Тиҙ булараҡ паспорт алған - Франция онлайн юристар!\nБыл принцип торлаҡ бартер\nБер нисә көн буйына сәйәхәткә юлланды һеҙ тейешһегеҙ, һеҙ һеҙ көткән ҡунаҡтар чемп, тиклем, йәғни: ныҡ оҡшаны!! Һеҙ белгән, һеҙ паспорт Иҫкергән тип һанала. семинар сиктәрендә өс бала түгел, һеҙҙең өсөн ҡулланыла. сапфировый хафаға Беҙ тип әйтәм, сөнки тиҙ арала сит ил паспорты алыуБөтә кәрәкле документтар исемлеген йыйыу һәм француз хакимиәте сайтында тикшерелде. Иҫке паспорт (балалар паспорт йәки сөннәтен), фотоһүрәттәр, х 45 мм форматындағы эшләүсе егерме биш, юғалтыу тураһында ғариза (йәки ҡыҙ урлау), герб йыйып, адресын раҫлау: бер нәмә ысҡындырырға ярамай. Тиҙ, үҙ ҡулы аҫтына алына, ҡаса һәм префектура папка (префектура).\nҺеҙгә ҡарап, был ни булыр, мэрияла үткән флажок аша ҡотолоу өсөн бер ни тиклем ваҡыт еңә.\nПаспорт алырға ваҡыты тураһында аныҡ мәғлүмәт ала. Улар, ҡағиҙә булараҡ, ике аҙна ун ике аҙнаға тиклем булған, префектура һәм күплегенә ҡарап, (июнь айы һәм пр осор-каникул мәктәп, белеп, күпләп рекорд). Ваҡыт һеҙгә торорға өсөн бик ҡаты. Ашығыс рәүештә паспорт алыу өсөн ғариза булып эшләй. Процедура « экспресс » бер йыл эсендә ғәмәлгә оптически мөмкинлектәре менән паспорт алып, ҡырҡ һигеҙ сәғәт дауамында һеҙ тейеш, әммә, « табар веский сәбәптәре», был процедура өсөн килгән.\nТип аңларға кәрәк « иң яҡшы сәбәп », сәбәп « перегрузка һәм мотлаҡ » иҫ киткес тәртип.\nБыл ғаилә ялы өсөн сәбәп булырға мөмкин, йәки етди гуманитар һөнәр, етди сир, үлем һәм профессиональ бурыс. Шулай итеп, һеҙгә ни тип әйтергә була, һеҙҙең элекке тормошонда кескенә малай булып ерләү сожитель әгәр телисез икән, һәм был сәпкә түгел, даими йәшәгән урындарына ебәреләсәк. һеҙ хыялланған Һеҙ, мотлаҡ йәшел тышлығы картаһы тураһында ишетеп, шул кунжут өсөн, кеше даими йәшәргә килгән булһа, АҠШ.\nБизнес башлар өсөн кеше сит илдәргә барып, һәр ваҡыт беҙ уйлағанса, ҡайһы бер деталдәрен сәйәхәт.\nСит илдәр алдында сәфәр, сәйәхәт эҙһеҙ һеҙҙең өсөн бөтә кәрәкле документтар әҙерләй. Ҡасан булһа ла, күҙ алдына килеп: һеҙ документтарҙы таба алмаған. Автономия теләге, спорт саҡырыу, йәки теләк теләп ҡаршы алалар арзан йәшел йәки йән башына сәйәхәт: һеҙ күп велотуризм һайлау өсөн сәбәп мәжбүр итеүе мөмкин. Ни өсөн таксист әммә был нью-йорк at һеҙ-уның ҡараш атып, һеҙ машинала китеп.\nҺеҙ ҙә ҡараш ташлап мөмкинлектәрен күрһәтеү өсөн һеҙҙең электрон почта даими сәйәхәт тыш, фотоһүрәттәр урынлаштырыу, социаль селтәр буйынса эшләгән йәки бронирование-журнал тотоп бортты һаман һеҙ.\nИң яҡшы планды алмаштырыу, туристарҙы урынлаштырыу урындары хаҡында фекер ҡарап, алмаштар реаль ваҡыт режимында сәйәхәтте фотолар, социаль медиа-роуд trip компаньон табып, ҡағиҙә булараҡ, үҙгәртергә « Минең отпуск ваҡытында италияла, флоренцияла logerai мин үҙ фатиры, йорто үткән һәм был ваҡыт эсендә һин минең profiteras-ә-Прованс ».\nДекор өсөн йорт - һатыу, биҙәү һәм дизайнерҙар өсөн ҡалыптар\nकदम खरीदने के लिए एक क्षेत्र


01 октября 2018 — 16:48 ГТРК «Башкортостан»\nБөгөн Башҡортостан хөкүмәтендә Рәсәй кимәлендәге конкурстар еңеүселәрен, олимпиадалар призерҙарын, “Йәш профессионалдар” милли чемпионатының финалистарын тәбрикләнеләр. Был осрашыу «Башҡортостан өмөтө» форумы сиктәрендә үтә. Мәктәп уҡыусылары, студенттар менән мәғариф министры Гөлназ Шафиҡова һәм юғары белем биреү йорттары вәкилдәре әңгәмәләште. Өмөтлө йәштәр менән яҡындан танышып, киләсәккә бергә атлау республиканың ыңғай үҫешен билдәләй, тине мәғариф министры. Шуға ла йәш таланттарҙы ваҡытында асыҡлау, үҫтереү өсөн ресурс үҙәктәр барлыҡҡа киләсәген һәм төрлө конкурстар, олимпиадалар еңеүселәрен 60 мең, призерҙарын 30 меңгә тиклем аҡсалата премиялар менән дәртләндереү ҡараласағын билдәләне. Шундай уҡ сумма, уларҙы әҙерләгән уҡытыусыларға ла тапшырыласаҡ.


Уҡытыусының алтын йылдары\n14 Ноябрь 2019, 13:05\nБөгөнгө ысынбарлыҡты тыныс ҡына, түҙемлек менән ҡабул итеүсе, зирәк аҡыллы, рухи донъяһы бай булған хөрмәтле мөғәллимәгә ҡарап һоҡланмау мөмкин түгел.\nТайфа Шакир ҡыҙы Ғәбитованың яҙмышы Әлшәй ере менән тығыҙ бәйле. Ул 1929 йылдың октябрендә Йәрмәкәй районының Рәтамаҡ ауылында тыуған. 1954 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтының филология факультетын тамамлағандан һуң юллама буйынса Раевка 1-се урта мәктәбенә эшкә килә.\n- Берҙәм һәм татыу коллективта бер ғаиләләге кеүек йылы мөнәсәбәт һәм ярыш сәме хакимлыҡ итә ине. Беҙ бер-беребеҙҙән эшләргә өйрәндек, бергәләп оҫталығыбыҙҙы камиллаштырҙыҡ. Утыҙ алты йыл педагогик эшмәкәрлектең утыҙ дүрт йылы ошо мәктәптә үтте, - тип иҫкә ала Тайфа Шакир ҡыҙы. – Тормошомдоң иң бәхетле, алтын йылдары ине улар.\nОшо йылдар уҡытыусыға уңыш, республика кимәлендә танылыу, ихтирам һәм хөрмәт алып килә. Ғалимдар, тел белгестәре юғары баһалаған педагогик тәжрибәһе, методик эшләнмәләре тәүҙә районда, һуңынан республикала киң тарала. Тайфа Шакир ҡыҙына 1973 йылда “Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы алдынғыһы”, ә 1983 йылда “Уҡытыусы-методист” тигән маҡтаулы исемдәр бирелгән. Был мәктәптә Башҡорт дәүләт университеты филология факультетының башҡорт бүлеге студенттары практика үтә. Башҡорт әҙәбиәтенең күренекле эшмәкәрҙәре Әхмәт Сөләймәнов, Рәшит Шәкүр, Тимерғәли Килмөхәмәтов, шағирҙар Ирек Кинйәбулатов, Риф Мифтахов һәм Тимер Йосопов та ошо белем усағында тәүге һынауҙы үтә.\nҠалыптарға эйәрмәгән, үҙ эшенә ижади ҡараған уҡытыусы уҡыусыларына башҡорт теленең бөтә матурлығын һәм нескәлеген еткерергә тырышҡан, уны хөрмәт итергә өйрәткән. Тайфа Шакир ҡыҙының республикабыҙ юғары уҡыу йорттарының башҡорт теле һәм әҙәбиәте факультеттарын тамамлап, уның эшен дауам иткән алтмышҡа яҡын уҡыусыһы ла ошо фекер менән килешер тип уйлайым. Улар араһында Закун Әхмәтов, Айҙар Солтанғолов, Фәниә Ғәлимова, Зәйтүнә Даянова, Мөнир Шәйхетдинов һәм башҡалар бар. Тап Тайфа Шакир ҡыҙы Гөлфиә Юнысованың тәүге шиғырҙарында уның иҫ киткес һәләтен күрә һәм ҙур әҙәбиәт донъяһына фатихаһын бирә.\nТайфа Шакир ҡыҙы бөгөн дә элекке уҡыусылары өсөн тоғро дуҫ һәм кәңәшсе булып ҡала, уларҙың уңыштарына сикһеҙ шатлана, уңышһыҙлыҡтары булһа, улар менән бергә борсола. Уҡыусылары ла йыш ҡына яратҡан уҡытыусыларының хәлен белергә килә. Ошондай һәр осрашыу – ысын тормош дәресе ул. Бөгөнгө ысынбарлыҡты тыныс ҡына, түҙемлек менән ҡабул итеүсе, зирәк аҡыллы, рухи донъяһы бай булған хөрмәтле мөғәллимәгә ҡарап һоҡланмау мөмкин түгел. Ирекһеҙҙән, ҡатын-ҡыҙ һәр йәштә лә матур булып ҡала, тип уйлап ҡуяһың. Йөҙөндәге һырҙар ҙа уны бер ҙә ҡартайтмай, киреһенсә, йылы ҡояш нурҙары кеүек балҡый.\nТайфа Шакир ҡыҙына 90 йәш тулды. Туған коллективы, төрлө йылдарҙа мәктәп тамамлаусылар уны күркәм ғүмер байрамы менән тәбрикләп, ныҡлы һаулыҡ һәм именлек теләне. Яҡындары менән бергә алтын көҙҙөң сағыу балҡышына, ябалаҡлап яуған тәүге ҡар бөртөктәренә, яҙғы умырзаяларға һәм йәйге ысыҡ тамсыларына тағы ла бик күп йылдар шатланырға яҙһын әле.\nМ. Буранғолов исемендәге башҡорт лицейының башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.


...Ике тәңре: береһе – алла, икенсеһе – ҡыҙ...\n18 Декабрь 2018, 12:04\nБабич мөхәббәте... Беҙҙең, ерҙә яралған әҙәмдәрҙең, тәүбәһе лә, тәңреһе лә – мөхәббәт. Был донъяла егерме дүрт йыл ғүмер кисергән, шағир затынан булған Шәйехзада Бабичтың мөхәббәте, ҡатын-ҡыҙға мөхәббәте тураһында һөйләшер өсөн, моғайын, уның шиғриәте менән һөйләшергә кәрәктер. Башҡаға беҙҙең хаҡыбыҙ юҡ.\nБыл шиғыр юлдарын Шәйехзада Бабич 1916 йылдың яҙында, “Ғәлиә” мәҙрәсәһен тамамлар алдынан, яҙа. “Матур һындар” тип аталған шиғыр аҙаҡ ҡулдан-ҡулға күсеп, Өфө, Ырымбур, Троицк, Ҡазан ҡалаларында күп тапҡырҙар сәхнәләрҙән уҡыла. Ул саҡтағы 21 йәшлек шағирҙы хискә батырып, һөйөү доғаһын яҙырға кем мәжбүр итте икән? Бәлки, “Зөһрә ҡыҙҙы насип ит, тип, доға ҡылдым тәңремә” тигән шиғыр юлдарындағы Бибизөһрәлер? Әллә шағир Зариф Бәшири иҫтәлектәрендә яҙылған, Өфөлә мөғәллимдәр курсында уҡып йөрөгән, Хауа исемле ҡыҙмы? Бәлки, шаян ҡыҙ Шәмсеҡәмәрҙер? Кем белә, бәлки, “Исемдәр баҡсаһында”ғы ҡырҡ дүрт һылыуҙың береһелер, йә булмаһа зәңгәр күҙле фәрештә үҙелер...\n1916 йылда Өфөлә үткән “Матурлыҡ кисәһендә” Шәйехзада Бабич Йәмилә Нафиҡова исемле ҡыҙ менән таныша һәм уға арнап шиғыр яҙа. Шәфкәт туташы булып эшләгән Йәмиләгә яҙылған шиғырҙа түбәндәге юлдар бар:\n“Һеҙ миңә бигерәк тә нур, бигерәк тә яҡтырған кеүек,\nБер ҡарашың – Исрафил илһам сурын өргән кеүек.\nБер танышта һеҙҙе мин ҡуйҙым күңелем өҫтөнә...”\n1990 йылда Татарстанда баҫылып сыҡҡан “Шәйехзада Бабич. Зәңгәр йырҙар” китабындағы иҫкәрмәләрҙән шуны уҡып белдем. 1918 йылдарҙа Йәмилә Нафиҡова Хәбибулла Ибраһимовҡа кейәүгә сыға һәм Йәмилә Ибраһимова булып китә. Билдәле булыуынса, Хәбибулла Ибраһимов 1922 йылда беренсе башҡорт комедияһы “Башмағым”ды яҙған драматург һәм композитор.\nБабичтың замандаштарының иҫтәлектәрендә тағы ла бер һылыу телгә алына. Ул – Майсәрүәр Әҙеһәмова. Улар 1916 йылда Троицкиҙа таныша. Сәрүәр Әҙеһәмованың атаһы Сабир мулла Троицк мәҙрәсәһендә уҡыта. Шәйехзада Бабич та ошо уҡ мәҙрәсәлә эшләй. Сәрүәр менән Шәйехзада Троицкиҙа йыш үткәрелгән төрлө кисәләрҙә ҡатнаша, икеһе лә оҫта мандолинасы була, башҡорт, татар, ҡаҙаҡ йырҙарын дуэт менән башҡарыр булғандар. Ошо кисәләрҙең береһендә Бабич Сәрүәргә:\n“Күбәләк тип киҫтерәлмәйем – һандуғастай тауышы бар.\nҺандуғасҡай һис тиә алмайым – күбәләктәй рәүеше бар”, -\nтип башланған 12 юллыҡ шиғыр яҙып тоттора. Сәрүәр Әҙеһәмоваға арнап шағир 1917 йылда тағы ла бер шиғыр яҙа. Был шиғырҙың үҙенә бер тарихы бар. Ҡәҙерләп кенә һаҡлаған Бабичтың был шиғырын Сәрүәр 1935 йылда Ҡазанда педагогия институтының аспирантураһында уҡып йөрөгән Зәбих Исҡужинға бирә. Зәбих Исҡужин Шәйехзада Бабич ижады буйынса диссертация яҙған була. Аҙаҡ шиғыр юғала. Сәрүәр Әҙеһәмова яҙып ҡалдырған иҫтәлек буйынса: “Әллә Зәбих Исҡужин кире ҡайтарып бирмәне, әллә үҙем 1937 йылда юғалттыммы – билдәһеҙ. Әммә 1958 йылда башҡорт телендә сыҡҡан һайланма әҫәрҙәр йыйынтығында был шиғырҙы күргәс, бик шатландым”, – тиелә. Шиғырҙа “Ҡыл күперҙәрен үтеп, ожмахҡа кергән төҫлөһөң” тигән юлдар бар. Ә бит Сәрүәрҙе яҙмышы, ысынлап та, ҡыл күперҙәр аша үткәрә. Бик белемле, алдынғы ҡарашлы, төҫкә сибәр Сәрүәргә йәш шағир Кәүи Нәжми Ҡазанда үткән әҙәби кисәләрҙең береһендә тәү күреүҙән ғашиҡ була. 1924 йылда улар яҙмыштарын бергә бәйләйҙәр. Рус гимназияһын тамамлаған Сәрүәр оҫта тәржемәсе була. Пушкин, Лермонтов, Толстой әҫәрҙәрен татар теленә атҡара. Танһыҡ исемле ул үҫтерәләр. Сәрүәр Ҡазан университеты эргәһендәге юридик курстарҙы ла тамамлай. Кәүи Нәжми Татарстан Яҙыусылар союзын етәкләй. Әммә 1937 йылдың фажиғәһе уларҙың яҙмышын урап үтмәй. Иренән ярты йыл ҡала ҡулға алына һәм алыҫ Сиблагка оҙатыла. Сәрүәрҙең лагер яҙмышы уның менән бергә төрмәлә ултырған, аҙаҡ әхирәтенә әйләнгән яҙыусы Евгения Гинзбургтың “Крутой маршрут” әҫәрендә сағыласаҡ. Әсәһе һәм атаһы төрмәлә саҡта балалар йортона оҙатылған Танһыҡ Нәжметдинов унан ҡасып, Ҡазандың иҫке барактарында көн күрә. 1940 йылдың аҙағында ғәйепләү өсөн тейешлесә факттарҙың булмауы Сәрүәр Әҙеһәмованы ла, Кәүи Нәжмиҙе лә үлемдән һаҡлай.\nШәйехзада Бабич менән Сәрүәр Әҙеһәмованың танышлығы бер нисә шиғырҙың тыуыуына сәбәп була. Сәрүәр Бабичтан ҡала алтмыш йылға яҡын ғүмер йәшәп, 1978 йылдың ноябрендә вафат була.\nЯҙмышы быуат тарихына торошло булған Бабичтың мөхәббәте хаҡында һүҙ алып барғанда, моғайын, уның үҙе кеүек күктәргә ашырға ла, ерҙән бәхет эҙләргә лә кәрәктер. Йәнә яратырға һәм яратылырға. Тап уның кеүек, Бабич кеүек.\nФотола Сәрүәр Әҙеһәмова улы Танһыҡ менән.


Төп приз - Сәлимә Носратуллинала\n17 Март 2020, 13:45\nСәлимә Сәмиғулла ҡыҙы - Иштуған ауыл биләмәһендә иң күп гәзит-журнал алдырғандарҙың береһе. Ул “Көнгәк”тән тыш, “Путь Октября”, “Ағиҙел”, “Шоңҡар”, “Киске Өфө”, “Йәшлек”, “ЗОЖ” алдыра.\n“Көнгәк” гәзитен алдырыусылар араһында уйнатҡан бүләктәребеҙҙе таратып бөтөп барабыҙ. Төп призға лайыҡ булған уҡыусыбыҙ Сәлимә Носратуллина Иштуғанда йәшәй. Күп функциялы блендер тап уның бәхетенә эләкте.\n“Көнгәк”те сыға башлағандан алдырам. Гәзит уҡымлы, айырыуса хеҙмәт кешеләре, яҡташтар тураһында мәҡәләләр оҡшай. Быйыл Мәләүез районының 85 йыллығы сиктәрендә был темаға тағы ла ҙурыраҡ урын бирелер, тип уйлайым. Баҫма урындағы шағирҙарҙың ижады менән танышыу майҙансығы булыуы менән дә иғтибарға лайыҡ, - ти өс тиҫтә йылдан ашыу башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләгән Сәлимә апай.\nБер айлыҡ пенсиям китә, әммә бер ҙә үкенмәйем. Буш ваҡытта ғаилә менән рәхәтләнеп уҡыйбыҙ. Киләсәктә лә уларҙан айырылырға уйламайым. Ваҡытлы матбуғат файҙалы мәғлүмәт кенә түгел, фәһемле кәңәштәр ҙә бирә. Тарихҡа, халҡыбыҙ йолаларына ҡыҙыҡһыныу тәрбиәләй, рухты нығыта. Шуға күрә яҡташтарымды барыһын да гәзит-журналдарға һәм, әлбиттә, “Көнгәк”кә яҙылырға саҡырам.


Стәрлетамаҡ районы хакимиәте башлығы итеп контракт буйынса Раэль Рәхмәтуллин тәғәйенләнде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСтәрлетамаҡ районы хакимиәте башлығы итеп контракт буйынса Раэль Рәхмәтуллин тәғәйенләнде\n12:07, 20 июля 2012 Сәйәсәт\nСтәрлетамаҡ районы муниципаль районы Советының 2012 йылдың 20 авгусындағы ҡарарына ярашлы, Стәрлетамаҡ районы муниципаль районы хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Раэль Рәхмәтуллин тәғәйенләнде.\nРаэль Әҙһәм улы Рәхмәтуллин 1967 йылда Стәрлетамаҡ районының Бүреҡаҙған ауылында тыуған. Башҡорт ауыл хужалығы институтын, Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын тамамлай.\nХеҙмәт эшмәкәрлеген 1982 йылда Стәрлетамаҡ районының «Осҡон» колхозында башлай.\n1992-1993 йылдарҙа – Стәрлетамаҡ районының «Мир» совхозы баш бухгалтеры урынбаҫары.\n1993-1998 йылдарҙа – Стәрлетамаҡ районы буйынса һалым инспекцияһының баш һалым инспекторы.\n1998-1999 йылдарҙа — «Право» акционерҙар йәмғиәте директорының иҡтисад буйынса урынбаҫары, «Дисконт» күсемһеҙ милек агентлығы директоры урынбаҫары.\n1999-2005 йылдарҙа – Стәрлетамаҡ районының Милек менән идара итеү комитеты рәйесе.\n2006-2010 йылдарҙа – Башҡортостан Республикаһы Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығының Стәрлетамаҡ районы буйынса Милек менән идара итеү комитеты рәйесе.\n2011 йылдан әлеге ваҡытҡа тиклем – Стәрлетамаҡ районы хакимиәте башлығының ер һәм мөлкәт сәйәсәте буйынса урынбаҫары.


Төбәктә көндәрҙең һалҡынайыуы көтөлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә көндәрҙең һалҡынайыуы көтөлә\n12:36, 15 декабря 2015 Йәмғиәт\nТөбәктә көндәрҙең һалҡынайыуы көтөлә Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nБашҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, был аҙнала республикала бер аҙ һыуыта.\nАлдағы өс көндә синоптиктар йылы һауа торошо вәғәҙәләй, урыны менән бер аҙ ҡар яуасаҡ. 16,17 декабрҙә көслө ҡар яуыуы күҙаллана. Һауа температураһы көндөҙ 3-8 градус һалҡын, төндә 10, аяҙайтҡанда 15 градусҡа тиклем һыуыҡ.\nАҙнаның икенсе яртыһында һалҡындар көтөлә. Һауа температураһы төндә 15-20, республиканың көнсығышында 25 градусҡа тиклем төшәсәк. Көндөҙ 10-15, айырым райондарҙа 20 градусҡаса һалҡын. Йәкшәмбе, 20 декабрҙә, циклон яҡынлашыуы сәбәпле бер аҙ ҡар яуыуы көтөлә. Буран сығыуы ихтимал.\nУҙған аҙнала йылы һауа торошо ошо осорҙағы норманан 6 градусҡа юғары булды (норма — 9 градус һалҡын).


Беҙ ағас ултырттыҡ! Ә һеҙ? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Беҙ ағас ултырттыҡ! Ә һеҙ?\nБеҙ ағас ултырттыҡ! Ә һеҙ? 11.09.2018 // Йәмғиәт\nБөтә Рәсәй “Йәшә, урман!” акцияһы сиктәрендә Башҡортостан Республикаһының Урман хужалығы министрлығы “Үҙ ағасыңды ултырт” экологик акцияһын уҙғара. Сара төп тәғәйенләшенән тыш тәбиғәткә, урманға һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү маҡсатын да ҡуя. Акцияға Башҡортостан Журналистар союзы ла әүҙем ҡушылды.\nБыйыл ағас ултыртыу өсөн Өфөләге Урмансылар паркы һайланған. Республиканың үҙәк баҫмалары, радио, мәғлүмәт агентлыҡтары журналистары паркта 30 төп тирәк ултыртты. Улар үҫентеләр нығынып киткәнсе тәрбиәләп торорға тейеш.\n–\tБашҡортостандың Урман хужалығы министры ярҙамсыһы Айрат Искәндәров “Үҙ ағасыңды ултырт” акцияһында ҡатнашыу тәҡдиме менән сыҡҡас, сараға ихлас ҡушылдыҡ. Халыҡ күп булыр тип уйламағайныҡ, әммә 50-нән ашыу коллегабыҙ акцияға үҙ өлөшөн индерҙе. Быйылғы йыл журналистар өсөн айырыуса әһәмиәтле – Рәсәй журналистар союзы барлыҡҡа килеүенә 100 йыл. Беҙ ултыртҡан ағастар шаулап үҫер, ҡәләм оҫталары тураһында яҡшы иҫтәлек булыр, – ти Башҡортостан Журналистар союзы рәйесе Артур Дәүләтбәков.\nАкцияла ҡатнашырға теләгәндәрҙе Урман хужалығы министрлығы ағас үҫентеләре, эш ҡоралдары менән үҙе тәьмин итә. Урман хужалығы белгестәре ағасты нисек дөрөҫ ултыртырға өйрәтә. Сараға һеҙ ҙә ҡушыла алаһығыҙ.


«Хеҙмәтегеҙ, йылы йөрәгегеҙ өсөн ҙур рәхмәт!»\n10 Июнь , 16:04\nМуниципаль район Хакимиәте башлығы Фидан Ишемғолов тантаналы шарттарҙа күп балалы әсәләргә «Әсә даны» миҙалы тапшырҙы. Улар Йәнәхмәт ауылынан Любовь Илгужина, Иҫке Тырбый ауылынан Ирина Мирзоева һәм Изим ауылынан Айгөл Шәймөхәммәтова.Фидан Әлфир улы менән дуҫтарса әңгәмәлә әсәләр үҙҙәре, балалары, ғаиләләре тураһында һөйләне. Ирина Инсаф ҡыҙы ире Абделалик Грезович менән шәхси хужалыҡ алып бара, йыл әйләнәһенә тиерлек ихаталарында етештерелгән ауыл хужалығы продукцияһын һата икән. Ғаиләләрендә биш бала үҫә. Любовь Тимерйән ҡыҙы әлеге ваҡытта хужабикә, биш бала тәрбиәләй, йортта хужалыҡ эштәрен алып бара, ә тормош иптәше Александр Байморза улы «Бабай утары» этнография комплексында эшләй. Айгөл Аҫылғәли ҡыҙы балалар баҡсаһында тәрбиәсе, ә ире Рөстәм Рәмил улы «Шаранское молоко» йәмғәтендә һөт йыйыусы булып эшләй. Шәймөхәмәтовтар биш бала тәрбиәләй.Ф. Ишемғолов ошо ғаиләләрҙә үҫкән балаларҙың район, республиканың лайыҡлы граждандары буласағына ышаныс белдерҙе.\nМуниципаль район Хакимиәте башлығы Фидан Ишемғолов тантаналы шарттарҙа күп балалы әсәләргә «Әсә даны» миҙалы тапшырҙы. Улар Йәнәхмәт ауылынан Любовь Илгужина, Иҫке Тырбый ауылынан Ирина Мирзоева һәм Изим ауылынан Айгөл Шәймөхәммәтова.Фидан Әлфир улы менән дуҫтарса әңгәмәлә әсәләр үҙҙәре, балалары, ғаиләләре тураһында һөйләне. Ирина Инсаф ҡыҙы ире Абделалик Грезович менән шәхси хужалыҡ алып бара, йыл әйләнәһенә тиерлек ихаталарында етештерелгән ауыл хужалығы продукцияһын һата икән. Ғаиләләрендә биш бала үҫә. Любовь Тимерйән ҡыҙы әлеге ваҡытта хужабикә, биш бала тәрбиәләй, йортта хужалыҡ эштәрен алып бара, ә тормош иптәше Александр Байморза улы «Бабай утары» этнография комплексында эшләй. Айгөл Аҫылғәли ҡыҙы балалар баҡсаһында тәрбиәсе, ә ире Рөстәм Рәмил улы «Шаранское молоко» йәмғәтендә һөт йыйыусы булып эшләй. Шәймөхәмәтовтар биш бала тәрбиәләй.\nФ. Ишемғолов ошо ғаиләләрҙә үҫкән балаларҙың район, республиканың лайыҡлы граждандары буласағына ышаныс белдерҙе.


Зәйнәб Биишева беҙҙең хәтерҙә\n7 Март 2018, 00:00\nЗ.Биишева Билал ауылына уҡытырға килгәс, Нурия һәм Мортаза Айытбаевтарҙа фатирҙа торҙо. Минең хәтеремдә, ул йәш кенә, бәләкәс кенә кәүҙәле, ҡыҫҡаҡ сәсле, ҡыҫҡа, тар итәкле күлдәк кейеп, башына бер ваҡытта ла яулыҡ ябынмаған апай булып уйылып ҡалған. Уның шулай кейенеп, сәсен ҡыҫҡаҡ йөрөтөүен күреп, ололарҙың һуҡранып йөрөүҙәре әле булһа иҫемдә.\nЗәйнәб Биишеваның ижады менән мин бәләкәйҙән таныш. Бәләкәй саҡтан “Дуҫ булайыҡ”, “Партизан малай”, “Һөнәрсе менән Өйрәнсек” хикәйә һәм повестарын ҡабат-ҡабат китапхананан алып уҡый инем. Үҫә төшкәс “Кәмһетелгәндәр”, “Оло Эйек буйында”, “Емеш” романдарына ғашиҡ булдым. Яҙыусының яҙыу оҫталығына йылдар үткән һайын һоҡланам. 28 йыл китапханасы булып эшләү дәүеремдә әҫәрҙәренә әленән-әле әйләнеп ҡайтам. Төрлө китапхана дәрестәре, осрашыуҙар, китап күргәҙмәләре янында әңгәмәләр үткәреп яңынан-яңы әҫәрҙәрен генә түгел, З.Биишеваның тормош юлын да өйрәнергә тура килде. Сөнки Зәйнәб Биишеваның 1929 -1930 йылдарҙа Баймаҡ районы Билал ауылында эшләп китеүе тураһында уҡып белә инем. 2008 йыл яҙыусының 100 йыллығын үткәрергә әҙерләнгәндә, уның тормош юлын яҡындан белеүселәр, осрашыу шатлығы кисергәндәр менән аралашып бик күп мәғлүмәттәр тапҡайным. Быйыл, 110 йыллығына яңылары билдәле булды. Бөгөн шулар менән уртаҡлашмаҡсымын.\n2007 йылғы “Башҡортостан уҡытыусыһы” журналының 11-се һанында ауылдашыбыҙ, мәғариф ветераны, бер нисә китап авторы, хәҙерге көндә Әбйәлил районы Хәлил ауылында йәшәүсе Флүрә апай Низамованың “Күк Ирәндек буйында” исемле дәрес сценарийы баҫылып сыҡҡайны. Дәрес З.Биишеваның 100 йыллығына арнап үткәрелә. Унда шундай юлдар бар: “Ырымбур педагогия техникумын тамамлағас, Зәйнәб Биишева Баймаҡ районының Билал мәктәбендә уҡыта. Ленин ордены менән наградланған алдынғы уҡытыусы Ғилминур Юламанова апайҙан уҡытыусы һөнәрен һайлауының сәбәбен һорағас: “Зәйнәб Биишева кеүек булғым, уның шикелле күп белгем, аңлағым, шуларҙы башҡаларға ла өйрәткем килде”, - тип яуаплай. Ғилминур апай 1923 йылда Билал ауылында тыуған. Уның атаһы Абдулла бик көслө мулла була. Ауылда уның туғандары бик күп. Ырымбур педагогия техникумын тамамлағас, Билал ауылында балалар уҡыта. Әбйәлил районы Хәлил ауылына яҙыусы Шәкирйән Биҡҡоловтың бер туған ағаһы Хәмитйән Биҡҡоловҡа кейәүгә сыға. Шунда мәрхүм була. З.Биишеваның “Яҡтыға” триллогияһының 274 - 276-сы биттәрендә ошондай юлдар бар: “Волостан, ҡатын-ҡыҙ бүлегенән килгән ҡатындың белеме лә, Баҙыян еңгәләге шикелле, халыҡсан аҡыл эйәһелек тә, күренеп тора, бик юғарынан түгел. Етмәһә, халыҡ менән халыҡса һөйләшеү, аңлашыу рәтен дә онотҡан йәки уны бер ҡасан да белмәгән. Ул, ике һүҙҙең береһендә “значит” менән “конечно”ны ҡыҫтырып, бутай-бутай бик оҙаҡ һөйләне. Көҙгө юл шикелле ҡытырмалы был һүҙ ағымынан йыйып алып еүеш таҫтамал кеүек итеп һыҡҡанда: “Бисәләр, йәшелсә, картуф сәсергә кәрәк”, - тигән бер тулы һөйләм килеп сығыр ине. “Яҡтыға” романындағы ошо эпизодҡа Бибеш образына өҫтәмә һыҙат булып ингән был прототиптың Билал ауылынан Фәйрүзә Аманова тигән инәй булыуын, уның төрлө әкиәттәр, бәйеттәр, “Ҡуңыр буға” эпосын көйләп, ятҡа һөйләй алыусы сәсәниә икәне өҫтәп һөйләп кителә. Бибеш ауыҙынан әйттерелгән “кәртүк” һүҙе лә тап Билал диалектындағыса, тип яҙа Флүрә апай Низамова. Ауылдашым Флүрә апайҙың тап ошо сценарийы миңә артабан ауылдаштарым араһында Зәйнәб Биишеваның тормош юлы тураһында эҙләнеү эше башларға этәргес булды ла инде. Артабан ауылдаштарымдың һөйләгәндәрен түкмәй-сәсмәй ҡағыҙ биттәренә теҙәм. Яҙыусының 100 йыллығы осоронда әңгәмәләшкән ауылдаштарым, яҙыусыны яҡындан белгән ололар күбеһе беҙҙең арала юҡ инде. Ләкин хәтер йәшәй, хәтер мәңгелек.\nРабиға инәй Боҫҡонова, 1924 йылғы, мәрхүмә\n- З.Биишева Билал ауылына уҡытырға килгәс, Нурия һәм Мортаза Айытбаевтарҙа фатирҙа торҙо. Минең хәтеремдә, ул йәш кенә, бәләкәс кенә кәүҙәле, ҡыҫҡаҡ сәсле, ҡыҫҡа, тар итәкле күлдәк кейеп, башына бер ваҡытта ла яулыҡ ябынмаған апай булып уйылып ҡалған. Уның шулай кейенеп, сәсен ҡыҫҡаҡ йөрөтөүен күреп, ололарҙың һуҡранып йөрөүҙәре әле булһа иҫемдә. З. Биишева эшкә килгәс тә иң беренсе уҡырға йөрөрлөк кешеләрҙең исемлеген төҙөп алды. Аҙаҡ минең әсәйем Сәрбиямал Хамматова (1898 йылғы), Зарифа, Ғилминиса Юлмөхәмәтова, Фатима Әбйәлилова, Хәбирә Әхмәҙина, Яңылбикә Заманова, Ғәйниә Байбурина, Хомра Камалетдинова, Мәғрифә Сәлихова байҙарҙан алынған бер өйҙә киске уҡыуға йөрөнөләр. Уҡырға көн аша баралар. З. Биишева бөтәһенә лә дәфтәр биттәре, ҡәләм таратып бирҙе. Мин әсәйемә эйәреп барам, сөнки атайым әсәйемде уҡырға ебәргеһе килмәй, мин эйәреп барһам, ебәрә. Шулай итеп, мин теләһәм, теләмәһәм дә мәктәпкә йөрөйөм. Әсәйем дә бармаҫ ине, кемдәр уҡырға йөрөмәй, һалым һалабыҙ тип ҡурҡыталар. Барлы-юҡлы аҡсаларын һалымға түләгәнсе тине әсәйемдәр. Мин бармаҫҡа булып мыжыһам да булмай. Барып еткәнсе атайымды әрләй-әрләй бара. Кемдәрҙең ире көнсөл, улар кис һайын барып, ҡатындарының нимә менән шөғәлләнгәндәрен тәҙрә аша ҡарап, тикшереп йөрөйҙәр. Заманаһы шулай ине бит...Ҡатын-ҡыҙҙарҙың күбеһе ҡәләмде тота ла белмәй. Мин ҡыҙыҡ күрепме, уҡыуға теләк көслө булғанға күрәме, өйгә ҡайтҡас та яҙыу-һыҙыуға ултырам. Мәктәптә лә З.Биишева сәмләндереп, осондороп ебәрә. Әсәйеңдән дә матурыраҡ яҙаң, тигән һүҙен ишетеп, тағы ла дәртләнеберәк тотонам. Нисә ай уҡығандарҙыр, апайҙарҙың бөтәһе лә үҙ фамилияларын яҙырлыҡ яҙыу – һыҙыуға өйрәнде. Иң яҡшы уҡығандар Хөмра Камалетдинова, Мәғәрифә Бикбаевалар һаналды. Минең дә иң беренсе өйрәтеүсем Зәйнәб Биишева булды. Уҡытыусы өйгә эш тә биреп ҡайтара, уны кем генә яҙып ҡарамай, мин дә яҙып маташам. Ауылға ҡыҫҡа сәс килде лә, бисәләрҙе ҡотортто, тип ауыл ҡарттары ныҡ һөйләнә, ләкин үҙҙәре бер нәмә лә эшләй алмай. Уға ауылға килгән ыңғайы “ҡыҫҡа сәс” тип исем дә ҡушып ҡуйҙылар. Шул йылдарҙа З.Биишеваның өгөтләүе буйынса иң беренселәрҙән булып Ғәйниә Байбурина, Фатима Әбйәлилова, Яңылбикә Замановалар партияға инде. З.Биишева Темәскә киткәс, уҡытыусы булып Менәүәрә апай Рәхмәтуллина килде. Ҡатын-ҡыҙҙар, бер михнәттән ҡотолдоҡ, тип башҡа уҡырға йөрөмәне. Яңы уҡытыусы Менәүәрә апайҙы тыңларға ла теләмәнеләр. З. Биишева кешеләргә шул тиклем алсаҡ, түҙемле, сабыр булды. Бер ваҡытта ла ауыр һүҙ әйтмәне. Мин үҙем дә уҡытыусымды ныҡ ярата инем. Миңә ул һәр ваҡыт, уҡырға өйрән, ҙур кеше булырһың, һинән була ул, ти торғайны. Уҡыу эләкмәне шул. Көндөҙгө мәктәптә ир-егеттәр уҡыны. Улар: Сәғәҙи Маликов, Насип Алтынбаев (аҙаҡ милиция булып эшләне), әрме сафынан ҡайтҡан егеттәр, Кирам Әхмәҙин һәм башҡалар. Ул ваҡыттағы комсомолецтар Сабир Юлмөхәмәтов, Әбүзәр Әминев, Фәрүҡ Сәғитовтар менән бергә ең һыҙғанып комсомол эше менән дә шөғәлләнде, һәр ергә һүҙе үтә, бер ваҡытта ла аптырап ҡалмаҫ, тәүәккәл кеше ине. З. Биишева Иҫән ауылы егетенә кейәүгә сыҡҡас, тормош иптәше Ғәзиз Әминев менән Билал ауылына Мортаза Айытбаевтарға килеп китәләр. Аҙаҡ Нурия апай: “Зәйнәб ауылды, кешеләрен әле булһа һағынып һөйләй, бөтәгеҙгә лә сәләм әйтте. Ҡыҙым Менәүәрәне яратып һөйөп-һөйөп китте”, - тип һөйләне...\nАсҡаров Рәис Ишмөхәмәт улы, хеҙмәт ветераны, мәрхүм\nЗ.Биишева китабында телгә алған Фәйрүзә инәй 1900 йылда Баймаҡ районы Өмөтбай ауылында тыуған. Билал ауылына кейәүгә сығып, тормош юлдашы Илһам ағай менән 4 бала тәрбиәләп үҫтерҙеләр. Иң өлкән удары Аманов Зөбәйер һуғышта үлеп ҡалды. Фәйрүзә инәй һәр ваҡыт төрлө бәйеттәр, таҡмаҡтар әйтеп, әкиәттәр һөйләп ултыра торғайны. Өйҙәре ауылдан ситтә, Фәруҡ ағай Сәғитовтарҙың күршеһе ине. З. Биишева бик үткен, талапсан, белемле ҡатын-ҡыҙҙарҙың береһе булып хәтерҙә ҡалған.\nАйытбаев Морат Мортаза улы, хеҙмәт ветераны, хаҡлы ялда, Билал ауылында йәшәй\n1929 йылдың йәй айында З. Биишева уҡытыусы булып эшкә килә. Йәш уҡытыусыны минең атайым Мортаза йортона фатирға һалалар. Атайым Мортаза менән әсәйем Нурия З. Биишеваны йыш ҡына иҫкә алырҙар ине. "Бәләкәс кенә булһа ла, ут бөрсәһе һымаҡ булды. Бөтә кешене ауыҙына ҡаратып һөйләр ҙә, арымай-талмай эшләне. Йәш кенә булһа ла, ныҡ белемле, һәләтле ҡыҙ булды", - тиерҙәр ине. З. Биишева үҙенең эшен комсомол эше менән тығыҙ алып бара. Шуға ла, 1930 йылда Фәрүҡ ағайҙың ауыл Советы башҡарма комитеты секретары булып китеүе һис тә ғәжәп түгел. Ауылда тәүге китапхананы ла З. Биишева ойоштора. Тәүҙә унда бер нисә генә китап була. Яйлап ауыл халҡынан гәзит-журналдар йыя, ҡайҙандыр китаптар килтерә, фондты арттыра. З. Биишеваның беренсе ярҙамсыһы Фәруҡ ағай Сәғитов Билалда ғына түгел, яҡын-тирәләге ауылдарҙа ла колхоз ойоштороуҙа яҡындан ҡатнашыусыларҙың береһе һәм комсомол ячейкаһының актив етәксеһе булараҡ билдәле. Уның тураһында ололар, Билалдағы колхозлашыу осорон иҫкә алғанда, беҙ уны Фәруҡ ағай Сәғитовтан башҡа күҙ алдына ла килтерә алмайбыҙ, тиҙәр. Ауылға йәш, белемле ҡыҙ Зәйнәб килеү менән бөтә эште Фәруҡ менән бергәләп эшләнеләр. Зәйнәбтең шул тиклем белемле, ныҡышмаллылығына аптырамаған кеше булмағандыр тип хәтерләр була ололар. Тик З. Биишеваны яратмаусылар ҙа табыла. Бигерәк тә, ир-егеттәр, ҡатындарыбыҙҙы аҙҙыра, мәктәпкә уҡырға йөрөтә, тип йыш һөйләнәләр. Үҙҙәре йәш уҡытыусыға һүҙ әйтергә баҙнат итмәйҙәр. З. Биишеваның тағы ла ярҙамсылары комсомолецтар З. Рәхмәтуллин, Н. Ибраһимов, Ф. Әхмәҙин, Ә. Әминев һәм башҡа активистар була. Фәрүҡ ағай йыш ҡына З. Биишеваны хәтергә алыр ине. Бер һөйләгәне иҫтә ҡалған. “Зәйнәб Биишева менән һәр эште кәңәшләшеп башҡара торғайныҡ. Бының өсөн мәктәп өйҙәренең береһенә йыйылабыҙ. Бер көн шулай икәүләп һөйләшеп ултырғанда, тыштан кулак ялсыларының береһе беҙҙең тәҙрәгә кирбес ярсығы ташланы. Бәхеткә күрә, ул беҙгә теймәне”.\nНурмөхәмәт Мөхәмәҙей улы Шәмсетдинов, 1934 йылғы, Билал ауылында йәшәй,\nӨләсәйем Сәрбиямал һөйләүҙәренән тип хәтерләй. Бер ваҡыт малайы Мөхәмәзей пионерға алына, аҙаҡ комсомолға инәм тип һөйләй башлай. Сәрбиямал өләсәй мәктәпкә барып, уҡытыусы Зәйнәб Биишеваны әрләп ҡайттым, тип һөйләй торғайны. Мин мәктәпкә ингәндә З.Биишева картуф үҫтереү тураһында һөйләп тора ине. Мин уға: “Бына миңә ҡара, мин картуф ашап йәшәмәһәм дә, ярҡалаймын, ә һин картуф ашап йәшәһәң дә нәп-нәҙекһең. Кеше башын бутап йөрөмә. Малайым комсомол да булмаясаҡ", - тип Мөхәмәзейҙе елкәһенән тотоп алып сығып киттем. Аҙаҡ 1963 йылда һыбай урам буйлап үтеп барғанымда сельсовет эргәһенә бер машина килеп туҡтаны ла “Фәруғым да, Фәруғым” тип Фәруҡ ағайҙы ҡосаҡлап алды. Аҙаҡ ҡына белдем, ул Зәйнәб Биишева булған икән. Темәстә осрашыуҙа булғандар ҙа Билалға ла һуғылғандар. Араларында Вара Буранбаев, Рысҡужин дә бар ине.\nӘминев Сәлимйән Фәхрислам улы, 1923 йылғы, һуғыш ветераны, мәрхүм\n1929 – 1930 йылдарҙа алты, ете йәшлек мине ағайым Әбүзәр Әминев (1907 йылғы) һәр ваҡыт үҙе менән киске уйынға эйәртеп алып бара торғайны. Мәктәптә ауыл йәштәре йыйыла. Мәктәп ҙур ғына, ул ике класлы рус – башҡорт училищеһына типовой проект буйынса төҙөлгән. Ауылда клуб булмағас, мәктәп залында сәхнә әтмәләп ҡуйғандар. Ағайҙар араһында бер-ике апай ҙа бар. Шуларҙың береһенә Зәйнәб тип өндәшәләр. Уның сәсе елкәһенә тиклем ҡырҡылған, күлдәге ҡыҫҡа, башында яулығы юҡ. Улар уйын әҙерләйҙәр, Әбүзәр ағайым һәр ваҡыт әсәйемдең кейемдәрен кейә лә әбей ролен уйнай торғайны. Аҙаҡтан белеүемсә, Зәйнәб Биишева менән ағайым ауылда йәштәрҙең политик уҡыуын да ойошторғандар, уларҙы комсомол ойошмаһына йәлеп иткәндәр, ә ағайым ойошманың секретары була. Зәйнәб апай менән ағайым араһында дуҫлыҡ мөнәсәбәттәре урынлаша. Ағайым Бәләбәй ҡалаһында хеҙмәт иткәндә Өфөгә барып З. Биишеваның ире Ғәзиз Әминев менән таныша, уның менән Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында ла хат аша бәйләнеш өҙмәйҙәр. Әбүзәр ағайым 1945 йылдың 23 мартында Польша территорияһында һәләк була. Уның хеҙмәттәше майор Зайцев, миңә Мәскәүҙә ағайымдың блокнотын тапшырҙы, ул блокнотта Ғ. Әминевтың Өфөләге адресы бар ине. Мин бер нисә тапҡыр уның менән осрашырға тырышып ҡараным, ләкин барып сыҡманы. Мин ул ваҡытта Ғәзиз Әминев Зәйнәб апайҙың ире икәнен белмәнем. Фамилиялар бер үк булғас беҙҙең берәй туған кешеләр тип уйланым. 1963 йылда мин ауылда мәктәп директоры булып эшләнем. Зәйнәб Биишевалар Темәстә осрашыуҙа булғандар ҙа ауылға һуғылып киттеләр. Мәктәпкә лә инеп сыҡтылар. З.Биишева менән Вара Буранбаев, Рысҡужин, Фәруҡ Сәғитов та бар ине. Йәй көнө ине ул ваҡытта, бөтә уҡытыусылар ялда, алдан хәбәр иткән булһалар, осрашыу үткәрергә булыр ине, әйтелмәгәс, осрашыу булманы. З. Биишева тәү башлап эшләп киткән мәктәбен, ауылды күреп китеү теләге менән дә килгәндер. Фәруҡ ағай менән ныҡ дуҫ булғандар күрәһең, бер-береһенә һөйләп һүҙҙәре бөтмәй ине. З. Биишева ауылды һағынып килгәндер тип шунан әйтә алам, ул “Үткәндәргә бер әйләнеп” китабында ошолай тип яҙа: “Мин дә был яҡтарға тиҙ арала ғашиҡ булдым. Уның балаларса саф, киң күңелле, батыр, тоғро йөрәкле эшсән халҡы ла, күк Ирәндек буйының ҡырыҫ һәм мөһәбәт тәбиғәте лә күңелемде үҙенә мәңгелеккә табындырып ҡуйҙы. Шуға, ахры, үҙ йөрәгемдә был гүзәл яҡҡа һүрелмәҫ мөхәббәт тойғоһон һаҡлайым ..” З. Биишева үҙенең хеҙмәт юлын, мәҙәни-әҙәби эшмәкәрлеген Билал мәктәбендә башлап ебәрә. Уның иҫтәлеген мәңгеләштереп, Билал мәктәбенә, йә булмаһа Билал ауыл китапханаһына Зәйнәб Биишеваның исеме бирелһә, бик яҡшы булыр ине, минеңсә.\nИлдүсә Азат ҡыҙы Әминева, мәғариф ветераны\nЗ.Биишева менән Өфөлә осрашыу ваҡытында: “Мине иң беренсе иң төпкөл райондарҙың береһе Билалға эшкә ебәрҙеләр”, - тип һөйләне. Мин аҙаҡ осрашыуҙан һуң эргәһенә барып: “Бына мин шул һеҙ һөйләгән, иң төпкөл Билал ауылынан килдем, миңә Билалда эшләгән йылдарығыҙ тураһында тулыраҡ һөйләгеҙ әле", - тип үтендем. Ул: “Мин артыҡ бер ни ҙә һөйләй алмайым, минең бөтә әйтер һүҙем яҙған китаптарымда”, - тине. Ысынлап та, уның ниндәй генә китаптарын алып ҡараһаҡ та, районыбыҙ кешеләре, тәбиғәте тураһында һүҙҙәр йыш осрай.\nМинең был эҙләнеү эштәрем барышында яратҡан яҙыусыбыҙ Зәйнәб Биишева тураһында бик күп ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр асыҡланды. Ауылыбыҙҙың тарихының бер киҫәге генә булһа ла арҙаҡлы шәхестең эшмәкәрлеге менән бәйле булыуы, яҙған әҫәрҙәренә ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Зәйнәб Биишева беҙҙең ауылда үҙенең беренсе мөхәббәтен дә осратҡандыр. Ул кеше – Әбүзәр ағай Әминев. Сөнки уның ҡустыһы Сәлимйән ағай һөйләүенсә: “Һуғыштан һуң бер осрашҡанда, мине еңгәй итмәнең тип үпкәләне”, - тине. Әбүҙәр ағайҙың ҡатынының исеме лә Зәйнәб, ә З. Биишева үҙе лә Әминев фамилиялы кешегә кейәүгә сыға. Был осраҡлы хәлме, нисектер инде. З. Биишеваның “Дуҫ булайыҡ” әҫәренең нигеҙендә, моғайын, Фәруҡ ағай менән булған дуҫлығы яталыр. Улар бит шул тиклем ныҡ дуҫ буғандар. Зәйнәб апай беҙҙең ауылдашыбыҙ Кәримов Усман Мөжәүир улы менән Ырымбур педтехникумында бергә уҡыған. Усман ағай ҙа Зәйнәб Биишева тураһында йыш ҡына хәтерләп һөйләр булған. Минең 10 йыл элек башланған эҙләнеү эштәре артабан да дауам итәсәк. Ғаиләбеҙ менән Күгәрсен районында булырға тура килде. Зәйнәб Биишеваның тыуған ауылы Төйөмбәткә һуғылып, музейына инеп сығырға тигән уй менән ауылға боролдоҡ. Музейға барһаҡ, ишектә йоҙаҡ. Ауылға тәүгә генә килеүебеҙ, музей хужаһын табайыҡ, бәлки, беҙҙе тыңлап, ял көнө булһа ла музейҙы асыр, тигән уй менән урам буйлап киләбеҙ. Ҡаршыға ике ҡатын осраны. Туҡтап уларға хәлде аңлатабыҙ. Баҡтиһәң, ул көндө ауылда “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамы бара икән. Беҙ, ике лә уйлап тормай, байрам барған яланға ашыҡтыҡ. Мин тура тирмә янына барҙым. Аш-һыу менән булып торған ҡатын-ҡыҙҙар янына барып, ҡайҙан килеүемде, кем булыуымды, килеү сәбәбен аңлаттым. Ләлә апай Биишева ла байрамға килгәнме тип һорайым, эйе, тиҙәр. Миңә бер килгәс, Ләлә апайҙы ла күреп китер кәрәк ине, тием. Музей хужаһы балалар өсөн уйын үткәрә, шулар янына барығыҙ, ә Ләлә апай ҡунаҡтар менән төшкө аш ашай, көтөгөҙ, тинеләр. Мин ризалашып, бер нисә аҙым атлап өлгөрмәнем, арттан кемдер ҡысҡырғанға кире боролдом. Мине кире борған ҡатын Айгөл исемле китапханасы булып сыҡты. «Әйҙәгеҙ, тирмә эсенә, беҙ һеҙҙе шулай ғына кире бороп ебәрә алмайбыҙ,» - тиҙәр. Юҡ, тип ҡырталашыуыма ҡарамай, тирмә эсенә индерҙеләр. Тирмәгә инһәм, эсе тулы кеше, ҡунаҡтар, хужалар төшкө табынға йыйылған. Мин һүҙ алдым. Үҙемдең кем, ҡайҙан, нимә эшләп йөрөүем хаҡында тағы аңлатам. Мин, һеҙҙең ауылдашығыҙ, яратҡан яҙыусым Зәйнәб Биишева тәү хеҙмәт юлын башлаған Баймаҡ районы Билал ауылынан килдем. Беҙ юлсылар. Ауылға яҙыусының музейын ҡарап ҡайтыу маҡсатында туҡтаныҡ. Зәйнәб Биишева һеҙгә нисек яҡын, миңә лә берҙәй яҡын, ҡәҙерле. Сөнки мин үҙемде Зәйнәб Биишеваның юлын дауам итеүсе тип иҫәпләйем. Үҙем дә 29 йыл инде Билал ауыл китапханаһында китапханасы булып эшләйем. 2015 йылда районда З. Биишева ижадына арналған кисәлә йәш Зәйнәб булып ҡатнаштым. Әҙәбиәт йылында район һабантуйында Зәйнәб Биишева ролендә парадта үттем. Бөгөн ауылдаштар байрамы булғанын ишетеп, Ләлә апай Биишева, яратҡан яҙыусымдың ауылдаштарын күрмәй, уның музейында булмай ҡайтһам яҙыҡ булыр, тием. Мине әйҙүкләп ҡаршы алдылар, табынға Ләлә апай Биишева ҡаршыһына ултырттылар. Шунда уҡ йылы аш килтерҙеләр, сәй тәҡдим иттеләр. Ләлә апай шунда уҡ төрлө һорауҙарын яуҙыра башланы. Иң әүәл Фәруҡ, Әбүзәр ағайҙар, уларҙың балалары хаҡында һорашты. Зәйнәб апайым улар тураһында йыш телгә ала ине, ти. Зәйнәб Биишева йәшәп киткән Нурия инәй менән Мортаза Айытбаевтар, уларҙың балалары тураһында ла белеште. Зәйнәб апайым бит Билалды һуңғы көндәрендә бигерәк йыш телгә алды, һәр береһен исемләп һөйләп ятыр ине, ти. Тимәк, уның өсөн беҙҙең Билал ауылы, уның кешеләре тормошонда ҙур роль уйнаған. Ашап алғас, Ләлә апай тороп баҫты. Артабан уның һүҙен эҙмә-эҙлекле килтерәм. "Хөрмәтле ауылдаштар, ҡәҙерле дуҫтар, бөгөн минең тәңре ҡунағым бар. Ул Баймаҡ районы һылыуы Райхана һеңлем. Бөгөнгө байрамға тап Зәйнәб апайымдың тәү башлап хеҙмәт юлы үткән, уның юлын дауам итеүсе китапханасының беҙҙең арала булыуы үҙе бер мөғжизә. Беҙгә уны Хоҙай ебәргән. Музей асҡысын алып килегеҙ, ҡунағымды музейға үҙем алып барам, беҙҙең менән йәнә Сәрүәр бара, ти. Эргәмдәге апайға күҙ һалам. Янымда ғына Сәрүәр Сурина ултырған икән. Өсәүләшеп тирмәнән сығабыҙ. Зәйнәб Биишеваның тирәктәре янында иҫтәлеккә фото төшкәс, иптәшем көтөп ултырған машина янына барабыҙ. Бына музей. Һаҡ ҡына баҫып Зәйнәб Биишеваның иҫтәлектәрен һаҡлаған бүлмәгә үтәм. Бына яҙыусының өҫтәле, ошо өҫтәлдә күҙ нурҙарын түгеп ҡулъяҙмаларын яҙғандыр инде. Бер-бер артлы теҙелгән таныш китаптар. Һәр береһенә күҙ йүертәм. Бөтәһе лә нисә йыл эшләгән дәүеремдә ҡулымдан үткән. Ҡайһыларын ҡабат-ҡабат ҡарайым, иҫкә төшөрөп яңынан уҡып сығырға тип үҙемә маҡсат ҡуям. Бына фотолары, кейемдәре. Районда үткән сараларҙа йәш, оло Зәйнәб ролендә ҡатнашҡанда яҙыусыны һынландырырға тырышып атлап үтеүемде, кейенеүме, сәсемде ҡуйыуымды иҫләп көлөмһөрәп алам. Үҙемде бөйөк әҙибә менән сағыштырам. Ундай бейеклеккә күтәрелер өсөн ниндәй белемле, ниндәй оло йөрәкле кеше булырға кәрәклеген бизмәнгә һалам. Ләлә апай менән Сәрүәр апай бер-береһен бүлә-бүлә З. Биишева тураһында иҫтәлектәре менән уртаҡлаша. Мин үҙем белгәндәрҙе һөйләйем. Күберәк Ләлә апай һөйләй. Уларҙы рәхәтләнеп, йотлоғоп тыңлайым. Зәйнәб апай тураһында күп мәғлүмәт белгәнемә аптырап, ҡабат-ҡабат һорау бирәләр. Белгәндәремде яҙып музейға тапшырыуымды үтенәләр. Музейҙа ваҡыт иҫәбен юғалтабыҙ. Юлсыларҙың юлда булғаны яҡшы, беҙгә ҡуҙғалырға ваҡыт. Ләлә, Сәрүәр апайҙар менән йылы хушлашабыҙ. Тирмә кеүек эшләнгән музей эсенән үҙемә күп яңы мәғлүмәт алып, журналға рәхмәт һүҙе яҙып, ҡайтыр юлға сығабыҙ.\nЗәйнәб Биишеваның музейынан ҡайтҡас ошоға тиклем китапханала үткәргән сараларыма өҫтәләмә бик күп яңылыҡтар, иҫтәлектәр алып ҡайтым. Артабан инде Билал мәктәбендә, үҙем эшләгән ауыл китапханаһында бик күп әҙәби кисәләр, китапхана дәрестәре үткәрҙем. Яҙыусының уҡымлы әҫәрҙәре китапханала саң йыйып ятмай, әле булһа уның әҫәрҙәрен олоһо ла, кесеһе лә уҡый. Ауылымдың ололары тере, хәтер тере саҡта Зәйнәб Биишева хаҡында әл дә мәғлүмәт туплап ҡалғанмын тип һөйөнәм, ҡыуанып бөтә алмайым.


Урғаҙа — Башҡорт Википедияһы\nУрғаҙа (рус. Ургаза) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 2393 кеше. Почта индексы — 453653, ОКАТО коды — 80206813001.\n52°20′26″ с. ш. 58°37′18″ в. д.HGЯO\n80 206 813 001\n80 606 413 101\nИҫке Яковлевка тораҡ пунктына 1910 йылда Арцибасовтар, Глазовтар, Горьковтар, Деревяшкиндар, Евдокимовтар, Захаровтар, Кожаевтар, Сульдиндар, Палычковтар һәм башҡа крәҫтиән ғаиләләре нигеҙ һалған. Күскенселәр Ырымбур губернаһының Ырымбур өйәҙе Яковлевка утарының крәҫтиәндәре (хәҙер Ырымбур өлкәһенең Һарыҡташ районы Надеждин ауыл советының Яковлевка ауылы), милләте буйынса — эрзя мордвалары, диндәре буйынса старообрядсылар. Утар өсөн ер биләмәһен Ырымбур губернаһының Орск өйәҙе 1-се Бөрйән улусындағы Сыңғыҙ ауылы аҫаба башҡорттарынан ҡуртымға алынған. Әлеге ер биләмәһе Сыңғыҙ ауылына Ырымбур межа комиссияһының 1908 йылдың 7 авгусындағы ҡарарына ярашлы Байыш ауылының (Ырымбур губернаһының Орск өйәҙе 1-се Бөрйән улусы) отруб ерҙәренән алып бирелгән булған.\n1910—1917 йылдарҙа утар Ырымбур губернаһының Орск өйәҙе Бөрйән-Түңгәүер кантонының Ирекле (Свободная) улусы составында була, артабан 1918—1919 йылдарҙа (20 мартына тиклем) — Кесе Башҡортостандың Бөрйән-Түңгәүер кантонының Ирекле (Свободная) улусы Яковлевка ауыл комитетының үҙәге, 1919 йылдың 20 мартынан 1921 йылға тиклем — Автономиялы Совет Башҡортостан Республикаһы составында. 1924—1930 йылдарҙа БАССР-ҙың Йылайыр кантонының Яңғаҙы ауыл Советы составында (улустың исеме Түңгәүер, Таналыҡ). 1930—1933 йылдарҙа БАССР-ҙың Баймаҡ-Таналыҡ районының Баймырҙа ауыл Советы составында, 1941 йылдан алып БАССР-ҙың (Башҡортостан) Баймаҡ районы Йылайыр ауыл Советының үҙәге.\n1920—1921 йылдарҙа Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышында Хәжиәхмәт Унасовтың ихтилалы ҡуба, утар халҡы ихтилалдың башлығын тоттороу буйынса әүҙем эшмәкәрлек күрһәтә, шуға күрә уларҙың аҫаба халыҡ менән аралары киҫкенләшә, һәм Иҫке Яковлевка утарын уның халҡы ташлап сығырға мәжбүр була. 1924 йылда утар Яңы Яковлевка исеме аҫтында тергеҙелә. 1933 йылдың 31 мартындағы Баймаҡ-Таналыҡ ВКП(б)-ның район комитеты ҡарарына ярашлы тораҡ пункттың единоличниктары (яңғыҙаҡтары) Урта Волга крайының Блявин руднигына (хәҙер Ырымбур губернаһындағы Медногорск ҡалаһы) һөрөләләр.\nСовет заманында Йылайыр совхозы ойошторолоуы менән бәйле ауыл һәм уның үҙәк усадьбаһы статусы бирелә (1960-сы йылдарға тиклем). 1960—1991 йылдарҙа — БАССР-ҙың Баймаҡ районы Йылайыр игенселек совхозының үҙәк усадьбаһы, 1991—2004 йылдарҙа бөтә Үҙәк усадьба Яковлевка тип исемләнә башлай, 2004 йылдан — Үҙәк усадьба ҡасабаһы, 2007 йылдан алып бөгөнгө көнгә тиклем — Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Урғаҙа ауылы.\nАуылға Урғаҙа исемен биреү буйынса бәхәстәр 1986 йылда башлана, уның инициаторы Гилманов Әхмәт Насип улы (2000 йылға тиклем), 2002 йылда мәсет имам-хатибы Хәйривара Ғүмәров 200-ҙән ашыу ҡултамға йыйып, ҡабаттан был эште башлай. 2003 йылдың 27 мартында Йылайыр ауыл Советы, шулай уҡ район администрацияһы ла был башланғысты хуплап сыға. Артабан тораҡ пункттың исемен үҙгәртеү мәсьәләһе республика кимәлендә хәл ителә. Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайы ҡарары нигеҙендә Рәсәй Федерацияһының Хөкүмәте 2007 йылдың 10 сентябрендәге ҡарарына ярашлы ауылдың исеме Урғаҙа тип үҙгәртелә.\nУрғаҙа ауылы составына 1928 йылда Һамар губернаһы Пугачев өйәҙе Имәләй улусы Таш-Күстән ауылы (хәҙер Һамар өлкәһенең Большеглушицк һәм Большечерниговск райондары) башҡорттары нигеҙ һалған Үҙән ауылы (Үҙән микрорайоны булып) ингән. Ауылдың атамаһы Урал казак ғәскәренең Үҙәндәрҙәге йәйләүҙәре иҫтәлегенә ҡушылған. 2018 йылдың 30 июнендә Урғаҙа ауылында Үҙән ауылының 90-йыллыҡ юбилейына бағышланған «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» шәжәрә байрамы уҙғарылды.\n2010 йыл 14 октябрь 2257 1059 1198 46,9 53,1\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 52 км\nАйытҡолов Рәмил Рәхмәт улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1999);\nӘхмәтов Вилүр Йәмил улы — иҡтисад фәндәре кандидаты (2003), доцент (2008);\nБайдәүләтова (Хасанова) Гөлшат Рим улы — Рәсәй Федерацияһының дөйөм белем биреүҙең почетлы хеҙмәткәре (2011);\nҠлысов Ишбулды Хөрмәт улы — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машиналар төҙөүсеһе (2005);\nМаннапов Марсель Мөрит улы — тарих фәндәре кандидаты;\nМуллабаева Эльвира Зөбәйер ҡыҙы — биология фәндәре кандидаты;\nСәмиғуллина (Ғәйфуллина) Зөлфиә Сәйфулла ҡыҙы — Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2014);\nСульдин Ефим Семенович — Баймаҡ МТС-ының начальнигы, Йылайыр игенселек совхозы МТМ-ның мөдире, «Хәйбулла» совхозы директоры, Йылайыр һәм хәйбулла МТС-тары начальнигы, Ленин ордены кавалеры (1957);\nСульдин Семен Васильевич — Яңы Яковлевка утарына нигеҙ һалыусы;\nХасанова Дилә Насирулла ҡыҙы — Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2014);\nШарипова Регина Нәил ҡыҙы — иҡтисад фәндәре кандидаты ;\nШпирная Ирина Андреевна — биология фәндәре кандидаты;\nЮнысбаев Нәил Мортаза улы — техника фәндәре кандидаты;\nЯлалетдинов Альберт Рәйес улы — техника фәндәре кандидаты, ЯАЙ «Силәбе компрессор заводы» генераль директоры, II дәрәжә «Ватан алдында ҡаҙаныштары өсөн» ордены кавалеры.\n↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 http://urgaza.ru/historical-background/selsovet/127/1209/\n↑ http://urgaza.ru/historical-background/selsovet/127/1245// Из истории переименования села Ургаза\n↑ http://urgaza.ru/the-edge-chronicles/news/on-our-day/?sphrase_id=3642 И на нашей улице праздник\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Урғаҙа&oldid=842392 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 25 октябрь 2018 в 09:18\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:18 25 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


Презинтация для читательской конференции по произведению Н. Мусина "Атайымдың ос һәнәге"\nИнфоурок / Другое / Презентации / Презинтация для читательской конференции по произведению Н. Мусина "Атайымдың ос һәнәге"\nНоғман Мусин “Атайымдың ос һәнәге”\n“Ә һуң мине, минең замандаштарымды, тағы йөҙ йыл үткәс, нисегерәк итеп иҫкә алырҙар икән? – тип уйлай Кеше. – Киләсәк быуындар яҡшы һүҙ менән хәтергә төшөрөрлөк, һоҡланып һөйләрлек эш күрһәтә алырмынмы үҙ ғүмеремдә? Ерҙә һинән бер яҡты эҙ ҙә ҡалмаһа, был донъяла йәшәүҙең ни ҡыҙығы?” (Н.Мусин)\nСараның маҡсаты: Н.Мусиндың тормош һәм ижад юлы менән танышыу. Хеҙмәткә һөйөү, ярҙамсыллыҡ сифаттары тәрбиәләү. Әҫәр аша уҡыусыларға әҙәп-әхлаҡ нормаларын төшөндөрөү. Башҡорт әҙәбиәтен пропагандалау.\nТекст слайда Ноғман Сөләймән улы Мусин (1931)\nНоғман Сөләймән улы Мусин 1931 йылдың 17 июлендә Ишембай районының Ҡолғона ауылында тыуған. 1944 йылда ауылдағы ете йыллыҡ мәктәпте тамамлай. Маҡар ауылы мәктәбендә унынсы класты уҡып бөткәс, шул уҡ мәктәптә эшкә ҡалдырыла. Ике йыл эшләгәндән һуң, Стәрлетамаҡ уҡытыусылар институтына уҡырға инә.\n1951 йылда хәрби хеҙмәткә алына. «Минең дуҫ» исемле тәүге хикәйәһе 1954 йылда «Әҙәби Башҡортостан» журналында баҫылып сыға. Ул Башҡорт дәүләт университетының киске бүлеген тамамлай, артабан «Ағиҙел» журналында бүлек мөдире, Башҡортостан телевидениеһында, унан Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә редактор булып эшләй.\nНоғман Мусин – хәҙерге башҡорт әҙәбиәтенең иң күренекле прозаигы. Башҡортостандың атҡаҙанған культура работнигы. Уға әҙәбиәт өлкәһендә оло хеҙмәте өсөн 1991 йылда республиканың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы тапшырылды, ә 2001 йылда Башҡортостан халыҡ яҙыусыһы тигән исем бирелә. Ноғман Мусин 1963 йылдан – Яҙыусылар союзы ағзаһы.\nКитап уҡыусылар конференцияһының һорауҙары: Һеҙ нисек уйлайһығыҙ? Автор был юлдар менән нимә әйтергә теләй? Тән яраһы уңалыр, ә атайҙан ҡалған ҡомартҡыны юғалтһаң, уны табып буламы ни?\nУҡыусылар, һеҙ бесәнгә йөрөгәнегеҙ бармы? Кәбән ҡойғанда ҡатнашҡанығыҙ булдымы? Хикәйәлә ос һәнәге тураһында һүҙ бара. Нимә һуң ул?\nОс һәнәге – ул кәбән ослау өсөн генә тотона торған иң оҙон һаплы һәнәк.\nҺабы оҙон, өс йә дүрт йәпле һәнәк эшләрлек матур, төҙ асалы ҡайын табыу бик ауыр. Уны йышып, шымартып, йәптәрен һелкәүесләндереп бөгөп эшләргә кәрәк.\nБыл күбә һәнәге\nҺеҙҙеңсә Кинйәбай ниндәй холоҡло малай?\nЙөкмәткеһендә, Кинйәбайҙың атаһы үлде, тип әйтелә. Уның үлемендә кем ғәйепле? Һеҙ нисек уйлайһығыҙ?\nҺеҙ Кинйәбайҙы батыр, егәрле, эшһөйәр, намыҫсан тинегеҙ. Уның шундай булыуына кемдәр йоғонто яһаған? Ә һеҙ кемдән өлгө алыр инегеҙ?\nНомер материала: ДВ-498984\nПрезентация по казахскому языку на тему : ”Қарсылықты салалас”\nВыступление на родительском собрании "Роль родителей в организации досуга подростка"\nПлан урока по воспитательному работу на тему «Жібек жолының жаңа жылдық ертегісі»\nКонспект занятия «Взаимоотношения мальчика и девочки».\nВикторина "В стране сказок"\nПлан урока по воспитательному работу на тему «Қош бол, сүйікті әліппе!»\nКонспект занятия «ВЕЖЛИВОСТЬ И ДОБРОТА»


Дүрт ай ғына рулдә булыуына ҡарамаҫтан батырлыҡ ҡылған » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Дүрт ай ғына рулдә булыуына ҡарамаҫтан батырлыҡ ҡылған\n12.09.2019 Дүрт ай ғына рулдә булыуына ҡарамаҫтан батырлыҡ ҡылған\nӨфө-Силәбе юлында 24 йәшлек водитель үҙенең автопоезын тормоздары эшләмәгән бензовозға ҡаршы ҡуйып, уны туҡтатҡан.\nБыл хәл июль айында булған. Тула өлкәһенең Новомосковск ҡалаһында йәшәгән Давид Сопромадзе "Скания" ярымтағылмалы машинаһында Силәбе өлкәһе аша "Урал" федераль трассаһынан барған. Тауҙан төшкәндә ул радиостанция аша арттан килгән бензовоз водителенең ярҙам һорауын ишеткән. Баҡтиһәң, уның тормоздары эшлектән сыҡҡан.\nАлдан барған Давид ҡаршы һыҙатта алыҫтан бер нисә еңел машинаның етеп килгәнен күргән. Ә бензовоз да үҙ һыҙаттағыларға бәрелмәйем тип, "встречка"ға сыҡҡан булған һәм ҡаршы килеүселәрҙе боролош арҡаһында абайламаған. Утлы оло фажиғәгә бер мәл генә ҡалған...\n"Был хәлгә бер генә алым бар", - тип Давид тиҙлеген әкренәйтә башлаған һәм рация аша "Уходи со встречки!" тип ҡысҡырған. Бензовоз кире һыҙатҡа ҡайтҡан, Давидтың фура тағылмаһына бәрелгән, ул, үҙ сиратта тормозлай башлаған. Егет шулай итеп ике машинаның да тиҙлеген кәметкән һәм туҡтатҡан. Ярай алдағы автопоезд "бөкләнмәгән" - бәрелештән һуң Давид сцепканы нисектер тигеҙләй алған.\nИң мөһиме - водителдәр имен-һау, башҡа кешеләр ҙә зыян күрмәгән. Давидтың ярымтағылмаһы йәмшәйгән, ә бына бензовоз тягачының алды емерелгән.\n- Ул Америка машинаһының ал яғы пластмассанан яһалған. Миңә ул рамаһы менән түгел, ә тәгәрмәсе менән бәрелеп терәлде. Әгәр ҙә рамаһы менән эләкһә "бөкләнер" ине, - ти батыр егет. - Мин фургонда һыуытҡыстар алып бара инем. Ситтә торған берәүенең ҡумтаһы йыртылған, һыуыҡтҡыс үҙе имен.\nШулай итеп Давид дүртенсе ай ғына "дальнобойщик" булып эшләүенә ҡарамаҫтан, үҙенең хеҙмәттәшен оло фажиғәнән аралап ҡалған. Водитель эшләгән Dentro компанияһы етәкселеге был хәлде ишетеп, егетте батырлығы һәм һөнәри оҫталығы өсөн аҡсалата бүләк биргән һәм машинаны йүнәтеүҙе үҙ өҫтөнә алған.\nВидеояҙманы "Бәйләнештә" селтәрендәге беҙҙең төркөмдә ҡарағыҙ.


Материалы за Июль 2008 года » Страница 6 » Архив газеты "Йәшлек"\nКүп һуҡҡан сүкеш тиҙ тоҙорая.\nКемдәр «Йәшлек» – фараз» еңеүселәре? Яңылыҡтар » Конкурстар\n«Йәшлек» – фараз» конкурсы тамамланды. Редакция үҙенең тоғро уҡыусыларынан 500-ҙән ашыу хат алды.\nМаҡсаттарығыҙ уң булһын, Сәйетбабалар! Башҡортостан » Милли проекттар\nРеспубликабыҙ Президенты Мортаза Fөбәйҙулла улы Рәхимов 2003 йылдың 29 сентябрендә ҡул ҡуйған Указға ярашлы, данлы Сәйетбаба ауылының Башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге булып китеүенә биш йыл да тулып килә.\nҺәр кемдә, нилектән астрономдар Ергә килеп төшкәнсе Тунгус метеоритын күрмәгән, тигән hорау тыуырға мөмкин. Дөрөҫ hорау. Был hорауға, метеор Ергә Ҡояш яғынан килгән, шуға күҙәтеүселәр күрмәйерәк ҡалған, тигән әллә ни ышандырмаҫлыҡ яуаптан башҡа икенсеhен осратып булмай.\n– Ә бына минең әсәйем дә, атайым да, үгәй булыуҙарына ҡарамаҫтан, шундай hәйбәт кешеләр. Минең өсөн донъяла уларҙан да яҡшыраҡ бер әҙәм заты ла юҡ. Тик бына үҙ балалары булмауы бик йәл... Мине балалар йортонан алып, ҡарап үҫтергәндәр. Берәй туғаным булhа ине, тип бик хыяллана торғайным...\nРәйфә егеттең hағышлы күҙҙәренә тәү тапҡыр бик иғтибар менән ҡараны. Ни өсөндөр уны ҡайҙалыр күргән hымаҡ тойолдо. Ир-егеттәрҙә hирәк осрай торған, ҡыйылып киткән ҡара ҡаштары, күҙ ҡараштары, хатта йылмайған саҡтағы сикәләрендә барлыҡҡа килгән соҡорҙарына тиклем бик таныш hымаҡ...\nЯңы һуттар эсегеҙ Сәләмәтлек\nЯңы ғына һығылған һуттар иммунитетты нығытҡаны һәм бик күп ауырыуға ҡаршы дарыу булғаны өсөн ҡулланыла. Улар кәйеф күтәренкелеге, дәрт-дарман, яңы көс, энергия һәм тәнгә ниндәйҙер еңеллек бүләк итә. Һуттар араһында витаминдарға иң байы һәм иң файҙалыһы тип бойҙайҙың йәшел үҫентеләренән һығып алынғаны иҫәпләнә.\n– Ирем, аҡсаны нимәгә туҙҙырыуым хаҡында hөйләмәhәм, бик ҡаты асыулана, – ти бер ханым әхирәтенә.\n– Ә hин hөйлә, – тип кәңәш бирә әхирәте.\n– Һөйләhәм, ул мине бөтөнләй үлтерәсәк...\nБР Президенты Мортаза Рәхимовтың Указы менән БР Урман хужалығы министры вазифаһына – Рәжәп Нәбиуллин, БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры вазифаһына Иҙел Шәйәхмәтов тәғәйенләнде.\nМәртәбәле hөнәр ул – автоинспектор! Башҡортостан\nҺеҙ һүрәттә күргән егет – Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһының Өфө ҡалаһы буйынса Эске эштәр идаралығы янындағы Юл патруль хеҙмәте полкы инспекторы, милицияның өлкән лейтенанты Айрат Абсадиев.


Борон-борон заманда бер һунарсы урманға һунарға киткән икән, бер убыр ҡарсыҡ быны ут менән ялмап алып ҡурҡытҡан:\n— Һинең улың бар икән, шул улыңды сал да, үпкәһен сәйнәп, тирә-яғыңа ҡан төкөрөп ултыр. Шулай эшләмәһәң, һинең һунар эшең бер ваҡытта ла уң була алмаҫ, — тигән.\nҺунарсы, бик баш ватып, уйға тарыған.\nШул ваҡыт һунарсының арғымағы, сабып ҡайтып, арт аяғы менән ишекте яра типкән, һунарсының улы:\n— Бәй, малҡай, һинең был ни эшең? — тип һораған. Арғымаҡ, телгә килеп:\n— Атайың һунарҙан ҡайтҡас, һине салырға уйлай. Ҡайтып кереу менән атайыңдан, мине менеп, анау күлде әйләнеп сығырға рөхсәт һора, ул рөхсәт иткәс, ҡасырбыҙ, — тигән.\nһунарсы ҡайтҡан. Егет арғымаҡ әйткәнсә эшләгән, атаһы рөхсәт иткән. Арғымаҡ алдына ҡояш төшөрөп, һыртына томан төшөрөп сыға ла китә.\nБик оҙаҡ ваҡыттар йөрөй егет донъя гиҙеп. Йөрөй торғас, бер батшаның өс ҡыҙына кейәү һайлауы тураһында ишетә. Ул батша йәйләгән ергә китә. Килеп еткәс, арғымағынан төшөп, уның өс ҡылын өҙөп ала. Батша йәйләүенә ҡарап йәйәү китә. Ҡараһа, бер ағас төбөндә ҡот осҡос бер үгеҙ бәйле тора. Шул үгеҙҙең артынан ҡамыш менән өргән икән, үгеҙҙең тиреһе һыҙырыла ла төшә. Егет үгеҙ тиреһен кейеп ала ла йыйын урынына килә. Шунда ғәскәр кеүек йыйылып торған халыҡ, эркелешеп, үгеҙ торған ерҙән ситкәрәк һыйына, ти.\nБер ваҡыт батшаның вәзире сығып, йыйын шартын халыҡҡа аңлата. Батшаның иң оло ҡыҙы ҡулындағы ҡарсығаһын сөйөп ебәргән икән, ҡарсыға бер хандың ҡулбашына барып ҡунған. Халыҡ:\n— Бик шәп, бик шәп! — тип гөр килгән.\nБатшаның икенсе ҡыҙы ҡулындағы бөркөтөн сөйөп ебәрһә, бөркөт бер бай егеттең ҡулбашына барып ҡуна. Халыҡ тағы ла:\n— Бик хуп, бик хуп! — тип гөрләшә башлаған.Өсөнсө, кесе ҡыҙы сөйөп ебәрһә, тегенең шоңҡары ситтә ер тырнап торған үгеҙҙең мөгөҙөнә барып ҡунған. Халыҡ та, батшаның яҡындары ла:\n— Дөрөҫ түгел, дөрөҫ түгел! — тип ҡысҡыра икән. Ҡыҙ өс тапҡыр сөйһә лә, шоңҡар үгеҙ мөгөҙө тирәһенән бер ҙә китмәй,. ти. Шунан батша:\n— Ярар инде, яҙмышы шулдыр, — тип ризалыҡ биреп, кесе-ҡыҙына ҡул һелтәп ҡуйған, ти. Үгеҙ кейәүе менән кесе ҡыҙына мал аҙбарынан урын биргән, ти.\nБер ваҡыт батша бик ныҡ ауырып киткән. Табип табып килтергәндәр. Ул:\n— Батша, һин аҡҡош һөтөн эсһәң, терелерһең, — тигән. Ике оло кейәү шунда уҡ аҡҡош һөтө артынан китмәк булған. Уларҙы, бик яҡшы итеп әҙерләп, юлға оҙатып ҡалғандар. Үгеҙ; егет тә, ҡатыны менән хушлашып, йәйәүләп кенә сығып киткән. Бара биргәс тә ул, ҡылдарын яндырып, арғымағын саҡырып килтереп, шуға атланып алған. Бара торғас, урманда бер бүре ояһына тап булған. Бүре балалары илашып-шыңшып яталар, ти: йомшаҡ аяҡтарына сүп кергән икән. Егет бүре балаларының аяҡтарын таҙартып ебәргән. Тегеләр:\n— Һин, ағай, китмә, инәйем менән атайым ҡайтҡансы; тор! — тигәндәр. Егет быларҙың һүҙен йыҡмаған. Шул арала ирле-бисәле ике бүре ҡайтып та инә. Өйҙәрендә торған кешене күреп, инде ташланайыҡ тигәндә генә, балалары:\n— Атаҡайым, инәкәйем, теймәгеҙ, беҙҙе шул әҙәм ҡотҡарҙы. Ул аяҡтарыбыҙҙан сүптәрҙе алмаһа, беҙ үлер инек, — тигән.\nШупан бүреләр егеткә ике һауыт дарыу бирәләр. Береһендә ыу, икенсеһендә аҡҡош һөтө була. Егет ҡайтып барғанда, оло кейәүҙәрҙең, хәлдән тайып, аҡҡош һөтө эҙләп йөрөгәндәрен күрә.\n— Егет, зинһар, табыш инде, — тиҙәр икән тегеләр. Егет уларға ыу тигәнен бирә.\nОло кейәүҙәр, аҡҡош һөтө тип, батшаға ыу эсерәләр. Батшаның хәле бынан һуң оторо насарайып киткән, ти. Шунан үгеҙ егеттең ҡатыны кереп:\n— Атай, бына бәләкәй кейәүең алып ҡайтҡан дарыуҙы эсеп ҡараһаңсы, — тигән. Батша:\n— Һи, юҡты һөйләйһең! Әле Ханбатыр менән Байбатыр кейәүҙәрем тапҡан дарыу шифа булмағанда, хайуан тапҡан нәмәнән ниндәй шифа булһын! — тигән. Шулай ҙа батша, эше бик мөшкөлләнгәс, әсеп ҡараған, шунда уҡ хәл кереп, тороп ултырған, ти.\nШул көндән башлап батшаның бәләкәй кейәүенә ҡарашы бөтөнләй үҙгәреп китте. ти.


Өфө аэропортында Зика вирусы менән пассажирҙы эвакуацияланылар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфө аэропортында Зика вирусы менән пассажирҙы эвакуацияланылар\n27 мая 2016 — 17:18\nБангкок-Өфө рейсы буйынса осҡан самолетта вирус йоҡторған кеше барлығы асыҡланды. Махсус хеҙмәттәр салонды серәкәйҙәрҙән дә таҙартты. Тап улар Зика киҙеүен таратыусылар тип иҫәпләнә. Салонда вирус менән сирле пассажир булыуы асыҡланғас, шунда уҡ, аэропорт вәкилдәре һәм башҡа хеҙмәттәр һауа судноһын ҡабул итергә әҙерләнә. Улар ваҡытында килеп етә һәм эшкә тотона. Пассажирҙы ҡарап сыҡҡандан һуң, диагноз ҡуйыла. Ул әле лаборатория тарафынан раҫланмаған. Шулай ҙа, табиптар тәндәге таптар һәм юғары температура буйынса, Зика вирусы, тип фаразлай. Шуға күрә, сирлене махсус контейнерға урынлаштыра.Сирлене ашығыс ярҙам машинаһына урынлаштырғас, белгестәр салонды махсус шыйыҡса менән эшкәртә. Зика биҙгәген ғәҙәттә серәкәйҙәр тарата. Был юлы һауа судноһының йөк һалыу урынында ҡан эскес бөжәктәрҙең барлығы билдәле булды. Күнекмәләр сценарийы буйынса, самолетта Зика лихорадкаһын таратыусы серәкәйҙәр булыуы асыҡланды. Әле белгестәр уларҙы тотоу менән шөғөлләнә. Күнекмәләргә аэропорттың ғына түгел, ә ҡаланың да бихисап хеҙмәттәре йәлеп ителде. Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәте белгестәре билдәләүенсә, Зика сиренән әлегә дарыу һәм вакцина табылмаған. Әммә, күрелгән саралар арҡаһында Башҡортостанда бындай биҙгәк теркәлгәне юҡ. Табиптар билдәләүенсә, Зика вирусы Рәсәйҙең бер нисә төбәгендә табылған да инде. Шуға күрә, урындағы предприятие-ойошмаларҙа ошондай күнекмәләр уҙғарыла.Зика биҙгәге менән сирләүсене айырым бүлмәгә урынлаштыралар. Уның менән аралашҡан кешеләрҙе лә дауаханаға һалалар һәм күҙәтеү алып баралар.


«Сода» үҙ продукцияһын «туранан-тура һатыуға» тотондо\n17 Февраль 2011, 15:00\n«Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, БДБ илдәрендәге берҙән-бер аш содаһы етештереүсе, яңы «туранан-тура һатыу» сәйәсәтен алып бара. Уның төп маҡсаты — ҡулланыусыларға яҡыныраҡ булыу.\nКомпанияның матбуғат хеҙмәтенән аңлатыуҙарынса, бынан ары һатып алыусылар продукцияға телефон аша заказ бирә ала, был иһә документтар әйләнешен күпкә еңелләштерәсәк. Предприятие продукцияны һаҡлау урынына алып барып еткереүҙе лә үҙ өҫтөнә ала.\nПроект сиктәрендә аш содаһының һәм кер йыуыу онтағының тәүге тонналары ваҡлап һатыусылар келәттәренә алып барылған да инде.\nАкционерҙар йәмғиәте белгестәре, һатып алыусылар менән туранан-тура аралашыу, таратыусылар сылбырын ҡыҫҡартыу уларҙың тауарына хаҡтарҙы кәмерәк итәсәк, тип ышана. Бынан тыш, үҙҙәренең автотранспорты ла эшһеҙ тормаясаҡ, йөк менән даими тәьмин ителәсәк.\nФевралдә старт алған яңы коммерция проекты ҡулланыусылар ихтыяждарын өйрәнеү нигеҙендә бөтөн продукция линейкаһын яҡшыртырға мөмкинлек бирә, тип билдәләнеләр «Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә.


“Ҡыҙыл мәсет” Мораҡта, Йыры яңғырай йыраҡҡа... » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Мәҙәниәт һәм сәнғәт » “Ҡыҙыл мәсет” Мораҡта, Йыры яңғырай йыраҡҡа...\n09.11.2018 “Ҡыҙыл мәсет” Мораҡта, Йыры яңғырай йыраҡҡа...\nҒәлим өсөн 1991 йылда “Мораҡ” нефть ҡыуҙырыу станцияһы етәксеһе Рәүеф Хәсәнов менән танышыу мөһим роль уйнай. Ул Эдуард Төхвәтуллин, Илдус Шәрипов, Ринат Рахманғолов, Илһам Йыһаншин һәм Ғәлим Кинйәбулатовтан торған төркөмгә “Ҡыҙыл мәсет” исемен тәҡдим итә. Был тарихи аманат – 1935 йылға тиклем Мораҡ ауылы тап ошо исем менән аталған. Үлемһеҙ йырҙар менән Рәүеф Йосоп улы хәтер яңыртырға, “Ҡыҙыл мәсет” исемен тергеҙеп, мәңгеләштерергә теләй. Йыр-моң, халыҡ ижадын яратҡан етәксе талантлы егеттәрҙе үҙ ойошмаһына эшкә ала, төрлө конкурс, фестивалдә ҡатнашыу мөмкинлеге бирә, музыка ҡоралдары, сәхнә костюмдары алыуға матди ярҙам күрһәтә. Район күләмендә сығыш яһаған төркөмдөң даны тиҙ арала республика буйлап тарала. Халыҡ йырҙары менән бер рәттән, эстраданы ла, үҙҙәре ижад иткән йырҙарҙы ла башҡарған егеттәр Ейәнсура, Көйөргәҙе, Мәләүез, Йылайыр, Федоровка һәм башҡа райондар буйлап гастролгә сыға. Шулай уҡ репертуар башҡорт, татар һәм рус телендәге йырҙар менән байытыла.\n“Яҙғы моңдар”, “Урал моңо”, “Мең йыллыҡтар артылышында” һәм башҡа конкурстар, республиканан тыш, Татарстанда, Ырымбур, Силәбе, Свердловск, Ҡурған өлкәләрендә, Мәскәү ҡалаһында, Ҡаҙағстанда, Эстонияла сығыш яһау “Ҡыҙыл мәсет”кә халыҡ-ара билдәлелек яуларға ярҙам итә. Нефть ятҡылыҡтарына бай Себер тарафтары ла ситтә ҡалмай, ундан ашыу ҡалала эшләп йөрөүсе яҡташтар уларҙың концертына килеп, тыуған яҡ моңдарын тыңлай. Үҙҙәре менән бергә сығыш яһарға саҡырған Башҡортостандың халыҡ артистары (хәйер, ул ваҡытта улар үҙҙәре лә йәш ижадсылар булған) Иҙрис Ғәзиевҡа, Фәдис Ғәниевҡа, Әлфиә Юлсуринаға һәм башҡа йырсыларға рәхмәтле егеттәр.\n– 27 йыл дауамында төрлө мәл булды. Йылдар менән бергә тамашасылар ҙа, беҙ ҙә үҙгәрҙек. Элек гастролдәргә күп сыға инек, хәҙер зал тултырып тамашасы йыйыу мөмкин түгел. Шуға күрә күберәк һабантуй, йыйын кеүек ҙур байрамдарҙа һәм район мәҙәниәт йорто ойошторған концерттарҙа сығыш яһайбыҙ. Егеттәрҙең ҡайһылары бөтөнләй сәхнәнән китте, ә Ринат Рахманғолов Өфө ҡалаһына күсте. әле ул Башҡорт дәүләт филармонияһында эшләп йөрөй. Хәҙерге ваҡытта “Ҡыҙыл мәсет”тә мин, Радик Краснощеков, Илдус Шәрипов эшләйбеҙ. Төрлө йылдарҙа төркөм менән егерменән ашыу клип төшөрөлдө, 2010 йылда уларҙы туплап, диск сығарҙыҡ. Ике аудиоальбомға төрлө йылдағы репертуар тупланған. Уңыштарыбыҙ өсөн 2009 йылда “халыҡ коллективы” тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булдыҡ. Бер осорҙа ижад итә башлаған төркөмдәрҙең күбеһе тарҡалды. Аллаға шөкөр, беҙ бына 27 йыл буйы үҙ йырҙарыбыҙ менән тыуған төйәгебеҙҙе данлайбыҙ. Бында беҙҙең эште аңлаған, йырға булған һөйөүҙе бүлешкән ғаиләләребеҙҙең өлөшө бик ҙур. Өйҙә тыныс мөхит булмаһа, күңелдә лә сәхнәгә ынтылыш булмаҫ ине. “Ҡыҙыл мәсет” беҙҙе – йыр-моңға, сәхнәгә ғашиҡ егеттәрҙе берләштерҙе. Күңел һаман да ижадҡа тартыла. Бына быйыл да төркөм менән яңы концерт программаһы сығарырға, тип ниәтләп торабыҙ. Әүҙем ижад миҙгеле башланып тора, моғайын, ойоштороу эшенә тотонорбоҙ. Төрлө йылдарҙағы йырҙарҙы тергеҙеп, репертуарҙы барлап, 2019 йылда ҙур тамаша эшләргә була. Яңы йырҙар ҙа әҙерләйбеҙ, – ти Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ғәлим Кинйәбулатов.\nТимәк, “Ҡыҙыл мәсет” йырҙарына ғашиҡ тамашасыларға яратҡан төркөмө менән ҙур концерт программаһында осрашыу мөмкинлеге бар. Ике тиҫтәнән ашыу йылда йырҙарҙан айырылмаған, төпкөл тип һаналған Күгәрсен ерен сит тарафтарҙа данлап йөрөгән егеттәргә “афарин!” тип кенә әйтке килә. Йырҙарың тағы ла оҙаҡ йылдар яңғырап торһон, “Ҡыҙыл мәсет”!


Казактар ҡатламын тергеҙеү\n13 Июнь 2018, 18:40\nРеспублика властары казак йәм- ғиәттәре менән килешеүҙәр төҙөй аласаҡ. Башҡортостан Башлығы тарафынан ҡул ҡуйылған указ ошо хаҡта һөйләй. Күрһәтмәгә ярашлы, республика власть органдары казактар менән килешеүҙәр төҙөй һәм уларҙы билдәле бер эш төрҙәренә йәлеп итә аласаҡ. Мәҫәлән, уларҙы ғәҙәттән тыш хәлдәр эҙемтәләрен бөтөрөү, терроризм менән көрәшеү, йәмәғәт тәртибен йәки мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау өсөн яллау мөмкин.\nБеҙҙең районда ла казактар йәмғиәте булдырылған. Ул 2014 йылдың майында төҙөлгән Башҡортостан Республикаһы Бельский казактары берләшмәһенең Оло Ыҡтамаҡ бүлеге. Ул республиканың төньяҡ-көнсығышында казактар ҡатламын тергеҙеү штабы булып тора. Бүлек атаманы итеп ғәскәри старшина Юрис Сафиуллин тәғәйенләнгән.\nБөгөн бүлек нигеҙҙә патриотик тәрбиә – үҫеп килеүсе быуында Ватанға һөйөү, өлкән быуынға, үҙ динеңә ихтирам тәрбиәләү менән шөғөлләнә. Бында үҫмер йәштәрҙе ҡылыс менән эш итә белергә, автоматты һүтеп йыйырға, пневматик винтовканан атырға өйрәтәләр.\nМәсетле, Балаҡатай һәм Дыуан райондарынан казактар йәмғиәте ағзалары төрлө өлкәләрҙә: хакимиәт аппаратында, янғын һүндереү часында, мәғариф бүлегендә һәм башҡа урындарҙа хеҙмәт итә.\nСиркәү ҡарамағындағы Йәкшәмбе мәктәбендә буласаҡ казак кадеттары менән казактар Владимир Назаренко һәм Константин Закомлистов шөғөлләнә. Улар тәрбиәләнеүселәрен казактар һәм район тарихы менән таныштыра, үҫмерҙәрҙә намыҫ һәм үҙ дәрәжәңде белеү тойғоһо тәрбиәләй. 7 - 14 йәшлек һәр кем был мәктәпкә йөрөй ала.\nБР Бельский казактары берләшмәһе Оло Ыҡтамаҡ бүлегенең Мәсәғүт бүлексәһе менән казак подхорунжийы Константин Гвоздев командалыҡ итә, ул да кадеттарҙы өйрәтеү менән шөғөлләнә, уларҙы Рәсәй Ҡораллы Көстәрендә хеҙмәт итеүгә әҙерләй. К. Гвоздев практик күнекмәләр һәм сборҙар уҙғарыласаҡ казактар заставаһын йыһазландыра башлаған.\nХәрби-патриотик саралар үткәреүҙе ойоштороуҙа Дыуан күп профилле колледжы филиалы директоры Рөстәм Дистанов ҙур ярҙам күрһәтә. Ул етәкселек иткән уҡыу йортонда бүлек кабинеты асылған. Бында Башҡортостандың төньяҡ-көнсығышында казактар ҡатламы тарихы һәм уны тергеҙеү буйынса стендтар яһалған.\nБельский ғәскәри йәмәғәт берләшмәһенең Оло Ыҡтамаҡ бүлеге Рәсәй армияһы сафында хеҙмәт үтеп ҡайт-ҡан, тыуған яғы яҙмышына битараф булмаған граждандарҙы казактар йәм-ғиәтенә алыуын дауам итә.


“Бергә булайыҡ!” — ти “Тамыр”ҙар » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Бергә булайыҡ!” — ти “Тамыр”ҙар\n“Бергә булайыҡ!” — ти “Тамыр”ҙар 19.11.2011 // Йәмғиәт\nКүптәнге дуҫыбыҙ — “Тамыр” балалар һәм үҫмерҙәр телеканалы “Барлыҡ коллектив менән —“Башҡортостан”ға!” тигән акциябыҙға ихлас ҡушылды.\n— Аҙнаһына биш тапҡыр донъя күргән милли баҫмабыҙ республика, ил тормошонда ҡайнап йәшәү, ваҡиғалар үҙәгендә булыу мөмкинлеген бирә, — ти телеканалдың директоры Гөлназ Ҡолһарина. — Ташҡа баҫылған мәғлүмәт шик тыуҙырмай. “Башҡортостан” оло туғаныбыҙ кеүек. Уға ышанабыҙ, таянабыҙ. Милли баҫмабыҙ рух, көс, маҡсатҡа ынтылыш бирә.\n“Башҡортостан” — ғаилә гәзите. Унан сабыйҙарҙан алып өлкән йәштәгеләргә тиклемге һәр кем үҙенә кәрәкле мәғлүмәтте таба ала. Тимәк, ғаилә өсөн гәзитте алдырыу һәр яҡлап отошло.\nТамырҙарыбыҙҙы һаҡлау маҡсатында бар көсөн һалып, тырышып эшләүсе телеканал хеҙмәткәрҙәре, “Барлыҡ коллектив менән — “Башҡортостан”ға!” акцияһына ҡушылып, үҙ-ара дуҫлыҡ, берҙәмлеккә ынтылыу өлгөһөн күрһәтте. “Милли матбуғатыбыҙҙы һаҡлап ҡалыу үҙебеҙҙән тора”, — ти улар.\nИжади күңелле “Тамыр”ҙарҙың фотоға студиялағы арба янында төшөүендә лә киң мәғәнә ята: быуатҡа яҡын тарихы булған “Башҡортостан” — халҡыбыҙҙың рух арбаһы, үткән менән киләсәкте, ауыл менән ҡаланы бәйләп тороусы, милләттәштәребеҙҙе бер юлдан барырға әйҙәүсе сығанаҡ.


Хөрмәт төбө – хеҙмәт\n5 Октябрь 2018, 14:18\nМалаяҙ ауылындағы һөнәрселек училищеһы 1983 йылда асыла. Ошо ваҡыт эсендә училище ауыл хужалығы өсөн бик күп кадрҙар әҙерләгән һәм әҙерләүҙе дауам итә.\nАуылдарға квалификациялы кадрҙар әҙерләүҙә училищеның преподавателе Ринат Фәрит улы Хәйретдиновтың да хеҙмәте ҙур. Ул “Машина-трактор паркын ремонтлау һәм техник хеҙмәтләндереү” махсус предметтан дәрестәр бирә. Нисәмә быуын тракторсылар уның ярҙамында тәү башлап техника менән танышып, ысын үҙ һөнәр оҫталары булып киткән. Силәбе Ауыл хужалығы механизациялау һәм электрификациялау институтын тамамлап, бер ни тиклем Сельхозхимия ойошмаһында эшләгәндән һуң, ул училищеға килә. Утыҙ йыл ошо белем биреү учреждениеһында хеҙмәт иткән Ринат Фәрит улы Башҡортостан Республикаһы мәғариф отличнигы исемен ғорур йөрөтә.\n– Йылдан-йыл училищеның матди-техник базаһы нығый. Уҡыу кабинеттарында һәм оҫтаханаларында заманса техник средстволар менән тулылана. Әле бына яңы ғына тағы мультимедиа таҡтаһы, башҡа ҡорамалдар алынды. Ҡул һыҙғанып эшләргә лә эшләргә, – ти бөгөнгө колледждың абруйлы педагогы.\nРинат Фәрит улы ғаиләһе менән дә хаҡлы рәүештә ғорурлана ала. Тормош иптәше менән ике ул үҫтереп, бөгөн олатай-өләсәй бәхетен дә кисерә улар.\nУҡытыусылар көнө уңайы менән тәбрикләп, ныҡлы һаулыҡ, эшегеҙҙә уңыштар юлдаш булыуын теләйбеҙ.


Туған тел - ӘҘИПТӘР - Әнүр Вахитов\nӘнүр Вахитов (1932-1984)\nӘнүр Хисмәт улы Вахитов 1932 йылдың 20 декабрендә Башҡортостандың Ғафури районының Туғай ауылында уҡытыусы ғаиләһендә тыуа. 1951 йылда Сәйетбаба урта мәктәбен бөтөрөп сыҡҡас, Толпар ете йыллыҡ мәктәбендә уҡыта, Өфөләге “Октябрь натискыһы” типографияһында корректор булып эшләй. 1953 йылда Башҡорт дәүләт педагогия институтының тел һәм әҙәбиәт факультетына уҡырға инә һәм, уны тамамлағас, башҡорт әҙәбиәте кафедраһына ассистент итеп ҡалдырыла. 1962 — 1964 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһының Өфөләге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының аспирантураһында уҡый. 1965 йылда “Хәҙерге башҡорт романы” тигән темаға диссертация яҡлағас, уға филология фәндәре кандидаты тигән ғилми дәрәжә бирелә, һуңғы йылдарҙа ул Өфө Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында ғилми сотрудник булып эшләне.\nӘнүр Вахитовтың “Үрләү” исемле тәүге шиғыры 1955 йылда “Ленинсы” гәзитендә баҫыла. Шунан һуңғы йылдарҙа республика гәзит-журналдарында һәм “йәш көстәр” исемле альманахта уның байтаҡ шиғырҙары, хикәйәләре, хикәйәттәре баҫылып сыҡты.\nӘнүр Вахитов “Салауат күпере” тигән тәүге китабына ингән хикәйәттәрендә халыҡ ижадын яҡшы тойоу һәләтен, фольклор традициялары ерлегендә хикәйәт жанрын үҫтереү мөмкинлектәрен күрһәтә алды. Икенсе китабы — “Ҡайын суҡтары” йыйынтығы лирик хикәйәләр өлкәһендәге уның яңы мөмкинлектәрен танытты. Ул үҙ ижадына һәм ҡәләмдәштәре ижадына талапсан ҡараған яҙыусы булды. Бындай талапсанлыҡ уның матбуғатта баҫылған тәнҡит мәҡәләләрендә лә асыҡ күренде.\nӘнүр Вахитов әҙәби тәнҡитсе һәм әҙәбиәт белгесе булараҡ та ҙур эштәр башҡарҙы. Уның “Эпик киңлектәрҙә”, “Таланттың, асылы”, “Ижади портреттар” кеүек китаптарында хәҙерге башҡорт прозаһы үҫеше, күренекле яҙыусылар ижады буйынса байтаҡ ҡыҙыҡлы күҙәтеүҙәр яһалды, әҙәби-тарихи һәм теоретик характерҙағы мөһим мәсьәләләр күтәрелде. Башҡорт романы, башҡорт повестары һәм хикәйәләре хаҡында яҙылған хеҙмәттәрендә жанр теорияһының һәм тарихының төрлө яҡтары тикшерелде.\nӘнүр Вахитов күп йылдар буйы проза секцияһы менән етәкселек итте, йәш яҙыусыларҙы тәрбиәләү эшенә күп көс һалды.\n1965 йылдан Яҙыусылар союзы ағзаһы булды.\nТОҒРО ЮЛДАШ ХАҠЫНДА ҺҮҘ Ғүмер үтеү менән тормошто кеше төптәнерәк аңларға өйрәнгән кеүек, телдәге ғәҙәти һүҙҙәрҙең мәғәнәһе лә уға тулыраҡ асыла. Юлдаш тигән һүҙҙең дә бәҫен, ошо һүҙ аша иңенә ниндәй яуаплылыҡ ятҡанын төрлө кешеләр төрлө юлдар үткән һайын нығыраҡ аңлай, ысын юлдаштарыңды нығыраҡ ҡәҙерләй бараһың. 1959 йылдың август баштары. Беҙ, дүрт студент, Башҡортостан буйлап алыҫ сәфәргә сығабыҙ. Хәҙер уйлап ҡараһаң, сәфәребеҙ әллә ни алыҫ та булмаған — Өфөнән йөҙ-йөҙ илле саҡрымдан да артмаған икән. Әммә ул саҡта әлеге юл беҙҙең өсөн өр-яңы донъяға аяҡ баҫыу һымаҡ елкендергес ине. Бигерәк тә бынан ике йыл элек кенә Ырымбур далаларынан килгән минең өсөн Башҡортостан үтә лә серле ине, уның һәр тарафы үҙенә тартып, арбап тора ине. Быға тиклем Ағиҙел, Эйек буйҙарындағы ҡайһы бер урындарҙа булһам да, Талҡаҫ менән күк Ирәндекте, һылыу Һаҡмарҙы күреп һоҡланһам да, Башҡортостан минең өсөн хыял кеүек тылсымлы һәм сикһеҙ булып ҡалды. Егерме көнлөк сәйәхәттә беҙ Ғафури яҡтарындағы байтаҡ ауылдарҙа булдыҡ. Төбөндәге кескәй таштар ҙа күренеп ятҡан Еҙемдә йөҙҙөк, ҡанлы яуҙарҙан ҡалған уҡ башаҡтарын күкрәгендә һаҡлаған ҡаяларға күтәрелдек, был яҡтарҙың ямғырҙарында күшектек, ҡояшында яндыҡ, тауҙарҙы әллә ниндәй ҡарап туйғыһыҙ күгелйем нурға ҡойондорған айлы төндәренә ғашиҡ булдыҡ. Һуҡмаҡтар, юлдар беҙҙе сәхрә-туғайҙар, тау-урмандар ауылдан ауылға илтһә, экспедиция етәксеһе, былтыр ғына Башҡорт дәүләт университетын тамамлап, шунда эшкә ҡалдырылған йәш уҡытыусыбыҙ Әнүр Вахитов менән юлдаш булыу ошо матурлыҡтарҙы тулыраҡ аңларға ярҙам итте. Был йәйҙе беҙ ауылдан ауылға йәйәүләп йөрөп, ил ҡарттары, ил инәләре менән осрашып, уларҙан байтаҡ йырҙар, әкиәттәр, риүәйәттәр алып ҡайттыҡ. Халыҡтан яҙып алған һәр һүҙҙе йөрәгебеҙ, зиһенебеҙ аша үткәрҙек, үҙебеҙ өсөн өр-яңы рухи донъя астыҡ — ошоноһо айырыуса ҡәҙерле ине. Был сәйәхәт ваҡытында Әнүр Вахитов кескәй генә табышҡа ла беҙҙең менән бергә ҡыуанды, ҡиммәтен беҙгә нығыраҡ аңлатып бирергә тырышты. Ул ошо төбәктәге — үҙенең тыуған яҡтарындағы ер-һыу тарихы хаҡында күп белә. Ғәҙәттә аҙ һүҙлерәк, ҡырыҫыраҡ булып күренгән Әнүр Вахитов халыҡты тыңлағанда асылып китә, тулҡынланыуын, күҙҙәрендәге осҡондо йәшерә алмай ине. Әлеге сәйәхәт ваҡытында Әнүр беҙгә халыҡ ижад иткән һүҙ сәнғәтенең тәбиғәтен аңлата, ил тарихына, халыҡ рухына иғтибарлы булырға өйрәтә, үҙендәге һоҡланыу менән башҡаларҙы ла тоҡандыра ине, һүҙ гәүһәрҙәрен эҙләп Урал һырттарына артылғанда тәүге һуҡмаҡтарҙа уҡ ошондай кеше менән юлдаш булыу үҙе үк ҙур ҡыуаныс түгелме ни? Тик быларҙы йылдар үткәс кенә нығыраҡ аңлай бараһың икән шул. Яҙыусының “Ир ҡанаты” исемле билдәле хикәйәһенең геройы былай ти: “Кеше нимәгәлер ынтылырға тейеш. Кеше ҡанатлы булырға тейеш”. Әнүр һәр саҡ шулай талпынып, ҡанатланып йәшәне һәм эшләне. Тормошондағы оло маҡсатына тоғро булды, алдағы маяҡтарына хыянат итмәне. Уны алға илтеүсе пар ҡанаттың береһе әҙәбиәт ғилеме булһа, икенсеһе әҙәби ижад ине. Икенсе йылды уҡытыусыбыҙ беҙҙе Ейәнсура яҡтарына, Һүрәм, Өҫкәлек буйҙарына сәйәхәткә алып китте. Ул яҡтарҙағы сәсән телле кешеләр халҡыбыҙҙың һүҙ сәнғәтенә мине тағы ла нығыраҡ ғашиҡ иттерҙе. Бер нисә йылдан һуң Әнүр менән Инйәр буйҙарында ошондай уҡ сәйәхәттә булып ҡайттыҡ. Халыҡ күңеленең бейеклектәрен күреү, уның илһам шишмәләрен асыу — үҙ яҙмышын һүҙ сәнғәтенә арнаған кеше өсөн иң ҙур бәхет шул түгелме ни? Ул үҙенең китаптарының береһенә “Шәжәрә” тигән бик тапҡыр исем биргәйне. Уның барлыҡ ижады һәм фәнни эшмәкәрлеге ошо оло шәжәрәне — халыҡ яҙмышын, ил тарихын төрлө шәхестәр, төрлө осорҙар аша күҙ алдына баҫтыра. Алтмышынсы йылдарҙа Әнүр Вахитов бик үҙенсәлекле хикәйәттәр яҙҙы, хикәйәт жанрын өр-яңы сифаттар менән байытты. Хикәйәттәрҙең күбеһенең үҙәгендә булған йомарт күңелле, зирәк аҡыллы, сәсән һүҙле Әхмәҙулла бабайҙың ошо һүҙҙәре хәтергә уйылып ҡалған: “Кеше һәр ваҡыт килер көн менән йәшәргә тейеш. Килер көн — килер бәхет ул. Был — кешенең бер таянысы. Уның икенсе таянысы — үткән юлы. Үткәнгә ҡарап фәһем алырға тейеш кеше... Халыҡ бит бөгөнгө менән генә йәшәмәй. Уның үткәне булмаһа, бөгөнгөһө, ә бөгөнгөһө булмаһа, киләсәге булмаҫ ине”. Үткән, бөгөнгө, киләсәк... Әнүр Вахитов ижадындағы төп ынтылышты бына ошо өс төшөнсәнең мәңгелек бәйләнешен раҫлау тип билдәләп булыр ине. Башҡорт прозаһының үҫеү юлдарын, ундағы төрлө жанрҙарҙың ҡатмарлы эволюцияһын күренекле ғалим Әнүр Вахитовтың хеҙмәттәренән башҡа күҙ алдына килтереүе ҡыйын. Ғалим-яҙыусы Башҡортостанда ғына түгел, унан ситтә лә танылды. “Башҡорт совет романы” тигән хеҙмәтенең Мәскәүҙә “Наука” нәшриәтендә баҫылып сығыуы үҙе үк был хаҡта асыҡ һөйләй. Китаптарында, күп һанлы мәҡәләләрендә Әнүр Вахитов милли әҙәбиәтебеҙ донъяһын төрлө яҡлап байҡаны, хеҙмәттәрендә тарихи киңлек менән теоретик тәрәнлек тығыҙ үрелде, йәнле ижади хәрәкәт тотош панорама рәүешендә лә, айырым әҙиптәрҙең ҡабатланмаҫ портреттарында ла тулы сағылыш тапты. “Эпик киңлектәрҙә”, “Таланттың асылы”, “Ижади портреттар”, “Зәйнәб Биишева ижады”, “Әҙәбиәт шоңҡары” (Ғ. Сәләм ижады һәм тормошо) исемле китаптары ғалимдың тынғыһыҙ эҙләнеүҙәре һөҙөмтәһендә донъяға килде. Ә инде уның “Башкирский советский роман”, “Офоҡтар киңәйгәндә”, “Жанр и стиль в башкирской прозе” исемле фундаменталь хеҙмәттәре башҡорт әҙәбиәт ғилеменең үҫеш юғарылығын билдәләүсе, уны яңы сифат кимәленә күтәреүсе оло күренештәрҙән булды. Был баҫмаларҙың тәүгеһе 1968 йылда, һуңғыһы 1984 йылда донъя күргән, тимәк, ун алты йыл эсендә ғалимдың һигеҙ китабы баҫылып сыҡҡан. Әлбиттә, эш күләмдә генә түгел, сифатта ла. Әнүр Вахитовтың хеҙмәттәрендәге киң ҡараш, төплө эрудиция улар менән танышҡан һәр кешегә мәғлүм. Былар ғалимдың тәбиғи һәләтенән, үткер зиһененән, егәрлелегенән, арымай-талмай хеҙмәттә яныуынан килә. Ошо бик мөһим сифаттарға өҫтәп тағы ла ике нәмәгә иғтибар итке килә. Мин һүҙҙе Әнүрҙең фольклорсы сәйәхәттәренән башлағайным. Барлап ҡараһаң, уның ғилми ҡараштарының тамырҙары нәҡ бына ошо сәйәхәттәргә, ғилем донъяһына инерҙән алда халыҡтың һүҙ сәнғәтендә сағылған донъяға ҡараштарын, тормош психологияһын, эстетик зауыҡтарын өйрәнергә һәм аңларға тырышыуҙарға барып тоташа түгелме һуң? Ғалимдың күҙәтеүҙәре, һығымталары, фәнни концепциялары бына ниндәй ныҡлы, боронғо ерлеккә нигеҙләнгән булып сыға. Был бәйләнеште Әнүр Вахитов бер ваҡытта ла өҙмәне, әҙәбиәттең һис кенә лә юҡтан бар булмауын иҫбатларға, уның милли тамырҙарын, милли үҙәген күрергә, быуаттарҙан килгән традицияларын яңы замандарҙағы күренештәргә килтереп бәйләргә тырышты, был өлкәлә күп эштәр башҡарып өлгөрҙө. Ул һәр саҡ әҙәбиәттең халыҡсан сығанаҡтарына иғтибарлы булды. Әнүр Вахитовтың фәнни фекерләүендәге тағы ла бер үҙенсәлек — уның бер ваҡытта ла әҙер ҡалыптарға һуҡтырмауы, башҡалар тарафынан табылған теоретик формулаларға милли проза күренештәрен көйләргә йәки та-ғырға тырышмауы, әҙәбиәттең, ижадтың, әҫәрҙең үҙенән, художестволы асылынан килеүе, уның эске тәбиғәтен һиҙгер тойоп, аңлап эш итеүе. Быныһы инде ғалимдың үҙенең яҙыусы, шағир булыуынан, художник тәбиғәтенән килгән матур сифат ине. Ижад донъяһына килгән юлында Әнүр Вахитов тылсымлы шиғриәт илен дә ситләп үтмәне. Илленсе йылдарҙың икенсе яртыһында шиғырҙары гәзит-журналдарҙа, бигерәк тә ул саҡта уҡыусыларҙың ихтирамын яулаған “Йәш көстәр” альманахында йыш баҫыла, исеме һәләтле йәш шағирҙар араһында атала ине. Университеттағы әҙәби түңәрәктә уның шиғырҙар йыйынтығы тикшерелгәне лә хәтерҙә. Ни сәбәптәндер ул донъя күрмәй ҡалды. Әнүр башҡа юл менән китте, ғалим һәм яҙыусы булып танылды. Шулай итеп, шиғриәт уның ижад юлында, башҡа бик күптәрҙең яҙмыштарындағыса, йәшлек мауығыуы ғына һымаҡ ине. Асылда иһә улай булмай сыҡты. Башҡаларға бик тиҙ асылып бармағанғамы, уның менән байтаҡ йылдар буйы аралашҡан кешеләр өсөн дә Әнүр Вахитов күп яҡтары менән сер булып ҡалды. Шул серҙәрҙең береһе — уның шиғырҙары. Баҡһаң, әллә күпме эштәргә сумып йәшәгән, былай ҙа наҡыҫ ваҡытын проза яҙыуға ла бүлергә тырышҡан тыйғыһыҙ хеҙмәт кешеһе өсөн шиғриәт һис тә “йәшлек зәхмәте” генә булмаған, күңелендә шағирлыҡ йылдар үтеү менән һис тә һүнмәгән икән. Үҙе вафат булғас, күпселек шиғырҙары тупланған ҡалын ҡулъяҙмаһын ҡарап сығырға, күп нәмәләрҙе яңынан хәтерләргә, бик күп һағышлы мәлдәр кисерергә тура килде. Эйе, талантлы ғалим һәм яҙыусы ғына түгел, ысын шағир ҙа булған Әнүр Вахитов. Шиғырҙары урыҡ-һурыҡ ҡына тыумаған, үҙенсә күңел көндәлеге булған. Бәләкәстән етем үҫкән Әнүргә тормошта артабан да бик күпте юғалтырға тура килде, яҙмышы хатта йыш ҡына фажиғәле булды тиергә мөмкин. Шулай ҙа ул илленсе йылдарҙа ихлас ышаныс менән: “Яҡшы беләм килер көндәремдең, бөгөнгөнән матур булырын”, — тип яҙғайны. Унан һуңғы ҡатмарлы осорҙарҙа ла ул ошо ышанысын юғалтманы. Килер көндәр ҙур-ҙур ҡыуаныстарын да бирҙе, ҡара ҡайғылары менән дә шаңҡыта һуҡты. Әнүр көслө рухлы ине. Ҡойолоп төшмәне, ғаиләһенә килгән бәхетһеҙлектәрҙе ирҙәрсә күтәрә белде, балаларын хәстәрлекһеҙ ҡалдырманы. Әнүр Вахитов ваҡланмай йәшәне, алдына ҙур маҡсаттар, юғары талаптар ҡуйып йәшәне. Ул юҡ ҡына уңышҡа ла ҡәнәғәт булып, бөгөн эшләгән кескәй генә асышынан да бер ай буйы башы әйләнеп йөрөмәне. Ул тағы ла ҙурыраҡҡа ынтылды, шуға ла үҙ-үҙенә риза булып, тынысланып ҡала алманы. Беҙ уның иң ауыр мәлдәрендә лә эшләй, яҙа алыуына хайран ҡала торғайныҡ. Күрәһең, әҙәбиәтебеҙҙең киләсәк яҙмышын, халыҡ рухын уйлап, хеҙмәткә бирелеп йәшәү уның иң төп таяныстарынан булғандыр, йөрәгенең һыҙланыуҙарын эш менән баҫырға тырышҡандыр. Әнүрҙең йөрәге ижадының иң илһамлы мәлендә тибеүҙән туҡтаны. Уға ни бары илле ике йәш ине. Етмешенсе йылдар аҙағында — һикһәненсе йылдар башында әҙәбиәтебеҙ, әҙәбиәт ғилемебеҙ үҙенең күпме талантлы көстәрен юғалтты. Ең һыҙғанып эшләр, ижад итер саҡтарында арабыҙҙан киткән Рәми Ғарипов, Ким Әхмәтйәнов, Рәйес Низамов, Әнүр Вахитов, Вафа Әхмәҙиев, Фәрит Иҫәнғолов, Миәссәр Басыров, Шакир Бикҡолов, уларҙан алдараҡ — Марат Минһажетдинов... Бөгөн халҡыбыҙҙың тарихын яңынан байҡағанда, милләттең яҙмышы хаҡындағы әсе хәҡиҡәттәрҙе нығыраҡ аңлай барғанда ошондай үткер фекерле ир-егеттәр етмәй беҙгә — уларҙың ҡыйыу һүҙҙәре рухи тормошобоҙға ни тиклем көслө тәьҫир итер ине! Ләкин улар йәшәргә насип булған ғүмерҙәрендә лә күпте әйтеп өлгөрҙө. Мәҫәлән, Мөхәмәтша Буранғолов ижадына нахаҡҡа тирле ғәйептәр өйөлгән саҡта ла Әнүр Вахитов уның драматургияһына объектив баһа бирҙе, шулай уҡ утыҙынсы йылдарҙағы тарихи повесть һәм романдар тураһында тәүге һүҙҙе ул әйтте, Жәлил Кейекбаевтың нисә йыл бикле ятҡан “Туғандар һәм таныштар” романын укыусыларға еткерҙе. “Таланттың асылы — халыҡҡа халыҡсан хеҙмәт итеүҙә”, — тип яҙғайны Әнүр Вахитов. Ул үҙе лә халҡына шулай хеҙмәт итеп йәшәне. 1978 йылдың февралендә яҡын дуҫы, фекерҙәше, ҡорҙашы Рәми Ғариповтың вафатына бер йыл тулыр алдынан яҙылған шиғырын Әнүр былай тип тамамлап ҡуйған: Һин юғалғас, ҡапыл олоғайҙыҡ, Ғәмһеҙлектәр, инде хушығыҙ, Һәр саҡ иҫтә: намыҫ күҙе булып, Беҙгә ҡарап тора дуҫыбыҙ. Әнүр Вахитов үҙе лә намыҫ күҙе булып беҙгә ҡарай, эшләнергә тейешле эштәр, маҡсаттар һәм бурыстар тураһында, туған һүҙебеҙгә тоғролоҡ хаҡында беҙҙе иҫкәртә. (Рауил Бикбаев)


ҠАБЫҠҺЫҘ ЙОМОРТҠА - ХУЖАБИКӘ ҒӘЙЕБЕ\n22 Ноябрь 2017, 17:10\nТауыҡтарым йыш ҡына йомшаҡ ҡабыҡлы йомортҡа һала. Өҫтәүенә уларҙы шунда уҡ үҙҙәре ашай башлай. Был ниңә шулай икән?\n“Тауыҡтарым йыш ҡына йомшаҡ ҡабыҡлы йомортҡа һала. Өҫтәүенә уларҙы шунда уҡ үҙҙәре ашай башлай. Был ниңә шулай икән?”\nХужабикәләрҙең һорауына район ветеринар станцияһының әйҙәүсе белгесе М. Вәлиева яуап бирә:\n“Йомортҡалар ҡаты тышлы булһын өсөн тауыҡ файҙалы аҙыҡ-түлек ашарға тейеш. Насар, йоҡа ҡабыҡлы йомортҡалар иң элек аҙыҡтың сифатһыҙ булыуы хаҡында һөйләй. Был билдәләр аҙыҡта кальций, фосфор, шулай уҡ марганец, цинк, йод, тимер һәм кобальт кеүек микроэлементтар булмағанлыҡты күрһәтә. Д витамины булмау ҙа ҙур роль уйнай.\nӘгәр ҙә файҙалы элементтар аҙыҡ-түлек менән инмәһә, организм уны һөйәктән ала башлай. Был иһә организмды хәлһеҙләндерә. Йыш ҡына тауыҡтарҙың тәпейҙәре лә шуға бөтә. Эзбиз, һөйәк оно, аҡбур кальций сығанаҡтары булып тора. Фосфор менән калийҙы һөйәк ононан һәм йомортҡа ҡабығынан алып була. Д витамины иһә балыҡ майында була, ул дарыуханала һатыла. Ғәҙәттә ҡояшта аҙыраҡ булған, кетәклектә ябылып торған тауыҡтар насар ҡабыҡлы йомортҡа һала. Иректә йөрөгәндә кәрәкле витаминды тауыҡ үҙе лә эҙләп таба.\nЙоҡа тышлы йомортҡаларҙы һимергән тауыҡ та һала. Уларҙың хәлһеҙләнгән мускулдары йомортҡаның өлгөрөүен көтөп тора алмай. Йомортҡа һала торған тауыҡтарҙы һимертмәҫ өсөн уларға һоло, көрпә, мал сөгөлдөрө, үлән оно бирергә кәрәк.


Төбәк етәксеһе: «Йәштәрҙе ауылда беркетеү өлөшөндә әүҙемерәк эшләргә тейешбеҙ» // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәк етәксеһе: «Йәштәрҙе ауылда беркетеү өлөшөндә әүҙемерәк эшләргә тейешбеҙ»\n11:30, 8 сентября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 8 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nУрбанизация мәсьәләләрен 5 сентябрҙә Стәрлетамаҡ ҡалаһында Республика муниципаль берәмектәренең V съезында делегаттар алдында Рөстәм Хәмитов күтәрҙе. Ҡалалағы һәм ауылдағы килемдәр араһында айырма – иң проблемалы урын, тип билдәләне төбәк башлығы.\n— Бөгөн ауылда, аграр секторҙа эш хаҡы кимәле ҡала предприятиелары һәм ойошмаларындағыға ҡарағанда түбәнерәк. Ауыл ерендә уртаса эш хаҡы әлеге ваҡытта – 12100 һум самаһы. Ул республика күрһәткестәренән ике тапҡырға аҙыраҡ. Республиканың 29 районында унан да насарыраҡ. Был ауылда хеҙмәт етештереүсәнлеген, ауыл хужалығы производствоһының продуктлылығын арттырыу, эш урындарын техник тәьмин итеү, һөҙәмтәле агротехнологиялар индереү буйынса дөйөм бурыстар менән бәйле комплекслы мәсьәлә икәнлеге аңлашыла. Барыбер ауыл халҡының табышын, уларҙың етешлеген, дөйөм алғанда урындарҙа тормош кимәлен арттырыу – беҙҙең беренсе дәрәжәләге уртаҡ бурыс, — тип белдерҙе төбәк башлығы.\nРөстәм Хәмитовтың әйтеүе буйынса, ауылдарҙа халыҡ даими кәмей бара, граждандарҙың күбеһе Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат, Нефтекама, Учалы, Ишембай кеүек эре ҡалаларға күсеп китә. Ҡалалар тыуым буйынса ауыл биләмәләренән алда бара.\n— Йәштәрҙе ауылда беркетеү өлөшөндә әүҙемерәк эшләргә тейешбеҙ. Йәш белгестәр – табиптар, уҡытыусылар, аграрийҙарға ҡарата кадрҙар программаларын ғәмәлгә индерергә. Яңы эш урындарына барыу аҡсаһын түләүҙе, эре инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыуҙы, яңы эш урындарын булдырыуҙы дауам итергә. Ауыл инфраструктураһын үҫтерергә, йәш ғаиләләрҙең һәм белгестәрҙең торлаҡ шарттарын яҡшыртырға, тип билдәләне Башҡортостан башлығы.\nШулай уҡ төбәк башлығы республикаға эре инвесторҙарҙың һәм туристарҙың иғтибарын әүҙемләштереү маҡсатында һәр муниципалитет өсөн ҡаланың һәм райондың үҙ брендын булдырыу һәм алға этәреү кәрәклеген билдәләне. Таныш символдар, территорияларҙың сағыу сифаттары – һәр ҡала йәки район үҙен бер нисә йүнәлеш буйынса алға этәрә ала.\n— Стәрлетамаҡ үҙен «3Dҡала»: «Dом. Dело. Dвижение» кеүек күрһәтә. Бөрө боронғо сауҙагәрҙәр ҡалаһы – беҙҙең төп йәрминкә, «Бөрө алмаһы» һәм «Керәшен һыуыҡтары» фестивалдәренең тыуған яғы. Бөрйән районы тураһында һөйләгәндә, күҙ алдыбыҙға тәү сиратта бал ҡорто, ҡурсаулыҡтар, милли парк, матур тәбиғәт килеп баҫа. Белорет йәки Учалы райондары – ул тау һырты, Ирәмәл, тайга, Ағиҙел йылғаһының башы, йылғалар буйлап йөҙөү, металлургия һәм тау сәнәғәте. Краснокама районы – «Никола Вешний» фестивале, Николо-Березовкала тарихи-архитектура комплексы. Бүздәк районы – Килимов һарайы, бүздәк сейәһе, тәмле томат соусы һәм һут. Һәр кем миҫал килтерә ала. Территорияларыбыҙҙың был сағыу һыҙаттары тураһында республикабыҙҙа ғына түгел, ә унан алыҫта ла белергә тейештәр.— тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.


Тәбиғәт серҙәре » Башкортостан кызы\nИң һомғол ағас булып танылған ҡайындың туҙы ла, асылмаған бөрөһө лә, япрағы ла шифалы. Ә инде иртә яҙҙан беҙҙе ҡыуандырған ҡайын һыуы мөғжизәле көскә эйә. Тәбиғәт үҙе беҙгә бүләк иткән файҙалы матдәләр йыйылмаһы ул. Организм тарафынан еңел...\nРубрика: Тәбиғәт серҙәре / Тотош уҡырға\nЙәйге сәйәхәтебеҙҙә Әбйәлил тарафтарына юл төштө. Һәр кем ҡунаҡтарға атайсалының ғорурлығы булған матур ерҙәрҙе күрһәтергә ынтылыусан. Бындағы дуҫтарыбыҙ ҙа беҙҙе үҙенсәлекле тәбиғәт ҡомартҡылары янына алып китте. Шулай итеп, Башҡортостаныбыҙҙың...


Республика Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы көслө ел һәм буран хаҡында иҫкәртә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n15:37, 11 декабря 2019 Йәмғиәт\nРеспублика Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы көслө ел һәм буран хаҡында иҫкәртә Фото: Ксения Калинина\nБашҡортостан Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы халыҡты һауа шарттарының боҙолоуы хаҡында иҫкәртә. Синоптиктар мәғлүмәте буйынса, 11 декабрҙән 12-нә тиклем республикала аяҙлы-болотло һауа торошо көтөлә. Төндә ҡар, урыны менән буран, юлдарҙа көрт, көньяҡта – бер аҙ ҡар. Көндөҙ бер аҙ ҡар, урыны менән буран. Ел төньяҡ-көнбайыштан һәм көнбайыштан секундына 9-14 метр, урыны менән секундына 17 метрға тиклем. Һауа температураһы төндә һәм көндөҙ -2,-7, урыны менән -7,-12.\nАвтомобиль юлдарында урыны менән көрт һалыуы көтөлә, ҡарҙа, буранда 1-2 саҡрымдан күреү мөмкинлеге кәмей.\nТеги: Башҡортсотан Республикаһы Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы


Үҙебеҙҙә етештерелгәненә етмәй\n17 Июнь 2020, 17:15\nҠалабыҙҙағы һыра заводы - рентабелле эшләгән предприятиеларҙың береһе. Заводта заманында алкоголһеҙ эсемлектәр, минераль һыу һәм перәник бешереү цехы булған. Бөгөн иһә унда заманса икмәк бешереү цехы асылған.Заводҡа нигеҙ һалынған осорҙан тиерлек технолог вазифаһында Галина Мозгунова эшләй.\nҠалабыҙҙағы һыра заводы - рентабелле эшләгән предприятиеларҙың береһе. Заводта заманында алкоголһеҙ эсемлектәр, минераль һыу һәм перәник бешереү цехы булған. Бөгөн иһә унда заманса икмәк бешереү цехы асылған.\nЗаводҡа нигеҙ һалынған осорҙан тиерлек технолог вазифаһында Галина Мозгунова эшләй. Предприятиеға ул Тамбов өлкәһендәге Мичурин технология техникумын тамамлағас та килә. 1981 йылда штат киңәйтелгәс, мастер вазифаһын йөкмәтәләр. Һөнәр нескәлектәренә өйрәткән остаздарҙан уңа Галина Викторовна, хәҙер үҙенең дә тиҫтәгә яҡын уҡыусыһы бар. “Аҙыҡ-түлек сәнәғәтендә эшсенең тәжрибәһе, иғтибарлылығы, яуаплылығы ҙур роль уйнай. Саҡ ҡына ҡарап өлгөрмәнеңме, күбекле эсемлек һин теләгән сифатын юғалта”, - ти ул. Һыра цехында Галина Мозгунова менән бергә тиҫтә йылдар буйы һөнәрен яратып башҡарған хеҙмәткәрҙәр ҙур бер ғаилә булып эшләй. Вера Масютинаның 15 йылдан ашыу стажы бар, Наталья Соснина, Вера Сәитбатталованыҡы саҡ ҡына ҡайтышыраҡ. Светлана Горина ла 1997 йылдан предприятиела производство начальнигы йөгөн тарта.\nҮҙ эшен намыҫ менән башҡарған тәжрибәле коллективтың эше һәр ваҡыт һөҙөмтәле. Технологиялар һәр ваҡыт камиллаштырыла, ә рецепт сере элеккесә ҡала - бында тере һыра ғына ҡайнаталар. Мәскәү фән һәм тикшеренеү институты етештергән махсус һыра сүпрәһе, юғары сифатлы ҡомалаҡ, ҡур файҙаланыла. Шуға ла был эсемлек Башҡортостан һәм яҡын-тирә өлкәләрҙә һорау менән файҙалана.\nПредприятиеның икенсе йортҡа әйләнеүен хеҙмәт хаҡы яҡшы түләнеүе, завод иҫәбенә ял йорттарына ебәреүҙәре, коллективтағы ихлас мөнәсәбәт менән аңлатырға була. Етәксе Ирек Ғәббәсов хеҙмәт ветерандарына ла, эшкә килгән йәш белгестәргә лә бик иғтибарлы.


Башҡортостанда 72 меңдән ашыу Бөйөк Ватан һуғышы ветераны йәшәй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда 72 меңдән ашыу Бөйөк Ватан һуғышы ветераны йәшәй\n10:28, 5 мая 2012 Йәмғиәт\n2012 йылдың 1 ғинуарына ҡарата алынған мәғлүмәттәргә ярашлы, республикала 72154 Бөйөк Ватан һуғышы ветераны йәшәй, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында. «Ветерандар тураһында»ғы федераль законы менән социаль ярҙам саралары ҡаралған ветерандар ҙа улар иҫәбендә. Былар 2576 һуғыш инвалиды, 4774 Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, хәрәкәт итеүсе армия составына инмәгән ғәскәрҙә хеҙмәт иткән 1047 хәрби хеҙмәткәр, блокадалағы Ленинградта йәшәгән 223 кеше.\n«Һуғыш, хеҙмәт һәм Ҡораллы көстәр ветерандары тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы Законы менән төбәктәге 63534 кешегә социаль ярҙам саралары билдәләнгән. Улар – һуғыш йылдарындағы фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн наградланған тыл хеҙмәтсәндәре һәм ветерандары.\nМинистрлыҡ бөгөн Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары алған дәүләт ярҙамы саралары тураһында иҫәп-хисап бирҙе. Был айлыҡ аҡсалата түләүҙәр, торлаҡ бинаға һәм коммуналь түләүҙәргә аҡсалата компенсациялар федераль ярҙам сараларына ҡарай.\n«Һуғыш, хеҙмәт һәм Ҡораллы көстәр ветерандары тураһында»ғы БР Законына ярашлы, төбәк категорияһына ҡараған ветерандарға айлыҡ аҡсалата түләүҙәр башҡарылған. Тыл хеҙмәтсәндәре өсөн улар 415,34 һум тәшкил итә. Бынан тыш, торлаҡ бинаға һәм коммуналь хеҙмәттәргә түләүгә айлыҡ аҡсалата компенсациялар ҙа ҡаралған. Был түләүҙәрҙе БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының территориаль органдары йәшәү урыны буйынса түләй.\n«Ветерандар тураһында» федераль законына ярашлы 2011 йылда Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына тораҡ биналарға һәм коммуналь хеҙмәттәргә түләүгә 82,8 млн һумлыҡ социаль ярҙам саралары күрһәтелгән. 2012 йылдың беренсе кварталында бындай түләүҙәр күләме 18,4 млн һумға еткән.\nРеспублика ҡануниәтенә ярашлы, 2011 йылда башҡарылған айлыҡ аҡсалата түләүҙәр һәм торлаҡ бинаға һәм коммуналь хеҙмәттәргә түләүгә компенсацияларҙың дөйөм суммаһы 235,2 млн һумды тәшкил иткән. 2012 йылдың беренсе кварталында — 59,8 млн.\nТеги: һуғыш ветерандары,дәүләт ярҙамы,9 май


Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә булдырыу шарт » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Башҡортостан » Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә булдырыу шарт\nҠыҫҡа ваҡыт эсендә булдырыу шарт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов мәктәпкәсә белем биреү мәсьәләләре буйынса селектор кәңәшмәһендә ҡатнашты. Сараны Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев алып барҙы.\nХөкүмәт башлығы хәбәр итеүенсә, 2013 йылда төбәктәр мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары системаһын үҫтереүгә 50 миллиард һум күләмендә субсидия аласаҡ. Бындай ҡарар РФ Дәүләт Думаһында 24 майҙа ҡабул ителгән. Ошо арала Рәсәй Хөкүмәтенең субсидия биреү тәртибе тураһындағы ҡарарына ҡул ҡуйыласаҡ. РФ Хөкүмәте Премьер-министры төбәк етәкселәрен балалар баҡсалары проекттарына етди ҡарарға һәм «ҙур һарайҙар» төҙөмәҫкә, шулай уҡ элекке балалар баҡсалары биналарын мәктәпкәсә белем биреү системаһына ҡабат ҡайтарыу буйынса оҙайлы бәхәстәргә ваҡыт әрәм итмәҫкә саҡырҙы. Дмитрий Медведев белдереүенсә, маҡсат элеккесә ҡала – 2016 йылға тиклем мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында яҡынса 1 миллион 200 мең яңы урын булдырыу.\n2012 йылда Башҡортостанда 7300 урынға иҫәпләнгән 58 яңы балалар баҡсаһы асылды. Бынан тыш, мәктәпкәсә белем биреүҙең альтернатив формалары иҫәбенә йәнә 9706 урын булдырылды. Һөҙөмтәлә 3 – 7 йәшлек сабыйҙар араһында балалар баҡсаларына сират ике тапҡырға тиерлек – 29008 баланан 14095-кә тиклем кәмене.\nБөгөн республикала 1644 мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы эшләй. Мәктәпкәсә белем биреү системаһына 1 – 6 йәштәге 194204 сабый йәлеп ителгән. 2015 йыл аҙағына Башҡортостанда балалар баҡсаларында 27,9 мең өҫтәмә урын булдырыу планлаштырыла.\nСығыу ваҡыты 4-06-2013, 14:16 | Ҡаранылар: 647\nЭлектрон мәктәп нимәнән башлана?\nИнновациянан – суперинновацияға\n“Мәғариф тураһында” закон проекты ҡабул ителде\nБюджет йөкләмәләрен дөрөҫ планлаштырыу тураһында уйларға кәрәк


Республикабыҙ баш ҡалаһына ватандаштарыбыҙ ғына түгел, сит ил ҡунаҡтары ла торған һайын йышыраҡ килә. Яратҡан ҡалабыҙға сит ил туристары күҙлегенән күҙ һалайыҡ әле. Уларҙы бында нимә ылыҡтыра, һәм баш ҡалабыҙ үҙенең иҫтәлекле урындары һәм милли үҙенсәлектәре менән ысын мәғәнәһендә таң ҡалдырһын өсөн беҙгә нимәгә күберәк иғтибар йүнәлтергә кәрәк? Үҙеңә ситтән ҡарау һәм тирә-йүндәгеләр һинең турала нимә уйлауҙарын белеү һәр ваҡыт ҡыҙыҡлы бит. Түбәндә Рәсәйгә сит илдәрҙән килеүселәр өсөн тәғәйенләнгән инглиз телендәге сайтта үҙ фекерҙәрен белдергән Пирс Гледстоундың туристик отчетынан өҙөктәр килтерәбеҙ.\nӨфө мине иртәнге сәғәт 5-тә ҡараңғылығы, көҙгө һалҡын һауаһы, быҫҡаҡлап яуған ямғыры менән ҡаршы алды. Үҙ компаньондарымды көтөп, мин бында ике көн ваҡытымды үткәрергә тейешмен. Беҙ тыштан бик матур, яҡшы яҡтыртылған ҡунаҡханаға килдек, ләкин унда бер буш номер ҙа булмай сыҡты. Унан алыҫ түгел аҙыраҡ ҡайтышыраҡ ҡунаҡханала ла шул уҡ хәл. Иртәнге сәғәт 6-ға водителем бөтә үҙәк ҡунаҡханаларҙы йөрөп сыҡты, һәм ахыр килеп, мин арып-талып үҙәктән алыҫтараҡ Өфө санаторийҙарының береһенә килеп урынлаштым.\nШифаханала иртәнсәк ауыҙҙарына тәмәке ҡапҡан һәм уңып бөткән пиджәктәренә миҙалдарын таҡҡан бабайҙарҙы, әбейҙәрҙе, ауырлы ҡатындарҙы һәм ауырыуҙан йонсоған ҡунаҡ-пациенттарҙы күреп, мин тиҙерәк үҙәккә китергә ҡарар иттем.\nӨфө - тәбиғи ресурстарға бай, географик сиге Европа менән Азияны айырып торған Урал тауҙарында урынлашҡан Башҡортостан автономиялы республикаһының баш ҡалаһы. Өфөлә, Рәсәйҙең башҡа ҡалаларындағы кеүек, төҙөлөш бик әүҙем бара. Ҡаланың тарихи үҙәге, тура мөйөш системаһы буйынса төҙөлөү сәбәпле, йәйәү йөрөү өсөн уңайлы ғына.\nЛенин урамындағы ХIХ быуат сауҙа рәттәре - Өфөнөң иҫтәлекле урындарының береһе. Күптән түгел реставрацияланған рәттәрҙең ҡыйығы ябылып, хәҙер ул сауҙа мини-үҙәген хәтерләтә. Эстә периметры буйынса теҙелеп киткән бәләкәй магазиндар һәм бутиктар, киоскылар, күбеһендә косметика һәм кеҫә телефондары тәҡдим итәләр. Бәләкәй милли тирмәлә традицион башҡорт сувенирҙары һатыла; прилавка артындағы әсә менән ҡыҙ икеһе лә яулыҡ ябынған, был Башҡортостандың мосолман республикаһы булыуын иҫкәртә кеүек.\nРәттәр алдындағы майҙанда йәштәр күп (Өфө - ул университеттар ҡалаһы). Был ҡалаға йәшлек һәм йәнлелек атмосфераһы бирә. Күптән түгел рус модерны стилендә матур итеп реставрацияланған биналар майҙанға сыға, ә майҙандың икенсе яғында һыра палаткаларында шашлыҡ бешерелә.\nБынан бер нисә кварталда, Совет майҙанында, рус модерны архитектураһының икенсе бер матур өлгөһө бар, унда хәҙер Башҡортостандың Милли музейы урынлашҡан. Аҫтағы кимәлдә ҡәҙимге тейендәр һәм өйрәктәр, шулай уҡ айыуҙар һәм бүреләр коллекцияһы эшләнгән. Өҫтә инде иҫ киткес! Бер залда ҡаланың һәм Өфөләге төрлө персонаждарҙың элекке ҡара-аҡ фотографиялары экспозицияһы. Икенсе зал революцияға арналған, унда шулай уҡ социалистик реализм стилендә, скважиналарҙан урғылған нефть фонтаны һәм быға шатланышып ҡул сапҡан төрлө милләт кешеләре һүрәтләнгән ҙур картина ҡуйылған. Улар бер-береһен ҡосаҡлай, икенселәре баш кейемдәрен һауаға ырғыта. Шулай ҙа миңә бигерәк тә һуғышҡа һәм был төбәктәге алыштарға арналған зал оҡшаны.\nКоммунистик урамындағы ресторанда төшкө аш Рәсәйҙә мин ашаған аштарҙың иң тәмлеһе булғандыр (украин ашы булһа ла). Ресторан ауыл стилендә эшләнгән, официанттар украин милли костюмдарында. Меню ҙур, төрлө һәм бик арзан.\nИртәгеһенә ҡала буйлап таксиҙа йөрөгәндә миңә Өфөлә, Рәсәйҙең күп кенә төбәк ҡалаларындағы кеүек үк, халыҡ аҙ һымаҡ тойолдо. Төп үҙәк бульварҙары һәм монументаль ҡоролмалар, башлыса, совет осоронда төҙөлгән. Бына юл аша ниндәйҙер йәнлелек күреп ҡалдым һәм водителдән туҡтауын үтендем. Хәрби тынлы оркестр уйнай, парад кейемендәге һалдаттар төркөмө мемориалға гөлләмәләр һалыу күнекмәһе үткәрә. "Бөгөн бында беҙҙең президент менән Лужков килә, - тип хәбәр итте миңә бер ир. - Президентыбыҙ республикаға күп йылдар етәкселек итә һәм уға бик бирелгән". Әлбиттә, Рәхимовтың идаралығы ҡалаға күп файҙа килтерә. Муниципаль проекттар төҙөлөшө тамамланыу стадияһында, яңы тимер юл станцияһы ла төҙөлөп бөтөп килә, Халыҡтар дуҫлығы йорто (хәҙер Конгресс-холл) бик матур.\nХалыҡтар дуҫлығы йортонан бер йөҙ метр алыҫлыҡта иң символик һәм мөһабәт һәйкәл тора. Башҡорттарҙың ХVIII быуаттағы милли батыры, үрәпсеп торған атҡа һыбай атланған Салауат Юлаевтың ҙур статуяһы бейек ярҙан аҫҡа Ағиҙел йылғаһына һәм офоҡтарға олғашыусы урман ландшафтына баҡҡан. Йылға байып барыусы ҡояш яҡтыһында алтын юл кеүек ялтырай. Әммә күп кешеләр ниңәлер һәйкәл эргәһендә түгел, ә күптән түгел төҙөлгән фонтан эргәһендә йөрөй.\nӨфөлә заманса архитектура үҫешкән ваҡытта уның тарихи биналарының күбеһе ҡалдырыла һәм һаҡлана. Нәҙек рәшәткәле тәҙрә ҡапҡастары һәм кәрниздәре менән яҡшы һаҡланған традицион ағас йорттарҙан торған тотош урамдар бар. Крупская урамындағы 45-се йортта Лениндың Йорт-музейы тора. Урамдың исеме бында бер нисә йыл буйына йәшәгән Лениндың ҡатыны Надежда Крупская хөрмәтенә аталған. Ленин үҙе бында, Псковҡа пароход көтөп, өс аҙна ғына йәшәгән. Йорттоң төп залында уның иҫтәлекле әйберҙәре бик күп: статуялар, бюстар, картиналар һәм башҡалар, уларҙың барыһы тураһында музейҙы ҡараусы ялҡынланып һөйләй. Әммә ысынында иһә өҫтәге тығыҙ бүлмәлә генә уның китаптары, ҡағыҙҙары ятҡан яҙыу өҫтәле артына ултырып ҡына кешенең үҙен тойорға мөмкин.\nӨфө Мәскәү менән сағыштырғанда тыныс, яҡты һәм ҡыҙыҡлы тәьҫир ҡалдыра. Кешеләр бер-береһенә йылмая, автомобилдәр йәйәүлеләргә урам аша сығырға мөмкинлек бирә, бында таҙа һәм ысын прогресты тояһың. Ике сәғәт осоп килеп, ял көндәрен үткәреү һәм, осраҡ менән файҙаланып, тирә-яҡ ауылдар ерен өйрәнеү өсөн ифрат яҡшы урын.\nРәсәйҙең төп компаниялары Өфө аэропортына туранан-тура рейс яһай. Ҡунаҡханалар комплексы лайыҡлы кимәлдә, номерҙар артыҡ ҡиммәт түгел.


Фәриҙәнең гөл баҡсаһы » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nФәриҙәнең гөл баҡсаһы\nХәйбулла районы Бүребай ауылынан Фәриҙә ӘЛБӘКОВА:\n«Әсәйемдең ботаника баҡсаһы», – тип йөрөтә ҡыҙҙарым гөлдәремде. Гөл үҫтереү теләге, уларға һөйөү бала саҡтан киләлер, тип уйлайым, сөнки бәләкәй генә өйөбөҙҙә әсәйем ниндәйен генә ултыртмай ине... Ғаилә ҡороп, үҙемдең донъям булғас, мин дә ныҡлап гөлдәр менән мауыға башланым. Япраҡтары матурҙарына өҫтөнлөк бирәм. Йәй етеү менән күбеһен (гиппеаструм, канна, абаға, пеларгония) баҡсаға сығарам, һеҙгә ебәргән фотоларҙа өйҙәгеләре генә төшөрөлгән.\nФикустың өс төрө үҫә, бик тә әрһеҙ гөл. Калатея һыу ярата, тупраҡ һәр саҡ дымлы булырға тейеш, япраҡтарына һыу һиптереп тороу мотлаҡ. Көндөҙ калатеялар япраҡтарын йәйеп ултыра, кис төп-төҙ булып ябыла. Аглаонема – бәләкәй ҡыҙымдың Екатеринбургтан алып ҡайтҡан бүләге. Уға тура ҡояш нурҙары ярамай, тәҙрә төбөндә япраҡтары яна, матурлығын юғалта.\nГлориоза тип аталған үрмә гөлдө орлоҡтан үҫтерҙем. Сәскәләре иҫ китмәле матур! Беҙҙә һирәк осрай ул, ысынын әйткәндә, мин бер кемдә лә күргәнем юҡ. Орлоҡтарын Мәскәү өлкәһенән яҙҙырып алған инем. Гөлдөң төбөндә бүлбеһе була, берәүһенән бер генә һабаҡ шытып сыға. Шәп үҫә, йәш сағында каркас эшләп урап барыр кәрәк, сөнки тиҙ генә һына. Көҙгә тиклем сәскәләре менән ҡыуандыра. Аҙаҡ үҙенән-үҙе һулый, ҡышҡа һауыты менән баҙға төшөрөп ҡуям, апрель айында сығарып ерен алмаштырып, һыу ҡойһаң, 4-5 аҙнанан үҫә башлай. Орлоҡтан сәсһәң, икенсе йылы сәскә ата, улар 2 аҙна тирәһе тора.\nКатарантус (барвинок) сәскәһен өйҙә лә, баҡсала ла үҫтерергә була. Бик матур гөл, йыл әйләнәһенә сәскә ата ла ултыра. Орлоҡтан да, ботағынан да үрсетергә мөмкин, әрһеҙлеге тураһында әйтеп тораһы ла юҡ. Драцена ла күп иғтибар талап итмәй. Ваҡытында һыу ҡойоп, тупрағын йомшартып, саңдарын һөртөп торһаң да етә.\nМинең шөғөлөмдө белгән яҡындарым, дуҫтарым күберәк гөл бүләк итә. Уларҙы яратып ҡарайым. Хәҙер мәғлүмәткә ҡытлыҡ юҡ, барыһын да өйрәнеп, һирәк осраған гөлдәрҙе лә уңышлы ғына үҫтерергә була.\nМахсус ашламаны орхидея өсөн генә алдым. Өлкән ҡыҙым Раушания тыуған көнөмә орхидея алып ҡайтҡас, был наҙлы гөл үҫһә ярар ине, тип борсолған инем. Өс йыл инде матур сәскәләре менән ҡыуандыра. Тик һыуҙы өҫтән түгел, һауытының аҫтындағы тәрилкәгә генә ҡоям, айына бер тапҡыр махсус ашлама һалам.\nҺуған ҡабығын ташламайым: һыуға 2–3 көнгә һалып торам да шул һыуҙы гөлдәргә ҡоям. Ашлама төрлө ауырыуҙарҙан да һаҡлай.\nБерәй ят гөл күрһәм, ботағын йә орлоғон табыр кәрәк, тип уйлай башлайым, тапмайынса тынысланмайым. Яңыраҡ азалия (рододендрон) ботағын алып ҡайттым еңгәйемдән, наҙлы гөл тип яҙалар, шуға ла түҙемһеҙләнеп эшемдең һөҙөмтәһен көтәм… Үҫәме, юҡмы?!\nГөлдәрем күп тип яҙһам да, ниңәлер роза сәскәләренә битарафмын… Күреп һоҡланам да шуның менән ҡыҙыҡһыныуым бөтә.\nГөлдәрҙе дөрөҫ тәрбиәләү өсөн күпме көс, ихласлыҡ кәрәк! Шулай ҙа, әхирәттәр, донъябыҙҙы матур гөлдәр менән биҙәйек, уларҙы үҫтереү серҙәре менән бүлешәйек».