Материалы за Январь 2015 года » Страница 2 » Архив газеты "Йәшлек"\nИртәгә ҡалған эшең - һынып төшкән тешең.\nМуниципаль ерҙәр бынан һуң баҙар хаҡынан арзаныраҡҡа һатыла башлаясаҡ Иҡтисад\nХалыҡ, һатыуға (торг) сығарылған ерҙе һатып алыу ғына түгел, ҡайҙалыр буш торған ерҙәр барлығын күрә икән: “Ошо ерҙе һатып алырға теләйем”, – тигән тәҡдим менән урындағы үҙидаралыҡ органына ла бара ала. Дәүләт йәки муниципалитетҡа ҡараған, ләкин буш ятҡан ерҙе алып, үҙеңдекенә ҡушырға ла мөмкин буласаҡ. Был инде ер участкаларын арзан ғына хаҡҡа алырға ла мөмкинлек бирә. “Ә дәүләткә ни файҙа?” – тип уйларға кәрәкмәй – ҡулланылған ерҙәр әйләнештә буласаҡ. Был инде ерҙең буш ятыуынан күпкә яҡшыраҡ. Ҡыҫҡаһы, муниципалитеттар дәүләт ерен һатыуҙан үҙ белдектәре менән баш тарта алмаясаҡ. Законды биш йыл буйы әҙерләнеләр, фекер алыштылар. Ғөмүмән, ул баҙар иҡтисады шарттарында ерҙе бик күп йылдар ҡулланыуҙан һуң эшләнгән һығымталар һөҙөмтәһендә әҙерләнгән.\nавторы: admin | 24 января 2015 | Фекерҙәр (0) | Тотош уҡырға\nОнотмаһын мине Тыуған ил Әҙәбиәт » Шиғырҙар\nЙәшлек – шат ғүмер шишмәһе,\nТик мин беләм бар йөрәктән\nӘллә һин Тыуған илемдең\nКиңлеге булып килдең?\nӘллә күңелгә һүнмәҫ йыр,\nҺайрар ҡош булып индең?\n30 ғинуарҙа Өфө Ҡала мәҙәниәт һарайында Әҙәбиәт йылын рәсми асыу тантанаһы үтә. Республика Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был шағирҙар, яҙыусылар һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре ҡатнашлығында әҙәби-музыкаль кисә буласаҡ. Шул уҡ сарала «Әҙәби мозаика» республика марафоны ла старт ала. Тәүгеләрҙән булып эстафетаны Өфө ҡалаһы ҡабул итә. Марафондың төп маҡсаты – төпкөл ауылдарҙа йәш таланттарҙы эҙләү, уларҙың үҫешенә ярҙам итеү.\nБылтыр декабрь айында Башҡортостан Яҙыусылар союзында үткән кәңәшмәлә Әҙәбиәт йылы планына индереү өсөн байтаҡ тәҡдим булды.\nРинат Хәйри Әҙәбиәт » Шиғырҙар\nНисә йылдар мин эҙләйем һине,\nХыялымда йөр(ө)ткән Таң ҡыҙын!\nҺин үҙең дә зар-интизар булып\nҺине көтәм, һине генә көтәм,\n2015 йылда Башҡортостандың баш ҡалаһында Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС илдәре саммиты үтә Иҡтисад\nТөбәк халыҡ-ара Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы барлыҡҡа килгән ваҡытта, 1996 – 1997 йылдарҙа “Шанхай бишәүе” (“Шанхайская пятерка”) тип аталған. Тейешле килешеүгә биш ил – Рәсәй, Ҡытай, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан – етәкселеге ҡул ҡуйған. Илдәр бергәләп хәрби тармаҡта үҙ-ара ышанысты нығытыу, сик буйҙарында ҡораллы көстәрҙе кәметеү тураһында килешкән. Аҙаҡ, 2001 йылда, Үзбәкстан да ағза булып киткәс, ойошманың атамаһы үҙгәртелә.\nШанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы – ШОС – дәүләттәре ингән дөйөм биләмә майҙаны 30 миллион квадрат километр, йәғни Евразияның 60 проценты. Ер шары халҡының 25 проценты ла ошо төбәктә йәшәй. Иҡтисади ҡеүәте иһә АҠШ-тан ҡала икенсе урында килгән Ҡытай иҡтисадын үҙ эсенә алыуы менән әһәмиәтле.\nБыл ойошма НАТО кеүек хәрби берлек тә түгел, АСЕАН (Көньяҡ-көнсығыш Азия дәүләттәре ассоциацияһы) һымаҡ хәүефһеҙлек буйынса даими кәңәшмә ролен дә үтәмәй. Иң ҙур бурысы – тотороҡлоҡто һәм хәүефһеҙлекте нығытыу, террор, экстремизм, сепаратизм һәм наркотрафикка ҡаршы көрәшеү, иҡтисади хеҙмәттәшлекте, энергетика йүнәлешендә партнерлыҡты, фәнни һәм мәҙәни бәйләнеште үҫтереү.


Ҙур тарихлы бәләкәй генә ырыу\n18 Июнь 2021, 08:53\nТамырҙары быуаттар төпкөлөнә барып тоташа.\nҠаршындар тураһында шулай әйтергә була. Урта быуаттар аҙағына улар оло традициялы хәрби ырыу булараҡ билдәле. Ҡаршын - 49 башҡорт ырыуының береһе, башҡорт халҡының төньяҡ-көнбайыш төркөмөнә ҡарай. XVIII—XIV быуаттарҙа ҡаршындар Ҡармасан йылғаһы буйҙарында төпләнә. Аҫаба ерҙәре- тарихи Башҡортостандың үҙәгендә. Башҡортостан Рус дәүләтенә ҡушылғандан һуң, ҡәбилә ерҙәре Ҡазан даруғаһының Ҡаршын улусын барлыҡҡа килтергән.\nӘле ҡаршындар башлыса Кушнаренко, Өфө, Благовар райондарында йәшәй. Бөгөн ошо райондарҙан делегаттар ҙа Кушнаренкола. Сарала Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзалары, тарихсылар ҙа ҡатнашты. Йыйынға килеүселәрҙе район мәҙәниәт йортонда оҫталарҙың кул эштәренән күргәҙмә менән ҡаршыланылар. Кушнаренко районы хакимиәте башлығы Руслан Ғиззәтуллин сығышында башҡорт ырыуҙары йыйындарының әһәмиәтен билдәләп үтте.\n«Ҡаршын ырыуы башҡорттары йыйынында ҡатнашыусыларҙы сәләмләйем. Кушнаренко районында тарихты, халҡыбыҙҙың үткәнен өйрәнеү, һаҡлау һәм үҫтереү өсөн бөтә шарттар бар. Ҡаршын ырыуы башҡорттарының йыйыны кеүек әһәмиәтле проекттар үткәнебеҙ һәм бөгөнгөбөҙ араһында рухи бәйләнеш булдырыуҙа ҙур ярҙам. Нәҡ йыйындарҙа нәҫелең, тыуған төйәгең, илең тарихы буйынса ентекле материал бирелә», — тине Кушнаренко районы хакимиәте башлығы Руслан Ғиззәтуллин.\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Ғәлим Якупов Ҡоролтай тарафынан иғлан ителгән Башҡорт тарихы йылы проекттары менән таныштырҙы. Ғәлим Яҡупов шәжәрәләрҙең әһәмиәте тураһында бәйән итте һәм һәр кемде ата-бабаларының үткәне менән тәрәнерәк ҡыҙыҡһынырға саҡырҙы. Глобализация осоронда шәжәрәләрҙең әһәмиәте айырыуса арта. Беҙ сит илдәрҙән ингән шауҡымдан балаларыбыҙҙы тап тарихыбыҙ менән аралап ҡала алабыҙ, - тине Ғәлим Яҡупов. Тарих фәндәре кандидаты Салауат Хәмиҙуллин йыйында ҡатнашыусыларҙы башҡорт халҡы тарихының төп үҙенсәлектәре менән таныштырып үтте. Ҡаршын ырыуы хаҡында, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мәғлүмәттәр әлегә аҙ, ә тарихсыларға был йәһәттән өйрәнәһе мәғлүмәттәр бик күп. Әлеге ваҡытта ҡаршындарҙың тамырҙары тоташҡан, нәҫелдәре йәшәгән бер нисә ауыл бар, улар Кушнарен, Өфө, Благовар райондарында урынлашҡан. Шулай ҙа ҡаршындарҙың төп ерҙәре - ошонда. Уларҙы берләштереүсе төп ауыл тип Шәрип ауылын атай алабыҙ. Ул данлыҡлы башҡорт старшинаһы, заманына күрә алдынғы ҡарашлы, эшҡыуарлыҡ сифаттары менән дан алған, уңған, отҡор, етеш тормош ҡорған, ойоштороу һәләте менән айырылып торған Шәрип Мерәков исемен йөрөтә. Уның хатта Өфөлә ҙур йорт булған. Үҙ заманы өсөн ҙур ҡаҙаныштар, – тине Салауат Хәмиҙуллин. Ҡаршын ырыуынан бар донъяға билдәле шәхестәр сыҡҡан. Ин күренеклеләренең береһе — бейеүсе Рудольф Нуриев. Социология фәндәре кандидаты Илгиз Солтанморатов бөгөн ҡаршындарҙы танылған бейеүсе, донъя балеты йондоҙо Рудольф Нуриевтың шәжәрәһенә ҡағылышлы тарихи мәғлүмәттәр менән таныштыры, бейеүсенең ғаилә архивындағы фотоларҙы күрһәтте.\nРудольфтың атаһы -Хәмиттең тамырҙары Википедияла яҙылғанса Әсәндән түгел, ә Кушнаренко районы Шәрип ауылынан, ти ул. Быны архив материалдары иҫбатлай. Хәмит Нуриев татар ҡыҙы Фәриҙәгә өйләнгән, уларҙың өс ҡыҙҙары тыуған. Рудольф – көтөп алынған ир бала – дүртенсе булып донъяға килгән. Хәмит Нуриәхмәт улы хәрби кеше була, политрук. Улының йә табип, йә инженер булыуын теләй. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Рудольфтың бейеү менән ҡыҙыҡһыныуын ҡабул итә алмаған, “бейеү – ирҙәр эше түгел”, тип ҡырт киҫкән. Рудольф Нуриев иҫтәлектәрендә лә атаһы менән уртаҡ тел таба алмауы тураһында телгә ала. Рудольф Нуриевтың мәшһүр бейеү стилен бығаса бер кем дә ҡабатлай алмай. Илгиз Солтанморатов фекеренсә, уның үҙенсәлекле бейеүендә башҡорт халҡына хас милли характер, темперамент, халҡыбыҙҙың рухи көсө, рухи тәрәнлеге сағыла. Данлыҡлы бейеүсе Хашим Мостаев та — Ҡаршын ырыуынан. Был ырыу вәкилдәре араһында — Башҡортостанда ҡатын-ҡыҙҙар араһынан тәүге профессиональ археолог, Көньяҡ Уралдың сармат археологияһына нигеҙ һалыусы Мәхмүҙә Хисаметдинова, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ рәссамы Мөхәмәт Арыҫланов, биатлонсы, билдәле тренер Миңлеғәле Мөҙәрисов, медицина фәндәре докторы, Ставрополь мединституты профессоры Альберт Вафин, Советтар Союзы Геройы Салих Вәлиев һәм башҡорт халҡының башҡа арҙаҡлы шәхестәре. Ҡаршындар билдәле ырыуҙаштары менән ғорурлана, үткәнен, тарихын өйрәнә. Тыуған яҡты өйрәнеүселәрҙең береһе — Кушнаренко районы Мәмәк ауылынан Рида Минһажева. Йыйынға ул нәнәйе сиккән алъяпҡыстарҙы ла алып килгән. Ибакова Нәзирә Ғәлләметдин ҡыҙы ейәнсәрен дә бәләкәйҙән башҡорт милли биҙәктәрен сигергә өйрәткән. «Туҡһанынсы йылдарҙа әсәйем яғынан яҡын ғына туған булған РСФСР ҙың һәм Башҡорт АССР-ының халыҡ рәссамы Мөхәмәт Арыҫлановтан ата-бабалар тураһында һорашып, кассетаға һөйләгәндәрен яҙып алдым. Ана шул ваҡытта миндә тамырҙарыма ҡарата иҫ киткес көслө ҡыҙыҡһыныу тыуҙы. Ошо йылдар эсендә мин шәжәрәмде төҙөнөм, бик күп ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр белдем. Өләсәйем Нәзирә Ғәләметдин ҡыҙы Ибәкова ғүмер буйы Мәмәктә йәшәне. Ул өйгә сулпыларын сыңлатып килеп инер ине. Оҫта ҡуллы булды. Ул сиккән алъяпҡыстарҙы, ул теккән күлдәктәрҙе, башҡорт биҙәкле һөлгө, шаршауҙы ҡәҙерләп һаҡлайым», – ти Рида Әнүәр ҡыҙы.\nЙыйын сиктәрендә «Аҡбуҙат» журналы һәм «Тамыр» телеканалы Ҡаршын ырыуы балалары менән осрашты, шулай уҡ Мас-рестлинг федерацияһы рәйесе Раил Бикмаев та боронғо уйын — таяҡ тартыу менән таныштырҙы. Ҡаршын ырыуы съезында ҡатнашыусылар милли үҙаңды һаҡлау, балаларҙы, йәштәрҙе ырыуҙың лайыҡлы вәкилдәре итеп тәрбиәләүҙе маҡсат итеп ала.\nЙыйында ҡатнашыусылар мәшһүр бейеүсе Рудольф Нуриевтың тарихи тамырҙарын өйрәнеү, исемен мәңгеләштереү буйынса эш алып барырға һүҙ ҡуйышты, башҡа арҙаҡлы шәхестәрҙең дә мәҙәни-тарихи мираҫын өйрәнеү һәм таратыу бурысын ҡуйҙы. Ҡорҙа Ҡаршын башҡорт ырыуы советы һайланды. Сәхнәнән тәүге тапҡыр ырыу гимны яңғыраны, уның авторы- Мәмәк ауылынан Рида Минһажева. Ырыуҙар йыйыны штандарты Түңгәүер ырыуы вәкилдәренә тапшырылды.


Информация » Страница 83 » Башҡортостан гәзите\nОсһоҙ хаҡҡа театрға бар\nИнформация // 24-03-2017, 03:32\n27 мартта, Халыҡ-ара театр көнөндә, Рәсәйҙең иң ҙур театрҙары “Театр. Go” федераль акцияһында ҡатнаша. Бөтә ил буйынса тамашасылар тәүлек әйләнәһенә спектаклдәргә 25-90 процентлыҡ ташлама менән электрон билет алыу мөмкинлегенә эйә.\nКом: 0 // Уҡынылар: 224 тапҡыр // Тотош уҡырға\nӨфө менән Сочи туғанлаша\nИнформация // 24-03-2017, 03:31\nРеспубликабыҙҙың баш ҡалаһында Өфө менән Сочи араһында дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 203 тапҡыр // Тотош уҡырға\nОшо көндәрҙә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе, “Берҙәм Рәсәй” партияһының төбәк бүлексәһе Секретары Константин Толкачев федераль һәм республика киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән осрашты. Унда ул “Берҙәм Рәсәй” партияһының төбәк бүлексәһе тарафынан журналистар өсөн үткәреләсәк конкурс хаҡында һөйләне.\nҺәр ваҡыт әҙер!\nРәсәйҙең Хәрби-сәнәғәт комиссияһы Башҡортостандың мобилизация ҡеүәтен юғары баһаланы. Ошо көндәрҙә ил Хөкүмәте төбәктәрҙең мобилизация әҙерлеге буйынса эшкә йомғаҡ яһаны. Республикабыҙ күрһәткестәре Рәсәйҙә иң яҡшыларҙың береһе тип танылды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 223 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЭкологик тәртипте боҙоуға шаһит булһаң, ҡайҙа мөрәжәғәт итергә?\nИнформация // 22-03-2017, 03:31\nЯр буйындағы биләмәне рөхсәтһеҙ алһалар – “Росприроднадзор”ҙың Башҡортостан идаралығы\n(450080, Өфө ҡалаһы, Менделеев урамы, 148;\nrpn02@rpn.gov.ru; +7 (347) 228-98-75)\nКом: 0 // Уҡынылар: 280 тапҡыр // Тотош уҡырға\nӘүҙем команда туплайбыҙ\n“Башҡортостандың кадрҙар активы” проектына ярашлы, Баймаҡ районында Йәш депутаттар ассоциацияһының тәүге күсмә семинар-кәңәшмәһе булды. Форумға республиканың көньяҡ-көнсығыш райондарындағы йәш депутаттар йыйылды. Семинар йомғаҡтары буйынса ҡатнашыусыларға сертификат тапшырылды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 178 тапҡыр // Тотош уҡырға\nКөнүҙәк мәсьәләләр тикшерелде\nБашҡортостан VIII “Экология” халыҡ-ара форумында ҡатнашты. Экология йылындағы иң күләмле сараларҙың береһе Мәскәүҙә уҙғарылды һәм хәҙерге Рәсәйҙәге иң киҫкен экология проблемаларын тикшереүгә арналды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 226 тапҡыр // Тотош уҡырға\nФидан Ғафаров үҙ партияһын тапты\nРСФСР-ҙың, БАССР-ҙың һәм Татарстан Республикаһының халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты Фидан Ғафаров “Берҙәм Рәсәй” партияһы сафына инде. Төбәк бүлексәһе секретары Константин Толкачев уға партия билетын тапшырҙы. Башҡорт сәхнәһе аҡһаҡалы ошо ваҡиғаға шатланыуы, йәмғиәт файҙаһына бүтән ағзалар менән бергә тырышлыҡ һалырға әҙер булыуын белдерҙе.\nАртҡа 1 ... 79 80 81 82 83 84 85 86 87 ... 118 Алға Бит башына


Телдең бөйөклөгөн әләм итеп күтәрҙе » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Телдең бөйөклөгөн әләм итеп күтәрҙе\nТелдең бөйөклөгөн әләм итеп күтәрҙе 06.12.2014 // Йәмғиәт\n“Башҡорт теле — минең ғорурлығым, алмаштырғыһыҙ рухи байлығым”, — тип ҡабатлар ине һәр дәресендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зөләйха Ғүмәрова. Ошо изге төшөнсәнең тәрән мәғәнәһен һәр уҡыусының күңеленә һеңдерергә, йөрәк түренә урынлаштырырға тырышып, туған теленең бөйөклөгөн әләм итеп күтәреү хәстәрлеген күрҙе.\nБашҡорт теленә һөйөү, халҡыбыҙҙың матур йолаларын һаҡлау һәм артабан үҫтереү Зөләйха апайыма ғаилә тәрбиәһе аша бирелгәндер, тип уйлайым. Атайым менән әсәйем башҡорт халыҡ йырҙарына ғашиҡ булды, ошо изге сифаттарын беҙгә бүләк итеү хәстәрлеген күрҙе. Кис үҙҙәренең эргәләренә ултыртып ҡуйып, оҙон йырҙарҙы башҡарырға тотоналар. Шул уҡ ваҡытта беҙгә уларҙы отоп алырға кәрәклеген киҫәтерҙәр ине. Һуңынан имтихан рәүешендә йырлатып ҡарата торғайнылар. Әле уйлайым да һоҡланып бөтә алмайым: ниндәй көслө һәм тәьҫирле булған халыҡ педагогикаһы! Беҙ ошондай кистәрҙе ҙур түҙемһеҙлек менән көтөп ала инек. Әсәйем был донъяны йәшләй генә ҡалдырып китте. Хатта үлем өҫтөндә ятҡанда ла халыҡ йырҙарын йырлап алыр ине, күрәһең, улар ниндәйҙер еңеллек килтергәндер, аҙға ғына булһа ла ҡаты ауырыуҙы онотоп торорға ярҙам иткәндер. Йәл, 1945 йылда әсәйем үлгәндә мине, 12 йәшлек үҫмерҙе, бригадир һабан һөрөүҙән ҡайтарманы. Бөгөн дә әсәйемдең ҡәберен белмәйем, һәйкәл ҡуя алмайым. Зыяратҡа барһам, илап ҡайтам. Атайымдың ҡәберен йыйнаҡ, таҙа тоторға тырышам.\nАтайым бер ҡайҙа ла белем алмаһа ла, Ҡөрьәнде яттан һөйләй ине, ғәрәпсә яҙылған китаптарҙы иркен уҡыны, 80-90 йәшендә лә ҡул таяғына хәҙерге хәрефтәр менән “Гумеров” тип яҙа торғайны. Уның үҙ ҡануны булды: балаларын уҡытырға, “мөғәллим” итергә тырышты. Үлеп киткәнсе уҡытыусы һөнәренең изге һәм яуаплы булыуын аңлатты. Беҙ атай теләген үтәргә тырыштыҡ. Ауыл халҡының “Ғүмәров Ялал олатайҙың балалары уҡырға тырышып тора” тигән ышанысын яҡлау хәстәрлеген күрҙек.\nЗөләйха апай ошо матур, йыр-моңға ғашиҡ мөхиттә тәрбиәләнде. Ғөмүмән, беҙҙең ғаиләлә башҡорт халыҡ йырҙарын йырламаған бер кем дә булмағандыр. Атай-әсәйҙең изге ҡомартҡыһы һәр беребеҙҙең йөрәгендә урын алды. Зәбирйән ағай оҫта ҡурайсы булды. Ете йыллыҡ мәктәптә уҡығанда, ололарҙың ҡурай бәйгеһендә ҡатнашып, гел генә призлы урындар яуланы, бүләктәр алып ҡайтты.\nШуныһы үкенесле: ағай 19 йәше лә тулмайынса Бөйөк Ватан һуғышында бер ҡулын юғалтып ҡайтты һәм ҡурайҙа уйнауҙан туҡтаны. Әммә “Урал”, “Ҡаҫмарт буйы”, “Хисам”, “Тәфтиләү”, “Һары ла сәс” һәм башҡа йырҙарҙы ауылда уға еткереп йырлаусы булманы. Бөйөк композиторыбыҙ Заһир Исмәғилев Ейәнсура районына килһә: “Зәбирҙең йырын тыңламай ҡайтмайым”, – ти торғайны.\nЗөләйха апайҙың тормошо еңелдән булманы. Һуғыш осоро төрлө ауырлыҡтарын һалып торҙо. Өлкәндәр менән бер ҡатарҙан колхозда эшләне. Аслыҡ-яланғаслыҡтың уртаһында ҡайнаны. Хәтеремдә, атай, ағас һатып, Зөләйха апайға яңы фуфайка алып ҡайтҡан. Күрәһең, яңы кейемде минең дә кейгем килгәндер. Мин бит мандолинасы ауылда, матурыраҡ кейенергә кәрәк. Тартыша торғас, ул фуфайканың еңен өҙөп сығарғанбыҙ. Апай тиҙ генә тегеп, йәбештереп ҡуйҙы.\nУл ваҡытта төрлө ауырыуҙар күп ине. Бер ваҡыт ауылда тиф көсәйеп китте. Ауырыуҙарҙы бер өйгә йыйып һалдылар. Врачтар юҡ, дауалаусы медицина туташы ғына бар. Был ауырыу Зөләйха апайҙы ла урап үтмәне. Бер көн үксәһенә тейеп торған ҡап-ҡара сәс толомон ҡайсы менән ҡырҡып, уны ла баяғы өйгә һалып ҡуйҙылар. Түшәк-юрғанды һәр кем үҙе алып барҙы. Бәғзеләр ошо ауырыуға бирешеп, яҡты донъя менән хушлашты. Зөләйха апай һауығып сыҡты, әммә кейемдәрен утта үртәнеләр.\nОшо ваҡытта ла апай китаптан айырылманы, унан-бынан табып уҡырға тырышты. Атайҙың “Мөғәллим булығыҙ” тигән васыятын йөрәгендә йөрөттө. Ошо хыял, теләк уны Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы факультетына килтереп юлыҡтырҙы. Ғүмере буйы уҡытыусы һөнәренә тоғро хеҙмәт итте. Райондың башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары Мәликә Йосопова менән Зөләйха Ғүмәрова дәрестәренән һабаҡ һәм өлгө алып сығыр ине. Танылған уҡытыусы Зәйтүнә Йылҡыбаева: “Зөләйха апайҙың дәрестәрендә ултырып, күп нәмәгә өйрәндек”, – ти торғайны. Ысынлап та, ул башҡорт теле уҡытыусыһы булыуы менән сикһеҙ ғорурланды. Дәрестәрен халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның һүҙҙәре менән тамамлар ине:\n– тип туған телдең бөйөклөгөн уҡыусылар күңеленә еткерер булды. Алма ағасынан алыҫ төшмәй, ти халыҡ. Уның башҡорт телен һөйөүе, уға хеҙмәт итеүе балаларына ла күскән. Улы Алик, ҡыҙы Альбина ла ошо һөнәрҙе һайланы.\nҮкенескә ҡаршы, Альбина ниндәйҙер әҙәм аҡтығының йүнһеҙлеге арҡаһында Ҡыуандыҡ ҡалаһында юл фажиғәһендә һәләк булды. Әммә уның тураһында бөгөн дә һағынып һөйләйҙәр, иҫкә алалар. Йәш белгес булыуына ҡарамаҫтан, ул Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ ҡалаһы башҡорттарының балаларына туған тел уҡытыу, халҡыбыҙҙың традицияларын уларҙың күңеленә һеңдереү, Башҡортостан тарихын өйрәтеү маҡсатында урыҫ мәктәптәрендә башҡорт кластары астырыу буйынса ғәйәт ҙур эш башҡарҙы, атай-әсәйҙәрҙең рәхмәтенә күмелде. Уға ире, теш табибы Вадим да ныҡ ярҙам итте, ата-әсәләрҙән балаларын башҡорт кластарына биреүҙе үтенде, бының мөһимлеген аңлатты.\nАльбинаның шул тиклем абруйлы булыуы уны ерләгәндә күренде. Башҡортостандың, Ҡыуандыҡ районының башҡорт ауылдары халҡы, Медногорск ҡалаһынан килгән милләттәштәр уның кәүҙәһен демонстрация рәүешендә зыяратҡа тиклем оҙатып барҙы. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһының даны бында ла асыҡ сағылды. Әсәһе Зөләйха апайға ошондай баланы үҫтергәне өсөн күҙ йәштәре аша рәхмәт әйттеләр.\nЗөләйха апайҙың улы Алик әле Ейәнсура районының Таҙлар урта мәктәбендә директор вазифаһын бик уңышлы башҡара. Әйткәндәй, уның ҡатыны — Учалы районы ҡыҙы Илзирә лә башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡыта.\nБер һүҙ менән әйткәндә, әсәйҙән, йәғни Зөләйха апайҙан, башланған матур традиция дауам итә.\nбашҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, филология фәндәре кандидаты.


Үҙенең “Студебекер”ында Европаның туғыҙ илен үткән\n5 Апрель 2018, 17:07\nАтай-әсәйебеҙ дүрт бала тәрбиәләп, уларға юғары белем бирә алыу-ҙары менән бик ғорурланды. Барыбыҙ ҙа һайлаған һөнәребеҙ буйынса эшләнек, әле инде хаҡлы ялдабыҙ. Атай-әсәйебеҙ хәҙер юҡ, ләкин яҡты иҫтәлек һәм уларға булған сикһеҙ һөйөүебеҙ әле лә тере һәм беҙҙең аҡылыбыҙҙа, йөрәгебеҙҙә һаҡлана.\nАтайыбыҙ Халиҡ Ихъяев 1924 йылдың 24 июнендә Әжекәй ауылында тегенсе һәм йорт хужабикәһе ғаиләһендә тыуған. Ете йыллыҡтан һуң ул Силәбе өлкәһенең Златоуст механика техникумына бухгалтерлыҡҡа уҡырға инә. Буласаҡ әсәйебеҙ, Һабанаҡ ауылында тыуып үҫкән Сәлимә Фәтих ҡыҙы, әле һуғышҡа тиклем үк Мәсәғүт башҡорт педагогия техникумын тамамларға өлгөрә һәм атайыбыҙҙың тыуған ауылына ебәрелеп, унда башланғыс мәктәп мөдире була һәм урындағы балаларҙы уҡыта. Бына шунда танышып ғаилә ҡоралар ҙа инде беҙҙең атай-әсәйебеҙ.\nҺуғыш башланғас, әсәйебеҙ үҙе тирәләй ауыл ҡатын-ҡыҙҙарын туп-лап, кистәрен Ҡыҙыл Армия яугир-ҙары өсөн ойоҡ-бейәләйҙәр бәйләй-ҙәр.\n18 йәшкә еткәс, атайыбыҙ Мәсетле район хәрби комиссариаты тарафынан эшсе-крәҫтиәндәр Ҡыҙыл Армияһы сафына алына һәм БАССР-ҙың Благовещен ҡалаһындағы хәрби училищеһына ебәрелә. Бында ул бер йыл тиерлек уҡый, шунан Воронеж фронтына ебәрелә, Курск һуғышында ҡатнаша. Атайыбыҙ өлкән пулеметсы булып, уның ҡул аҫтында алты яугир һуғыша. Яуҙарҙың береһендә атайымдың подразделениеһы дошмандың миномет уты аҫтына эләгә. Мина шартлап, атайым контузиялана һәм балсыҡҡа күмелә. Бары тик уның ер өҫтөндә һерәйеп торған, атыш ваҡытында ярсыҡтар тулып бөткән ҡулынан ғына табып ала уны матәм (ерләү) командаһы. Госпиталдән һуң атайым үҙ часы ҡарамағына ҡайта һәм һуғыша-һуғыша Днепр аша сығыуҙа ҡатнаша.\nДнепр аша һуғышып сығыу осорона разведка взводы алдына уң яҡ ярҙа “тел” алырға тигән бурыс ҡуйыла. Был сабауылда беҙҙең атай ҙа ҡатнаша. “Тел” алына һәм тере килеш килтерелә. Ул унтер-офицер булып сыға һәм кәрәкле мәғлүмәт бирә. Бының өсөн атайыбыҙ “Ҡыҙыл Йондоҙ” орденына тәҡдим ителә, ләкин уны ала алмай, сөнки Днепрҙың уң яҡ ярындағы атакаларҙың береһендә аяғы яраланып госпиталгә эләгә.\nГоспиталдән һуң атайыбыҙҙы тиҙләтелгән шоферҙар курсына ебәрәләр, уны тамамлағандан һуң, ул яңы ғына “Студебекер” маркалы автомобиль ала. Атайыбыҙ хеҙмәтен дауам иткән автобригада стратегик тәғәйенләнештәге йөктәрҙе оператив рәүештә алғы һыҙыҡҡа һәм тылға ташыу менән шөғөлләнә. Атайыбыҙ һуғыш тамамланғансы ошо бригада составында Советтар Союзы территорияһын фашистарҙан азат итә, ә һуңынан Европа илдәрен фашизмдан таҙартыуҙа ҡатнаша. Ул яугир иптәштәре кеүек үк үҙенең “студебекеры”нда Европаның туғыҙ иле ҡалалары һәм юлдары буйлап үтә.\nҺуғыш заданиеларын үтәгән ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы, фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн атайыбыҙ I дәрәжә Ватан һуғышы ордены, “Батырлыҡ өсөн”, “Хәрби хеҙмәттәре өсөн”, “1941 – 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн”, “Бөйөк Ватан һуғышында фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн” миҙалдары, “1941 – 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында еңеүгә 25 йыл” күкрәккә тағыла торған билдә, юбилейлы миҙалдар менән наградланған.\nҺуғыштан һуң ул хеҙмәтен тағы ла ике йыл дауам итә, сөнки фронтовиктарҙың өлкән быуыны демобилизациялана, ә армияға алыныу йәшендәге йәш егеттәр шул тиклем етешмәй. Яугир хеҙмәтен атайыбыҙ 1947 йылда хисапсы булып Австриялағы ғәскәрҙәр часының береһендә старшина булып тамамлай. Хеҙмәтен тултырып ҡайт-ҡандан һуң атайымды 1947 йылда исеме Златоуст ауыл хужалығы машиналары төҙөү техникумы тип үҙгәртелгән уҡыу йортона кире алалар.\nТыныс ваҡытта атайыбыҙ тыу-ған Башҡортостаныбыҙҙа бухгалтер булып эшләне. Балалары үҫеп етеп, юғары уҡыу йорттарына уҡырға инә башлағас, атай-әсәйебеҙ ғаиләһе менән Свердловск өлкәһенә, йәғни Свердловск ҡалаһы менән тимер юл бәйләнеше булған Красноуфимск ҡалаһына күсеп килде. Атайыбыҙ “Криулино” совхозына бухгалтер булып эшкә урынлашты, һуңынан шунда уҡ баш бухгалтер булып хаҡлы ялға сыҡҡансы эшләне. Әсәйебеҙ оҙаҡ йылдар уҡытыусы булып эшләгән өсөн пенсияға сыҡты һәм балалар тәрбиәләү менән шөғөлләнде.\nСвердловск өлкәһе, Красноуфимск районы, Приданниково ауылы.


Радий Хәбиров Башҡортостан Контроль-иҫәп палатаһы асыҡлаған закон боҙоуҙарға фекерен белдерҙе - Bash.News\nРадий Хәбиров Башҡортостан Контроль-иҫәп палатаһы асыҡлаған закон боҙоуҙарға фекерен белдерҙе\nРадий Хәбиров Башҡортостан Контроль-иҫәп палатаһы асыҡлаған закон боҙоуҙарға фекерен белдерҙе https://bash.news/news/101832_radij_xbirov_bashortostan_kontrolip_palatay_asylaan_zakon_boouara_fekeren_beldere\nБыл турала Республика етәксеһе социаль селтәрҙәрҙәге сәхифәһендә яҙған. Бөгөн Өфөлә Контроль-иҫәп палатаһы коллегияһы ултырышы үтте. “Коллегияла ҡатнашҡан хоҡуҡ һаҡлау органдарына енәйәт күренеше билдәләре булған 160 осраҡ буйынса мәғлүмәт еткерелде”, - тигән Радий Хәбиров. Мәҫәлән, Баймаҡ районында үткәрелгән тикшеренеүҙәргә бәйле 5 миллиард һумлыҡ закон боҙоу осраҡтары асыҡланған.\nТорлаҡ төҙөү фонды эшмәкәрлеге лә аудиторҙар иғтибарын йәлеп иткән. Ер һәм контракт ҡануниәтен боҙоу, шулай уҡ мөлкәт мөнәсәбәттәре һәм төҙөлөшкә бәйле һөҙөмтәһеҙ сығымдар арҡаһында дәүләткә 7 миллиард һумлыҡ зыян килтерелгән. “Вәкәләтле органдар был хәлде лә иғтибарлы өйрәнәсәк”, - тине Радий Хәбиров.\nТөбәк операторына килгәндә, бында подрядсы ойошмаларға юғары хаҡҡа контрактар тапшырыу, шулай уҡ эштәрҙе үтәү мөҙҙәттен боҙоу һәм аванс биреүҙә дәғүәләр теркәлгән. “Ваҡытында эштең айышына төшөндөк. Подрядтар ҡайтанан ҡарала, алдан билдәләнгән ваҡытҡа өлгөрәбеҙ. Уның буйынса ла тейешле баһа бирелә. Был турала өҫтәмә хәбәр итәксәмен”, - тигән Радий Хәбиров.


«Маҡсатыбыҙ – көслө кадрҙар әҙерләү» » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » «Маҡсатыбыҙ – көслө кадрҙар әҙерләү»\n«Маҡсатыбыҙ – көслө кадрҙар әҙерләү»\nҺаумыһығыҙ, ҡәҙерле редакция хеҙмәткәрҙәре! Мәктәпте тамамлағас, журналист һөнәрен үҙләштерергә теләйем. Уҡыу йортон һайларға ярҙам итә алмаҫһығыҙмы?\nЛәйсәндең үтенесе буйынса Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты деканы, профессор, доцент, фән докторы Риф Әхмәҙиевҡа мөрәжәғәт иттек.\n– Факультет тураһында һөйләп үтһәгеҙ ине?\n– 1957 йылда Башҡорт дәүләт университеты барлыҡҡа килгәс, филология һәм тарих йүнәлештәре бер факультетта тупланған була. Алтмышынсы йылдарҙа, уҡыу йорто ныҡлап эшләй башлағас, филология һәм тарих айырым факультеттар булып ойоша. Шулай дөйөм филология факультеты барлыҡҡа килә: унда рус, башҡорт, татар теле һәм әҙәбиәте кафедралары урынлаша. Шул осорҙа бер бүлеккә егерме биш кеше кеше ҡабул иткәйнек.\n1990 йылда дөйөм филологиянан башҡорт филологияһы айырылып сыҡты. Шулай уҡ республикабыҙҙың ваҡытлы матбуғаты өсөн башҡорт, татар, рус телдәрендә яҙыусы журналистарҙы әҙерләргә тотондоҡ. Ә тел һәм әҙәбиәт белгестәрен башҡорт, башҡорт-рус, башҡорт-сит телдәр бүлектәре әҙерләй башланы.\nҮкенескә күрә, яҡшы ғына эшләп килгән факультетыбыҙҙы оптималләштереү елдәре урап үтмәне. Әлбиттә, ил буйынса дөйөм күренеш беҙҙең уҡыу йортон аяр тип ышаныу аҡылһыҙлыҡ булыр ине. Киләһе уҡыу йылына ун бюджет урыны ғына бирҙеләр. Былтырғы менән сағыштырғанда, әлбиттә, ыңғай үҙгәреш – ул саҡта алты урын ине.\nАуырлыҡтарға ҡарамай, факультет үҙ көсө менән алға ынтыла. Бер нисә йыл элек кенә Көнсығыш һәм Африка телдәрен өйрәнеү буйынса яңы кафедраға эйә булдыҡ. Ул асылған йылда ҡабул ителгән студенттар әле өсөнсө курста уҡый. Яңы кафедраны нығытыу буйынса эшләйһе эштәр күп. Бер белгесебеҙ Ҡытайҙа тел өйрәнеп ҡайтһа ла, фарсы һәм ғәрәп телдәренән уҡытыусылар етешмәй.\nОптималләштереү студенттарҙың ғына түгел, уҡытыусы-профессорҙарҙың да һанына йоғонто яһаны. Әммә беҙҙең факультет әлегә был дөйөмләштереүҙән һаҡланып килә, шуға күрә айырым уҡытыусының, кафедраның, дөйөм факультеттың рентабеллеге тураһында ғына һүҙ йөрөтәбеҙ. Тейешле кимәлдән күрһәткестәре түбән икән, уҡытыусы менән контрактты өҙәбеҙ.\n– Университеттар уҡытыуҙың Болон системаһына күсте...\n– Европа стандарттарына яраҡлашып, беҙҙең факультет та хәҙер бакалавриат, магистратура нигеҙҙәрендә белем бирә. Сит телдәрҙе өйрәнгән белгестәребеҙ донъяның ҡайһы мөйөшөндә лә конкуренция тыуҙыра алырлыҡ. Журналистарыбыҙ Рәсәйҙең төрлө мөйөшөндә, шул иҫәптән СТС, ОРТ, ТНТ кеүек каналдарҙа эшләй.\nСтуденттарыбыҙ сит телдәрҙе, башҡорт теле менән сағыштырып, бер рәттән өйрәнә. Ауылдарҙағы бәләкәй мәктәптәр өсөн бер кеше йөҙөндә универсаль белгес әҙерләйбеҙ – ул башҡорт, рус һәм бер сит телде уҡыта ала.\nӘлеге ваҡытта факультетта ғилми һәм педагогик база ныҡлы. Барлығы алтмышҡа яҡын кеше белем биреү менән шөғөлләнә, улар араһында фән докторҙары, профессорҙар бар.\nМаҡсатыбыҙ – республика мәғарифын, мәҙәниәтен, әҙәбиәтен һәм журналистикаһын байытасаҡ көслө кадрҙар әҙерләү. Абитуриенттар өсөн мәғлүмәт Башҡорт дәүләт университетының сайтында тулыһынса сағылдырылған.\n– Факультетты тамамлаусыларҙың барыһы ла эш урыны табамы?\n– Улар үҙ һөнәре буйынса эш тапһын өсөн барлыҡ саралар күрелә. “Башҡортостан” телерадиокомпанияһы, “Юлдаш” радиоһы, Мәғариф министрлығы менән килешеүҙәр төҙөгәнбеҙ. Улар беҙгә йыл һайын күпме күләмдә кадрҙар кәрәклеген хәбәр итә, шул сығанаҡтарға таянып, беренсе курсҡа уҡырға алабыҙ. Әгәр ҙә студент университетты тамамлағандан һуң ниндәйҙер сәбәптәр буйынса эшкә урынлаша алмай икән, уның менән бәйләнеште өҙмәйбеҙ, һорашып торабыҙ, артабан эш урыны табырға ярҙамлашабыҙ. Бөгөн йәштәрҙең ауыл еренә эшкә ҡайтырға ашҡынмауы күҙәтелә.\n– Әйткәндәй, Риф Барый улы, һеҙҙе күркәм юбилейығыҙ – 60 йәш тулыу уңайынан редакция һәм уҡыусыларыбыҙ исеменән ҡайнар ҡотлайбыҙ!\n– Алтмыш йәш, бер ҡараһаң, ҙур дата кеүек, икенсе яҡтан, мин үҙемде һаман дәртле тоям, факультет өсөн эшләргә теләгем ҙур. Декан вазифаһына тотоноуыма әле бер нисә ай ғына. Шуға ҡарамаҫтан, коллективымдан ҡәнәғәтмен. Беҙҙең факультетта юбилярҙарҙы студенттар, уҡытыусылар менән бергә ҡотлау йолаһы элек-электән йәшәп килә. Минең эшемде ҙур баһалап, байрам ойоштороуҙарына оло рәхмәтлемен. Иҫән-һау булһаҡ, тыуған көндәр, юбилейҙар бер-бер артлы килеп етеп торор.\nМ. АСҠАРОВА әңгәмәләште.\nСығыу ваҡыты 28-02-2014, 13:29 | Ҡаранылар: 1537\nМин – Аҡмулла университеты студенты\n«Заман талабы ине»\nМилли кадрҙар әҙерләү үҙәге\nУңыштарыбыҙ нигеҙе – төплө белемебеҙҙә


18-се июлдә Балговещен районында бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли мәктәбе үҙ эшен башланы. «Система» хәйрә фонды тарафынан ойошторолған йәйге лагерҙа илдең төрлө төбәктәренән килгән уҡыусылар шөғөлләнә. Ҡыҙҙар һәм малайҙар үҙҙәре уйлап сығарған проекттарҙы тәжрибәле белгестәр ярҙамында киләсәктә тормошҡа ашырыу мөмкинлегенә эйә.\nАҡыллы баштарҙың йәйге каникулдар ваҡытында ла ял итергә ваҡыты юҡ. Булсаҡ нефтселәр ҡара алтынды икенсе ҡат эшкәртеү юлдарын барлай. Уҡыусылар менән ғалимдар, илдең юғары уҡыу йорттары белгестәре шөғөлләнә. Уҡыусылар алдында ҡуйылған мәсьәлә тәү ҡарашҡа хәл ителмәҫтәй күренһә лә, бер аҙҙан улар проблеманың асылына төшөнә.\nҒилми мәктәптең экология тармағы бүлмәһендә ҡыҙыу бәхәс бара. Ҡыҙҙар һәм егеттәр ҙур аудитория алдында үҙҙәренең проекттарын яҡлай. Свердловск өлкәһенән килгән 8-се синыф уҡыусылары үҙҙәре йәшәгән мөхитте таҙалыҡта һаҡлау өсөн халыҡты мәҙәни тәрбиәләргә кәрәк тигән фекерҙә.\nЮлиә Идякина, ғилми-мәғариф мәктәбе уҡыусыһы /Свердловск өлкәһе/: «Беҙ Первоуральск ҡалаһынан килдек, маҡсатыбыҙ - ҡаланы сүп-сарҙан, тәү сиратта нефть ҡалдыҡтарынан таҙартыу. Акциялар, өмәләр үткәрергә, хром табыусы заводты төҙөкләндерергә тигән тәҡдим менән килдек.\nРәсәйҙә фәнни-ғәмәли мәктәп өсөн йыл эшләй. Быйыл алдынғы ҡарашлы уҡыусылар лагерын Башҡортостанға күсерергә ҡарар иткәндәр. Мәктәптә нефть химияһы һәм уны эшкәртеү, энергетика һәм экология йүнәлеше буйынса төрлө төбәктәҙән килгән 150 бала шөғөлләнә.\nУҡыусылар алдында илдең стратегик үҫешен билдәләү, тәбиғи мөхитте һаҡлап ҡалыу, 10 йылға иҫәпләнгән иҡтисади проекттар төҙөү кеүек еңел булмаған бурыстар ҡуйыла.\nАндрей Андрюшков: «Киләсәккә лифт» мәғариф программалары департаменты етәксеһе: «Мәктәптә балалар алдында ҡуйылған мәсьәләләр бер көнлөк түгел, улар тиҫтә йылдарға иҫәпләнгән. Мәҫәлән, 8-се класс уҡыусыһы теге йәки был һорауға бөгөн тотоноп, уны йылдар дауамында хәл итә. Мәктәпте, юғары уҡыу йортон тамамлағансы был һорау менән шөғөлләнә. Мәктәп балаларҙы алға ҡарап йәшәргә өйрәтә».\nИке аҙнаға иҫәпләнгән программа сикттәрендә балалар нефть компаниялары заводтары, лабораторияларында булыу, ҡоролмалар менән яҡындан танышыу мөмкинлегенә эйә. Сығарылыш уҡыусылары иһә был проектта ҡатнашҡандан һуң уҡырға ҡайҙа барырға тип баш ватмай.


Матур ғаилә - ауыл күрке » "Урал" гәзите\nТормош мәшәҡәттәренә бирешмәй, күңел тѳшѳнкѳлѳгѳнә бирелмәй, гѳрләтеп донъя кѳткән ауыл кешеләре һәр ваҡытта ла һоҡланыу уята. Улар баҡса үҫтерергә лә, мал аҫрарға ла, тѳп эштәренән тыш, тѳрлѳ йәмәғәт эштәрендә ҡайнап йәшәргә лә ваҡыт таба. Ундайҙарҙың күңел нуры, дәрте эргә-тирәләгеләргә лә күсһен, тырышлығы, сәме ѳлгѳ булып торһон ине, тип теләйһең.\nАбҙаҡ ауылында йәшәгән Сәлимә менән Мазһар Йомағоловтарҙы ла хаҡлы рәүештә бына ошондай ѳлгѳлѳ ғаиләләр исемлегенә индерергә була. Бѳгѳн улар, икеһе лә хаҡлы ялда булыуҙарына ҡарамаҫтан, йәштәрҙән ҡалышмай, тормоштан йәм, тәм табып, дәртләнеп донъя кѳтә. Тырыш хужа йортонан билдәле, тип бушҡа әйтмәйҙәр. Уңған ғаиләнең йорт алды баҡсаһы ла әллә ҡайҙан иғтибарҙы йәлеп итә. Балыҡтары йѳҙѳп йѳрѳгән бәләкәй генә күлдәге пар аҡҡоштарҙы, баҡса уртаһындағы күҙ яуын алып ултырған сағыу тауистарҙы ҡарау ѳсѳн уларҙың йорто алдында туҡталып китмәгән кеше юҡтыр. Үҙҙәре матурлыҡ булдырып, уны башҡаларға ла ѳләшеп, таратып йәшәргә ярата Йомағоловтар. Пенопластан, тѳрлѳ пластик һауыттарҙан йорт, баҡса алдын биҙәү әйберҙәре эшләү серҙәрен башҡаларға ѳйрәтергә, бүлешергә әҙер улар. Намыҫлы хеҙмәткәр булараҡ абруй яулаған Мазһар Мѳхәмәҙей улының хеҙмәт кенәгәһендә бер генә яҙыу.\nУл үҙенең 41 йыл ғүмерен Яңы Абҙаҡ ауылындағы Магнитогорск ял йортона арнап, лайыҡлы хеҙмәт юлы үтә. Фиҙакәр хеҙмәте ѳсѳн бик күп Маҡтау ҡағыҙҙары, Рәхмәт хаттары менән бүләкләнә, "Коммунистик хеҙмәт ударнигы" исеменә лайыҡ була. Бурыстарына яуаплы ҡараған, эшен һәр саҡта ла еренә еткереп башҡарған Мазһар Йомағолов йәш саҡтан уҡ әүҙем, дәртле була. Шуға күрә комсорг, профорг кеүек йәмәғәт эштәрен дә һәр ваҡыт уға ышанып тапшыралар. Ауылдаштарына бар яҡлап та ѳлгѳ булған Мазһар ағайҙы 17 йыл рәттән ауыл депутаты итеп һайлайҙар. Ғәҙәттә, уртаҡ донъя ҡороп, матур балалар үҫтереп, башҡаларға үрнәк булып йәшәгән парҙарҙы, силәгенә күрә ҡапҡасы, тип әйтергә ярата халыҡ. Мазһар ағайҙың тормош иптәше Сәлимә апай ҙа ауылдаштары араһында үҙен уңған, тырыш хужабикә булараҡ танытҡан. Ул да Мазһар ағай менән бер ойошмала 25 йыл буяусы булып эшләй. Олоно - оло, кесене кесе итә белгән Сәлимә апай ауылдаштары, күрше-тирәһе менән уртаҡ тел табып, ауылда ойошторолған тѳрлѳ сараларҙа әүҙем ҡатнашып йәшәй.\nҠул эштәренә, аш-һыуға оҫта хужабикә үҙенең тәжрибәһен башҡалар менән дә теләп уртаҡлаша. Китапханала, мәҙәниәт йортонда уның ҡул эштәре күргәҙмәһен дә йыш күрергә була. Сәлимә менән Мазһар Йомағоловтар ярҙамсыл, кешелекле булыуҙары менән дә ауылдаштарының хѳрмәтен яулаған. Ауылда ойошторолған ѳмәләрҙән, башҡа сараларҙан да ситтә ҡалмайҙар. Ике бала - Дилара һәм Марселде тәрбиәләп үҫтергәндәр. Бѳгѳн улар үҙ ғаиләләрен ҡороп, балалар тәрбиәләп, атай-әсәйҙәре йѳҙѳнә ҡыҙыллыҡ килтермәй, үҙаллы тормош кѳтә. Сәлимә апай менән Мазһар ағай әсәйҙәре иҫән булыуы менән дә бәхетле: туҡһанды үткән әсәйҙәре бѳгѳн уларҙың хәстәрен, таянысын тойоп, бәхетле ҡартлыҡ кисерә. Йорт-ҡураһы һәр саҡ тәртиптә, баҡсалары гѳл-сәскәләргә күмелеп ултырған Йомағоловтарҙың йорто быйыл Абҙаҡ ауылының 270 йыллыҡ байрамында ла үрнәк итеп ҡуйылды һәм «Ѳлгѳлѳ йорт» номинацияһында I урын алды.\nБулдыра алмаҫтайға үрелмәй, үҙ мѳмкинлегенән файҙалана белеп, тирә-яҡҡа матурлыҡ, изгелек ѳләшеп йәшәгән кешеләр күберәк булғанда, ауылдарыбыҙ ҙа матурыраҡ, йәштәребеҙ ҙә сәмлерәк булыр ине.


Шёнбрунн — Башҡорт Википедияһы\nШенбрунн һарайы Викимилектә\nШенбрунн (унда. Schloß Schönbrunn) —Австрияның Габсбург императорҙары династияһының төп йәйге резиденцияһы, Австрияның барокко стилендәге иң ҙур ҡоролмаларының береһе (архитекторы — Иоганн Бернхард Фишер фон Эрлах). Венаның көнбайыш өлөшөндә, ҡала үҙәгенән 5 км алыҫлыҡта, Хитцинг районында урынлашҡан. Европаның иң матур һарай-парк ансамблдәренең береһе.\n1996 йылдың декабрь айында ул Бөтә донъя мираҫы комитетының 20-се сессияһында ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫы объекттары исемлегенә индерелгән. Исемлеккә һарай, уның бик күп һанлы фонтанлы һәм һынлы, глориетталы һәм Римдең ялған ватыҡ ҡалдыҡтары урынлашҡан паркы һәм Шенбрунн зоопаркы индерелгән.\nXIV быуатта булған һарайҙың ҡоролмалары тураһында тарихта яҙмалар бар. Уның урынлашҡан урыны Каттербург (унда. Katterburg) тип аталған һәм Клостернойбург монастырына (de) ҡараған. Ул ваҡытта Каттенбургта торлаҡ йорт, һыу тирмәне, ат һарайы һәм баҡса булған. 1569 йылда Каттербург Габсбургтарҙың милкенә күскән.\nИмператор Фердинанд II һәм уның ҡатыны Элеонора Гонзага һунар яратҡандар һәм был урынды үҙҙәренең һунарға йөрөй торған урыны итеп һайлағандар. Император Фердинанд 1637 йылда үлгәндән һуң, уның тол ҡатыны бындағы замокта йәшәй башлаған һәм уның исемен Шенбруннға үҙгәрткән.\nБыл бүлмәне уның интерьерын биҙәгән Йозеф Роз исемле рәссамдың хөрмәтенә Роз залы тип атағандар. Стеналарҙа Швейцария менән Төньяҡ Италияның ландшафы төшөрөлгән картиналар торған. Шунда уҡ Мария Терезияның портреты, бик бай итеп биҙәлгән сәғәт торған , ә иҙәнендә Азиянан ҡайтарылған ҙур зәңгәр вазалар булған.\nШенбрунн һарайы панорамаһы\n↑ 1,0 1,1 Schloß Schönbrunn.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Шёнбрунн&oldid=941193 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:05 4 апрель 2020 үҙгәртелгән.


Үрнәк » Страница 4 » "Урал" гәзите\n2-12-2013, 14:24 / Үрнәк\nБатырлыҡ яуҙа ғына һыналмай икән\nОктябрьский ҡалаһында йәшәгән яҡташыбыҙ Сәлиә Ғәлләм ҡыҙы Мәзитова тыуған ҡалаһы Белоретҡа йыш ҡайта. Сираттағы килгәнендәге мажаранан тот та боевик тѳшѳр. Хас кинолағыса: енәйәтсе, уны баҫтырыу, полиция, «тиҙ ярҙам»... Тѳп ролдә, әлбиттә, 79 йәшлек пенсионер, эпизодик ролдәрҙе башҡарыусылары ла етерлек. Оло йәштәге инәйҙең ҡанға батҡан йѳҙѳ, һынған бармаҡтары... Нишләһен, 5 мең һум аҡса бер ҙә юҡҡа күктән яумай, уның ѳсѳн әллә күпме кѳс түгергә, кѳрәшергә кәрәк. Бер әҙәмгә бүләк итеп булмай ҙа инде....\n11-11-2013, 11:18 / Үрнәк\nОшо кѳндәрҙә Әзекәй ауылында йәшәгән Хѳснѳтдиновтар ғаиләһе Калининград ѳлкәһенән улдары Рим хеҙмәт иткән хәрби частан Рәхмәт хаты алып, оло шатлыҡ һәм ғорурлыҡ тойғоһо кисерҙе....\n1-11-2013, 11:55 / Үрнәк\nАуырлыҡтар кѳс ѳҫтәй\nМѳләйем йѳҙлѳ, яғымлы тауышлы, күҙҙәренән нур сәсеп торған был инәйҙе күреү менән һәр кемдең күңелендә йылы тәьҫорат ҡала. Тышҡы ҡиәфәте генә түгел, ә күңел донъяһы ла бай уның, тирә-яҡтағыларға асыҡ, изге, яҡты. Һәр атҡан таңға һѳйѳнѳп, кешеләргә, балаларына һаулыҡ теләп, изгелек ҡылып йәшәй Нәсимә Ибраһим ҡыҙы Сәйғәфәрова....\n19-08-2013, 14:05 / Үрнәк\nСәскә күңелле Фариза апай\nТәбиғәт яратҡан, мѳғжизәгә ғашиҡ булып, уның һәр бер сәскәһен, гѳлѳн наҙлап, ҡәҙерләп үҫтергән заттарға һоҡланып та, хайран ҡалып та ҡарайбыҙ. Аҙнағолда йәшәүсе Фариза Ҡорбанғәле ҡыҙы Нәбиуллина ла йыл һайын күҙ яуын алырҙай матур баҡса үҫтереп, тырышлығы, уңғанлығы менән йәштәргә үрнәк күрһәтә....\n7-03-2013, 14:53 / Үрнәк\nДонъя ҡатын-ҡыҙҙар ҡулында\nХәҙерге заманда күп балалы әсә ваҡытын ғаиләне тәрбиәләүгә бирә, ә карьера төҙөүгә уның мөмкинлеге ҡалмай, тигән фекер йәшәй. Әммә Уҫманғәле ауылының күп балалы уҡытыусылар ғаиләһендә тыуып үҫкән, үҙе лә өс ул тәрбиәләүсе полиция майоры Гөлдәр Хәйризаманова бының менән килешеп бөтмәй. Изге күңелле, ярҙамсыл, әммә шул уҡ ваҡытта талапсан, ваҡытын дөрөҫ итеп бүлә белә, тиҙәр уның хаҡында бергә эшләгән коллегалары. Тәүге һөнәре буйынса филолог булараҡ, ул хеҙмәт юлын Бәләбәй, Белорет педагогия училищеларында уҡытыусы булып башлай. 2001 йылда тормош иптәшенең кәңәшен тотоп, Белорет ҡалаһы һәм...\n7-03-2013, 14:48 / Үрнәк\nУңған Хәлиҙә еңгәбеҙ\nБѳгѳн бѳтәбеҙ ѳсѳн дә ҡәҙерле, хѳрмәтле булған ауылдашыбыҙ Хәлиҙә Муллахмәт ҡыҙы Ғәббәсова яҙмышы тураһында һѳйләмәксемен. Хәлиҙә Муллахмәт ҡыҙының атаһы Бѳйѳк Октябрь Революцияһына тиклем Ғафури районына килеп сыға. Бында ул Еҙем-Ҡаран ауылы ҡыҙы Маһираны осрата һәм йәштәр ҡауыша. Улар Архангел районы Тирәкле ауылына тѳпләнә. Муллахмәт менән Маһира бик егәрле булалар. Күпләп мал-тыуар, ҡош-ҡорт аҫрайҙар. Тырышлыҡтары менән мул тормошта йәшәй башлайҙар. Баҡсасылыҡ менән ныҡлап булышып, емеш-еләк үҫтереп кѳн күрәләр. Етеш тормошта йәшәгән ғаилә 1930 йылда репрессияға эләгә, 1933 йылда Инйәр...\n7-03-2013, 14:44 / Үрнәк\nСебер яҡтарына осасаҡ самолетҡа пассажирҙар инә башлай. Уларҙы һомғол кәүҙәле, күҙҙәре, алһыуланып торған, йѳҙѳ эске бер йылылыҡ бѳркѳлгән стюардесса ҡаршы ала. Был рейста күбеһенсә Себергә вахтаға эшкә китеүселәр. Урта йәштәрҙәге ике ирҙең һѳйләшкәне ҡолағына салынып ҡала:...\n4-03-2013, 14:51 / Үрнәк\n“Урал” гәзитендә Афғанстанда хеҙмәт иткән йѳйәктәр тураһында уҡып, асыларҙы ла яҙырға булдым. Беҙҙең Асы ауылынан да бик күп йәштәр ошо һуғыштарҙа ҡатнашты, баштарын һалғандар ҙа булды....\n25-02-2013, 14:32 / Үрнәк\nКласташым Харис - фән докторы\nБеҙ X-XI класты Инйәр урта мәктәбендә уҡып белем алдыҡ. Класташтарым араһында Мѳлѳков Харис Яҡуп улы ла бар ине....\n22-02-2013, 14:51 / Яңылыҡтар, Үрнәк\nЙѳйәктәр Афғанда ла һынатманы\nТып-тыныс тормошта йәшәп ятҡан ерҙән бер кемгә кәрәкмәгән мәғәнәһеҙ һуғышҡа барып ингән йәп-йәш кенә егеттәрҙең ҡаны менән һуғарылған Афғанстан ере. “Афған”, тиһәң, һыҙлай яралар, “Афған”, тиһәң, әрней йѳрәктәр”, тип әйтергә була был ваҡиғаларҙы иҫләп. Афғандағы һуғышта ҡатнашҡандарҙың хәле элекке һуғыштарҙа ҡатнашҡандарҙыҡынан күпкә ауырыраҡ булды, сѳнки Бѳйѳк Ватан һуғышында һәр һалдат ни ѳсѳн, кем ѳсѳн ҡан ҡойғанын, артта Тыуған ил торғанлығын арҡаһы менән тойоп, йѳрәге менән аңлап һуғышҡа инде. Ә афғандар ѳсѳн был һуғыштың маҡсаты билдәһеҙ ине....


Баймаҡ районының Темәс ауылында ҡышҡы ат спорты ярыштары үтте\nШәхси эшҡыуар Рауил Ирназаров тәҡдиме менән ойошторолған ат спорты бәйгеһендә Баймаҡ районынан тыш, Ырымбур, Силәбе өлкәләренән дә арғымаҡтар һәм спортсылар үҙ көсөн һынаны.\nБорон-борондан ат сабыштары хеҙмәт байрамдарының төп атрибуты һаналған һәм ул үҙ янына иң күп тамашасыларҙы йыйған. Башҡорт атының төп генофонды һаҡланған, ат спорты үҫешкән һәм республикала иң күп йылҡы аҫралған төбәк булараҡ, Баймаҡта уға иғтибар бер ҡасан да кәмегәне юҡ. Ҡыш көндө үткән ат спорты ярыштары ла ысын мәғәнәһендә ҙур тамашаға әүерелде. Сара иллегә яҡын юртаҡтарҙы һәм бәйгеселәрҙе бер урынға йыйҙы.\nУҙғарылған ат сабыштары йылҡы малы аҫыраусылар өсөн көтөп алынған ваҡиға. Был ярыштарға улар бик етди әҙерләнгән. Беренсенән, сараның абруйы юғары талаптар ҡуйһа, икенсенән ошондай саралар сәм өҫтәй. Тамашасылар рус, орлов юртаҡтарының һәм таҙа ҡанлы башҡорт тоҡомло аттарҙың төрлө дистанцияларға сабыштарын, юртаҡтарҙың уҙышын ҡарай алды. Ә көйәрмәндәрҙә айырыуса санаға егелгән ат менән 6 км арауыҡта уҙыштар ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты.\nҮткән сара районда төрлө тоҡомло спорт атта¬рының ярышы йылдам үҫеш алғанын тағы бер ҡат иҫбатланы. Киләсәктә был юҫыҡта тағы ла шарттар яҡшырасаҡ әле.


Бөгөн Республика йортонда һөнәрендә юғары ҡаҙаныштарға ирешкән замандаштарыбыҙға дәүләт наградалары тапшырылды\nХеҙмәт алдынғыларын Башҡортостан башлығы хакимиәте етәксеһе Владимир Нагорный тәбрикләне.\nАуылдан сыҡҡан атлылар халыҡ-ара уйындарҙа дүртенсе урын яуланы. Ҡырғыҙстанда үткән икенсе бөтә донъя күсмә халыҡтар уйындарында Башҡортостан данын яҡлаусы Баймаҡ командаһы Ылаҡ уйыны буйынса донъя чемпиондары менән алышты. Тыуған республикаһында боронғо уйынды тергеҙеп, халыҡ-ара кимәлдә 4 урынға сығыу Баймаҡ атлылары өсөн ҙур ҡаҙаныш тип билдәләнде ярыштарҙан һуң. Бөгөн команда етәксеһе Вадим Ғәбитов Башҡортостан Башлығының Рәхмәт хаты менән бүләкләнде.\nБүләкләнеүселәр исемлегендә 60 кеше. Улар араһында инженерҙар, токарҙәр, төҙөүселәр, водителдәр табиптар бар. Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең бер төркөм хеҙмәткәрҙәре Башҡортостан Республикаһының почет грамотаһы һәм Башҡортостандың атҡаҙанған машина төҙөүсеһе тигән юғары исем менән бүләкләнде. Тәбрикләнеүселәр араһында педагогтар ҙа байтаҡ. Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт гимназия-интернатының биология уҡытыусыһы Динә Фазылғаяноваға Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы исеме бирелде. Был ҡаҙанышын ул тырыш хеҙмәт емеше тип баһалай.\nХеҙмәт ҡаҙаныштары, йәмәғәтселек иғтибарына еткерелгәндә ҡәҙерле. Был йәһәттән иң элек киң мәғлүмәт сараларының әһәмиәте ҙур. Башҡортостан юлдаш телевидениеһының «Яңылыҡтар» хеҙмәте республика һулышын тойоп эшләй. Шуға ла бүләкләнеүселәр араһында хеҙмәттәштәребеҙҙе күреү икеләтә шатлыҡлы күренеш. Республиканың төп телеканалының «Яңылыҡтар» хеҙмәте етәксеһе Шамил Ишемйәров бөгөн Республика Башлығының Рәхмәт хаты менән бүләкләнде.\nБашҡортостан илдең алдынғы төбәктәре исемлегендә. Заман ауырлыҡтарына ҡарамаҫтан, иҡтисад, сәнәғәт, социаль өлкәлә үҫеш күҙәтелә тип билдәләнде тантанала. Башҡаса мөмкин дә түгел. Республика үҙ эшен өҙөлөп яратҡан, һөнәренең оҫтаһы булған хеҙмәт алдынғылары алға әйҙәй.


Вәкил Шөғәйеповҡа РФ Хөкүмәтенең «Рәсәй рухы» премияһы тапшырылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nВәкил Шөғәйеповҡа РФ Хөкүмәтенең «Рәсәй рухы» премияһы тапшырылды\n16:01, 16 декабря 2013 Мәҙәниәт\nРеспубликала башҡорт милли музыка ҡоралдарын эшләүсе күренекле оҫта Вәкил Шөғәйеповҡа Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең «Рәсәй рухы» премияһы тапшырылды. Уны Бөтә Рәсәйҙә таныуҙарын раҫлаусы лайыҡлы һәм почетлы награданы Вәкил Шакир улы ошо көндәрҙә алды. Был хаҡта РФ Министрлығының рәсми сайтында хәбәр ителә.\nБыйыл премияға Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән 15 мәҙәниәт эшмәкәре лайыҡ булды. Вәкил Шөғәйепов был награданы халыҡ ижадын үҫтереүгә индергән өлөшө өсөн «Халыҡ музыкаһы» номинацияһында алды.\nТантана Мәскәүҙә, В. Чайковский исемендәге концерт залында үтте. Бүләкләүҙә Рәсәй Федерацияһының мәҙәниәт министры Владимир Мединский ҡатнашты. Үҙенең телмәрендә ул, премия «Рәсәй рухы» тип тиккә генә аталмаған, тине.\n— Нәҡ халыҡ ижадында һәр халыҡтың ысын йолалары, рухи өлөшө сағыла. Был тап Рәсәй рухы ла. Ә мәҙәниәт – ул быуаттарҙан-быуаттарға халыҡ рухын йөрөтөүсе күсәр, — тине министр.\nВәкил Шакир улы – башҡорт милли музыка ҡоралдары эшләү һәм реставрациялау оҫтаһы. Ул беренсе булып йышылған ағас шпондан ҡурай эшләү ысулын уйлап тапҡан. Думбыраның һаҡланып ҡалған өлгөләрен эҙләү һәм уны яңыртыу менән шөғөлләнә. 1985 йылдың майында Вәкил Шөғәйепов эшләгән думбыра өлгөләре (сопрано, альт, бас) киң производствоға индерелә. 1995 йылда оҫта тамашасыға үҙенең реконструцияланған ҡыл-ҡубыҙын тәҡдим итә. Халыҡ уйын ҡоралдарын реконструкциялау буйынса үҙ проекттары өсөн 1988 йылда БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре исеменә лайыҡ була.\nХалыҡ ижадын үҫтереүгә индергән өлөшө өсөн премия 2002 йылда РФ Мәҙәниәт министрлығы тарафынан булдырыла, ә 2007 йылдан алып Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте премияһына әүерелә. Уның менән милли сәнғәт традицияларын һаҡлау һәм үҫтереү өлкәһендә оҙаҡ йылдар уңышлы эшләгәне һәм күренекле ижади ҡаҙаныштары өсөн мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен билдәләйҙәр.\nНаграда биш номинация буйынса тапшырыла: «халыҡ йыры», «халыҡ музыкаһы», «халыҡ бейеүе», «традицион халыҡ мәҙәниәте» һәм «халыҡ оҫтаһы». Конкурста халыҡ ижады коллективтары, яңғыҙ башҡарыусылар һәм биҙәү-ҡулланма сәнғәт оҫталары ҡатнаша.\nТеги: милли мәҙәниәт,наградалар


Ҡаһирә — Башҡорт Википедияһы\n(Каир битенән йүнәлтелде)\n30°03′22″ с. ш. 31°14′22″ в. д.HGЯO\n2004 йыл. Ҡәһирә телеүҙәге башынан фотоһүрәт\n5 Архитектура ҡомартҡылары\n7 Туғандаш ҡәләлар\n7.1 Партнёр ҡалалар\nҠаһирә Мысырҙың төньяҡ өлөшөндә Нил йылғаһының сүлдәге үҙәндән килеп сығып, тармаҡланған урындың төньяғындағы ике ярында тора. Көньяҡ-көнбайышта, Ҡаһирә Гиза менән ҡушыла.\nИҫке Ҡаһирә йылғаһының көнсығыш ярында урынлашҡан. Был яғы уның бик күп төрлө: быуаттар дауамында тырым-тыраҡай төҙөлөп барған, урамдары тар һәм бхалыҡ тығыҙ ултырған. Хәҙерге Ҡаһирәнең көнбайыш өлөшөндә башлыса хөкүмәт биналары, заманса архитектура ҡоролмалары булһа, көнсығыш өлөшөндә иһә йөҙҙәрсә иҫке мәсеттәр, шулай уҡ төп ориентир булып торған боронғо башня урынлашҡан.\nҠала көнбайышҡа табан Нил йылғаһы буйындағы ауыл хужалығы ерҙәрен биләп, үҫә бара. XIX быуат уртаһында уҡ Мысыр хакимы Исмәғил Паша көнбайыш райондарҙа Париж өлгөһө буйынса төҙөлөштәр ойошторған булған. Бында киң бульварҙар һәм сағыштырмаса ҙур булмаған бер нисә парк бар.\nҠаһирә эсендә Нил уртаһында Рода утрауы ята, унда илдең боронғо иҫке мосолман биналары, Маниал һарайы, Нил үлсәүе, Ҡаһирә университетының госпитале һәм Ғәзирә (Зәмәлек) тымыҡ йәшел утрауы урынлашҡан. Бында бай шәхси виллалар, күп илселектәр һәм сит ил компанияларының вәкиллектәре, хәҙерге заман ҡаралтылары һәм бер нисә биш йондоҙло ҡунаҡхана бар.\nҠаһирә ҡалаһы барлыҡҡа килгәнсе үк, уның бөгөнгө биләмәһендә һәм яҡын тирә яғында ерҙә, кешеләр бик борын замандан бирле йәшәй. Боронғо Мысыр заманында йыраҡ түгел ерҙә Мемфис ҡалаһы булған. Рим империяһы тарафынан баҫып алынғас, ул әһәмиәтен юғалта, был ерҙә римлылар Вавилон ҡәлғәһен төҙөй.\n640 йылда — Ғәрәптәр Мысырҙы баҫып ала.\n642 йылда — хәҙерге ҡаланан төньяҡтараҡ Фустат ҡалаһын төҙөй башлайҙар. Ҡаланың емереклектәрен бөгөнгө көндә Ҡаһирәнең «Мар-Гиргис» метро туҡталышында күреп була.\n868 йылда — Әхмәт ибн Тулун Мысырҙың идара башлығы итеп тәғәйенләнә. Ул хакимлыҡ иткәндә Мысыр үҙ аллы булып китә.\n870 йылда — Фустат ҡалаһынан йыраҡ түгел, хәҙергә Ҡаһирә биләмәһендә, Мысырҙың яңы баш ҡалаһы Әл-Ҡатай төҙөлә.\n876—879 йылдарҙа — ибн Тулун мәсете төҙөлә, был мәсет әлегә тиклем Ҡаһирәнең күренекле урыны булып тора.\n969 йылда — Фатимиҙар Мысырҙы баҫып ала. Ҡаһирәгә нигеҙ һалына.\n972 йылда — Әл-Әзһәр төҙөлә, университет ойошторола. Әл-Әзһәр университеты донъялағы иң боронғо юғары уҡыу йорто.\n996—1021 йылдарҙа — Фатимиҙар хәлифе әл-Хаким хаким итә. Ҡалала ҙур төҙөлөш алып барыла.\n1176 йылда — Сәләх әд-Дин Ҡаһирә нығытмаһын төҙөй.\n1250 йылда — Мәмлүктәр Ҡәһирәлә һәм Мысырҙа хаким итә башлай. Беренсе мәмлүк ханы итеп Айбәк билдәләнә. Яңы хакимдар Ҡаһирәне үҙ дәүләтенең баш ҡалаһы итеп иғлан итә. Ике мәмлүк солтаны ырыуы билдәле: Бәһрәт (төрки сығышлы) (1250—1382) һәм Бөрйөт (Таулы Кавказ сығышылы) (1382—1517).\n1302 йылда — Ҡаһирәлә ер тетрәй.\n1517—1914 йылдарҙа — Мысыр Ғосман империяһы бойонһоноуында. Илдә төрөк пашалары хакимлек итә.\nҠаһирә экваторҙан яҡынса 30 градус төньяҡҡараҡ киңлектә һәм субтропик бһыҙаттың көньяҡ сигендә урынлашҡан. Ҡыш ҡалала йылы , йәй — эҫе, йыш ҡына температура 40 градустан ашып китә. Ҡыш көндәре көндөҙ, ғәҙәттә, температура 20 градустан арта, төндә 10 градусҡа тиклем һыуыта, айырым төндәрҙә — 5-кә тиклем түбәнәйә, тупраҡҡа һирәкләп ҡырау төшә.\nҠала Сахара сүле янында урынлашҡанлыҡтан, яуым-төшөм бик һирәк (ҡоро климат), әммә әгәр яуһа, ҡайһы берҙә хатта һыу баҫыуға килтерә. Йыл эсендә 24 миллиметр яуым-төшөм була, был Ҡаһирәне донъялағы ҙур ҡалаларҙың иң ҡороларының береһе итә.\nҺуңғы тиҫтә йылдар дауамында Ҡаһирәлә халыҡ һаны тиҙ үҫә. Хәҙер 1960-сы йылдарға ҡарағанда ике тапҡырға күберәк кеше йәшәй. Тыуым кимәле юғары, ауыл халҡы күпләп ҡушыла. Шуның өсөн уның эргәһендәге йәнә бер нисә юлдаш ҡала халҡы йылдам үҫеп сыҡты.\nҠала үҙәгендә тығыҙ булыу арҡаһында кеше Ҡаһирәнең ситендәге биҫтәләрҙә йәшәүҙе хуп күрә. 2009 йылғы мәғлүмәттәр буйынса ҡаланың үҙендә йәшәүселәр - 8 026 454, ә агломерацияһында 17 856 000 кеше тәшкил иткән.\nТүбәндәге таблицала билдәле бер йылда йәшәгән халыҡ һаны күрһәтелгән. Ҡаһирә халҡы ғына иҫәпкә алынған, агломерация инмәгән.\nКопт сиркәүе (әл-Муәлләкә)\nӘмр мәсете (641—642 йылдар);\nИбн Тулун мәсете (876—879 йылдар);\nәл-Әзһәр мәсете (970—972 йылдар);\nманара (1468—1496 йылдар);\nәл-Хәким мәсете (990—1013 йылдар);\nәл-Гуюши мәсете (1085 йыл);\nәл-Әҡмәр мәсете (1125 йыл);\nәс-Сәлих әт-Тәлаи мәсете (1160 йыл);\nәш-Шәфиғи кәшәнәһе (1211 йыл);\nсолтан Бейбарс мәсете (1267—1269 йылдар);\nсолтан Кәләүн мәсете, кәшәнәһе һәм мәҙрәсәһе (XIII быуат ахыры);\nСәнжәр әл-Ғәүле кәшәнәһе (1303—1304 йылдар);\nсолтан Хәсән мәсете, кәшәнәһе һәм мәҙрәсәһе (1356—1363 йылдар);\nәл-Мүәйәдә мәсете (1415—1420 йылдар);\nҠайыт-бей мәсете (1472—1474 йылдар);\nсолтана әл-Гүри мәсете, кәшәнәһе һәм мәҙрәсәһе (1503 йыл);\nСинан-паша мәсете (1571 йыл);\nәл-Гүри йорто (XVI быуат);\nЗәйнәб-Хатун йорто (XVI быуат);\nҒәмәл әл-Дин әз-Зәһәби йорто (1637 йыл);\nәмир Риҙуан-бей йорто (1655 йыл);\nМуөхәммәт Али мәсете (1830—1848 йылдар) (арх. Юсуф Бохна);\nМәсәр музейы (1902 йыл) (арх. М. Дурньон);\nәр-Рифаи мәсете (1911 йыл);\nБалалар музейы .\nИслам сәнғәте музейы.\nХәҙерге заман сәнғәте музейы.\nТимер юл музейы.\nҠаһирә телебашняһынан күренеш.\nРамаҙан айында әл-Мүхәндисин биҫтәһендәге мәсет\nХан әл-Хәлили биҫтәһендәге баҙар.\nәлександрия (ғәр. الإسكندرية), Мысыр;\nҠалып:Флаг әлжира әлжир, әлжир;\nҠалып:Флаг Ирака Багдад, Ираҡ;\nҠалып:Флаг Ливана Бейрут, Ливан;\nҠалып:Флаг аргентины Буэнос-Айрес, аргентина;\nҠалып:Флаг Саудовской аравии Жиддә, Сәғүд Ғарәбстаны;\nҠалып:Флаг Португәлии Лиссабон, Португәлия;\nЛондон, Бөйөк Британия;\nПекин, Ҡытай (28 октября 1990);\nСеул, Көньяҡ Корея (1997);\nҠалып:Флаг Судана Хартум, Судан;\nҠалып:Флаг армении Ереван, Әрмәнстан (1976);\nҠалып:Флаг Итәлии Рим, Итәлия;\nҠаланың хәҙерге заман өлөшөнән күк йөҙө күренеше\nҠаһирә һәм Нил йылғаһы\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡаһирә&oldid=998084 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 26 декабрь 2020 в 22:39\nБыл бит һуңғы тапҡыр 22:39 26 декабрь 2020 үҙгәртелгән.


Саралар тикшерелде адрес - белешмә эше буйынса XMailer менән 3.0\nБаш бюллетень Отписка\nАҡса барлығын тикшереү өсөн электрон почта адресы\nБеҙ һәр бюллетендәге мәғлүмәтте алыу өсөн файҙалана тикшерергә тәҡдим экономияға ресурстар һәм аҡса почта адресы адрес мертый алдында ташлана.\nСара мөмкинлектәре тикшерелде\nдөрөҫ электрон почта адресын яҙыу мөмкинлеге тикшерелде. Почта серверы DNS сервер алынған һәм тикшерелгән етештереүселәрҙән түгел был.\nв доме dns сервер яҙмаларын тикшереү предметы булып эшләү тураһында яҙып алынған. Беҙ был тикшереү мәғлүмәттәре файҙаланыла тикшереү ысулдары тәҡдим менән синтаксис.\nпочта серверы эшләй алыуын тикшереү өсөн, иң ышаныслы һәм аныҡ булыуын тип йәшник почтовго барлығын тикшерә, әммә ҡайһы бер нескәлектәре һәм ҡыйынлыҡтары менән сопрежать.\nМәҫәлән: һеҙҙең IP аҡ булырға тейеш, сөнки иң киң таралған почта сервис mail.ru IP өсөн уны аҡ тоташыу ғына кәрәк. Ваҡытында XMailer почта серверы менән етештереүсегә мөрәжәғәт итергә ынтылыш барлығын белә конкрет электрон почта адресы, булған өсөн һеҙ йыш ҡына забанивать мөрәжәғәттә.\nКүреп ашағыҙ, әгәр логинов буйынса тикшереү ваҡытында, һеҙҙең хаҡында яуап килде. адресын биргәс, алырға булды, бар һәм буласаҡ ул аныҡ эш. Был мәғлүмәт тикшереү өсөн файҙаланылған ысулды тәҡдим ителмәгән адрестар исемлеген 1000 тиклем тәүлек.\n3.0 xmailer яңылыҡ индерә. Тиҙ генә бюллетендәр нисек башлап ебәрҙе? Бында яуап.\nТуғыҙ уңышлы бюллетень ҡағиҙәләре.\nБюллетендәр менән проблемалар.\nРеклама реклама нисек дөрөҫ яҙыу өсөн бюллетень тәшкил итә.?\nНисек эләгә тотороҡло Inbox?\nIII лицензия хаҡы XMailer\n3.0 xmailer яңылыҡ индерә. Тиҙ генә бюллетендәр нисек башлап ебәрҙе? Бында яуап\nТуғыҙ уңышлы бюллетень ҡағиҙәләре\nБюллетендәр менән проблемалар\nВидео эштәре буйынса XMailer менән 3.0


Яҡындары Бөрөлә йәшәүсе 11 йәшлек Елизавета Бессонованы эҙләй\nУл кисә төштән һуң ҡаланың өсөнсө мәктәбенән ҡайтырға сыҡҡанда юғалған. Ҡыҙ тураһында әлегә тиклем бер ниндәй ҙә мәғлүмәт юҡ. Баланың буйы 150-155 см самаһы, уртаса кәүҙәле, аҡһыл-һары сәсле. Өҫтөнә билдән аҫҡа төшөп торған ҡара куртка, йылы аҡ кроссовки, ҡара-күк төҫтә бәйләнгән башлыҡ кейгән. Елизавета Бессонова тураһында ниндәй ҙә булһа мәғлүмәт белеүселәргә 02 йәки 2-12-60, 3-12-73 телефондары буйынса шылтыратыуҙары һорала. Бөрө ҡалаһының коды (34784).


Дуҫты үҙем һайлайым\nБалаңды хәстәрләү, ҡайғыртыу, әлбиттә, яҡшы сифат. Яҡындарыбыҙҙың иғтибарлы булыуын ҡайһыбыҙ ғына теләмәй икән? Әммә саманан тыш тигән төшөнсә бар. Артыҡҡа китһә, ҡайғыртыу ҙа зыянлы булыуы мөмкин, ти белгестәр.\nБигерәк тә балалар өсөн. Бындай әпәкәйләү рәсми телдә гиперопека тип атала. Ул баланы үҙ эше өсөн яуап бирә алырҙай үҙаллы, булдыҡлы шәхес итеп тәрбиәләргә ҡамасаулай, имеш.\nГиперопека, йәғни артыҡ ҡайғыртыусанлыҡ күрһәтеү күберәк әсәйҙәргә хас, ти белгестәр. Сәбәптәре төрлө. Әсәнең баласағында күңелһеҙ хәлдәргә тарыған йәиһә йәшлегендә балаһын юғалтҡан булыуы ихтимал. Ҡайһы бер ҡатын-ҡыҙ бер ниндәй уңышҡа өлгәшмәй, шуға ул йәшәү мәғәнәһен һис юғы һәйбәт әсәй булыуҙа күрә. Ир менән ҡатын айырылшҡан осраҡта ла, күп әсәй балаға һыуған батыусы һаламаға тотонған кеүек йәбешә. Әсәнең, шундай уҡ тормошта (йәғни гел кемдеңде ҡанаты аҫтында) үҫкән булыуы ла ихтимал.\nБала өсөн даими ҡурҡыу әсәй кешегә психологик проблемалар барлығын күрһәтә. Һәм был осраҡта профессиональ ярҙам күрһәтелһә яҡшы. Был бала өсөн генә түгел, әсән үҙе, сәләмәтлеге, тыныслығы өсөн дә мөһим. Атай-әсәй сабыйына ышаныс һәм хөрмәт хисе менән ҡарарға өйрәнһә генә, ғаиләлә аһәңле, рәхәт мөнәсәбәт урынлаша.\nАтай-әсәй баланы, әлбиттә, яҡларға тейеш. Әммә уны бөтә нәмәнән һаҡлап ҡалып булмаясағын да үҙ ваҡытын да аңларға кәрәк.\nЙәнә артыҡ ҡайғыртыуҙы бала үҙенә ышанмау тип ҡабул итә, әҙер-бәҙер йәшәргә, уйламаҫҡа өйрәнә рухи үҫеш туҡтала. Ул юҡ ҡына ауырлыҡтан юғалып ҡалырға мөмкин.\nБындай мөнәсәбәт балаға үҙен ирекле һәм ҡылған эше өсөн яуап бирерлек шәхес итеп тоярға ҡамасаулай. Артыҡ ҡайғыртыусанлыҡ күреп үҫкән ҡасыу өсөн, оялсан, йомшаҡ кеше роленә инәләр.\nГиперопека ғаиләнең тарҡалыуына килтерергә мөмкин. Балалары өсөн йәшәгән әсәнең, ғәҙәттә, башҡаларға ваҡыты ҡалмай, шуға күрә ғаилә башлығы үҙен артыҡ итеп тоя.\nАтай-әсәй һүҙе - закон. Ғаиләлә баланың үҙ фекерен әйтергә хоҡуғы юҡ. Уның мөмкинлектәренә берәү ҙә ышанмай. Тора-бара баланың үҙ-үҙенә ышанысы ҡаҡшай башлай.\nБала - йәшәү мәғәнәһе. Баланың барлыҡ теләктәрен үтәү мәжбүри. Унан тамам иделлаштыралар һәм теләһә ниндәй ауырлыҡтан аралап ҡалырға ынтылалар.\nЯҡшы атай-әсәй. Баланы иң яҡшы әйберҙәр менән кейендерәләр, түңәрәктәргә йөрөтәләр. Әлбиттә, бындай сығымдың һөҙөмтәһен дә талап итәләр. Шул рәүешле яҡшы, хәстәрлекле атай-әсәй булыуын раҫларға тырышалар.\nКүнегелгән ғәҙәт буйынса. Ҡайһы бер әсәй балаһының үҫеүен ҡабул итә алмай, ул бәлиғ булғанда ла сабый итеп ҡарай.\nБала өсөн барыһын да хәл итергә тырышыу\nУның һәр аҙымын күҙәтеү аҫтында тоторға тырышыу, дуҫтар һайларға булышыу, телефондан тикшереү, ундағы яҙыуҙарын уҡыу, интернетта кемдәр менән аралашыуын күҙәтеү.\nБала өсөн бер сәбәпһеҙ борсолоп йәшәү.\nУның һәр ваҡыт бер һүҙһеҙ буйһоноуын талап итеү.\nҺәр саҡ ярҙам итергә әҙер тороу - дәрес әҙерләшеү, мәктәп балаһына ҡысҡырып китап уҡыу.\nӘсәй кешенең: "Быйыл имтихан бирҙек", "Институтҡа индек", - тип һөйләүе.


Бөгөн көндөҙ Федоровка районының Гавриловка ауылында көслө буран торлаҡ йорттоң ҡыйығын ҡутарып ташлай\nДежур часҡа был турала 3 тула 20 минутта хәбәр итәләр. Ваҡиға урынына ҡотҡарыусылар төркөмө һәм район хакимиәте вәкилдәре юллана. Асыҡланыуынса, ғәҙәттән тыш хәлдә ике хужаға иҫәпләнгән бер ҡатлы кирбес торлаҡ зыян күрә.\n140 квадрат метр майҙанды биләгән йортта биш кеше, шул иҫәптән бер бала йәшәй. Бәхеткә, зыян күреүселәр һәм һәләк булыусылар юҡ. Йортта йәшәүселәр эвакуациянан баш тартҡан. Әлеге ваҡытта тәбиғәт ғәрәсәте эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса саралар күрелә. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, бөгөн республика буйынса көслө буран сығыу ихтималлығы һаҡлана. Быға бәйле, электр сымдары линияһы, ағастар, насар беркетелгән ҡоролмалар, реклама алтаҡталары эргәһенә яҡын бармаҫҡа кәңәш ителә.


Өфө хакимиәтендә 2015 йылдың башынан ҡала бюджетын нисек файҙаланыуҙары хаҡында һөйләнеләр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфө хакимиәтендә 2015 йылдың башынан ҡала бюджетын нисек файҙаланыуҙары хаҡында һөйләнеләр\n15:20, 21 июля 2015 Иҡтисад\nӨфө хакимиәтендә 2015 йылдың башынан ҡала бюджетын нисек файҙаланыуҙары хаҡында һөйләнеләр Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 21 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.\nӨфө хакимиәте ағымдағы йылдың тәүге кварталында ҡала бюджетын нисек файҙаланыуҙары тураһында мәғлүмәт бирҙе. Ошо осорҙа бюджет сығымдары 11 миллиард 668 миллион һум тәшкил иткән. Өфө хакимиәтенең финанс идаралығы етәксеһе урынбаҫары Елена Корбан һүҙҙәренсә, был уҙған йылдағы күрһәткестән 13 процентҡа юғары.\n«Социаль өлкәгә, торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа һәм төҙөкләндереүгә киткән сығымдар сығым йөкләмәләренең 63 процентын тәшкил итә. Мәғарифҡа — 4,5 миллиард, торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа 2,1 миллиард һум тотонолған», — тип хәбәр итте Елена Корбан ҡала хакимиәтендә уҙған матбуғат конференцияһында.\nУның һүҙҙәренсә, милли иҡтисадҡа сығымдарҙың дөйөм суммаһы 2,9 миллиард һум тәшкил иткән. Быға автомобиль юлдарын һалыу, төҙөкләндереү, пассажирҙарҙы электр транспортында ташыу буйынса алынып етмәгән килемдәрҙе ҡаплау, дөйөм ҡулланылыштағы юлдарҙы төҙөү, капиталь ремонтлау инә.


Ожмах һәр кемдең үҙ ҡулында\nҒәҙәттә, Өфө тирәләй урынлашҡан төрлө баҡсасылар ширҡәттәре тураһында һүҙ сыҡҡанда, күптәр шунда уҡ уларҙы борсоған төрлө проблемаларҙы күҙ алдына килтерә. Ә бына Өфө районының «Өршәк» баҡсасылар ширҡәтенә ҡараған Фомичев ауылында йәшәүселәр бар уңайлыҡтарҙы үҙ ҡулдары, тырышлығы менән тыуҙыра. Улар нисәмә йылдар буйына борсоған мәсьәләләрҙе бергәләп хәл итеп, тормошҡа зарланмай донъя көтә. Бар шарттар ҙа тыуҙырылып килгән төбәктә йәштәр ҙә күпләп йорт һала башлаған.\nҠасандыр Шәкүровтар ғаиләһе уңайлыҡтар булмаған урында ер участкаһы алғанға үкенеп тә ҡуйған. Хәҙер барыһы ла башҡаса. Бәхетле ғаилә ике ҡатлы йорт һалып, унда һыуын да, зәңгәр яғыулығын да үткәреүгән. Исмаһам, хаҡлы ялда бындай шарттарҙы күреү оло шатлыҡ, ти Өфөнөң 115-се гимназияһы уҡытыусыһы.\nБыл ер участкалары 1992 йылда мәғариф өлкәһендә эшләгән 780 кешегә бүленгән булған. Тик бер ниндәй ҙә уңайлыҡтар булмағанға, баҡсаға тиклем биш саҡрым юлды йәйәү үтергә тура килгәнгә күрә, урында 126 ғына баҡсасы ҡала. 2008 йылға тиклем бында берс ара ла күрелмәй. Ширҡәттә рейдерлыҡ эше башлана. Әммә мәғариф ветерандары бергә тупланып, законһыҙ ер баҫып алыуҙы туҡтата. Берҙәмлегектә көс , тип бушҡа ғына әйтмәйҙәр. Баҡсасылар аҙнаһына бер тапҡыр ошолай осрашып, борсоған мәсьәләләрен уртаға һалып һөйләшә. Һөҙөмтәлә урында бар проблемалар ҙа хәл ителә.\nБаҡсасылар ширҡәтенең йәшәү шарты йылдан-йыл яҡшыра. Мәҫәлән, күптән түгел улар яһалма күл эшләүгә лә ирешкән. Иң тәрән урыны өс метрҙан да кәм түгел. Баҡсаға йәштәрҙең күпләп ултырыуын иҫәпкә алып, күңелле ял ойоштороу маҡсатында һәр яҙ һайын күлгә балыҡ та ебәрелә.\nБаҡсасылар шулай уҡ ширҡәте тирәләй 16 видеокүҙәтеү камераһын урынлаштырыу, тирә-яҡты кәртәләп алып, шлагбаум ҡуйыу мәсьәләһен дә хәл итә. Йылдар буйына тынғы бирмәгән рөхстәһеҙ сүплектәрҙе лә алып ташлай. Ял көндәрендә бында йәмәғәт транспорты ла йөрөй. Башҡарылған эштәр исемлеген артабан да дауам итергә мөмкин. Ҡыҫҡаһы, өршәктәр башҡа баҡсасылар ширҡәтенә өлгө. Сағыштырып ҡарағыҙ - юл ситенең бер яғында үләндәр таҡыр итеп сабылһа, икенсе тарафты кеше бейеклегендәге дегәнәк, ала-бута баҫҡан. Ожмах һәр кемдең үҙ ҡулында, ти өлгөлө баҡсалылар ширҡәте ағзалары.


Иҫәп буйынса бала табалар\nӘсәлек капиталын алыу өсөн генә, табиптар тыйыуын инҡар итеп, сәләмәтлегендә төҙәтеп булмаҫлыҡ тайпылыш күҙәтелгән баланы табырға яраймы? Дәүләттән аҡсалата ярҙам алғандың иртәгәһенә үк бындай баланы ҡарау һәм тәрбиәләүҙе шул уҡ дәүләткә йөкмәтергәме? Эйе, шулай ҙа була икән.\nӘсәлек капиталын алғандан һуң ата-әсәләрҙең балаһынан баш тартыу осраҡтары илебеҙҙең һәр төбәгендә күҙәтелә. Рәсәйҙә тотороҡһоҙ иҡтисади хәл торошонда бының әхлаҡи нормаларға һыйышлымы - түгелме икәнен тикшереп тормайым. Кемдер бындай оятһыҙлыҡҡа иҫе китер, әлбиттә, ә кемдер бөтөнләй ғәжәпләнмәҫ. Һәр хәлдә, быға һәр кеше үҙ күҙлегенән сығып баһа бирә.\n- Был мәсьләлә менән беҙҙә ҙур ҡыйынлыҡтар бар, - тине журналистарға бәпесләүгә ярҙам итеү төбәк хеҙмәтенең уҙған йыл эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһауға арналған осрашыуҙа БР Һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рәлиҙә Шакирова. - Сөнки ҡатын әсәлек капиталын алыуҙы планлаштырып ҡуйған һәм уға бала сәләмәтлегендә күҙәтелгән тайпылыштар арҡаһында йөклөлөктән ҡотолорға тәҡдим итеүҙәре менән ризалашыуы еңел түгел. Барыһы ла аңларға теләмәй беҙҙе. Дәүләткә, үҙенең ғаиләһенә өҫтәмә яуаплылыҡ һалыуын белә тороп, ҡатындар бындай баланы таба.\nКүптән түгел мин Рәсәй Педиатрҙары конгресынан ҡайттым, - тип дауам итте министр урынбаҫары, - унда тап ошо мәсьәлә күтәрелде. Әсәлек капиталы өсөн бала табыусылар күп, һәм әле, сертификат алғас та, ауырыу балаһынан баш тартҡан осраҡтар бар. Әхлаҡи яғы мәсьәләнең ситтә ҡала...\nТәрән социаль көрсөк, үкенескә күрә, ғаиләнең матди хәленә генә түгел, милләттең әхлағы, әҙәплелегенә лә ҙур йоғонто яһаған. Социаль-иҡтисади, сәйәси тормоштоң тотороҡһоҙлоғо шарттарында, балалар иҫәбе кәмегәндә иң бәләкәй йәштәге социаль етемдәр һаны арта. Был осраҡта бала табыу йортонда ташлап ҡалдырылған балалар хаҡында һүҙ бара.\nБашҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы яңыраҡ аноним анкета формаһын әҙерләне һәм ҡулланылышҡа индерҙе. Ул бала табыу йортонда балаһынан баш тартҡан ҡатындар менән тултырыла. Ретроспектив анализ буйынса 2004 йылдан 2009 йылға тиклем, йәғни биш йыл эсендә, республиканың бала табыу йорттарында 1240 ҡатын сабыйын ҡалдырған. Йылына уртаса 248 "кәкүк" тура килә. Уҙған йылда, Аллаға шөкөр, уларҙың иҫәбе 158-гә тиклем кәмегән.\nБындай ҡатындар араһында һорау алыу үткәреү социаль факторҙар комплексын баһалап, бындай хәүеф төркөмөндәге ҡатындарҙы бала табыуға тиклем асыҡлау тора. Һорауҙарға яуаптарҙы анализлау һөҙөмтәһендә "кәкүк"тең социаль портреты төҙөлгән: ул йәш (25 йәшкә тиклем), урта йәки урта һөнәри белемле, кейәүҙә түгел, эшһеҙ, шул уҡ мәлдә социаль статусы һәм матди хәле яҡшырған осраҡта бала тәрбиәләүҙе үҙ өҫтөнә алыу ихтималлығын да инҡар итмәй.\n- Ә был һан ҡурҡыуға һала - 46 процент ҡатындар бер ниндәй ярҙамдың да ҡарарын үҙгәртә алмауын билдәләй, - ти Рәлиҙә Шакирова. - 46 процент - ул бик ҙур. Беҙ маҡсатлы эш алып барабыҙ, һәм уҙған йылда "кәкүк әсәләрҙең" аҙайыуы үҙе үк һәйбәт күрһәткес. Бында әсәлек капиталы ла ҙур роль уйнай, әлбиттә. Ләкин шул уҡ мәлдә ошо уҡ 46 процент уцларға был осраҡта әсәлек капиталының йоғонтоһо булмауы хаҡында һөйләй.\nХәҙерге ваҡытта республикала дөйөм алғанда 415 урынға иҫәпләнгән өс Сабыйҙар йорто бар, улар Өфөлә, Белоретта, Стәрлетамаҡта урынлашҡан. Унда дүрт йәшкә тиклемге балалар йәшәй.\nНимәһе ҡыҙыҡ, Белорет балалар йортонда 60 тәрбиәләнеүсенең алтауһы ғына ҡыҙ, ҡалғандары - малайҙар...\n- Бында шуны ла өҫтәргә кәрәк, - тип һүҙгә ҡушылды БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш акушер - гинекологы Александр Афанасьев, - әсәлек капиталы ғына түгел, кеше аңына баланың әсәй менән йәшәргә тейешлеген һеңдереү мөһим. Гендер тәрбиә кәрәк, һәм уны балалар баҡсаһынан башлау әһәмиәтле, сөнки бөгөнгө балалар - ул буласаҡ ата-әсәләр. Бер ҡасан да балаһын ташлау тураһында уй тыумаһын. Заманында әсәһе ташлап киткән ҡыҙҙарҙың күбеһенең киләсәктә "кәкүк әсәгә" әйләнеүе фәнни яҡтан иҫбатланған. Шуға күрә педагогтар менән, хәйер, бар йәмғиәт менән, тип әйтһәк дөрөҫөрәк булыр, был йүнәлештә маҡсатлы эш алып барылырға тейеш. Әле генә "Ғаилә" программаһы ҡабул ителде, минең уйлауымса, күпмелер дәрәжәлә ул да юғалған ғаилә ҡиммәттәрен тергеҙергә булышлыҡ итәсәк.\nФото www. tiensmed. ru сайтынан.


Архивы Сценарии - ЦБС МР Бурзянского района РБ\n/ Методико-библиографическая работа / Сценарии\n«Олатайҙар һәм ейәндәр» конкурсын үткәреү өсөн сценарий өлгөһө\nМаҡсат. Ир – бала тәрбиәләүҙә олатайҙарҙың ролен һәм яуаплылығын арттырыу, милли ғөрөф- ғәҙәттәрҙе тергеҙеү һәм һаҡлау, балаларҙа үҙ олаталарына ҡарата һөйөү, һоҡланыу,ғорурлыҡ хисе уятыу, уларға ихтирам тәрбиәләү, балалар күңелендә яҡты иҫтәлек ҡалдырыу. Йыһазландырыу. Сәхнә ...\n18 мая 2021 88\n“Мәҙхиә йырлай һиңә, шағирҙар!»\n“Мәҙхиә йырлай һиңә, шағирҙар!» исемле әҙәби- музыкаль кисә уҙғарыу өсөн сценарий Йыһазландырыу: Сәхнәлә артҡы планда әҙәбиәт йылының эмблемаһы ҡуйылған. Фойела “Атайсалым- Бөрйәнем” исемле китап күргәҙмәһе урынлаштырылған. Мәхмүт Уразаевтың «Бөрйән» исемле шиғырын Әлфиә ...\n18 мая 2021 133\n«Мәңгелек дан, батырға!»\nБөйөк Ватан һуғышы ветераны, Ленин ордены, ике Ҡыҙыл йондоҙ ордены, «Батырлыҡ өсөн” миҙалына лайыҡ булған яугир яҡташыбыҙ Һибәт Ваһап улы Ишкильдиндың яҡты иҫтәлегенә арнап үткәрелгән урам байрамы өсөн сценарий Үткәреү ваҡыты: 11 сәғәт, 25 апрель 2015 йыл ...


В муниципалитете обсудили ход реализации проекта «Уфимские родники»\nМуниципалитетта «Өфө шишмәләре» проектын тормошҡа ашырыу барышы тикшерелде\n27 ноябрҙа баш ҡала Хакимиәтендә «Өфө шишмәләре» проектын тормошҡа ашырыу буйынса эш кәңәшмәһе үтте.\nУнда Өфө ҡалаһы ҡала округы Хакимиәте башлығы урынбаҫары Рөстәм Ғәзизов, Өфө ҡалаһы Хакимиәтенең Граждандар йәмғиәте институттары менән бәйләнеш буйынса идаралығы етәксеһе Артур Ғафаров, Өфө ҡалаһы ҡала округы Йәмәғәт палатаһы секретары Эрик Әхтәмов, баш ҡала райондарының хакимиәте башлығы урынбаҫарҙары һәм башҡа саҡырылған ҡунаҡтар ҡатнашты.\n«Өфө шишмәһе» проектты тормошҡа ашырыу тураһында мәғлүмәт менән Өфө ҡалаһы Йәмәғәт палатаһы секретары Эрик Әхтәмов сығыш яһаны.\n- Проект ҡала халҡын патриотик һәм экологик яҡтан тәрбиәләү, гражданлыҡ үҙаңын формалаштырыу һәм «Өфө – ете шишмә ҡалаһы» яңы туристик брендын булдырыу маҡсаты менән башҡарыла. Өфөнөң һәм уның тирә-яғы геологик үҙенсәлектәре ер-аҫты шишмәләре барлыҡҡа килеүе өсөн уникаль булып һанала.\nКәңәшмә барышында шулай уҡ Өфө биләмәһендәге һыу сығанаҡтарының һаны һәм уларҙың торошо һәм Сәғит Агиш урамындағы шишмәне төҙөкләндереү буйынса докладттар яңғыраны.\n«Тулҡын» паркында еңеү көнө билдәләнде


«Һәр күңелдә яҡты бер нур бар» » Башкортостан кызы\n“Уҡытыусы булырға хыялланған ерҙән ҡапыл ғына китапханасы һөнәрен һайлауыма яҙмыш үҙе сәбәпсе”, – ти ул, ниндәйҙер дәрәжәлә тәҡдир ҡөҙрәте барлығына инаныуын белдереп. Ысындан да, йыш ҡына тормош үҙе беҙҙе ҡайҙалыр әйҙәй, йә илтеп үк ҡуя. Шул уҡ ваҡытта өлөшөңә төшкән юлды нисек үтеүең – яҡтылыҡ һибепме, ҡараңғылыҡ таратыпмы – бары тик үҙеңдән торалыр, моғайын. Ерҙә нур һибеп йәшәүселәрҙең береһе ул – Баймаҡ үҙәкләштерелгән китапханалар селтәре директоры, район һәм ҡала ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Луиза Ҡаһарман ҡыҙы Дәүләтшина. Яҡташтарының оло һөйөүен ҡаҙанып ҡына ҡалмайынса, республика кимәлендә лә лайыҡлы абруй яулаған йәмәғәт эшмәкәре – “Башҡортостан ҡыҙы”ның да кәңәшселәр ҡоро ағзаһы, журналыбыҙҙы таратыуға ҙур көс һалған тоғро дуҫыбыҙ. Башҡорт әҙәбиәтен үҙенең Ватанын һөйгән кеүек үк яратыусы, ҡәҙерләүсе шәхес, уның кеүек рухи ҡиммәттәр хаҡына йәнен фиҙа ҡылырға әҙерҙәр бөгөн күп түгел.\n– “Ғүмер – өс көнлөк”, – ти торғайны ололар. Ошо фекерҙең асылын әле саҡ аңланым кеүек. Эшләнәһе эштәр, кешеләргә әйтер һүҙем, өлгөрөп ҡал, тигәндәй, мине етеҙерәк булырға әйҙәй.\nҮҙ күңелеңдә лә ҡайһы саҡ бәхәс тыуа. Шағир әйткәнсә: “Сикләнмәгән күңелемде аҡыл менән бикләп ҡуйҙым”, – тигән кеүек, беҙ, башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары, үҙебеҙгә биктәр ҡуйып йәшәйбеҙ. Ул, бер яҡтан, әҙәп ныҡлығын тотоусы ҡәлғә булһа, икенсе яҡтан, ижади мөмкинлектәрҙе барыбер баҫыңҡырай. Ниәтләгән яҡшы ғына эштәр, тормошҡа ашмайынса, үкенескә лә ҡала.\n– Күңелегеҙгә ҡанат ҡуйған уй-ниәттәрегеҙ менән уртаҡлашһағыҙсы.\n– Ул уйҙарым мине ҡанатлы ла итә, бошондора ла. Маҡсатыбыҙ – иҫ китмәле бай, күләмле башҡорт әҙәбиәтен, шулай уҡ ауыҙ-тел ижадын кешеләргә тулыһынса еткереү.\nМатди байлыҡ өҫтөнлөгө, һалҡын иҫәп көсләп тағылған заманда йәшәһәк тә, халҡыбыҙҙың бер ҡасан да йөрәк һәм зиһен балҡышынан баш тартмағанын, киреһенсә, быуындан-быуынға аманат итеп тапшырғанын онотмайыҡ. Хатта бөтөнләй өмөтһөҙ күренгән бәндәнең дә күңел ҡылын сирткән йыры бар һәм һәр кем, әкиәткә ышанған балалай, барыбер изгелеккә ышаныс уятҡан сығанаҡҡа ынтыла. Уны шул сығанаҡ – әҙәбиәткә йәлеп итеү – бурысыбыҙ.\nӘҙиптәребеҙҙең әҫәрҙәренә уҡыусыны ылыҡтырыу – көнүҙәк мәсьәлә, был маҡсатта матбуғат, радио, телевидение мөмкинлектәрен киң файҙаланырға кәрәк, тип уйлайым.\nҮҙебеҙҙең эшмәкәрлеккә ҡағылғанда, китаптағы аҡыл кешеләргә барып етһен, уларҙа камиллыҡҡа ынтылыу теләге уятһын, заман афәтенә ҡаршы торорлоҡ ғәйрәт бирһен тигән ниәттән сығып, йыл әйләнәһенә “Аҡъегет менән Аҡйондоҙ”, “Өс таған”, “Ҡәйнәләр һәм килендәр” һымаҡ саралар үткәрәбеҙ. Күҙ йәше лә, ҡыуаныс та, тетрәнеү ҙә йәнәш был кисәләрҙә.\n– Көнитмешебеҙгә компьютер технологиялары көндән-көн нығыраҡ ингәндә, китап уҡыу үткәндә ҡалмаҫмы икән?\n– Әлбиттә, компьютер аралашыуҙа, мәғлүмәт-белем алыуҙа ҙур өҫтөнлөктәргә эйә. Ләкин һәр ваҡиғаны, геройҙарҙың кисерештәрен күңелең аша үткәреп, йән таҙарыныуы алып китап уҡыуҙы бер нәмә лә алмаштыра алмай. Һәм йыш ҡына бер үк әҫәрҙе, йылдар үткәс, күңел торошоңдан, тормош тәжрибәңдән сығып, һин үҙең өсөн өр-яңынан асаһың. Ун биш-егерме йыл элек нәфис әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһыныу һүрелә төшһә, хәҙер кешеләр яңынан шиғриәткә, сәсмә әҫәргә берҙәй тартыла, күңел аҙығы эҙләй. Кешегә нисек кеше булып ҡалырға, тигән мәңгелек һәм тәрән һорауға яуап та берәү генә: көндө ҡояш яҡтыртһа, йән өсөн һүҙ сәнғәте һәм моң бар.\n– Бөгөнгө ауыл тормошон бөтә нескәлегендә беләһегеҙ, халыҡ менән даими аралашаһығыҙ. Уның иртәгәһен нисек күҙаллар инегеҙ?\n– Ауылда – бөтә башланғыс. Унда йәшәүселәр эскерһеҙерәк. Дәүер үҙгәрештәрен, ҡоролош алмашыныуын да ауырыраҡ кисерәләр. Заман бөгөн кешеләрҙе ныҡлыҡҡа һынай. Рухы, тоҡомо көслөләр бирешмәйәсәк. Беләк көсөнә генә түгел, белем ҡөҙрәтенә, талантҡа, уңғанлыҡҡа эйә булыу ҙа ифрат мөһим.\nБөгөнгө күренештәрҙең иң хафаға һалғаны – бәғзе бер әсәйҙәрҙең балаларына битарафлығы. Уларға ҡарап, элекке өләсәй-инәйҙәрҙең ҡаһарманлығы ҡайҙа икән, тиһең. Яңыраҡ бер ҡатын ун беренсе синыфта уҡыусы ҡыҙы менән килеп: “Зинһар, һөйләшеп ҡарағыҙ әле, ҡулдан ысҡынып бара. Егете ташлағайны, тәмәке лә тарта башланы. Минең бер һүҙем үтмәй”, – ти. Баҡһаң, әсә кеше үҙе йәшлек ғәҙәте буйынса юҡ-юҡ та тәмәке һурғылай икән. Шулай булғас, нисек һүҙе үтһен? Әсә – киләсәк менән бөгөндө тотоп торған сылбыр. Ул сылбыр өҙөлә ҡалһа, фажиғә тыуыуын көт тә тор.\nАуыл кешеһенең тәбиғилеген мин тәбиғәттең үҙе менән сағыштырыр инем. Бер нисә йыл элек районыбыҙҙа шишмәләр ҡороп, ныҡ үрсеп киткән ҡуй тапауҙан туғайҙар яланғасланып ҡалғайны. Ләкин ҡайҙандыр көс алып, шишмәләр бәреп сыҡты – сылтырап ағып яталар, күгүлән баш ҡалҡытты – донъя йәшеллеккә күмелде. Әйтерһең, ергә тереһыу һиптеләр. Ауыл халҡы ла – тәбиғәттең айырылғыһыҙ бер өлөшө, ул да, һис шикһеҙ, яңырыу ҡеүәтенә эйә. Әле ул уйлана, яңырыу өсөн ҡөҙрәт йыя, ниндәйҙер тын әҙерлек бара – тормош дауам итә бит. Ҡыш ҡуйынында яралған яҙ кеүек күрәм әлеге торошто. Шулай булһын инде. Шулай ғына була күрһен!\n– Һәм ул тормошта иң мөһиме – …\n– … мөхәббәт. Минең үҙ бәхетемдең башы ла – мөхәббәтле ғаиләлә үҫеүемдә. Әсәйем менән атайымдың бер-береһен нисек яратыуҙары күҙ ҡараштарында сағылыуын һаман хәтерләйем. Әсәйем атайымдың беренсе ҡатыны өҫтөнә көндәш булып килгән. Ләкин бәләкәй саҡта мин ул апайҙы әсәйемдең апаһы тип уйлап үҫтем – улар бик татыу, апалы-һеңлеле кеүек йәшәнеләр. “Кешенең битен йыртма”, “Өйөңә ингәндең түшенән төртөп сығарма”, “Үтә ҡыҙыл тиҙ уңа” – әсәйемдең был һүҙҙәре һаман ҡолағымда сыңлап торғандай. Ябай ғына был әйтемдәрҙә – оло тормош ҡағиҙәләре.\nӘле эргәмдә булмаһа ла, “әсәйем ни тип әйтер ине” тип, күп нәмәне уның ҡарашы менән баһалайым. Сабырлығым, ир затын үҙемдән алға ҡуйып, боронғоса ололауым да – әсәйем тәрбиәһе. Был аҡылды ғаиләгә ҡағылышлы сараларҙа башҡа гүзәл заттарға ла, мөмкин булған тиклем, еткерергә тырышам.\nКүп ҡатындарҙың хатаһы – ирҙән өҫтөн булырға ынтылыуында. Көслө заттың дәрәжәһен генә түгел, ғаилә, йәмғиәт алдында яуаплылығын да кәметеп, уға тәбиғәттән һалынған сифаттарҙы юҡҡа сығарыуҙан кем ота?! Ҡатын-ҡыҙҙың көсө лә – уның нәфис “көсһөҙлөгөндә”, ир, атай абруйын күтәреп, ҙур эштәргә дәртләндерә белеүендә. Аҡыллы гүзәл зат быларҙың бөтәһе лә ғаиләнең матур тормошо булып әйләнеп ҡайтыуын белә.\nРайон ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе булараҡ та, биләгән вазифама бәйле лә яҡташтарымдың ихтирамы, һәр башҡарылған эшкә оло теләктәшлек белдереүҙәре, ярҙам итергә атлығып тороуҙары минең өсөн бик ҡәҙерле. Татыу һәм уңған коллективыма, ауылдарҙағы китапханасыларға айырыуса рәхмәтлемен. Был донъяла әйләнәңдәге кешеләрҙең күңел йылыһын тойоп йәшәү ҙә ифрат мөһим.\n– Һеҙҙеңсә, бөтә бәхетлеләрҙе ниндәй сифат берләштерә икән?\n– Улар бөтәһе лә тормошҡа аҡһаҡал аҡылы һәм сабый ҡарашы менән баға. Йыш ҡына кешенең бәхетһеҙлек тип ҡабул иткәне артында тауҙай бәхет тора. Сөнки Аллаһы Тәғәләнең ҡөҙрәте киң, ул берәүҙе лә өлөшһөҙ итмәй. Бары тик быны күрә белергә кәрәк. Кемдеңдер тормошо бар яҡлап түңәрәк кеүек, ләкин ул ғүмер буйы донъяла үҙен иң бәхетһеҙ бәндә итеп тоя, тимәк, йән тыныслығы тапмай. Йән тыныслығын юғалттырырҙай эштәр ҡылыуҙан һаҡ булырға кәрәк.\n– Тыуған көнөгөҙҙә алған иң ҡәҙерле бүләк…\n– … ирем Ғүмәр майлы буяу менән яҙған хозур күренеш. Һөнәре буйынса ул юл төҙөүсе булһа ла, күңеле менән дә, тормошта ла – рәссам. Был картина өҫтөндә ул, юбилейыңа өлгөртәм тип, көн дә таңғы дүрттән тороп, ике ай тирәһе эшләне. Мең сәскәле йәйге аҡланда икәү ҡолас ташлап бесән саба. Усаҡтан күк төтөн күтәрелә, ҡаҙан аҫылған. Ул икәү йәш, көслө, матур. Һәм уларҙан да бәхетле кеше юҡ. Ул икәү – беҙҙең йәш сағыбыҙ. Є бөгөнгө ињ ҙур бєхетебеҙ – ейєнебеҙ Тимур.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АЙЫҠ АУЫЛ - 2020 - 2020 - Мәҡәләләр\nАЙЫҠ АУЫЛ - 2020\nИлһам БАЙГИЛДИН, хеҙмәт ветераны: Был эпидемия бөтөн хыялдарыбыҙҙы, уй-ниәттәребеҙҙе бутап, йәшәйешебеҙгә үҙ режимын индерҙе. Шуға ҡарамаҫтан, шөкөр, тормош дауам итә, шулай булырға тейеш тә. Улай ғына ла түгел, ер йөҙөнөң сирҙән арыныуы, тиҙерәк сәләмәтләнеүе уға ҡаршы тороусы көс менән үлсәнәсәк. Сиргә ҡаршы тороу ни тиклем ҡеүәтлерәк, берҙәмерәк булһа, ул шул тиклем тиҙерәк сигенәсәк. Тап бына ошондай киҫкен көрәш барған заманда халҡыбыҙҙан сәләмәт тормош рәүешенә ылығыуы талап ителә лә инде. Шуға күрә лә быйыл иғлан ителгән "Айыҡ ауыл - 2020" республика конкурсы һауыҡтырыуҙың бик урынлы сараларының береһе булараҡ ҡабул ителә. Тәүҙәрәк интернет буйлап, йәнәһе, тартҡан-эскән кешегә таж-зәхмәт ҡағылмай, имеш, тигән фейк сығарылды. Көлкө, тип әйтер инем, был ҡайғылы хәл булмаһа. Төптө буш һүҙ, был кешене өмөтһөҙлөккә, сараһыҙлыҡҡа, күрәләтә эскелеккә этәрә түгелме? Нисек инде ул тартҡан-эскән кешенең былай ҙа яртылаш сереп-ҡоромланып бөткән үпкәһе зәһәр зәхмәткә ҡаршы тора ала? Улар бит былай ҙа саҡҡа шыйылдап тын алып йөрөй. Ә эскән кешенең иммунитеты бөтөнләй көсһөҙләнгән була, улар араҡынан башҡа бер ни ҙә ҡабул итә алмаҫ хәлдә. Бындай провокацион хәбәрҙәргә ышанырға ярамай. Эт өрөр, бүре йөрөр, тигән кеүек, сир ни тиклем генә ҡотормаһын, бәхеткә, күпселек ауылдарыбыҙҙа "Айыҡ ауыл - 2020" конкурсына әҙерлек эштәре туҡталғаны юҡ. Киреһенсә, ауылдарыбыҙ йәнләнә, төҙөкләндерелә, тигән хәбәрҙәр генә уҡыйым мин матбуғат һәм интернет баҫмаларынан. Ысынлап та, был конкурстың маҡсаты ныҡлы уйланылған, ул дөйөм милләт һаулығын ҡайғыртыу, халыҡтың рухын күтәреү маҡсатында үткәрелә. Конкурс физик сәләмәтлек өсөн генә түгел, ә рухи-әхлаҡи ныҡлыҡ тәрбиәләүе менән дә ҡиммәт, минеңсә. Ә бит күптәр раҫлауынса, ауылдарыбыҙҙа эскелек бермә-бер кәмене, быны мин үҙемдең күҙәтеүҙәрҙән дә сығып әйтәм. Республика Башлығының тыйылған арзанлы алкоголь эсемлектәр менән законһыҙ сауҙа итеүселәр хаҡында мәғлүмәт еткереүселәргә премия биреү хаҡындағы тәҡдиме лә үҙ эшен эшләне, буғай: элек асыҡтан-асыҡ һатыу итеүселәрҙең ҡомһоҙлоғо баҫыла төшкәндәй. Быйылғы конкурс сиктәрендә бик күп файҙалы ойоштороу саралары үткәрелә. Ауылдарҙың тышҡы күренешен төҙөкләндереүҙән тыш та байтаҡ файҙалы ғәмәлдәр башҡарыла. Мәҫәлән, ошо конкурс сиктәрендә халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәктәренең район ауылдарына сығып, ҡабул итеүҙәр ойоштороуы маҡтауға лайыҡ, тип иҫәпләйем. Республикабыҙҙың көнбайыш, көнсығыш, төньяҡ, көньяҡ биләмәләре, шулай уҡ Урал аръяғы мәшғүллек үҙәктәренең кешеләрҙе эшкә йәлеп итеүе, төрлө һөнәрҙәр буйынса вакансиялар хаҡында мәғлүмәттәр биреп, һәр теләгән кешегә яраҡлы эш эҙләшеүе ошоға тиклем күҙәтелгән нәмә түгел ине. Хәбәр ителеүенсә, был үҙәктәр хеҙмәтенә йөҙәрләгән кеше мөрәжәғәт иткән, кәңәштәр алған, байтағы эшкә урынлашҡан. Дөрөҫ ойошторолған был сара, сөнки мәшғүллек - үҙе үк айыҡлыҡ, тигән һүҙ, эш кешеһенең эсеп йөрөргә ваҡыты ла, теләге лә булмаҫҡа тейеш, сөнки һәр кемгә үҙенең эш урыны ҡиммәт, айырыуса бөгөнгө көндә. Республика Башлығы Радий Хәбиров тәҡдиме менән быйылғы конкурстың приздар фонды былтырғыға ҡарағанда 10 тапҡырға арттырылыуы айырыуса ҡыуаныслы. Проект кураторы, медицина фәндәре докторы Сәлиә Мырҙабаева белдереүенсә, конкурста ҡатнашыусыларҙың географияһы ла киңәйҙе, унда ҡатнашыусылар һанын тағы ла арттырыу ҡарала. Аҡсалата дәртләндереү төп еңеүселәргә генә түгел, финалға сығыусыларға ла, әүҙем йәмәғәтселәргә, ойоштороусыларға ла ҡаралған. Ә инде еңеүсе булған 5 ауыл ауылдарҙы үҫтереү буйынса комплекслы программаға индереләсәк. Шәп бит был!\nВенера ҠАСҠЫНОВА, Баймаҡ районы Ишей ауылы йәмәғәтсеһе, уҡытыусы: Ауылыбыҙ күҙгә күренеп үҙгәрә, төҙөкләнә. Ишей - быйылғы "Айыҡ ауыл - 2020" конкурсында ҡатнашыусылар исемлегендә. Әлеге ыңғай үҙгәрештәргә тап ошо ҡарар сәбәпсе булды ла инде. Ысынлап та, ауылдаштарым үҙгәрештәр көтә, элеккесә йәшәргә теләмәй ине. Үҙгәрештәр иң тәүҙә ауылыбыҙҙың тышҡы йөҙөндә күренде: ағастар ултыртылды, ҡайһы бер объекттар кәртәләп алынды, ҡоймалар буялды, һәр урамда ҡоҙоҡтар тәртипкә килтерелде. Уҡытыусы булараҡ, минең өсөн иң ҡыуаныслыһы балалар майҙансығы булды. Был хаҡта беҙ бик күптән хыяллана инек инде. Беҙҙең бала саҡҡа ундай нәмә тәтемәне, исмаһам, балаларыбыҙ өсөн шуны эшләйек, тип, мин уҡыусыларым менән ҡайҙарға ғына үтенес хаттары яҙманыҡ! Ниһайәт, һорауыбыҙ ҡәнәғәтләндерелде: бына тигән балалар уйын майҙансығы төҙөлдө. Тышҡы күренеш тә бик мөһим, шул уҡ ваҡытта кешеләр күңелендә лә үҙгәрештәр кәрәк. Ауылдаштарыма рәхмәтлемен: бер тауыштан дәррәү айыҡлыҡ конкурсына ҡушылдыҡ. Ауылыбыҙҙа быға тиклем ир-егеттәр ҡоро юҡ ине, ул ойошторолдо һәм законһыҙ алкоголь менән сауҙа итеү урындарына рейд менән эшен башлап та ебәрҙе. Ир-егеттәрсә һөйләшеү үҙенекен итте: ошоғаса арзан араҡы менән сауҙа итеп, әҙәм аңын ағыулаусылар шөғөлдәрен туҡтатырға һүҙ бирҙе. Артабан улар үҙҙәрен нисек тотор - был мәсьәлә хәҙер ныҡлы контролгә алынды. Ауылыбыҙҙағы ни бары 81 йортта 200-ҙән ашыу кеше йәшәй, был улар менән күҙмә-күҙ аралашыу-аңлашыуҙарҙы байтаҡҡа еңеләйтә, унан һуң кемдең ни ҡылғаны, нисек йәшәгәне лә ус төбөндәгеләй күренеп тора. Ә ғөмүмән, конкурсҡа әҙерлек эштәрен беҙ август аҙаҡтарында уҡ башлап ебәргәйнек инде. Тәүҙә ойоштороу мәсьәләләре, план һәм маҡсаттар билдәләнһә, сентябрь аҙаҡтары, ауыл хужалығы эштәре тамамланыуға, оҙаҡ иҫтә ҡалырлыҡ матур көн - ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙға арнап, байрам ойошторҙоҡ. Уңған хужабикәләребеҙ аш-һыу оҫталыҡтарын, үҙҙәре эшләгән милли биҙәүестәрен күрһәтте, район үҙәгенән саҡырылған парикмахер, визажист, маникюр оҫталары хеҙмәтенән файҙаланды, матур концерт күрһәтте. Ә был кисәнең иң мөһим маҡсаты былтырғы айыҡ ауыл конкурсында икенсе урын яулаған райондаштарыбыҙ - Йылым ауылынан саҡырылған ҡәҙерле ҡунаҡтарыбыҙ менән аралашыу ине. Улар ошо конкурс буйынса үҙҙәренең эш тәжрибәләре менән уртаҡлашты, бик күп файҙалы кәңәштәрен бирҙе. Матур төйәгебеҙҙе тағы ла йәмлерәк һәм һәр ваҡыт айыҡ итеп күрергә теләгән ауылдаштарымдың бер төптән булып, конкурста урын алайыҡ, тип тырышып, дәртләнеп эшләүҙәрен күреп, күңелем күтәрелә, яңынан-яңы пландар тыуа. Урын алыу почетлы булһа ла, уныһы, минеңсә, әллә ни мөһим дә түгел. Ә бына ауылыбыҙҙың ошо ваҡыт эсендә танығыһыҙ булып үҙгәрә барыуы - үҙе ҙур еңеү. Шуныһы мәртәбә - эскелек кәмене. Элекке кеүек магазин алдарында, аулаҡ урындарҙа төркөмләшеп эсеп торған кеше хәҙер, шөкөр, ҡалманы. Йәшерене юҡ: бар ине ҡатын-ҡыҙҙар араһында ла шым-шым ҡыҙмаса "байрам" итеп алыусылар. Ундай хәлдәр ҙә үҙенән-үҙе бөттө. Төйәгебеҙҙе күтәрәбеҙ, матурлайбыҙ, беҙ кемдән кәм - үҙебеҙгә бит йәшәргә бында, тип, һәммәһе бер төптән тырышып йөрөйҙәр, рәхмәтлемен уларға.\nРезеда ХӨСӘЙЕНОВА, "Әлшәй хәбәрҙәре" гәзите хеҙмәткәре: Август айында республикала "Айыҡ ауыл - 2020" конкурсына старт бирелде. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл бәйгенең муниципаль этабында Әлшәйҙән 57 ауыл ҡатнаша.\nРайоныбыҙҙың боронғо башҡорт ауылдарының береһе булған Ҡыпсаҡ-Асҡарҙа йәшәүселәр ҙә айыҡ тормош өсөн иғлан ителгән акцияны хуплап, заман сиренә ҡаршы дәррәү көрәшкә берҙәм ҡушылды. Ошо уңайҙан ауыл Советы хакимиәтендә йыйылыш уҙҙы, унда ауыл активистары, дин әһелдәре, уҡытыусылар, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, депутаттар ҡатнашты. Конкурс шарттары менән танышып, һәр кем үҙ тәҡдимен еткергәндән һуң, саралар планы ҡабул ителде, уға ярашлы, төрлө спорт ярыштары, милли байрамдар, тирә-яҡты төҙөкләндереү, йәшелләндереү буйынса өмәләр, эскелеккә ҡаршы акциялар, рейдтар үткәреү күҙаллана. Ҡыпсаҡ-Асҡар ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Әлфәрит Йосопов: "Бер кемгә лә сер түгел, һуңғы ваҡытта эскелек һаҙлығына батыусылар, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күбәйгәндән-күбәйә. Бигерәк тә, был афәттең ҡатын-ҡыҙҙар араһында таралыуы - аяныслы хәл. Шуға ла дөрөҫ аңларға кәрәк, әгәр беҙ быйыл "Айыҡ ауыл" конкурсында ҡатнашабыҙ икән, был әле Ҡыпсаҡ-Асҡарҙа эскелек юҡ, тигәнде аңлатмай. Төрлө саралар үткәреп, уңған, тырыш ғаиләләрҙе өлгө итеп ҡуйып, айыҡ йәшәү рәүешен пропагандалау менән бер рәттән, киләсәк быуынға сәләмәт тормоштоң өҫтөнлөгөн дә күрһәтергә тейешбеҙ",- тип билдәләне.\nҠыпсаҡ-Асҡар ауыл мәҙәниәт йорто директоры, "Айыҡ ауыл" конкурсын үткәреү буйынса ойоштороу комитеты рәйесе Фәнзилә Әхмәтова әйтеүенсә, һәр кесаҙна ауылда Сәләмәтлек көндәре уҙа, халыҡ Дим буйын сүп-сарҙан таҙартыу буйынса иғлан ителгән "Таҙа яр" акцияһын да дәррәү күтәреп алған. Шулай уҡ ағинәйҙәр, ауыл старостаһы һәм участка инспекторы менән берлектә имен булмаған ғаиләләргә рейд ойошторғандар. Шуны ла әйтергә кәрәк, ауылдағы өс сауҙа нөктәһенең икеһендә бөгөн алкоголле эсемлектәр һатылмай. Күптән түгел үткән "Мәргән уҡсы" бәйгеһе лә ҡыпсаҡ-асҡарҙарҙың күңелендә бик күркәм сара булып хәтерҙә ҡаласаҡ. Унда ҡатнашыусылар сағыу милли кейемдәрҙә ҙур ихласлыҡ менән уҡ атып, мәргәнлектә, йылғырлыҡта үҙ көсөн һынап ҡараны. Ауыл старостаһы Рәшит Ғәлимуллин бәйгеселәрҙе уҡ атыу ысулдары менән таныштырған.\nЭйе, күмәкләшеп, бер уйҙан изге эшкә тотондо ҡыпсаҡ-асҡарҙар. Ә берҙәм булғанда әллә ниндәй эштәр атҡарырға, шул иҫәптән "йәшел йылан"ды ла еңеп сығырға мөмкин. Теләк кенә булһын.\nЯҙылған: 13.11.20 | Ҡаралған: 660


Эскән килеш руль артына ултырыусылар иғтибарына\nРәсәй президенты эскән килеш машина йөрөткән өсөн административ яуаплылыҡҡа тарттырыу шарттарын һәм водителдең ҡанында алкоголь миҡдары күрһәткесен билдәләү тураһындағы ҡанунға ҡул ҡуйҙы. Уға ярашлы, водитель ҡанында этил спирты 0,3 граммдан артып китә икән, ул административ яуаплылыҡҡа...\nҠарҙар ирей һыу таша\nИнтернет менән ҡулланыусылар Сипайлово биҫтәһендә йорт араларын яйлап ҡына һыу баҫа башлауы тураһында хәбәр итә.Айырым урамдарҙан йәйәүләп кенә түгел, машина менән дә үтерлек түгел. Һыу тубыҡтан. Ҡар һыуы урамдарҙы тултыра. Ҙур йылғаларҙа быйыл көслө ташҡын көтөлмәй. Әммә белгестәр тәбиғәттең...\nУңған хужалар себеш, бәпкә хәстәрләүҙе бөгөндән үк башлап, ҡураларын ҡош-ҡорт менән тултыра. Дүртөйлө районы Әсән ҡошсолоҡ фабрикаһында иһә быйыл яҡынса ярты миллион бәпкә сығыуы күҙаллана. Илүзә Музипова Әсән ҡошсолоҡ фабрикаһында ун йылдан ашыу эшләй. Һәр көнөн ошо эшкә бағышлаған ханым бәпкә...\nРәсәйҙә яҙғы саҡырылыш башланды\nУл 15 июлгә тиклем дауам итә. Башҡортостандың Хәрби комиссариаты мәғлүмәттәре буйынса, республикала армияла хеҙмәт итеүгә уртаса яраҡлыҡ күрһәткесе 73 процент, йәғни йәш кешеләрҙең дүрттән бер өлөшөн медицина комиссиялары хеҙмәткә яраҡһыҙ, тип таныған. Яҙғы саҡырылышта республиканан биш мең самаһы...\nӨфөләге күп ҡатлы йорттарҙың береһендә йәшәүселәр милектән аҡса эшләү юлын тапҡан. Улар өйҙөң ҡыйығын ҡуртымға бирә. Бындай мөмкинлектән күптәр файҙалана ала, әммә үҙ мөмкинлектәрен һәм хоҡуҡтарын белмәй. Йорт ҡыйығында 15 йыл элек урынлаштырылған станция бында йәшәүселәр өсөн тере аҡса моҡсайы....\nБаш ҡалала оло йәштәге иргә ҡыйыҡтан боҙ төштө\nЗыян күргән 59 йәшлек ир Өфө дәүләт авиация университетында уҡыта. Ваҡиғанан һуң Совет районының торлаҡ хужалығы идаралығы хеҙмәткәрҙәре ҡыйыҡтарҙы яҡшылап таҙарта башлай. Идаралыҡ етәкселеге иһә боҙ кондиционерҙан төшкән тип белдерә. Зыян күреүсе полицияға мөрәжәғәт итте.\nӨфөлә сираттағы күнекмәләр\nБөгөн Өфөләге сауҙа-күңел асыу үҙәктәренең береһендә янғын сыҡты. 700-ҙән ашыу кеше эвакуацияланды. Был күнекмәләр сценарийы. Улар барышын хәбәрсебеҙ Закир Шәрипов күҙәтте.\nНефтекамала Үҙәк баҙарҙа сыҡҡан янғын бөгөн һүндерелде\nҺәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Янғын һүндереүселәргә бөгөн төнө буйы тиерлек ут менән көрәшергә тура килде. Янғын иртәнге сәғәт биштә генә һүндерелде. Кемероволағы хәлдән һуң ил буйынса янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен үтәүгә контроль көсәйтелде. Рейд артынан рейд ойошторолдо. Бына...\nЭштәге ҡаҙаныштарына юғары баһа алған биш тиҫтәгә яҡын ватандаштарыбыҙ араһында беҙҙең хеҙмәттәштәр ҙә бар. Тура эфир телефонын йыйып эфирға тура сығып була, тип уйлағандар яңылыша. “Хәйерле иртә, Республика” тамашасыһына хәйерле иртәне иң тәүҙә Рәмзит Абуляев теләй. Мөхәррир һәр кемдең исем...\nМатбуғат баҫмаларына икенсе ярты йыллыҡҡа яҙылыу кампанияһы башланды\nУл июнь аҙағына тиклем дауам итә. Гәзит-журналдарҙы ташыу һәм яҙылыу тарифтары ла арттырылмай. Рәсәй Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы ҡарамағындағы Төбәк матбуғат киң мәғлүмәт саралары буйынса эксперт совет исемлеге баҫмаларына 20-25 процент ташлама ҡаралған.


РӨСТӘМ ШАҺЫБАЛОВ йырлай\nАфиша ⇒ РӨСТӘМ ШАҺЫБАЛОВ йырлай\n01.02.2019 / Большой зал\nДуҫтар, һеҙҙе һөйөндөрөргә ашығабыҙ! Миҙгелдең иң сағыу тамашаларының береһе! 1 февраль эстрадабыҙҙың моңло тауыштарының береһе, халыҡ-ара, Бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты Рөстәм Шаһыбалов үҙенең яңы концерт программаһын тәҡдим итә. Эстрада һәм халыҡ йырҙары, көтөлмәгән дуэттар, һеҙ яратып тыңлаған хиттар. Сағыу музыкаль проекттары менән билдәле булған, тамашаның режиссеры Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Сулпан Асҡарова был юлы нимә әҙерләй икән? Үҙегеҙ килеп күрегеҙ, үкенмәҫһегеҙ!\nКонцертта легендар «Краруанһарай» солисы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Мәхмүт Нәҙершин, һәләтле йырсы, халыҡ-ара һәм республика конкурстары лауреаты Заһир Иҫәнсурин, өҙҙөрөп баянда уйнаусы Айрат Ғәлиев, филармония солисы йәш ҡурайсы Илнур Һибәтуллин ҡатнаша.\nҮҙенсәлекле йырҙары менән тамашасыны үҙенә әсир иткән сәхнә йондоҙо Рөстәм Шаһыбаловтың башҡарыу оҫталығы күптәргә ҙур өлгө булырлыҡ. 1 февраль шул серле моң тулҡынында уның менән бергә булырға саҡырабыҙ! Рәхим итегеҙ!


Өфөлә беренсе «Әсә һәм бала» дәүләт дарыуханаһы асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә беренсе «Әсә һәм бала» дәүләт дарыуханаһы асылды\n15:58, 21 августа 2014 Йәмғиәт\n«Әсә һәм бала» беренсе дәүләт дарыуханаһы Башҡортостанда әсәлек һәм балалыҡҡа социаль ярҙам итеү сиктәрендә асылды. Ул Өфөлә Батыр урамы, 8 адресы буйынса урынлашҡан.\nБР «Башфармация» дәүләт унитар предприятиеһы генераль директоры Айрат Абхаликовтың әйтеүе буйынса, бында һигеҙ меңдән ашыу төр продукция тәҡдим ителгән. Шул иҫәптән ике мең самаһы – ҡатындар һәм балалар өсөн. Медицина препараттарынан тыш, сәләмәтлекте нығытыу, матурлыҡты һаҡлау өсөн саралар төрлөлөгөнә бай.\n«Әсә һәм бала» дарыуханаһында һатып алыусылар балаларҙы һәм йөклө ҡатындарҙы дауалау өсөн бөтә нәмәләр, поливитаминдар таба аласаҡ. Бынан тыш, төрлө йәштәге балалар өсөн тәрбиәләү кәрәк-яраҡтары, аҙыҡ-түлек, шулай уҡ дауалау косметикаһы бар.\nДарыуханала профессиональ хеҙмәткәрҙәр эшләй, улар һәр саҡ аҡыллы кәңәш бирәсәк.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,дарыухана,өфө


Башҡортостанда аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙән 16 мең студент социаль стипендия аласаҡ\n14 Ғинуар 2018, 22:17\n9 ғинуарҙа Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов сираттағы Хөкүмәт Президиумы ултырышын үткәрҙе. Унда республика ҡаҙнаһы иҫәбенән көндөҙгө бүлектә бюджет нигеҙендә уҡыусы Студенттарға дәүләт академия стипендияһын һәм дәүләт социаль стипендияһын тапшырыу тәртибе раҫланды.\n– 2017 йылдың 1 ғинуарында «Рәсәй Федерацияһында мәғариф тураһында»ғы федераль законда үҙ көсөнә ингән үҙгәрештәр һәм республика ҡануниәтендә ҡабул ителгән үҙгәрештәр бөтә аҙ тәьмин ителгән студент ғаиләләренә дәүләт социаль стипендия алыусыларҙың исемлеген киңәйтте, - тип белдерҙе республиканың мәғариф министры Гөлназ Шафиҡова. – Хәҙер, элекке кеүек, аҙ тәьмин ителгән һәм тулы булмаған ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүсе студенттар дәүләт социаль ярҙамын аласаҡ. Шул уҡ ваҡытта студент академик ялда (әрмелә хеҙмәт итеү, бала ҡарау буйынса ял осоронда) булғанда студенттарға социаль стипендия түләү туҡтатыла.\nБыл закон проектын ҡабул иткәнгә ҡәҙәр тулы ғаиләлә тәрбиәләнеүсе 16 меңгә яҡын студент бындай хоҡуҡтан мәхрүм ителгәйне.\nСоциаль пособие алыу өсөн Башҡортостанда белем алыусы аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙән булған уҡыусыларға һәм студенттарға Республиканың халыҡҡа социаль ярҙам итеү үҙәге йәки Күп функциялы үҙәк филиалдарына мөрәжәғәт итергә кәрәк.


Һуңғы биш йылда сабыйҙар үлеме Башҡортостанда 1,6 тапҡырға кәмегән\nДинамикала һуңғы биш йылда Башҡортостанда сабыйҙар үлеме 1,6 тапҡырға кәмегән һәм 2010 йылда 6,9% тәшкил иткән. Һуңғы ярты йылда сабыйҙар үлеме республикала 6,2% тәшкил иткән (Рәсәй буйынса — 7,1%, Волга буйы федераль округында – 6,3%). Республикала сабыйҙар үлеменең иң юғары күрһәткестәре Ҡалтасы, Балаҡатай, Федоровка, Борай, Архангел, Йылайыр, Стәрлебаш, Ғафури һәм Мишкә райондарында теркәлгән. 11 биләмәлә иһә сабыйҙар үлеме бөтөнләй теркәлмәгән, Өфө буйынса ул 4,3% тәшкил иткән. Бер йәшенә тиклем йәшәй алмағандарҙың өстән бер өлөшө етлекмәй тыуған, 52% социаль яҡтан имен булмаған ғаиләләрҙә тыуған, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nАғымдағы йылдың ғинуарынан июнгә ҡәҙәр Башҡортостанда йәмғеһе 26610 сабый донъяға килгән, был уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 4,7 процентҡа аҙыраҡ.


Башҡортостанда Яңы 2020 йылға пикселле шыршылар ҡуйыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n13:25, 25 ноября 2019 Йәмғиәт\nФото: Башҡортостан Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығының матбуғат хеҙмәте\nӨФӨ, 2019 йыл, 25 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nАғымдағы йылдың 10 декабренә тиклем Башҡортостандың барлыҡ муниципалитеттарында Яңы йыл шыршылары ҡуйыла. Был хаҡта Башҡортостан хөкүмәтендәге оператив кәңәшмәлә республика хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары – торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Борис Беляев хәбәр итте.\nТеги: яңы йыл, байрам, шыршылар, ҡаласыҡтар


Барыһы ла үҙеңдән тора » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Ауыл хужалығы » Барыһы ла үҙеңдән тора\nШәхси ярҙамсы хужалыҡ алып барып ҡына етеш йәшәп буламы? Был һорауға күптәр яуап эҙләй. Һуңынан берәүҙәр, тырышып-тырышып та хәлләнеп китә алмағас, ҡул һелтәй. Икенселәр бөтөнләй тотоноп та ҡарамай, ғәҙәтенсә, бер һыйыр менән һуғым өсөн үгеҙ йәки тана аҫрауҙы күп күрә. Ләкин шундай тынғыһыҙҙар ҙа бар: беренсеһе килеп сыҡмаһа, икенсе эшкә тотона, хужалыҡ алып барыу өсөн бүтән тармаҡ эҙләй. Ғәҙәттә, шәхси ярҙамсы хужалыҡта ғаилә өсөн төп аҙыҡ етештерелә: картуф, башҡа йәшелсә, һөт, ит. Алда телгә алғанса, күптәр ошоға ҡәнәғәт. Эйе, шуға ла шәхси хужалыҡ “төп” эш урыны тип аталмай, ә “ярҙамсы” һанала. Әйткәндәй, һорау алыуҙар күрһәтеүенсә, Рәсәйҙә ауылда йәшәүселәрҙең 25 проценты уны төп килем сығанағы тип иҫәпләй икән.\nЫсынлап та, байтаҡ кеше төп килем сығанағы итеп ҡарай. Альберт Әминев нәҡ ошондайҙар рәтенә инә. Нимәгә генә тотонмай ғүмеренең дүртенсе тиҫтәһен саҡ ваҡлаған, типһә тимер өҙөрлөк йәш ир. Шайморатов исемендәге хужалыҡта ла эшләгән, ситтә лә йөрөп ҡайтҡан. Ләкин Альберт Әнүәр улы шуға ныҡлы инана: шәхси хужалыҡ алып барыуҙан да ҡулайлы алым юҡ бөгөн. Тик бының өсөн тырышлыҡ ҡына етмәй икәнен дә аңлаған. Ҡорал эшләй – ир маҡтана, тигән шикелле, иң тәү техника кәрәклеген белә. Тәүҙә ҡайныһы Фәрит ағайҙың Т-25 тракторын ала. Һуңыраҡ ҙурырағына “үрелә” – ЮМЗ хужаһы була. Ләкин МТЗ-50 тракторынан да ҡулайлы техника юҡ, тип, уныһын ала. Нимәһе менән отошло ул: запчасть етерлек, әрһеҙ, ҡарау, йүнәтеү яғынан да ябай, көслө. Эшләгән кешегә Хоҙай ярҙам итеп тора бит ул – шәхси хужалыҡтарға лизинг алыу буйынса мөмкинлек сыға. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, хәҙер ул программала юҡ. Әминев тәүҙән үк аптырап ҡалмай, бар иҫке техникаһын һата ла лизингка өр-яңы МТЗ-80 тракторы һатып ала. Тәүҙә Шайморатов исемендәге хужалыҡҡа үҙ тракторы менән ярҙамға сыға, 125 гектар ерҙе ҡуртымға биләй. Иген культуралары сәсә. Хәҙер иһә ерҙәрен кире “ҡыҫҡарта”, әсәһенең пай майҙанын ғына ҡалдыра. Уның ҡарауы, техникаһы менән фермерҙарға, ауылдаштарына ярҙам итә. Кемгә бесән сабырға, йыйырға, картуф баҡсаларын һөрөргә, утынға барырға кәрәк – шунда ашыға. Пай һәм ҡуртымға алған ун гектар баҫыуында күп йыллыҡ үләндәр сәсә. Фураж яғына килгәндә, фермерҙар ярҙам иткән өсөн игенләтә түләй.\nЙорт эштәрен башлыса әсәһе Фәүзиә апай башҡара. Ҡатыны Минзәлә лә, Ҡыуатов исемендәге республика дауаханаһына ауылдан йөрөп эшләүенә ҡарамаҫтан, өйҙә төп терәк, уңған хужабикә. Әйткәндәй, өлкән ҡыҙҙары Илвина ла ошо уҡ дауаханала лаборантка. Ә икенсе ҡыҙҙары Диана туғыҙынсы синыфта уҡый, бәләкәйҙән БДПУ-ла белем алырға хыяллана, юғары уҡыу йортона әҙерлек курстарына йөрөй. Улдары Илнар өсөнсө синыфта уҡый. Шулай булыуына ҡарамаҫтан, мал ҡарарға булыша, атаһы эргәһенә техникаға тартыла. Фәүзиә апай ғүмер буйы колхозда малсылыҡта эшләгән. Әле иһә йорт-ҡуранан бушамай. Дөрөҫөрәге, тик торорға яратмай.\n– Берәр малды тотона башлаһаң, яңынан алығыҙ, әҙен дә ҡарайһың, күбенә лә ошолай уҡ сығаһың, ти әнкәй, – тип йылмая Альберт. – Етмеш дүрт йәштә булһа ла, бер генә лә тик тормай. Барыһы ла иҫән-һау булһын инде…\nМал тигәндән, үҙҙәренә кәрәккәнсә ҡош-ҡорт тота Әминевтәр. Шулай ҙа һыйыр малына өҫтөнлөк бирәләр. Бөгөн ҡураларында ун өс үгеҙ һимертелә, һауым өсөн ике һыйыр тоталар. Йорт-ҡураһына элекке “сереп бөткән” байҙар ҙа көнләшер ине. Уҙған йыл бесән, иген өсөн бик ҙур ангар төҙөгән. Хәҙер “түк”кә уралған бесәнен дә шунда һала, машиналап игенен дә тултыра.\n“Шәхси хужалыҡ менән генә йәшәп буламы?” тигән һорауға Әминевтәрҙең тормошо асыҡ миҫал. Була. Ләкин бының өсөн тырышырға, тағы бер тапҡыр тырышырға ғына кәрәк.\nРайон: Ҡырмыҫҡалы районы Шайморатов ауылы


Игенселәр ауыл хужалығы миҙгеленә йомғаҡ яһай // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nИгенселәр ауыл хужалығы миҙгеленә йомғаҡ яһай\n12:35, 5 ноября 2009 Иҡтисад\nИртәгә, 6 ноябрҙә, Башҡортостан ауыл хужалығы етештереүселәре Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнөн билдәләйәсәк. Был байрамға арналған тантана Конгресс-холда үтәсәк.\nПрофессиональ дата алдынан аграрийҙар ауыл хужалығы миҙгеленә йомғаҡ яһай.\nҠатмарлы һауа шарттарына ҡарамаҫтан, республикала 3,2 миллион тонна иген йыйып алынды. Республика бураһын тултырыуға Стәрлетамаҡ, Саҡмағош, Мәләүез, Илеш, Ауырғазы, Дүртөйлө, Ҡырмыҫҡалы һәм Шишмә райондары игенселәре тос өлөш индерҙе. Баҡалы, Благовар, Бүздәк, Туймазы һәм Өфө райондарында мул ғына уңыш йыйып алыуға өлгәштеләр.\nКиләһе йыл яҙғы сәсеү өсөн етерлек күләмдә яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары орлоҡтары һалынды.\nБыйыл республикала шәкәр сөгөлдөрө 55 мең гектар майҙанды биләне. Унан тулайым йыйым 1,2 миллион тонна тәшкил итте. Был күләм эшкәртеү заводтарына эшләү өсөн етерлек. Айырыуса Ҡырмыҫҡалы, Шишмә, Мәләүез, Ауырғазы, Бүздәк һәм Саҡмағош райондары хужалыҡтары яҡшы эшләне. Шәкәр плантацияларының 90 проценттан ашыуы ҡул хеҙмәтен ҡклланмайынса, интенсив технология буйынса эшкәртелде. Һәр гектарҙан уртаса уңыш 310-550 центнер тәшкил итте.\nКөнбағышты урып йыйыу уңышлы тамамланды. БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәренә ҡарағанда, тулайым йыйым 120 мең тонна тәшкил итте. Дәүләкән, Көйөргәҙе, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Саҡмағош һәм Шишмә райондары хужалыҡтары мул уңыш алды.\nКартуф етештереүҙә Өфө районының «Алексеевка» совхозы, Стәрлетамаҡтың Салауат исемендәге, Туймазының «Уңыш», Илештең «Сөн», Шишмәнең «Әһли» һәм Мәләүез районының «Салауат» хужалыҡтары яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәште. Улар һәр гектарҙан 240 центнерҙан 438 центнерға тиклем бүлбе йыйып алды. Асыҡ тупраҡта йәшелсә үҫтереүҙә Мәләүездең «Флора» крәҫтиән (фермер) хужалығына һәм Өфө районының «Алексеевка» совхозына тиңләшеүсе булманы: йәшелсәләрҙән уңыш гектарынан 448 һәм 496 центнер тәшкил итте.


Башҡортостан таможняһы хеҙмәткәрҙәре Ҡаҙағстанға Тритийҙан торған ядро шартлатыу ҡоролмалары өлөштәрен сығарыуҙы фашланы\nМахсус операция барышында Өфө-Һамар юлында шикле йөк тейәлгән автомобиль туҡтатыла. Тентеү барышында транспорт сараһының кузовында «Тритий»ҙың радиоактив изотоптары булған нейтрондар генераторы табыла. Был тауарҙы Ҡаҙағстанға сығарыу планлаштырыла. Законға ярашлы, бындай әйберҙәрҙе сит илгә махсус лицензия нигеҙендә генә сығарырға мөмкин. Осраҡ буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған.


Дәүләт ярҙамы яңы мөмкинлектәр аса\nМәләүез районының «Рассвет» крәҫтиән-фермер хужалығы грант ярҙамында етештереү күләмен арттырған. Төбәктә ит һәм һөт продукцияһын сауҙаға сығарыуҙы хәл иткән.\nҒүмерен ауыл хужалығын үҫтереүгә арнаған Римма Коннова малдың холҡон яҡшы белә. Был тармаҡта 17 йәшенән эшләгән ханымдың ҡаҙаныштары ла етәрлек. Алдынғы ауыл хужалығы белгесе булараҡ ул Башҡорт АССР-ның Министрҙар Советы тарафынан Германияның Округ Галле ҡалаһына тәжрибә уртаҡлашыр өсөн ебәрелә. Тырыш хеҙмәте лә бушҡа булмай, күп кенә Маҡтау ҡағыҙҙары, Рәхмәт хаттары менән бүләкләнә, «Хеҙмәт ветераны» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ була.\nРимма Коннова, хеҙмәт ветераны: «Быҙауҙарҙы яратып ҡарайым. Минең өсөн иң мөһиме малҡайҙарҙың һаулығы. Ә ҡалғаны үҙ яйы менән барасаҡ. Һәр ҡайһыһының үҙенә генә хас холҡо бар. Мин уларҙы үҙ балаларымды ҡараған кеүек тәрбиәләйем».\nАуыл хужалығын коллективлаштырыу осоронда уҡ нигеҙ һалынған ферма бөгөн яңы үҙгәрештәр кисерә. Ферманың ҡыйыҡ-биналары яңыртыла, тоҡомло мал һаны арттыла. Бынан тыш, ит һәм һөт продукцияһы уңышлы хәл ителә. Төбәктең һөт заводы продукцияһын үҙ сауҙа нөктәләрен булдырып һатыуға сығара. Хужалыҡта эш яҡшы ойошторолған. Малсылар хужалыҡ етәкселеген, етәкселәр хеҙмәткәрҙәрҙең хәлен аңлап, һәр эште бергәләшеп башҡара. Уңыштың төп сере берҙәмлектә икәнен улар яҡшы аңлай.\nАлександр Емелин, крәҫтиән-фермер хужалығы етәксеһе: «Беҙҙә һөт бүлмәләре лә бар. Унда һыуытҡыс та урынлаштырҙыҡ. Һауылған һөт шул бүлмәгә йыйылып дүрт градусҡаса һыуытыла. Әлбиттә, был ысул халыҡҡа сифатлы продукция тапшырыу өсөн эшләнә».\nФермер киләсәккә юғары маҡсаттар менән йәшәй. Шуға ла иҡтисади баҙар шарттарында эште дөрөҫ ойоштора белгән хужалыҡтың уй-ниәттәре лә тормошҡа аша. Мәҫәлән, быйыл яҙ һатып алған тауыҡтар йомортҡа ла һала башлаған. Ул да үҙенең үтемле продукция икәнлеген раҫланған.