"Серле ете һаны" фәнни эш\nИнфоурок › Внеурочная деятельность ›Научные работы›"Серле ете һаны" фәнни эш\nБала-Сытырман ауылы урта дөйөм белем биреү мәктәбе\nБашҡортостан республикаһының Федоровка районы\nТема: Мөғжизәле лә, серле лә ете һаны.\nБашҡарҙы: Залилова Ләйсән, кл\nЕтәксеһе: Сәлищева Рәйсә Минегәрәй ҡыҙы,\nбашҡорт теле һәм әҙәбиәт уҡытыусыһы\nМаҡсат: Башҡорт халҡының һаҡланып, быуындан-быуынға тапшырылып килгән йолалары, ғөрөф-ғәҙәттәре, әҙәби ҡәғиҙәләре менән таныштырыу һәм башҡорт халҡының рухи, материаль культураһында ете һанының ҡулланылышын билдәләү.\nБурыс:башҡорт халҡында ҡулланылған ете һанының кешелә,тормош-көнкүрештә ниндәй роль уйнауын киләһе быуынға еткереү.\nI. Инеш ……………………………………………………………................... 5\nI I.Төп өлөш.\nБеренсе бүлек. Мөғжизәле лә, серле лә ете һаны.\n1. 1. Етегән йондоҙ легендаһы…………………………………………….6\n1. 2. Башкортостандың ете һанына бәйле мөғжизәләре……............7\n1. 3. Тәнебеҙгә күҙ һалһаҡ...............................................................................8\nИкенсе бүлек. Башҡорттарҙа ете һаны.\n2.1. Ете һанының көнкүрештә, предметтарҙа сағылышы….............9\n2. 2. Ете һаны дин өлкәһендә……………………………………………10\n2. 3. Ете һаны ырыуҙа……………………………………………………12\n2. 4. Ете һанына бәйле төрлө ырымдар, әйберҙәр, һорауҙар……............13\n2. 5.Ете һаны башҡорт халыҡ мәҡәлдәрендә ……………………..........14\nТелебеҙ аша һәр бер һүҙҙә быуаттар буйы тупланып килгән халыктың ғөрөф-ғәҙәте, донъяға ҡарашы сағыла. Был төшөнсәләр һүҙҙең төп мәғәнәһенә эйәреп йөрөй. Мәҫәлән, тупһа һүҙенән беҙ ишек арҡыры һалынған бер ағасты, йәки ташты күҙаллайбыҙ. Ә ул йорттоң, ҡоролманың сиге, өйҙөң эсендә именлек, ҡот һаҡлай торған кәртә билдәһен йөрөтә. Шуға күрә тупһаға ҡарата айырым ырым-йолалар, ҡағиҙәләр бар.\nТелдәге күп һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр ошондай мөһим мәғлүмәт тота.\nДонъяла ғәжәп нәмәләр һәм төшөнсәләр бик күп. Шулар араһында һан,иҫәп-хисап төшөнсәһе әйтеп бөткөһөҙ мөһим урын тота. Өҫтәүенә һандар иҫ киткес матур, төҙөк, гармониялы системаны барлыкка килтерә. Был ситема үҙенең камиллығы менән ысын мәғәнәһендәге юғары сәнғәткә яҡын тора. Математиканы фәндәрҙең батшаһы тип иҫәпләүселәр ҙә, философик фекерләү күҙлегенән ҡарағанда хаҡлылыр. Ябай ғына иҫәп-хисап төшөнсәһе лә, ваҡыт, төҫ, форма, арауык төшөнсәләре һымак ук, кешелек цивилизацияһының нигеҙендә ята. Ул төрлө халыкта төрлөсә. Әйтәйек, Европа халыктары ун өс һанынан ҡурҡа, был әле лә бар. Ә башҡорттарҙа һандан һиҫкәнеү юҡ. Беҙҙә бары изге мәғәнәле, йәки "серле һандар" бар. Улар 3,7,9,30,40,100. Бер ҙә, ике лә ғәжәп һандар иҫәбендә. Сөнки бөтә нәмә ерҙә берҙәмлектән башлана. Беҙ иң элек берҙең ҡәҙерен белергә тейешбеҙ. Бер - ул һин дә, мин дә, ул да. Бер - Ер, Ҡояш, Илебеҙ. Ерҙә йәшәйештең өмөтө, терәге- берәүҙең берәүгә мехәббәте. Йәғни беҙ, кешеләр, ике йәндән, ике йәрҙән яралғанбыҙ.\nХалкыбыҙҙың донъяға ҡарашы бик ҙур әһәмиәтле роль уйнай. Башкорт халҡы борон-борондан йәшәй килә һәм йәшәү менән бергә беҙ уның тарихын, ғөрөф-ғәҙәттәрен, йолаларын тағы ла тәрәнерәк өйрәнәбеҙ. Уларҙың йөкмәткеһен, килеп сығышын киләһе быуынға ла һаклап ҡалырға тырышабыҙ. Беҙ тарихи яҙмаларҙан, ҡомарткыларҙан белеүебеҙсә кеше донъяға тыуғас та ҡапыл һөйләшә башламаған. Беренсенән, ҡараш менән танып өйрәнһә, икенсенән, билдәләр менән аралашҡан. Һуңынан, өн, өндән һүҙҙәр, телмәр үҫешенең билдәле бер кимәлгә етеүен асыҡ беләбеҙ. Ғөмүмән, тамғалар, билдәләр, һандар кеше тормошонда бик мөһим бер роль уйнағандар.\nХалкыбыҙҙың донъяға ҡарашында, халыҡ ижадында һандарҙың мәғәнә биҙәктәрен асыу, символика, арбау һәм ғаләм хакындағы ҡараш менән бәйле булыуын ентекләберәк ҡарап китәйек.\nБеренсе бүлек. Мөғжизәле лә, серле лә ете һаны\n1. 1. Етегән йондоҙ легендаһы.\n1. Бик борон заманда ер ҡалаҡтай, күк табаҡтай ғына булған. Әҙәм заты ишәйә барған, кейек-йәнлек заты күбәйә барған, ер әкренләп киңәйә барған, ер киңәйгәс, күк тә ҙурайған.\nУл саҡта бөтә халыҡ бер ҡаҙандан ашай икән. Бер Алып килеп сыҡҡан да ҡаҙанды күтәреп эскән, Ни эшләмәк кәрәк? Тотонғандар оло ҡаҙан яһарға. Ҡаҙаны булғас, сүмесе лә кәрәк. Ҡаҙанды ҡойғандар көмөштән, сүместе яһағандар алтындан.\nТеге Алып килгән дә ҡаҙанды күтәреп ҡараған. "Яраған", - тип урынына ултыртҡан да, сүместе ҡулына алған. "Быныһы бик еңел икән", - тип һауаға сорғотоп, тотоп алайым тиһә, сүмес юҡ: әйләнеп-әйләнеп осҡан да йондоҙҙар араһына боҫҡан.\nАлып сумесе әле лә бар. Ете йондоҙ булып ялтырай ул: сүместең төбө дүрт йондоҙ, тоткаһы өс йондоҙ, бөтәһе етәү. Үҙе һәр сак әйләнеп тора ул Алып сүмесе: кистән ауыҙы өҫтә була, иртәнгә һырт яғы өҫкә сыға.\n2. Етегән йондоҙ - ете ҡыҙ. Элек бер кешенең ете ҡыҙы булған. Етеһе лә матур, етеһе лә батыр икән. Ҡырға сыкһалар гел бергә йөрөйҙәр икән. һоҡланмаған әҙәм заты ҡалмай ти, быларға, ҡыҙыҡмаған йән эйәһе ҡалмай ти.\nБер саҡ был ҡыҙҙар тауға сыҡҡандар. Дейеү батшаһы быларҙы күреп ҡалған да арттарынан төшкән. Былар етәкләшеп тау башына менеп киткәндәр. Дейеү баҫтырып улар артынан килгән. Инде тотам, инде эләктерәм тигәндә, ҡыҙҙар берәм - бөрәм күккә ашҡандар. Етеһе ете урынға баҫҡандар. Айырылмаҫ өсөн бер- береһенә яҡын торорға тырышҡандар. Шул ете ҡыҙ ете йондоҙ булып ялтырай башлаған. Аҙаҡ уларҙы Етегән йондоҙ тип атағандар.\n1. 2. Башкортостандың ете һанына бәйле мөғжизәләре\nБашкортостандың Ейәнсура районында "Ете быуын" (Семиколенка) тауы бар.\nСуверенлы Башҡортостан Республикаһының Дәүләт атрибуттары символикаһында ла ете һаны сағылыш таба.\nКөньяҡ Башҡортостанда боронғо Ете ырыу берләшмәһе һәм хәҙерге Башҡортостанда йәшәгән төрлө милләт вәкилдәренең берҙәмлек билдәһе булараҡ, республикабыҙҙың Дәүләт флагындағы аҡ һыҙыҡтың уртаһында алтынһыу төҫтә эмблема - түңәрәк эсендә ете таж япрағынан торған ҡурай сәскәһе эшләнгән. Ул - дуҫлыҡ символы, аҡ һыҙыҡ уртаһында урынлашҡан ете таж япрағы Башҡортостан территорияһында уның халыҡтарының тупланыуына һәм берләшеүенә башланғыс һалған ете ырыуҙы кәүҙәләндерә: Юрматы, Үҫәргән, Бөрйән, Табын, Мең, Тамъян, Түңгәүер.\n1. 3. Тәнебеҙгә күҙ һалһаҡ...\nҠайҙа ғына күҙ һалһаң да ете һаны ҡабатлана. Үҙебеҙҙең тәнебеҙгә иғтибар итһәк тә ете һанының ғәжәп рәүештә ҡабатланыуын иҫәпләрбеҙ. Кәүҙәбеҙ ете өлөштән тора: баш, муйын, кәүҙә, ике аяҡ, ике ҡул. Баштағы тишектәрҙе һанап ҡарайыҡ: ике ҡолаҡ, ике күҙ, ике танау тишеге һәм ауыҙ. Бармаҡгарыбыҙға иғтибар итәйек: бер ҡул суғында ун дүрт быуын, икегә бүлһәң, етешәрҙән тура килә. Быуындарыбыҙ: ике бәләкәй, ике тубыҡ, ике бот төбө быуыны һәм бил; ике ҡул бөгәре, ике терһәк, ике ҡулбаш һәм муйын. Беҙҙе йәшәтеүсе төп органдарыбыҙ: йөрәк, үпкә, ашҡаҙан, бауыр, ике бөйөр, тамаҡ -етәү.\nБашҡорттарҙа ете һаны.\n2.1. Ете һанының көнкүрештә, предметтарҙа сағылышы\nИзге мәғәнәле һандар араһынан бик күп нәмәләргә бәйләнгән иң серле, тылсымлы, изге ете һаны. Ете - ул бик ғәжәйеп хикмәтле һан.\nЕте һанын хаҡлы рәүештә Алла һаны тип йөрөтәләр. Ҡөръәндән башлайыҡ: уның китапты асыуғабағышланған тәүге "Фатиха" сүрәһе ете аяттан тора.\nЕр шарына ҡараһак та ете материкты абайларбыҙ: Европа, Азия, Көньяҡ Америка, Төнъяҡ Америка, Австралия һәм Антарктида. Бер үк параллелдәге ҙур һыу ятҡылыҡтары ла етәү: Байкал, Ысыҡкүл, Балхаш, Арал, Каспий, Севан, Балатон. Ҡаҙағстандың көнсығышындағы Жиди сыу (Семиречье) үҙәне.\nКубандағы беҙҙең эраға тиклем v-vi быуатта барлыҡҡа килгән ете уба бар.\nМатдәнең физик хәлен дә етәү тип иҫәпләй хәҙер ғалимдар.\nЙәйғорҙа ете төҫ, моңда ете өн, аҙнала ете көн. Ай фазалары ла етешәр көндән тора һәм аҙнала дүрт тапҡыр ҡабатланып, һижрә календары буйынса бер айҙы тәшкил итә.\nКүк - яҙмышты билдәләүсе изге көс менән бәйле ғаләм донъя. Ул ҡатлы тип иҫәпләнә. Кеше үлгәс, йәне күктең етенсе ҡатына оса һәм етенсе быуынға әйләнеп ҡайта тип фараз ителә. Ни мөғжизә: ожмахы ла ҡатлы, тамуғы ла. Әҙәмде ҡотҡармак булып ете ясин сығалар, үлгәс, етеһен уҡыталар. Шулай ук һәр башҡортҡа үҙенең ете быуын ата -бабаһын белеү фарыз.\nИюль айы - кәкүк айы, етенсе ай, ете төрлө үлән ауыҙ итергә кәрәк. Борон был айҙа ете төрлө үләндән хуш еҫле сәй әҙерләгәндәр: ҡыр сейәһе япрағы, һары мәтрүшкә, ҡарағат япрағы, мәтрүшкә, ҡурай еләге япрағы, еләк япрағы, ҡайын япрағы.\n2. 2. Ете һаны дин өлкәһендә\nҠәҙер төнөндә, йәки рамаҙан айының (Ураҙа айы) 27-се кенөндә ете төн уртаһында күк ҡабағы асыла, сөнки ошо көндә Ҡөръәндең тәүге ете аяты индерелә башлаған. Яҡтыһына ерҙә ятҡан энә лә күренә тигән боронғолар. Тик ул бәхетле кешегә генә асыла һәм шул төндә теләгән теләк ҡабул була. Күк ҡабағы асылған ваҡытта: "Әхирәттә иман бир, донъялыҡта ғүмер бир, тәүфиҡ бир", - тип теләк теләргә кәрәк. Мосолмандарҙың кәмәриә (ай) календары буйынса йылдың ун икенсе айы - Зөлхижә. Был айҙың исеме хаж һүҙенән алынған. Ғәрәптәр исламды ҡабул иткәнгә тиклем үк ошо айҙа хаж ҡылған. Хажиҙар изге ергә ихрам тип аталған кейем кейгән килеш инергә тейеш. Ихрамға инеү өсөн кеше махсус рәүештә ғөсөлләнә һәм ниәт ниәтләп, доға ҡылып, ихрам кейә. Артабан Мәккәләге Әл Хәрам мәсетенә бара. Был мәсеттең уртаһында Ҡәғбәтулла (Аллаһтың кубы) бар. Бөтә донъялағы мосолмандар, намаҙ уҡығанда, йөҙөн ана шул Кәғбәгә йүнәлтә. Хажиҙар Әл Хәрам мәсетенә килгәс, Ибраһимдың ғәмәлен ҡабатлап, Ҡәғбәтулланы ете ҡат (сәғәт уҡтарының хәрәкәтенә ҡаршы йүнәлештә) урап сыға - тәуаф ҡыла.\nИбраһимдың балаһы булмай. "Ғәйеп, бәлки миндәлер", - тип ҡатыны Саара Ибраһимға үҙенең хеҙмәтсеһе Хәжәргә өйләнергә тәҡдим итә. Хәжәр ауырға ҡала. Саара быға бик көнләшә һәм баланың тыуыу ваҡыты еткәс, Хәжәрҙе сүллеккә алып барып ҡалдырырға ҡуша.\nХәжәр сүллектә баланы таба. Ул ваҡытҡа инде һыу ҙа, аҙыҡ та бөткән була. Баланы йыуындырырға, һыуһынды ҡалдырырға һыу булмай. Хәжәрҙең ҡолағына һыу аҡҡан тауыш ишетелә башлай. Сафа менән Мәреүә тауы араһында һыу эҙләп тегеләй-былай, бер урынды йүгереп, ҡалған ерҙе атлап үтә ул. Сабыйы хәрәкәтләнеп, аяҡ үксәһе менән ҡомда уйым яһай. Ана шул ерҙән сөбөрҙәп кенә һыу урғыла башлай.\nХажиҙәр Сафа менән Мәреүә тауы араһын ете тапҡыр урай. Юлдың уртаһында йәшел һыҙат менән билдәләнгән урынды йүгереп, ҡалған урынды атлап үтәләр.\nИбраһим пәйғәмбәрҙең балаһы булмаҫ элек ул: "Аллаһы, әгәр миңә ул насип итһәң, уны үҙеңдең ризалығың өсөн ҡорбан итер инем", -тип нәҙер әйтә. Ибраһимдың улы Исмәғил донъяға килә, әммә пәйғәмбәр нәҙерен онота. Өс тапҡыр тоташ төндә төшөндә уға ошо нәҙерен Аллаһы тәғәлә иҫенә төшөрә.Шунан һуң ғына бурысын үтәргә була ул. Исмәғил ҡорбан итергә алып барғанда, Иблис килеп сыға ла малайға был хәлде һөйләп бирә. Ибраһим Иблисте ҡыуып таш ырғыта.\nХажиҙәр Мина ҡалаһында билдәләнгән көндә өс урында етешәрҙән таш ата. Асылы шунда: эргәбеҙҙә Иблис йөрөй, насар эштәргә ҡоторта, күркәм эштәрҙән тыйылдырырға тырыша. Яныбыҙҙан да, күңелебеҙҙән дә шайтанды ҡыуырға тейешбеҙ. Шуны иҫебеҙҙә тоторға өндәй был ғәмәл.\n2. 3. Ете һаны ырыуҙа\nБашҡорт халҡында ете һаны киң билдәле һан булып һынала. Башҡорт ырыуҙары ла етәүҙән тора: Тамъян, Ҡатай, Бөрйән, Түңгәүер, Мең, Ҡыпсаҡ, Үҫәргән. Көньяҡ Башҡортостанда боронғо Ете ырыу берләшмәһе һәм хәҙерге Башҡортостанда йәшәгән төрлө милләт вәкилдәренең берҙәмлек билдәһе булараҡ республикабыҙҙың Дәүләт флагындағы аҡ һыҙыҡтың уртаһында алтынһыу төҫтә эмблема - түңәрәк эсендә ете таж япрағынан торған ҡурай сәскәһе эшләнгән. Ҡурай сәскәһе нимәне аңлата һуң? Ул - дуҫлыҡ символы, ак һыҙыҡ уртаһында урынлашҡан ете таж япрағы Башҡортостан территорияһында, уның халыктарының тупланыуына һәм берләшеүенә башланғыс һалған ете ырыуҙы кәүҙәләндерә.\n2. 4. Ете һанына бәйле төрлө ырымдар, әйберҙәр, һорауҙар\nСерле лә, мөғжизәле лә ете һаны ырымдарҙа ла осрай. Мәҫәлән, "Ете юл сатында өйгә нигеҙ һалырға ярамай", "Тыуған йылыңда ете һаны булыу - фәрештәңдең булыуы".\nБорон көнкүрештә ҡулланылған әйберҙәрҙә лә ете һаны бар. Мәҫәлән, етеле шәм һәм етенән үрелгән туйыр - бүрегә һуғыу ҡоралы.\nБыл донъяла ете нәмәгә ете нимә етмәй?\nАттың мөгөҙө юҡ,\nҺыйырҙың ялы юҡ,\nКүгәрсендең һөтө юҡ,\nЙомортҡаның йөйө юҡ,\nҺыуҙың дилбегәһе юҡ,\nБолоттоң ҡанаты юҡ.\nБыл донъяла ете нимә юк?\nҠошта һөт юҡ,\nҠолонда үт юҡ,\nҺыуҙа ҡаймаҡ юк,\nЯбынғанда ең юҡ,\nАтта көйшәү юҡ,\nҺыйырҙа аҡыл юҡ,\nТашта тамыр юҡ.\n2. 5.Ете һаны башҡорт халыҡ мәҡәлдәрендә\nБеҙҙең халҡыбыҙҙың иң бай хазинаһы - быуаттарҙан-быуаттарға күсә килгән халыҡ ижады ынйылары. Ә уларҙы барлап, тикшерә башлаһаң, һәр береһендә ете һанын осратырға мөмкин. Бына халыҡ мәҡәлдәрен генә алып ҡарайыҡ:\n"Ете ауылда ете ҡәрҙәшең булһын"\n"Ете ҡат үлсә, бер ҡат киҫ"\n"Егәрленең ҡулы ете"\n"Ете ул өйләндергән - бай булған, ете ҡыҙ биргән - бөлгән"һ.б.\nХалкыбыҙ теле - ниндәй бай ул! Күпме йомаҡ, әйтеме бар! Әкиәте, легендаһы...\nЭйе, был тылсымлы ла, серле лә, мөғжизәле лә ғәжәйеп хикмәтле ете һаны әҙәмде донъяла уратып тора кеүек: өҫтә - ете ҡат күк, аҫта ете ҡат ер. Күктә ете йондоҙ, ерҙә ете мәғдән. Хатта үҙебеҙҙең тәнебеҙҙә лә ете һаны бик күп тапҡырҙар осрай.\nЕте һанының мәғәнә биҙәктәре халыҡ ижадында киң ҡулланыла һәм күмәк булыу, ныҡлыҡ, ойошҡанлыҡ, берҙәмлек билдәһе тип ҡабул ителә. Тылсымлы ете һаны мосолман халҡы өсөн бәхетле һан тип иҫәпләнә. Башҡорт халҡында ҡулланылған ете һанының кешелә, тормош - көнкүрештә, әҙәбиәттә ниндәй роль уйнауын киләһе быуынға ла еткереү кәрәктер тип уйлайым. Сөнки һәр кеше үҙенең халҡының яҙмышын, телен, йәшәйешен һәм мәҙәниәтен белергә тейеш, уны өйрәнеү мотлаҡ.\nЙомғаҡлап, мин һүҙемде филология фәндәре докторы Рәшит Шәкүрҙең "Ете"'исемле шиғыры менән тамамлағым килә:\nҺауаларҙа йондоҙ - ете ҡуҙ,\nЕрҙә шатлыҡ бейей - Ете ҡыҙ,\nЕтегәндең ете ҡуҙынан\nБеҙ башҡортта тыуған ырыуҙар.\nЕте күктең ете ҡатынан Ете төҫтө йыя йәйғорҙар.\nБашҡортостан балҡый Уралда\nЕтегән дә тигән йондоҙҙай.\n1. Абдуллина К. Мөғжизәле һан // Башҡортостан уҡытыусыһы. - № 12 -\nӨфө, 2003. - 38-се б.\n2. Базаева С. Башҡорттарҙа ете һаны // Башҡортостан укытыусыһы. -\n№ 8 - Өфө, 2002. - 63-сө б.\n3. Башҡортостан уҡытыусыһы. - № 6 - Өфө, 2002. - 57-59-сы б.\n4.Башҡортостан уҡытыусыһы. - № - 8 - Өфө,2002. - 63-64-се б.\n5.Башҡортостан уҡытыусыһы. - № 9 - Өфө, 2005. - 33-35-се б.\n6.Буракаев И.Д., Буракаева М.С., Юлмөхәмәтов М.Б. Тормош\nһабаҡтары. 3-сө синыф өсөн дәреслек. - Өфө: Китап, 2003. - 30-36-сы\n7. Йырҙар. - Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1984. - 460-сы б. З.Шәрәфитдинов Д. Донъяның ете мөғжизәһе // Йәшлек. - №8 - Өфө, 2005. - 6-сы б.\n8. Яҡшыдәүләтов Й. З. // Башҡортостан ҡыҙы. - № 2 - Өфө, 2001.-21-се б.\nСалишева Раиса Минегареевна\nНомер материала: ДБ-1184229\nКлассный час "Путешествие в мир доброты" (2 класс)\nМастер-класс "Солнышко из воздушных шаров"\nПрезентация к мероприятию "Осенние посиделки"\nИГРОВОЕ ЗАНЯТИЕ (КЛАССНЫЙ ЧАС) «Что такое толерантность»\nСценарий внеклассного мероприятия "День осени"\nМероприятие на тему "Осенние посиделки"\n1015 0 23.07\n656 0 24.07\n366 0 24.07


Ҡорбан байрамы алдынан республикала мәсет асыу тантаналары үтә\nДәүләкән районы Суйынсы ауылында иман йорто сафҡа инде. Салауат ҡалаһы мәсетендә никах бүлмәһе эш башланы.\nИзге йорт 2007 йылдың 20 сентябрендә төҙөлә башлай. Фотоһүрәттә уның нигеҙен һалыу күренештәре. Ниәт, изге икән, ул ҡасан да булһа тормошҡа аша. Суйынсыла һигеҙ йылға һуҙылған төҙөлөш эштәре тамам. Мәсетте төҙөүҙә ярҙам күрһәткән, өмәләрҙә әүҙем ҡатнашҡан ауылдаштар байрамға йыйылды.\nРәүеф Сәфәрйәнов, Суйынсы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы: «Тарихи документтар буйынса Суйынсы ауылында элек өс мәхәллә булған. Балалар ғәрәп телендә белем алған. Ауылдаштар өлкәндәрҙең һөйләгәнен иҫтә тотоп Аллаһ йортон тергеҙергә ҡарар итә. Мәсеткә уны төҙөүҙе ойоштороусыларҙың береһе Рәмил Фәүәт улының әсәһе Роза Әхмәҙиеваның исеме бирелгән».\nМәсет асыу тантанаһында үҙәк диниә назаратынан, Дәүләкән мәсетенән килгән ҡунаҡтар, урындағы етәкселәр, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре, күрше ауылдар халҡы ҡатнашты. Күркәм байрамға төрлө тарафта йәшәгән ауылдаштар бүләктәр менән ҡайтҡан.\nСалауат ҡалаһы мәсетендә иһә никах бүлмәһе эш башланы. Унда тәүгеләрҙән булып никахын Мостафиндар ғаиләһе теркәне. Бүлмә көнсығыш стилендә биҙәлгән. Ғаилә ҡороусыларға ла, килгән ҡунаҡтарға ла уңайлыҡтар булдырылған. Мәсет эргәһендә фонтан да асылды. Дин әһелдәре уға тинлектәр ырғытмаҫҡа, уны мохтаждарға бирергә саҡыра.


Көләмәстәр/Монасип мәҙәктәре — версиялар араһындағы айырма — Викидәреслек\nКөләмәстәр/Монасип мәҙәктәре — версиялар араһындағы айырма\nКөләмәстәр/Монасип мәҙәктәре (үҙгәртергә)\n21:31, 14 август 2020 версияһы\n66 байт өҫтәлгән , 1 год назад\n21:30, 14 август 2020 версияһы (төҙәтеү)\n(" Иҫке Монасип ауылында ике урыҫ ғаилә йәшәне. Береһе Иван менән Маруся (ауылд..." исемле яңы бит булдырылған)\n21:31, 14 август 2020 версияһы (төҙәтеү) (кире алыу)\nИҫке Монасип ауылында ике урыҫ ғаилә йәшәне. Береһе Иван менән Маруся (ауылда уны Марусь инәй тип йөрөттөләр) исемлеләр ине. Иван монасиптар Ҡағынан саҡырып килтергән тимерсенең ейәне була. Уның Спартак исемле ҡустыһы ла бар ине. Ошо кешеләргә бәйле мәҙәктәр бик күп. Шуларҙың бер нисәһе.\nЭлек ауылда туйҙар ҡыҙ һәм егет яғында өсәр көн була һәм туйҙа ҡыҙ яғынан ҡоҙаға егет яғынан бер ҡоҙа беркетеп ҡуйыла ине. Ҡоҙалар ҡаршы яҡта туй барғанда шул беркетелгән ҡоҙаның ҡарамағында була (йоҡлата, бүләк бирә, туй дауамында күҙ-ҡолаҡ була).\nБер туйҙа Марусь инәйгә Һандуғас исемле ҡоҙағый тәғәйенләнә. Иртәнсәк ҡоҙағыйын сәйгә уятырға булғас исемен онота ла ҡуя. Кем әле, ниндәйҙер ҡош исеме ине тип уйлай-уйлай ҙа, күберәк осраған турғайҙы ғына иҫенә төшөрә. “Турғай ҡоҙағый, Турғай ҡоҙағый, тор, сәй эсәйек!”, тип уята икән ҡоҙағыйын.\n“Ашағыҙ-эсегеҙ, туймағыҙ мәскәйҙәр!”\nМарусь инәй йәш сағында килен булып төшкәс, башҡортса әллә ни белмәй(электән йәшәгәндәре башҡортса ауылдыҡыларҙан да таҙараҡ башҡортса һөйләшкәндәр). Ҡунаҡ саҡырырға булғас, ҡәйнеше Спартактан ҡунаҡты нимә тип әйтеп һыйларға икән тип кәңәш һорай икән. Ҡәйнеше бик шуҡ кеше була. “Ашағыҙ-эсегеҙ, туймағыҙ мәскәйҙәр!” тип әйтергә кәрәк һыйлағанда тип өйрәткән. Мәжлестә Марусь инәй бик етди итеп “Ашағыҙ-эсегеҙ, туймағыҙ мәскәйҙәр!”, - тип ҡыҫтай икән ҡунаҡтарын. Шунан һуң был лаҡап булып китә. Ауылда шаярып ҡунаҡтарын “Ашағыҙ-эсегеҙ, туймағыҙ мәскәйҙәр!”, - тип һыйлай башлайҙар. Минең үҙемдең дә ҡулланғаным булды был һөйкөмлө һүҙҙәрҙе.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/22747»


Бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү программаһы эшләнде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү программаһы эшләнде\n17:37, 19 ноября 2010 Иҡтисад\nБашҡортостан Республикаһында 2012 йылға тиклем бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү программаһы проекты БР Финанс министрлығы коллегияһында ҡаралды. Программа Башҡортостан Хөкүмәте тарафынан 2012 йылға тиклем осорға бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү федераль программаһына ярашлы әҙерләнде.\nӘлбиттә, бюджет финанс ресурстарының сикләнгән булыуы шарттарында бюджет средстволары менән идара итеүгә етди ҡараш, бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү бурысы беренсе планға сыға.\nБР Финанс министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, былтыр республика тупланма бюджетының һөҙөмтәһеҙ сығымдары өлөшө 5 процент самаһы тәшкил итте.\nХөкүмәт программаһы сиктәрендә бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү һәм эҙмә-эҙлекле рәүештә бюджет мөнәсәбәттәренең яңы системаһына күсеү ҡарала. Бюджет средстволары һалыу һөҙөмтә килтерергә тейеш.\nТеги: финанстар, бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеге


Мәктәпкә - яңы тәҙрәләр\nКем-кем, ә сурайҙар урындағы башланғыстарҙы хуплау программаһы тураһында ишетеп кенә белмәй.\nКем-кем, ә сурайҙар урындағы башланғыстарҙы хуплау программаһы тураһында ишетеп кенә белмәй. Ике йыл элек ошо программа ярҙамында зыярат ҡоймаһын тулыһынса яңырттылар. Уның һөҙөмтәлелеген үҙ тәжрибәһендә тойған ауыл халҡы йәнә берҙәм тауыш бирҙе.\nБыл юлы үҙ көстәрен республика, урындағы бюджет ресурстары менән берләштереп, сурайҙар мәктәп тәҙрәләрен алмаштырырға уйлай. Бөгөн бында 43 бала уҡый. Бина 1994 йылда төҙөлгән, ваҡыт үтеү менән тәҙрәләре иҫкергән, шуға ла ҡышын бүлмәләрҙә һыуыҡ.\nЙыйылышта, унда район хакимиәте башлығы урынбаҫары Наил Хәйретдинов ҡатнашты, проект бер тауыштан хупланды. Ауыл халҡы һәр йорттан 1000-әр һум аҡса йыйырға ҡарар итте. Күптәр эш барышында техника менән дә ярҙам итергә вәғәҙә бирҙе.


Егетмен тигән егет…армияла булырға тейешме?!\nРодительская категория: "Туған тел" клубы\tОпубликовано 24.08.2009 12:38\tКүп ҡабатланған ялған ысынға әйләнә, тиҙәр. Бөгөн «Киске Өфө» гәзитендә «Егетмен тигән егет армияла булырға тейеш» исемле мәҡәлә уҡып сыктым. Уҡығандан һуң, ошо абруйлы гәзит редакцияыһы өсөн бик уңайһыҙландым. Аңлашыла: гәзиткә хөҡүмәт сәйәсәтен нисек тә булһа ла, үтәргә кәрәк, ләкин шул тиклем оятһыҙ рәүештә ҡыланырға ярамай ҙа инде...\nБашҡорт рун яҙмалары (ташҡа яҙылған тарих) Подробности\nРодительская категория: Мәҡәләләр\tОпубликовано 26.08.2009 19:00\tСоветтар Союзында йәиһә хәҙерге Рәсәйҙә баҫылып сыҡҡан ҡайһы ғына энциклопедияны алма (былар иҫәбенә «Башҡортостан энциклопедияһы» ла инә), башҡорт теле рәсми рәүештә «йәш яҙмалы» тел, тип атап үтелә. Иң аяныслыһы, Пермь, Силәбе, Ырымбур өлкәләрендә, Удмуртстанда, Мари Элдә, Татарстанда ХIХ-- XX быуаттарҙа боронғо төрки рун яҙмалары табылғанын белә тороп, ғалимдарыбыҙҙың «Ә ни эшләп Башҡортостанда рун яҙмалары юҡ икән?» тип баш ватыуылыр.\nЗәки Вәлидиҙең «Башҡорттоң һәр ауылында тарихи документтарыбыҙ тулып ята», тип әйтеүе һис тә арттырыу түгел. Ысыны шулай, ә бөйөк остазыбыҙҙың белгәне һәм яҙғаны беҙгә тулыһынса һаман килеп етмәгән әле. Үҙем ун бер йыл буйы ауылдан-ауылға йөрөп, таш яҙмаларыбыҙҙы йыя торғас уның һүҙҙәренең дөрөҫлөгөнә инандым генә инандым.\nЭШҺЕҘЛЕК БУЙЫНСА ПОСОБИЕҒА... эшҡыуарлыҡ мәктәбе\nРодительская категория: "Туған тел" клубы\tОпубликовано 23.06.2009 18:08\tОшо көндәрҙә Өфөлә "Латифа" исемле башҡорт балалар художество студияһы үҙ ишектәрен асты. Уның ойоштороусыһы һәм етәксеһе Эльза Ҡотлобаева республикала беренселәрҙән булып бизнес-планын яҡлап сыҡты һәм хеҙмәт баҙарында көсөргәнеште кәметеүгә йүнәлтелгән яңы федераль программа сиктәрендә үҙ эшен асып ебәрҙе.\nУрыҫтан... сусҡа башы ҡотҡарҙы\nРодительская категория: Мәҡәләләр\tОпубликовано 07.06.2009 10:26\tйәки Ҡатнаш никахтар кем өсөн отошло? Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу сараһында башҡорттарҙың һаны кәмемәҫме икән, тигән уй борсой беҙҙе. Бының сәбәбе - ҡатнаш никахтар. Саф башҡорт төбәге булып һаналған Урал аръяғы райондарында ла ошондай ғаиләләр арта бара. Кемдер: "Мөхәббәт өсөн кәртә булмаған кеүек, һөйгәндәргә тел дә, дин дә ҡаршылыҡ түгел", - тиергә ашығыр. Уларға яуап итеп, бер ханымдың яҙмышын миҫалға килтерәм... Хат яҙышыуҙы онотоу... туған телдәге телмәрҙе ле оноттора тугелме?\nРодительская категория: Мәҡәләләр\tОпубликовано 05.05.2009 06:49\tБынан бер-нисә ай элек тыуған яғымда, Ырымбур өлкәһе Красногвардеец районында булырға тура килде. Ҡайтыу форсаты һирәк тәтей. Һәр ҡайтҡанымда үҙгәрештәр, яңылыҡтарҙы йотлоғоп күҙәтәм, тыңлайым, ҡайһы берҙә сағыштырам да.\nМәрйәм Бураkаева менән осрашыу Подробности\nРодительская категория: "Туған тел" клубы\tОпубликовано 04.05.2009 08:27\t30 апрель көнө "Туған тел" клубында яҙыусы, педагог һәм журналист Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы Бураҡаеваның мемуар-эссе жанрында яҙылған "Арғымаҡ" китабы буйынса осрашыу үтте. Әңгәмә барышында клуб ағзалары һәм ҡунаkтар Мәрйәм инәйзән үҙҙәрен ҡыҙыҡындырған һорауҙарына яуаптар алды, Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы ҡатмарлы булған мәсьәләләргә етди тәҡдим-яуаптар ҡайтарҙы. Без Мәрйәм инәйгә ҙур рәхмәтлебеҙ! Һәм киләһе осрашыуҙарҙы көтөп ҡалабыҙ! Был осрашыу "Туған тел" клубының тәүге акцияһы булды.Динир Хәсәнов, клуб ағзаһы Офоҡтары киң уның\nРодительская категория: Мәҡәләләр\tОпубликовано 17.04.2009 09:51\t— Мәрхәбән бик, йә Башҡортостан! — Траптан төшөп, ергә аяҡ баҫҡас та шулай тип шыбырланы башына аҡ яулыҡ бөркәнгән йәш ҡыҙҙың ирендәре. — Һаумы, ғәзиз ерем, туған тупрағым! — Әле балалыҡтан да сығып өлгөрмәгән үҫмерҙең hағыш тулы тауышы, алhыуланып янған сикәләр буйлап йүгергән күҙ йәштәренә быуылып, өҙөлөп ҡалды.\nРодительская категория: "Туған тел" клубы\tОпубликовано 17.04.2009 06:04\t"Һылыуҡай" конкурсында башҡорт ҡыҙҙарына хас милли һыҙаттарға ла ҙур иғтибар бирелһен ине.Шулай ҙа республика гүзәллек бәйгеһенең әҙерлек кимәле йылдан-йыл күтәрелә.Баш ҡаланың иң гүзәл урыны милли батырыбыҙ һәйкәле янындағы Конгресс-холға был көндә халыктын, күпләп ағылыуы бушка түгел ине. Һәр килеүсене беҙҙен кеүек үк бер һорау борсой кеүек: "Гүзәллек тажы кемгә тәтер икән?"\nИвриттың икенсегә тыуыуы, йәки йәhүдтәр үҙ телен нисек күтәрә алғандар?\n"Папа", "мама"... йәки хаталар ҡайҙан башлана?\nБеткә үс итеп тунымды һаттым... Йәки "Шаяниум-2009" йәнә гөрләп үтте\nБашҡорт йәмәғәтселәре Мәскәүҙе пикет һәм петициялар менән “йонсота”\nСтраница 8 из 12\tВ началоНазад3456789101112ВперёдВ конец\tРаботает на Joomla!®


Өфө аэропортының халыҡ-ара терминалы март аҙағында файҙаланыуға тапшырыласаҡ\nБыл турала бөгөн аэропорт етәкселеге Рөстәм Хәмитовҡа объектта төҙөкләндереү барышын тикшергән мәлдә белдерҙе. Әле башҡаланың һауа ҡапҡаһын яңыртыу тамамланыу алдында, ремонт эштәренән һуң уның майҙаны ла, пассажирҙарҙы үткәреү мөмкинлеге лә дүрт тапҡырға артҡан.\nӘле төҙөлөш ҡайнаған майҙан март аҙағында уҡ пассажирҙар менән туласаҡ. Объект ике ҡатлы, тәүгеһендә билет һатыу, теркәлеү, багаж алыу, тапшырыу урындары, икенсеһендә инде үҙ рейсыңды көтөргә, ял итеп алырға мөмкин. Төҙөкләндереү эштәре терминалдың эсендә лә, осоу майҙанында ла, перронда ла алып барылған.\nӨфөнөң халыҡ-ара һауа ҡапҡаһы үҙенең дизайны менән бер объектты ла ҡабатламай, бында заманса технологиялар милли биҙәктәр менән бергә үрелгән. Күреүегеҙсә, терминалда асыҡ төҫтәр өҫтөнлөк итә. Был берҙән алыҫ юлға сыҡҡан пассажирҙарҙың кәйефен күтәреү өсөн эшләнгән, икенсенән ҡуйы һары төҫ Башҡортостандың ҡояшлы республика булыуын һәм бал менән дан тотоуын сағылдыра. Шулай уҡ терминал башҡорт милли биҙәктәре менән дә байытылған.\nТерминалда халыҡ өсөн бар уңайлыҡтар тыуҙырылған, сауҙа-хеҙмәтләндереү үҙәктәре, туҡланыу урындары. Рөстәм Хәмитов уларҙың әҙерлек кимәлен тикшерҙе, проблемалар менән ҡыҙыҡһынды.\nИҫке терминалда ремонт эштәренә 1 миллиард һумдан ашыу аҡса тотонолған, хәҙер уны танырлыҡ түгел, объекттың мөмкинлектәре генә түгел, йөҙө лә тулыһынса үҙгәргән. Яңы халыҡ-ара һауа ҡапҡаһының майҙаны 16 мең квадрат метрҙан ашыу, үткәреү һәләте лә 4 тапҡырға артып 800 пассажирға еткән\nРеспублика башлығы төҙөкләндереү барышын тикшергәндән һуң графиктан тайпылмаҫҡа, бар эштәрҙе планға ярашлы алып барырға ҡушты. Объект март аҙағында файҙаланыуға тапшырылырға тейеш.


Тыл ветерандары » "Урал" гәзите\nАуылдарҙа коллективизация башланғас, Аҙнағолда ла «Ҡамшаҡ» колхозы ойошторола. Ғимранов Әхмәди ағайҙың ғаиләһе лә колхоз ағзалары булып китә. Татыу, матур донъя ҡороп, тырышып эшләйҙәр. Бер-бер артлы 4 ир бала: 1928 йылда - Мотаһар, 1930 йылда - Моталап, 1934 йылда - Хәҙис, 1940 йылда Хатап донъяға килә. Колхозда йыл әйләнәһенә эш бөтмәй. Әхмәди ағай ирҙәр эшен башҡарһа, тормош иптәше Гөлйыһан һыйырын да һауа, көлтә лә бәйләй, игенен дә утай. Тырышып эшләп йөрөгәндә ҡәһәрле һуғыш башлана. Бөтә көс дошманды еңеүгә йүнәлтелә. Аҙнағолдан 6 ғаиләне Сатра йәйләүенә ағас әҙерләргә ебәрәләр. Улар араһында Әхмәди Ғимрановтың ғаиләһе лә була.\nБөгөнгө мәҡәләм Әхмәди ағайҙың ике улы - Мотаһар һәм Моталап тураһында. Икеһе лә бер ваҡыттараҡ IV класты тамамлай. Сермәнгә йөрөргә алыҫ та, мөмкинлек тә булмай.\nСатра йәйләүендә Белорет заводына күмер әҙерләү өсөн ике мейес эшләй. Ике малайға ла эш була. Ботаҡ ташып, яндырып йөрөргә эшкинәләр. Ағасты 1 м 20 см оҙонлоғонда бысып, нәҙектәрен уртаға, йыуандарын дүрткә ярып өйөп ҡуялар. Леспромхоз яғынан әҙ-мәҙ, үлмәҫлек ризыҡ менән тәьмин итәләр. 1943 йылдың сентябрендә Әхмәди ағайҙы фронтҡа алалар. Бер генә хаты килә, Сталинград яғына китеп барабыҙ, тип яҙа. Әсәләре 4 бала менән тороп ҡалғас, 1944 йылда утын әҙерләүҙе ташлап, кире ауылға ҡайталар һәм колхоз эшенә сумалар. Малайҙар бесән әҙерләүҙә, ер тырматыуҙа, ферма эшендә эшләй. Мотаһар Әхмәди улын (һүрәттә уңда) тракторист ярҙамсыһы итеп ҡуялар, сөнки «Ната» тракторын тоҡандырыу бик ауыр була. 1946 йылда военкомат заводҡа эшкә мобилизовать итә. ФЗО- ла уҡып һөнәр алғас, мартен цехында эшләй. Эшләп йөрөгәндә башы йәрәхәтләнә һәм, эшкә яраҡһыҙ тип, эштән сығаралар. Ул ауылға ҡайтырға мәжбүр була. Ҡайтҡас, Рәйсә исемле ҡыҙ менән ғаилә ҡора. Татыу, матур тормошта 6 балаға ғүмер бирәләр. Бөгөнгө көндә бөтәһе лә һау-сәләмәт, төрлөһө төрлө ерҙә матур йәшәйҙәр. Ял көндәрендә тыуған йорттары күңелле шау-шыуға күмелә. Тик тормош иптәше Рәйсә апай ҡаты һәм оҙаҡ ауырыуҙан 2004 йылда вафат булып ҡала. Белореттан ҡайтҡас та Аҙнағол ауылында тәүҙә учетчик, колхоз юлламаһы менән умартасы һөнәренә уҡый. Колхозда умарталар һанын 120-гә ет- керә. Тик колхоздың ҡортсолоҡҡа бирелерлек хәле булма- ғанлыҡтан, тарҡала. Мотаһар Әхмәди улы 1984 йылда колхоз-ара лесхоз ойошмаһына урмансы булып эшкә күсә. Бында 1994 йылға тиклем эшләп хаҡлы ялға китә. Әммә, оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, ҡортсолоҡто ташламай. Алған табышын балаларына тарата. Белгәнен ҡортсолоҡ менән шөғөлләнгән йәштәргә ѳйрәтә. Мәктәп уҡыусылары, балалар йорто тәрбиәләнеүселәре менән осрашыуҙарға йөрөй. Ауылда иң олоһо булғанлыҡтан, һәр кемдең ата-бабаларының тор- мош юлын белә.\nМоталап Әхмәди улының да хеҙмәт юлы колхозда башлана. IV класты тамамлаған малайҙарға ла эш йәйен дә, ҡышын да табылып тора. - Еңеү көнөн беҙ яланда ҡаршыланыҡ. Ағайым Мотаһар трактор ярҙамсыһы, ә мин ат менән ер тырмата инем. Атҡа менеп ултырып булмай, сөнки ул бик ябыҡ. Шуға мин атты етәкләп йөрөнөм. Аяҡта - сабата. Ер еүеш, сабатаға йәбешә, ахырҙа ялан аяҡ йөрөйөм. Бер кеше килеп, беҙҙе ауылға саҡырып ҡайтты. Шунда беҙ ауыл халҡының илауын да, шатланыуын да күрҙек, - тип иҫкә ала Моталап Әхмәди улы.\n1946-1948 йылдарҙа Тирлән һөнәрселек училищеһында уҡып, тимер юл транспорты слесары һөнәренә эйә була. Аҙаҡтан Белорет ФЗО- һында уҡып, металлургия комбинатында канатсы булып эшләй. Көҙ көнө ауылына ҡайтып барғанда колхоз яландарында өр-яңы комбайндарҙың иген урғанын күргәндән һуң комбайнер булыу теләге уяна. Иптәш егеттәре менән Учалы районы Вознесенский механизаторҙар әҙерләү курсына уҡырға китә. 6 ай уҡығандан һуң Сермән МТС-ында комбайнер булып эш башлай. 1952 йылда хәрби хеҙмәткә саҡырыла, унда ла өҫтәлмә һөнәр алыу бәхете тейә. Ул автомеханик һөнәрен үҙләштереп, 1956 йылға тиклем Хабаровск ҡалаһы эргәһендәге авиаполкта авиомеханик бу- лып хеҙмәт итә. Әммә был һөнәр буйынса эш урыны булмағанлыҡтан, колхозда механизатор булып эшләй. 1959- 1968 йылдарҙа Өфө-Белорет аэропорттарында эшләй. Был ваҡыттарҙа леспромхоздар дәр- рәү күтәрелеп китә. Моталап Әхмәҙи улы Нура леспромхозына эшкә күсә. Шул осорҙа Өфө урман техникумын ситтән тороп тамамлай. 1972 йылда район Советына саҡырып, яңы колхоз-урман хужалығына директор итеп тәҡдим итәләр. Был вазифала ул 1982 йылға тиклем эшләй. Бында үҙен хәстәрлекле, оҫта ойоштороусы итеп таныта. Ҡалала һәм Сермәндә таҡта ярыу цехы асалар. Шул уҡ ваҡытта һепертке, һаплыҡ, щеткалар әҙерләү буйынса эш урыны булдырыла. Ағас үҫентеләрен һатып алмаҫ өсөн теплица эшләтә һәм колхоздар ҡырҡҡан диләнкәләрҙә ҡарағай ағасы үҫентеләрен ултырталар. 1982 йылда Ишлелә реалбаза участкаһында эшләгәндә сельпо рәйесе итеп һайлана. Тәүҙә Ишлелә, берләштерелгәс, Сермәнгә күсә. Бында ла үҙен һынатмай. Сабыр холоҡло, кешелекле булыуы һәм үҙ эшенә намыҫлы ҡарауы менән абруй һәм хөрмәт яулай. Сельпо директоры вазифаһында Ишле, Сермән, Үҙән ауыл Советтарына ҡараған сауҙа нөктәләрендә эште яйға һала. Сермәндә - универмаг, Аҙналыла магазин асыуҙы юллай, булғандарын ремонтлата.\nМоталап Әхмәди улы ауыл тормошонда ла әүҙем ҡатнаша, бер нисә саҡырылыш ауыл Советы депутаты булып һайлана. Хаҡлы ялға сыҡҡас, ветерандар советы ағзаһы була. Яңғыҙы булһа ла, һыйыр, ҡош- ҡорт тота. Үҙенең тракторы, еңел машинаһы бар. Әнисә апай менән 1957 йылда өйләнешеп, 2 ҡыҙ һәм 3 малайға ғүмер бирәләр. Әнисә апай 2001 йылда вафат булып ҡалды. Балалары утын-бесән әҙерләүҙә һәм башҡа йорт эштәрендә ярҙам итә, терәк- таяныс булып йәшәй.\nЯҙған мәҡәләмде уҡып сыҡ- ҡас, Мотаһар еҙнә бына нәмәләр өҫтәне:\n- Атайҙан бер генә хат килде. Беҙгә уның үлеме йәки хәбәрһеҙ юғалыуы тураһында хат булманы. Шуның өсөн әсәйебеҙ беҙҙе, атайығыҙ үлмәгән, тиҙ үк ҡайтып етер, тип йыуата торғайны. Ҡайҙа ғына булһаҡ та, бер телем икмәктең яртыһын өйҙәге ҡустыларға һаҡланыҡ. Хәҙер тормош еңел, ҡәҙерен генә белеп йәшәргә кәрәк. Бына шулай, ике миҙалға лайыҡ булған тыл һәм хеҙмәт ветерандары бөгөнгө көндә күптәргә өлгө булып гөрләтеп йәшәй.


Иҫтәлекле датаға - бейеү-бүләк!\nКөҙгә Бөйөк Октябрь Социалистик революцияһына 100 йыл тула. Ошо уңайҙан Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле өр-яңы бейеү әҙерләй.\nБашҡорт халҡының арҙаҡлы улы, башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте ағзаһы, дәүләт һәм хәрби эшмәкәре Муса Мортазинға арналған хореографик композицияла төп урынды ҡурай менән ҡылыс алып тора. Дәртле көй-моңға һалынған бейеүҙең авторы - Рәис Низаметдинов. Өс көн эсендә ҡуйылған сәхнә әҫәре художество советы хөкөмөнә тапшырылды. Әлегә ул тулыһынса әҙер түгел. Үҙгәрештәр индерелеү, сәхнә костюмдары тегеү ҙә күҙаллана.


Күрше хаҡы-тәңре хаҡы - Мои файлы - Каталог файлов - Персональный сайт с. Ильчигулово\nКүрше хаҡы-тәңре хаҡы\nБерегеҙҙә йәннәткә кермәҫ,\nӘгәр күршеләрегеҙ һеҙҙең яманлыҡтан ҡурҡһа\n-Хәйерле көн хөрмәтле ауылдаштар! Бөгөн беҙ Илсеғол ауылында ғүмер буйы йәшәп күршеләре менән аралашып татыу йәшәгән ҡатын кыҙҙарыбыҙҙы саҡырҙыҡ. Ни өсөн кәрәк булды һуң был кисә? Кеше менән кеше аралашырға һөйләшергә, ниндәйҙер яңылыҡты уртаҡлашып йәшәргә тейеш.\nБөгөн беҙ кисәбеҙҙе ошо темаға ярашлы йыр менән башлап ебәрәйек.\nЙыр. Күрше хаҡы- тәңре хаҡы.Йырлай Гүзәл Мөхәмәтйәнова.\nЫсынлап та «башҡайыма ҡайғы төшһә\nИң беренсе күршем белә\nХәсрәтемде үҙ итеүсе,\nйыуатыусым күршем була.»\nБыл һүҙҙәр йөрәккә үтеп, күңелдәрҙе тетрәндерә. Яңғыҙ йәшәһәк, бер кем менәндә аралашмаһаҡ донъяның йәме лә, ҡыҙығы ла булмаҫ ине.\n-Курше тигән һүҙ нимәне аңлата?\nКурше ул төрөк теленән килеп сыҡҡан. Күр, кер, ҡыр тигән һүҙҙәр тамырҙаш. Йәғни, күршеңде күр, уға кер, ул һинәң ҡырыңда тора.\nЙәгеҙ әле күрше тураһында ниндәй мәҡәлдәр беләһегеҙ?\nКүршең үҙеңдән яҡшыраҡ булһын.\nӨй һалғансы,башта күршеңде һайла.\nЕр һатып алма,күрше һатып ал.\nКүрше- туғаныңдан яҡыныраҡ.\nКисәбеҙгә шундай апайҙарҙы саҡырҙыҡ. Улар ғүмер буйы күршеләре менән татыу йәшәп, асыһын-сөсөһөн татыған, бер-береһен яҡшы белгән күршеләр. Шулай уҡ саҡ тормош көтә башлаған йәш ғаиләләрҙе лә саҡырҙыҡ.Был күршеләрҙе һынауға һорау әҙерләнем.\nКүршеңдең тыуған көнө?\nЯратып бешергән аҙығы?\nТелевизорҙан яратып ҡараған тапшырыуы?\nӨйҙәренә алдырған гәзит-журналдар?\nБурысҡа аҡса бирәме?\nЯңы йылды ҡайҙа ҡаршыланы?\nНиндәй гөл үҫтерә?\nЯратып эскән сәйе?\nИҫке әйберҙәр йыямы?\nБына шулай шәп күршеләр икәнһегеҙ, бер-берегеҙҙе якшы беләһегеҙ. ( Һүҙ ҡунаҡтарға бирелә, күршеләргә карата мөнәсәбәттәрен һөйләйҙәр)\nҺүҙ 84 йәшлек пенсионер уҡытыусы Сафия Ниғмәтуллинаға бирелә. Үҙенең яҙған шиғырын уҡып үтә;\nАк карсыға менән күк ҡарсыға\nБер береһен күреп талсыга\nАшап эсеүҙәрҙән дандар сыҡмай\nБерҙәм йәшәү менән дан сыға.\nКеше күңеле быяла\nҺакһыҙ тиһәң ыуала.\nКеше менән һөйләшкәндә\nБулыу кәрәк һак ҡына.\nХолоҡ тигән арғымаҡты\nТыйыу кәрәк саҡ ҡына.\nБелеү кәрәк был донъяла\nБеҙ бит тик ҡунаҡ ҡына.\nРәхмәт Сафия апа. Ололар һүҙе хаҡ шул.\nКүрше күрше тип һөйләйбеҙҙә ул, нисә өйҙө күрше тип иҫәпләйбеҙ?\nКүршеләр-улар һинең өйөңдөң тирә-яғында йәшәгән,ҡырҡынсы өйгә ҡәҙәр булған йорттар.Улар барыһы ла күршеләр хөкөмөнә инә.\nКүрше хаҡы бар тиҙәр. Ниҙән ғибәрәт һуң?\n1)Күршеңә яманлыҡ эшләмә.Уларҙың иң яманы күрше ҡатынын зинаға тартыу. Уның гонаһы башҡа ун ҡатын менән зина ҡылыуҙан да яман, ти Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләм.\n2)Күршеңде һаҡла.Күршеңде һаҡлау-ул уны бүтәндәрҙең золомонан һаҡлау һәм уны ауыр хәлдә ҡалдырмау. Күршеңдең ғәйебен ситкә сығарырға ярамай.Фәҡәт матур ғына итеп нәсихәт итергә кәрәк.\n3)Күршең менән гүзәл бәйләнештә бул.Ярҙам һораһа, ярҙам ит!Бурысҡа һораһа биреп тор!Ауырыһа,барып хәлен бел! Хәйерле ваҡиға булһа, ҡотла!Насар ваҡиға булһа, уртаҡлаш! Үлһә йыназаһына бар!Еләк-емеш алһаң,күршеңә лә бир! Әгәр бирә алмайһың икән, күрһәтмәй генә керт, балаңдың ҡулына биреп тә урамға сығарма, уның балаһын ымһындырма!\n4)Яманлығына сабыр ит.Күршең алама булһа ла, уға яҡшы мөнәсәбәттә бул.Уға яманлыҡ менән яуап бирһәң, арағыҙҙағы дошманлыҡ та,уның зарары ла артыуы ихтимал.\nШулай итеп, күрше менән татыу йәшәргә кәрәк икәнлеген иҫбат итеп киләбеҙ,ә ошо йырҙы тыңлаһаҡ ысынлап тороп ышанасаҡбыҙ.\nЙыр.Ер аҫтында юлдар юҡ.Йырлай Роза Йосопова.\n-Кисәбеҙҙең аҙағында таҡтала : “Берегеҙ ҙә Йәннәткә кермәҫ,әгәр күршеләрегеҙ һеҙҙең яманлыҡтан ҡурҡһа” тигән һүҙҙәр яҙылған һөйләмгә ҡарайыҡ та яманлыҡ эшләмәй татыу итеп йәшәп ғүмер итәйек һәм ошо китаптарға күҙ йөрөтөп сығайыҡ. Был китаптар барыһы ла ауыл тормошона,күрше-күләнгә,ғөрөф-ғәҙәткә ҡағыла.\n-Рәхмәт килгәнегеҙ өсөн. Иҫән һау булығыҙ!\nӘхтәмов М.Х. Башкорт халык мәкәлдәре һәм әйтемдәре һүҙлеге. Өфө –2008.\nВаҡыт гәзите. 14 февраль 2011. №3\nИгеҙйәнова Н. Тәҡдир. Өфө – 2002.\nИшбулатов М. Әруахтар ғәҙеллек юллай. Өфө –2010.\nӘминев Ә. Ҡапҡа . Өфө- 2002.\nӘминев Ә. Сөңгөл. Өфө- 2002.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ижадхана - 2014 - Мәҡәләләр\nТәү күреүҙән нимәһе менәндер үҙенә ылыҡтырған, ниндәйҙер күренмәҫ көсө менән башҡаларҙан айырылып торған бик һирәктәрҙең береһе ул мәҡәләм геройы. Ихласлығы, ирәбелеге шулай итәме уны, әллә башҡа берәй сере бармы, һәр хәлдә, бар кеше менән дә берҙәй ябай һәм һәр кемде тиң күреп аралашыуы, эскерһеҙлеге һәм ярҙамсыллығы өсөн яраталар, хөрмәт итәләр уны бергә эшләгән иптәштәре, меңәрләгән тамашасылары. Ә инде үҙе сәнғәт донъяһына әйҙәгән талиптар һәм мәктәп уҡыусылары өсөн ул ысын мәғәнәһендә кумир, һәр яҡлап та өлгө булырҙай остаз! Кем хаҡында шулай матур һүҙҙәр һөйләй икән, тип аптырамағыҙ тағы: Сибай дәүләт филармонияһында (бөгөнгө Сибай концерт-театр берекмәһе) сағыу сығыштары менән танылыу алған бейеүсе Азат Нәбиуллин ул. Ошо сәнғәт ойошмаһының йөҙөк ҡашы булған "Сибай" халыҡ бейеүҙәре ансамбле асылған көндән эшләй инде бында, ҡалабыҙҙа ғына түгел, республикала, хатта унан ситтә лә күптәр өсөн яҡшы таныш шәхес.\n...Баш ҡалабыҙ Өфөлә - Башҡорт дәүләт медицина институтында белем эстәп йөрөгән буласаҡ йәш табиптар ғаиләһендә донъяға тәүге ауазын һала Азат. Малайға ике йәш тулғанда ҡулдарына диплом алған Нәбиуллиндар ғаиләһен Сибай ҡалаһына эшкә ебәрәләр. Шулай итеп, Азат ошонда балалар баҡсаһына бара, тәү башлап мәктәп ишеген аша атлап уҙа, ҡыҫҡаһы, Сибай - уның өсөн яҡын һәм тыуған ҡалаға әйләнә. "Ояһында ни күрһә, осҡанда ла шул була", тигәндәй, ҡаланың 9-сы мәктәбендә тулы булмаған урта белемгә эйә булған үҫмер урындағы медицина колледжына юлланмаҡсы була. Ниәте - ата-әсәһе юлын дауам итеү. Тик был өлкәлә бер ни ҡәҙәр тәжрибә туплаған, ул замандарҙа үҙ хеҙмәтенең баһаһын әллә ни тоймаған (ә табиплыҡ - иң изге һөнәр, тип лаф ора инек!) әсәһе улының уйҙарына ҡырҡа ҡаршы төшә һәм уны уйынан кире күндерә. Азатҡа туған мәктәбендә уҡыуын дауам итеүҙән башҡа сара ҡалмай. Ә өлгөргәнлек аттестатын ҡулына алғас, ул документтарын Башҡорт дәүләт университетының Сибай филиалына илтеп тапшыра һәм артабан уны уңышлы тамамлай. Бер үк ваҡытта йәш егет 1993 йылда асылған ҡала филармонияһында үҙенең хеҙмәт юлын башлай.\nБуласаҡ педагогтың сәнғәт юлын һайлауын, йөрәк ҡушыуы буйынса, тип әйтһәм, яңылышмамдыр, ахыры. Сөнки Азат әле балалар баҡсаһында тәрбиәләнгән кескәй генә малай сағынан сәхнәгә тартылып, бейеү сәнғәтенә ғашиҡ булып үҫә. Ата-әсәһенең уны музыка мәктәбенә - хореография класына биреүе лә буштан ғына булмағандыр инде. Бөгөн Азат үҙенең беренсе уҡытыусылары Мәстүрә Миҙхәт ҡыҙы Бүләкова менән Вячеслав Викторович Клюевты йылы һүҙҙәр менән телгә ала. Малайҙың кескәй йөрәгендә халыҡ бейеүҙәренә һөйөү осҡондарын нәҡ улар ҡабыҙған да инде! Артабан Рима Фирғәт ҡыҙы Өмөтбаева етәкселегендәге "Гөлдәр" балалар өлгөлө бейеү ансамблендә шөғөлләнеүе лә буласаҡ бейеүсегә ҙур этәргес көс була. Нәзәкәтлелеге, һығылмалығы һәм милли колориты менән арбаған башҡорт бейеүҙәре малайҙы сағыу һәм ҡабатланмаҫ сәхнә кейемдәре менән дә үҙенә әсир итә. Ә инде ансамблдең республика буйлап ҡына түгел, йыш ҡына Мәскәү, Санкт-Петербург ише эре Рәсәй ҡалаларына ла гастролдәргә сығыуы бала күңелендә онотолмаҫ хәтирәләр ҡалдыра, аҡ хыялдар иленә әйҙәй...\n- Бейеү сәнғәте - ул минең тормошом, ә ике тиҫтәнән ашыу тир түккән ансамбль - иң ҡәҙерле һәм шундай яҡын үҙ ғаиләмә тиң, - ти бөгөн "Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы" тигән маҡтаулы һәм юғары исемгә лайыҡ булған арҙаҡлы бейеүсе Азат Арыҫлан улы Нәбиуллин. - Минең бар яҙмышым, хаҡ яҙғаным "Сибай" халыҡ бейеүҙәре ансамбле менән тығыҙ бәйләнгән һәм барлыҡ ҡаҙаныштарым да - тормош юлым да, бәхетем дә уның менән бергә үрелеп бара. Ошонда мин үҙемдең ғүмерлек йәремде, йән һөйгәнемде осраттым һәм, Аллаға шөкөр, бына егерме йылға яҡын инде матур ғына йәшәп ятабыҙ. Кәләшем Рәзилә лә бейеүсе, ул Өфө хореография училищеһын тамамлаған. Пенза ҡалаһында беренсе хеҙмәт сирҡанысы алғас, ата-әсәһе уны яңы асылған Сибай филармонияһына ҡайтарып ала, күрәһең, минең бәхетемәлер...\nОшо ябай ғына һүҙҙәрҙә лә мәҡәләм геройының үҙ һөнәренә ни ҡәҙәр бирелгәнлеген, ғаиләһенә, үҙенең икенсе яртыһына һөйөү һәм ихтирам сатҡыларын сырамытырға мөмкин! Әйткәндәй, Азат Арыҫлан улы өс бала атаһы булған хәстәрлекле ғаилә башлығы ла. Үҙенең йәшәү рәүеше менән ҡатынына ышаныслы терәк, балаларына өлгө булырҙай атай, тик улар тип йән ата, ғаиләм, тип өҙөлә. Алдына ҡуйған маҡсаты ла балаларын аяҡҡа баҫтырыу, ҙур тормошҡа сығарыу һәм кеше итеү. Өлкән ҡыҙҙары Алинаға бөгөн 18 йәш, ул Йәсәүи исемендәге Халыҡ-ара ҡаҙаҡ-төрөк университетында белем ала, киләсәктә ҡартатаһы менән ҡартәсәһе кеүек намыҫлы һәм ышаныслы табип булырға йыйына. Радмилла атаһы уҡыған 9-сы лицейҙа уҡып йөрөй, ә кинйәләре Асҡар әлегә әсәһе менән "өй көтә". Азаттан балаларының кемеһелер уның юлынан китеүен теләр инеме, тип һорағас, һис икеләнмәй генә, әммә үҙенсә ябай һәм аныҡ яуап бирҙе ул: "Юҡтыр, ахыры... Артист һөнәре ситтән ҡарағанда ғына еңел, ә ысынбарлыҡта, кем әйтмешләй, бар ғүмерең тәгәрмәстәр өҫтөндә үтә, үҙ тормошоң шаршау артына йәшерелә... Шулай ҙа, балаларымдың кемеһелер теләй икән - үҙ иректәрендә, йәне теләгән, йылан ите ашаған, тиҙәрме әле?" Азат менән килешмәү мөмкин түгел: сөнки оҙайлы гастролдәр мәлендә ситтән ярҙамһыҙ ни эшләрҙәр ине үҙҙәре? Ярай әле, әсәйҙәре терәк-таяныс. Ҡайҙарҙа ғына йөрөһәләр ҙә балалары өсөн күңелдәре тыныс...\nТамашасыларға "Еҙнәкәй", "Һунарсы", "Елбәгәй" һ.б. яңғыҙ бейеүҙәре менән билдәле булған Азат Нәбиуллин күпселеген күмәк бейеүҙәрҙә ҡатнаша. Әммә ансамблдә уның үҙ урыны, үҙ манераһы бар һәм һиҙгер тамашасы быға иғтибар итмәй ҡалмай. Һәр бейеүҙең үҙенсәлеген, эстәлеген, нескәлектәрен тойоп, бар күңелен һалып ихлас башҡарыуы менән алдыра Азат. Ә, үҙе әйтмешләй, яратмаған, күңеленә ятмаған бейеүҙәр уның өсөн бөтөнләй юҡ!\n"Гөлдәр" балалар өлгөлө ансамблендә репетитор, музыка мәктәбендә хореография уҡытыусыһы, Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтында "Ете ырыу" халыҡ бейеүҙәре ансамбле етәксеһе булып та эшләп йөрөгән бейеүсе үҙенә лайыҡлы алмаш та әҙерләй. Уның йәшәү асылы ла бит - үҙең белгәнде башҡаларға ла өйрәт! Сәнғәт өлкәһенән айырылғас, үҙен тулыһынса педагогик эшмәкәрлеккә бағышламаҡсы Азат. Ә әлегә янып-ярһып сәхнәләрҙә бейей, кешеләргә илһам һәм дәрт өләшә, ҡул аҫтындағыларҙы яңы үрҙәргә әйҙәй.\nЯҙылған: 23.06.14 | Ҡаралған: 1424


Әҙәбиәт » Страница 9 » Архив газеты "Йәшлек"\nАсыш Әҙәбиәт » Хикәйә\nБик бай ғаиләлә малай үҫә. Бер көндө атаһы уны ауылға алып барып, халыҡтың ниндәй ярлы йәшәүен күрһәтергә уйлай. Уның уйынса, улы ундағы тормошто күреп, үҙҙәренең бындағы тормошондағы нәмәләрҙе ҡәҙерләй башлар, тип уйлай. Һәм улының үҙҙәренең байлығы менән ғорурланыуын теләй.\nАуылға килгәс, бик ярлы бер ғаиләлә бер көн, бер төн уҙғаралар.\nКире өйҙәренә әйләнеп ҡайтҡас, атаһы улынан, сәйәхәт оҡшанымы, тип һорай.\n– Һоҡландырғыс, – тип яуаплай улы.\nҺәр кемгә – үҙ орлоғо Әҙәбиәт » Хикәйә\nБер ҡатын бик матур төш күрә. Ул матурлығы менән һушты алырлыҡ магазинға тап була. Имеш, унда кеше йәне ни теләй, шуны һатып ала икән. Сөнки һатыусы урынында Аллаһ үҙе тора, ти.\nҠатын бик шатланған һәм, магазинға инеп, үҙ күҙҙәренә ышанмай:\n– Хоҙайым, был, ысынлап та, Һинме? – тип һораған.\n– Эйе, был мин! Һәм нимә теләйһең, барыһын да бирә алам! – тигән Аллаһ.\nОсрашыуҙарҙа – ғүмер ағыштары, барыштары Әҙәбиәт\nБөйөк Еңеү байрамы алдынан бер төркөм яҙыусы – күренекле шағир, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Ирек Кинйәбулатов, филология фәндәре докторы, профессор, «Ағиҙел» журналының бүлек мөдире Фәнил Күзбәков, билдәле яҙыусы, «Башҡортостан» гәзитенең баш мөхәррир урынбаҫары Факил Мырҙаҡаев һәм «Йәшлек» гәзитенән шағир Мөнир Ҡунафин – Миәкә районының Илсеғол ауылында булып, урындағы башҡорт гимназияһында уҡыусылар менән осрашты, ауыл китапханаһын ҡарап, өлкән йәштәге кешеләр менән әңгәмә ҡороп, был төбәккә ҡағылышлы тарихи материалдар менән дә танышты. Нарыҫ тауында булып, Иҙеүкәй батырға зыярат ҡылырға ла, Әүлиә шишмәһенең теште ҡамаштырырлыҡ һыуынан ауыҙ итергә лә өлгөрҙө әҙиптәр.\nКире ҡайтырға << 1 5 6 7 8 9 10 11 12 13 85 >> Киләһе бит


Тел Ҡытайға еткерер\n7 Август 2018, 17:46\nҠытайҙа уҡып йөрөгән ауылдашымдың каникулға ҡайтҡанын ишеткәс, үҙен күрмәйенсә түҙә алманым. Нәйлә Хәйретдинова әләкәйҙән яҡшы уҡыны ул, бала саҡтан төрлө илдәрҙең мәҙәниәте, сәнғәте менән ҡыҙыҡһынды...\nҠытайҙа уҡып йөрөгән ауылдашымдың каникулға ҡайтҡанын ишеткәс, үҙен күрмәйенсә түҙә алманым. Нәйлә Хәйретдинова Өмөтбай ауылы ҡыҙы. Бәләкәйҙән яҡшы уҡыны ул, бала саҡтан төрлө илдәрҙең мәҙәниәте, сәнғәте менән ҡыҙыҡһынды, уларҙы төптәнерәк өйрәнергә хыялланды. Мин үҙем ауыл китапханаһында эшләнем, ә китапхана Нәйләнең яратҡан урыны булды. Мәҙәниәткә бәйле китаптар һайлауына аптырап та, һоҡланып та ҡарай инем. Бала саҡ хыялын тормошҡа ашырып, Башҡорт Дәүләт университетының философия һәм социология факультетының культурология бүлегенә уҡырға инде. Һайлаған һөнәре мәҙәниәткә һәм сәнғәткә бәйле. Рус телен туған теле кеүек белгән ҡыҙ университетта инглиз, ҡытай телдәрен яратып үҙләштерә. Ляонин университетынан килеп уҡытҡан Гун Лэйгә һәм Илүсә Ривал ҡыҙына рәхмәтле Нәйлә. Уҡытыусылары ла ҡыҙҙың ҡытай телен оҡшатҡанын, өйрәнергә ынтылғанын, телдәргә һәләте бар икәнен күрмәй ҡалмай, өҫтәмә дәрестәр биреп, хәлдәренән килгәнсе телде үҙләштерергә ярҙам итә. Сит илгә барып уҡырға ла улар кәңәш итә. Үҙендә ышаныс тойған ҡыҙ бәхетен һынап ҡарамаҡсы булып, халыҡ-ара телдәрҙе өйрәнеү маҡсатында, имтихан тапшыра. Һынауҙы уңышлы үтә Нәйлә, һәм уны Төнъяҡ Ҡытайға, Шеньян ҡалаһының данлыҡлы Ляонин университетына уҡырға саҡыралар .\nАтаһы менән әсәһенә ҡыҙҙарының“ сит илгә уҡырға китәм” тигән хәбәре аяҙ көндө йәшен йәшнәгән кеүек тәьҫир итә. Һөйөнөргәме, көйөнөргәме, тип аптырап ҡалалар. Әммә яйлап ҡыҙҙары һайлаған был аҙымға күнеп, фатиха бирәләр. Шулай ҡыҙҙарына булған ышаныстарын, һайлаған юлы менән ризалыҡтарын белдерәләр.\nШулай итеп, нескә һәм шул уҡ ваҡытта көслө, маҡсатлы тәүәккәл башҡорт һылыуы алыҫ тарафтарға юл ала. Уның менән бергә ун студент һәм Башҡортостанға килеп белем алып йөрөгән Үзбәкстан, Ҡырғыҙстан, Ҡаҙаҡстан студенттары ла юлға сыға. ”Улар менән тиҙ дуҫлаштыҡ. Ҡәрҙәш телдәр булғас, бер-беребеҙҙе аңлауы ауырлыҡ тыуҙырманы. Әле лә, осрашһаҡ, һөйләшеп һүҙебеҙ бөтмәй” – ти Нәйлә.\nӨфөнән – Мәскәүгә, артабан Пекинға осалар. “Юлға 25 мең аҡса китте, – тип һөйләне ҡыҙ тәүге тәьҫораттары менән уртаҡлашып. – Килеп төшкәс тә ҡыйын булды. Бөтә нәмә ят. Сит телдә һөйләшәләр... Ҡайҙа ҡарама “социализм”, “коммунизм” тигән яҙыуҙарҙы, ураҡ, сүкеш төшөрөлгән плакаттарҙы күреү ҡыҙыҡ булды. Ҡытай – матур ил. Бөтә ерҙә таҙалыҡ. Йорттарҙың СССР заманында беҙҙең илдә төҙөлгәндәренә оҡшаштары күп, заманса архтектура менән һалынғандары ла бар. Бында йылы, тик... атмосферала бысраҡ төтөн, һуларлыҡ түгел. Ҡалын материалдан тегелгән, күп тапҡыр ҡулланыла торған маска кейеп йөрөйбөҙ. Сәнәғәт ныҡ үҫешкән, аҙым һайын ниндәйҙер химик завод-фабрикалар. Шул заводтарҙың торбаларынан ҡап-ҡара төтөн сыға ла инде. Юҡҡа ғына бөтә донъяны осһоҙло Ҡытай әйбере баҫмаған икән... Әле үҙебеҙ ҙә ҡытай баҙарына барғандан һуң баш ауыртып тора. Быйыл әллә нисә йылға беренсе тапҡыр ҡар яҡған”.\nУниверситетта уҡыуҙар инглиз, ҡытай телдәрендә алып барыла икән. Бөтә йөҙөнөң төрлө төбәктәренән килеп уҡыйҙар. Һиндостан , Пакистан, Африканан килгән йәштәргә уҡыу ауыр бирелеүен телгә алды Нәйлә. Ә Рәсәй студенттәры ҡытай иероглифтарына тиҙ төшөнөп алған.\nНәйлә телде өйрәнеү класында уҡый. Сит ил студенттары бөтә уңайлыҡтары булған ятаҡта йәшәй. Уҡыу, йәшәү бушлай, хөкүмәт ҡарамағында. Өлгәшмәгән студенттарға ярҙам ҡулы һуҙырға һәр ваҡыт әҙер Нәйлә. Урындағы ҡытайҙарға рус телен өйрәтеүҙе лә ҡыҙыҡ күрә. “Студенттар менән аралашыу күңелле, – ти Нәйлә. – Төрлө телдәрҙә һөйләшәләр, һәр береһенең үҙ ғөрөф- ғәҙәте, йолалары, аш-һыуы, бейеү-йырҙары. Улар менән бер-беребеҙҙе таныштырабыҙ, бүтән милләттәр тураһында күп нәмә белеп ҡалабыҙ. Уҡытыусылар ҡытай милләтенән, дәресте инглиз телендә лә, ҡытайса ла аңлаталар. Рәсәйҙе беләләр, халҡына хөрмәт менән ҡарайҙар, “тик һеҙҙә һыуыҡ” тип аптырайҙар. Ҡытай ҡыҙҙары ҡурсаҡ һымаҡ кейенергә ярата, европа кейемдәренә өҫтөнлөк бирәләр. Аҡ күренер өсөн биттәренә ҡалын итеп пудра һөртәләр. Ә егеттәре классикаға өҫтөнлөк бирә. Ни эшләптер сит ил халҡы менән фото төшөүҙе ҡыҙыҡ күрәләр...”\nҠытай кешеләре кредитҡа әйбер алмай икән. Аҡсаны һәйбәт эшләйҙәр, ҡыйбатлы ғына машиналарҙа йөрөйҙәр. Ныҡ тырыш халыҡ, шуға ла, төрлө ҡатламдан булыуҙарына ҡарамаҫтар, иркен йәшәйҙәр. Юғары белемгә ынтылалар. “Урамда йәйәүлеләр, велосипед, мотоциклда йөрөгәндәр шул тиклем күп, аңғарып ҡына йөрөмәһәң, тапалып ҡалырға ла мөмкин”, – ти Нәйлә. Ҡытайҙа бер генә бала табырға рөхсәт итәләр, икенсеһен тапһаң, налог түләргә кәрәк икән. Тиҙҙән өсөнсөһөн табырға рөхсәт ителәсәк, тигән хәбәр йөрөй, ти.\nҠытайҙа татар халыҡ үҙәге бар тип ишеттек, тип тә әйтте Нәйлә. Ситтә йәшәп тә үҙ телдәрен, ғөрөф-ғәҙәттәрен онотмай, төрлө милли байрамдарын үткәрергә тырышалар икән.Телебеҙ юғалып бара, тип беҙ бында дәүләтте ғәйепләйбеҙ, ә улар Ҡытайҙа йәшәп тә үҙ телдәрен һаҡларға өлгәшә.\nҠытайҙар театрҙарға ла ихлас йөрөй. Китапханалары ла бик күп. Китап уҡырға яраталар. Интернет әҙ булғанға, бөтә һорауҙарға яуапты китаптан эҙләйҙәр. Реклама беҙҙең илдәгегә ҡарағанда күберәк.Телевизорҙан дә көнө-төнө күрһәтәләр, аҙыҡ-түлек төрөлгән ҡаптарҙа ла етерлек. Урам буйында ла ҡысҡырып әйберҙәренә реклама яһап йөрөйҙәр.\nҠытайҙа беҙҙән өс сәғәткә айырма. 16 февраль – уларҙың Яңы йыл байрамы һәм был мәлдә урамдарҙа ҡыҙылға буялған фонарҙәр , плакаттар эленә. Ҡыҙыл – уларҙың яратҡан төҫө – бәхет төҫө.\nЯл көндәре йәйәүләп ҡала буйлап йөрөргә ярата Нәйлә. Ҡытай тураһында күберәк белгем килә, ти ул. Ҡытай, Япон һуғышын сағылдырған музейҙарҙа булған. Киләсәктә Пекин, Шанхай, Гуангжоу, Далянь ҡалаларын , данлыҡлы ҡытай стенаһын күрергә хыяллана.\nАғастарҙың һирәк үҫеүе сәйер тойолған ҡыҙға. “Тыуған яғыбыҙҙы иҫкә төшөргән ҡайын ағасын күреп, иҫ киткес ҡыуанғайным! Башҡаларын танымайым, – тип һөйләне ул. – Ятаҡ эргәһендә ят өс ағас үҫә. Япраҡтары йәшел саҡта берәү ҙә килмәй ине, һарғайғайны, кеше өҙөлмәй , һәм шуға иғтибар иттем: уның янында ғаиләләре менән фотоға төшәләр. Күрәһең, үҙҙәренең берәй ырымы бар. Урам уртаһында балалары менән ҡағыҙ яғып ултырған ҡайғылы кешеләрҙе йыш осратырға тура килә. Аптырап, уҡытыусынан һорағайныҡ, “шулай үлгән туғандарын иҫкә алалар.Тәүҙә ҡағыҙ битенә мәрхүм тураһында матур иҫтәлектәр яҙалар ҙа, аҙаҡ яндыралар, тип аңлатты...”\nОлолары спорт менән күп шөғөлләнә. Парктарҙа йүгереп, күнегеүҙәр эшләп, йырлап-бейеп йөрөгәнен кешеләрҙе йыш осратам, ти Нәйлә.\nӘйберҙәр, хаҡтар тураһында ла бер аҙ һөйләне Нәйлә: “Магазиндарҙың метрола, ер аҫтында урынлашҡандарында әйберҙәр осһоҙораҡ. Ә ер өҫтөндәгеләрендә ныҡ ҡиммәт. Унда әйбер осһоҙ, тиһәләр ҙә, улай түгел. Аҙым һайын ҡытай аш-һыуы һатылған киосктарҙа ла, магазиндарҙа ла хаҡтар тешләшә.Күберәк дөгө, йәшелсәгә өҫтөнләк бирәләр. Тауыҡ итен бөтөнләй күргәнебеҙ юҡ. Эт итенән бешерәләр, тигәнде ишеттек тә, беҙ хәҙер ғөмүәмән ит ризыҡтары ашамайбыҙ...”\nСер түгел, сәнәғәттең һәр тармағында сит телдәр белгән белгестәргә ҡытлыҡ ҙур. Яҡшы уҡыған ауылдашыма ла уҡыуын артабан дауам итергә тәҡдим иткәндәр. Контракт төҙөргә саҡырғандар. Нәйлә әле ризалашмаған. Өс йыл буйына бындағы бысраҡ һауаны һулап, ҡалайтып йәшәмәк кәрәк, тип уйлай ул.\nТуғандарына алып ҡайтҡан бүләктәр менән ҡыҙыҡһындым. Цзянсу провинцияһындағы Тайху күлендә үҫкән йәшел сәй, Улун сәйе, рауза сәскәһенең тажынан эшләнгән тәм-том, сей иттән эшләнгән кәнфиттәр... Йәнә өйҙә кейергә әсәһенә ҡаталар, ҡытайҙарҙың милли музыка ҡоралы булған дудочка-флейта , йәшел төҫтәге нефрит ташынан эшләнгән беләҙек, көҙгө менән тараҡ, биҙәнеү әйберҙәре. Ҡытайҙа ҡиммәтле нефрит ташы күп сығарыла икән. Итле кәнфиттән башҡа бүләктәр бөтәһенә лә оҡшған, сәйгә заказ да биргәндәр.\nҠытайҙа уҡырға, эшләргә теләгән йәштәргә яҡташыбыҙҙың кәңәше: ”Теләгегеҙ, белемегеҙ бар, телде бер ни тиклем һупалайһығыҙ икән, сығып китергә ҡурҡмағыҙ, һәр ваҡыт юғарыраҡҡа үрләгеҙ. Башҡорт – тәбиғәт балаһы тип бөтөнөбөҙгә лә ауылда төпләнергә тимәгән. Сит илгә барып һеҙ үҙегеҙ өсөн әллә күпме тәжрибә туплап ҡайтасаҡһығыҙ. Тик, ҡайҙа ғына йөрөһәгеҙ ҙә, Рәсәй уртаһындағы бәләкәй генә Башҡортостандан булыуғыҙҙҙы онотмағыҙ. Сит ил халыҡтары араһында үҙегеҙҙе күркәм тотоғоҙ...”\nБына шулай төпкөл генә ауылда тыуып-үҫкән ябай башҡорт ҡыҙының ер аяғы – ер башында уҡып йөрөүе һоҡландыра һәм ғорурландыра. Бик күптәргә өлгө булырлыҡ ҡыҙ үҫтергән әсәһе менән атаһы.


Сәк-сәк — версиялар араһындағы айырма — Викидәреслек\nСәк-сәк — версиялар араһындағы айырма\n15:18, 5 декабрь 2016 версияһы\n192 байт өҫтәлгән , 5 лет назад\n14:46, 5 декабрь 2016 версияһы (төҙәтеү)\n15:18, 5 декабрь 2016 версияһы (төҙәтеү) (кире алыу)\nБауырһаҡты,сәк-сәкте әнейем тәмле итеп бешерә. Үҙем дә ваҡыт булғанда бешерергә яратам. Башта 5 йомортҡаны (һыуытҡыстан алдан алып ҡуйырға кәрәк, йылына торһон өсөн) оҙак ҡына итеп туғырға кәрәк.Матур булып күпереп сыҡҡансы. Был иң мөһиме!!!Шунан семтем тоҙ һибергә лә, он өҫтәп, ҡамыр баҫырға (әгәр теләһәгеҙ балғалаҡ осонда сода ла һалып ебәрергә була. Ике төрлө итеп бешергәнем бар, тегеләй ҙә,былай ҙа оҡшай). Ҡамыр йомшаҡ ҡына булырға тейеш.. Аҙаҡ ҡамырҙы йәйеп,үҙегеҙ теләгән оҙонлоҡта ҡырҡып,майлы суйында бешерергә генә ҡалды! Һәр партияны бешереп алғас , суйынды алдан әҙерләп ҡуйған һалҡын һыулы тимер табаҡҡа ултыртып, аҙыраҡ майҙы һыуытып алыр кәрәк. Шулайтҡанда ғына бауырһаҡтар ярылмай бешә. Мин үҙем ҙур бауырһаҡтарҙы яратам,тәмлерәк һымаҡ. Теләйһегеҙ икән, нәҙек итеп ҡырҡып бешерегеҙ.) ▼\n'''Сәк-сәк''' — ҡамырҙан әҙерләнгән татлы ризыҡ.\nБауырһаҡты,сәк-сәкте әнейем тәмле итеп бешерә. Үҙем дә ваҡыт булғанда бешерергә яратам.\n▲Бауырһаҡты,сәк-сәкте әнейем тәмле итеп бешерә. Үҙем дә ваҡыт булғанда бешерергә яратам. Башта 5 йомортҡаны (һыуытҡыстан алдан алып ҡуйырға кәрәк, йылына торһон өсөн) оҙак ҡына итеп туғырға кәрәк. Матур булып күпереп сыҡҡансы. Был иң мөһиме!!! Шунан семтем тоҙ һибергә лә, он өҫтәп, ҡамыр баҫырға, (әгәр теләһәгеҙ балғалаҡ осонда сода ла һалып ебәрергә була. Ике төрлө итеп бешергәнем бар, тегеләй ҙә,былай ҙа оҡшай). Ҡамыр йомшаҡ ҡына булырға тейеш.. Аҙаҡ ҡамырҙы йәйеп,үҙегеҙ теләгән оҙонлоҡта ҡырҡып,майлы суйында бешерергә генә ҡалды! Һәр партияны бешереп алғас , суйынды алдан әҙерләп ҡуйған һалҡын һыулы тимер табаҡҡа ултыртып, аҙыраҡ майҙы һыуытып алыралырға кәрәк. Шулайтҡанда ғына бауырһаҡтар ярылмай бешә. Мин үҙем ҙур бауырһаҡтарҙы яратам, тәмлерәк һымаҡ. Теләйһегеҙ икән, нәҙек итеп ҡырҡып бешерегеҙ.)\nТеләйһегеҙ икән, нәҙек итеп ҡырҡып бешерегеҙ.\nӘ сиропты ошолай эшләй әнейем. Бер стакан шәкәргә ярты стакан һыу һалып шәкәр ирегәнсе ҡайната, шунан ҡайнап ултырған сиропҡа ярты стакан бал һала ла, биш минуттан һүндерә. Аҙаҡ, ошо сиропты бауырһаҡ өҫтөнә ҡойоп бутай ҙа, матур итеп өйөп ҡуя.\n(<small>Гөлназ Ишемғолова) яҙып алған</small>\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/11647»


“Һаулыҡ формулаһы” – изгелек менән ауылдарға! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » “Һаулыҡ формулаһы” – изгелек менән ауылдарға!\n16.06.2019 “Һаулыҡ формулаһы” – изгелек менән ауылдарға!\nБылтыр 15 сентябрҙән 1 ноябргә тиклем “Изгелек – ауылға” тип аталған Бөтә Рәсәй өмәһе үткәйне. Уны Рәсәй Хөкүмәте менән илдең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы, Йәштәр эше буйынса федераль агентлыҡ менән Ирекмәндәр йылы дирекцияһы һәм “Ирекмәндәр-медиктар” Бөтә Рәсәй хәрәкәте ойошторҙо. Белорет медицина колледжы был сараны ҡуш ҡуллап күтәреп алды һәм уҡыу йортоноң “Һаулыҡ формулаһы” ирекмәндәр ойошмаһының бер төркөмө Үрге Арша ауылына барып, фельдшер-акушерлыҡ пунктында өмә уҙғарҙы: студенттар ФАП-ты таҙартып, процедура кабинетына косметик ремонт яһаны. Шулай уҡ ирекмәндәр медпункттың тирә-яғын да рәтләп, ҡойманы алмаштырҙы, биләмәне сүп-сарҙан таҙартты. Эштәрҙе тамамлағас, уңған егеттәр һәм ҡыҙҙар ФАП-ҡа сәләмәт йәшәү рәүеше, сирҙәрҙе иҫкәртеү тураһындағы санбюллетендәр менән буклеттар ҙа бүләк итте.\n“Изгелек – ауылға” өмәһе күптән үтһә лә, Белорет медколледжы изге эштәрҙе дауам итергә ныҡлап тотона. Мәҫәлән, апрелдә “Һаулыҡ формулаһы” ирекмәндәре Белорет үҙәк район дауаханаһы хеҙмәткәрҙәре менән бергә Әзекәй фельдшер-акушерлыҡ пункты биләмәһендә экологик өмә үткәрҙе. Сүп-сарҙан таҙартҡас, егеттәр ҡойманы алмаштырып ҡуйҙы, ҡыҙҙар иһә уны “һә” тигәнсе буяп та ебәрҙе. Студенттар ФАП эсенә инсультҡа һәм талпан энцефалитына ҡағылышлы санбюллетендәр эшләп элгәс, ауыл халҡы өсөн “Ҡан баҫымыңды бел” акцияһы ойошторҙо. Буласаҡ медиктар ФАП-ҡа килгән һәр кемдең ҡан баҫымын үлсәп, сәләмәт йәшәү рәүеше буйынса кәңәштәр ҙә бирҙе. Әзекәйҙәр – әүҙем халыҡ, акцияла дәррәү ҡатнашты, тип ҡыуана ирекмәндәр.\nМай аҙағында был шәп студенттар Боғанаҡҡа килеп, фельдшер-акушерлыҡ пункты бинаһын капиталь ремонтҡа әҙерләне – түшәмде, стеналарҙы иҫке плитка, обойҙан таҙартты. Берәүҙәре “ҡара” эш менән булған арала, икенселәре ауыл халҡы менән осрашып, һаулыҡҡа ҡағылышлы әңгәмәләр үткәрҙе.\n– Студенттар акцияла оло теләк менән ҡатнаша, баш тартыусылар бөтөнләй юҡ, ҡайһы берәүҙәр хатта һәр ауылға ла йөрөргә риза, – тип һөйләй тәрбиәүи эштәр буйынса бүлек мөдире Людмила Валерьевна Кваснина. – Беҙгә ошо фельдшер-акушерлыҡ пункттарында, ошо кешеләр менән эшләргә тура киләсәк, ти улар. Уҡыу йылы башынан ирекмәндәребеҙ тарафынан биш ФАП-ҡа ярҙам күрһәтелде. Беҙҙең “Һаулыҡ формулаһы” ирекмәндәр хәрәкәтенә – ун йылдан ашыу. Экология, хәрби-патриотик, донорлыҡты һәм сәләмәт йәшәү рәүешен киң йәйелдереү, сирҙәрҙе иҫкәртеү һәм башҡа йүнәлештәр буйынса әүҙем эшләйбеҙ.\nӘлеге ваҡытта ирекмәндәр хәрәкәтендә – 74 ағза. Йыл һайын тәжрибәле ирекмәндәр, 3 – 4-се курс студенттары, яңы уҡырға ингән студенттар алдында сығыш яһап, хәрәкәткә ҡушылырға өндәй. Йөрәгендә ут янғандар, әлбиттә, “Һаулыҡ формулаһы”нан ситтә ҡала алмай. Сөнки ирекмәнлек – башҡаларға ихлас күңелдән ярҙам итеүҙән тыш, үҙ мөмкинлектәреңде асырға, һәләттәреңде файҙаланырға ла ирек биргән майҙансыҡ. Кеше алдында үҙеңде тоторға, халыҡ менән аралашырға, төрлө эштең рәте-сиратына ла төшөнөргә ярҙам итә. Һәр көндө файҙалы үткәрергә ынтылған буласаҡ медицина хеҙмәткәрҙәре йә һөнәри уҡыу йорттары студенттары өсөн “Сәләмәт туҡланыу” акцияһы үткәрә, йә мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн реабилитация үҙәгенә уйынсыҡтар йыйып тапшыра, уйындар ойоштора, йә ветерандар менән осрашып, уларға ярҙам күрһәтә... Ниндәй генә эш-сараға тотонһалар ҙа, Дарья Лысенкова, Гүзәл Нәбиуллина, Анастасия Портнова, Айһылыу Сиражетдинова, Шәүрә Ғәзизова, Истикбол Иминжанова кеүек шәптекәйҙәр уны күңел һалып башҡара.\n– Медицина хеҙмәткәре изге күңелле, ярҙамсыл, уңған булырға тейеш, – ти Гүзәл Нәбиуллина. – Мин үҙем бәләкәйҙән медик булырға хыялландым. Сөнки өләсәйем Зәйнәп Абдул ҡыҙы Зыяитдинованың ауыл медпунктында нисек эшләгәнен күреп үҫтем. Уны халыҡ тәрән ихтирам итә, өләсәйем менән ныҡ ғорурланам. Атайым Зөлфәр Шаһыбал улы – “Тиҙ ярҙам” фельдшеры. Уның да тырышып эшләүе бик оҡшай, шуға ла, әлбиттә, минең дә электән кешеләргә ярҙам иткем килде. Кемгәлер ярҙам иткәндән һуң, уларҙың йөҙөндә йылмайыу күрһәм, аңлатып бөтмәҫлек кинәнес алам. Шулай бер-беребеҙҙе ҡыуандырып, донъяны йәмләп, изгелектәр ҡылып йәшәүгә тағы ни етә?!\nГүзәл кеүек әүҙем, тырыш һәм миһырбанлы шәфҡәт туташтары, фельдшерҙар ҡала-ауылдарыбыҙҙа эшләһә, барыбыҙ ҙа оторбоҙ. Уңған студенттар уҡыу йортон уңышлы тамамлаһын да, һөнәренең изгелеген һаулыҡ фронтында тулыһынса аҡлаһын әйҙә!


Путин тарифтарҙы барланы\n31 Июль 2019, 09:05\nПутин тарифтарҙы барланы Рәсәй Президенты Владимир Путин Федераль антимонополия хеҙмәте етәксеһе Игорь Артемьев менән осрашыу үткәрҙе, уның барышында торлаҡ-коммуналь түләүҙәрҙең самаһыҙ артыуы проблемаһын да күтәрҙе. “Беҙҙең граждандар, иҫәпләүҙәренсә, Рәсәйҙәрҙең төрлө төбәктәрендә нигеҙһеҙ үҫкән тарифтарға даими иғтибар итә. Был мәсьәлә һәр йәһәттән хәл ителгән булһа, кешеләр “тура бәйләнеш”кә шылтыратып, зарланмаҫ ине”, – тип белдергән дәүләт етәксеһе осрашыу барышында. #ВладимирПутин\nРәсәй Президенты Владимир Путин Федераль антимонополия хеҙмәте етәксеһе Игорь Артемьев менән осрашыу үткәрҙе, уның барышында торлаҡ-коммуналь түләүҙәрҙең самаһыҙ артыуы проблемаһын да күтәрҙе.\n“Беҙҙең граждандар, иҫәпләүҙәренсә, Рәсәйҙәрҙең төрлө төбәктәрендә нигеҙһеҙ үҫкән тарифтарға даими иғтибар итә. Был мәсьәлә һәр йәһәттән хәл ителгән булһа, кешеләр “тура бәйләнеш”кә шылтыратып, зарланмаҫ ине”, – тип белдергән дәүләт етәксеһе осрашыу барышында.\nИгорь Артемьев был проблеманы ҡануниәттең камил булмауы менән бәйләй. Әйтеүенсә, торлаҡ-коммуналь тармаҡҡа бәйле закондарҙың бәғзеләре үткән быуаттың 90-сы йылдарында уҡ ҡабул ителгән, уларҙы камиллаштырыу иһә күптән түгел тамамланған. Дөйөм алғанда, тарифтарҙың үҫеүенә бәйле хәл ил буйынса контролдә тотола, әммә айырым осраҡтар килеп сығып тора.


Хәбәрҙәр: Вьетнам эшселәре Ҡытай фабрикаларын тар-мар итә.\nВьетнам эшселәре Ҡытай фабрикаларын тар-мар итә.\nВьетнамдың көньяғындағы Ҡытайға ҡаршы акциялар сит ил инвесторҙары милке булған сәнәғәт предприятиеларын тар-мар итеүгә әйләнеп китте. Меңдәрсә Вьетнам эшсеһе Ҡытай, Көньяҡ Корея, Япония һәм Тайвань инвестиция капиталы ярҙамында төҙөлгән фабрикаларҙы ҡыйратты һәм яндырҙы.\nВьетнам демонстранттары ҠХР-ҙың Көньяҡ Ҡытай диңгеҙендәге бәхәсле Парасель утрауҙары районы акваторияһына дәғүәне көсәйтеүенә асыуҙарын белдерә. Бында Пекин углеводород сығанаҡтарын эҙләй башлағайны.\nПекин Ханойҙан ҠХР-ҙың Вьетнамдағы ойошмалары һәм граждандарының именлеген тәьмин итеүҙе талап итте.\n“Кем бында ҡорбан һәм кем бында провокатор? Хәлдәрҙең тиҙ арала насарайыуын кем теләй? Кем конфликттың көсәйеүен көҫәй? Минең уйымса, был һорауҙарға яуапты оҙаҡ эҙләү кәрәкмәй. Провокатор ролен Вьетнам уйнауын инҡар итеү ауыр булыр, тип уйлайым,”-тип белдерҙе Ҡытай сит ил эштәре министрлығы вәкиле.\nҠытай Көньяҡ Ҡытай диңгеҙендәге быраулау платформаһын беренсе майҙа урынлаштырғайны. Пекин август уртаһына ҡәҙәр Ханой һәм Пекин үҙенеке тип иҫәпләгән Парасель утрауҙары акваторияһында нефть һәм газ эҙләйәсәге тураһында белдерҙе. Ошо көндәрҙә платформа районында Ҡытай һәм Вьетнам патруль караптары араһында ҡораллы бәрелеш булды.


“Хәтер шәме” онлайн ҡабыҙыла | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n18 июня 2020 — 13:46 ГТРК «Башкортостан»\nЙыл да 2 июндә илдә “Хәтер шәме” Бөтә Рәсәй акцияһы ойошторола. Пандемия сикләүҙәре сәбәпле быйыл был сара яңыса, йәғни, онлайн үтә. Һуғышта һәләк булған яугирҙәр иҫтәлегенә Акция сайтында “шәм ҡабыҙырға” мөмкин. Ошонда уҡ дәүләтебеҙҙең ҡайһы ҡалаһы нисек һуғыш ҡаршылағаны тураһында тарихи мәғлүмәт алырға була. “Хәтер шәме” акцияһында ҡатнашып һәр кем Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына ярҙам итә ала. Һәр ҡабынған шәм ветерандарға медицина ярҙамы күрһәтеү иҫәбенә бер һум өҫтәй. Аҡсаны “Быуындар иҫтәлеге” хәйриә фонды күсерә. Ватан геройҙарын деньпамяти.рф сайтында иҫкә алайыҡ.\nҒафури районы үҙәге Красноусол ҡасабаһында башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының төбәк-ара форумы дауам итә. Хәбәр итеүебеҙсә, ул Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы иғлан иткән Башҡорт теле йылына арнала. Сарала ҡатнашыусылар алдында сығыш яһап, республиканың мәғариф һәм фән министры Айбулат...\n“Йәш професионалдар” милли чемпионатының финалы 2021 йылда Башҡортостанда үтәсәк. Ярыштар әләмен Башҡортостан етәксеһе Радий Хәбировҡа Кемерово өлкәһе губернаторы Сергей Цивилев тапшырҙы. Республика етәксеһе билдәләүенсә, финал ярыштарын үткәреү өсөн Башҡортостан өр яңы объекттар төҙөйәсәк. “...\nХәҙер оло быуын вәкилдәре өсөн республика буйлап бушлай сәйәхәт итеү мөмкинлеге бар. Өфөлә үҙенсәлекле социаль проект үҙ эшен башланы. Төп маҡсат - эске туризмды үҫтереү һәм оло быуын вәкилдәрен республиканың тәбиғәте, мәҙәниәте һәм тарихы менән ентекле ...\nУның төп маҡсаты — штраф түләмәүселәрҙе асыҡлап, яуаплылыҡҡа тарттырыу. Дәүләт автоинспекцияһынанан хәбәр итеүҙәренсә, штрафты ҡарар законлы көсөнә ингәндән һуң 60 көн эсендә түләргә кәрәк. Һуңлағандар уны икеләтә күләмдә түләргә тейеш. Шулай уҡ ҡануниәт бындай водителдәрҙе 15 тәүлеккә...\nДәүләт Думаһы депутаты Евгений Фёдоров балалар баҡсаһына урын юҡлыҡтан, сабыйҙарын шәхси балалар баҡсаһына йөрөткән өсөн түләүҙәрҙе компенсацияларға, тигән тәҡдим менән сығыш яһаны. Мөрәжәғәтендә ул, Конституция граждандарға мәктәпкәсә тиклемге белем биреүҙең...\nБашҡорт дәүләт медицина университеты клиникаһы хирургтары пациентҡа бер юлы ике операция эшләгән. Ҡушма операция республикала алтынсы тапҡыр башҡарыла. Бөйөрөндәге яман шеште алып ташлатҡан һәм йөрәгенә операция эшләткән пациенттарҙың хәле нисек? Табиптар операциянан һуң пациенттарҙың хәлен һәр...\nБеренсе ун прививка Республика инфекцион клиникаһының медицина хеҙмәткәрҙәренә яһалды. Гам-Ковид-Вак уның менән эш иткән һәр кемдән һаҡлыҡ һәм тиҙлекте талап итә. Башҡаланың 52-се поликиликаһы провизоры талымлы вакцинаны махсус машинала “Башфармация” һыуытҡысынан һанаулы ваҡыт...


Республика элеваторҙарында Рәсәй интервенция фондының 95,2 мең тонна игене һаҡлана\n15 Март 2012, 14:50\n2008-2009 йылдарҙағы һатып алыу интервенциялары үткәргән осорҙа республика предприятиеларында 183,3 мең тонна иген һаҡлауға һалынған. 2010 йылдағы ҡоролоҡ ваҡытында был игендең бер өлөшөн дәүләт аграрийҙарға ярҙам итеү өсөн файҙаланды. Бөгөн республиканың 14 элеваторында дәүләт интервенция фондының 95,2 мең тонна игене ҡалған, тип хәбәр иттеләр аграр ведомствола.\nҺуңғы дүрт йылда игенде һаҡлауға ҡуйған республика предприятиелары күрһәткән хеҙмәттәре өсөн 500 млн һум самаһы дәүләт аҡсаһы алған.\nИгендең нисек һаҡланыуы, уның сифатына бәйле мәсьәләләр БР Ауыл хужалығы министрлығында үткән кәңәшмәлә тикшерелде. Унда «Берләштерелгән иген компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте вәкилдәре лә ҡатнашты.\nУлтырышта дәүләт интервенция фонды игенен контролләү һәм бөтөн көйө һаҡланыуын тәьмин итеү мәсьәләләре, иген һаҡлаусы предприятиелар тарафынан ҡулланылырға тейешле регламентлаусы документтар ҡаралды.\n«Берләштерелгән иген компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте яғынан республика предприятиеларына дәүләт интервенция игененең нисек һаҡланыуына бәйле дәғүәләр юҡ, иген тейешле шарттарҙа һаҡлана, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.\nБыйыл март айында Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте РФ Ауыл хужалығы министрлығы менән берлектә дәүләт интервенция фонды игене баҙарында тауар интервенциялары үткәреү тураһында ҡарар ҡабул итергә тейеш.\nБелешмә өсөн. «Берләштерелгән иген компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте — иген баҙары инфраструктураһын үҫтереү, донъя баҙарында Рәсәй игененең экспорт мөмкинлектәрен ғәмәлгә ашырыу, эске иген баҙарындағы сауҙа-һатып алыу эшмәкәрлеген әүҙемләштереү маҡсатында Рәсәй Федерацияһы Президентының 2009 йылдың 20 мартындағы 290-сы Указына ярашлы ойошторолған Рәсәй дәүләт агросәнәғәт компанияһы.\nТеги:ауыл хужалығыинтервенция фонды


Бөтә донъяға билдәле ҡурайсы Роберт Юлдашевҡа Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы исеме бирелде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n14:51, 23 марта 2012 Йәмғиәт\n— Мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәләре – тормошобоҙҙоң айырып алғыһыҙ өлөшө. Йәмғиәтебеҙ торошо уның үҫешенә бәйле, — тине Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов. – Был өлкәлә проблемаларҙың күп булыуы бер кемгә лә сер түгел. Тәү сиратта, улар эш хаҡына, музыкаль мәктәп, китапхана һәм музейҙарҙың матди-техник йыһазландырылыуына ҡағыла. Быларҙың барыһы ла айырыуса иғтибар талап итә. Республика йәштәренең иң яҡшы сәнғәт өлгөләрендә тәрбиәләнеүе беҙҙең өсөн мөһим.\nТеги: наградалар, «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы, БР Мәҙәниәт министрлығы


Видеочивать онлайн башҡа бушлай теркәү - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nҺәм ҡырғыҙстан тыуып үҫкәнТәбиғәт яратты. Минең буйы 162 см, ауырлығы 55 кг прическа дүрт тәгәрмәскә булған.\nӘгәр ысын күңелдән һеҙгә сәләм Яҙам, тип уйлайым Влад башҡа Һөҙөмтә буласаҡ. Бында профиль бушлай ҡараусы булып Теркәлгән кеше менән таныштырҙы уның Менән яңғыҙ ҡалыу өсөн аликанте. Теркәлгәндән һуң, һеҙҙең менән бәйләнешкә Инеп юнылмаған кеше бер нисә Минут булған. Ханымда...\nАйова Йәштә ҡалған\nАйова тикшереү һаны-ҡатын-ҡыҙҙар Бик яратып һәм яңы Сити, Айова штатында, ч ч сикләнгәнШулай уҡ ҡыҙҙар һәм ҡатын-Ҡыҙҙар өсөн иң яҡшы айова Селтәрҙәре формалаша һәм, әлбиттә, Был бушлай.\nҺеҙ был кешеләрҙе районда яҡшы Ысул менән таныштырҙы. Сайтта теркәлеү бите бөтөнләй бушлай. Ҡатын-ҡыҙҙар бик яратып һәм Яңы Номер Айова-Сити, Айова, Ч, ябай ч.\nӘгәр сездә ниндәй ҙә булһа Һораусылар, рәхим итеп, стесняйтесь ла Беҙгә мөрәжәғәт итә. Әгәр һеҙ ҡатын-ҡыҙ...\nХат хәбәрем һанын сикләү юҡ Һәм була, ул һеҙгә иҫәп Яҙма менән ялған килтерергә мөмкинҺәм уларҙың һәр граждан мөнәсәбәттәр Системаһы өсөн мөһим. Һеҙ ҙә үҙен һаҡлай ала Үҙ бушлай сайтында. Әгәр телисез икән...\nҺис бер нәмә лә яҡшы ойошт...\nҺәм Бөтөнләй бушлай Инеү өсөн Аралашыу һәм Дуҫлыҡ 1житомир.\nЭҙләп формаһын күрһәтегеҙ: бала ир-Егет һәм ҡатын-ҡыҙ тирәсте: Түгел, иң мөһиме: йәш ҡыҙҙар Һәм малайҙар коллапс: саҡырым: Житомир, Украинаның яңы фотоһүрәттәр һәм персонаждарҙан Реаль, әммә иң ябай онлайн-Көнө өсөн ир-егеттәр, ҡатын-Ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр өсөн Иң декомпозиция профиль киңәйә һәм Фотоһүрәттәр мәғлүмәт эҙләгәндә, түңәрәк социализация, Осрашыуҙар, дуҫлыҡ һәм мөхәббәт\nкәңәшмәлә, мөхәббәт һәм дуҫлыҡ даирәһен киңәйтә.\nШунда уҡ ой...\nБеҙ бөтә ҡулланыусылар өсөн беҙҙең Кәрәкле ҡорал һәм ҡорал биреү ...\nБыл яҡшы ысулы менән элемтәгә Керергә менән дустары һәм ғаиләһе. Әгәр сездә ниндәй ҙә булһа Һораусылар, рәхим ит...\nҺәм Ир-аттар Брянскиҙең таныштырҙылар: Бушлай теркәлгән.\nБрянскиҙең тикшереү ебәреүгә һәм телефон Номеры ҡалаһында Брянск өлкәһе һәм Ир-егет Дуҫлығы, Дуҫлыҡ һәм Дуҫлыҡ шулай уҡ сикләнгәнБәйләнеш селтәрҙәре, шулай уҡ иң Яҡшы, әлбиттә, бер генә кеше Түгел, брянск һәм ирекле тора. Хат хәбәрең өсөн беҙҙең сайтҡа Һәм сикләүҙәр юҡ һаны, иҫәбе Һәм был ялған.\nБыл бик шәп ысул менән Уртаклашырга, дустары һәм ғаиләһе аралашты. Әгәр сездә ниндәй ҙә булһа Һораусыла...\nDemederrin. Ingen gratis\nвидеочить менән ҡыҙы 18 ир-егет менән таныштым. 18 башҡа бушлай видео чат 18 ҡыҙы менән бушлай видеочить бушлай танышыу сайты башҡа ҡыҙҙар менән теркәлгән видео чат ҡатын-ҡыҙҙар көсө менән танышырға теләй онлайн видео сайтында танышырға чатта теркәлергә рулетка менән телефон без интернета ч плюс рулетка менән ҡыҙы 18


Башкирская эстрадно-фольклорная группа “АШКАДАР” – Стерлитамакское государственное театрально-концертное объединение\n/ Филармония / Башкирская эстрадно-фольклорная группа "АШКАДАР"\n«Ашҡаҙар» башҡорт эстрада-фольклор төркөмө\n«Ашҡаҙар» башҡорт эстрада-фольклор төркөмө 1991 йылда, Стәрлетамаҡ филармонияһына нигеҙ һалынған йылда уҡ, барлыҡҡа килә. Шул уҡ йылдың 12 декабрендә үҙенең тәүге концерты менән уңышлы сығыш яһап, ҡалабыҙ мәҙәниәте тормошона яңы һулыш өрә.\n«Ашҡаҙар» төркөмөнөң тәүге солистары – Венер Абдуллин, Фирзинә Абдуллина, Зәйнәб Иҫәнғолова, Миңлеғәле Хөснөтдинов, Рәйхана һәм Миңлеғәле Хәсәновтар, баянсы Ильяс Йосопов. Ул замандарҙа Венер Абдуллин етәкләгән «Ашҡаҙар» төркөмө яңынан-яңы йыр- бейеүҙәре, сәхнә образдары менән халыҡ күңеленә тиҙ арала үтеп инә. Тик аяҡҡа саҡ баҫып килгән коллективҡа матди-техник базаһын тулыландырыу еңелдән булмай. Ошо ваҡытта ҡала хакимиәте башлығы Спартак Әхмәтов, артистарҙың талантын һәм тырышлығын күреп, оло ярҙам күрһәтә. Коллективты башҡорт милли кейемдәре, музыка ҡоралдары, шулай уҡ артистарҙы торлаҡ йорттар менән тәьмин итеүе оло маҡтауға лайыҡ. Йылдан-йыл «Ашҡаҙар» төркөмө музыкаль-театрлаштырылған программалары менән өлкән һәм йәш быуын тамашасылары араһында киң танылыу алып, республикабыҙ мәҙәниәте күген балҡытып тора. Хәҙерге көндә «Ашҡаҙар» төркөмө заман талаптарына яуап бирерлек ижади эҙләнеүҙәр юлында, башҡорт халҡының тарихына, йолаларына таянып ижад итә. Филармониябыҙҙың тәүге ҡарлуғастары Башҡортостандың атҡаҙанған артистары — ҡурайсы Миңлеғәле Хәсәнов һәм бейеүсе Рәйхана Хәсәнова ниндәй генә сәхнәлә сығыш яһамаһын, сәнғәт һөйөүселәргә күңелле, сағыу байрам кәйефе бүләк итә. Рәйхана Хәсәнова башҡарған «Заһиҙә», «Әйҙә бейе», «Ҡубыҙ менән бейеү», «Тирәккәйем» һәм башҡа бейеүҙәре һәр саҡ көслө алҡыштарға күмелә. Миңлеғәле Хәсәновтың «Шафиҡ», «Ҡалды», «Байыҡ», «Наполеон Бонапарт», «Торналар» инструменталь композициялары ҡурай моңон бейеклектәргә күтәрә. Башҡорт халҡының мәҙәниәтен, ғөрөф-ғәҙҙәттәрен, күркәм йолаларын, тарихыбыҙҙы халыҡҡа көй-моңдар аша еткереү – «Ашҡаҙар» төркөмө йырсыларының төп бурыстарының береһе. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Ғәзинур Хужәхмәтовтың яңғыҙ йыр программалары ҙур уңыш ҡаҙана, ҡомартҡы булып һаҡланған бороңғо башҡорт халыҡ йырҙарын ихлас башҡарыуы һәр тамашасының күңелен арбай. Сағыу тауышлы Зөлфиә һәм Рәмил Әүбәкировтарҙың мөхәббәткә, бәхетле тормошҡа, ғаилә ныҡлығына бағышлап йырлауҙары тыңлаусыға ял һәм күтәренке кәйеф бүләк итеп сихри моң даръяһына солғай. Үҙенә генә хас моңло тауышы менән күптәрҙе арбаған Ришат Хәмитов республикала ғына түгел, ә сит өлкәләрҙә лә яҡшы таныш. Уны тамашасы халыҡ һәм эстрада йырсыһы, йор һүҙле алып барыусы, шулай уҡ юмор өлкәһендәге ижад емештәре өсөн дә хөрмәт итә. Талантлы йырсыларыбыҙ – Гүзәлиә Татлыбаева, Илдар Рәхимғолов, ҡурайсыбыҙ Динар Абдуллин –\n«Ашҡаҙар»ҙың киләсәге. Үҙҙәренең моңло тауыштары, дәртле йырҙары менән коллективҡа дөрләп килеп ингән йәштәргә артабан да ижади ҡаҙаныштар насип булһын! «Ашҡаҙар» төркөмө программаларын Башҡортостандың ҡала һәм райондарында ғына түгел, Рәсәй Федерацияһының башҡа төбәктәрендә – Силәбе, Ҡурған, Ырымбур, Свердловск, Пермь, Һамар, Төмән, Ульяновск өлкәләрендә, Мәскәү, Санкт-Петербург ҡалаларында ла йылы ҡабул итәләр. «Ашҡаҙар» башҡорт эстрада-фольклор төркөмөнөң асылыуҙан алып әлеге көнгә тиклем үтелгән ижад юлы мәртәбәле һәм оло маҡтауға лайыҡ.\nНародный артист РБ Заслуженный артист РБ …\nАртист, играющий на духовом инструменте …


Хәбәрҙәр: Ер углекислый газдан тонсоға.\nЕр углекислый газдан тонсоға.\n“Беҙҙең планета атмосфераһындағы углекислый газ һуңғы 800 000 йыл эсендәге иң ҙур кимәлгә етте,-” тип хәбәр итә Бөтә донъя метеорология ойошмаһы. Эксперттар киҫәтә: хәлдәр хөртәйә бара, атмосфераның углекислый газ менән тулыуының төп факторы- кеше эшмәкәрлеге.\nҺауаға зарарлы ҡалдыҡтарҙың күп өлөшө яғыулыҡтарҙан бүленеп сыға. Әгәр шулай дауам итһә, 50-се йылдарға һауа температураһы кәм тигәндә 2 градусҡа күтәреләсәк.\n“Углекислый газ (СО2) бик тотороҡло, уны атмосферала нейтралләштереүсе химик реактивтар юҡ. Һауала ул парҙар оҙаҡ- йөҙҙәрсә йыл, хатта унан да күберәк һаҡлана. Тимәк, күргән йәки күрмәгән сараларыбыҙҙың ғөҙөрөн күп йылдар үткәс тә татыясаҡбыҙ,”-ти Бөтә донъя метеорология ойошмаһының генераль сәркәтибе Мишель Жарро.\nГлобаль йылылыҡтың көсәйеүенең тәүге эҙемтәләре- боҙлоҡтарҙың иреүе һәм океан кимәленең күтәрелеүе. Был тәбиғәт көйһөҙлөктәренә килтерә. Киләһе аҙнала 190 ил вәкиле Варшавала климат проблемаһы буйынса БМО конференцияһына йыйыла. Унда углекислый газды бүлеп сығарыуҙы кәметеү буйынса яңы килешеү төҙөлөргә тейеш, ул 7 йылдан үҙ көсөнә инәсәк.


Ҡышҡы һыуыҡ аямай\nТуңыу, тән өлөштәрен өшөтөү кеүек бәхетһеҙ осраҡтар бигерәк тә асарбаҡтар араһында йыш осрай. Бөгөн Өфөлә «Өйһөҙгә ярҙам ит» тип исемләнгән акция үтте. Республика комплекслы социаль үҙәге хеҙмәткәрҙәре асарбҡтарҙы эҙләп рейдҡа сыҡты.\nТормош һынауына дусар булғандар йыл әйләнәһенә урамда йәшәй. Бөгөн социаль үҙәк хеҙмәткәрҙәре уларға йылы кейем-һалым, аҙыҡ һәм медикаменттар таратты. Улар Өфөнөң Киров, Ленин, Совет райондарын йөрөп сыҡты. Ун кеше салбар, кофта, куртка, бейәләйҙәр һәм баш кейеме алып ҡыуанды.\nФлүр Ғилманов: «Ҙур рәхмәт. Бындай ярҙам бер ҡасан да күрһәтелгәне юҡ ине. Ғүмеремдә беренсе тапҡыр хәстәрлек тойҙом».\nРуслан Ҡужин, республика комплекслы социаль үҙәк хеҙмәткәре: «Кәрәк булһа, медицина ярҙамы ла күрһәтәбеҙ. Дарыуҙар биреп китәбеҙ. Берәйһе ауыр хәлдә булһа, Ашығыс ярҙам саҡырабыҙ».


Байрамына күрә - бүләге!\n15 Октябрь 2021, 10:07\nБашҡортостандың күп милләтле халҡы ѳсѳн Республика кѳнѳ ҙур һәм әһәмиәтле байрамдарҙың береһе булып тора.\nРеспубликаның ҡала-райондарында, ауылдарҙа, был байрамды данлап, тѳрлѳ тантаналы саралар ойошторолдо. Ошондай\nкүркәм сара Белорет ҡалаһының музыка мәктәбе залында ла үтте. Байрам уңайынан үҙҙәренең изге эштәре менән республикабыҙға, уның халҡына файҙа килтергән бер тѳркѳм яҡташтарыбыҙ тѳрлѳ наградаларға лайыҡ булды.\nЯҡташыбыҙ, Башҡортостандың мәҙәниәт министры урынбаҫары Ранис Алтынбаевҡа "Белорет районы һәм ҡалаһының Почетлы гражданины" тигән маҡтаулы исем таныҡлығы тапшырылды. Яҡташтары Ранис Рәис улы был юғары баһаға райондың мәҙәни үҫешенә тос өлөш индергәне өсөн лайыҡлы тип тапты. Ранис Алтынбаев үҙе лә был тантанаға бүләкһеҙ килмәгән. Ул Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың Маҡтау ҡағыҙын мәҙәниәткә хеҙмәт иткән, йәш быуынға эстетик тәрбиә биреүҙә, рухи ҡиммәттәрҙе арттырыуға өлөш индергән Белорет балалар художество мәктәбе уҡытыусыһы Клавдия Александровна Матвееваға тапшырҙы.\nЙәш быуынды тәрбиәләүҙә, уларҙың күңеленә илһѳйәрлек тойғолары һалыуҙа әүҙем ҡатнашҡан, йәмәғәт эше алып барған Белорет металлургия комбинатының Тирлән тимер-ҡалай прокат цехы ветерандар советы рәйесе Виктор Николаевич Помыкалов, Белорет металлургия комбинатының ветерандар советы секретары Мария Паникеевна Пухова "Белорет районы һәм ҡалаһының Почетлы ветераны" исеменә лайыҡ булдылар.\nИжад һѳйѳүселәр ѳсѳн, әҙәбиәткә үҙҙәренең әҫәрҙәре менән ѳлѳш индергән яҙыусы, шағирҙарға районда проза һәм шиғриәт ѳлкәһендә әҙәби премиялар булдырылған. Ошо йылдар эсендә яҡташыбыҙ, яҙыусы, романист Яныбай Хамматов исемендәге премияға проза ѳлкәһендә билдәлелек яулаған бер тѳркѳм район-ҡала яҙыусылары лайыҡ булды. Шиғриәт ѳлкәһендә "Ағиҙел ѳҫтѳндә йәйғор" премияһын да күп кенә шағирҙарыбыҙ алды.\nБыл юлы Яныбай Хамматов исемендәге премия Сосновка ауылынан яҙыусы, шағир, Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы, "Ҡуңыр буға" тѳбәк әҙәби ойошмаһы рәйесе Мәүлит Кәримовҡа хикәйәләре, повестары ѳсѳн\nбирелде. Мәүлит Зиннәт улы гәзит уҡыусыларыбыҙға үҙенең китаптары, хикәйәләре, повестары, шиғырҙары менән дә, әүҙем йәмәғәтсе булараҡ та таныш. Уның "Һүрелмәгән хистәр", "Гонорар", "Дүртенсе быуын", "Һуңғы осрашыу" исемле хикәйәләре, юморескалары һәм башҡа әҫәрҙәре "Биҙәктәр" китабында донъя күргәйне. Гәзит уҡыусылар уның әҫәрҙәрен яратып уҡый.\nҠаланан Евгений Сухов "Жизнь продолжается" ("Тормош дауам итә") тип исемләнгән китабы ѳсѳн Яныбай Хамматов исемендәге премияға лайыҡ булды. Евгений Николаевич 20 йылға яҡын "Плавка" әҙәби ойошмаға етәкселек итте. 8 китап авторы, 20-нән ашыу китаптар йыйынтығында уның хикәйәләре, шиғырҙары баҫылып сыҡты. Быйыл ул "Тормош дауам итә" тип исемләнгән китап сығарып, әҙәбиәт һѳйѳүселәрҙе ҡыуандырҙы.\n"Ағиҙел ѳҫтѳндәге йәйғор" премияһы ла ике шағирға тапшырылды. Александр Тутиков - 17-се гимназияла рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы. Оҙаҡ йылдар "Плавка" әҙәби ойошма ағзаһы булып тора. Уның шиғырҙары Белорет авторҙарының тѳрлѳ йыйынтыҡтарында, республика, ҡала баҫмаларында донъя күрҙе. Александр Владимировичтың быйыл баҫтырып сығарған "Из мерцающих созвездий" тип исемләнгән шиғырҙар йыйынтығы поэзия яратыусылар араһында популярлыҡ яуланы. Тап ошо китабы ѳсѳн Александр Тутиков "Ағиҙел ѳҫтѳндәге йәйғор" премияһына тәҡдим ителде.\nШиғриәт ѳлкәһендә "Ағиҙел ѳҫтѳндәге йәйғор" премияһын тағы бер һәләтле шағирәбеҙ алды. Фәйрүзә Кинйәбаева Сабир Шәрипов исемендәге "Иҙел башы" әҙәби ойошмаһы ағзаһы. Ололар ѳсѳн дә, балалар ѳсѳн дә күңелгә ятышлы шиғырҙар, йырҙар ижад итә. Фәйрүзә Хәбетдин ҡыҙы ике китап авторы: "Кѳҙҙәргә яғам ялҡын", "Нәҫел ебе - шәжәрәм" исемле китаптарында баҫылған шиғырҙарҙы балалар ҙа, ололар ҙа яратып уҡый, яттан һѳйләй. Уның шиғырҙары "Ағиҙел", "Аманат", "Аҡбуҙат" журналдарында, "Башҡортостан", "Урал", "Яйыҡ" гәзиттәрендә баҫылып тора.\nМуниципаль район Советының Маҡтау ҡағыҙы менән эшҡыуар, район Советы депутаты Азат Вилданов, Ломовка ауыл биләмәһе советы депутаты Олег Кожин, Ишле ауыл биләмәһе советы депутаты Венера Мағазова бүләкләнде.\nМәҙәниәт һәм сәнғәт ѳлкәһендәге ҡаҙаныштары ѳсѳн ҡала Мәҙәниәт һарайының "Элегия" халыҡ вокаль квартеты, "Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған халыҡ ижады коллективы" тигән юғары исемде йѳрѳткән халыҡ академия хорының художество етәксеһе, хормейстер Алеся Гайдаренко миҙал менән наградланды.\nБыл кѳндѳ медицина хеҙмәткәрҙәре лә фиҙаҡәр хеҙмәттәре ѳсѳн рәхмәт һүҙҙәре һәм наградалар менән бүләкләнде. Белорет районы муниципаль район хакимиәтенең Маҡтау ҡағыҙы менән госпиталдең травматология хосписы ѳлкән медсестраһы Наталья Дмитриева (һүрәттә), дауалау бүлеге операторы Николай Вурсало, үҙәк район клиник дауаханаһының хужалыҡ эштәре буйынса начальнигы Сергей Столбов бүләкләнде.\nРеспублика кѳнѳнә арналған тантанала ҡаланың тѳрлѳ уҡыу йорттарында уҡып йѳрѳгән, йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнашҡан алдынғы студенттар ҙа иғтибар үҙәгендә булды. Халыҡ мәғарифы һәм Рәсәй Федерацияһы фән хеҙмәткәрҙәре профсоюзы президиумы стипендияһы Дипломы менән педагогия колледжы студенты Оксана Йомағужина бүләкләнде.\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы стипендияһы Дипломы педагогия колледжы студенты Егор Бубновҡа, металлургия колледжы студенты Александр Грибенюкка тапшырылды.\nУҡыуҙа алдынғылыҡты бирмәгән, йәмәғәт эшендә әүҙемлек күрһәткән, студент инициативаларын тормошҡа ашырыуҙа ҡатнашҡан йәштәргә муниципаль район хакимиәте башлығының стипендияһын тапшырҙылар. Уға медицина колледжы студенткаһы Аурелия Костя, педагогия колледжы студенткаһы Елизавета Лысенкова, Магнитогорск дәүләт техник университетының Белореттағы филиалы студенткаһы Наталья Меделяева, Башҡорт архитектура, төҙөлөш колледжының Белорет филиалы студенты Кирилл Корашурин лайыҡ булдылар.\nБайрамды ҡала Мәҙәниәт һарайының үҙешмәкәр артистары дәртле йырҙары, бейеүҙәре менән биҙәне.\nРәсимә СӘЛИХОВА фотолары.


Гей-Уйын Сюжет – Бушлай Гей-Уйындар Онлайн\nГей-һеҙҙең уйығыҙ мажаралы сюжет иң ҡырағай әйҙәй\nҠасан етә эш уйындар, хәҙерге белә геймер, был тарихтың һәр ваҡыт ҙур әһәмиәткә эйә булған уйындар, графика ҡарағанда. Әммә беҙҙең һайлаусылар менән туранан-тура эшләргә һәм графика араһында иң яҡшы сайт һеҙгә яңы уйын бер ҡасан да уйын менән порноигр сюжет менән иң яҡшы, сөнки бында барыһы ла яҡшы барған кеүек графикаһы менән дә, тарихы менән яҡшы. Бөтә дәүерҙәр беҙгә сайтында ҡарарға HTML5, тимәк, һеҙ получает иң яҡшы уйын мәле була был графика, браузер дөрөҫ һеҙ унда туранан-тура эшләй., Скачивать нимә булды һеҙгә кәрәк, кәрәк булһа һеҙ ҡуйған һәм ниндәй браузер йәки үҙ киңәйтеү. Барыһы ла еңел һәм тиҙ үрсей онлайн тейеш, шулай уҡ ябай, секс видео һеҙҙең кеүек булһа ине-тубал. Әммә һеҙҙең видео бата. мажаралары урынына, нисек булыр-булмаҫ һәләтен өсөн интерактив уйын html5, һәм шулай бер-береһенең иҫ киткес тарихы яҙған, уның был уйындарҙа барлыҡҡа килә.\nБында беҙҙең бөтә төр тарихы булған, коллекцияһы порно тулы йыйылды, улар барыһы ла ҡәнәғәтләндерер, тип теләһә, иң ҡараңғы көнгә тиклем фантазия һәм теләк менән донъя чувственный ванильный түгел. Бөтә тип, беҙҙең сайтта буласаҡ, һеҙгә бушлай киләсәк. Һеҙ сайттың ла ҡатнашырға кәрәк булыр ине; беҙ бирә һезгә кәрәк түгел, ниндәй ҙә булһа шәхси мәғлүмәтте, шарттар һәм берҙән, ул һеҙҙе кәрәк, был коллекцияһы өсөн бөтә мөмкинлеге аласаҡ, - 18 йәштән өлкән булған. Нисек һеҙ генә йәшендә үҙе раҫлауынса, бөтә һеҙҙең бушлай бында килә.\nГейне Коллекцияһын Иң Ҡырағай-Интернетта Уйын Сюжет\nУлар төрлө уйынын беҙ бер нисә жанр бар, унда һеҙгә уйнап, төрлө стиль һәм улар раят бар. Бөтәһенән элек, беҙҙең RPG секс-уйын, уйын иң процесында интерактив һеҙ биргән. Был уйында һеҙ үҙ аллы йөрөй булыуын асыҡлау тарихы һәм карталар буйынса, персонаждар һәм уҡыусылар менән бәйләнеш буйынса һиҙемләй юлына баҫа.\nТағы ла бер жанры, ул беҙҙән сайтта бик популяр була,-был тексты уйын. Был иң боронғо жанр формалары компьютер уйындары ла булды, ул Интернет, компьютер уйындары менән беҙҙең сайтта яңы быуын коллекцияһы, уларҙың бөтәһе лә күпкә ҡыҙыҡлы итә. Текст тыш күп, был ярҙамды киңәйтеү график уйын булды, ул бөтә график роман эшләү тәжрибәһе оҡшай. Әммә был азатлыҡ график роман сездә бар, бик күп, ә был, тимәк, үҙем һеҙҙең хәлдә нисек үҫешеү тарихы бар. Һеҙ ҡарарына нигеҙләнеп, һеҙ получает-сы төрлө коновко., Бынан тыш, һеҙ шул тиклем генә шул нөктәгә етеү тарихы, унда сәхнәлә сығыш енсә, интерактив режимда һеҙ аласыз наслаждаться уның булыу.\nGnu эш ҡасан етә, улар булған был коллекция тергеҙеү, инде мин нисек яҙам, сездә булһа, һеҙ телисез, шулай булыуға ҡарамаҫтан, был мөмкинме ни тиклем бысраҡ булыуы йәки татлы. Уйын фантазияны иҫ киткес тура килә өсөн ҡайһы бер егет һәм ире. Ҡайһы бер килгәндә, һеҙҙең ихтыяждарын ҡәнәғәтләндереү өсөн доминатор булараҡ, беҙҙең уйында буласаҡ һәм хатта, бәлки, унда һин ҡол итеп уйнай. Шулай уҡ фетиштар был коллекцияһына индергән. Һәм беҙҙең планетала йәшәүселәр урланы менән секс ҡасан булыуы тураһында тарих һәм монстр-уйын сюжет йәки ялбыр, уларҙы наслаждаться секск һәм унда бөтә төр йән эйәһе менән һеҙ бөтә фоновый белем ала. Күпкә күберәк булған. Рәт-рәт ҡарау һәм үҙебеҙ өсөн үҙебеҙ асабыҙ.\nГейне Уйнап-Бушлай Һәм Ҡаршылыҡһыҙ Уйын Сюжет\nИң мөһим аспекттарының береһе булып тора порносайтовый яңы көнө беҙгә именлек. Әгәр тәҡдим тоташыу порно хәүефһеҙ түгел, уны ла инеп сыҡты. Һеҙ ҙә теләһәгез, һеҙҙең өсөн фантазияһы тураһында кеше белмәй, шуға күрә беҙ именлек һәм яҡшы фекерҙәр менән сайт тәҡдим итә. Бәләкәйерәк була, беҙ ҙә һеҙҙең шәхси мәғлүмәттәр һорай, әммә һеҙ беләһегеҙ, беҙ хатта IP-адресына, сайтта һеҙ әлегә. Бында ябай ғына тормош һәм наслаждайся һиңә килә, һәм был хаҡта берәү ҙә белмәй. Ә шул факт, бушлай аҙна дауам итә һәм беҙ был барлыҡ яңы уйын өҫтәү, өҫтәп сәбәптәр исемлеген, улар буйынса закладка һеҙ беҙҙең сайтҡа өҫтәргә кәрәк.


Тотороҡлолоҡ таяуы - Юлдаш\n01 Ротация Илзидә Ғосманова «Дуҫтарым»\nАйгөл Вәлиуллина һүҙҙәре. Ашыҡтыҡ буғай - Родион Ефремов көйө - Ғәзиев Иҙрис, Әбелханова Алһыу\nҺары япраҡ - Илсаф\nТотороҡлолоҡ таяуы https://bash.news/yuldash/4751_totoroklolok-tayauy\n- Рәсәй - демократик дәүләт, Конституцияһында шулай тип яҙылған. Быны беҙ ысынбарлыҡ ҡына түгел, унан да бигерәк демократия принциптары һаман тәрәнерәк хөрмәт ителә барыу, шуға ынтылыу тип тә аңлайбыҙ, үҙгәртеп ҡороуҙарҙы тәү нәүбәттә ошо юлдағы боролоштар тип төшөнәбеҙ. Һәм быны, халыҡ хакимлығын, граждандар йәмғиәтенең дәүләт власы органдары өҫтөнән күҙәтке алып барырға тейешле төрлө институттары тәьмин итә лә. Илдә президент бар, әлбиттә, ул бөтәһе өсөн дә яуап бирә, бирергә бурыслы - антын үтәргә тейеш. Әммә был ғына әҙ: ил яҙмышы бер генә кешенән, бер генә сәйәси фирҡәнән тора алмай, улай дөрөҫ булмай. Бының өсөн камил, бына быныһына айырып баҫым яһап әйтәбеҙ - өлгөрөп еткән граждандар йәмғиәте хәжәт. Юғары яңғыраһалар ҙа, китаптан төшкән һымаҡ ҡабул ителһәләр ҙә, ошо һүҙҙәрҙе әйтмәү мөмкин түгел - тик ирекле илдәге азат кешеләр генә ысын мәғәнәһендә уңыш ҡаҙана ала. Һәм был бит, төптән уйлап ҡарағанда, - илдең иҡтисади нигеҙе лә, сәйәси тотороҡлолоғо таяуы ла.\nГраждандар йәмғиәте тигәндә "кәрәк" һүҙен йыш ҡулландыҡ, ошоноң менән Рәсәйҙә әлегә уның беҙ теләгәнсә үк кимәлгә күтәрелмәгәненә ишараланыҡ һәм был ысынлап та ла шулай, әлбиттә. Бының өсөн ни эшләргә һуң? Иң беренсе сиратта - аң менән ҡабул итергә һәм хәлдән килгәнсә күтәрешергә кәрәктер. Тағы ла: граждандар йәмғиәте, ябай телдә әйтһәк, дәүләт менән тиң хоҡуҡлы булғанда ғына тотороҡлолор. Граждандар йәмғиәте бөгөн Рәсәйҙә дәүләт хакимлығы хәл иткән бөтә мәсьәләләр буйынса фекер алышыуға йәлеп ителергә тейеш. Дәүләт, муниципаль органдарға ла бит кире бәйләнеш, диалог кәрәк, шунһыҙ төрлө социаль мәсьәләләрҙең үтәлеше лә хәүеф аҫтына ҡуйыла. Һәм бына ошонда инде беҙ Йәмәғәт палатаһы тигән һис шикһеҙ мөһим институт тураһында әйтә алабыҙ.\nУл 2005 йылда, "Рәсәй Федерацияһында йәмәғәт контроле нигеҙҙәре тураһында" ғы федераль законға ярашлы, ойошторолдо. Закон йәмәғәт контроле субъекттары тип, беренсенән, илдең, икенсенән, уның төбәктәренең, өсөнсөнән, муниципаль берәмектәрҙең йәмәғәт палаталарын, дүртенсенән, башҡарма власть органдарындағы йәмәғәт советтарын билдәләне. Йәғни быйыл 10 йыллыҡ юбилей булды.\nЙәмәғәт палатаһы, тәбиғи, беҙҙең Башҡортостанда ла бар. Ошо көндәрҙә генә уның яңы ағзаларына танытмалар тапшырылды.\nБөгөн ошо хаҡта һөйләшергә тип беҙ студияға Йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Башҡортостан Фәндәр Академияһының Социаль-сәйәси һәм хоҡуҡи тикшеренеүҙәр институты директоры Рим Марс улы Вәлиәхмәтовты саҡырҙыҡ.\nАлтын көҙҙөң көмөш ҡартлығы\n19:04, 01 окт


Яңауылдар финиш һыҙығына сыҡты » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Ауыл хужалығы » Яңауылдар финиш һыҙығына сыҡты\nЯңауылдар финиш һыҙығына сыҡты 10.09.2018 // Ауыл хужалығы\nУраҡ тамамланыуға яҡынлаша, хужалыҡтарҙың күпселеге финиш һыҙығына сыҡты. Мәҫәлән, Яңауыл районы буйынса майҙандарҙың 19633 гектары һуғылып алынған. Был пландағының 70 процентын тиерлек тәшкил итә. Уңыш ҡеүәте — уртаса 17 центнер. Йәмғеһе 33117 тонна иген һуғылған.\n“Урада” агрофирмаһы урып йыйыуҙы тулыһынса тамамлау тураһында отчет бирҙе. “Ужара” йәмғиәте эште — 85, “Марс” ауыл хужалығы предприятиеһы 82 процентҡа башҡарған. “Восток” колхозында, “Дружба” ауыл хужалығы кооперативында, “Агро М”, “Юлдаш” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәрендә майҙандарҙың бер аҙы ғына ҡалған. “Победа” йәмғиәте, “Урада” агрофирмаһы, “Дружба” ауыл хужалығы кооперативы баҫыуҙарында уңыш район буйынса уртаса күрһәткестән юғарыраҡ булған.\nКөн һайын баҫыуҙарҙа бер үк ваҡытта 42-гә яҡын комбайн эшләй. Уларҙың артынса тракторҙар сыға. Хужалыҡтар туңға һөрөүгә ҙур иғтибар бирә. “Дружба”, “Восток” колхозы, “Агро М”, “Ужара” хужалыҡтарында был эш әүҙем бара.\nАвтор: И. ШӘЙХЕТДИНОВ


Милли кейем – быуаттар мираҫы\n12 Февраль 2019, 13:03\nБашҡорт милли костюмдарын тергеҙеү һәм популярлаштырыу менән ҡыҙыҡһынған һәм был йүнәлештә ғәйәт ҙур эш алып барған кешеләр хозур мәсетле ерендә йыйылды.\nРайон Мәҙәниәт һарайында “Милли кейем – быуаттар мираҫы” зональ ғилми-ғәмәли конференцияһы булды. Был сара 2020-се йылда буласаҡ Фольклориадаға әҙерләнеү маҡсаты менән үтте һәм Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына арналды. Унда милли костюмдар буйынса белгестәр, Өфө һәм Красноуфимск ҡалаларынан, Дыуан, Ҡыйғы, Балаҡатай, Салауат, Ҡариҙел һәм Асҡын райондарынан мәҙәниәт эшмәкәрҙәре һәм биҙәү-ҡулланма сәнғәт оҫталары ҡатнашты.\nКонференцияның төп темаһы баш-ҡорт милли костюмын һәм ғөмүмән, биҙәү-ҡулланма сәнғәтен һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү булды. Докладтарҙың тематикаһы нигеҙҙә БР-ҙың төньяҡ-көнсығыш башҡорттарының этнографик костюмын реставрациялау һәм реконструкциялауға бағышланғайны.\nСараға йыйылыусыларҙы район хакимиәте башлығы Әнис Әсәҙуллин һәм уның социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Гөлназ Ҡадирова сәләмләне.\nЯнсыҡ, сергетыш, ҡалҡан, көләпәрә, ҡәмәр. Кейем элементтарының был атамаларын йәштәр генә түгел, ә ололарҙың да ишеткәне юҡтыр, моғайын. Бөтә ошолар хаҡында “Мәргән уҡсы” атлы-һыбай атышын һәм традицион йәйәнән атыуҙы үҫтереү ойошмаһы директоры Юлай Ғәлиуллин һөйләне. Ул, ата-бабалар кәсептәрен тергеҙеүҙән тыш, милли ирҙәр кейемдәрен һәм аксессуарҙарын реставрациялау менән дә шөғөлләнә.\nЗалда ултырыусылар башҡорттоң тормошонда янсыҡтың ролен, үксә һәм түбәтәйҙең барлыҡҡа килеү тарихын ҡыҙығып тыңланы. “Күптәр төлкө ҡойроҡло бүректе башҡорт- тарҙың милли баш кейеме тип уйлай. Ләкин был улай түгел. Уны Башҡорт АССР-ының халыҡ бейеүҙәре ансамбленә нигеҙ һалыусы Фәйзи Ғәскәров башҡорт бейеүен ҡуйыу өсөн уйлап сығарған”, – тине ул.\nБР Республика халыҡ ижады үҙәгенең фольклор буйынса баш белгесе Гөлгөнә Баймырҙина конференцияла ҡатнашыусыларҙы 2020-сы йылғы Фольклориада ҡунаҡтары өсөн милли үҙенсәлек менән иҫтә ҡалырлыҡ сувенир- ҙар әҙерләргә өндәне.\nКонференцияла шулай уҡ Башҡорт дәүләт университетының Учалы филиалы уҡытыусыһы, “Башҡортостан ҡыҙы” журналында “Милли биҙәк” рубрикаһына әүҙем яҙышыусы Азат Ғарипов һәм рәссам, кейем дизайнеры Сәлимә Усманова сығыш яһаны. Ҡариҙел районы вәкилдәре 1700 йылғы күлдәкте тергеҙеү тәжрибәһе менән уртаҡлашты.\nМилли башҡорт костюмдарындағы дефиле, һис шик-һеҙ, форумдың төп өлөштәренең береһе булды. Ул тағы ла бер тапҡыр башҡорт биҙәгенең сағыу төҫлөлөгөн, кейем элементтары башҡарылышының нәфислеген һәм төп халыҡ костюмдарының матурлығын күрһәтте.\nҺөләймән, Һабанаҡ, Дыуан-Мәсетле, Ләмәҙтамаҡ, Туҡбай, Теләш, Яңы Яуыш һәм Яңы Мишәр ауылдары оҫта ҡатын-ҡыҙҙары, шулай уҡ Дыуан, Балаҡатай һәм Ҡариҙел райондарынан килгән ҡунаҡтарҙың эштәре күргәҙмәһе йәнле ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Шулай уҡ йәш быуындың башҡорттар тарихына һәм мираҫына ихлас ҡыҙыҡһыныу күрһәтеүен күреү күңелле булды.\nКүкрәксәләр, ҡалпаҡтар яһау, ҡабартмалы сигеү, тула баҫыу һәм аяҡ кейемдәре эшләү буйынса оҫталыҡ дәрестәре конференцияла ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтарға кейем элементтарын әҙерләү буйынса халҡыбыҙ рухындағы юғары оҫталыҡ ауылдарыбыҙҙа әлеге көндә лә йәшәүен күрһәтте.\nРайоныбыҙҙың хәҙерге ҡатын-ҡыҙҙары бөгөн дә боронғо халыҡ биҙәктәре ҡулланылған йәки халыҡ кос-тюмдары стилендә башҡарылған кейем кейә. Был халыҡ костюмдарының тергеҙелеүе тураһында һөйләй һәм, әлбиттә, һөйөндөрмәй ҡалмай.\nОшо уҡ көндө Өфө ҡалаһынан “Китап” нәшриәте китаптарын һәм Учалы ҡалаһынан ҡатын-ҡыҙҙар стилле көмөш биҙәүестәрен һатыу ойошторолғайны.


Дмитрий Медведев менән Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау торошон тикшерҙе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nДмитрий Медведев менән Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау торошон тикшерҙе\n16:01, 21 ноября 2011 Сәйәсәт\nРәсәй Президенты Дмитрий Медведев Өфөгә эш сәфәре аҙағында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашты. Унда республиканың һаулыҡ һаҡлау системаһы торошо тикшерелде.\nДмитрий Медведев Ғ.Ғ.Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһына юғары баһа бирҙе.\n— Ауыр осраҡтарҙа махсус медицина ярҙамын күрһәтеүҙән тыш, шулай уҡ амбулатор дауалауҙың, ауырлыларға ярҙам күрһәтеү системаһының үҫеше мөһим. Республика ҙур, бынан тыш бындай проекттар демографик хәлде яҡшыртыуҙа ярҙам итә, — тип билдәләне ил башлығы.\nРөстәм Хәмитов һуңғы йылдарҙа Башҡортостанда был юҫыҡта күп нәмәләр эшләнеүе хаҡында һөйләне.\n— Тәү сиратта, ҡалаларҙа ғына түгел, ауыл ерендә лә балаларға ярҙам күрһәтеүгә иғтибар бүләбеҙ, — тине ул. – Алдағы аҙнала республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарының береһендә республиканың күсмә Советы үтәсәк, Башҡортостандың был өлөшөндә һаулыҡ һаҡлауҙы яңыртыу программаһы сиктәрендә биш район өсөн төбәк-ара медицина үҙәге төҙөләсәк. Унда ауыл халҡына юғары технологиялы ярҙам күрһәтеләсәк.\nБашҡортостан Президенты бының айырыуса республика өсөн көнүҙәк булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды, сөнки төбәктә халыҡтың 40 проценты ауылдарҙа йәшәй. Рөстәм Хәмитов ауыл ерендә фельдшер-акушерлыҡ пункттары эшмәкәрлеге өсөн дә уңайлы шарттар булдырылыуын билдәләне. Быйыл ғына бында 100-ҙән ашыу фельдшер-акушерлыҡ пункты асылған. Шул уҡ ваҡытта Үҙәк район дауаханалары базаһы ла нығытыла, заманса төбәк-ара медицина үҙәктәре төҙөлә.\n— Башҡортостанда һаулыҡ һаҡлауҙы яңыртыу программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә ике йыл эсендә 15 миллиард һумдан ашыу аҡса үҙләштереләсәк, бындай ҙур аҡсалар өлкәгә тәүгә йүнәлтелә, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – 2012 йыл тамамланыуға һаулыҡ һаҡлау торошоноң яңы сифатына күсәсәкбеҙ.\nРеспублика башлығы Дмитрий Медведевҡа республиканың һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге бер нисә эре проекты хаҡында һөйләне һәм федераль үҙәктең Башҡортостанға күрһәткән ярҙамы өсөн Рәсәй Президентына рәхмәтен белдерҙе.\nТеги: рф президенты


60 йылдан ашыу бергә!\n11 Октябрь , 15:15\nЗакира менән Фәрит Ғәбделмәновтарҙың татыу ғаиләһендә һигеҙ бала тәрбиәләнгән\nДәүләкән районында Республика көнөнә арналған саралар бара.\n8 октябрҙә, Башҡортостан Республикаһы көнө алдынан, район хакимиәтендә ошо билдәле датаға арналған сараларҙың береһе үткәрелде. Дәүләкән районы хакимиәте башлығы Илгиз Мөхәмәтйәнов хеҙмәт коллективтары ярҙамында сәнәғәт, ауылы хужалығы, социаль һәм торлаҡ-коммуналь өлкәләрҙә һиҙелерлек уңыштарға өлгәшелеүе хаҡында белдерҙе. Унда Дәүләкән районы Советы депутаттары, предприятиелар, ойошмалар етәкселәре, ауылы биләмәләре башлыҡтары ҡатнашты. Быйылғы саралар районда, эпидемиологик хәлде иҫәпкә алып, ойнлайн форматта ойошторола. Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре төрлө презентациялар, викториналар, шулай уҡ оҫталыҡ кластары үткәрә.\nБайрам алдынан Дәүләкән районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Юрий Кузнецов райондағы ныҡлы ғаиләләрҙең береһе, алты тиҫтә йылдан ашыу татыу донъя көткән, һигеҙ бала тәрбиәләгән Закира менән Фәрит Ғәбделмәновтарҙы йәмәғәтселек наградаһы – “Мөхәббәт һәм тоғролоҡ өсөн” миҙалы – менән тәбрикләне. Улар былтыр декабрҙә бриллиант туйҙарын билдәләгән. Ғаилә башлығы Фәрит Кәбир улы 40 йыл тирәһе “Салауат” колхозында механизатор булып эшләгән. 1975 йылда район үҫеше өсөн индергән тос өлөшө өсөн Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән наградланған. Закира Ғосман ҡыҙы мәктәптә эшләгән. Ул I дәрәжә әсәлек һәм II дәрәжә “Әсәлек даны” миҙалдары менән бүләкләнгән.\nӘйткәндәй, Республика көнө алдынан дәүләкәндәр, шул иҫәптән Өфө биология институты ғалимдары, ирекмәндәр, Комсомол ауылы эргәһендә зәңгәр шыршылар ултыртылған урында сираттағы экологик акцияны үткәрҙе. Был экологик шәмбе декадниктың һуңғы этабы булды: биләмәләрҙә тәртип урынлаштырыуҙа Ауыл хужалығы, Дәүләкән ҡала ветеринар станцияһы һәм башҡа ойошма вәкилдәре ҡатнашты.


Баш ҡалала хирург-офтальмологтар өсөн тәжрибә туплау үҙәге барлыҡҡа килде\nУҡытыу лабораторияһы Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты нигеҙендә асылды. Был үҙәк офтальмохирург әҙерләү һәм уның операция эшләү тәжрибәһен бәйләүсе этап булып тора. Быға тиклем республика табиптары күҙгә операция эшләү алымдарына Мәскәү һәм башҡа ҙур ҡалаларҙа ғына өйрәнә ине. Лаборатория - Башҡортостанда офтальмологияны үҫтереүгә ҙур бер аҙым, ти белгестәр.\nКүҙ тоноҡланыуын дауалау табиптарҙан үтә лә теүәллек һәм тәжрибә талап итә. Катарактаны алыу буйынса операцияға рөхсәтте хирургтар ярайһы уҡ тәжрибә туплағас ҡына ала. Бигерәк тә йылдам үҫешкән технологиялар заманында. Һәр яңы ҡорамалды үҙләштереү табиптар өсөн имтиханға тиң. Хирургтар күнегелгән эшенә ҡайтанан өйрәнә, тиергә лә мөмкин.\nЗаманса ҡорамалдар бар, ә унда эшләүсе белгестәр етешмәй. Йылдам үҫешкән медицина өлкәһендә был һүҙҙәр йыш ишетелә. Офтальмологияны ла был күренеш урап үтмәгән. Күҙ ауырыуҙарын дауалау ҙа хәҙер юғары технологиялы ҡорамалдар ярҙамында башҡарыла. Әммә уны тулыһынса үҙләштергән белгестәр генә етешмәй. Быға тиклем табиптар теүәл аппараттарҙа эш итеү серҙәрен илдең баш ҡалаһына барып өйрәнә ине. Яңы лабораторияның сафҡа инеүе был этапты күпкә тиҙләтер тип көтөлә.\nЛабораторияла уҡытыу процесы тәжрибәле хеҙмәттәштәр менән онлайн режимда алып барыла. Ҡара ҡылауҙы алыу мәле тура мониторға сығарыла. Белгестәр өйрәнсектең хаталарын шунда уҡ күреп, төҙәтеп бара. Тап ошо ысул ғына ысын операция мәлендә хаталар ебәреүҙе сикләй. Ике аҙна эсендә лаборатория уҡыусылары оҫталыҡ арттырыу тураһында сертификат алып сыға.