткәндәрен ишеткәнем бар. Ә бит мал-тыуарҙы инандырып булмай. Әсәйҙең өшкөреүенән һуң, ауырып, дүрт аяғын һуҙып, ауыҙынан күбектәрен ағыҙып ятҡан быҙауҙың тороп китеүенә үҙем шаһит. Өшкөрөүҙе бик етдилек, төплөлек менән башҡара ине ул. Был быҙау менән булған хәлдә, әсәйем әйткән ине: “Ҙур доғаларҙы кистән етешәр мәртәбә, тағын да төндә ике рәт тороп, шул тәртиптә уҡыным”, тип. Иртән хужалар: “Апай, быҙау аяҡҡа баҫҡан”, — тигәс, әсәйем бик шатланған ине.. Балаларҙы күҙ тейгәндән өшкөргәндә (әле иҫәпләп сыҡтым) кәрәк доғаны 35 мәртәбә уҡып, 105 тапҡыр өрә ине (тәненең төрлө еренә етешәр ҡат). Арып, ятып ала торған ине. Өшкөргәндә иҫнәһә, иблис ҡомасаулай, ти ине. Ҡайһы берәүҙәр тоҙға өшкөртәләр ине. “Ярҙам итте, апай”, — тип ҡабат килеп күстәнәс килтереп, рәхмәт әйтәләр ине. Тәрилкә ситенә ҡәләм менән сурәләр яҙып биргәндәре иҫемдә, ошо тәрилкәгә аш һалып иренә эсерергә ҡуша ине (ул яратһын өсөн).Ул дөрөҫ булған икән. Хәҙер ғалимдар тоҙҙоң , һыуҙың мәғлүмәт тотҡанын иҫбатланылар бит.


Халыҡ хәстәре – улар иңендә\n19 Апрель 2019, 11:13\nУңған етәкселәр барҙа ауыл йәшәр.\nБөгөн ауыл ерендә йәшәгән халыҡ өсөн урындағы үҙидара – төп власть органы. Халыҡтың бар йомошо – улар иңендә. Тап ауыл биләмәһе етәксеһе барлыҡ мәсьәләне хәл итеүҙә туранан-тура ҡатнаша, ҡулынан килгәнсә ярҙам итә. Эшһеҙлеккә һәм эскелеккә ҡаршы көрәшеү, ауылдарҙы төҙөкләндереү, урамдарҙы яҡтыртыу, тирә-яҡты таҙартыу, ҡулайлаштырыу шарттарында мәктәптәрҙе, балалар баҡсаларын һәм клубтарҙы һаҡлап алып ҡалыу, “Урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү” программаһында әүҙем ҡатнашыу кеүек мәсьәләләр – ғәмәлдә уның иңендә.\nРайондың иң ҙур биләмәләренең йәшәйеше, проблемалары, урындағы үҙидараның бөгөнгө эшмәкәрлеге, хәл итәһе мәсьәләләре, биләмәлә башҡарылған эштәр хаҡында талапсан етәкселәрҙең береһе Әнисә ҒӘЛИНА менән әңгәмә ҡорҙоҡ.\n– Әнисә Баҡый ҡыҙы, үҙегеҙҙең эшмәкәрлек биләмәһе менән яҡындан таныштырһағыҙ ине.\n– Ауыл биләмәһенә Калинин һәм Дәүләт (Һеңрән) ауылдары инә. Биләмәнең дөйөм майҙаны 33 мең 378,75 гектар тәшкил итә. Иҫке Сибай – Баймаҡ районының иң ҙур ауылдарының береһе. Бында 5 меңдән ашыу кеше йәшәй, биләмәлә барлығы 56 урам булһа, шуның 48-е Иҫке Сибайҙа. Бөтәһе 1 мең 708 хужалыҡ иҫәпләнә, йәмғеһе 776 пенсионер. Ауылда мәҙәниәт йорто, “Сулпылар” балалар баҡсаһы, Әһлей Сөләймәнов исемендәге музыка мәктәбе, китапхана, ике йылытыу ҡаҙанлығы, мәсет, “Урал аръяғы” МТС-ының төп бүлексәһе, дауахана, почта урынлашҡан.\nСибайға яҡын булғас, элек-электән ауыл халҡы ҡалаға йөрөп эшләй. Күптәр яҡындан ер алып, йорт төҙөп, беҙҙә донъя көтһә лә, эше лә, ашы ла башҡа урында. Тимәк, уларҙан ауыл хакимиәтенә файҙа юҡ, әммә көнкүреш шарттары булдырыу өсөн беҙ яуаплы. Шулай уҡ күптәр вахта ысулы менән ситтә эшләй.\nАуыл биләмәһендә сауҙа менән шөғөлләнгән 15 шәхси эшҡыуар, 10 крәҫтиән (фермер) хужалығы иҫәпләнә. Демографик хәлгә килгәндә, 2017 йылда – 39, 2018 йылда 49 бала донъяға килгән. Быйыл был һандың артыуын көтәбеҙ, сөнки йәштәр ауылда төпләнә, яңы йорттар һала.\n– Һөйләшеүҙе биләмә хаҡында башлағас, күп бәхәс тыуҙырған урта мәктәпкә лә ентекләберәк туҡталып үтәйек әле.\n– Ысынлап та, ауылдың белем усағы авария хәлендә ине. Бина совет осоронда төҙөлгән. Бер ваҡытта ла капиталь ремонт күрмәгән мәктәп һуңғы йылдарҙа емерелеп, стеналары ҡыйшайып, рәте китте. Мәктәп етәкселеге һәм ата-әсәләр балалар ғүмере өсөн хәүефләнеп, былтыр көҙ Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировҡа мөрәжәғәт итте. Радий Фәрит улы республиканың мәғариф министры Айбулат Вәкил улы Хажинға мәсьәләне тулыһынса асыҡлау һәм яйға һалыу бурысын ҡуйҙы.\nАйбулат Хажин үҙе шәхсән Иҫке Сибай урта мәктәбендә булып, проблема менән яҡындан танышҡас, ауыл мәктәбе яҙмышы хәл ителде. Әле V–XI класс уҡыусылары (200 бала) күрше Сибай ҡалаһының 14-се мәктәбендә белем алыуын дауам итә. I–IV класс уҡыусылары өсөн урындағы “Сулпылар” мәктәпкәсә йәштәге учреждениеһының бер нисә бүлмәһендә һәм Иҫке Сибай музыка мәктәбендәге кабинеттарҙа уҡый.\nЯңы мәктәп төҙөү өсөн проекттар әҙер, июнь айында аукцион үтәсәк.\n– Белеүебеҙсә, “Реаль эштәр”, “Урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү” кеүек социаль проекттарҙа ла әүҙем ҡатнашаһығыҙ.\n– Ошо программаның төп маҡсаты – көнүҙәк проблемаларҙы халыҡ үҙе билдәләй һәм уны хәл итеүгә ҡулынан килгәнсә булышлыҡ итә. Күпселек ауыл халҡы юлдарҙы төҙөкләндереү, ауылдарҙы эсәр һыу менән тәьмин итеү, балалар һәм спорт майҙансыҡтары төҙөү, урамдарҙы яҡтыртыу кеүек йүнәлештәрҙе һайлай. Беҙ был программала йыл һайын әүҙем ҡатнашабыҙ. Былтыр “Сулпылар” балалар баҡсаһында капиталь ремонт үткәрҙек, тәҙрә, ишектәрен алмаштырҙыҡ. “Берҙәм Рәсәй” партияһының “Реаль эштәр” проекты буйынса 261 мең һум аҡса бүленде, был ярҙамға декабрь айында ДТ-75 тракторы алдыҡ.\nБыйыл ауыл халҡы, урамдарҙы яҡтыртыу мәсьәләһен күтәреп, тауыш бирҙе. Проект хупланһа, биләмәнең күп урамдарына “Ильич лампа”лары ҡуйыласаҡ.\n– Иҫке Сибай ауылы ҙур, һәм унда төрлө тарафтан күсеп килгән халыҡ йәшәй. Һеҙгә тотош ауылдарҙа эш алып барыу еңелдән түгелдер. Йәмәғәт ойошмалары, ауыл депутаттары менән эш нисек алып барыла? Төп таянысығыҙ кемдәр?\n– Дөрөҫ әйтәһегеҙ, ауылда, бигерәк тә яңы биҫтәлә, йорт һалыусылар араһында күбеһе – ситтән килгән халыҡ. Уларҙың күбеһен белеп, яҡындан танышып өлгөрөп тә булмай. Бер үҙемә өс ауылды контролдә тотоп, барыһын да борсоған проблемаларҙы тиҙ арала хәл итеү мөмкин дә түгел. Был тәңгәлдә миңә ауыл советы депутаттары һәм старосталар ярҙамға килә. Һәр ауылдың үҙ старостаһы бар, Иҫке Сибай ҙур булыу сәбәпле, бында ике кеше тәғәйенләнгән.\nШулай уҡ миңә йәмәғәт ойошмалары ярҙамға килә, улар менән кәңәшләшеп, үҙ-ара һөйләшеп, барлыҡ эште, мәҙәни сараларҙы, экологик өмәләрҙе бергә башҡарабыҙ. Урындағы халыҡтың да үҙ атайсалына ҡарата битараф булмауы ҡыуандыра. Ауыл аҡһаҡалдары үҙҙәре килеп кәңәш бирә, ниндәй эштәргә иғтибар итеү кәрәклеген әйтә. Халыҡтың әүҙемлеге, йәмәғәт ойошмаларының ихлас эшләүе – хеҙмәтебеҙҙең төп уңышы.\nАғинәйҙәр ҡоро (етәксеһе – Рәйфә Айытҡолова), ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы (Ильвира Рәхмәтуллина), ҡоролтай рәйесе (Венера Айытҡолова), ир-егеттәр ҡоро (Рәфил Вәлиәхмәтов) эшмәкәрлеген яҡшы яҡтан ғына баһалар инем.\nРәсәй Президенты Владимир Путиндың да йәмәғәт ойошмаларын ҡайтанан тергеҙеү башланғысын хуплап сығыш яһауы, ә инде республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировтың старосталар мәктәбен ауылдарҙа ҡайтанан ныҡлап тергеҙеү, уларға танытма тапшырыу кәрәклеген билдәләүе үҙ ваҡыттары иҫәбенә, йәмәғәт башланғысында бушлай эшләүселәрҙең мәртәбәһен арттырмай ҡалманы. Бөгөн күптәр уларҙың һүҙенә ҡолаҡ һала, кәңәштәрен тыңлай, фекерҙәре менән уртаҡлаша.\nЙәмәғәт башланғысында йөрөүселәр – уң ҡулым, күҙ-ҡолағым. Бигерәк тә мин Иҫке Сибай старостаһы Зөһрә Ғәйнуллина хаҡында йылы һүҙҙәр генә әйтер инем. Зөһрә Фәхретдин ҡыҙы ауылдың күп эштәрен оҫта ойоштороусы ғына түгел, әйҙәүсе лә. Әйҙәүсеһе булһа, уға эйәреүселәр һәр саҡ табыла. Кәрәк булһа, ул һәр йортто урап сыға, әммә халыҡҡа аңлатыу эшен еренә еткереп башҡара. Мин уға ифрат рәхмәтлемен.\nУн ауыл советы депутаты бар, улар үҙҙәренә беркетелгән округта маҡсатлы эш алып бара. Һайлаусыларының ышанысын аҡлап, улар күтәргән мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн тырыша.\n– Һуңғы ваҡытта урындарҙа эскелеккә, рөхсәтһеҙ спиртлы эсемлектәр һатыуға ҡаршы көрәш киң ҡолас алды. Был тәңгәлдә һеҙҙә хәлдәр нисек? Халыҡ айыҡ йәшәүгә ыңғай ҡарашталыр?\n– Әлбиттә. Ауылда айыҡ тормош өсөн көрәш күптән бара. Халыҡ араһында “Айыҡ туй”, спиртлы эсемлекһеҙ байрамдар, районда “Сәләмәт ауыл” конкурсы үткәрелә. Сәләмәт тормошто пропагандалаған, спортты үҙ итеүгә булышлыҡ иткән волейбол ярыштарында ҡатнашалар. “Айыҡ айлыҡ”тар иғлан ителә. Быларҙың барыһы ла халҡыбыҙ араһында таралған эскелеккә ҡаршы көрәш, айыҡ тормошто пропагандалау ниәтендә атҡарыла.\nҺуңғы йылдарҙа ауылдарҙа иҫерткес эсемлектәрҙең законһыҙ һатылыуы, Ырымбур өлкәһенән, Ҡаҙағстандан килтерелгән техник спирт һәм суррогат араҡы эсеп үлеү осраҡтарының теркәлеүе бер кемгә лә сер түгел. Был йәһәттән беҙҙең ауыл биләмәһе лә ситтә ҡалмай.\nЫсынлап та, “йәшел йылан”ға ҡаршы эште бергәләшеп башлау үҙ һөҙөмтәһен бирмәй ҡалманы. Эске эштәр бүлеге хеҙмәткәрҙәре, йәмәғәт ойошмалары менән бергә спиртлы эсемлектәр һатылған нөктәләрҙе асыҡлайбыҙ, уларға барып, протокол төҙөлә. Кеше бер аҙ шикләнә төштө, һатыусылар ҙа, һатып алыусылар ҙа кәмене. Был эш даими күҙәтеүгә алынған, рейдтар һәр саҡ үткәрелеп тора.\n– Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Театр йылын нисек ҡаршылай иҫке сибайҙар?\n– Шатланып ҡаршы алдыҡ. Беҙҙә сәнғәтте яратҡан, мәҙәниәтте үҙ иткән халыҡ йәшәй. Районда Иҫке Сибай ауылы халҡы дәртле һәм талантлы булыуы менән айырылып тора. Ауыл мәҙәниәт йортонда “Ялҡын” театр һөйөүселәр клубы уңышлы эшләй. Уның етәксеһе Миңнур Һунаршинаның тырышлығы менән ауыл әртистәре тамашасыға спектаклдәр сәхнәләштерә. Быйыл улар Флорид Бүләковтың “Ярангөл” спектакле менән Әбйәлил районында үткән Әхтәм Абушахманов исемендәге призға ойошторолған республика театр коллективтары фестивалендә II урынды яуланы. Иң ҡыуаныслыһы: ниһайәт, исемле йылда коллектив халыҡ театры тигән юғары исемгә лайыҡ булды.\n– Ауыл биләмәһе башлығын тағы ниндәй проблемалар борсой?\n– Ауылдарҙың бөгөнгөһөн һәм киләсәген ҡайғыртыу, уларҙың йәшәйешен яҡшыртыуға булышлыҡ итеү – быларҙың барыһы ла урындағы хакимиәт иңендә. Бөгөн һәр ауыл биләмәһе башлығы алдында, үҙенә йөкмәтелгән бихисап йөкләмәнән тыш, төбәктәге барлыҡ мәсьәләләрҙе хәл итеү бурысы ла тора.\nҺәр кварталға бүленгән 150 мең һум аҡсаға юлдарға таш түшәтеү, төҙөкләндереү һәм башҡа проблемаларҙы хәл итәбеҙ. Әммә был аҡса ғына етмәй, шуға күрә күп проекттарҙа ҡатнашырға, төрлө программаларға ҡушылырға, ҡайһы осраҡта башҡа сығанаҡтар аша көнүҙәк мәсьәләләрҙе хәл итергә тура килә.\nБөгөн Алтын – Сибай араһындағы Ҡарамалы йылғаһы аша һалынған күперҙең авария хәлендә булыуы төп проблема. Ярҙам һорап хат яҙҙыҡ, әле яуап көтәбеҙ. Шулай уҡ сүп-сар реформаһы халыҡ араһында ҙур борсолоу тыуҙырҙы, һаман да ауыл халҡы уны ҡабул итергә әҙер түгел. Элекке ауыл янындағы сүп-сар урынын тулыһынса таҙалап, тигеҙләп, тейешле органдарға тапшырыу эше тора.\nЯҙ етеү менән көтөү мәсьәләһе халыҡ араһында ҙур һорау тыуҙыра. Бөгөн көтөүсене көндөҙ сыра яндырып эҙләгәндә лә табып булмай. Теләк белдереүселәр ҙә бер аҙна көткәс, юҡҡа сыға, шуға күрә ауыл йыйынында малы булған һәр йорт көтөүҙе үҙе ҡарарға тигән теләк белдерҙе. Был яңылыҡты барыһы ла ыңғай ҡабул итерме, юҡмы – уныһын инде ваҡыт күрһәтәсәк. Юлдарҙы ремонтлау, урамдарҙы яҡтыртыу мәсьәләләре лә тулыһынса хәл ителмәгән.\nЭкологик хәл яҡшыра. Әле өмәләрҙә әүҙем ҡатнашабыҙ, тирә-яғыбыҙҙы таҙартабыҙ, ағас ултыртабыҙ. Бер һүҙ менән әйткәндә, ауыл халҡының йәшәйешен юғары кимәлгә күтәреү, социаль инфраструктураларҙы яҡшыртыу, мәҙәни кимәлен арттырыу, уларҙың сәләмәтлеге һағында тороу һәм башҡа бихисап проблемаларҙы хәл итеүҙә ҡулдан килгәнсә тырышабыҙ.\n– Әнисә Баҡый ҡыҙы, эшегеҙҙең уң булыуын, хыялдарығыҙҙың тормошҡа ашыуын теләйбеҙ. Һөнәри байрамығыҙ менән ҡайнар ҡотлайбыҙ. Хеҙмәтегеҙҙә уңыштар юлдаш булһын!


Внеклассное мероприятие на тему "Последний звонок" (11 класс)\nИнфоурок / Классному руководителю / Конспекты / Внеклассное мероприятие на тему "Последний звонок" (11 класс)\n1-се алып барыусы. Хөрмәтле уҡыусылар, уҡытыусылар, ата-әсәйҙәр, килгән ҡунаҡтар! Бөгөн шатлыҡлы ла, бер аҙ моңһоу ҙа көн. Сығарылыш синыф уҡыусыларынына ғүмерҙәренең иң саф, иң наҙлы, ғәмһеҙ мәле – бала саҡ менән хушлашыу, шатлыҡтары ла, борсолоуҙары ла бергә үткән мәктәп менән һаубуллашыу мәле етте.\nӘ хәҙер залға мәктәпте тамамлаусыларҙы 11-се синыф уҡыусыларын саҡырабыҙ. Рәхим итегеҙ түргә.\nҠотлау өсөн һүҙ мәктәп директоры Загриев Әсҡәт Мортаза улына бирелә.\n(Директорҙан һуң ҡунаҡтар ҡотлайҙар.)\nШаулап - гөрләп, бергә - бергә\nМәктәп йылдары үтте.\nИнде бөгөн май ҡояшы\nСағыу нурҙарын һипте.\nБармаҡты бөкләп һанарлыҡ\nКөндәр ҡалды “осорға”,\nМәктәп ҡосағынан китеп,\nЯт тормошто ҡосорға.\nҺүҙҙе 11-селәргә бирәйек.\nМай айының бөгөнгө\nИҫтәлекле бер мәле\nБик күп йылдар ошо көн\nХәтергә төшөр әле.\nХәтергә төшөр әле\nМәктәптәге тәүге көн\nАлған бишлеләр өсөн\nЮлдаш булһын күберәк\nБерҙәмлектә бит ул көс\nГөрләп торҙо һәр эштәр\nҮтте лә киттеме ни?\nХәҙер инде һағынып\nҺөйләргә ҡалдымы ни?\nНи эшләйһең шулай инде\nВаҡыт белә саманы\nВаҡыт һанай ғүмерҙе\nҠуя ваҡыт баһаны.\nУн бер йыл да шулай\nҠалды инде тарихта\nҺуңғы ҡыңғырау бөгөн\nИҫкәртә ошо хаҡта\nЭй, мәктәбем! Һин бар, һин йәшәйһең!\nТормошобоҙ һинән башлана.\nБабайҙарҙан килгән изге һүҙҙәр\nТуған телдә һөйөп ятлана.\nЮғалтмаған тарих исемеңде,\nАлып килгән беҙҙең көндәргә.\nАнт итәбеҙ, мәктәп, күтәрербеҙ\nҺине һәр саҡ бейек үрҙәргә.\nЙыр “Мәктәп тураһында”\nБүләк өсөн һиңә уҡытыусым,\nСәскәләр ҙә һайлап өҙмәнем.\nБәлки йөрәгемдән табырмын, тип\nҺиңә тиңдәш һүҙҙәр эҙләнем.\nТаба алмайым. Әллә ҡояшҡамы\nТиң итергә нурлы йөҙөңдө?\nБелем бирҙең беҙгә кескәй саҡтан,\nКөн-төн аямайса үҙеңде.\nӘллә бүләк итергәме һиңә\nЙондоҙҙарҙы аяҙ күктәге?\nЙондоҙ булып балҡыһындар әйҙә\nКүңелемдәге рәхмәт хистәре.\nМәктәпте тамамлап, үҙаллы тормошҡа аяҡ баҫҡан һәр кем уҡытыусыһын оҙон-оҙаҡ хәтерендә һаҡлай, сөнки уҡытыусы – баланың яҡын серҙәше лә, ауыр саҡта ярҙам ҡулы һуҙырҙай иптәше лә.\nМәктәп баҫҡысына тәү башлап баҫҡан һәр бер бала ғорурлыҡ, тулҡынланыу тойғолары кисерә. Уны ҡаршы алған тәүге уҡытыусы ошо юлдан артабан барырға көс, ҡеүәт, дәрт, белем бирә. Беҙҙе ике мәктәптә ике уҡытыусы ҡаршы алды. Флүзә Мортаза ҡыҙы һәм Венера Рөфҡәт ҡыҙы. Һеҙ беҙҙе ҡатмарлы белем иленән ҡурҡмайса атларға өйрәттегеҙ. Нимә яҡшы, нимә насар икәнен тәү башлап һеҙ өйрәттегеҙ. Ҙур рәхмәт һеҙгә!\nЙыр ”Әсәйемдең туған көнө”\nХәтерләйһеңме икән, мин хәтерләйем\nӘлифбаның һәр бер һүрәтен\nҺүрәттәргә ҡарап хәрефтәрҙе\nҺин танырға мине өйрәттең\nБелем сере менән һуҡмаҡтарҙан\nАстың миңә юлдың яҡтыһын\nВенера апа, уйҙарымда сағыла\nИзге уйҙарымдың яҡтыһы\nТормош серҙәренә төшөнөү\nБашлана бит хәреф таныуҙан\nҺеҙгә асыҡ булған күп нәмәләр\nБеҙгә ауыр ине шул заман.\nАртабан эстафетаны апайҙар Фаил Наил улына тапшырҙылар. Беҙ шаулап гөрләп урта синыфтарға киттек. Фаиль Наил улы, һеҙ беҙҙең өсөн иң яҡын кешебеҙ булып ҡалдығыҙ. Һеҙҙең атайҙарса әйткән аҡыллы һүҙҙәрегеҙ, кәңәштәрегеҙ беҙгә ғүмер буйы яҡты маяҡ булып торһон. Беҙгә ҡарата күрһәткән түҙемлелегегеҙ өсөн ҙур рәхмәт.\nҮҙебеҙ үҙгәрһәк тә,\nШундай уҡ шат һәм шуҡбыҙ\nТик беренсе дәресең, яратҡан уҡытыусың\nОнотолмай икән шул.\nЭстафетаны ағайыбыҙ Айгөл Хәмзә ҡыҙына тапшырып беҙҙең мәктәпте ташлап китте. Айгөл апай кәрәк саҡта йомшаҡ һүҙе менән башыбыҙҙан һыйпап яратты ла, эш боҙғанда хатабыҙҙы танытып шелтәләне лә. Донъя серҙәренә төшөндөрә - төшөндөрә тормошҡа үҙ ҡарашы булған һәм әле һеҙҙең алдығыҙҙа баҫып торған ысын кешеләр, шәхестәр тәрбиәләне ул.\nЙыр “Ысын дуҫым”\nБеҙгә яҡты йөҙөң һәр саҡ асыҡ булды\nҺәр ваҡыт һин беҙҙе аңланың\nҺинең изгелегең күңелдәрҙә ҡалыр,\nАҡларбыҙ һинең өмөтөңдө\nКәңәше, аҡылы һәр ваҡыт күңелдә,\nРәхмәт һиңә рәхмәт, уҡытыусым,\nҺәр ваҡыт булдыҡ беҙ ҡанатың аҫтында\nҠанаттарыбыҙ нығынды хәҙер.\nБеҙҙең класта һәр саҡ дуҫлыҡ һәм татыулыҡ\nБер бөтөн ғаилә булдыҡ беҙ\nБөгөн таралабыҙ тик һеҙҙең һүҙегеҙ\nИзгелек булып ҡалыр һәр саҡ.\nВы были строгими порой\nНо не щадя себя\nБез страха шли за правдой в бой\nНас непосед любя\nУчили жить и жизнь любить\nМир красить добротой\nУчили не казаться, быть\nВсегда самим собой.\nГульшат Газзалиевна спасибо Вам что вы понимали и принимали непосед такими, какие есть на самом деле. Вы не жалея себя старались нас обучить грамматически правильно писать и грамотно выговаривать.\nЙыр “Тала беләгем”\n1.Башҡортса ҡайҙа бараһың, урыҫса Куда пойдешь\nЕГЭ ләргә әҙерләнеп пожалуй с ума сойдешь.\nГөлшат апа дәрестәре\nҠыҙыҡлы итеп уҙа\nЕГЭ ләргә беҙгә мотлаҡ\n2.Был донъяға һәр беребеҙ\nБер генә тапҡыр килә\nОшо ябай ҡағиҙәне айырылғас аңларбыҙ.\nМинигуль Ишкалиевна вы обучали нас и грамоте и старались показать культуру других стран. Мы премного благодарны за ваши уроки, за ваше понимание, за ваше терпение.\nРәбиға Әнүрбәк ҡыҙы һеҙгә булған сикһеҙ ихтирамыбыҙ беҙҙең күңелдә гел һаҡланыр. Киләһе йырыбыҙ апайҙар һеҙҙең өсөн.\nЙыр. “Ҡыҙыл розалар көйөнә”\n1.Беҙҙең мәктәп алды йәйҙәр етһә\nТөрлө-төрлө сәсәкәләргә Төрөнөп һөйөнә.\nРәбиға апа тырышлығы менән улар\nШулай матур сәскә аталар.\nБеҙгә бик кәәрәк\nШуға бик ҡыҙыҡ\nТик оҙаҡҡа етһен 45 минут\nҺулымаһындар һәр саҡ гөлдәрең.\n2.Кемдәр генә һеҙгә һоҡланмай\nСәскә кеүек йәшһегеҙ Миңлегөл апай.\nҺеҙҙең менән бергә төрлө илдәрҙең\nМәҙәниәттәрен белдек беҙ.\nМиңлегөл апай, һеҙҙең дәрестәр\nБеҙгә бик кәрәк шуға бик ҡыҙыҡ\nҺәр саҡ йәш булһын күңелегеҙ.\nБеҙҙең өсөн көстәрен ваҡыттарын йәлләмәй, тырышҡан уҡытыусыларыбыҙ Наилә Миңлебай ҡыҙы, Зөлфирә Әмир ҡыҙы беҙ типтәрҙәрҙе дөрөҫ итеп башҡортса һөйләшергә, яҙырға өйрәттегеҙ. Иншаларыбыҙҙы яҙмай этләтһәк тә, беҙгә һеҙҙең дәрестәрегеҙ бик оҡшай ине.\nЙыр “Йәшлегем шишмәләре”\nНаилә апай дәрестәре\nҺәр саҡ күңелдәрҙә ҡалыр\nМоңло ғына бер йыр булып\nЙыраҡта ҡалһа ла хәтерҙә\nУйҙарым һеҙҙең менән бергә\nРәхмәтлебеҙ һеҙгә ғүмергә.\nЗөлфирә апай беҙҙең өсөн\nЯҡты маяҡ булып торор\nҺеҙҙең һүҙҙәр һәр саҡ иҫтә.\nФәндәр араһында иң ауыры, шул уҡ ваҡытта бик кәрәклеһе – теүәл фәндәр: алгебра, геометрия , физика, информатика. Үҙебеҙсә бик тырышһаҡ та, тейешле үрҙәрҙе бәлки яуламағанбыҙҙыр. Шуға ҡарамаҫтан беҙгә ышаныстарығыҙҙы юғалтманығыҙ. Рәхмәт Һеҙгә, Лилиә Мөхәммәт ҡыҙы, оло йәштә булһағыҙ ҙа беҙҙең өсөн янып-көйҙөгөҙ, Рөстәм Мөхәрәм улы, йәш булһағыҙ ҙа беҙҙе аңланығыҙ, Фаил Наил улы, Вячеслав Мефодий улы Һеҙҙе алдығыҙҙа бөгөн башыбыҙҙы эйәбеҙ.\nЙыр “Теймәһен тик күҙҙәрем”\nЭҙләнек, күп китаптар аҡтарҙыҡ\nКилгәс күсерергә өмөтләндек\nМиҫалдар йылдан-йыл ауырлашты\nБаштар буталып бөттө\nЕГЭләрҙе нисек бирербеҙ?\nЭҙләнек, килереңде белдек беҙ\nКилерһең тип көттөк беҙ\nЯрҙам иттегеҙ беҙгә, Лилиә апай\nБик бәхетле булырбыҙ\nИмтихандарҙы тапшырып бөткәс\nҺүҙҙәрең һинең наҙлы һүҙҙәрең\nЙөрәктә һәр ваҡыт\nОнотмабыҙ беҙ һеҙҙе, апай\nКәңәштәр, һеҙҙең биргән кәңәштәр\nКүңелдәргә үтеп инделәр.\nЙыр “Гөрләшеп йәшәйек”\nБелмәгән сағымда, физика фәнен дә,\nРөстәм ағайыбыҙ ярҙамға килде\nУның менән беҙгә еңел дәрестәрҙә\nЭх, ярай һеҙ бар,\n2. Фаил ағайыбыҙ, бик тә етеҙ итеп\nБеҙгә теүәл фәндәрҙе уҡытты\nДиректор булғас ул\nБеҙҙе ташлап китте\nҺеҙҙең дәрестәрҙе һағынып ҡалдыҡ\nВячеслав ағай ҙа, беҙгә белем бирҙе\nҠай сағында аңлашмай ҙа ҡалдыҡ\nҺеҙҙең дәресегеҙ беҙҙең күңелдәрҙә\nРәхмәт һеҙгә, ағай, ғәйепләмә.\nЭх ярай һеҙ бар,\nЮҡтыр ҙа сиктәр.\nФлүзә Зинур ҡыҙы, һеҙ уҡытҡан дәрестәр быйыл бик аҙ булһалар ҙа, улар һәр саҡ беҙҙең күңелдәрҙә.\nРәхмәт һеҙгә барыһы өсөн дә\nЮлығыҙға ынйы һибелһен\nТормошоғоҙҙоң алһыу таңы һеҙгә\nМәңге һүнмәҫ бәхет килтерһен.\nЙыр”Их, һеҙ, матур ҡыҙҙар”\nГуд мониң, сет даун, тиеп\nДөрөҫ булһа вери гуд, тип\nИх, һеҙ, Флүзә апай\nҺағынып бөттөк беҙ\nХәҙер инде Һоум уоркты\nБеҙҙең һея эйеләлер\nНаил Абрар улы менән дәрестәрҙә беҙ быуат төпкөлдәренә төшөп, бөтә ваҡиғаларҙы ла күҙ аллап бөттөк. Кешеләр илдәр араһындағы мөнәсәбәттәр ҙә беҙгә ағай аңлатҡанда бик еңел кеүек булып торҙо. Тик тарихтан һуң бәлки физкультура булғандыр. Ул белемдәр елгә китеп бөтә торҙолар. Бәлки Әнүр Юнир улы беҙҙе шәберәк йүгерткәнгә төшөп тә ҡалғандарҙыр. Һеҙҙең менән беҙгә бик еңел булды, һеҙ һәр ваҡыт үҙегеҙҙе беҙҙең менән бер тиң күрҙегеҙ. Ҙур Рәхмәт һеҙгә.\nЙыр “Ҡайындар араһында”\nТарих дәрестәре етә\nБөтә йылдар ваҡиғалар\nБашта бөттө буталып.\nҺеҙ беҙҙе алып индегеҙ\nУнда төрлө ваҡиғалар\nУҡыһаң иҫтә ҡала.\nҠайһы йылда һуң, ҡайһыһы\nБыл ваҡиға булғаны\nНаил ағай ҙа йылмайҙы\nУф “ике” ҡуймаҫ әле.\nИкенсе дәрес ОВС\nӘнүр ағай беҙҙе һағынып\nИнде көтөп торалыр\nТормошта төрлө хәл була\nБеренсе ярҙам кәрәк\nӘнүр ағайҙың һүҙҙәре\nБулырҙар һәр саҡ терәк.\nБер километр, икенсе,\nУф ҡасан етә финиш,\nБик арыһаҡ та оноттоҡ\nӘнүр ағай ҡуйғас биш.\nУҡытыусының хеҙмәтен бизмәндәргә һалып үлсәп булмай. Уның эшенә иң ҙур баһа – уның уҡыусылары, уларҙың уңыштары, ҡаҙаныштары. Венера Рөфҡәт ҡыҙы һәм Альбина Зинур ҡыҙы һеҙҙең дәрестәрегеҙ беҙҙең күңелдәргә илһам нурҙары һалды, донъяның матурлығын күреп ҡыуанырға өйрәттегеҙ беҙҙе.\nЙыр “Гармун алайыҡсы, дуҫҡай”\nБуяу алайыҡсы, апай,\nҺүрәт төшөрик әле\nНатюрморт, портрет, пейзаждар\nБөтәһен белик әле.\nАльбина апай, матурлыҡтың\nСерен төшөник әле.\nЙырҙа төрлө жанрҙың барын\nВенера апай өйрәтте\nТыуған яҡтың да моңдарын\nМузыкаға һәм рәсемгә\nОҫталыҡтар тиҙ артты\nБына һеҙҙең алдығыҙҙа\nҺеҙгә рәхмәт һүҙебеҙҙе\nЙыр ҙа әйтә алмаҫ төҫлө.\nМәктәп беҙҙе алдағы тормошҡа аяҡ баҫырға әҙерләй. Бөтә оҫталыҡтарҙың башланғысын беҙгә мәктәптә бирәләр. Егеттәргә төрлө инструменттар менән эш итергә, трактор, машина серҙәрен өйрәнергә, иҡтисад торшон, бәйләү, тегеү, сигеү серҙәрен ун бер йыл буйы беҙ ҙә өйрәндек. Хеҙмәтегеҙ алдында баш эйәбеҙ, хөрмәтле уҡытыусыларыбыҙ: Әминә Йәғәфәр ҡыҙы, Айгөл Хәмзә ҡыҙы, Әсҡәт Мортаза улы, Хәлим Әфтәхетдин улы.\nЙыр “Гармун һайрай”\nБармаҡтары менән ғүйә\nУл тылсым эшен йөрөтә\nТормошта кәрәк һөнәрҙе\nХеҙмәт дәресе өйрәтә.\nХәлим ағай беҙҙән төрлө\nБер таҡтаны алып ҡуя\nБысып формаға кертә.\nХәлим ағай дәрестәрең\nКөнкүрештә бик кәрәк\nРәхмәт, ағай, һеҙҙең кеүек\nОҫталар беҙҙә һирәк.\nТракторҙа ерҙе һөрөргә\nҠайһы рычаг тартырға\nНисек бутап бөтмәҫкә.\nӘсҡәт ағай дәрестәре\nҠайһы шөрөп ҡайҙа ҡуйыла\nБереһе артып китте\nҠыҙҙарға хеҙмәт дәресе\nТәмле-тәмле аштарҙы ла\nБешерә белер кәрәк\nӘминә апай дәрестәре\nҠул эштәрен дә беләбеҙ\nОҫта апай өйрәткәс.\nРәхмәт, апай, һеҙҙең кеүек\nБеҙҙе география фәненә тәү башлап алып ингән Фәниә Рәхмәт ҡыҙына ҙур рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ. Фәниә апай һеҙҙең дәрестәрегеҙ нурлы әкиәт донъяһы булып хәтерҙәрҙә ҡалыр\nЙыр “Һыу буйында усаҡ яна”\nДәрестәрҙә төрлө илдәр буйлап\nЙөрөнөк беҙ гүйә ысында\nФәниә апай һеҙҙең менән бергә\nИлдәр ҡитғаларҙы буйланыҡ\nҺыу буйында усаҡ яна.\nБеҙҙең синыф сыҡҡан походҡа\nФәниә апай шул усаҡтай\nҠалырһығыҙ һәр саҡ хәтерҙә\nРәхмәтебеҙ сикһеҙ диңгеҙ кеүек\nКүңелдәрҙә һәр саҡ һаҡланыр\nКисеп сыҡмаҫлыҡ океан кеүек\nБеҙҙгә кире ҡайтып булмаҫтыр\nМәктәп тормошо һәр ваҡыт йылы, наҙлы хистәр, яҡты көндәр булып Күңелебеҙҙә, хәтеребеҙҙә ҡалыр. Беҙҙең турала өҙлөкһөҙ хәстәрлек күргән хөрмәтле мәктәп директоры Әсҡәт Мортаза улы, уның урынбаҫарҙары Гөлшат Рәүеф ҡыҙы һәм Айгөл Хәмзә ҡыҙы рәхмәт һүҙҙәребеҙҙе ҡабул итеп алығыҙ.\nЙыр “Ғүмерҙәр үтә икән ул”\nҮтә лә китә икән\nУн бер йыл да һиҙҙермәй\nҮтте лә китте шулай\nӘсҡәт ағай, һеҙ булғанға\nМәктәптә беҙҙең тәртип\nҺәр беребеҙгә иғтибар\nЯғымлы һүҙҙәр. Рәхмәт!\nУҡыуҙар ауыр икән ул\nЭкзамендар ҙа бик ауыр\nУҡытыу эшен етәкләү\nҺис еңел түгелдер ул.\nГөлшат апай, уҡытыу эшен\nАлып барҙығыҙ етеҙ\nБик тигеҙ етте. Рәхмәт!\nУҡыуҙар бөтә икән ул\nКисәләр етә икән\nБеҙҙең кеүек тәртипһеҙҙәрҙе\nТыңлатып ҡара икән\nАйгөл апай, тәрбиә эше\nҺеҙгә ауыр булғандыр\nҺәр беребеҙҙең күңелен\nКүрә белдегеҙ, рәхмәт.\nҺәр баланың йөрәгенә\nУрау – урау юлдар илтә,\nШул юлдарҙы таба белгән\nҺеҙҙең аҡыл ҡөҙрәтенә\nМин һоҡланам уҡытыусы.\nМин баш эйәм, уҡытыусы!\nКүпме ғүмер кисерһәк тә\nКүңелебеҙҙең тылсым ҡошо\nҺине эҙләр балалыҡтан,\nҺине табыр яҡшылыҡтан,\nЯбайлыҡтан, матурлыҡтан – тип тибә бөгөн һә беребеҙҙең йөрәге һәм иң изге хистәр, оло рәхмәттәребеҙ тик һеҙҙең өсөн, уҡытыусылар.\nБеҙҙе мәктәптең һәр бер мөйөшөндә йылы ҡараш, наҙлы һүҙ көтөп торҙо, ашнаҡсы апайҙарыбыҙ беҙҙе көн дә йылмайып, йылы аш менән ҡаршы алдылар, техничка апайҙар беҙ килеүгә мәктәпте тап- таҙа итеп йыуып ҡуйҙылар, оператор ағайҙар һалҡын ҡышҡы көндәрҙә лә беҙҙе өшөтмәнеләр, Дәриғәт ағайыбыҙ йырлы автобусында беҙҙе уҡырға алып килде. Ҙур рәхмәт һеҙгә апайҙар һәм ағайҙар.\nХөрмәтле “Ләйсән ” балалар баҡсаһы коллективы, беҙ һеҙгә үҙебеҙҙең күңелдәрҙән сыҡҡан изге хистәребеҙҙе еткерәһебеҙ килә. Белем баҫҡысына үрләр өсөн һеҙ беҙгҙең менән бик ҙур әҙерлек эше алып барҙығыҙ.\nДонъяла иң ҡәҙерле, иң яҡын кешеләребеҙ. Бала саҡтан төн йоҡоларын ҡалдырып, беҙҙе ҡараған, илағанда ҡосағына алып йыуатҡан ата - әсәйҙәребеҙ алдында баш эйәбеҙ.\nЙыр “Мөхәббәт емештәре”\nЯҙҙар үтеп, йәйҙәр еткәс,\nКилә йылдың көҙҙәре\nБеҙ уҡырға китәбеҙ бит\nҺеҙҙе һағынып бөтәрбеҙ.\nИҫән-имен тороғоҙ һеҙ\nАтайҙар һәм әсәйҙәр\nБеҙ бит һеҙҙе һағынып, һағынып\nАҙна һайын ҡайтырбыҙ.\nЙыраҡтарға илтер яҙмыш\nЮлыбыҙҙа булыр уңыш\nТормош юлдары ҡатлаулы\nТөрлө саҡтары булыр\nКүңелдәргә шифа булыр\nҺеҙҙең яғымлы һүҙҙәр.\nҺеҙгә башыбыҙҙы эйеп\nБеҙгә алмашҡа килеүсе буласаҡ 1-се синыф уҡыусылары! Һеҙҙең тырышып, тик “4” һәм “5” билдәләренә уҡыуығыҙҙы, тәртипле, әҙәпле кешеләр, ерен, телен һөйгән яҡшы шәхестәр булып үҫеүегеҙҙе теләйбеҙ. Иҫтәлеккә һеҙгә Белем асҡысы бүләк итәбеһ.Был асҡыс һеҙгә бик күп фән ишектәрен асырға ярҙам итер. Ун йылдан һуң һеҙҙең менән, эстафетаны ҡабул итеүселәребеҙ менән ғорурланырлыҡ, һоҡланырлыҡ булһын!\nҘур үҫтегеҙ туғандар\nХәҙер индн тырышып\nЯҡшы итеп уҡығыҙ.\nБөхтә булһын өҫтөгөҙ\nТырыш булығыҙ гелән\nУңған булһын эшегеҙ.\nУҡығыҙ “4”-кә, “5”-кә,\nАлдашмағыҙ һис ҡасан\nРәхмәт кескәй дуҫтарыбыҙ\nҺеҙҙең йылы һүҙҙәрегеҙ\nАлып барыусы. әле ҡасан ғына мәктәп тупһаһын аша атлап ингән инегеҙ. Ун бер йыл һиҙелмәй ҙә үтеп киткән. Һеҙгә бала саҡтан килгән сәләмде 1- се синыф ҡа киләсәк балалар атпшырыр. Уларҙың һеҙгә әйтер һүҙҙәре бар.\nБалалар баҡсаһы әҙерлек төркөмө балалары сығышы\nУн бер йыл уҡыу дәүерендә беҙ меңдәрсә ҡыңғырау тауышы ишеттек. Ә хәҙер беҙҙең өсөн фәҡәт беҙҙең өсөн һуңғы ҡыңғырау сыңлар мәл етте.\nБөгөнгөһө уның – һуңғы звонок,\nҺаубуллашыу көнөн белдерә\nБөгөнгөһө беҙҙең хыялдарҙың\nЫсынға әүерелгәнен һиҙҙерә.\nҺуңғы звонок яңғырай – сихри ауаз,\nУл ғәжәйеп, моңһоу, һағышлы;\nШундай көнбыл, оло байрам үҙе\nҮҙгәртә лә ҡуя яҙмышты.\nҠыңғырауҙы шылтыратыу ҙы директор иғлан итә.\nЙыр “Ҡыңғыраулы мәктәп йылдары”\nҠоштар ҙа бер шулай таралыша\nҺау бул инде тыуған оябыҙ\nОфоҡтарға ҡарап осор өсөн\nИңдәрҙә беҙ ҡанат тоябыҙ.\nӘйтерһең дә пар аттарҙа үтте,\nКүңелдәрҙә ғүмерлеккә ҡалды\nОшо һуңғы, моңло сыңлауы.\nҘур юлдарға беҙҙе сығарҙың һин\nКүңелдәргә бирҙең ынтылыш\nҺуңғы звонок булһын беренсеһе\nҺин ҡаршыла беҙҙе ҙур тормош\nАлда әле заман имтиханы\nКүп һынауҙар әле үтәһе\nМаҡсаттарға әле ирешәһе\nХыялдарҙы ысын итәһе.\nӘ хәҙер 11-се синыф уҡыусыларын һуңғы мәктәп вальсына саҡырабыҙ. Рәхим итегеҙ.\nВальс 11-се синыф.\nУларға алмашҡа килеүсе 11-се синыф уҡыусыларына һуңғы вальс булһа, 1-се синыф ҡа килеүсе уҡыусылар өсөн был вальс беренсеһе рәхим итегеҙ. Апай-ағайҙарығыҙға лайыҡлы алмаш булығыҙ, улар яуламаған үрҙәрҙе лә яулағыҙ.\nВальс 1-се синыф.\nХуш мәктәбем, дуҫтар, остаздарым,\nБала сағым, йәшлек, мөхәббәт!\nБарлыҡ хистәр бында ихлас, ысын,\nБөтөнөһө өсөн мең рәхмәт!\nХәйерле юл, егеттәр!\nУңған, аҡыллы ҡыҙҙар!\nЮлдарығыҙ уң булһын!\nКүгебеҙ яҡты булһын!\nАгитбригада ЮИД " Всем без исключения о правилах движения"\n“Бер темага 4 караш” Сугышчан-патриотик тәрбия чарасы. (Военно-патриотическое воспитание). Мастер-класс.\nПрезентация к внеклассному мероприятию "Юные герои великой войны\nПрограмма по полезным привычкам