Берҙәмлек һөҙөмтәһе - балаларға майҙансыҡ\n11 Октябрь , 14:39\nРеспублика көнө алдынан “Атайсал” республикак проекты сиктәрендә, депутат, “Урал спорт инвертарҙары заводы” директоры Азат Вилданов Сермәндә Ағиҙел, Урман һәм яҡын тирәләге урамдар балалары өсөн бүләк эшләне.\nТантаналы шарттарҙа сағыу, уңайлы балалар майҙансығы асылды. Ошо уңайҙан ойошторолған сараға район хакимиәте башлығы Андрей Иванюта, депутаттар, ауыл халҡы һәм сараның төп ҡунаҡтары – балалар килде. Сермән ауылына ғына түгел, район кимәлендә лә ярҙам иткән завод директоры Азат Риф улының балалар майҙансығы төҙөтөүе тәүге генә эше түгел. Бер нисә йыл элек уның башланғысы менән ошондай уҡ балалар майҙансығы булдырылды.\nАзат Риф улы сермәндәрҙең шатлығын уртаҡлашып, барыһына ла сәләмәтлек, именлек теләгәндән һуң, яңы майҙансыҡтың ҡәҙерен белеп, боҙмай-ватмай файҙаланыуҙарын, артабан да ауылдың яҙмышына битараф ҡалмай төҙөкләндереү эштәрендә әүҙем ҡатнашыуҙарын теләне. “Атайсал” проектында ҡатнашыуға илһам биргән ауыл аҡһаҡалы, мәрхүм Солтан Сиражетдиновты ла телгә алып китте.\nЙыйылыусылар алдында район хакимиәте башлығы Индрей Иванюта, Сермән хакимиәте башлығы Айытбай Әйүпов, депутат Лилиә Сибәғәтова сығыш яһаны.\nМайҙансыҡты урынлаштырыу һәм кәртәләп алыу, асфальт түшәү, ҡорамалдарҙы нығытыу кеүек эштәрҙе завод хеҙмәткәрҙәре башҡара. Тантанала улар ҙа билдәләнеп, район Советының Рәхмәт хаттарына лайыҡ булды.\nТулыраҡ материалды гәзиттең киләһе һанында уҡығыҙ.


«Китап» нәшриәте китаптары менән Германияла ҡыҙыҡһыналар\n28 Февраль 2011, 09:28\nЗәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте Рәсәй Федерацияһы субъекттары менән генә түгел, шулай уҡ сит илдәр менән дә мәҙәни бәйләнештәрҙе үҫтереү сәйәсәтен дауам итә.\nМәҫәлән, Лейпциг ҡалаһындағы Германия Милли китапханаһы Башҡортостан китабы менән ҡыҙыҡһыныу белдергән. Был китапхана ГФР китап һәм нәшриәт эшмәкәрлеге үҙәге булып тора. Милли немец әҙәбиәте өлгөләрен йыйыуҙан тыш, 1912 йылда урындағы нәшриәтселәр һәм китап менән сауҙа итеүселәр башланғысы буйынса нигеҙ һалынған китапхананың функцияһы сит илдәрҙә сыҡҡан баҫмаларҙың коллекцияларын йыйыуға ҡайтып ҡала. Улар араһында туған телдәге баҫмалар, немец китаптарының сит телдәргә тәржемәләре, шулай уҡ Германия һәм илдең күренекле эшмәкәрҙәре тураһында сит телдәрҙә баҫылып сыҡҡан баҫмалар бар.\n«Китап» нәшриәтендә хәбәр итеүҙәренсә, Петра Кирстен етәкселегендәге ошо китапхана вәкилдәре Башҡортостандағы коллегаларына Т.М. Килмәтовтың «В поисках деревянного креста», Ф.И. Вахитовтың «Иду за тобой, юнга» (очерктар), «Подвиг: воспоминания об И. Гизатуллине» китаптарының даналарын ебәреүҙе һорап мөрәжәғәт иткән.\nПетра Кирстен үҙенең хатында билдәләүенсә, китапхана коллективы Германия рухи мираҫын һаҡлап ҡалырға ынтылған өсөн «Китап» хеҙмәткәрҙәренә ихлас рәхмәт белдерә. Үҙ сиратында «Китап» нәшриәте коллективы сығарылған продукцияға йәнле ҡыҙыҡһыныу өсөн Германия Милли китапханаһына оло рәхмәтле.\n«Китап»та Башҡортостан Президенты Указы менән Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы тип иғлан ителгән 2011 йылдан нәшриәтселәр араһында бындай бәйләнештәр тағы ла артыр, тигән ышаныс белдерәләр.


12:40, 24 февраль 2013 версияһы\n9 байт өҫтәлгән , 7 лет назад\n03:37, 24 февраль 2013 версияһы (төҙәтеү)\n(→Әсә ҡаһарманлығы: өҫтәмә~~~~)\n12:40, 24 февраль 2013 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n== Һәжәр - Исмәғилдең әсәһе ==\n=== Ибраһим пәйғәмбәр һәм Һәжәр ===\nСара көнсөлөктән ҡатынды балаһы-ние менән сүлгә алып барып ташлауҙы талап итергә тотона, тиелә риүәйәттәрҙә. Атай кешегә көтөп алған балаһы һис шикһеҙ йәл, ул байтаҡ икеләнә. Бер мәл Ибраһим пәйғәмбәргә Аллаһы Тәғәләнән: “Улыңдан бөйөк бер милләт тараласаҡ, уны сүлдә ҡалдыр”, - тигән вәхи килә. Ҡайҙа илтергә икәне лә төшөндөрөлә.\n=== Һәжәр - тәҡүәлек өлгөһө ===\nИбраһим пәйғәмбәр Һәжәр менән улы Исмәғилде әле Мәккә урынлашҡан, ә ул мәле яҡын-тирәлә бер әҙәм заты, бер тамсы һыу булмаған, яланғас таштар ғына һерәйеп торған тауҙар араһына килтереп ташлай. Тәҡүәлеге шул тиклем көслө була, ҡатын бары тик: “Һин быны Алланың ҡушыуы буйынса эшләйһеңме?” – тип кенә һорай һәм, ыңғай яуап ишеткәс, һис ҡаршылыҡ, ризаһыҙлыҡ күрһәтмәй, тороп ҡала. “Улай булғас, Аллаһ беҙҙе һәләк итмәҫ”, - тип иҫ киткес ышаныс менән тороп ҡала. Әгәр күңелендә шул тиклем инаныу булмаһа, ул бер үлән ҡыяғы ла үҫмәгән, кеше затының эҙе лә булмаған тау-таш араһында ҡурҡышынан, өмөтһөҙлөктөн йөрәге ярылып үлер, йә хыялланыр ине.\n=== Зәмзәм шишмәһенең ағып сыҡҡаны ===\n=== Әсә ҡаһарманлығы ===\n=== Башҡорт һәжәрҙәре ===\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/343962 ҡабул ителгән


16 Октябрь 2019, 15:22\nКейәүгә сығырға әҙерһеңме-юҡмы икәнен нисек аңларға? Миңә ҡалһа, быны аңлау мөмкин түгел. Әммә Хоҙай билдәләр бирә. Һәм иң дөрөҫ билдә – яныңда һиңә һаҡсыл, ихтирамлы мөнәсәбәттә булған, һине һаҡлаған, ҡәҙерләгән, намыҫың өсөн яуаплылыҡ тойған һәм шуға ла кейәүгә сығырға тәҡдим яһаған егет булыуы. Ысынында, ир-ат ғаилә ҡорорға теләмәй. Уларға өйләнмәгән булыу яҡшыраҡ. Сөнки ғаилә ҡормайынса ла\nБайтаҡ йылдар димселек мөнән шөғөлләнгән ғаилә психологы, һәр ваҡыт үҫешкә ынтылған, эшмәкәрлеге аша ҡатын-ҡыҙҙы үҙ асылына ҡайтарыуға илһамландырған Гөлбикә Хәйрелваринаның кәңәштәре йәш-елкенсәк өсөн дә, атай-әсәйҙәр өсөн дә фәһемле булыр.\nКешенең Аллаһы Тәғәләлә һәм һыуһынын ҡандырыуҙа ғына ихтыяжы бар...\n“Йәштәргә бер бик мөһим нәмәне кәңәш итәм. Ысынлап та, бөгөн зәңгәр экрандар аша ла, глобаль селтәрҙә лә, урамда ла, ғөмүмән, социумда енси мөнәсәбәткә, енси теләккә бик көслө баҫым яһала. Һәм йәштәр, аңһыҙ рәүештә тормош иптәшен енси яҡтан тап килеү-килмәү йәһәтенән ҡарап һайлай. Улар бер-береһен түшәктә ҡәнәғәтләндерә алырмы? Һәм иң мөһиме ошо, әгәр ҙә буласаҡ тормош иптәше түшәктә тап килмһә, башҡа бер ниндәй параметрҙар буйынса ла тап килмәҫ, уның менән йәшәүе шул тиклем күңелһеҙ һәм эс бошорғас буласаҡ, тип фекерләй улар. Иҫ киткес ҙур һәм тупаҫ хата был. Быны мин, ете йыл дауамында әллә нисәмә тиҫтә парға ҡауышырға ярҙам иткән димсе, 19 йыл ғаилә тормошо менән йәшәгән ҡатын, клиник психолог булараҡ әйтәм. Был, ысынлап та, ҙур алдаҡ. Сөнки енси теләккә генә ҡоролған мөнәсәбәттәр шул тиклем тиҙ ялҡыта. Күреп торабыҙ бит, бөгөн парҙар енси мөнәсәбәтте өҫтөн ҡуйып өйләнешә лә, күп тә тормай, айырылыша. Ә беҙҙең олатай-өләсәйҙәребеҙ өйләнешкәнсе бер-береһенә енси йәһәттән тап килеү-килмәүҙәре хаҡында уйлап та ҡарамаған, хатта ҡулға-ҡул да тотоношмаған. Ә секстың нимә икәнен улар бөтөнләй белмәгән. Әммә шуға ҡарамаҫтан, бик татыу, йәнле, ваҡиғаларға, тәьҫораттарға бай тормош менән йәшәгән.\nҒөмүмән, енси бәйләнеш, енси ҡәнәғәтлек, енси дәрт хаҡында уйлау Аллаһы Тәғәләгә илткән юлда көслө конкурент ул. Күҙ алдына килтерегеҙ әле, 18–25 йәштәрҙә әле күптәр ғаилә ҡормаған була, уларҙың енси партнеры юҡ, ә тирә-йүндә секстың һаулыҡ өсөн үтә лә мөһимлеге хаҡында һүҙ ҡабарталар. “Бөтәгеҙ ҙә секс менән шөғөлләнегеҙ, һаулығығыҙ өсөн булһа ла партнер табығыҙ”, – тиҙәр. Һәм, йәшерен-батырыны юҡ, ҡайһы бер йәштәр үҙ-үҙҙәрен ҡәнәғәтләндереү менән шөғөлләнә башлай. Ә был – ҙур гонаһ. Шул тиклем зарарлы алым. Сөнки ике ғашиҡ йәрҙең үҙ-ара енси мөнәсәбәте ахыр сиктә илаһи энергияға әүерелергә, юғарыға күтәрелергә тейеш. Ә үҙ-үҙеңде ҡәнәғәтләндереү менән шөғөлләнгәндә энергия түбәндә ҡала, юғарыға күтәрелмәй. Һәм ул кеше башҡа йәһәттән дә юғарыға күтәрелә алмай. Ул түбән энергияла ҡала. Һәр саҡ енси ҡәнәғәтләнеү хаҡында уйлағанда, мөхәббәтһеҙ, илаһи тойғоһоҙ енси бәйләнешкә ингәндә, тән ихтыяжы менән генә йәшәгәндә лә шул уҡ хәл күҙәтелә. Ундайҙар түбән уйҙар уйлай, түбән идеялар менән яна. Улар юғары була алмай. Ә ижадҡа һәм Хоҙай биргән илаһи ағымға беҙ юғарыла булғанда ғына тоташа алабыҙ. Бөгөн күптәр тән ихтыяжы менән генә йәшәй. Йәғни енси мөнәсәбәт, тәмле-татлы ризыҡ, сепрәк-сапраҡ, биҙәнеү-төҙәнеү, ҡиммәтле автомаобиль һ.б. артынан ҡыуыу. Әле атап үткән нәмәләр тәнде генә туйындыра. Тән менән шул тиклем баҫылған меҫкен йәнде беҙ хатта ишетмәйбеҙ ҙә. Ә ул нимә менән туҡлана һуң? Намаҙ, доға, ураҙа, тыныслыҡ, тәбиғәт менән аралашыу һ.б. Ҡыҙҙар, шуны ишетегеҙ, Хоҙай Тәғәлә тарафынан һеҙҙең өсөн буласаҡ тормош иптәшегеҙ уйлап ҡуйылған инде. Уны әлегә осратмаған булһағыҙ, үҙегеҙҙе нығыраҡ аңлағас, атай-әсәйегеҙ менән мөнәсәбәтегеҙҙе яйға һалғас, мотлаҡ тап итәсәкһегеҙ. Сөнки барыһы ла һинең үҙеңдән башлана. Үҙеңде аңламай, белмәй тороп, йәр эҙләүҙән фәтүә юҡ. Ә инде быларға өлгәшкән гүзәл зат юғарыраҡ та, һиҙгерерәк тә, һөйкөмлөрәк тә, ир-аттар өсөн ылыҡтырғысыраҡ та булып китә. Йәғни һеҙ үҙегеҙҙе енси йәһәттән иркен тотҡан өсөн түгел, ә ҡатын-ҡыҙ асылығыҙ уянған, тәбиғи, ысын, тере булғанға күрә ир-ат өсөн ылыҡтырғыс тойолоп китәһегеҙ. Шундай ҡатын-ҡыҙ мотлаҡ үҙенең һөйгәнен осрата. Һәм иң ҡыҙығы, енси тәртипһеҙлек, енси фанатизм менән йонсомағас, ул бөтә кешене лә бик нескә тоя, күрә, һиҙә. Янындағы кешенең нәҡ үҙенә тиң йәр икәнен дә аңлай ала. Ә үҙ-үҙҙәрен ҡәнәғәтләндереүгә юл ҡуйғандар, үҙҙәренә кем менәндер төн үткәрергә рөхсәт иткәндәрҙең һиҙемләү тойғоһо ла, аҡыл зирәклеге лә түбәнерәк. Ә бит улар ҙа иҫ киткес матур. Уларҙың да бәхеткә, шундай һиҙгерлеккә, үтә күреүсәнлеккә хаҡы бар. Әммә ана шул ялҡынлы түбән теләктәрен ауыҙлыҡларға теләмәүҙәре арҡаһында ғына уға эйә була алмайҙар. Сөнки уларҙа Аллаһы Тәғәлә мәрхәмәтенең, аҡыл зирәклегенең иң көслө конкуренты бар. Ул да булһа – рөхсәт ителмәгән шәһүәтлелек. Әйтәйек, әле уҡырға, башҡа уй-ниәттәреңде тормошҡа ашырырға тейешһең, һәм бының өсөн үрҙә телгә алған илаһи энергия кәрәк, ә һин, унан баш тартып, ваҡытыңды эротик фильмдар ҡарауға, ҡаршы енес вәкиле менән енси темаға һөйләшеүҙәр алып барыуҙарға һәм башҡа нәмәләргә сарыф итәһең. Әгәр ҙә Хоҙай мәрхәмәтенә, уның йомартлығына, бәрәкәтенә өмөт итһәң, бындай түбәнлек һиңә файҙа килтермәҫ. Шуны онотмағыҙ: әҙәм балаһының енси мөнәсәбәткә ихтыяжы юҡ. Эйе, был ихтыяжды ялған рәүештә тыуҙырырға тырышыусылар бар. Кешенең Аллаһы Тәғәләлә һәм һыуһынын ҡандырыуҙа ғына ихтяжы бар. Ә башҡа ихтяж юҡ. Ҡыҙҙар, әгәр ҙә һеҙҙә, хәләл йәрегеҙ булмай тороп, енси мөнәсәбәт хаҡында уй тыуа икән, шунда уҡ, мин Аллаһы Тәғәләгә ышанам тип әйтегеҙ: “Хоҙай Тәғәлә бары үҙемә насип йәр менән осраштырыр. Һәм мин уны көтөп аласаҡмын. Хоҙайым, миңә уны намыҫыма тоғро килеш, үҙемде әрәм-шәрәм итеүҙәрһеҙ көтөргә ярҙам ит”. Ана шул түбән тойғоно ауыҙлыҡлауығыҙ, еңеүегеҙ һеҙҙе киләсәктә ҙур-ҙур уңыштарға иләтәсәк аңлылыҡ, Аллаһы Тәғәләгә тоғролоҡ, үҙеңде тота алыу, тыйнаҡлыҡ көсөнә әүереләсәк.


Малаяҙҙа банкоматты ватып… аҡса урлағандар\n5 Июнь 2019, 14:12\nҮткән айҙа билдәһеҙ кешеләр хәрби комиссариат бинаһында урынлашҡан “УралСиб” банкоматына һөжүм иткән.\nУлар, нисектер төнөн эскә кереп, банкоматты арттан ҡырҡып, унда ятҡан аҡсаны бушатҡан. Енәйәтселәрҙең электр ҡоралы менән эш иткәне билдәле, һөҙөмтәлә ваҡиға урынында ут сыҡҡан. Хәрби комиссариат бинаһының ишек алды янған, стеналары төтөнгә ҡарайған. Банкоматта күпме сумма булғандыр – билдәһеҙ. Аппарат сафтан сыҡҡан, унан хәҙер аҡса алып булмай.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, бурҙар ҡасып өлгөргән. Енәйәтселәрҙең алдан әҙерләнеп, банкоматты таларға килеүе ихтимал. Улар бик оҫта һәм хәйләкәр ҡыланған. Полиция хеҙмәткәрҙәре ҡараҡтарҙы эҙләй, тикшереү бара. Эҙҙәренә сығыу өсөн төрлө дәлилдәр өйрәнелә.


Ҡорбан байрамы мөбәрәк булһын! | Юрюзань\nОпубликовано 19 Октябрь, 2012 - 10:47. Автор: Лилия\nҒәзиз мосолман дин ҡәрҙәштәрем, ватандаштарым!\nӘс-сәләмү-ғәләйкүм үә рахмәтүл-лаһи үә бәрәкәтүһ!\nҺәммәгеҙҙе лә бәйғәмбәребеҙ Ибраһим ғәләйһис-сәләм ваҡытынан быуаттар аша беҙҙең көндәргә тиклем килеп еткән Ҡорбан байрамы менән ихлас күңелдән тәбрик итәм.\nҠорбан – “Аллаға яҡын булыу!” тигән һүҙ. Беҙ һәр ваҡыт Аллаһы Тәғәләгә яҡын булырға тейеш. Ә нисек яҡын булабыҙ һуң? Хоҙай Тәғәләгә салған ҡорбандарыбыҙҙың ите лә, һөйәге лә, майы ла, йөнө лә кәрәк түгел. Уға күңелдәребеҙҙәге иманыбыҙ, ихласлығыбыҙ кәрәк. Алла ризалығы өсөн салған ҡорбандың ҡанынан беренсе тамсыһы ергә төшкәнсе, Аллаһ шул кешенең гонаһын ярлыҡар. Ибраһимдың: “Хоҙай Тәғәлә миңә бер ир бала бирһә, уны Аллаһ ризалығы өсөн ҡорбан итеп салырға ла риза булыр инем”, – тигән һүҙҙәрен Хоҙай ғәмәлдә тикшереп ҡарай һәм Ибраһимдың да уның улы Исмәғилдең дә үҙенә ысын мәғәнәһендә бирелгәнлеген аңлай һәм “Эй, Ибраһим! Раббыңа әйткән нәҙереңә тоғро булыуыңды иҫбатланың. Аллаһ һинән риза булды. Инде ҡорбан итеп улыңды түгел, ҡуй сал”, – ти Ябраил фәрештә һәм Аллаһ бойроғона ҡуй бирә. Шул ваҡыттан бирле был беҙгә изге Ҡорбан байрамы булып ҡалды.\nИслам – тыныслыҡ дине. Ибраһим ғәләйһиссәләм улы Исмәғил ғәләйһиссәләмгә бирелгән һынауҙың нигеҙендә тап бына шул мәғәнә ята. Шуға ла был көндәрҙә мосолман хәләл малының хәләл ҡанын ағыҙа. Әммә шуға күрә был айҙа, кеше һуғыштарҙан тыйылырға, хаҡһыҙ кеше ҡанын ҡойоуҙан һаҡланырға тейеш. Йән ҡыйыу – мосолман эше түгел. Осрашып күрешкән саҡтарында ла ул “Әс-сәләмү-ғәләйкүм”, һеҙгә тыныслыҡ теләйем, – тигән йылы һүҙҙәрҙән башҡаны белмәй.\n9 – 13 Зөлхизә – Тәшрик көндәре. Ғәрәфә көнөнөң иртәнге намаҙынан башлап, 13-ө Зөлхизәнең икенде намаҙы менән тамамлап, һәр фарыз намаҙ артынан: “Аллаһү әкбәр лә иләһә илләл-лаһү үәл-ләһү әкбәр. Аллаһү әкбәр. Үә лил-ләһим-хәмдү” тип тәкбир әйтелә.\nХөрмәтле мосолман дин ҡәрҙәштәребеҙ!\nҒәйет намаҙына Малаяҙ мәсетенә 25 октябрҙә 9 сәғәт 40 минутта саҡырабыҙ. Байрам 3 көн дауам итә.


Сәйәсәт // Власть\nМаскалар! Беҙ һеҙҙе таныйбыҙ\nРәсәй һәм Донъя киң мәғлүмәт саралары бөгөн ғәҙәти булмағ ан яңылыҡ менән мәшғүл. Британия властәре хәбәр итеүенсә, би лдәле Рәсәй олигархы Борис Березовский үткән кесе йома көнө рәсми рәүештә Платон Еленин исеменә документтар алған. Был д окументтар уға 1951 йылғы Конвенцияға ярашлы тапшырылған.Мат буғат хәбәрҙәренән эшҡыуарҙың Платон исемен "Олигарх" фильмы ның төп геройы исеме буйынса, ә фамилияһын ҡатыны исеменән а лғаны билдәле. Березовскийға яңы паспорт, билдәле, донъя буй лап йөрөгәндә Рәсәй хоҡуҡ органдарынан йәшенер өсөн кәрәк. Ә йткәндәй, яңы паспорт менән Березовский - Еленин үткән йылды ң ноябрь айында блиц сәфәр менән Грузияла булып китте, Мәскә үҙә был турала һиҙмәй ҙә ҡалдылар. Үткән ял көндәрендә иһә о шо уҡ паспорт менән Израилгә барып ҡайтҡан. Ғөмүмән, олигарх ҡа килгәндә, барыһы ла аңлашыла. Тик бына беҙҙең урындағы сә йәсмәндәрҙе исем - шәрифтәрен алмаштырырға нимә этәрә икән, аңлашылып етмәй. Быйыл, 15 ғинуарҙа Республика Дәүләт Йыйылы шының беренсе кәңәшмәһендә депутат Эдуард Хөснөтдиновтың исе м - фамилияһын алмаштырыуы барыһын да аптырашта ҡалдырҙы. "Б өгөндән башлап мине Эдвин Мурзин тип атауығыҙҙы үтенәм" , -т ине депутат. Парламент башлығы Константин Толкачев быны иҫәп кә ала, әлбиттә, әммә Хөснөтдинов - Мурзин бер нисә тапҡыр һ үҙ биреүҙәрен һорағас спикер уны Эдуард тип тә, Эдвин тип тә\nатап буталып бөтә. Аптырағас:" Һеҙҙе кем тип әйтергә һуң, я ңы исемегеҙ менән икән, атайығыҙҙың исемен нисек тип әйтергә ", - тип һорай. Хөснөтдинов - Мурзин иһә:" Эдвин тип кенә өндәшегеҙ", - тип яуап бирә.\nСпикерҙың Эдуард Хөснөтдиновтың яңы исеменә өйрәнә алмағ анлығына аптырарға кәрәкмәй. Был депутаттың ғауғасыл даны ул\n"Киске Нефтекама" гәзите мөхәррире булып эшләгән ваҡытта уҡ\nбашланғайны. Үҙ баҫмаһын ул ғорур рәүештә оппозиция гәзите тип йөрөттө Хөснөтдинов. Республика етәкселеге, шул иҫәптән Президент исеменә яла яғыусы материалдар ҙа баҫтырғаны булды\nДәүләт Йыйылышы кәңәшмәһендә тәнәфес ваҡытында журналиста р депутаттың яңы исеме хаҡында һүҙ көрәштерергә кереште. Кем еһелер депутаттың Америкала булған ваҡытта, һуңынан тағы ла океан аръяғына юл тотоу маҡсатында грин - карта алыуы менән фаразланы. Американлыларға "Эдуард Хөснөтдинов" тип әйтеүе һ әм яҙыуы ауыр булғанлыҡтан депутат Эдвин Мурзин булырға телә к белдергән дә инде йәнәһе. Унда ине Эдвин Мур тип кенә йөрө тәсәктәр. Һәр хәлдә бында криминал тип иҫәпләрлек бер нимә л ә юҡ. Кеше фамилияһын алмаштырырға теләгән икән, рәхим ит, з акон быға ҡаршы төшмәй.


Иглин районында — шартлау » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Иглин районында — шартлау\nИглин районында — шартлау 10.09.2018 // Йәмғиәт\nИглин районының Ясная Поляна ауылында йәшәгән Артем Старухин туғандары менән Корчажная тауына бәшмәккә барғанда Граждандар һуғышынан ҡалған артиллерия снарядтарына юлыға.\n— Ағас ботағы менән япраҡтар араһынан бәшмәк эҙләп бара инем, ниндәйҙер тимергә тап булдым. Башта торба киҫәге тип уйланым. Баҡтиһәң, снаряд икән, – ти Артем Старухин.\n— Табышты күреү менән, төрлө яҡҡа һибелдек. Нимә икәнен барыбыҙ ҙа яҡшы белә бит, – тип һүҙгә ҡушылды Артемдың ауылдашы Николай Конев.\nӘйткәндәй, Николай Ильичҡа 71 йәш. Ғүмер буйы ошо төбәктә йәшәгән. Ата-әсәһенең Граждандар һуғышы тураһында һөйләгәндәрен яҡшы хәтерләй. Тап ошонда 1918 – 1919 йылдарҙа ҡаты һуғыштар барған, биләмә берсә – ҡыҙылдар, берсә аҡтар ҡулына күскән, артиллерия туптары осҡан.\nАуыл ҡарттары әйтеүенсә, был ерҙә, Граждандар һуғышы йылдарында аҡтарҙың бронепоезы торған, яҡын-тирәләге ауылдарҙы утҡа тотҡандар. Уларҙың төп маҡсаты ҡыҙылармеецтарҙың күҙәтеү пункты урынлашҡан сиркәү манараһы булған. Снарядтар туҡтауһыҙ осҡан, күбеһе Корчажный тауына ла төшкән. Әлеге табыш та шул дәүерҙән ҡалғандыр, күрәһең. Тарихсылар командарм Блюхерҙың партизандар армияһы маршрутының ошо төбәктән үтеүен билдәләй.\n— Иглиндан йыраҡ түгел, Алаторка эргәһендә, партизандар армияһы менән аҡтар араһында ҡаты һуғыш була. Тап шунда артиллерия уты ныҡлы файҙаланыла. Әлеге снарядтарҙың шул һуғыштан ҡалыуы ла ихтимал, – тине М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының Тарих һәм хоҡуҡи белем биреү институты директоры Алексей Кортунов.\nУрындағы халыҡ сәйер табыш тураһында хоҡуҡ һаҡлау органдарына хәбәр иткән. Полиция хеҙмәткәрҙәре, ОМОН урынға килеп, биләмәне япҡан һәм металл эҙләгес ярҙамында тикшереп сыҡҡан. Ерҙән ике снаряд табылған. Уларҙың береһе – буш, йәғни болванка, икенсеһе иһә шартламаған, хәүефле снаряд булып сыҡҡан. Шартлатыусы техниктар урынға килеп, 76 миллиметрлы артиллерия снарядын юҡ иткән.\nӘле хәл яйға һалынған. Әммә белгестәр әйтеүенсә, был ерҙә снарядтарҙың тағы ла булыуы ихтимал, шуға күрә урындағы халыҡҡа иғтибарлы һәм һаҡ эш итеү шарт.


Ауыл – ҡалаға, ҡала – ауылға\n8 Февраль 2011, 14:12\nБашҡортостандың баш ҡалаһында уҙған ял көндәрендә ит йәрминкәләрендә 20-нән ашыу райондан ауыл халҡы 68 тонна продукция һатты. һатыусылар иҫәбендә эре ауыл хужалығы етештереүселәре генә түгел, фермерҙар ҙа, шәхси эшҡыуарҙар ҙа булды. 35 тонна һыйыр итенең бер килограмы 180 – 240 һумдан, һарыҡ ите – 170-тән 230 һумға тиклем, йылҡы ите – 160 – 220, диетик тауыҡ ите – 90, сусҡа ите 150 – 200 һумдан һатылды. ҡулланыусылар баҙарында хаҡтарҙы бер аҙ тотороҡландырыу маҡсатында Өфөлә ҡышҡы ит йәрминкәләре башланды. Киләһе ял көндәрендә ҡала халҡы йәнә запастарын тулыландыра һәм урындағы етештереүселәрҙән сифатлы продукция һатып ала аласаҡ.\nБашҡортостандың баш ҡалаһында уҙған ял көндәрендә ит йәрминкәләрендә 20-нән ашыу райондан ауыл халҡы 68 тонна продукция һатты.\nһатыусылар иҫәбендә эре ауыл хужалығы етештереүселәре генә түгел, фермерҙар ҙа, шәхси эшҡыуарҙар ҙа булды. 35 тонна һыйыр итенең бер килограмы 180 – 240 һумдан, һарыҡ ите – 170-тән 230 һумға тиклем, йылҡы ите – 160 – 220, диетик тауыҡ ите – 90, сусҡа ите 150 – 200 һумдан һатылды.\nҡулланыусылар баҙарында хаҡтарҙы бер аҙ тотороҡландырыу маҡсатында Өфөлә ҡышҡы ит йәрминкәләре башланды. Киләһе ял көндәрендә ҡала халҡы йәнә запастарын тулыландыра һәм урындағы етештереүселәрҙән сифатлы продукция һатып ала аласаҡ.


"Халыҡтың беҙгә ышанысы арта" » "Урал" гәзите\n"Халыҡтың беҙгә ышанысы арта"\nРәсәй Федерацияһы прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре көнө Рәсәйҙә 1996 йылдан башлап үткәрелә. Ә 1722 йылдың 12 ғинуарында Рәсәй императоры Петр Беренсенең исемле Указы менән сенатта беренсе тапҡыр генерал-прокурор посы раҫлана һәм Рәсәй прокуратураһы институты барлыҡҡа килә. Үтеп киткән йылда ведомствоның ниндәй эштәр башҡарыуы тураһында беҙгә Белорет район-ара прокуроры Виктор ЦИВИЛЕВ һөйләне.\n► Виктор Сергеевич, район-ара прокуратураһы менән етәкселек итеүегеҙгә бер йыл. Был һөҙөмтәләр яһар өсөн етерлек ваҡыт. 2017 йылғы эш һөҙөмтәләре менән гәзит уҡыусыларҙы таныштырһағыҙ ине.\n- Белорет районы - республикала иң ҙур район, шулай булғас эштәр ҙә күп. Үткән йылда 1670 енәйәт теркәлгән. Уларҙың һәр береһе прокуратура аша үтте, сөнки беҙ енәйәт эше ҡуҙғатыуҙың законлылығын тикшерәбеҙ. Тикшереүҙәр һөҙөмтәһе буйынса, 1700-ҙән ашыу хоҡуҡ боҙоу теркәлде, 790 ғариза судҡа ебәрелде, 348 тәҡдим индерелде, 1608 мөрәжәғәт ҡаралды. Ә прокурор ҡарары менән 157 кеше административ яуаплылыҡҡа тарттырылды.\n► Ниндәй һорауҙар һәм мәсьәлә буйынса прокуратураға мөрәжәғәт итәләр?\n- Халыҡҡа боҙолған хоҡуҡтарын тергеҙеүҙә һѳҙөмтәле ярҙам күрһәтергә тырышабыҙ. Һуңғы йылдарҙа халыҡтың ышанысы беҙгә ҡарата арта ғына. Был, тәүге сиратта, мөрәжәғәт итеүселәрҙең һәр ваҡыт артып тороуынан күренә. Граждандар күберәген торлаҡ һәм хеҙмәт хоҡуҡтарын һаҡлау һорауҙары буйынса мөрәжәғәт итәләр.\nТулы әңгәмәне гәзиттең 3-4 һанында (12.01.17) уҡығыҙ.


Өфөлә Табиптар көнөн парад һәм концерт менән билдәләйҙәр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n15:28, 16 июня 2021 Йәмғиәт\nИртәгә, 17 июндә, Башҡортостанда «Медицина хеҙмәткәре көнөн» билдәләйҙәр. Сәғәт 10-да Өфө ҡалаһының алты залында медицина хеҙмәткәрҙәрен федераль һәм республика наградалары менән бүләкләү тантанаһы була. Улар:\n— Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министррлығының Колонна залы (Өфө ҡалаһы, Пушкин урамы, 106);\n— Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең концерт залы (Зәки Вәлиди урамы, 34а);\n— Опера һәм балет театры (Ленин урамы, 5), Шаляпин һәм Грек залдары;\n— Башҡорт дәүләт медицина университетының 10-сы корпусы (Театр урамы, 2);\n— Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай залы (Зәки Вәлиди урамы, 40).\nСәғәт 12 -лә Башҡорт дәүләт драма театры майҙансығында медицина ойошмаларынан һәм Башҡорт дәүләт медицина университетынан ижади коллективтарҙың сығыштары башлана.\nМедицина хеҙмәткәрҙәре парады көндөҙгө сәғәт 1-гә тәғәйенләнгән. Унда республиканың барлыҡ медицина округтарынан 650-нән ашыу медик ҡатнаша. Улар Башҡорт драма театрынан алып Салауат Юлаев майҙанына тиклем атлап бара.\n«Торатау» конгресс-холында (Ҙур сәхнә) көндөҙгө 3-сө 30 минутта Башҡортостан Башлығы медицина хеҙмәткәрҙәрен бүләкләй.\nТантаналы сара байрам концерты менән тамамлана.\nИртәгә Башҡортостан юлдаш телеканалында ошо тантаналы ваҡиға уңайынан тура эфирҙа телемарафон ойошторола. Трансляция иртәнге 10-сы 30 минутта башлана.\nТеги: медицина хеҙмәткәрҙәре парады


Хуш, сомбреро, ҡаршы ал ҡурай иле!\nБөгөн Мексикала Бөтә Донъя фольклориада фестивален ябыу тантанаһы үтте. Аҙна дауамында барған байрам, халыҡтар парады һәм ҙур концерт программаһы менән тамамланды. Сара сиктәрендә Бөтә Донъя фольклориадаһы флагы Башҡортостанға тапшырылды. Республика Сәнғәт Олимпиадаһын 2020 йылда ҡабул итә.\nМексиканың Сакатекас штаты сәхнәһендә легендар "Ете ҡыҙ" бейеүе. Башҡорт ҡатын-ҡыҙының нәзәкәтлеген, камиллығын асып һалған бейеү композицияһы Төньяҡ Америка халҡын да таң ҡалдырҙы. Сит милләт вәкилдәренең һөйөүен интернет киңлектәрендә "Ете ҡыҙ" бейеүен данлаған тиҫтәләрсә яҙмаларға, көслө алҡыштарға ҡарап та билдәләп була.\nБишенсе тапҡыр уҙғарылған Бөтә Донъя фольклориадаһында Рәсәй, Башҡортостан намыҫын яҡлап Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле, "Арғымаҡ" этно-рок төркөмө сығыш яһаны. Ижади коллектив солистары сәнғәт Олимпиадаһы көндәлеге менән интернет ҡулланыусыларҙы таныштыра барҙы. Алыҫ илдә яҡташтарыбыҙ йыр-бейеү менән генә сикләнмәне.\nБашҡортостан илселәре урындағы халыҡты һәм хатта ҡоштарҙы ла башҡортса һөйләшергә өйрәтте.\nЯҡташтарыбыҙ башҡорт мәҙәниәтен бөтә донъя халыҡтары алдында танытып ҡына ҡалманы, Башҡортостанды дүрт йылдан һуң сәнғәт Олимпиадаһын ҡаршы алырҙай лайыҡлы төйәк итеп күрһәтте. Йәнә интернет селтәрендәге күп һанлы яҙмаларға күҙ һалайыҡ. Уларҙың береһендә Сакатекас штаты губернаторы Мигель Алонсо ҡурай моңдарынан, башҡорт бейеүҙәренән таң ҡалыуын белдергән. Губернатор башҡорт көйөнә бейергә лә төшөп киткән. 5-се Фольклориада фестивале ҙур Гала-концерт менән тамамланды. Сара һуңында Башҡортостанға Бөтә Донъя фольклориада флагы тапшырылды. Шулай итеп, дүрт йылдан һуң киләһе Сәнғәт Олимпиадаһын ҡурай иле ҡаршы аласаҡ.


Секс Утром Секс Уйын – Уйын Күмәк Секс Ххх\nСекс Утром Менән Ҡыҙыҡһыныусан Уйындар Бара Фантазия\nБындай ир-ат юҡ, секс утром булыу тураһында хыялы ла булған ине. Тел бөтһә, беҙ, бер үк ваҡытта ғибәҙәт петух өсөн ике шлюха. Трахнуть ике киске беҙ теләгән, бер береһенә ҡушып. Шулай уҡ ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар тик фантазия булған, ММФ мауығып булған-gnu, сеанс өсөн сексуаль, уларҙы ваҡытында һуҙылған сабый тыуҙыра, шулай уҡ тула сперма, әлегә улар интенсив оргазм кисерә. Шулай уҡ беҙҙең секс утром леско булғас, ул ирҙәр кеүек, беҙҙең сайт һәм ҡатын-ҡыҙҙар уйын процесында кисереүен теләйбеҙ., Барыһы ла беҙҙә бар, һеҙҙең өсөн трехходовой фантазия кәрәк, был ҡатмарлы һәм иң яҡшы наслаждайся барыһы раят графигы менән һәм һеҙҙең булыуығыҙға, улар аласыз наслаждаться. Енси уйындары беҙҙә бар, һеҙ уларҙы үҙенең хис-тойғоларын шулай булғас, бер секс утром һеҙҙең кеүек, кеше уйын беренсе осраҡ түгел. Ә һеҙ уйын өсөнсө кешеләр тойоп, тип порнофильм ҡараны, тура эфирҙа уларҙың төшөргән. Һыныуын тағы бер нисә була, улар менән бергә темалар яҡшы өсәүләп беҙҙең сайтта, һәм һеҙгә бөтәһе лә уларҙы таба алмай, уҡыуҙан тыш, ул икенсе исем аҫтында булғас, ябай йәки сайтта бушлай ҡарай.\nӘммә тәү сиратта беҙгә был тиклем барып ҡарағанда, уйын, характерҙары тураһында һөйләшеп беҙҙең сайтта бушлай бирелә. Уйын беҙгә бөтөнләй бушлай булһа, бер ниндәй ҙә шарт. Ниндәй ҙә булһа ысул менән түгел, улар һеҙгә ярҙам өсөн түләргә тура килде был уйын. Аҡса түгел, аша, аша һәм башҡа шәхси мәғлүмәттәр сайты аша ла күсә түгел, һылтанма буйынса беҙҙең йүнәлтелгән. Енси беҙҙең өсөн яҡшы булыр уйын платформаһы, тәҡдим беҙ бында күберәк уйын ғына. Беҙ тәҡдим иткән интерактив шулай уҡ функцияларын, улар һеҙ үҙ теләге менән секс утром һәм баҫтыра алмауҙары хаҡында тәфсирләп йәки үҙ тәжрибәһен форумда өсәүләшеп беҙгә рәхәт.\nҒәжәп Симулятор Секс Утром Өсөн Угодить Һәм Һәркемдә\nБеҙҙең сайтыбыҙҙың төп торған коллекцияһына өс категорияһы, үрҙә телгә алына, ә тап: FFM, лескам секс утром һәм mmf.\nБергә булған өс сценарий буйынса ниндәй миссия факттарҙы асыҡлау, уларҙы ғәмәлгә ашыу эҫелә эшләй. Уйын беҙҙең бар, подружкам был егет ул үҙенең иң яҡшы усты һәм трахаться менән бәхетле. Беҙ шулай уҡ уйын тәҡдим итә, коллегаларының һәм уны ҡатыны менән иренең тыуған көнөнә бүләк иткән распутный ала. Беҙ шулай уҡ уйындар ҡыҙыу булғаным бар, унда һинең өсөн һуғышып золотоискатель ағзаһы, буласаҡ уйын тураһында онота һәм ffm межрасовый бирә алмай, һине унда ағза булып ҡара цыпочки аҡ табына.\nИкенсе яҡтан, әгәр һеҙҙең фантазия тураһында һөйләне, нисек ике ағзаһы һәм бер үк ваҡытта задница киске һуҙылған, эйәреп килгән уйын ffm һеҙ әйбәтерәк. - Ҡыҙҙарҙы таба һәм улар һеҙ енси мажараларға на качелях алмашыу, шулай уҡ рогоносец менән уйын. Һеҙгә уларҙың ҡайһы берҙәре хатта үҙе ҡатын заснимать мәжбүр, оло ике үгеҙ секс утром менән ҡасандан шөғөлләнә ине уның. Беҙ бдсм хардкорный ул-уйын, оҫта ҡулланған секс ике-рабыня, шулай уҡ ғаиләлә секс-уйындары, ул һәм ҡыҙ бергә трахать атай йәки әсәй.\nЛеско секс-иң ҡайнар өс яҡлы уйын алып бара леско сессияһында беҙҙең сайттар, улар һеҙ интернетта таба. Һеҙ уларҙы мәжбүр трахаться шулай, нисек телисез икән, һәм бармаҡтарын теле, фаллоимитатор, йәки тамашасылар йөҙөндә агрессив уйын һәм писсинг страпон.\nШулай уҡ бер нисә категория категория һирәк була һәм беҙгә күп уйын булды. Һеҙ табып хардкорный секс - ялбыр персонаждар менән уйнаған. Пародийный уйын беҙҙең була, шуларҙың береһе Мардж, секс утром һәм был кисеү лоист франс смит леско менән шөғөлләнә. Әммә беҙҙең ғаилә шулай булған секс-һәм уйындар береһен әсәй менән ҡыҙ "Суперсемейка", табыныу атай ағзаһы, пони һәм хатта минең менән өсәүләп беҙҙең ҙур булмаған уйын булды.\nБыл Сайтта Интерактив Ҡыҙыҡ Һыныуы\nБеҙҙең сайтта һеҙ ярҙамы менән бөтә секс уйнарға мөмкин-браузер үҙенең туранан-тура өсәүләшеп уйнарбыҙ. Әлегә һеҙгә беҙҙең сайтыбыҙҙа, йәки теркәлеү талап итмәй загрузки, һеҙ йүнәлтә алмайбыҙ һәм һеҙҙең ярҙам менән шәхси сайтында йәки мәғлүмәт беҙ башҡа түләргә мәжбүр. Барыһы да, нимә кәрәк һиңә, - ул аҡыл һәм асыҡтан-асыҡ ҡаты ағзаһы. Киска йәки ҡаты, сөнки беҙ беләбеҙ, беҙҙең эш бик күп наслаждайся был коллекция бирә. Даими нигеҙҙә тағы ла күберәк булһа, беҙ уйнаған, шуға күрә яңыртыу күҙәтә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №48, 30 ноябрь - 6 декабрь, 2019 - Информационные страницы\n№48, 30 ноябрь - 6 декабрь, 2019\nҠАҘ ӨМӘЛӘРЕ ЕТТЕ!\nХалҡыбыҙҙа "Йола тотҡан - яҙлыҡмаҫ" тигән бик тапҡыр мәҡәл бар. Йола тотҡандар, тимәк, ата-бабалар нигеҙ һалған көнитмеш ҡағиҙәләренән, милли асылдан, имандан яҙмаҫ, тигәнде аңлатыр был аҡыл.\nШөкөр, һуңғы йылдарҙа ошо аҡылды һанлаусылар ишәйә. Беҙ ғәҙәтләнгән бер нисә бөртөк кенә түгел, бик күп башҡа йолалар тергеҙелә. Һәм был эштәрҙең башында ағинәйҙәр тора. Ошо көндәрҙә Стәрлетамаҡ районы Күсәрбай ауылы ағинәйҙәре лә райондың башҡа ауылдарындағы һәм Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы әхирәт ағинәйҙәрен "Ҡаҙ өмә"һенә саҡырҙы. Тәүҙә сәхнәлә шәхси хужалыҡтарында 60 ҡаҙ аҫраған Рәйлә һәм Фуат Зариповтарҙың ҡаҙҙарын Таңсулпан Байрамғолова етәкселегендәге Төрөшлө ауылы ағинәйҙәре йолҡоп, еренә еткереп эшкәртеп, тамаша ҡылыусыларҙы ла ошо йолаға бәйле уйындар уйнатып, матур сәхнә күренешен күҙ алдына баҫтырҙы. Шунан иһә йырлап-бейеп ҡаҙҙарҙы ағын һыуға йыуырға алып барҙылар. Һеҙ күргән һүрәттә ошо күренеш һынланған.\nАҠМУЛЛА ТЫУҒАН АҠЪЮЛАЙ\nБашҡорт телен популярлаштырыу буйынса программа эшләргә тәҡдим ителде. Ул республикала башҡорт теленә эйә халыҡ өлөшөн арттырыу, ике теллелекте тотороҡло һаҡлау йүнәлешендә эшләргә тейеш, тип ҡарала.\nҺЕҘҘЕҢ ИХАТАЛА НИҘӘР БАР?\nӘммә үҙ милкен үҙе йәшәгән фатиры тип кенә күреп өйрәнгән ҡала халҡы дөйөм милеккә ингән майҙанды һаман да үҙенеке тип танырға теләмәй. Комплекслы ремонт эштәре башҡарыла, хужа юҡ, хужаһыҙ донъяла тәртип тә юҡ...\nӘРМЕ ХЕҘМӘТЕ ЭСКЕЛЕККӘ ҠАРШЫ БЕР САРАМЫ?\nБыл егеттең алкоголь ҡоллоғонан тамам ҡотолоп, әҙәм рәтенә ҡайтҡанына ысын күңелдән шатландым. Дембелгә ҡайтҡас, шайтан эсемлеге менән ҡаршы алып, уны харап итеп кенә ҡуймаһалар ярар ине…\nҠУРАЙСЫЛАР ИЛӘҮЕ ТҮҢГӘҮЕР ЫРЫУЫНАН БЕҘ\nТүңгәүер кланында R1b-M343 гаплотөркөмө булыуы ошо боронғо ырыу кешеләренең ата-бабаларының урындағы сармат-алан ҡәбиләләре менән нәҫелдәш булып, бөрйәндәр менән булған ҡәрҙәшлеген раҫлап тора.\nБАЛ ҠОРТО - УЛ ИЛҺАМ СЫҒАНАҒЫ, УЛ МАТДИЛЫҠТАН КҮПКӘ ЮҒАРЫ ҺӘМ АҢЛЫ ДОНЪЯ\nӘ бал ҡортонан бик күпте өйрәнергә була, улар шул ҡәҙәре аңлы һәм тәртип яратҡан бөжәктәр. Улар бер ваҡытта ла кешегә яраҡлашмаясаҡ, беҙ үҙебеҙ уларға яраҡлаша һәм улар теләгәнсә эшләргә бурыслы.\nКҮКРӘҮҘӘРЕН ТОЙОП ЗАМАНДЫҢ, ЙӘКИ БАШҠОРТ ТЕАТРЫ ТАРИХЫН КҮҘҘӘН ҮТКӘРЕП\nВласть әһелдәре шағир Хәбибулла Ғәбитов өҫтөнән тап шундай суд ойоштора. Эшафотҡа алып барып атыр алдынан уны майҙан уртаһына ҡуйып халыҡ алдында тәүбә итергә, яҙғандарынан ваз кисеп, баш тартырға мәжбүр итәләр.\nӘЛДӘ "ЮЛДАШ" БАР\n"Юлдаш Хит-2019" тамашаһы алыҫ араларҙы яҡынайтып, республиканың төрлө төбәктәренән килгән йөҙәрләгән тамашасыларын моңло тауыштар, "Теге өсәү"ҙең тапҡыр шаяртыуҙары, шәп бүләктәре менән ҡыуандырҙы.


Вәлиди Әхмәт-Зәки - Культурный мир Башкортостана\nӘхмәтзәки Вәлиди Туған, Әхмәтзәки Әхмәтшаһ улы Вәлидов — күренекле сәйәсмән һәм дәүләт эшмәкәре, Башҡорт милли-азатлыҡ хəрəкəте етəксеһе, автономиялы Башҡортостанға нигеҙ һалыусы. Шәрҡиәтсе һәм төркиәт белгесе, Фәлсәфә докторы (1935), профессор, Манчестер университетының мөхбир докторы (1967).\nӘхмәтзәки сығышы менән дин эшмәкәрҙәре Вәлидовтар — Суҡлыҡай ырыуы башҡорттары нәҫеленән була. Әхмәтзәки Вәлиди үҙе иҫкә алғандарҙан билдәле иң элекке ата-бабалары Иштуған булған. Башҡортостан Республикаһының Үҙәк дәүләт тарихи архивында һаҡланған мәғлүммәттәр буйынса, беҙгә уның ҡарт-ҡарт-ҡартатаһының Тайып Иштуған (1750—1837) һәм ҡарт-ҡарт-өләсәһе Гөләндән Мортазина булыуы билдәле, улар икеһе лә типтәр ҡаталамынан сыҡҡандар тип яҙылған. Тайыптың өс улы булыуы билдәле — Әйүп, Хәлит һәм Вәлит (Әхмәтзәкинең ҡарт-ҡартатаһы). Вәлиттең өс ҡатыны һәм ун бер улы булыуы билдәле, улар араһында Әхмәтзәкинең ҡартатаһы — Әхмәтйән дә була. Документтар буйынса Әхмәтйән Вәлидовтың башҡорт булыуы һәм уның ҡатыны Мөхәбъямал Уйылданова булыуы билдәле.\n1898—1902 йылдарҙа Әхмәтзәки Вәлиди Көҙән ауылы мәҙрәсәһендә башланғыс синыфтарҙа атаһы Әхмәтшаһ Әхмәтйән улы Вәлидовтан һабаҡ ала, ә әсәһе Өммөлхаяттан фарсы телен өйрәнә.\n1902—1908 йылдарҙа Үтәк ауылында бабаһы (әсәһенең ағаһы) Хәбибназар Мөхәммәткафи улы Һатлыҡов (1862—1921) мәҙрәсәһендә белем алыуын дауам итә.\n1908—1909 йылдарҙа Ҡазанда «Ҡасимиә» мәҙрәсәһендә уҡый. 1909—1911 йылдарҙа — шул уҡ мәҙрәсәлә төрөк тарихы һәм ғәрәп әҙәбиәте тарихын уҡыта. Шул уҡ ваҡытта 1910 йылдан алып Ҡазан университетында В. А. Богородский һəм Н. Ф. Катановтың тарих һəм лингвистика буйынса лекцияларын тыңлай.\n400‑ҙəн ашыу фəнни хеҙмəт авторы, шул иҫәптән «Төркиҙəрҙең дөйөм тарихына инеш» (1946), «Тарихи тикшеренеү методологияһы» (1950) һәм башҡалар. 1969 йылда Истанбулда «Хəтирəлəр» (урыҫ телендə 1994 йылда, 1997 йылда һəм 1998 йылда, башҡорт телендə 1996 йылда баҫылып сыға). Был хеҙмəт ХХ быуаттың 1‑се сирегендə Рəсəй империяһы һəм ССС-ҙың мосолман халыҡтарының милли-азатлыҡ хəрəкəте, Башҡортостан автономияһы төҙөү тарихтары буйынса ҡиммəтле сығанаҡ булып тора.


Янғантауҙан тыш, Башҡортостанда тағы бер нисә геопарк барлыҡҡа килеүе мөмкин – Рөстәм Хәмитов // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:05, 19 сентября 2018 Йәмғиәт\nФото: «Янғантау» шифаханаһы\nЯнғантауҙан тыш, Башҡортостанда тағы бер нисә геопарк барлыҡҡа килеүе мөмкин – Рөстәм Хәмитов Фото: «Янғантау» шифаханаһы\nЮНЕСКО белгестәре «Янғантау» геопаркын глобаль селтәргә индереүгә Башҡортостан ғаризаһын юғары баһаланы. Ошо хаҡта Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ТАСС агентлығындағы матбуғат конференцияһында белдерҙе.\n— Геологик парктар буйынса Бөтә донъя советы беҙҙең «Янғантау» геологик паркы биләмәһен үҙенең исемлегенә индереү тураһында ҡарар ҡабул итте, беҙ унда булабыҙ. Үҙ яғыбыҙҙан ошо урынды шул иҫәптән туристар өсөн төҙөкләндерергә, ҡарарға тейешбеҙ, — тине республика Башлығы.\nШул рәүешле, «Янғантау» Рәсәйҙә ЮНЕСКО-ның глобаль селтәренә ингән беренсе геопарк була.\n- Беҙҙә шулай уҡ геопарк статусы алырҙай тағы ике-өс майҙансыҡ бар. Ул геологик парктарҙы үҫтереү йәһәтенән Рәсәй Федерацияһы флагманы булырға мөмкинлек бирә, — тип билдәләне Башҡортостан Башлығы. — Был ҡыҙыҡлы, яҡшы ваҡиға. Геопарктар эргәһендә бәләкәй эшҡыуарлыҡ барлыҡҡа килә – экскурсоводтар, хеҙмәтләндереү өлкәһе, инфраструктура. Ошондай эште дауам итәбеҙ. Беҙ трендлы, беҙ Рәсәй Федерацияһында беренсе.\nТеги: Башҡортостан Башлығы, геопарктар, ЮНЕСКО


Республика етәксеһе ауыл хакимиәттәре башлыҡтарының ярҙамына таянасаҡ | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспублика етәксеһе ауыл хакимиәттәре башлыҡтарының ярҙамына таянасаҡ\nБыл хаҡта Радий Хәбиров Әбйәлилдә ауыл биләмәлре башлыҡтары менән осрашыуҙа белдерҙе. Урындағы етәкселәр менән бындай форматтағы осрашыу артабан да дауам итәсәк. Радий Хәбиров тәүҙә Йәнекәй ауылында биш йәшлек Рамазанға ҡунаҡҡа инеп сыҡты. Көҙөн Урал аръяғына эш сәфәре ваҡытында урам буйында уйнап йөрөгән малай янында туҡтап һөйләшкәс, Рамазан бөтә республикала билдәлелек алғайны. Был юлы Радий Хәбиров малайҙың ата-әсәһе менән танышты, ғаиләнең йәшәү шарттары менән ҡыҙыҡһынды. Әлиә һәм Радмир Закирйәновтар өс йыл элек Өфөнән тыуған ауылдарына күсеп ҡайтҡан. Радмир үҙ эшен асҡан – ауылда мал һуйыу цехы төҙөй. Радий Хәбиров буласаҡ предприятиеның майҙансығын ҡараны. Йәнекәй ауылында балалар баҡсаһы төҙөләсәк. Был турала республика етәксеһе халыҡ менән осрашыу барышында белдерҙе. Урындағы халыҡ әйтеүенсә, һуңғы йылдарҙа ауылда йәш ғаиләләр күбәйә, сабыйҙар тыуа, балалар баҡсаһына ихтыяж бар. Яҡтыкүл шифаханаһында Диджитал Ҡоролтай үтте. Рәсми булмаған осрашыуҙа Рәсәй төбәктәренән блоггерҙар ҡатнашты. Улар тәжрибәһе менән уртаҡлашты һәм төрлө темаларға фекер алышты.Блоггерҙарҙы Радий Хәбиров сәләмләне. Аралашыуҙа Радий Фәрит улының социаль селтәргә ҡарағанда китапҡа өҫтөнлөк биреүе асыҡланды. Әммә, республика етәксеһе интернеттың мөһимлеген айырым билдәләп китте.Радий Хәбиров Яҡтыкүл шифаханаһын һәм Березка ял йортон ҡараны. Шифаханала йыл һайын кәмендә 6 мең кеше сәләмәтлеген нығыта. Шифаханала 7 корпус иҫәпләнә, әммә, уларҙың береһе буш тора һәм ремонт талап ителә. Башҡортостан башлығы вазифаһын башҡарыусы бинаны төҙөкләндереү буйынса проект әҙерләргә ҡушты.Ошонда уҡ “Урал легендаһы. Башҡортостандың тау курорттары” туристик кластерын үҫтереү проекты тикшерелде. Балалар лагерында Ауыл һәм ҡала биләмәләрен үҫтереү мәсьәләһе буйынса семинар-кәңәшмә үтте. Бында ауыл биләмәләре башлыҡтары министрҙар һәм ведомство етәкселәренән төрлө һорауҙарға яуап алды. Һуңынан республика етәксеһе ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты. Унда күләмле экологик өмәләр ойоштороуға иғтибарҙы арттырыу кәрәклеге билдәләнде. Республика етәксеһе тәҡдимде хуплап ҡабул итте. Ошонда уҡ Ауыл советтары манифесы ҡабул ителде. Ул урындағы иң көнүҙәк проблемаларҙы эсенә ала.Брейн-ринг рәүешендә ойошторолған фекер алышыу ҡыҙыу барҙы. Муниципалитет вәкилдәре эшлекле тәҡдимдәр яһаны һәм республика етәксеһенең яуабын ишетә алды. Радий Хәбиров әйтеүенсә, Башҡортостандың һәр төбәгендә ауыл һәм ҡала хакимиәттәре башлыҡтары өсөн ошондай осрашыуҙар буласаҡ. Ултырыш барышында ауыл һәм ҡала хакимиәттәре башлыҡтары 10 йүнәлеш буйынса эшләне. Осрашыу барышында Радий Хәбиров һәр кемдең тәҡдимен тыңлап шунда уҡ Хөкүмәткә уларҙы хәл итеү һәм өйрәнеү өсөн аныҡ ҡарарҙар һәм күрһәтмәләр бирҙе.


Сәсте тәрбиәләү » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Сәсте тәрбиәләү\nСәсте тәрбиәләү 18.11.2011 // Йәмғиәт\nЭҫе ҡояш аҫтында йөрөү, йыш буяу, химик бөҙрәләтеү арҡаһында сәс тәбиғи матурлығын юғалта: һыныусанға әйләнә, төҫһөҙләнә, ҡойола. Уны элекке хәленә ҡайтарыу, сәләмәт төҫ биреү өсөн бер нисә кәңәш тәҡдим итәбеҙ.\n1. Йыуғандан һуң баҫыу ҡырҡбыуыны төнәтмәһе менән сайҡатыу сәсте ялтырата, нығыта. Төнәтмәне әҙерләү ысулы: ваҡлап туралған баҫыу ҡырҡбыуынына 1 литр ҡайнаған һыу ҡойорға. Ярты сәғәт үткәс һөҙөп алырға. Ошо шыйыҡса менән көн аша сәсте сайырға.\n2. Сәскә дегәнәк майы һөртөү бик яҡшы һөҙөмтә бирә. Уға виноград төшөнөң майын, өс тамсы миндаль майын һәм бер йомортҡаның һарыһын ҡушып, йыуғанға тиклем ике сәғәт алдан сәскә һөртөргә, 30 минуттан йыуырға.\n3. Дөрөҫ туҡланыу ҙа сәсте нығытыуға булышлыҡ итә. Кальцийға бай аҙыҡты, ярма, бауыр, ҡарағусҡыл-йәшел төҫтәге йәшелсәне, ҡош итен күберәк ашағыҙ. Уларҙа сәсте ялтыратыусы В төркөмө витаминдары бар. Шулай уҡ А витамины күп булған аҙыҡ-түлектән дә баш тартмағыҙ. Ундайҙарға кишер, аҡ май, һөт ризыҡтары, йомортҡа һарыһы инә. Организмға Е витамины етмәһә, сәс һыныусанға әүерелә. Был витаминға шпинат, сәтләүек, көнбағыш, һоло ярмаһы һәм һөмбаш ите бик бай.


Сергей Аксаков исемендәге Бөтә Рәсәй әҙәби премияһының яңы лауреаты барлыҡҡа килде. Ул - шағир һәм публицист, "Наш современник" журналының баш мөхәррире Станислав Куняев. Был исем күптәргә таныш. Шуға күрә Станислав Юрьевичтың тыуған көнөндә (ул 1932 йылдың 27 ноябрендә тыуған) уның тураһында һөйләргә булдыҡ.\nС.Ю. Куняев Калуга ҡалаһында тыуған. 1957 йылда Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетын тамамлай. Ул "Ергиҙәрҙәр", "Звено", "Ҡалала буран", "Төнгө киңлек", "Һайланма: шиғырҙар һәм поэмалар" тигән китаптар авторы. Станислав Куняев тәржемәсе булараҡ танылыу яулай. Куняев үҙенең китаптарын һәм элекке Советтар Союзының төрлө республикалары шағирҙарының ундан ашыу тәржемәләр йыйынтығын Тбилисиҙа, Фрунзела сығара алды.\nСтанислав Куняев бай тәжрибәгә эйә булған яҙыусы. 1961 йылда уны союзға ҡабул итәләр. Ул күп йылдар дауамында Мәскәүҙең дәрәжәле "Наш современник" журналының баш мөхәррире булып эшләй. Ул мөхәррир сифатында бер тапҡыр Башҡортостанда Халыҡ-ара Аксаков байрамында булды, ә икенсе тапҡыр, премия лауреаты булараҡ, быйыл сентябрҙә Башҡортостанға килде.\nМиндә 1997 йылдың 13 июлендәге "Истоки" гәзитенән Куняевтың сығышы менән киҫеп алынған өҙөк һаҡлана. Ул ваҡытта шағирҙы һәм баш мөхәррирҙе нимә борсоған?\n- Беҙ бөгөн ниндәйҙер дәрәжәлә совет осорондағыса һөйләшәбеҙ, ҡайһы бер нәмә, бәлки, беҙҙең эшлекле ултырыш өсөн кәрәгенән артыҡ эмоцияға бирелеүсәндер, ҡайһы бер нәмә, бәлки, хатта эскерһеҙҙер, әммә минең күңелемдә шатлыҡ. Сөнки былар бөтәһе лә беҙҙең элекке тормошҡа, беҙҙең мөнәсәбәттәргә инде. Бына мин нимә тураһында уйланым: 80-се йылдар аҙағында сыуалыштар башланған ваҡытта - беҙҙең күп әҙәбиәтселәребеҙ, беҙҙең дуҫтарыбыҙ үҙҙәрен төрлөсә тотто! Беҙ икмәк-тоҙҙо бергә ашаныҡ, унар йылдар дауамында дуҫ булдыҡ, һәм был мәңге шулай булыр тип уйланыҡ. Беҙ рус шағирҙары күп йөрөнөк, тәржемә иттек, таланттарҙы үҙебеҙ эҙләнек, улар менән үҙебеҙ таныштыҡ. Мин, мәҫәлән, Балтик буйы, Кавказ, республикалары, Урта Азия шағирҙарын белә инем. Һәм мин, тыуған еребеҙҙә был оло бола башланыр алдынан, Балтик буйы шағирҙары менән һөйләшәм һәм һиҙәм, мин улар тураһында нимәлер белмәгәнмен, сөнки башҡа мөнәсәбәт... Тормоштоң икенсе яғы, ул миңә билдәһеҙ, 15-20 йыл дауамында беҙҙең арала булған изгелекте һәм яҡшылыҡты булдыра, тулыландыра һәм ҡыҫырыҡлап сығара.\nТажикстанда мин, әйтәйек, билдәле тажик шағирҙарын - яғымлы, яҡшы кешеләр, шәп лириктар - тәржемә иттем. Әммә сыуалыш башланғас, улар майҙандарҙа сығыш яһай башлағас: рустар эскеселәр, Дүшәнбенән китегеҙ! Үҙегеҙҙең фатирҙы тажиктарға бирегеҙ! - мин ни эшләргә белмәнем. Баҡһаң, бөтөнләй башҡа кешеләр.\nҺәм ниндәй бәхет, беҙҙең дуҫтарыбыҙ, башҡорттар, татарҙар, Волга буйы республикалары кешеләре дошманлыҡ һәм ҡан ҡойоу сигенә етмәне.\nКүптән түгел миңә Бурятия Яҙыусылар союзы рәйесе килде һәм ул былай тине: "Станислав Юрьевич, һеҙ "Наш совðеменник" журналының белорус һанын эшләнегеҙ". Ә беҙ ысынлап та үҙгәртеп ҡороу ваҡытының һауаһыҙ үлек бушлығында мәҙәни бәйләнештәрҙе тергеҙеү программаһын эшләргә ҡарар иттек. Белорус һанын яһаныҡ, апрель һаны башҡорттарға арналды, әле бүрәттәрҙе әҙерләйбеҙ. Һәм бына Бурятиянан коллегам әйтә: "Биш йыл Бермунд өсìөйөшөндә кеүек йәшәйбеҙ. Ниндәйҙер Ҡара йыртыҡта: беҙ бер кемде белмәйбеҙ, беҙҙе бер кем белмәй..."\nҺәм, был йәһәттән, яҡшы, беҙҙең журнал был Ҡара йыртыҡтың сиктәрен ямай башланы. Башҡортостанға арналған һанында 22 исем (яҙыусылар, шағирҙар, публицистар) баҫылды. Улар араһында башҡорттар ҙа, татарҙар ҙа, рустар ҙа бар... Һәм был дуҫлыҡҡа һәм хеҙмәттәшлеккә бер ни тиклем алға китеш, емерелгән бәйләнештәрҙе тергеҙеү. Мәскәү нәшриәттәрендә хәҙер китап сығарыуы еңелдән түгел. Бөгөнгө көндә бөтә Мәскәү журналдары милли әҙәбиәт яҙмышына битараф булған әҙәбиәтселәр ҡулында булғас, хәҙер башҡорт, татар, удмурт әҙәбиәтселәрен бер кем дә сығармай.\n2008 йылдың сентябрендә Станислав Куняевтың Башҡортостанға килеүе матбуғатта яҡтыртылды, уға Аксаков премияһы лауреаты исемен биреү тантанаһы телевидение аша күрһәтелде. Был тантана 19 сентябрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында уҙҙы. Станислав Юрьевич тулҡынланды, тантанала ҡатнашыусыларға лауреат танытмаһын күрһәтте. Нисек тулҡынланмаҫҡа: Сергей Аксаков исемендәге Бөтә Рәсәй әҙәби премияһы яҙыусыларға юғары художестволы әҫәрҙәр ижад иткән өсөн бирелә бит. Премияны Мәскәүҙә түгел, ә Өфөлә, Сергей Аксаковтың тыуған төйәгендә тапшыралар. Лауреаттар араһында Василий Белов, Валерий Ганичев, Михаил Чванов, Валентин Распутин исеме бар.\nБыйыл Сергей Аксаков исемендәге әҙәби премияға "Наш современник" журналының баш мөхәррире, шағир, публицист һәм прозаик Станислав Куняев һәм яҙыусы Анатолий Генатуллин (Талха Ғиниәтуллин) лайыҡ булды.\nБайрам ваҡытында Аксаков исемендәге гимназияла Аксаков дәресе үтте. Станислав Куняевтың сығышы сағыу булды. Ул үҙенең тормошондағы мөһим ваҡиғалар тураһында һөйләне, шиғырҙарын уҡыны. Кавказдағы фажиғәле ваҡиғалар, уларға ҡарата үҙенең мөнәсәбәттәре тураһында һөйләне. Аксаков дәресе тамамланғандан һуң Станислав Куняев журналистар һорауы буйынса был теманы дауам итте:\n- Беләһегеҙме, был ваҡиғалар булған ваҡытта, мин шунда уҡ үҙем өсөн бөтәһен дә хәл иттем, бөтәһен дә аңланым, сөнки мин Кавказды, Кавказ артын, уларҙың ғөрөф-ғәҙәттәрен һәм бындағы халыҡтың тормош тарихын яҡшы беләм, - тине шағир. - Әлбиттә, осетин халҡына мәрхәмәт күрһәтеү икһеҙ-сикһеҙ булды. Улар Беслан фажиғәһен кисерҙе, 1992 йылда күршеләре яғынан һөжүмгә дусар ителде, һәм былар бөтәһе дә беҙҙең хәтерҙә. Әммә ниндәйҙер юридик һәм дипломатик шарттар йәшәп килде. Был халыҡҡа мотлаҡ ярҙам итеү өсөн беҙҙең етәкселеккә уның аша үтергә кәрәк ине. Нәмә эшләнелде, бөтәһе лә тарихи зарурлыҡ.\nБеҙ үҙебеҙҙә редакцияла йыйылдыҡ, Медведевҡа, уны дөрөҫ аҙымы менән ҡотлап, телеграмма ебәрҙек. Аҙаҡ сит ил эштәре министры Лавров телмәр тотто, ул Тютчевты ике тапҡыр телгә алды. Ниһайәт, Тютчевты иҫкә төшөрә башланылар! Ул бөйөк әүлиә булған. Бөтә замандың сәйәсмәне! Һәм әлегә тиклем уның фекерҙәре беҙҙең дипломаттар өсөн актуаль булып ҡала.\nКөнбайыш файҙа алыу ниәте менән Рәсәй позицияһын шулай ҡабул итер һәм үҙгәртеп күрһәтер, тип көткәйнем. Бында беҙҙең етәкселәрҙең - Медведевтың, Путиндың һәм бөтә фекерҙәштәрҙең сыҙамлылығы кәрәк ине. Һәм улар был сыҙамлыҡты күрһәтте һәм бөтәһен дә дөрөҫ ойошторҙо.\nӘгәр беҙ хәрби көстө берҙәм һәм пропорциональ ҡулланған булһаҡ, беҙ ике мең тирәһе тыныс гражданды һәләк итергә тейеш инекме, сөнки Осетияла ике мең тирәһе тыныс граждан юҡ ителде. Һәм грузиндарҙың 700-гә яҡын йортон емерергә тейеш инекме, сөнки Цхинвалдә 700-гә яҡын йорт емерелде.\nХалыҡ-ара Аксаков байрамының һуңғыһы "уңышлы" булды: беҙ бер юлы ике лауреат исемен белдек. Сираттағыларын көтәсәкбеҙ.\nС.Т. Аксаков исемендәге әҙәби премияның алты лауреаты тураһында ҙур булмаған биографик белешмә нәшер итергә кәрәк.


Инфоурок / Другое / Рабочие программы / Рабочая программа по башкирской литературе 9 класс\nТөп дөйөм белем биреү буйынса өлгө программалар. Башҡорт теле 5-9 класс. – Өфө: Китап, 2012\nДәреслек: Башҡорт теле һәм әҙәбиәте. Рус мәктәптәренең 9 класында уҡыусы башҡорт балалары өсөн башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәреслеге.– Өфө: Китап, 2006. -272 бит.\n«Башҡорт теле һәм әҙәбиәте программаһы» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-XI кластары өсөн). Төҙөүселәре Тикеев Д.С., Толомбаев Х.А., Вилданов Ә.Х., Дәүләтшина М.С.,Хөснөтдинова Ф.Ә, Хажин В.И. – Ижевск: «КнигоГрад», 2008.\nБашҡорт теле: Урыҫ мәктәптәренең 9 синыфында уҡыған башҡорт балалары өсөн башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәреслеге. Өфө: Китап, 2001.\nМ.Ғ Усманова, З.М Ғәбитова. Башҡорт теленән диктанттар һәм изложениелар йыйынтығы. Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 5-11 синыф уҡыусылары өсөн ҡулланма. Өфө, “Китап”, 2002.\nМөхәммәтсәлим Өмөтбаев: уҡытыусығы ярҙамға. Башҡортостан Республикаhы фәндәр акад. Рәсәй фәндәр акад. ТТӘИ «Эшлекле династия». Өфө, 2009 й.\nРинат Камал: уҡытыусығы ярҙамға. Башҡортостан Республикаhы фәндәр акад. Рәсәй фәндәр акад. ТТӘИ «Эшлекле династия». Өфө, 2009 й.\nРаҡаева А.С., Дәүләтшина М.С. «Башҡорт теленән контроль һорауҙар». Өфө, Педкнига – 2008 й.\nПсәнчин В.Ш. Телдең күркәмлек саралары. Өфө: Китап, 2003 й.\nӘхмәтйәнов К. Әҙәбиәт теорияһы. 3-сө баҫма. - Өфө: Китап, 2004й.\nБашҡорт теле: Урыҫ мәктәптәренең 9 синыфында уҡыған башҡорт балалары өсөн башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәреслеге.– Өфө: Китап, 2001\nПрограмма үҙенсәлектәренең характеристикаһы: Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте программаһы» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-IX кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре Тикеев Д.С., Толомбаев Х.А., Вилданов Ә.Х., Дәүләтшина М.С.,Хөснөтдинова Ф.Ә, Хажин В.И. – Ижевск: «КнигоГрад», 2008.\nПрограмма йөкмәткеһе 3 йүнәлештән тора: телмәр эшмәкәрлеген формалаштырыу һәм камиллаштырыу; телдең системаһын ( фонетика, орфография, орфоэпия, грамматика, пунктуация) өйрәнеү; бәйләнешле текст менән эшләргә өйрәтеүҙе күҙ уңында тота. Шулай уҡ унда милли тәрбиә тураһында ла мәсьәлә күтәрелә.\nТуған әҙәбиәт материалы еңелдән ауырға барыу принцибына ярашлы урынлаштырыла. Йөкмәткеһендә нигеҙҙә идея-тематик, тарихи-хронологик һәм жанр принцибы һаҡлана. Башҡортостандың мәҙәниәте, әҙәбиәте, сәнғәте өйрәнелә.\nМилли – колониаль иҙеүгә ҡаршы көрәш\nБашҡорт әҙәбиәтенең революциянан һуңғы осоро\nБашҡорт халыҡ ижады тураһында\n8-9-сы бит уҡырға\n“Урал батыр” эпосы. Эпос тураһында төшөнсә.\nҺорауға яуап бирергә\nЭпостың идея тематик йөкмәткеһен, образдарын асыу.\n13-22-се бит һөйләргә өйрәнергә,\nИнша. “Урал батыр “ эпосында кеше образы”.\n“Иҙеүкәй менән Мораҙым” эпосы\n35-40-сы бит тасуири уҡырға\nҠулъяҙмалар. Китап күсереүселәр. Ғәбденнасыр эшмәкәрлеге.\n45-се бит шыма уҡырға\nМәхмүд Ҡашғари “Диуану лүғәт әт-түрк”.\n46-сы бит һөйләргә өйрәнергә\nЙософ Баласағуни “Ҡутадғу билиг”, “Уғыҙнамә”, Ҡорҡот-ата”\n47-52-се бит йөкмәткеһен белергә\nҠол Ғәли “Ҡисса-и Йософ”.\n52-56-сы бит, һорауға яуап бир.\n56-59-сы биттәр уҡырға\nҠотобтоң “Хөсрәү вә Ширин” поэмаһының ҡыҫҡаса йөкмәткеһе\n62-64-се биттәр һөйләргә\nСәйеф Сараиҙың “Гөлөстан бит-төрки” поэмаһы. Хәрәзмиҙең “Мөхәббәтнамә” әҫәре.\n64-68-се биттәр, характеристика\nБатыршаның батшаға яҙған хаты тураһында\n72-73-сө биттәр уҡырға\n“Ҡуҙыйкүрпәс менән Маянһылыу”\n76-82-се биттәр өлгөлө уҡырға\n90-92-се биттәр һорауҙарға\nАсан ҡайғы, Ҡаҙтуған йырауҙары.\n93—сө бит,94-се бит,\nСәсәндәр. Ҡобағош сәсән. “Аҡмырҙа сәсән менән Ҡобағош сәсәндең әйтешкәне”\nҠарас сәсән. “Ҡарас батыр һәм сәсән тураһында хикәйәт”, “Ҡарас менән Аҡша”\n99-101-се бит., хар-ка бирергә\nЕрәнсә сәсән. “Ерәнсә сәсәндең Әбелхәйер ханға әйткәне”.\n106-107-се биттәр, уҡырға\nБайыҡ сәсән. “Байыҡ сәсәндең ҡаҙаҡ аҡыны Бохар менән әйтешкәне”.\n108-111-се биттәр һөйләргә\nБуранбай Йәркәй сәсән.”Бөҙрә тал”, “Ялан Йәркәй”\n111-113-сө биттәр, йырҙы ятларға\nИшмөхәмәт сәсән ”Саңды үҙәк”, “Бүҙекәй кантон”\n113-115-се биттәр, тасуири уҡырға\n“Иҙел менән Яйыҡ”\n115-116-сы биттәр өлгөлө уҡырға\nСалауат Юлаев (биография)\n116-118-се биттәр биография\nС.Юлаев “Яу”, “Тирмәмдә”, “Уҡ”, “Һандуғас”\nШиғыр ятларға 118-122-се биттәр\nС.Юлаев “Бүгәсәүгә ҡушылып, ир-батырға ҡуш булып”\n122-124-се биттәр өлгөлө уҡырға\nИнша:”С. Юлаев – башҡорт халҡының милли геройы”\n125-126-сы биттәр һөйләргә өйрәнергә\nТарихи ваҡиға һәм художестволы әҫәр.\nТ.Ялсығол. “Тарихнамә - и болғар”, “Рисалә-и Ғәзизә”\n132-136-сы биттәр, Т.Ялсығолдоң шәжәрәһен төҙөргә\nҒ. Усман. “Мөһиммәт әз-заман”\n137-138-се биттәр, 3-сө һорауға яуап бирергә\nРус ғалимдары һәм яҙыусылары ижадында Башҡортостан темаһы\nБашҡортостан тураһында рус яҙыусылары\n146-150-се биттәр, һөйләргә өйрәнергә\nҒ. Соҡорой. “Тәуарих-и Болғария”,\n153-155-се биттәр, биография белергә\nҒ.Соҡорой “Туғандарыбыҙҙың һәм яҡындарыбыҙҙың тарихын хикәйәләү”\nМ. Аҡмулла. Тормош юлы һәм ижады. “Урыным – зиндан”, “Инсафлыҡ”\n157-159-сы биттәр биография белергә, шиғыр ятларға\nМ.Аҡмулла “Мәжлесенә ҡарай ғына…”, “Нәсихәттәр”\n162-164-се биттәр тасуири уҡырға\nМ. Аҡмулланың шиғыр-ҡобайырҙары. “Бәхет”, “Ҡәнәғәт”, “Донъя”\n164-167-се биттәр өлгөлө уҡырға\nМ.Өмөтбаев. Ижады.Ғилми-ағартыу эшмәкәрлеге\n173-176-сы биттәр һөйләргә өйрәнергә\nМ.Өмөтбаев. “Үткән заманда башҡорт ҡыҙҙарының оҙатылыуы”, “Ҡайыш илә йүкә”\n178-181-се биттәр, һорауға\nМ.Өмөтбаев. Тормошо һәм ижады.\n181-184-се биттәр шыма уҡырға\nР. Фәхретдин (биогрфаия)\nБиография һөйләргә өйрәнергә\nР.Фәхретдин. “Сәлимә”, “Әсмә”.\n192-196-сы биттәр уҡырға\nИнша:”20-се быуат башындағы башҡорт поэзияһында мәғрифәтселек темаһы”\nС. Яҡшығолов. Тормош юлы һәм ижады.\nС.Яҡшығолов “Башҡорт ағаларыма хитап”, “Дим буйы”\n203-205-се биттәр, шиғыр ятларға\n“Башҡот моңо”, “Тимербай ҡурайсы”\nМ. Ғафури. Тормош юлы һәм ижады. Биографик мәғлүмәттәр.\n220-222-се биттәр, уҡырға\nМ.Ғафури “Себер тимер юлы йәки милләттең хәлдәре”.\n222-226-сы биттәр уҡырға\nМ.Ғафури “”Ант”, “Аждаһа”, “Бир ҡулыңды”\nМ.Ғафури “1906 йылдан 1907 йылға васыят”, “1907 йылдың яуабы”, “Икмәк”\nМ.Ғафуриҙың “Шағирҙың алтын приискаһында”. Автобиографик әҫәр.\n230-235-се биттәр шыма уҡырға\nМ Ғафуриҙың “Шағирҙың алтын приискаһында”.\n236-246-сы биттәр өлгөлө уҡырға\nШ.Бабичтың биографияһын өйрәнеү.\n249-250-се биттәр биография\nШ. Бабич “Халҡым өсөн”, “Кем өсөн?”, “Бер минут”\nШ. Бабич “Көрәшеп үткәр ҡыҫҡа ғүмереңде”, “Көтәм”.\nШ.Бабич поэзияһының лексик-стилистик үҙенсәлектәрен өйрәнеү.\n“Ш.Бабич – һүҙ һәм шиғыр оҫтаһы”.\n249-250-се биттәр биография һөйләргә өйрәнергә\nШ.Бабич “Йәшәһен эшселәр!”, “Бай һәм ярлы”, “Әйҙә, милләт!”\nШ.Бабич “Башҡортостан”, “Башҡорт халҡына көйлө хитап”, “Салауат батыр”\nШ.Бабич ижадында мөхәббәт лирикаһы. Мәҫәлдәре, тәмҫилдәре һәм балладалары.\nШ. Бабич ижадында Башҡортостан темаһы һәм халыҡ образы.\nИнша “Минең яратҡан әҫәрем”\nБоронғо әҙәби ҡомартҡылар тураһында. Китап күсереүселәр эшмәкәрлеге\nҠотобтоң “Хөсрәү вә Ширин” поэмаһының ҡыҫҡаса йөкмәткеһе. Сәйф Сараиҙың “Гөлөстан бит – төрки” поэмаһы тураһында. Хәрәмиҙең “Мөхәббәтнамә” әҫәре. Хөсәм Кәтибтең “Жөмжәмә Солтан” әҫәре тураҙында.\nТөрки халыҡтарында фольклор һәм әҙәбиәт әҫәрҙәрен ижад итеүсе, йыраусы боронғо һүҙ оҫталары тураһында.\nСәсәндәр ижады тураһында белешмә. Әҫәрҙәрҙең төп идеяһы, образдар системаһы, сағыштырмаса характеристика.\nЯугир-шағирҙың тормошо һәм яҙмышы. Салауат – яугир, шағир, сәсән. Шиғырҙарының тематикаһы һәм проблематикаһы. Тыуған ил, тәбиғәт, мөхәббәт, азатлыҡ һәм батырлыҡ тураһындағы шиғырҙары. Тарихи шәхес, әҙәби герой, тарихи ваҡиға һәм художестволы әҫәр тураһында төшөнсә.\nТарихи шәхес һәм әҙәби герой. Тарихи ваҡиға һәм художестволы әҫәр\nТарихи темаға яҙылған әҫәрҙәр, тарихи ваҡиғалар, тарихи шәхестәрҙең тормошо һәм эшмәкәрлектәре.\nДиктант, изложение һәи иншалар яҙыу\nПрограмма материалының үҙләштереү кимәле уҡыусыларҙың дәрестәрҙә телдән биргән яуаптарына һәм яҙма эштәренә ҡарап баһалана. Бының өсөн башҡорт(туған) теленән һәм әҙәбиәтенән түбәндәге күләмдә контроль эштәр, яҙма эштәр үткәреү ҡарала:\nИнша - 4\nЯҙма эш төрҙәре (инша) яҙыу уҡыусыларҙың уҡыу кимәленә, белеменә, мөмкинселегенә ҡарап уҡытыусы ҡарамағына ҡалдырыла һәм улар урынына шул уҡ күләмдә түбәндәге яҙма эштәр үткәрергә мөмкин:\nӘҙәбиәт буйынса уҡыусы белемен баһалауҙың төрлө юлдары һәм үҙенсәлектәре бар. Исеменән үк күренеүенсә, әҙәбиәт дәресе уҡыусыларҙы әҙәпкә,тәртипкә, кешелеклелеккә өйрәтеү менән бергә матурҙы йәмһеҙҙән, яҡшыны насарҙан айырырға ла күнекмә бирә. Тимәк, һәр әҙәбиәт дәресе уҡыусыға тәьҫир итерлек, һоҡланып ултырырлыҡ та булырға тейеш. Шуның менән бергә һәр әҙәбиәт дәресендә тиерлек уҡыусы белеме лә баһаланырға, сиреккә, йыллыҡҡа билдәләр ҡуйылырға бурыслы.\nӘбсәләмов З.З. Башҡортса-русса грамматик-оргографик һүҙлек. Рус мәктәптәрендә уҡыған башҡорт балалары өсөн ҡулланма. – Өфө: Китап, 1993й.\nШарапов И. Ә. Дәрестәрҙә әҙәбиәт теорияһын һәм тыуған яҡты ѳйрәнеү / Ишмѳхәмәт Шарапов. – Ѳфѳ : Китап, 2008. – 96 б.\nУсманова М.Ғ., Абдуллина Ф.Ф. Башҡорт теле. Мәктәп уҡыусылары һәм юғары уҡыу йорттарына уҡырға инеүселәр өсөн ҡулланма. – Өфө: Китап, 2000й.\nКүсәйев А.Н. Русса-башҡортса техника терминдары һүҙлеге. – Өфө: Китап, 2003й.\nӘхмәҙиев Р.Х. Драматургияла жанр формалары. Өфө: Китап, 2003 й.\nСәлимов Н.Р. Башҡорт әҙәби теленең публицистик стиле. Өфө: Китап, 2003 й.\nХарисов Ә.И. Башҡорт халҡының әҙәби мираҫы: XVIII-XIX быуаттар. Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1965й.\nШәхиев Р.В. Әҙәбиәттә герой орбитаһы: әҙәби тәнҡит мәҡәләләре, рецензиялар, ижади портреттар. Өфө: Китап, 2010 й.\nӘхтәмов М.Ә. Башҡорт халыҡ мәҡәлдәре һәм әйтемдәре һүҙлеге. Өфө: Китап, 2008 й.\nШарапов И. Ә. Йырауҙар, сәсәндәр, мәғрифәтселәр. Өфө: Китап, 2007 й.\nНомер материала: ДВ-337595


Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау юрист - Дания Юрист. Адвокат бөтә Онлайн\nКоммерция күсемһеҙ милекте һатыу өсөн. Бөтә инвестициялар һәм күсемһеҙ милек һатыу буйынса brugerejendomme Дания\n828 квадрат метр, ике бина бүленә\nejendommeidanmark-портал Дания күсемһеҙ милек һатыу буйынса ҙурШул уҡ ваҡытта ejendommeidanmark Дания компанияһы базаһында эре, хәҙер уларҙы эҙләү өсөн туранан-тура һатып күсемһеҙ милек. Ejendommeidanmark-портал Дания Дания күсемһеҙ милек һатыу буйынса ҙур.\nrksted бинаһы бар, hÃjlager, етештереү\nКүсемһеҙ милек һатыу компанияһына иң ҙур мәғлүмәт базаһы булырға ejendommeidanmark шул уҡ ваҡытта эҙләү өсөн хәҙер дания. Күсемһеҙ милекте һатыу һәм һатып алыу өсөн һеҙ таба аласыз өсөн үҙенсәлеге - түбән ссылкаға баҫығыҙ.\nЯҡшы менән күсемһеҙ милеккә инвестициялар startforrentning - тулыһынса ҡуртымға бирә. Рандерс өлөшө, ҡуртымға биреү өс төрлө арендаторҙар. 5 күсемһеҙ милек ҡушыла 867.\nдөйөм майҙаны коммерция күсемһеҙ милек менән бөйөк. Мөмкинлектәре күп: производство, склад, smedevÃ¦м. Шулай булғас, дания кеүек компаниялар һәм башҡа үҙенсәлектәрен табырға һәм һатып өсөн мең Ejendommeidanmark.


Рөстәм Хәмитов Гайдар форумында ҡатнашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Гайдар форумында ҡатнашты\n9:40, 17 января 2018 Сәйәсәт\nФото: Олег Яровиков,Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте\nӨФӨ, 2018 йыл, 17 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nКисә Мәскәүҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Рәсәй һәм донъя: маҡсаттар һәм ҡиммәттәр» IX Гайдар форумы сараларында ҡатнашты.\nЙыл һайын Гайдар форумы төрдө илдәрҙән билдәле ғалимдарҙы, власть органдары вәкилдәрен, ижтимағи һәм сәйәси эшмәкәрҙәрҙе, эшҡыуарҙарҙы берләштерә һәм көнүҙәк социаль-иҡтисади һәм сәйәси мәсьәләләрҙе бергәләп тикшереүгә, милли иҡтисадты үҫтереү буйынса стратегик тәҡдимдәр һәм кәңәштәр әҙерләүгә йүнәлтелгән.\nФорум сиктәрендә республика Башлығы «Йәмәғәт сәләмәтлеге өлкәһендә инвестициялар» тип аталған эшлекле иртәнге ашта һәм «Бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеге уңышлы дәүләт менән идара итеү сағылышында» тигән асыҡ диалогта ҡатнашты. Бында, атап әйткәндә, төбәктәр һәм федераль үҙәктәр араһында вәкәләттәрҙе яңынан бүлеү, дәүләт ресурстарын уңышһыҙ файҙаланыуҙы кәметеү, дәүләт хеҙмәткәрҙәренең файҙаһын күтәреү мәсьәләләре тикшерелде.\nРәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведевтың сығышы пленар дискуссияның төп ваҡиғаһы булды. Премьер-министр айырым хәүеф кенә түгел, саҡырыу йөрөткән хәҙерге тормоштоң яңы технологик тәртибе хаҡында һөйләне.\nУның һүҙҙәренсә, яңы технологияларҙың характеры кешене теләһе ниндәй иҡтисади процесс үҙәгенә этәрә. Нәҡ кеше идаралыҡ ҡарарҙарын сығарғанда төп ҡиммәткә һәм ориентирға әйләнә.\n— Кеше тарихында ғәҙәти булмаған, тәү ҡарашҡа, фантастик идеяларға була күп нәмә эшләнгәнен беләбеҙ. Тап улар технологик үҫешкә яңы ориентирҙар биргән һәм аҡрынлап йәмәғәт ҡиммәттәре системаһын үҙгәрткән, – тине Дмитрий Медведев. – Бөгөн был процестар ярайһы уҡ тиҙерәк бара. Яңы донъяла ғәмәлдә буласаҡ ҡағиҙәләр әле барлыҡҡа килә генә. Һәм беҙ Рәсәйҙә шарттарға ябай ғына ҡарамаҫҡа тейеш. Беҙ үҙебеҙ уларҙы булдырырға бурыслы. Донъяның үҙгәреүен көтмәҫкә, ә үҙебеҙ үҙгәртергә.\nГайдар форумында туранан-тура төбәктәрҙең мәнфәғәттәренә ҡағылған мәсьәләләр тикшерелә, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.\n— Был форумда теоретик йәһәттән иҡтисади проблемалар тикшерелә. Теоретиктарҙың, алдынғы иҡтисад аҡыл эйәләренең бөгөн нимә менән шөғөлләнеүҙәрен, был юҫыҡта ниндәй уй-фекерҙәр барлығын, хәҙерге иҡтисади хәлде нисек баһалауҙарын, айырым бер осраҡтарҙы төҙәтеү өсөн төбәк кимәлендә нимә эшләргә кәрәклеген белеү ҡыҙыҡлы, – тине республика Башлығы. – Мине, тәү сиратта, әлбиттә, идара итеү системалары, федераль үҙәктең һәм төбәк власының үҙ-ара мөнәсәбәттәре хаҡында темалар ҡыҙыҡһындара.\nТеги: Башҡортостан Башлығы, форумдар


Өфө «Донъя йүгереүе» халыҡ-ара факел эстафетаһын ҡаршылай // Спорт | новости башинформ.рф\nӨфө «Донъя йүгереүе» халыҡ-ара факел эстафетаһын ҡаршылай\n14:42, 7 сентября 2016 Спорт\nӨфө «Донъя йүгереүе» халыҡ-ара факел эстафетаһын ҡаршылай Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 7 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\n21 сентябрҙә Өфө «Донъя йүгереүе» халыҡ-ара факел эстафетаһын ҡаршылай. Сара көндөҙгө сәғәт 1-ҙә Еңеү паркында уҙа. Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, илдең Европа өлөшөндә, Урал һәм Себер сигендә урынлашҡан баш ҡалала эстафетаны ябыу тантанаһы була.\n«Донъя йүгереүе» — халыҡ-ара тыныслыҡ, дуҫлыҡ һәм үҙ-ара аңлашыу факел эстафетаһы, ул кешеләрҙе гармонияға һәм берҙәмлеккә ынтылыштарында берләшеүгә рухландыра. Төрлө илдәрҙең йүгереүселәре, Донъя факелын тотоп, АҠШ, Европа, Канада, Япония, Австралия, Яңы Зеландия, Бразилия, Аргентина, Африка һәм Көньяҡ-Көнсығыш Азия илдәре биләмәләре буйлап йүгерә.\nРәсәйҙә эстафета Владивосток, Севастополь, Пермь, Мәскәү ҡалаларында башлана һәм уның оҙонлоғо яҡынса 19 000 саҡрым тәшкил итә. Илдең Көнсығыш тармағы командаһы — Ҡытай, Монголия һәм Ҡаҙағстан, Көнбайыш тармағы командаһы Финляндия менән сиктә, шулай уҡ Белоруссияла халыҡ-ара Европа командаһы менән осраша.\nБелешмә. 1987 йылда эстафета ойошторолғандан алып унда алты миллиондан ашыу кеше ҡатнашҡан. Шул ваҡыттан алып факел Европа, Азия, Төньяҡ һәм Көньяҡ Америка, Африка һәм Австралия ҡитғаларындағы 140-тан ашыу илдә булған. «Донъя йүгереүе» факел эстафетаһының идея авторы — Шри Чинмой (1931-2007) — йәмәғәт эшмәкәре, күп яҡлы ижади шәхес, спортсы һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалаусы булараҡ яҡшы билдәле.\nРәсәйҙә «Донъя йүгереүе» 1991 йылдан уҙғарыла.\nТеги: эстафета,«донъя йүгереүе»


Талаптар ҡәтғиләшә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n23 июля 2020 — 18:25 ГТРК «Башкортостан»\nCOVID-19 менән бәйле хәлдең үҙгәрешен фаразлап Республика һаулыҡ һаҡлау министрлығы сир йоҡтороу кимәле көҙгә яҡын һүлпәнәйер, тип белдерә. Министр урынбаҫары Ирина Кононова билдәләүенсә, әле пандемияның иң юғары күләме күҙәтелә, сир асыҡланған пациенттар һәм пневмония менән ауырығандар һаны бер кимәлдә. Социаль дистанцияны тотмау, битлектәрҙе сисеү кеүек ташламаларға иртәрәк. Бөгөндән сауҙа үҙәктәре, йәмәғәт транспорты кеүек кеше күмәк йыйылған урындарҙа һаҡланыу сараларын күреү мотлаҡ. Хеҙмәт коллективтарында ла санитар-гигиена талаптары ҡәтғи үтәлергә тейеш. Башҡортостанда COVID-19 сиренә дусар йәштәр һәм урта йәштәге кешеләр күбәйгән. “Роспотребнадзор”ҙың төбәк идаралығы етәксеһе урынбаҫары Галина Пермина сирлеләрҙең 30 проценты инфекцияны еңел үткәрә, 20 процент кешелә сир күренештәре һиҙелмәй үтә, тип белдерҙе. Шул уҡ ваҡытта корнавирус йоҡтороу хәүефе юғары, унан һаҡланыу мотлаҡ.


М әңге йөрәк түрендә» Авторы: Билалова Гөлиә Ғәҙел ҡыҙы, 11 йәш Етәксеһе : — презентация на Slide-Share.ru 🎓\nПрезентация на тему: М әңге йөрәк түрендә» Авторы: Билалова Гөлиә Ғәҙел ҡыҙы, 11 йәш Етәксеһе :\n
Больше презентаций на Slide-Share.ru
\nПервый слайд презентации: М әңге йөрәк түрендә» Авторы: Билалова Гөлиә Ғәҙел ҡыҙы, 11 йәш Етәксеһе : Тимер ауыл китапханасыһы Үлмәҫбаева Гөлүзә Вәзир ҡыҙы\nБөрйән районы үҙәкләштерелгән китапханалар системаһы Тимер ауыл китапханаһы Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығына арналған « Бөйөк Ватан һуғышы минең ғаиләм тарихында » район мультимедиа презентациялар конкурсына\nСлайд 2: Бөйөк Еңеүгә 75 йыл\nЕңеү көнө... Европаның күген Ҡоштар иңләп шомһоҙ осҡан көн. Яралары һулҡылдаған ерҙе Май ҡояшы ҡурсып ҡосҡан көн...\nСлайд 3: 1418 көн һәм төн дауам иткән һуғышта т отош ил буйынса 27 миллион ҡорбан,1710 ҡала, 70 меңдән артыҡ ауыл яндырыла. Беҙҙең Башҡортостандан һуғышта 700 меңдән ашыу яугир ҡатнашып,шуларҙың 300 меңдән ашыуы яу яланында ятып ҡала. Бөрйән районы Тимер ауылынан да бөтәһе 120 кеше һуғышта ҡатнаша. Улар араһында Алтынбаев Фәтхулла Йәғәфәр улы ла бар\nҠартатайым Алтынбаев Фәтхулла Йәғәфәр улы Тимер ауылында 1919 й ылдың 1 майында тыуған. Уның бала сағы бик ауыр үткән. Тап шул осорға ауыл хужалығын коллективлаштырыу ваҡыты тура килә. Йәғәфәр Алтынбаевтың колхозға тип барлыҡ мөлкәте, шул иҫәптән һуңғы тауығына тиклем тартып алына. Ә Фәтхулла Йәғәфәр улы бәләкәйҙән колхозда бил бөгә.\n1939 йыл Фәтхулла Йәғәфәр улы үҙ теләге менән Ҡыҙыл Армия сафына яҙыла. Алыҫ Көнсығышта пулеметчик булып хеҙмәт итә. Һуғыш башланыу менән фронтҡа эләгә.\n1941 йылдың 30 сентябрендә Волхов фронтында алышҡан Фәтхулла Йәғәфәр улына Мәскәү ҡалаһы өсөн ҡаты һуғыштарҙа ҡатнашырға тура килә. Ҡышҡы һыуыҡтарҙа бик күп һалдаттар ауырыуҙан һәләк булалар. Фәтхулла Йәғәфәр улы ла госпитальгә эләгә һәм ярты йылдан тыуған яғына ҡайтарыла.\n1943 йылдың яҙында ауылдан 5 ир-егетте НКВД саҡыртып ала. Уларҙы Советтар Союзына ҡаршы пропагандалауҙа һәм фашистарға ярҙам итеүҙә ғәйепләп Ҡаҙағстанға холоҡ төҙәтеү лагерына ебәрәләр. Колонияла 10 йыл буйына баҡыр руднигында ла, көтөүсе лә булып эшләй. Унан һуң 2 йыл БАССР-ҙан ситтә йөрөгәндән һуң, ауылына ҡайта.\nФәтхулла Йәғәфәр улы оҙаҡ йылдар лесник булып эшләп хаҡлы ялға сыға. Ул ҡатыны (беҙҙең оло өләсәйебеҙ) менән 7 б алаға ғүмер бүләк итәләр. Уның әлеге көндә 22 ей ән-ейәнсәре, 44 б үләсәре бар. Ҡартатайым Сажиҙә ҡартәсәй, Әмир һәм Нәҙир ағайҙар менән\nФәтхулла ҡартатайым иң кесе улы Нәҙир һәм уның ғаиләһе менән\nХакимиәт башлығынан Еңеү көнө уңайынан ҡотлау ҡабул итә\nҠазан ҡалаһында курортта\nВетерандар менән иҫтәлеккә\nФәтхулла Йәғәфәр улы Бөйөк Ватан һуғышы ветраны, репрессия ҡорбаны 2009 йылды ң 7 июнендә вафат була. Уның һәм яҡты киләсәк өсөн һәләк булған башҡа һалдаттарҙың батырлығын, ҡыйыулығын беҙ онотманыҡ. Беҙ – тереләр, үлгәндәрҙең Аманатын онотмайыҡ: Һис ваҡытта ерҙе уттан Үртәтергә юл ҡуймайыҡ! Юл ҡуймайыҡ!\nБөйөк Ватан һуғышының дәһшәтле һәм фәжиғәле көндәре йылдан-йыл йыраҡлаша бара. Ләкин халҡыбыҙ кисергән ул ҡайғы-хәсрәттәр бер ҡасанда онотолмаҫ. Миллиондарса ғаиләләр өсөн һуғышта һәләк булған, хәбәрһеҙ юғалғандарҙың яҙмышы әле лә билдәһеҙ.\nҺуғыштар булмай ҡорбанһыҙ. Унһыҙ – юҡ Еңеү туйы. Ә беҙ үлгәндәр алдында Бурыслы ғүмер буйы Төҙәлә инде, төҙәлә Ил тәнендәге яра. Еңеүселәр һаны ғына Йылдан - йыл кәмей бара. Ҡырҡ биштең яҙ башына Йырағайһа ла ара, Еңеү көнөнөң ҡәҙере Кәмемәй, арта бара.\nПоследний слайд презентации: М әңге йөрәк түрендә» Авторы: Билалова Гөлиә Ғәҙел ҡыҙы, 11 йәш Етәксеһе :


Шаршау күтәрелде » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Шаршау күтәрелде\nШаршау күтәрелде 18.04.2014 // Әҙәбиәт\n"— Нимә-ә?! Ниндәй детдом? — Әлиәнең йөҙө үҙгәреп китте, бына-бына күҙ йәштәре сығыр төҫлө. Үҙемде иң көсһөҙ кеше итеп тойҙом шул мәлдә. Эйе, көсһөҙ. Алдағы көндәремде, ҡайҙа йәшәйәсәгемде, кем менән аралашасағымды үҙем билдәләй алмайым бит. Ҡайҙалыр өҫтән берәү һинең менән идара итә кеүек". Был юлдарҙы мин йәш яҙыусы Айгиз Баймөхәмәтовтың "Ҡалдырма, әсәй!" исемле повесынан ("Китап", 2013) алдым. Китаптың йөкмәткеһен ошо әҫәр һәм Салауат Әбүзәрҙең "Төйөрһөҙ тәүге ҡоймаҡ" тип аталған фатихаһы тәшкил итә.\nПовестың геройы — замандашыбыҙ Ильяс Мөхәмәтов. Үлем менән ҡунаҡ һорап килмәй тигәндәй, ата-әсәһенең ваҡытһыҙ донъя ҡуйыуы арҡаһында үкһеҙ етем ҡалған бала яҙмышы. Етегәндәй ете бала, шуларҙың береһе — Ильяс. Диңгеҙҙә, өйөрмәлә ҡалған капитанһыҙ карапты хәтерләтте миңә хужаларһыҙ ҡалған йорт. Кем теләй, шул килеп инә, бала күңелен аңларға тырышыу, йыуатыу урынына — тартҡыслайҙар, алдайҙар, ҡайҙалыр һөйрәкләйҙәр, бикләйҙәр, битәрләйҙәр. Бала өнһөҙ. Ул, өлкәндәр кеүек, эсендәге рәнйеү-һағышты һөйләй белмәй, үҙен яҡлай ҙа, ҡурсый ҙа алмай. Иң ҡыйыны — бала кисереше, бала сағыңда башыңа төшкән ҡара ҡайғы. Быны кисереп ҡарамаған кешегә, бәлки, аңлауы ла ауырҙыр. Экстремаль ваҡиғалар өйөрмәһендә ҡалған береһенән-береһе кескәйерәк балаларҙың ҡылыҡтарын автор Айгиз Баймөхәмәтов балалар психологияһы дөрөҫлөгөнә тамсы ла хыянат итмәйенсә ҙур оҫталыҡ менән асыуға өлгәшкән. Атаһының тәне сыҡһа ла йәне сығып та өлгөрмәгән (үлгәненең икенсе генә көнө), тыуған нигеҙҙәренән алдаҡ менән алынып, дауаханаға килтереп бикләп ҡуйылған балалар яңылыштан ғына "детдом" һүҙен ишетеп ҡала. Быға тиклем дә, әсәләре үлеп, аталары яңғыҙы ҡалғас, бәғзе берәүҙәрҙең "балаларыңды детдомға тапшыр" тигән хөсөттәрен ишетеп, йөрәктәренә шом һалған был һүҙҙең ҡабаттан яңғырауы ҡайғынан һеңгәҙәгән мейеләрен шаңҡыта. Уларҙың башында хәҙер бер генә уй: ҡасырға!\nБалаларҙың фантазияһына көнләшмәү мөмкин түгел. Был юлы ла шулай: ваҡытын да билдәләйҙәр, милицияға тотолмай утыҙ саҡрымды үтеү мөмкинлеген дә табалар. Йортом — ҡәлғәм. Сабыйҙарса мөкиббән инаныу менән улар тыуған йорттарына ынтыла. Бөтә бәлә-ҡазанан, ҡайғынан тик ул ғына, тыуған йорт ҡына ҡурсый ала, һәм бына улар өйҙә. Һәр кем үҙе өйрәнгән урынға ята, тынысланып, йоҡоға тала. Таң һарыһынан килеп еткән милиционер тәҙрә шаҡымаһа, улар, моғайын, татлы төштәр күреп, төш ауғансы бер нәмә белмәй йоҡлар ине.\nӘммә... милиционер тәҙрә шаҡыны. Тыуған йорт, ғәзиз нигеҙ таңда күргән ҡыҫҡа төш кеүек кенә булып ҡалды. Балалар — детдомда. Быныһы инде – ысынбарлыҡ. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында асылған балалар йорттарында Тыуған илдең именлеге өсөн башын һалған яугирҙәрҙең ғорур балалары тәрбиәләнһә, бөгөнгөләрендә хәл башҡасараҡ. Хәл башҡаса булғас, мөғәмәлә лә шулайыраҡ. Беҙҙең күҙәтеүсән һәм һынсыл геройыбыҙ Ильяс Мөхәмәтов быны шунда уҡ аңлай. Хәйер, аңламаҫлыҡ та түгел, балалар йорто директоры Мәүлиҙә Нурғәли ҡыҙы уларҙы:\n— Уф, ошо йыйын алкаштарҙың мәхлүктәрен кеше итәм тип ғүмер үтте инде! (Әйтерһең, уны был эшкә кемдер мәжбүрләп ҡушҡан. — Т.Ғ.) Хөкүмәткә нужа итеп ниңә табаларҙыр ул, аптырайым...\nКонфликт бына ошонда төйөнләнә: бала хатта эскесе әсәһенә лә башҡаларҙан һүҙ тейҙермәй, ә былар бит мөхәббәтле, сәләмәт ғаиләлә тәрбиәләнгән. Иркәләүгә, наҙға тилмереп үҫмәгән улар. Әсәләре яман шеш сиренән үлһә лә, уның яҡты иҫтәлеген йөрәктәрендә һаҡлайҙар, аталары бөтә ауыл ихтирам иткән оҫта ҡуллы, егәрле кеше була. Һәр хәлдә балалар йортоноң тупһаһын аша атлап эскә үтеү менән бала күңеленә мәңге уңалмаҫлыҡ итеп тел яраһы һалына. Әсә һәм бала. Улар араһындағы бәйләнеш бик нескә, аҡылы самалы булмаған бәндә уға аслан ҡағылмаҫ.\nОшо юлдарҙы уҡығанда үҙемдең тормоштағы бер ваҡиға иҫкә төштө. Сибай театры минең "Китмәгеҙ, торналар!" исемле пьесамды сәхнәләштерҙе (режиссеры — Д. Ғәлимов). Артистар менән мин дә бер нисә ауылға барҙым. Иң йәш артисыбыҙға – 5 йәш. Эсеп үҙ ырыҫынан үҙе көлгән йәш әсәнең балаһын уйнай ине ул. Бына шул “артисыбыҙ” көн дә спектаклдән һуң юғалып тора. Ҡыҙыҡһына ҡуйҙым. Спектакль бөтөү менән бының артынан төштөм. Күҙемә салынған күренеш мине шаҡ ҡатырҙы. Сабый клубтан сыға башлаған тамашасылар араһына ингән дә, ҡара күҙҙәрен ҙур асып, ниҙелер аңлатып, һөйләп маташа. Ҡолаҡ һалдым: "Спектаклдә уйнаған эскесе ҡатын — минең ысын әсәйем. Тик ул ысынында эскесе түгел — ул уйнай ғына. Роле шундай!" Йөрәгем һыҡрап, әрнеп китте: бала бит спектакль буйынса "Эх, былар минең әсәйҙе эскесе тип уйлап ҡуймаһалар ярар ине!" тигән уй менән йөрөгән. Эйе, әсәләр балаларының яҡлауына мохтаж, ә донъянан киткәндәре бигерәк тә. Шуға күрә лә повестағы хәл-ваҡиға ошондай төйөнләнеш алғас, артабанғы конфликттың киҫкен булыуына миндә шик ҡалманы.\nБала күңеле — быяла, һаҡһыҙ ҡағылһаң, ыуала. Балалар йортонда, иншалла, ас-яланғас түгелһең, әммә күңел... Ильястың күңел донъяһын автор әкренләп, төрлө хәл-ваҡиғалар солғанышында аса. Бына улар Яңы йылды ҡаршыларға әҙерләнә. Ильяс байрам тамашаһында айыу ролен уйнарға ниәтләнә. Художество етәксеһе уға ниңәлер Кощей ролен бирмәксе. Шул саҡ залға килеп ингән тәрбиәсе Рәйфә: "Ә бына Ильясты Кощей итеп ҡуйып шәп иткәнһең! Ул бит — Кощейҙың һыңары. Уға костюм тегергә лә кәрәкмәй. Футболкаһын сисһә, ҡабырғалары үтә күренеп тора. Нәҙек ҡулы, кәкре аяҡтары... Һуйған да ҡаплаған Кощей!" – ти.\nБала-сағаға ни — етә ҡала. Кемуҙарҙан көлә башлайҙар.\n— Ха-ха... Ильяс — Кощей!\n— Нәҙек бармаҡ...\n— Кәкре аяҡ...\nБына шулай. Ә бит ошо ролде уйнарға күндерер өсөн икенсе төрлө һүҙҙәр ҙә табып була ине тәрбиәсегә! Педагог һәр саҡ баланың ыңғай яғына, һәләтенә баҫым яһарға тейеш тә бит.\nЯңы йыл — Ильястың яратҡан байрамы. Күп итеп шиғырҙар ятлай, йырларға ла булдыра, бүләк өсөн "кеҫә тултырып" кәнфит-печенье ала. Ә, иң мөһиме, ул Яңы йыл кисендә теләгән теләктәрҙең тормошҡа ашыуына ышана. Бына сәғәт даң-доң итеп ун икене һуға. Эргәһендә — класташы Әмилә. Илаһи минуттарҙа балалар бер-береһенең күңел төбөндә ятҡан хыялдар менән бүлешеүсән — был һыҙат та повеста ювелир нескәлек менән тотоп алынған:\n"— Һинең ниндәй теләгең бар?\n— Аллаһ бирһә, әсәйем беҙҙе килеп алһын ине. Детдомдың нимә икәнен онотормон. Ә һинеке, Ильяс?\nӘмиләнең һүҙҙәрен ишеткәс, шаҡ ҡаттым да ҡуйҙым. Мин бит әсәйемдең терелеүен теләй алмайым, сөнки был мөмкин түгел. Ҡасандыр балаһын ташлап киткән әсәй генә уны кире үҙ ҡосағына алыуы ихтимал. Ниңә генә минең әсәйем дә төрмәлә ултырмай икән?!"\nБына! Был юлдар нисек кенә әсе булмаһын, уларҙа бала күңеленең иң тәрән ерендә — сөңгөлөндә — әсәһен яратыу ята. Һәм шул саҡ телевизорҙан Валентина Толкунова Ильястың әсәһенең яратҡан йырын башлай.\n...Буду любить тебя всегда,\nЛәкин... килеп ингән тәрбиәсе Рәйфәнең уҫал тауышы йырҙы бүлә, моңдо киҫә, йыр аша әсәһенең рухы менән ҡушылған йәнде йәнселтә: "Юҡ, тинем, юҡ! Әсәйең яратҡан, ә минең йәнем һөймәй ул йырҙы... Вообще, һүндерегеҙ телевизорҙы!"\nОшондай ҡаты күңел менән балалар тәрбиәләнгән учреждениела эшләргә хаҡы бармы уларҙың?! Директор Мәүлиҙә Нурғәли ҡыҙы, тәрбиәсе Рәйфә... Әҙме сабый күңеле ошондай "эшмәкәрҙәр" арҡаһында ыуала, уңалмаҫ яралар һалына, яҙмыштар ҡыйрала. Мәктәп системаһында ун биш йыл эшләнем мин дә, унан һуң ике улым мәктәп тамамлағансы педагогтар менән яҡындан аралашырға тура килде. Был һөнәрҙе осраҡлы һайлаған кешеләрҙе юлымда аҙ осратманым. Педагог булаһы йәштәргә имтихандан да бигерәк тест үткәрергә кәрәклек һәр саҡ бала башындағы лепкә кеүек үҙен һиҙҙереп торҙо...\nМәгәр һүҙ — Ильяс хаҡында. Баланың бер сәғәте ҡарт кешенең бер көнөнән оҙонораҡ, тигән бер аҡыл эйәһе. Ошондай шарттарҙа улар йәшәйҙәр, таң аттыралар. Кемеһе әсәһен көтә, кемеһе тиҙерәк уҡып бөтөп, үҙаллы тормош юлына аяҡ баҫыуҙы, Ильяс иһә — үҙ тыуған йортона ҡайтып инеүҙе, атаһы уға тапшырып өлгөрмәгән "иң ҡәҙерле нәмәне" ҡулына алыуҙы. Йәшәү булғас, уның сырхауы ла бар — бер кемгә лә тимер үҙәк ҡуйылмаған, унан һуң бит әле тимер ҙә тутыға. Ильястың да теше һыҙлай башлай. Услап-услап ҡар ҙа ашап ҡарай, башын ҡышҡы һыуыҡта форточканан да сығарып тора — һис нәмә ярҙам итмәй. Теш һыҙлауын халыҡ үҙенсә "дошманыңа ла бирмәһен" тигән сирҙәр исемлегенә индергән. Директор көн дә тиерлек еңел автомобилдә ҡалаға эш менән китә. Үҙе менән алыр тип бала бер көн көтә, ике көн... ләкин директрисаның:\n“— Кит, эргәмдә мыжып торма... Әле бер кем дә тештән үлмәгән. Марш мәктәпкә! —” тигән һүҙҙәре Ильястың ҡалаға барып дауаланырмын тигән өмөтөн бөтөнләй һүндерә. Ошонан башлап хәл-ваҡиғалар драматик көсөргәнеш ала: класташы Әмилә менән детдомдан ҡасыу, теш һурҙырыу, ҡайтҡан саҡта автобуста йоҡлап китеп, сит бер ауылға барып сығыу, буранға ҡамалыу, осраҡлы кеше ярҙамы менән кире балалар йортона ҡайтыу, бөтә балалар, педколлектив алдында битәрләнеү — мәсхәрә ителеү һәм ул ғына ла түгел, колонияға оҙатыу менән ҡурҡытыу. Бик ҡаты эләгә был икәүгә. Әмиләнең кем балаһы булыуын да иҫенә төшөрәләр, Ильястың иртә донъя ҡуйған ата-әсәһенә лә байтаҡ ҡара яғыла — һәр хәлдә яҡлаусыһыҙ балаларға бысраҡ өҫтөнә бысраҡ өйөлә генә.\nЭш бының менән генә бөтһә, Ильяс был ваҡиғаны, бәлки, насар төш кеүек, башынан сығарып ташлар, оноторға тырышыр ине. Ундай учреждениеларҙа бит балаларҙың да үҙ атамандары, үҙ карателдәре бар. Тирандар үҙ эргәләрендә палач тотҡан кеүек, директрисаның да үҙ башкиҫәре бар. Бына ахыр сиккә етеп ҡыҙған етәксе был язаның кульминацияһын эҙләй башлай:\n"— Һуңғы арала бигерәк шашып киттегеҙ. Ундайҙарҙың ҡойроғон ҡыҫҡартырға кәрәк. Беҙҙә элек-электән олораҡтар кеселәрҙе ҡарауыллап йөрөй ине. Хәҙер ул эш һүлпәнәйә төштө. — Залдағылар араһынан кемделер табырға тырышып, рәттәрҙе барлап сыҡты. — Даян бындамы әле ул? Ҡайҙа, күрен әле...\nИке ҡулын кеҫәһенә тыҡҡан һонтор егет баҫты. Һипкел битле, ялбыр сәсле Даян минән дүрт йәшкә ҙурыраҡ".\nБалалар, айырыуса үҫмерҙәр, вәхшигә әйләнһә, Аллаһ һаҡлаһын, уның сиге юҡ. Даян шундайҙарҙан. Көс булһа, аҡыл кәрәкмәй, тигән кеүек. Етмәһә, бөтә был язалар юғары ғәҙеллек, тәртип һаҡлау исеменән алып барыла. Директор рөхсәт биргәс, Даянға ни ҡыланһа ла ярай бит! Бына ул үҙенең "ярандары" менән Ильястың ботинкаһын систерә, ойоҡбашын да һалдырта һәм боҙло-ҡарлы юлдан балалар йортон тирәләп йүгерергә ҡуша. "Артабанғы һәр аҙымынан ҡанлы эҙ ҡалдырып" Ильяс иҫен юйғансы йүгерә...\nВластың тәмен татыған был тиран Ильяс менән уның дуҫы Фәриттән әллә күпме йомошон үтәтә. Уның йомоштары теге әкиәттәге "таң атҡансы баҡсаны утап, кесерткәнен иләп, миңә кейем һуғып өлгөрт" тигән характерҙа. Әкиәттә геройға тылсым көстәре ярҙамға килһә, бында иһә ул юҡ — Ильяс менән Фәриттең үҙҙәренә сығырынан-сығып "босс" ҡушҡан йомоштарҙы үтәргә тура килә. Эйе, повеста Ильяс барып эләккән балалар йортондағы эске тәртип деталдәр аша эҙмә-эҙлекле асыла, персонаждарҙың характеры ла, эске донъяһы ла хәл-ваҡиғалар бирелешендә үҫтерелә. "Кит, былай уҡ булмаҫ, буштыр", — тиер инең, әле бер, әле икенсе телетапшырыуҙа Ильяс йәшәгән мөхит әле бер, әле икенсе яғы менән асылғандай. Етмәһә, бөтә повесть буйынса психологик дөрөҫлөк һаҡланған. Ваҡиғаларҙың бала күҙлегенән, бала телмәре менән тасуирланыуы ла әҫәрҙең эмоциональ ҡабул ителешен көсәйтә. Яҡшыны насар тип ҡабул итмәй бала күңеле. Ильяс шәфҡәт туташы Сәйҙә, тәрбиәсе Хәкимә, төнгө няня Флүрә тураһында бер ҙә насар уйламай. Улар, бала күңелен яҡтыртҡан уйым-уйым нур кеүек, Ильясты повесть ахырынаса оҙата килә.\nАрҡанды күпме ишмә — осо барыбер килеп сыға тигәндәй, балалар йортондағы етәксе тарафынан таралған бәғерһеҙлек үҙенең ҡара эшен атҡармай ҡалмай: Даян Фәритте, тумбочка эсенә тығып, юғары ҡаттан ергә быраҡтыра. Әле ҡасан ғына улар — Фәрит менән Ильяс — мәңге дуҫ булырға, ҙурайып, ғаилә ҡорғас та бер-береһен ташламаҫҡа вәғәҙәләр бирешкәйне. Ильяс дуҫының шағирлыҡ һәләтенә һоҡланып бөтә алмай ине. Хыялдар ысынбарлыҡҡа — битарафлыҡҡа — бәрелеп селпәрәмә килде. Тормошобоҙҙо балҡытыр бер нур һүнде, халҡыбыҙҙың киләсәген тәшкил итер бер ғүмер өҙөлдө. Ә бит ғүмер саҡлы ғүмерҙе өҙөүгә килтергән сәбәп нимә генә ине: балаларҙың бары тик табала ҡурылған балыҡтан ауыҙ иткеләре килде. Балалар йортонда был мөмкин булмағас, балыҡты йылғанан үҙҙәре тотоп килтерергә ҡарар иттеләр.\nЯзалау етәксе тарафынан Даян ҡулына тапшырылды... Ярай әле йөрәген ярған бәғерһеҙлек, юғалтыу, һағыштар, кешелек ырыҫынан көлөү, мәсхәрәләр Ильястың күңелен һындыра алмай. Атаһынан ҡалған "иң ҡәҙерле нәмәне" табыу көс бирә уға, йәнә юғары уҡыу йортона инеү, тағы, теге юлда осраған ҡарт әйтмешләй, йәмғиәт өсөн "серек теш" булмау теләге. "Әгәр ныҡ теләһәң, хыялдарың тормошҡа аша", — ти Флүрә апалары. Ошоларҙы Ильяс ныҡ теләй, ҡара болоттар, утлы өйөрмәләр аша үтһә лә, күңелендә яҡты киләсәгенә, юлында яҡшы кешеләр осраясағына тулы ышаныс һаҡлай. Балалар йорто етәкселеге тәрбиәләнеүселәр өсөн иң юғары уҡыу йортон — һөнәрселек училищеһын — билдәләп ҡуйһа ла, 9-ҙы бөтөп, балалар йортон ҡалдырыр Ильяс ошонда йәшәп 11-ҙе бөтөү юлдарын эҙләй һәм таба, университетҡа имтихан тота һәм... журналистика факультетына инә, атаһы ҡалдырған "ҡәҙерле нәмәне" — бетеүҙе лә ҡулына төшөрә.\nӘкиәт тиһегеҙ? Юҡ, был ысын. Повестың авторы Айгиз Баймөхәмәтов үҙе үткән был юлды. Повесть – автобиографик характерҙағы әҫәр. Әле университетты тамамламаҫ борон "Башҡортостан" гәзитенә эшкә урынлашты. Хәҙер унда әҙәбиәт бүлегендә ең һыҙғанып эшләп йөрөй. Ололарға кешелекле, кеселекле, һәр саҡ йылмайып ҡаршы ала, хәл белешә, алсаҡ һәм илгәҙәк. Мин, проза өлкәһендә ҡәҙимге тәжрибә туплаған кеше, Айгиздең повесын тәнҡит күҙлегенән дә ентекләп уҡыным, бәйләнер урын тапманым. Шағир һәм драматург, ҡыҫҡаһы, талантлы йәш дуҫым Салауат Әбүзәр әйтмешләй, әҫәр, тәүге ҡоймаҡ булһа ла, төйөрһөҙ килеп сыҡҡан. Характер логикаһын, психологик дөрөҫлөк ыҙанын әҫәр аҙағынаса үҫтереү һәм һаҡлау хатта, үкенескә ҡаршы, ошо эштә теше төшкән яҙыусыларыбыҙҙың да бөтәһенең дә хәленән килеп бөтмәй. Икенсенән, әҫәр үҙенең дөрөҫлөгө, хатта әсе дөрөҫлөктө сағылдырыуы менән отошло. Бөгөнгө балалар йорто, уның эске донъяһы тураһында беҙ нимә беләбеҙ? Бөгөнгө йәмғиәтте үрмәксе ауылай уратҡан битарафлыҡ, бәғерһеҙлек бындай учреждениеларҙы урап үтәме? Йылына бер йәки ике килеп тикшереп китеүселәр бары тик тышҡы камиллыҡҡа ғына иғтибар итә. Эске тәртип йәмғиәт өсөн ҡараңғы. Бала — хоҡуҡһыҙ зат, ауыҙыңды асһаң, ҡабат яба алмауың бар.\nАфарин, Айгиз! Һин бөгөнгө балалар йорто донъяһын эстән яҡтырттың. Балалар йорттары хәҙер, үкенескә ҡаршы, күп. Тик тау халыҡтарында ғына юҡ улар. Уларҙа үкһеҙ етемдәрҙе туғандары үҙ ғаиләһенә ала. Балалар йорттары, әлбиттә, кәрәк, тик уларҙа кем эшләй? Бына ошо проблеманы күтәрә йәш ҡәләмдәшем. Әлдә ауырлыҡтарҙы ҡаһармандарса үтеп, үҙенә яҡты юл яра алған Айгиз Баймөхәмәтов. Юғиһә, йәшәйешебеҙҙең айырылғыһыҙ бер өлөшө — бөгөнгө балалар йорто донъяһын — беҙ һаман гәзит биттәрендә күренеп ҡалған статистик мәғлүмәт аша ғына төҫмөрләр инек. Йәш ҡәләмдәшем Айгиз Баймөхәмәтов үҙенең көслө әҫәре менән балалар йорттарына ҡоролған шаршауҙы ҙур ҡыйыулыҡ менән күтәрҙе. Ошо әҫәрҙән һуң ул йорттар тәҙрәһенә лә ҡояш нуры төшөр кеүек. Эйе, башта нур күҙҙе сағылдырыр, әммә ҡояш нуры серетә торған микробтарҙы үлтерә бит, таҙарындыра, сәләмәтләндерә. Әҙәбиәттең юғары миссияһы ла бит — кеше күңелен һауыҡтырыу, дауалау.


Азамат Юлдашбаев фекерҙәре. дауамы. "Тормошомдағы иң ҙур авантюра"\nМин ғүмерем буйы яҙыштым. Мәктәптә уҡығанда ла шиғырҙар яҙҙым. Көндәлектәр алып бара-бара ла ташлай торғайным. Хыял донъяһында йәшәнем тип әйттем бит әле. Ғөмүмән, минең һәр ваҡыт бер кем белмәгән, үҙем генә гиҙгән хыял илем булды. Кискеһен йоҡларға ятҡас, шул донъялыҡҡа сума торғайным. Ул батшалыҡ үҙгәреп тора: мөхит тә, персонаждар ҙа, героинялар ҙа, ҡылған батырлыҡтарым да... Әкиәткә ышанмай башланыммы икән, ҡыҙғанысҡа күрә, һуңғы бер-ике йылда ниңәлер шул батшалыҡ ташлап китте мине. Һиҙәм, мәңгелеккәлер.\nТормошомдағы иң ҙур авантюра\n...Яҙыша, дөрөҫөрәге, уйлап сығара инем. Мин, ғөмүмән, шиғыр менән һөйләшә торғайным. Институтта уҡығанда “Ашҡаҙар” ижади берекмәһенең етәксеһе лә булдым. Артабан, Рәми Ғарипов менән Мостай Кәримгә “үпкәләнем” дә, ижад итеп ыҙаламаҫҡа булдым. Сөнки бер ваҡытта ла улар һымаҡ шедеврҙар тыуҙыра алмаҫымды белә инем. 2002 йылда Өфөгә күскәс, тормошомдоң Ғилманлы этабы башланды. Мине ҡурсалаусы ла, унда-бында йөрөтөүсе лә, дәртләндереүсе лә, юхалаусы ла ул булды. Бер мәлде ниндәйҙер ғиллә менән бер-ике шиғырымды күреп ҡалып уҡып ҡараған да: “Шәп бит, ә! Әйҙә, яҙып бир”, – тип ныҡышты. Башымда йөрөгән, ҡасандыр уйлап сығарған шиғырҙарҙы ҡағыҙға күсереп, уға тотторҙом. Шунан һуң Ғилман дуҫ был яҙмаларҙы “Йәшлек”тә эшләп йөрөгән бик шәп журналист Мөнир Ҡунафинға алып барҙы.\n“Былар шиғыр түгел. Әммә шәп”, – тип, Мөнир “ҡыйыш-мыйыш яҙмалар” тигәнерәк исем аҫтында “Йәшлек”тә шиғырҙарымды баҫтырып сығарҙы. Бына бит Хоҙайҙың хикмәте! Уларҙың шул тиклем бәрәкәтле сығырын кем белгән инде?! Бер ерҙә лә эш таба алмай йөҙәгән сағымда әлеге шул Ғилман менән Мөнир “Йәшлек”кә эшкә урынлашырға күндерҙе. Ул саҡта гәзиттә Сәлмән Ярмуллин баш мөхәррир ине. Тормошомдағы иң ҙур авантюра шул булғандыр. Кабинет, өҫтәл менән ултырғыс биреп ҡуйҙылар, ҡулға ҡағыҙ менән ручка тотторҙолар. “Нимә эшләргә?” “ Мәҡәлә яҙырға” . “Нисек яҙырға һуң уны? Минең, ҡырҡ йәшемә етеп, бер тапҡыр ҙа журналист булып ҡарағаным юҡ та баһа!” Яҙам да ташлайым, яҙам да ташлайым. Бер мәлде янымдағы сүп кәрзине тулып китте. Компьютер биргәйнеләр, һин дә мин яҙышып алдым да киттем. Баҡтиһәң, миндә компьютер фекерләүе икән. Шул осорҙа Бабич хаҡында мәҡәлә яҙғайным. Бөтәһе лә маҡтай, әммә бер гәзит тә баҫмай. “Азамат, һин Яҙыусылар союзына Бикбайға бар, был уның сабынлығы”, – тине әлеге шул һүҙгә маһир Мөнир дуҫ. Яҙыусылар союзын эҙләп киттем. Барһам, хужа кеше урынында ултыра. Ишекте туҡылдатып индем дә: “Рауил Төхвәтович, һеҙҙең сабынлыҡҡа килдем әле бына. Бабич тураһында мәҡәлә яҙғайным”, – тим. “Ҡалдыр”, – тине рәйес әллә ни илтифат итмәй генә. “Фамилияң нисек?” “Юлдашбаев”. “Исемең?” “Азамат”. Шунан кабинет хужаһы йәнләнеп китеп: “Йәшлек” тә һинең шиғырҙарың сыҡтымы”, – ти тип һорап ҡуйҙы. “Эйе”, – тим. Рауил ағай тормошом менән ҡыҙыҡһына башланы. Ҡайҙа йәшәүемде, кем булып эшләүемде белеште. “Йәшәр урыным юҡ, ғаиләм әлегә ауылда”, – тинем. Ғүмеремдә тәү күргән ошо кеше, һинең бит фатир өсөн түләргә аҡсаң етмәй тип, ятаҡтан бүлмә юллап бирҙе. Үҙе янына эшкә саҡырҙы. Баяғы Ғилманлы, Мөнирле тормошом Бикбайлы тормошҡа күсте. Уныһы оҙаҡ дауам итте. Был хаҡта мемуар яҙыу яҡшы булыр ине. Әммә яҙмышымда иң оло рәхмәтем тап Рауил Төхвәт улына тейеш!\nӘҙәбиәт – үҙ-үҙеңде алдау ул. Бөгөн халыҡ ҡыҫҡа ғына постан башҡа бер нәмә лә уҡымай.\nСпектакль дә – үҙ-үҙеңде алдау. Секталар нисек йәшәгәнен беләһегеҙме? Әгәр ҙә ул һәр бер кешене айырым-айырым ҡабул итеп, айырым-айырым һөйләшә торған ойошма булһа, унда бер кем дә бармаҫ мне. Улар бер нисә кешене йыя ла, массалы психология ойоштора. Шуның ише, спектаклде лә берәү ҙә яңғыҙы ғына ултырып ҡарамаҫ ине. Береһе ҡул сапҡас, икенсеһе ҡушыла. Ҡыҫҡаһы, бында ла баяғы массалы психология башлана. Шуға ла үҙ-үҙегеҙҙе алдамағыҙ. Был донъяла Аллаһы Тәғәлә һәм уға илткән юл ғына бар.\nӘҙәбиәт бөтмәсәйәк. Әммә элекке һымаҡ ҡырылып ятып уҡыу булмаясаҡ. Шулай ҙа үтә аҡыллы кешеләр өсөн ниндәйҙер элитар шөғөл булып ҡалыуы ихтимал. Унан һуң, кем белә, ваҡиғалар нисек үҫешә бит әле? Бәлки, донъя һуғышы башланыр ҙа, глобаль селтәр юҡҡа сығыр. Шул ваҡытта инде кеше ҡабат китап, гәзит-журнал уҡый башлар. Тик был хәлгә ҡыуанырға булырмы икән?!


Материалы за 27.07.2015 » "Урал" гәзите\n27-07-2015, 10:02 / Социаль ѳлкә\nБерәҙәк эттәр проблемаһын кемдәр хәл итер?\nЭт кешенең дуҫы, юлдашы тигәндәрен бала саҡтан уҡ ишетеп, уларҙы яҡын күреп үҫәбеҙ. Әммә кешеләр бер төрлө булмаған кеүек, эттәрҙең дә төрлөһө була. Шул арҡала ҡайһы бер саҡтарҙа уларҙың дошманға әйләнеп киткәнен дә һиҙмәй ҡалабыҙ. Был осраҡта үҙенә эйәләтеп, күҙенә ҡарап торған хайуанды йүнләп ашатмаған йәиһә кәрәге бөткәс, уны бөтөнләй ҡыуып сығарған хужаһымы, әллә инде кешегә ышанысын юғалтып, ниндәй юл менән булһа ла тамағын туйҙырырға тырышҡан эт ғәйеплеме, белеп булмай....


Республикала битлек режимы һаҡлана | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n14 июля 2020 — 15:34\nБыл вирустан һаҡланыуҙа һөҙөмтәле ысулдарҙың береһе. Табиптар ҙа мәкерле сир менән үҙҙәрен аямайынса көрәшә. Ике сабыйын да Динара Ленник өҙөлөп һағына, тик ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уға ғаиләһе менән телефон аша ғына һөйләшергә тура килә. Бер-нисә көн элек ханым әсәһе менән короновирус йоҡтороп Өфөнөң һигеҙенсе клиник дауаханаһына эләгә. Улар әлегә икеһе ике палатала ята. Яҡын кешем менән күрешкәнем дә юҡ, тип һөйләй күҙ йәштәре аша ханым.Тәүҙә тән температураһы күтәрелде, һуңынан йүтәлләй башланым, хәл бөтөнләй юҡ ине, тип иҫләй ул.\nДауахана палатаһында ятыусы һәр бер пациент тап ошондай симптомдар менән эләккән. Үлем менән йәшәү араһында янған пациенттар табиптарға күҙ йәштәре аша рәхмәт белдерә. Көн һайын система һәм укол. Короновирус менән ауырыусылар бындай процедураларға күнегеп бөткән, күрәһең. Ә бит табиптар был дауаланыу ысулдарын һауа ла үткәрмәгән кейемдә эшләргә мәжбүр. Был махсус кейемдә беҙ әле яҡынса 15-20 минут тирәһе генә йөрөйбөҙ. Ошо арала ғына бөтә тән тирләп бөттө, хәл дә юҡ тиерлек. Ә бына табиптарҙың сәғәттәр буйы ошондай кейемдә йөрөүе, әлбиттә, аптырата. Өҫтәүенә, улар пациенттар менән һәр ваҡыт бәйләнештә булырға тейеш. Әле Өфөнөң һигеҙенсе клиник дауаханаһында 160-тан ашыу кеше ковид-19 сире менән ята. Бер көн эсендә генә дауаханаға егермеләгән кеше килә, ти табиптар.\nҮпкәләре 80-90 процентҡа зарарланыусыларҙы кислородҡа тоташтырғандар. Яһалма елләтеү аппаратында, күбеһенсә, оло кешеләр. Уларҙың хәлен аҡ халатлылар гел тикшереп тора. Ә был бүлексәлә иһә, пациенттың эске ағзаһына операция яһайҙар. Ҡулда өс ҡат бирсәткә, күҙлек, битлек һәм әлбиттә шул уҡ кейем. Операцияны бындай ҡыйынлыҡтар менән тәжрибәле хирургтар ғына эшләй ала.Тән температураһы юғары булып, йүткереп йонсоған пациенттар республика клиник дауаханаһына үпкәһен тикшертергә килә. Пациенттар араһында йәштәр ҙә юҡ түгел.\nПульмонологтар компьютер аша үпкәнең нисә процентҡа зарарланғанын тикшерә. Коронавирус раҫланмаған осраҡтар ҙа бар. Һәр бер пациенттан һуң медицина хеҙмәткәрҙәре бүлмәне дезинфекциялап сыға.Аҡ халатлы белгестәргә короновирус йоҡтороусылар менән йыш бәйләнешкә инергә тура килә, шуға ла табиптар араһында ла ауырыусылар бихисап. 26 йәшлек анестизиолог Валерий Сахаров, мәҫәлән, короновирусты дауаханала йоҡторған. Үҙизоляция, система, компьютер томографияһы-быларҙың барыһын да үтергә тура килде, ти ул.\nБронхит, йөрәк, ҡан баҫымы, шәкәр диабеты, бөйөр хроник сирҙәре менән яфаланыусылар короновирусты ауыр үткәрә, тип билдәләй табиптар. Тын алыуы ауырлашҡанда, температура күтәрелгәндә һәм йүткерә башлаған осраҡта бер нисә кәңәшкә ҡолаҡ һалырға тәҡдим итә улар. Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостанда бөтәһе 5775-тән ашыу кешелә короновирус табылған. Шуларҙың 3520-һе дауаханан сығарылған.\nҮҙебеҙҙең генә түгел, яҡындарыбыҙҙың да һаулығы беҙҙеү ҡулда. Шуға ла урам буйы, сауҙа үҙәктәрендә мотлаҡ битлектә йөрөргә һәм ҡулдарҙы дезинфекцияларға кәңәш итә табиптар.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МИЛЛИ КЕЙЕМДӘ - МИЛЛИ ХОЛОҠ - 2016 - Мәҡәләләр\nМилли кейем, уны тергеҙеү тураһында матбуғат биттәрендә байтаҡ яҙылды. Бөгөнгө көндә был өлкәлә эшләүселәрҙең һаны ишәйә, милли стилдә тегелгән костюмдар етештереү менән шөғөлләнгән предприятиелар арта бара. Бигерәк тә бар райондарҙа ла эшләп килеүсе Ағинәйҙәр ҡорҙары ағзаларының үҙ ерлектәре, үҙ ырыуҙары үҙенсәлегенә яраштырып, милли кейемдәр тегеп алып кейеп йөрөүе оло маҡтауға лайыҡ.\nҠасандыр милли кейемде сәхнә ихтыяждарына тап килтереп стилләштереүҙе Фәйзи Ғәскәров башлаған, һәм шул йылдарҙан алып сәхнә кейеме ижад итеүсе рәссамдар, милли элементтар ҡушып, күҙ яуын алырлыҡ костюмдар ижад итә. Театр һәм эстрада артистарының бындай кейем кейеп сығыш яһауы - бик хуп күренеш. Әммә бер нәмә эсте бошора. Башҡорт кейеме йылдан-йыл нығырак стилләштерелә бара, һәм бөгөнгө көндә сәхнәлә лә, театрҙа ла саф башҡортса тегелгән традицион милли кейемде осратыуы бик ҡыйын. Ул ғына түгел, сәнғәт өлкәһендә эшләгән байтаҡ кешеләрҙең милли кейем тураһындағы белеме сәхнәлә күргән эстрада кейем өлгөләре менән сикләнә, шуға ла улар етди, тарихи темаларға төшөрөлгән нәфис фильмдарҙа, халыҡ йырҙарына клиптарҙа геройҙарына ошондай кейем кейҙерә, шуның менән тупаҫ дилетантлыҡҡа юл ҡуя.\nШуның өсөн терминдарҙы алдан уҡ асыҡлап үтергә кәрәк:\n- Милли кейем - халыҡтың быуаттар буйы, бик аҙ ғына үҙгәрештәр кисереп, һаҡланып килгән ҡомартҡыһы.\n-Милли стилдәге сәхнә кейеме - теге йәки был милли элемент ҡушып тегелгән, дөйөм милли колоритты сағылдырған сәхнә кейеме.\nБыл ике йүнәлеш тә параллель рәүештә үҫешергә тейеш, һәм уларҙы бутауға юл ҡуйырға ярамай. Шулай уҡ айырым ваҡиғаға арналған сюжетлы әҫәрҙәрҙә стилләштерелгән кейем кейҙереү дөрөҫ түгел. Ғөмүмән, стилләштерелгән сәхнә кейеменең етди етешһеҙлеге - традицион милли кейем өлгөләре менән таныш булмау, яңы костюмдар ижад иткәндә уларға таянмау. Һөҙөмтәлә сәхнәләге ҡайһы бер кейемдәр бөтөнләй башҡорт үҙенсәлектәрен сағылдырмай, уларҙы төрөк йәки әзербайжан костюмдары тип тә атарға була. Ә тамашасы һәм уларҙы ижад иткән рәссамдар был кейемдәрҙе "милли кейем" тип атай бирә, һәм был төптө яңылыш фекер матбуғат биттәрендә лә урын ала.\nӘгәр ҙә рәссамдар үҙ эшмәкәрлегендә С.И. Руденконың "Башкиры" китабына йәки С.Н. Шитованың "Башкирская народная одежда" тигән китабына (һуңғыһы, әйтергә кәрәк, милли костюмға бағышланған берҙән-бер абруйлы хеҙмәт) мөрәжәғәт итһә, үҙ ижадтары өсөн ҙур материал туплар ҙа, яңынан-яңы сәхнә кейеме өлгөләре тыуҙырыр ине. Был китаптар уларҙың өҫтәленән төшмәҫкә тейеш. Сөнки милли кейем халыҡтың холҡон сағылдыра, һәм заман рәссамдары, тарихи дөрөҫлөктө юҡҡа сығарып, милли кейемде үҙгәртеп, халыҡтың холоҡ-фиғеле тураһында ла яңылыш фекер тыуҙыра. Әйтәйек, һуңғы йылдарҙа сәхнәлә яугир ҡыҙҙарҙы кәүҙәләндереү үҙенсәлекле бер модаға әйләнде. Уларға ҡыҫҡа өҫкө кейем, аяҡҡа һылашып торған үтә күренмәле ыштан кейҙерәләр. Хатта ир һуғышсылар ҙа киң, оҙон кейем, киң ыштан кейгән, шулай булғас, ни эшләп ҡатын-ҡыҙҙар ярым шәрә кейенһен, ти? Уларҙы бындай рәүештә һүрәтләү башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарын әҙәпһеҙ итеп күрһәтә.\nӘ милли кейемгә килгәндә, бөгөнгө көндә ул музейҙарҙа, ғаилә архивындағы фотоларҙа ғына һаҡланған тиерлек. Театрҙа ла уны осратып булмай. Мәҫәлән, һуңғы йылдарҙа Башҡорт академия драма театры репертуарында милли кейем тик М. Буранғоловтың "Башҡорт туйы" спектаклендә генә ҡулланыла ине, ә башҡа тарихи темаға ҡуйылған "Һуңғы ғәйнә", "Нәркәс" спектаклдәрендә актерҙар бик ныҡ стилләштерелгән кейем кейә.\nӘ бит милли кейем - халыҡ ҡасандыр көн һайын кейгән, көндәлек ҡулланыуға, шулай уҡ яуҙа йөрөүгә яраҡлы итеп тегелгән кейем. Донъялағы бик күп илдәрҙә халыҡтар ауыл ерендә генә түгел, ҡалала ла милли кейем кейә. Һәм әле милләттәштәремдең милли кейем тектереп кейәйек, тип, матбуғат биттәрендә сығыш яһауы - айырым романтиктарҙың буш һүҙҙәре түгел, ә бөгөнгө көндә барған рухи күтәрелеш, үҙаң уяныу менән ауаздаш тәҡдим. Һәм нимәһе ҡыҙыҡ: халыҡтың ихласлап милли кейем кейә башлауы уның рухи яңырыуы менән туранан-тура бәйле. Бөтә континенттарҙа, бихисап илдәрҙә кешеләр, заманса бер иш кейемде сисеп, байрамдарға булһа ла милли кейем кейә, бының менән улар үҙ тамырҙарына яҡыная, асылына ҡайта. Сөнки кейеменә ҡарап, кешенең ниндәй милләттән икәнен әйтеп була, ул сит кешеләр өсөн визит карточкаһы, паспорт һымаҡ. Бындай "визит карточкаһы", әлбиттә, милли ғорурлыҡ та, шул уҡ ваҡытта яуаплылыҡ тойғоһо ла уята. Ләкин милли кейем тектерергә теләгән бик күптәр үҙ теләген тормошҡа ашыра алмай йә тегеүсеһе юҡ, йә кейем өлгөләре юҡ. Китаптарҙағы өлгөләр ни тиклем генә бай булмаһын, был өлкәлә асылмаған, өйрәнелмәгән урындар күп әле.\nБоронғо фотолар - был мәсьәләне тәрәнерәк өйрәнер өсөн иҫ китмәле бай материал. Шәхси фотоальбомдарҙа һәм архивтарҙа һаҡланған фотоларҙа бөгөнгө көнгә тиклем онотолған кейем өлгөләре осрауы ихтимал. Шуға ла беҙ гәзит уҡыусыларға мөрәжәғәт итергә булдыҡ. Әгәр ҙә һеҙҙә боронғо, ҡыҙыҡлы фотолар булһа, уның сифатлы копияһын редакцияға ебәрегеҙ. Бының менән һеҙ кейем тарихы ғилеменә, боронғо, әлегәсә аҙ билдәле булған кейем өлгөләрен ҡайтарыу, уны өйрәнеү һәм көндәлек ҡулланыуға индереүгә тос өлөш индерә алаһығыҙ.\nЯҙылған: 20.05.16 | Ҡаралған: 1226


Бөгөн Өфө аквапаркындағы фажиғәнең видеоһы барлыҡҡа килде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБөгөн Өфө аквапаркындағы фажиғәнең видеоһы барлыҡҡа килде\n10 июня 2016 — 16:51\n49 йәшлек ҡатындың Мәләүез ҡалаһынан килеүе билдәле.\nКиске сәғәт алтылар тирәһендә инструктор тауҙан төшөп килгән ҡатындың аңын юғалтыуын күреп дежур табипҡа хәбәр итә. Беренсе ярҙам күрһәтеү һөҙөмтә бирмәгәс, ашығыс ярҙам машинаһы саҡыртыла. Реанимация бригадаһы ҡатынды 21-се дауаханаға алып бара. Әммә ҡатындың ғүмерен һаҡлап ҡалып булмай.


Үтескә аҡса алмаһа ла, бурыслы | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда йыш осрай торған фамилиялы кешеләргә аҙаштарының бурыстары өсөн яуап бирергә тура килә. Уларҙың иҫәптәренән аҡса юғала, мөлкәтенә арест һалына. Республикала бындай осраҡтар артҡандан-арта ғына. Ни өсөн ошолай кешеләрҙе бутайҙар һәм ғәйеп кемдә? Рәлиә Сәхибгәрәева асыҡларға тырышты. Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәүсе Александр Петровтың йыл һайын, уға хәбәр итмәй генә, банктағы аҡсаһын иҫәптән сығаралар. Асыҡланыуынса, ул Салауаттағы колонияла ултырыусы аҙашы өсөн яуап бирә икән. Ошо хеҙмәттәрҙең хатаһын төҙәтеү өсөн Александр Салауат ҡалаһына йыш ҡына йөрөһә лә, был эшкә яңы пристав тотоноуы була — хәл яңынан ҡабатлана.\nАптыраштан, ир кеше адвокат яллай. Был эштә ҙур ғына хата ебәрелгән, сөнки уларҙың исем-шәрифтәре бер үк булһа ла, тыуған көндәре һәм урындары тура килмәй, ти юрист. Арест һалынған аҡсалар ике-өс айҙан һуң ғына ҡайтарыла. Ошо ваҡыт эсендә кешегә ҡытлыҡта йәшәргә тура килә, магазиндарҙа иҫәпләшә алмай, хатта кредитын да түләмәй, пеня йыйыла. Светлананың да картаһынан йыйған аҡсалары юғала башлаған. Псков ҡалаһындағы аҙашының бурыстарын түләгәнен, ул телефонына килгән смс-хәбәр аша ғына белеп ҡала. Фатир һатып алыр өсөн йыйған аҡсаһы тәүге тапҡыр иҫәбенән юҡҡа сыҡҡас, шаҡ ҡатҡан. Тәүге тапҡыр аҡсаларҙы “Хәбәрҙәр”ҙә күрһәтелгән репортаж ярҙамында тиҙ генә ҡайтарҙыҡ, әммә хәбәрселәрҙе даими саҡырып тороп булмай бит инде, ти ҡатын. Өфө районының Ҡамышлы ауылындағы ике ғаилә лә ошондай уҡ хәл ҡабатланған.\nБында йәшәүсе Васильев Владимир Ивановичҡа Мәскәүҙә йәшәүсе аҙашының бурыстары өсөн яуап бирергә тура килә. Ир үҙенең бурыслы аҙашы бар икәнен тәүге тапҡыр “Жигули” автомобилен иҫәптән төшөрә алмағас белеп ҡала. Һөҙөмтәлә, уны металлоломға ғына тапшыра ала. ВАЗ 2110 маркалы машинаһы менән дә ошондай уҡ хәл була. Өҫтәүенә, дәүләт хеҙмәттәре порталына инеп, 94 мең һумға яҡын бурысты күреү менән Владимир Ивановичтың һаулығы ҡаҡшай. 8 миллион һумға тиклем бурысы булған аҙашы бар икәнен белгәндән бирле күңел тыныслығы юҡ, ти Васильевтар. Төрлө хәлдәр була ҡалһа тип, йорт менән ер бүлемен ҡатынының исеменә яҙҙырғандар. Әммә был алым да бер ниндәй ҙә гарантия бирмәй. Благовещен ҡалаһында йәшәүсе Сергей Никитин да бындай аҙашлыҡҡа шат түгел. Яңы автомобилгә тип банкка һалып барған уның аҡсаларынан елдәр иҫкән.\nМашина алып һөйөнөр урынға ул 90-сы йылда уҡ алған иҫке тимер атын көйләргә мәжбүр. Баҡтиһәң, аҡсалар Волгоград ҡалаһында йәшәгән аҙашының балаһына киткән. Тегеһе алиментын ваҡытында түләмәгән, ә бөтә бәлә Башҡортостандағы Сергейҙың елкәһенә төшә, хатта ғаиләһендә лә ыҙғыштар булып ала. Ҡатыны алимент һүҙе яҙылған хатты алғанын әле лә тыныс ҡына иҫкә төшөрә алмай. 3 балалы ғаилә бер көндә юҡҡа сыға яҙа. Суд ҡарарын башҡарыусылар үҙҙәрендә ғәйеп күрмәй. Беҙ банк биргән мәғлүмәттәр менән генә эш иттек, тип аҡланған. Ә Башҡортотан буйынса Федераль суд приставтары хеҙмәтендә аңлатыуҙарынса, был башҡарыу эше буйынса закондарҙың камил булмауына бәйле.\nНисек кенә булмаһын, приставтарҙың эшендә бурыслы урынына аҙаштарының ҡармаҡҡа эләгеү осрағы ғәҙәти күренеш. Әлеге мәлдә федераль кимәлдә проблеманы хәл итеү юлдарын эҙләйҙәр. Әммә әлегә бурыслыны исем-фамилияһы аша ғына эҙләйҙәр. Шуға ла күп осраҡта аҙашына барып юлығалар ҙа инде. Әлегә аҡсаларын юғалтҡандарға ҡайтарыу юлы бер: башҡарма эше ҡуҙғатылған суд приставтары хеҙмәтенә хат менән мөрәжәғәт итергә кәрәк. Ул хатҡа паспорт, ИНН, СНИЛС кеүек документтарҙың күсермәһен беркетеп ебәреү зарур.