Киләсәккә яҡшы старт\n18 Ғинуар 2018, 18:05\nДыуан күп профилле колледжы филиалы район өсөн квалификациялы кадрҙар әҙерләү менән шөғөлләнә. Бында уҡыған йәштәр белем алыуҙарына етди ҡарай, уҡыу йортоноң ижтимағи тормошонда әүҙем ҡатнаша.\nДиана Серебренникова менән Вера Жуланова ашнаҡсы-кондитер һөнәрен һайлаған. Ике ҡыҙ ҙа – уҡыу алдынғылары. Дыуан күп профилле колледжы филиалында уҡыу уларға оҡшай, ә уны тамамлағандан һуң, юғары уҡыу йорттарына инергә планлаштыралар.\nИлмир Ғәлләмов былтыр “Газпромбанктың эшсе стипендиаттары” Бөтә Рәсәй конкурсы стипендиаты (өсөнсө дәрәжә) булды. Өлгөлө уҡыу-ҙан тыш, егет уҡыу йортоноң йәмәғәт тормошонан да ситтә ҡалмай: ул– ятаҡхананың студсовет рәйесе һәм старостаһы, төрлө сараларҙа әүҙем ҡатнашыусы, гитарала уйнай, йырлай, спорт менән мауыға. Илмир ата-әсәһе эшен дауам итергә һәм эшҡыуар булырға хыяллана.\nБелем алыуҙа өсөнсө курс студенттары Ильяс Шафиҡов менән Юнир Фазлыев та яҡшы уңыштарға ирешә. Уларҙың буласаҡ һөнәре – ауыл хужалығында электр ҡорамалдарын ремонтлау һәм хеҙмәтләндереү\nбуйынса электромонтер. Ильяс “Йондоҙ” йәмғиәтендә практика үтеп, унда үҙ белемдәрен күрһәткән. Хужалыҡ директоры унан ҡәнәғәт ҡалған һәм тырыш егетте эшкә лә саҡырған. Юнир саңғы спорты менән шөғөлләнә. Колледжға армияла хеҙмәт иткәндән һуң буласаҡ һөнәрен аңлы рәүештә һайлап килгән. Уның пландарында – эшләү, ныҡлы һәм татыу ғаилә ҡороу.\nБөтә ошо йәш кешеләр яҡшы белем алыуҙың бөтә яуаплылығын аңлай, шуға күрә үҙ маҡсаттарына ышаныслы аҙымдар менән бара. Һөнәри белем алыу улар өсөн киләсәктә уңышлы тормошҡа яҡшы этәргес буласаҡ.\nҺүрәттә: һулдан уңға: Ю. Фазлыев, И. Ғәлләмов, Д. Серебренникова, В. Жуланова һәм И. Шафиҡов.


Новости на башкирском языке сегодня\nГлавнаяБашҡортостан юлдаш телевидениеһы Яңылыҡтар\nЮл-транспорт ваҡиғаһында йәрәхәтләнгән ҡатындың үлем осрағы буйынса енәйәт эше асылды\nРәсәй тәфтиш комитетының Башҡортостан буйынса идаралығы ҡатындың ғүмере өҙөлгән юл-транспорт ваҡиғаһының сәбәп һәм эҙемтәләрен тикшергәндән һуң енәйәт эше ҡуҙғатырға ҡарар итте. Тәфтишселәр ҡулланыусыларҙың ғүмере йәки сәләмәтлеге хеүефһеҙлеге талаптарына яуап бирмәгән хеҙмәттәр күрһәтеүҙе тикшерә.\nТәфтишселәрҙең төп фаразы буйынса, 25 йәшлек ханым юл-транспорт ваҡиғаһында ауыр йәрәхәттәр менән Балаҡатай үҙәк дауаханаһына урынлаштырыла. Әммә уға тейешле ярҙам күрһәтелмәйенсә, Мәсәғүт дауаханаһына оҙатыла. Юлда ханымдың ғүмере өҙөлә. Әле енәйәттең барлыҡ нескәлектәрен асыҡлау һәм ғәйеплеләрҙе билдәләү маҡсатында оператив эҙләү саралары үткәрелә. Осраҡ буйынса беҙҙең хәбәрселәр Балаҡатай районынан видеосюжет әҙерләгәйне.


ҮҪЕШ ҺӘМ ЫНТЫЛЫШ ЮЛЫНДА\n4 Сентябрь 2010, 17:56\nЯңы уҡыу йылы башланды. Уны урындарҙа нисек ҡаршы алдылар? Ғафури районы хакимиәтенең мәғариф бүлеге начальнигы Шамил Насибулла улы ХӘБИБУЛЛИНҒА бер нисә һорау менән мөрәжәғәт иттек.\n– Районда мәғариф системаһы, торошо бөгөн ниндәй үҙгәрештәр кисерә?\n– Һүҙемде изге, хәйерле хәбәрҙән башлағым килә. ҡасандыр беҙҙең Ғафури районын, юлһыҙ, «зәңгәр яғыулыҡ»һыҙ, артта ҡалған төбәк, тип әйтә килделәр. Емерек мәктәптәре менән дә ғафуриҙар «данлыҡлы» инде, тип тә көлдөләр. Ысынлап та, был һүҙҙәрҙә хаҡлыҡ та бар ине. Тик бөгөн хәл бөтөнләй башҡаса. Заман менән беҙ ҙә бергә, тиң атлайбыҙ. 2000 йылда емерек мәктәптәр һаны дөйөм һандың 55 процентын тәшкил итә ине. Тимәк, һәр икенсе мәктәп авария хәлендә, тигән һүҙ. Бөгөн, матди-техник база нығытылды, авария хәлендәге бер генә мәктәбебеҙ ҙә юҡ, тип ғорурлыҡ менән әйтә алабыҙ. Ун йыл эсендә туғыҙ белем биреү учреждениеһы төҙөлдө, 10 мәктәптә капиталь төҙөкләндереү үткәрелде.\nРайондың мәғариф системаһы һәр ваҡытта ла белем биреү сифатын күтәреү, балаларҙың һәм ата-әсәләрҙең мәғарифҡа булған ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү буйынса эшләй. Райондағы бөгөнгө демографик хәл, мәғариф системаһын йән иҫәбенә ҡарап финанслауҙы индереү, ошоға бәйле хеҙмәткә түләүҙең яңы системаһы барлыҡҡа килеүе структур үҙгәрештәргә килтерҙе.\nҮҙгәрештәрҙән һуң бөгөн районда 23 урта дөйөм белем биреү, шул иҫәптән бер гимназия-интернат, туғыҙ төп дөйөм белем биреү мәктәбе ҡалды. 26 мәғариф учреждениеһының структур бүлексәләре – башланғыс мәктәп, балалар баҡсаһы, мәктәпкәсә йәштәге төркөм, мәктәпкәсә белем биреү төркөмө, мәктәпкә әҙерләү маҡсатында балаларҙың мәктәптә ҡыҫҡа ваҡытлы булыуы төркөмдәре, биш башланғыс мәктәп – балалар баҡсаһы, дүрт мәктәпкәсә йәштәге балалар учреждениеһы эшләп килә. Шулай уҡ өс өҫтәмә белем биреү учреждениеһы – балалар ижады үҙәге, балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе, муниципаль уҡыу комбинаты бар. 1 сентябрҙән ҡормантау урта мәктәбе – төп белем биреү мәктәбе (70 бала), Ташбүкән төп дөйөм белем биреү мәктәбе башланғыс мәктәп (23 бала) итеп үҙгәртелде.\nШулай уҡ белем һәм тәрбиә биреүгә тейешле шарттар булмау сәбәпле, Еҙем-ҡаран һәм Родина мәктәптәре ҡарамағындағы Яҡтыкүл һәм Заречный башланғыс мәктәптәре бөтөрөлә. Балаларҙы был ауылдарҙан автобус менән йөрөтөп уҡытыу ойоштороласаҡ.\n– Уҡырға барыусы балалар һаны ла кәмейҙер...\n– 2009 – 2010 уҡыу йылы башында 4864 бала дөйөм белем алыуға йәлеп ителгәйне. Уҡыу йылы аҙағына уларҙың һаны 4830-ға тороп ҡалды. Йәғни уҡыу йылы барышында 34 бала бүтән ҡала-райондарға күсеп китте. Район буйынса һәр класҡа уртаса 12,3 бала (уртаса республика күрһәткесе – 16 уҡыусы), һәр уҡытыусыға уртаса 7,5 уҡыусы ( республика буйынса 10 уҡыусы) тура килә. 2010 – 2015 йылдарға күҙаллауҙар буйынса район мәктәптәрендә балалар һанының кәмеүе күҙәтелә. Быйыл 1 сентябргә 4831 бала уҡырға киләсәк. 2014 – 2015 уҡыу йылына иһә уҡыусылар һаны 4774-кә тиклем кәмейәсәк. Беҙҙә лә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, демографик хәлде, дөйөм республикала, бөтә Рәсәйҙәге кеүек үк, яҡшы тип әйтеп булмай.\n– Ни генә тимәйек, мәғарифҡа дәүләт тарафынан да, урындарҙа ла иғтибар ныҡ бирелә. Шулай бит?\n– Мәғарифҡа иғтибар биреү – ул киләсәкте хәстәрләү, тигән һүҙ. «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проекты, мәҫәлән. Ул мәғариф учреждениеларын, уҡытыусыларҙы инновацион эшмәкәрлектәре өсөн дәртләндереү булып тора. Проект булдырылғандан алып дүрт мәғариф учреждениеһы 1 миллион һумлыҡ грант алыуға өлгәште. Был – мәктәптәр өсөн матди йәһәттән дә, рухи һәм интеллектуаль йәһәттән дә әйтеп бөткөһөҙ ярҙам.\nШулай уҡ 23 уҡытыусы 100 мең һумлыҡ дәртләндереү премиялары алды. Башҡортостан Республикаһы буйынса булдырылған милли проект сиктәрендә ике уҡытыусы – 30 мең һумлыҡ, бер уҡытыусы республика бюджетынан булдырылған 50 мең һумлыҡ грантҡа эйә булды. Федераль һәм республика бюджеттары иҫәбенә мәғариф учреждениеларына 22 кабинет, 7 мультимедиа комплекты йыһаздары һәм 11 интерактив аппарат-программа комплексы ҡайтарылды. Уҡыусыларҙы мәктәпкә йөрөтөү өсөн 12 мәғариф учреждениеһы автобустар менән тәьмин ителде. «Ауыл мәктәбе автобусы» программаһы буйынса былтыр биш автобус алынды. Ошо һандар араһында ни тиклем иғтибарлылыҡ, йылылыҡ ята түгелме һуң?\nБөгөн мәктәптәрҙе заманса техникаһыҙ, элемтә бәйләнешенән тыш күҙ алдына ла килтереү мөмкин түгел. Ошоларҙы күҙ уңында тотоп, 39 мәғариф учреждениеһы интернет селтәренә тоташтырылды һәм бөгөнгө көндә уҡытыу-тәрбиә процесында интернет ҡулланыла.\nРайон хакимиәте лә мәғариф системаһына ҙур ярҙам күрһәтә. Ул, милли проектҡа ҡушылып, төрлө номинациялар буйынса үҙ грантын булдырҙы. «Иң һәйбәт мәғариф учреждениеһы» номинацияһында өс мәктәп – 100 мең һум, «Иң һәйбәт мәктәпкәсә мәғариф учреждениеһы» номинацияһында ике балалар баҡсаһы 10 мең һум премия менән бүләкләнде.\nШулай уҡ «Иң һәйбәт етәксе» тип бер етәксе – 10 мең һум, 20 уҡытыусы, «Иң һәйбәт педагог» номинацияһында билдәләнеп, 10 мең һумлыҡ грантҡа лайыҡ булды. «Йыл уҡытыусыһы» (ете уҡытыусыға 5-әр мең һум), «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы» (ете уҡытыусыға 5-әр мең һум) конкурстарында еңеүселәргә лә аҡсалата бүләктәр тапшырылды.\n– Мәктәптәр Белем көнөн нисек ҡаршы алды? Яңы күлдәк, яңы яулыҡтамы?\n– Мәктәптәрҙә косметик ремонт уҙғарыуға 1 миллион һум аҡса бүленде. Әлбиттә, был бик аҙ. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, барлыҡ мәктәптәрҙә лә косметик ремонт эшләнеп, улар бөгөн балаларҙы балҡып, байрамса кейенеп ҡаршы ала. Шулай уҡ быйыл Красноусолдағы 2-се мәктәптең тәҙрә блоктары пластикка алмаштырылды. Был маҡсатҡа 2,5 миллион һум аҡса тотонолдо. Мәндем мәктәбенең ҡыйығын ремонтлауға 58 мең һум аҡса йүнәлтелде. Уҫман башланғыс мәктәбенә капиталь ремонт үткәрелде.\nМәктәпкәсә йәштәге балалар учреждениеларына килгәндә, Красноусолдағы «Әкиәт» балалар баҡсаһын капиталь ремонтлауға 1 миллион 648 мең һум аукцион иғлан ителде. Шулай уҡ «Тирәккәй» балалар баҡсаһын ремонтлау ҙа күҙ уңында тотола. Был балалар баҡсаһында канализация, һыу үткәргесте яңыртыу, ҡыйыҡҡа ремонт уҙғарыуға 303 мең һум аҡса бүленә. Шулай уҡ автоматик янғын сигнализацияһы урынлаштырыу өсөн 277 мең һум аҡса тотоноу ҡаралған.\n– Йылытыу миҙгеле башланыу менән янғын сығыу хәүефе лә арта...\n– Янғын хәүефһеҙлеге мәсьәләһенә лә етди иғтибар бирелә. 2006 – 2010 йылдарға иҫәпләнгән янғын хәүефһеҙлеге буйынса район программаһына ярашлы, 14 мәктәпкә автоматик янғын сигнализацияһы ҡуйылды. Тағы ла туғыҙ балалар баҡсаһына ошондай уҡ ҡорамал ҡуйҙыртаһы бар. Дүрт мәғариф учреждениеһында автоматик янғын сигнализацияһы урынлаштырыу планлаштырылған. Ғөмүмән, барлыҡ мәғариф учреждениеларын автоматик янғын сигнализацияһы менән тәьмин итеү өсөн 4,5 миллион һум аҡса талап ителә. Июль айы башында МЧС линияһы буйынса өс мәктәп ябылғайны. ҡотлоғужа башланғыс мәктәбендә автоматик янғын системаһы һәм янғын тураһында хәбәр белдереү ҡорамалы монтажланды, төп етешһеҙлектәр бөтөрөлдө. Әле ҙур мәктәптәрҙән Табын урта мәктәбендә янғын сигнализацияһы системаһы юҡ. Был мәктәпте 2011 йылғы программаға индерәбеҙ.\nДөйөм алғанда, райондың мәғариф учреждениелары йылытыу миҙгеленә әҙер һәм, көн торошоноң ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, биналар йылы, таҙа һәм яҡты буласаҡ.\n– 2011 йылдың 1 ғинуарынан башланғыс белем биреүҙең яңы стандарты рәсми рәүештә үҙ көсөнә инәсәк. Был турала хәстәрлек күрә башлағанһығыҙҙыр?\n– Эйе. Шулай уҡ 1 сентябрҙән башҡорт мәктәптәренең башланғыс класс уҡытыусылары 1-се класс уҡыусыларын яңы уҡытыу-методик комплекты буйынса уҡытасаҡ. Ошоға бәйле, июнь айында семинар уҙғарылды. Был семинарға дәреслек авторҙары Ф. Сынбулатова менән Т. Харисова, шулай уҡ Мәғарифты үҫтереү институты уҡытыусыһы С. Пичугина саҡырылды.\nЯңы стандарттарға күсеүгә бәйле мәсьәләләр директор һәм уларҙың урынбаҫарҙары кәңәшмәһендә лә тикшерелде. Яңы стандарттарға күсеү бөгөнгө көн талабы ине һәм был күсеү процесы уңышлы булһын өсөн барлыҡ кимәлдә лә планлы һәм ныҡышмалы эшләү талап ителә.\n– Бер ни тиклем уҡыу-уҡытыу торошона ла туҡталып китәйек...\n– Педагогтарҙың юғары һөнәри оҫталығы һөҙөмтәһендә уҡыусыларҙың өлгөрөш һәм белем сифаты күрһәткесе йылдан-йыл яҡшыра бара. Мәҫәлән, 2009 – 2010 уҡыу йылы һөҙөмтәләре буйынса өлгөрөш – 99,8 процент, белем сифаты 52,5 процент (былтыр 99,7 һәм 50 ине) булды. 2009 йылда мәктәпте тамамлаусыларҙың 50 проценты юғары һәм махсус урта белем биреү йорттарына уҡырға инде. Ә 2010 йылда был һан тағы ла күтәрелде – 61 процент.\nШулай итеп, дөйөм алғанда, районда мәғариф системаһы күп төрлө параметр буйынса юғары кимәлдә һәм етеҙ темпта тотороҡло үҫеш кисерә. Башҡортостан Республикаһы кимәлендә беҙҙең район мәктәпкәсә белем биреү буйынса – 29-сы, дөйөм мәғариф буйынса – 7-се, милли мәғариф буйынса – 6-сы, педагогик кадрҙар буйынса – 35-се, белем һәм тәрбиә биреү шарттары буйынса – 12-се, өҫтәмә белем һәм тәрбиә биреү буйынса 19-сы урынды биләй. Күренеүенсә, республикалағы 54 район араһында әллә ни артта һөйрәлмәйбеҙ. Әммә беҙҙең бар йәһәттән дә алға китергә мөмкинлегебеҙ бар һәм, дөйөм көс менән беҙ быны эшләргә тырышасаҡбыҙ.


Йондоҙнамә (21 – 27 июнь)\n20 Июнь , 20:31\nЫлаҡ (22.12 – 20.01)Һуңғы ваҡытта күңелегеҙҙе борсоп торған мәсьәләләр күбәйеп китте, буғай. Ғөмүмән, был аҙна һеҙҙең өсөн бик мөһим. Шаршамбылағы ваҡиғаларҙы дөрөҫ баһалай алһағыҙ, артабан күпкә еңелерәк булыр.\nМәл хәлдәрҙе барлап сығыу һәм йомғаҡ яһау өсөн уңайлы. Тормошоғоҙға ниндәй үҙгәрештәр индереү кәрәклеген асыҡларһығыҙ. Шишәмбеләге ваҡиғалар өмөтлө фекерҙәр тыуҙырыр.\nАҙна башындараҡ үҙегеҙ өсөн бик кәрәкле яңылыҡ ишетерһегеҙ һымаҡ. Был арала ең һыҙғанып эшләргә лә, бер аҙ күңел асырға ла мөмкинлектәр булыр. Аралашыуҙа ла мотлаҡ уңырһығыҙ. Бәғзеләр ниндәйҙер күмәк эштә ҡатнашыу тураһында һөйләшеү алып барыр.\nКөндәр өмөтлө булырға оҡшай. Шаршамбы ғына төрлө сәбәп арҡаһында файҙаһыҙ үтер. Күп ваҡытығыҙҙы буш һөйләшеүҙәргә әрәм итерһегеҙ тура. Эштәрегеҙгә ҡыҫылырға маташыусыллар ҙа табылыр, моғайын.\nҺеҙҙе уңышлы осор көтә. Ваҡ-төйәк ҡыйынлыҡтар осрар, әлбиттә, ләкин уларҙы еңел хәл итә алырһығыҙ. Хатта ҡайһы бер эшегеҙҙе ваҡытынан алда башҡарып ҡуйырһығыҙ. Кемдер маҡтау һүҙҙәрен дә ишетер, бәлки.\nБыл арала таныш, бер аҙ ялҡыта башлаған эштәр менән булышырһығыҙ. Шулай ҙа уларҙы, һәр саҡтағыса, тейешенсә башҡарырһығыҙ. Кесе йомала бик өмөтлө тәҡдим ишетеүегеҙ бар.\nАралашыуҙа ҡыйынлыҡтар килеп сығыуы ихтимал. Башҡалар һеҙҙең турала ниндәйҙер хәбәр тарата һымаҡ тойолор. Бәғзеләр үҙҙәрен нисектер сәйер тота башланы кеүек. Нигеҙҙә, был һеҙҙең уйҙырмалар ғына, күберәк эш менән булығыҙ.\nАҙна араһында етди ҡыйынлыҡтар көтөлмәй. Шулай ҙа шишәмбе-шаршамбыла ҡайһы бер ҡыйынлыҡ булыуы мөмкин. Башҡаларҙың эштәренә ҡыҫылырға яратҡан бәндәләрҙән ары тороуығыҙ хәйерле. Алыҫтан ыңғай хәбәр алырһығыҙ.\nБыл арала бик етеҙ эш итерһегеҙ, хатта башҡаларҙы ла уҙырһығыҙ. Айырым уңыштарға өлгәшерһегеҙ, башҡалар яғынан көнләшеү ҙә булыр кеүек. Йомала юҡтан ғына етди дәғүәләр килеп сығыуы бар.\nМилек, аҡса менән бәйле мәсьәләләрҙә үтә иғтибарлы булығыҙ. Бәләкәй генә хаталарҙың да ҙур юғалтыуға килтереүе ихтимал. Ғөмүмән, аҙна өмөтлө күренә. Кем менәндер арағыҙҙы ыңғай яҡҡа үҙгәртерһегеҙ, буғай.\nАҙна һәйбәт кенә башланып китер. Ләкин юҡ-бар менән эш итеү, ваҡыт етмәүе һәр саҡ бәкәлегеҙгә һуғып торор. Ҡайһы саҡ тыныс ҡалыу еңел бирелһә лә, осраған хәлдәр эсегеҙҙе бошорор. Шаршамбыла ярҙамға ла мохтаж булырһығыҙ, моғайын.\nҺуңғы ваҡытта үҙ көсөгөҙгә булған ышанысты бер аҙ юғалта ла башлағайнығыҙ һымаҡ. Был арала үҙегеҙҙе ышаныслыраҡ тойорһоғоҙ. Ярҙам итергә теләүселәр ҙә бар, ләкин уларға тулыһынса ышанмағыҙ.


Хөкүмәт ултырышы үтте\nБашҡортостан хөкүмәте ултырышында республиканың кадрҙар әҙерләүҙе камиллаштырыу һәм сәләмәтлек илкүләм проекты үтәлеше тикшерелде.\nКәңәшмәне хөкүмәт премьер-министры Раил Сарбаев алып барҙы. Иҡтисад тармаҡтарының үҫеше, яңы предприятиелар асылыуы һәм ундағы структур үҙгәрештәр кадрҙар әҙерләү мәсьәләһенә дәүләт һәм хеҙмәт баҙарының йоғонтоһон көсәйтеүҙе, был йәһәттән оҙайлы ваҡытҡа иҫәпләнгән күҙаллау программалары индереүҙе талап итә.\nОшоно иҫәпкә алып, хөкүмәт ҡарамағындағы ведомство-ара координация советы сиктәрендә иҡтисад тармаҡтары һәм социаль өлкәне кадрҙар менән тәьмин итеү өлкәһендә 2010 йылға тиклем иҫәпләнгән төбәк сәйәсәте концепцияһы һәм кадрҙар әҙерләүҙе күҙаллау һәм дәүләт көйләүе хаҡында положение раҫланған. Бынан тыш, профессиональ белем биреүҙе үҫтереү буйынса 2012 йылға тиклем иҫәпләнгән ведомство-ара саралар планы әҙерләнә. Ултырышта Хөкүмәт премьер-министры уны раҫлауҙы ашыҡтырырға саҡырҙы.\nХөкүмәт ултырышында шулай уҡ Башҡортостанда сәләмәтлек илкүләм проектының үтәлеше лә тикшерелде. Был мәсьәлә буйынса һаулыҡ һаҡлау министры урынбҫары Зөфәр Мортазин сығыш яһаны. Докладсының белдереүенсә, милли проекттың уңышлы тормошҡа ашырылыуы халыҡ һаулығын сағылдырыусы төп күрһәкестәрҙә сағыла. Милли проект сиктәрендә Башҡортостанда быйыл да күп эштәр башҡарыласаҡ. Был маҡсатта республика бюджетынан 30, федераль үҙәктән 14 миллиард һум аҡса бүленгән.


Ҡайтарылмай килешеү - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nАйырым күҙәтеү системаһына һалым - налог в японии - Япония нисек булдыра бизнес - япония инвестиция, тышҡы сауҙа ойошмаһы япон\nБөтә кеше, милләтенә ҡарамай, резиденттарға һәм резидент категорияһына ҡарайКалендарь өсөн физик берәмектәрҙең килеменә һалым взиматься подоходный йыл менән индивидуаль буласаҡ. Кеше, кеше булып ҡала һәм даими йәшәү урыны япония, бер дауамында японияла йәшәүсе урын бар. йыл һәм унан да күберәк кеше тип атала. Бөтә донъяла килемдең халҡы, милләте, килем сығанағы табып урын, килем өсөн һалым түләгән."Домициль"ҡулланыу (1) төп һәм юғары тормош үҙәге базаһында ҡарай."Даими йәшәү урыны"тигәнде аңлата урын, улар билдәле бер ваҡыт эсендә кеше даими йәшәй, әммә ул ғүмере үҙәге һәм уның нигеҙ булараҡ ҡарала алмай. Даими булмаған резиденты: резиденттары һәм гражданлығына эйә булыу йәки йәшәү урынын йәки япон домициль кәм түгел кеше ун йыл дауамында японияла биш йыл дауамында даими булып тора. Халыҡ һайланыусылары һалымдан өлкәһе өсөн яуап бирә, - тип, халҡы өсөн, әммә килемгә һалым иҫәпләнгән булһа ла, килем алыу түгел, японияла һәм япония тип тәржемә бөтмәйенсә әлегә ситтә түгел. Хәйер, эш хаҡын килем сығанағы булған ватанға ҡарата ҡулланып бөтмәйенсә япония, хатта, әгәр ул ҡушыла ситтә Япония, һалым һәм эш хаҡын түләргә ҡушты баһалап булмай подоходный ситтә сиктәрендә бөтмәйенсә һәм Япония. Квалифицироваться резиденты булараҡ түгел, кеше затынан тип атала. Был килем өсөн һалым резиденттары булып япондар килем н өҫтәһәң, японияла ала. дүрт юғары, һалым резиденттар өсөн килем күләме налогооблагаемый менән буйһондороп, килем сығанағы тураһындағы положениеларын ғәмәлгә бойондороҡлолоғона эске аҫтында, шуға күрә, айырым осраҡтарҙан тыш, әлеге ваҡытта һалым резиденты булған ашыу процедура тамамланғас сығанағы ғына буйһондороу юлы киң.\nКилеме менән ҡаплаған ысул ҡулланыла, бер нисә классификация өсөн һәр килемдән ҡуйҙы.\nТөрлө вак килеменә һалым бүлемдәренең дөйөм суммаһының килем алыу юлы менән, ә һуңынан айырма ҡабатлай ала, прогрессив килем һалымы ставкаһы буйынса йыйылған сумма түбәнерәк була.\nТеләһә ҡайһы һалым килем алыу, һалым килемдәренең суммаһы йыйыу менән алдан вычесть өҫтәһәң була.\nУлар резидентарҙы шарттары буйынса классификация (а) резиденты, офистар һ. бар, Япония (б) төҙөлөш йәки даими йәки күберәк йыйыу менән шөғөлләнә. резиденттар бер йыл дауамында япония, японияла йәки бизнес алып барырға тәғәйенләнгән агент аша, йәки (C) резиденты башҡа. Килем килем күләмен билдәләү сиктәрендә Налогооблагаемый, һәр классификация өсөн ҡуйылған. Һалым резиденттар өсөн методтар, килеменә һалым табыш алынған табыш бүлеү юлы менән налогооблагаемый булып, даими килем сығанағына ҡарап көнкүреш һәм башҡа учреждениелар, даими вәкиллеге булыу-булмауына бәйле. Иҫәпләнгән һалым керемдәре сумманы үҙаллы, резидент менән йыйып, ҡағиҙә булараҡ, шул уҡ тәртип буйынса иҫәпләнә, һәм ни өсөн резидент (айырма дауалауҙы иҫәпкә алып, тейешле сумманы килеменә һалымдан бүлем бүлеү кеүек сит ил һәм сиктәре). Резидент, уларҙың хеҙмәте өсөн түләү хаҡы килемдең эшләй, һалым декларацияларын биреү, түләү тейеш түгел тип һаналған японияла һәм япония һәм 20 түләгән. подоходный бирә. был ике сумманы һалым хаҡын ҡырҡтылар. Ставкаһы буйынса һалым килемдәре самооценки н физик берәмектәр килеменә һалым (һалым һәм резиденттарының тулайым осраҡта кеше), түбәндә күрһәтелгән.\nХеҙмәт эшмәкәрлеген килеменә һалымдың суммаһы сығып подоходный н ҡаплап, килем алыу юлы менән эшкә алынған артабан нисегерәк.\nКешеләрҙең килеменә һалым декларацияларын биреү тейешлеген күрһәтте, йыл алыу, башҡа осраҡтарҙа, тәртиптә буйһондора алыу сығанағы булып һалымдар түләү юлы менән ҡасан тамамлана, һәм һалым түләргә тейеш, һәм киләһе йылдың мартында ун биш алты причитания феврале.\nКеше, кеше дөйөм килем күләмен арттырыу һәм уны буйһондорорға ла күрелә, эш хаҡы алған һалым рәүешендә килем сығанағы булырға тейеш буйһондороу (йыл аҙағында үҙгәрештәр индерелгән) бер түләүсе генә булып, килемде арттырыу һәм башҡа юҡ ул.\nйыл егерме миллион иендан, 200-ҙән ашып китте, д 000 иена, ҡағиҙә булараҡ, декларация тапшырырға кәрәк. Ҡағиҙә булараҡ, һалым түләү буйынса файл резиденттары һәм шул уҡ ҡағиҙәләр, йәшәү кеүек. Әммә, тәғәйенләнгән һалым резиденты булмаған отчет ҡалдырып Япония һалым һәм һалым агенттары декларацияларҙы күрһәтеү идаралығы директоры бурыстарын китер алдынан һалым түләргә кәрәк буласаҡ. 2037 2013 йылдың 1 ғинуарынан 31 декабренә тиклем, шәхси корпорациялар взиматься һәм 2-се зат.\nүҙ килеменә һалым суммаһы һалым подоходный подоходный береһен тергеҙеп булмай.\nБуйһондора осраҡта сығанағы булып һалымдар тора, 2.\nбер килеменә һалым түләгән һәм һалым йыйыуға, һалым килемдәренең суммаһы бер подоходный тергеҙеү менән бергә шулай уҡ килем алырға була. Мәҫәлән, процент ставкалары өсөн һалым һалым н, тиҫтәләгән сит ил корпорацияһы түләп, уларҙы тергеҙеү өсөн подоходный килеменә һалым (2 йылдың 20. ҡырҡ ике һалым тотоп алыу сығанағы. Иғтибар, һалым килемен тергеҙә подоходный взиматься түгел тип, унда подоходный һалым ставкаһы, һалымын кәметеүҙе күҙҙә тотҡан закон сығарыу килешеү йәки эске. Халҡы һалым менән индивидуаль-н физик берәмектәр килеменә һалым һалым һәм йыйылма өсөн был терминдың префектура муниципаль, шулай уҡ кеше, даими йәшәү урыны һ. Япония был һалым түләгән һәр йылдың ғинуарында. Халыҡ менән индивидуаль һалым, килем тора-градуировать компоненты һәм ставкаһы билдәләнә (суммаһы беркетелгән) һәм компоненты һ. Килем-алдағы йыл өсөн килем ала градуировать компоненты буйынса баһаланы һәм, айырым осраҡтарҙы иҫәпкә алмағанда, был килем өсөн һалым килеме өсөн һалым иҫәп-хисап өсөн налогооблагаемый табыш алыу маҡсатҡа ярашлы хәл итеү. 15 мартта һалым декларация бирергә тейеш булған кешегә, тик кеше булған тағы бер ҡат шәхси һалым декларация бирергә тейеш түгел халҡын һалымдар менән самооценки. Халҡы килеменә һалымдар буйынса тарифтар менән шәхси стандарт-градуировать компоненты, түбәндә күрһәтелгән. (Иҫкәрмә) компонент стандартына билдәләнгән ставка буйынса һалым ставкаһы 1, һәм 3 000 иена һалым менән префектураһы халҡы өсөн, халыҡ менән муниципаль 000 иена һалым була. 2023 йыл дауамында ун буйынса 2014 йыл менән, әммә был күрһәткестәр ярашлы рәүештә 1-се, 3 иена һәм йөҙҙән йен йөҙҙәр. Физик берәмектәрҙең, предприятиеларҙың билдәле бер ашырылды, урындағы күрһәтә.\nбер) булырмы өҫтәй, һөҙөмтәлә 20\nпредприятие һалым ҡануниәтен һалым түләргә бурыслы. Налогооблагаемый маҡсаты предприятиелар өсөн һалым килем, ҡағиҙә булараҡ, положениеға ярашлы, килеменә һалым табыш алыу маҡсаты итеү өсөн иҫәп-хисап өсөн, башҡалар өсөн махсус шарттар ҡулланыла. 15 мартта ҡайтарып бирергә тейеш булһа, август һәм ноябрҙә һалым һәм һалым түләргә тейеш була иҫкәртеү ярашлы, хөкүмәт префектура бирә. Шәхси предприятиеның өс-биш ставкалы һалым, бизнес төрөнә ҡарай. затенять урын, ватан, шулай уҡ сит ил күсемһеҙ милек объекттарына һалым түләгән, аҡ һәм өлкәһендә, тимәк, эске үҙенсәлектәре ғына һалым түләгән. Ҡасаҡ статусын алырға кандидат статусына эйә һәм законға ярашлы таныла һәм иммиграция йәшәгән адресы көйләү тураһында таблица i японияла һуңғы ун йыл эсендә ун биш йыл эсендә ҡарағанда аҙыраҡ.\nБыл мираҫҡа һәм бүләк үҙенсәлектәре булманы түгел, сит ил һыуҙарын ҡулланыуҙы һалым, бүләк итә йәки мираҫ әгәр һуң, япония кеүек сит ил гражданы йәки 1 апрель 2018 һуңыраҡ китте.\nӘммә осраҡтарҙан тыш, граждандар менән сит илгә китеүебеҙҙең тағы бер тапҡыр ул ике йыл дауамында японияла whereif адрес. Япон һәм гражданлығына эйә булыу өсөн һуңғы ун ун биш йыл эсендә японияла адрес йылдағыға ҡарағанда әҙерәк. Артабан, йәки вафат булған донорҙан"тип аталған Кеше биреү үҙенсәлектәре"һәм вариҫы, devisee, ризыҡ йәки вариҫтары"тип аталған кешеләрҙән, уларҙың үҙенсәлектәре ала". Артабан, вафат һәм йәки атай кеше, донор, үҙенсәлектәрен биреп һәм уның вариҫтары, devisee, йәки Кеше вариҫы тип аталған ризыҡ биреү, уларҙың үҙенсәлектәре. Әгәр мираҫҡа булған кеше японияла бүләк адрес мәлдә, кеше, мираҫ түләүселәр үҙенсәлектәре һәм бүләктәр ала. Был осраҡта, зат ҡарамай, гражданлығын ҡарап, кешенең адресын алған һәм үҙенсәлектәре, улар бөтә мөлкәткә һалым үҙенсәлеген бирә ала. Ябайлаштырып әйткәндә, объекттар ғына түгел, японияла урынлашҡан, әммә объекттары һәм, илдән ситтә урынлашҡан. һалым мираҫ әйберҙәр бүләк итә. Японияла эмиграцияла ситтә осраҡта хатта милкен һатып, мираҫ һ. тыуған ил буйынса уларҙың һәм ғаиләләренең тормош шуларҙы, шул уҡ ваҡытта япония вәкилдәре йәшәү сифатын экспатриант, йәғни мөлкәткә һалым мираҫ япон бүләк итергә тейеш. Әммә, сит ил граждандары ваҡытлыса эмигранттар (ҡара: юғары 1), эске үҙенсәлектәре һалым ғына. Милек һатып алыу һәм башҡалар буйынса. экспат японияла ҡасан мираҫы менән сит ил граждандары, әгәр кешенең адресын бирәм, ул был ваҡытта японияла булған үҙенсәлектәре үҙенсәлек биргән, һалымын түләгән бөтә мөлкәтен һатып, милләтен, гражданлығын алған кешеләр. Ябайлаштырып әйткәндә, объекттар ғына түгел, японияла урынлашҡан, әммә күсемһеҙ милек объекты һәм, илдән ситтә урынлашҡан, мираҫ һалым бүләк итергә тейеш. Хатта сит ил осраҡта, бәхетһеҙ осраҡтар һөҙөмтәһендә вафат була һәм шул уҡ ваҡытта япония вәкилдәре һ.\nсифатын һәм уларҙың ғаилә.\nбындай мөлкәтте мираҫ, йәшәй, тыуған ил, япон мираҫ күсемһеҙ милеккә һалым түләгән. Әммә, сит ил граждандары ваҡытлыса эмигранттар (ҡара: юғары 1), эске үҙенсәлектәре һалым ғына. Ҡасан кешенән торған үҙенсәлектәр биреү, һәм кешенең адресын алған булам. япония үҙенсәлек, үҙсәнлек ғына, һалым бүләк итергә мираҫ таралып японияла урынлашҡан. Әммә, кешеләренә, гражданлығы алыу япон үҙенсәлектәре бар, күсемһеҙ милек ғына түгел, японияла урынлашҡан, әммә күсемһеҙ милек объекты һәм, илдән ситтә урынлашҡан, мираҫ бүләк итергә тейеш, әгәр теләһә, кеше, йәки кешенән торған үҙенсәлек биргән, ул ун йыл дауамында японияла адрес тиклем милек мираҫ бүләк ала. Япония һәм сит ил юғары квалификациялы белгестәргә ярҙам маҡсатында ҡабул итә. артабан йәшәү урындары, үҙенсәлектәре булманы түгел, булды ҡарата ҡулланыу өсөн һалым мираҫҡа һәм бүләк япония сигенә, әгәр сит ил йәки милли үҙенсәлек бирә аласаҡ, уны 2018 йылдың 1 апреленән һуң япония йәки уны нисек ташлап китәһең.\nӘммә, әгәр ул китеү менән тағы ике йыл дауамында японияла уның адресы булған япония, үҙенсәлектәре, һалым түләргә тейеш.\nБыл тиклем бүләккә һалым һәм һалым ставкаһы ун 55 мираҫ итеп булмай, әммә һәр мираҫ ҡулланылған һалым ставкаһы һәм һалым суммаһы араһындағы айырма була. налогооблагаемый бүләк итә. Әгәр кеше, улар мөлкәтен һатып, бүләккә йәки мираҫҡа алынған мөлкәте һәм килем өсөн һалым япония сиге булып ҡушыла, шул мираҫҡа тап киләсәк бүләк итеүсе, илде, унда күсемһеҙ милектең урынлашҡан (бүләк, шул иҫәптән осраҡта, ҡасан кеше башына һалым, мөлкәткә бирелә), һалым суммаһы билдәле булһа, сит дәүләттәрҙәге йыйып, аранан янын бүләк японияла сит ил хәле мираҫ һалым кредиты, һалымдан ҡасыу өсөн икеләтә.\nЯпон суд системаһы\nPorez na dohodak za nerezidente - Japan svojstvo central


Иртә менән һеҙ балағыҙы балалар баҡсаһына алып бараһығыҙ, шунан һуң магазинға инеп сығаһығыҙ, кисен дуҫ - иштәргеҙ менән кафеға йыйынаһығыҙ - һәм һәр урында һеҙҙе беренсе булып һаҡсы ҡаршы ала. Ишек янындағы һаҡсы мода артынан ҡыуыу түгел, беҙҙең бөгөнгө тыныс булмаған тормош һөҙөмтәһе.\nҺорау, аңлашылыуынса, тәҡдим тыуҙыра, шуға күрә һуңғы бер\nнисә йылда махсус әҙерлекле һаҡсылар (әйтәйек, милиция хеҙмәткәрҙәре иҫәбенән) менән бер рәттән шәхси һаҡ\nпредприятиелары үҙ хеҙмәтләндереүен тәҡдим итә, реклама гәзиттәре ЧОПтарға таҙа егеттәр йыйыу тураһында иғландар менән тулы. Кандидаттарға ниндәй талаптар ҡуйыла Ярайһы уҡ\nтаҙа кәүҙәгә эйә булыу һәм армияла хеҙмәт итеү - бына ошоно ң менән тамам, ахыры. Ниңәлер беҙҙең һаҡсылар әҙәпһеҙлеге, тупаҫлығы менән айырылып тора. Супермаркеттарҙа улар күләгәләй йөрөмәй, юҡ - улар һатып алыусыларҙың һәр береһен бурлыҡта ғәйепләгәндәй тишеп ҡарай. Концерттарҙа "вышибала" һыра эсеп ҡыҙған үҫмерҙәрҙе генә сәхнәгә яҡын ебәрмәй тип уйлау ҙа дөрөҫлөккә тап килмәй. Күҙ алдына бер картина баҫа,\nете йәштәр тирәһендәге ҡыҙ бала "Иванушкаларҙың" береһенә сәскәләр гөлләмәһе алып китеп барғанда, үҙ бурыстарын үтәүсе\nһаҡсы тарафынан этеп төшөрөлдө. Ысын хәүеф алдында был һаҡсылар үҙҙәрен нисек тотор ине икән, билдәһеҙ.\nБашҡортостандың Эске эштәр министрлығы һәм ғәмәли психология институты белгестәре һаҡсыларҙы "нормаль" кешене енәйәтсенән айырырға, ғәҙәттән тыш хәл була ҡалһа юғалып ҡалмаҫҡа һәм дөрөҫ ҡарар ҡабул итергә өйрәтеүҙе үҫ өҫтөнә\nалды. "Хәүефһеҙлек хеҙмәте һәм һаҡ агентлыҡтары хеҙмәткәрҙәренең псхологик компетенцияһын күтәреү" проекты республикала быйылғы йылдың апрель айынан башлап тормошҡа аш ырыла. Бер аҙналыҡ уҡытыу курсында конфликтология, наркология, психиатрия, террорсылыҡ һәм экстремислыҡ\nбуйынса күнекмәләр үткәрелә. Һаҡсыларҙы хәүеф төркөмдәренә ҡараған вәкилдәрҙе - алкоголиктарҙы, наркомандарҙы, психик ауырыуҙарҙы һ. б. танырға һәм улар менән дөрөҫ аралашырға өйрәтәләр.\n- Тәрән психологик белем хәрби һәм физик әҙерлек кеүек үк\nмөһим, - тип һанай БР Эске эштәр министрлығының лицензион -\nрөхсәт эштәре хеҙмәте начальнигы Виктор Магдыч. - Ҡатмарлы осраҡтар булғылай, һәм һаҡсыларҙың ғәмәлдә бындай хәлдәргә\nәҙер булмауы асыҡлана. Хәүеф янағанда һаҡсының ҡул аҫтындағы хәүеф сигналы төймәһенә баҫырға ла онотҡан\nсаҡтары билдәле, башҡа саралар күреү тураһында әйтеп торорғ а ла түгел.\nҺаҡсыларҙы уҡытыуға үҙ эшен яҡшы белгән белгестәр, фән кандидаттары һәм докторҙары, тәжрибәле кешеләр йәлеп ителә. Курстарҙы үтеүсе Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат, Ишембай, Туймазы һәм Нефтекаманың 44 һаҡ агентлығы вәкилдәре уҡытыу к имәлен юғары баһалай.\n- Үҙем дә уҡыным, һаҡсыларымды ла уҡыттым. Йәмғиәттең бөгөнгө хәлен иҫәпкә алғанда, был программа бик мөһим тип иҫәпләйем, - ти "Вымпел" һаҡ агентлығы директоры Рөстәм Әбдрәшитов. - Бөгөн заказсыларҙың һаҡсыларға булған талаптары ҡаты. Шуға күрә корпоратив мәҙәниәткә һәм аралашыу культураһына өйрәтеү дәрестәре айырыуса мөһим.\n- Әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һаҡ агентлыҡтары етәкселәренең барыһы ла был проектты тейешенсә ҡабул итмәй, - тип таный Виктор Магдыч. - Кемдер аҡсаһын йәлләй, кемдер етәксенең белеме етә, тип һанай. Мин бының менән килешмәйем. Һаҡ структураларының директорҙарына һаҡсыларҙың тәртибе, ғәҙәттән тыш хәлдә үҙен нисек тотошо - барыһы ла үҙ намыҫынд а булыуын оноторға ярамай.


Бушлай осрашыу Канадала - Видео чат №1 - егет йәки ҡыҙ менән танышып онлайн!\nБушлай осрашыу Канадала\nБер ни әһәмиәткә эйә түгел\nМин ҡыҙҙы эҙләп, рәсәй һәм Бдб илдәренән, йәки Прибалтикалаәммә рус теле менән, Канада Һәм ғаилә күсеп өсөн булдырылған. Арыҫлан йөрәге булыуы минең өсөн Бик мөһим, һәм тоғролоҡ бәйлелер. Барыһы яҡшы, әммә мин аңлай, Шулай ҡабул итергә әҙер түгел Һәм бер кем дә камил Кеше ниндәй була ул, мин Аңлағанса һәм асыҡлыҡ. Мин теләйем ҡыҙҙар өсөн кейәү Таба һәм мөхәббәт, бала хупланманы.\nМин тел, һиндә булған христиандар.\nҺыуыҡ, арыныҡ канадала йәшәй\nЭйе, ул һаман да сит Илдә һәм европала йәшәй, шуға Күрә, мөмкин булһа, һеҙ күсергә теләмәй. башҡа илдәрҙә. Эҙләп - н иммиграция өсөн инглиз Теленән белемен даими камиллыҡ менән Хеҙмәттәшлек ҡояш энергияһы тиклем хеҙмәт Австралияла йәшәй. Ожмах тураһында хыялланып тормош һәм Йылы һауа торошо тиерлек яратырға тейеш. Канада битенә рәхим итегеҙ таныштырҙы.\nҺеҙ бында бушлай ҡарарға мөмкин Булған бөтә ил менән файҙаланыусы теркәлгән.\nӘммә һеҙ теркәргә булған кешеләр Менән аралашҡандан һуң канада һыу Инеү генә түгел, әммә башҡа Илдә һәм донъяла. Әгәр һеҙ танышырға теләп, яратып Таба, табырға йыйыныусы яңы танышып, Дуҫтар, икенсе яртыһы, һеҙ беҙҙең Сайтҡа танышыу көтә.\nДюранго осрашыу Була: сайтта Таныша, унда Барыһы ла Булыуы\nTeití, kahore Te rēhita. Ko te free. Pae teití.\nбашҡа ҡыҙҙар менән теркәлгән ч рулетка бушлай таныша видео 24 ч рулетка рулетка видео чат бушлай теркәү видео чат танышырға мөмкин. случайных танышыу өлкән ҡыҙҙар өсөн танышыу видео таныш булмаған теркәлгән видео онлайн рулетка менән ҡыҙ ч плюс


Йәйен Өфөлә һыуҙа ял итеү өсөн 13 зона ойоштороласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЙәйен Өфөлә һыуҙа ял итеү өсөн 13 зона ойоштороласаҡ\n14:32, 14 мая 2014 Йәмғиәт\n2014 йылда Өфөлә халыҡҡа һыуҙа ял итеү өсөн 13 зона ойоштороласаҡ. Ағиҙел йылғаһы буйында «Ҡояшлы» һәм «Бельская» (Киров районы), «Нижегородка» һәм «Затон» (Ленин районы) пляждары эшләйәсәк. Ҡариҙел йылғаһы буйында Октябрь районында «Ҡояш яры» һәм «Сипайлово Сочиһы», Калинин районында «Ҡомло» («Песчаный») һәм «Йылға тамағы» («Устье») ял итеү зоналары асыласаҡ. Был хаҡта БР Өфө хакимиәтенең Граждандар именлеге идаралығы начальнигы Александр Сопин хәбәр итте.\nШулай уҡ пляждар күл буйҙарында эшләйәсәк – ул «Карьер» һәм «Матур» (Дим районы), «Ҡашҡаҙан» (Октябрь районы), «Гольфстрим» һәм «Ожмах яры» (Калинин районында Йылы күлдә) ял итеү зоналары.\nӘлеге ваҡытта Өфөнөң эҙләү-ҡотҡарыу отряды һыуҙа ял итеү зоналарында профессиональ ҡотҡарыусылар менән бергә дежурлыҡ ойоштороу өсөн студенттар араһынан ҡотҡарыусы-йәмәғәтселәрҙе йыя һәм өйрәтә.\n2013 йылда Өфөнөң эҙләү-ҡотҡарыу отряды хеҙмәткәрҙәре 185 кешене, шул иҫәптән 28 баланы ҡотҡара. Ойошторолған ял итеү зоналарында бәхетһеҙлек осраҡтары булмай. Йыһазландырымаған ял итеү урындарында былтыр 26 кеше батып үлә.\nТеги: йәйге ял,һыу инеү миҙгеле,хәүефһеҙлек


“Йәннәт, – тигән Бәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм, – әсәләрҙең аяҡ аҫтында”.\n“Аллаһы Тәғәлә, – тигән ул, – бәндәләргә төрлө гонаһтары өсөн бирергә тейешле язаларын үҙ теләге менән Ҡиәмәт көнөнә тиклем ҡалдырып тора, ата-әсәгә баш бирмәү кеүек гонаһты ғына ярлыҡамай, язаһын был донъяла уҡ бирә”. Сөнки ата-әсәне рәнйеткән кеше үҙен Аллаһҡа тиңдәш итеп тотоуға бәрәбәр.\nИслам ҡаршыһында ҡатын-ҡыҙҙың дәрәжәһе бигерәк тә оло. Ул – тәрбиәсе. Баланың, буй еткән кешенең, кешелектең күркәм холҡон ҡойоп ҡуйыусы зат.\nШуға ла мосолман уның үҙен дә күҙ ҡараһы һымаҡ һаҡлап тота, түбәнлеккә төшөүҙәрҙән, аҙғынлыҡҡа бирелеүҙәрҙән, беҙ-\nҙең замандағы кеүек эсеү-тартыуҙарҙан ҡурсалап ҡына тора.\nБәйғәмбәребеҙ: “Үҙегеҙ динле булығыҙ, шул саҡта ҡатындарығыҙ ҙа динле булыр; ата-әсәгеҙгә ҡарата илтифатлы, түбәнселекле булығыҙ, үҫеп еткәс, үҙегеҙҙең балаларығыҙ һеҙгә ҡарата түбәнселекле булыр”, – тигән.


Сәхнәлә – агитбригада\n24 Апрель 2019, 18:56\nҺәр йыл һайын район һәм ҡала халҡы “әртис тиреһен кейеп”, бер шаулап ала. Хатта ғүмерендә сәхнәгә сығып та ҡарамаған офис хеҙмәткәрҙәре зал тулы тамашасылар алдында шундай итеп бейеп һәм йырлап күрһәтә...\nБыйыл смотр-конкурс Башҡортостандың 100 йыллығына арналды һәм унда агитбригадалар сығыш яһаны. Концерт барышында моңло халыҡ һәм заманса йырҙар ҙа, дәртле һәм лирик бейеүҙәр, рухлы шиғырҙар, сәхнәләштерелгән әҫәр өҙөктәре яңғыраны. Йәйғор төҫө һымаҡ бер-береһен алыштырып торған концерт номерҙарын ҡарап күҙҙәр ҡамашты. Әйткәндәй, беҙҙең коллектив та был саранан ситтә ҡалманы. “Журналист яҙмаһынан” тип атаныҡ сығышыбыҙҙы.\nКонкурс булғас, уның еңеүселәре лә, еңелеүселәре лә була. Шулай итеп, беренсе урынды ҡаланың 2-се мәктәбе менән үҙәк ҡала дауаханаһы яуланы. Икенсе урынды Баймаҡ лицей-интернаты, 3-сө мәктәп, ҡала һәм район хакимиәте коллективтары бүлеште. Өсөнсө урынға Өфө яғыулыҡ-энергетика колледжының Баймаҡтағы филиалы, Урал аръяғы агросәнәғәт колледжы, “Йылылыҡ селтәре” ЯСЙ-һы һәм Баймаҡ юл-ремонт-төҙөлөш идаралығы лайыҡ булды. Үҙенсәлекле сығыш - балалар ижады үҙәге, мәғрифәтселек эше - райондың мәғариф бүлеге, традицияларҙы һаҡлаған - “Баймаҡ водоканалы” МУП-ы, үҙенсәлекле сценарий - урман хужалығы коллективтары, үҙенә бер төрлөлөк күрһәткән - Ғата Сөләймәнов исемендәге балалар сәнғәте мәктәбе, иң яҡшы музыкаль-әҙәби композиция өсөн район китапханаһы бүләкләнде.


Өфөлә иртәгә «Газпром»дың ҡышҡы спартакиадаһы башлана\nЯрышта ҡатнашыусыларға тәбрикләү һүҙе менән Республика Башлығы мөрәжәғәт итте.\nИлдең берҙәм газ тәьминәте системаһында мөһим урын биләгән Башҡортостанды «Газпром» менән ике яҡ өсөн дә файҙалы хеҙмәттәшлек ептәре бәйләй. Республиканың баш ҡалаһында үткән спартакиада иһә бәйләнештәрҙе тағы киңәйтә. Бындай спорт ярыштары һис шикһеҙ кешеләрҙе берләштерә, берҙәмлекте нығыта, Рәсәйҙең иң күркәм ҡалалары менән танышырға ярҙам итә. Был исемлек хәҙер бер нисә быуын данлыҡлы спортсыларҙы тәрбиәләгән Өфө ҡалаһы менән дә тулыланды. Спартакиадала ҡатнашыусыларға ныҡлы һаулыҡ, уңыштар һәм сағыу еңеүҙәр теләйем, тиелә Рөстәм Хәмитовтың ҡотлауында.


25 Июль 2018, 13:29\nБашҡортостан халҡының 1,2 миллиард һум күләмендә мөлкәт һалымына бурысы йыйылған. Ҡаҙнаға 10 мең һумдан ашыу бурысың булыуы Рәсәйҙән ситкә сығармау өсөн нигеҙ булып тора.\n1 июнгә ҡарата 35 меңдән ашыу кешенең мөлкәт һалымы буйынса 10 меңдән күберәк түләүе бар. Бөтәһе бер миллиард 218 мең һум тирәһе дөйөм бурыс йыйылған.\nЙәйге ял ваҡыты етте. Күптәр сит илдәрҙә, диңгеҙ буйҙарында ял итергә ынтыла. Әммә ҡайһы берәүҙәр түлән¬мәгән бурысы арҡаһында күңелһеҙ хәлгә тарыу ихтималлығы хаҡында уйламай ҙа. Бындай граждандарҙы аэропортта рейсҡа яҡын да юлатмаясаҡтар. Ә инде суд приставтары ҡуйған сикләүҙе тиҙ генә юҡҡа сығарыу мөмкин түгел. Бының өсөн барлыҡ һалымыңды, улар өсөн йыйылған пеняны түләү һәм башҡарыу эшенең туҡтатылыуы кәрәк. Күңелһеҙ хәлгә тарымаҫ өсөн һалым органдары бурысты ваҡытында ҡап¬лап барырға тәҡдим итә.\nӘйткәндәй, бығаса граждандарҙың 600 миллион һум тирәһе бурысын һыҙып ташларға йыйыныуҙары хаҡында хәбәр булғайны. Был ташлама 2013 йылға тиклем түләүе булғандарға ҡағыла. Ошо датаға тиклем өс миллиард 100 миллион һум йыйылған һалым дөйөм бурыстың 20 проценттан аҙырағын тәшкил итә. Ә 2014 – 2016 йылдарҙағы барлыҡ һалым мотлаҡ түләнергә тейеш.\nҮҙебеҙҙән дә артып ҡала\nБыйыл дүрт айҙа Башҡортостан ситкә 30,4 миллион доллар күләмдә ашлыҡ оҙатҡан. Былтырғы ошо осор менән сағыштырғанда, был 3,2 тапҡырға күберәк һәм дөйөм экспорт күләменең 2,4 процентын тәшкил итә.\nБашлыса иген (15 миллион доллар, барлыҡ агросәнәғәт комплексы тауар¬ҙарының 49,3 проценты), май (7,5 миллион доллар, 24,7 процент), шулай уҡ шәкәр һәм шәкәр ризыҡтары (4,4 миллион доллар, 14,5 процент) һатылған. Бүтән илдәр бойҙай, һоло, ҡарабойҙай һәм май культураларын теләп ала. Башҡортостан ашлығы Әзербайжан, Монголия, Латвия, Литва, Беларусь, Бельгия, Египет, Иран, Израиль, Төркиә һәм Сәғүд Ғәрәбстанына оҙатыла.\nДеполар ҙа, штат та күбәйә\nРеспублика Хөкүмәте янғын һүндереү-ҡотҡарыу көстәрен 2030 йылға тиклем үҫтереү стратегияһын раҫланы. Уға ярашлы, 11 яңы депо барлыҡҡа киләсәк һәм янғын һүндереүселәр штаты 1058 кешегә артасаҡ.\nРеспубликалағы янғын һүндереү деполары бынан 70 йылдар элек төҙөлгән. Ә ҡайһы бер ауылдарҙа был юҫыҡта эш үтә хәүефле тора, махсус биналар юҡ. Шуға ла эҙмә-эҙлекле рәүештә деполар төҙөү был стратегияның өҫтөнлөклө йүнәлеше булып тора. Уның сығымы аҙыраҡ булған һәм тиҙ төҙөлә торған өлгөләренә баҫым яһаласаҡ.\nБеренсе этапта, 2018 – 2020 йыл¬дарҙа, 11 депо бинаһын файҙаланыуға тапшырыу планы ҡаралған. Шуның өсәүһе быйыл Йылайыр, Үрге Әүжән һәм Темәстә барлыҡҡа килһә, берәүһе киләһе йыл – Красноусол ауылында.\nБөгөн халыҡтың хәүефһеҙлеге һағында торғандарының паркы иҫкер¬гән. Ошо йәһәттән уларҙы тулы¬һынса яңыртыуға өлгәшеләсәк, 292 автоцистерна һатып алынған. 11 райондағы янғын һүндереү¬селәрҙең автобаҫҡысы булмауы ла бәкәлгә һуға. Был проблема ла бер-бер артлы хәл ителәсәк. Бындай ҡорамал менән иң тәүҙә күп ҡатлы социаль тәғәйенләнештәге объекттары булған Мәсәғүт, Красноусол, Малаяҙ ауылдары тәьмин ителәсәк.\nОсоп ҡына бараһы...\nБығаса Башҡортостандан Новосибирск ҡалаһына йөрөү мәшәҡәтле булды. Тәүҙә Мәскәүҙә икенсе транспортҡа күсеп ултырырға йәки Нижневартовскиҙа туҡталырға кәрәк ине.\nТап шуға ла Өфөнән Новосибирск ҡалаһына тура оса башлаған заманса “Embraer 170” самолеты пассажир¬ҙар¬ҙың күптәнге хыялын тормошҡа ашырҙы. 78 кешегә иҫәпләнгән һауа транспорты аҙнаға ике тапҡыр – шишәмбе, шәмбе көн¬дәрендә рейсҡа сыға. Хәҙер пас¬сажирҙарҙың юлдағы ваҡыты биш сәғәткә ҡыҫҡарҙы.\nЙомортҡа, ҡош ите...\nБыйыл ғинуар–апрель айҙарында ауыл хужалығы ойошмаларында ҡош ите етештереү 2,06 миллион тонна тәшкил иткән. Был былтырғы ошо осорҙан 4,2 процентҡа күберәк, йәғни бөтәһе 1,98 миллион тонна булған.\n11,92 миллиард дана йомортҡа алынған, ул 1,9 процентҡа күберәк. Былтыр ошо осорҙа 11,7 миллиард дана иҫәпләнгән. Дүрт айҙа Тамбов, Ростов, Тула, Пенза өлкәләрендә, Мари Иле һәм Ҡырым республикаларында ҡош ите етештереү артҡан.\nӘстрхан өлкәһе йомортҡа алыуҙы 1,8 тапҡырға арттырып, был юҫыҡта иң алда бара. Ставрополь крайы, Рязань, Ленинград, Ярославль өлкәләре, Мордва һәм Татарстан республикалары шулай уҡ йомортҡа етештереүҙе күтәргән. Әйткәндәй, ҡошсолоҡ — ауыл хужалығында уңышлы үҫешкән тармаҡтарҙың береһе.


Ҡурайсылар берекмәһе - Йомабай ҡурайсы\n“Мин уның менән 1927 йылда Германияға, Беренсе бөтә донъя күргәҙмәһенә барыр алдынан таныштым. Ул бик матур кеше ине, мөһабәт кәүҙәле, ҡарағусҡыл, мөләйем йөҙлө, аҡыллы ҡарашлы. Беҙҙең концерттар Майндағы Франкфурттың Ҙур опера театрында барҙы. Йомабай ҡурайҙа башҡорт көйҙәрен уйнаны, һәм был иҫ киткес ине! Ғәжәп саф, яңы һәм һоҡландырғыс! Залдағы туп-тулы сит ил тамашасыларының ошо һоҡланғыс һәм илаһи музыкантҡа арнаған ҡайнар алҡыштарын, уның оло уңыштарын яҡшы хәтерләйем. Минең үҙемә лә Йомабай менән бергә сығыш яһау бәхете тейҙе. Ана шул концерттарҙа унан отоп алған һәм уның юғары оҫталыҡта ҡурайҙа оҙатыуында “Абдрахман” һәм “Байыҡ” йырҙарын йырланым. Иҫ киткес талантлы музыкант-ҡурайсы Й.Иҫәнбаев менән булған сығыштарымды мин яҡты музыка байрамы итеп күңелдә һаҡлайым. Был талантлы шәхес тураһындағы изге хәтирәләрҙе һаман күңелемдә йөрөтәм. Уны онотоу мөмкин түгел”,- тип яҙған 1973 йылдың 16 декабрендә СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Ирма Петровна Яунзем Ғата Сөләймәновҡа уның үтенес-һорауына яуап итеп.\nӘ, ғөмүмән, ҡурайҙың сит ил сәхнәләрен яулауы 1925 йылда Парижда башлана. Ҡурай моңон беренсе булып сит ил сәхнәләренән яңғыратҡан, тәүгеләрҙән булып ҡурай сәнғәтен профессиональ сәхнәгә алып сыҡҡан бөйөк ҡурайсы Йомабай Иҫәнбаев тураһында һүҙебеҙ.\nПарижда декоратив сәнғәттең 1-се Бөтә донъя күргәҙмәһендә СССР халыҡтарының ижадына арналған концерттарҙа ҡатнашыу өсөн РСФСР Мәғариф халыҡ комиссариаты саҡыртыуы буйынса 1925 йылдың июнь айында ҡурайсы Йомабай Иҫәнбаев Мәскәүгә килә. Ошо уҡ маҡсат менән башҡалаға ҡаҙаҡ, украин, үзбәк, азербайжан, әрмән һ.б. республикаларының билдәле артистары йыйыла.\nМәскәү тамашасылары париж концерттары программаһын ике тапҡыр ҡарай. Милли республикалар артистарының, айырыуса Йомабай Иҫәнбаевтың, сығыштары ифрат юғары баһа ала. Был ул саҡта илдең төп гәзите “Правда”ла баҫылған материалдарҙаласағыла: “Прекрасный концерт! Истинный “гвоздь сезона”, если угодно – башкирский курайчи Исенбаев, киргизский “анши” (певец) Амре Кашаубаев, узбекская танцовщица и певица Тамара Ханум, армянское инструментальное “трио” Сукиасов, Харибекишвили и Кахуров – подлинные народные артисты (не по “почетному званию” только) союзных республик. Их “примитивы” не уступают похудожественной высоте творчества и исполнения лучшим номерам европейских виртуозов, а если сравнить “орудия производства”, то и побивают рекорд: какими скромными средствами достигают они потрясающего эмоциального и эстетического воздействия на слушателя!” (“Правда”, 26 июня 1925 г.)\n“Известия”гәзитендә лә шундай уҡ һоҡланыу: “Здесь – подлинный быт и музыкальный дух самого народа, и многое звучит нетолько любопытно, но в высокой мере свежо, глубоко и ярко. Прекрасны задумчивые песни, исполненные на инструменте “курай” башкиром Исенбаевым и киргизские примитивы, исполненные Кашаубаевым”. (“Известия”, 26 июня 1925г.).\nРәсәй филармонияһы идараһы ҡарары менән париж концерттарында ҡатнашыу өсөн 1925 йылдың 9 июлендә Мәскәүҙән юлға сыҡҡан төркөмдә Йомабай Иҫәнбаев, ҡаҙаҡ йырсыһы Әмре Ҡашаубаев, әзербайжан йырсыһы Шәүкәт Ханум Мамедова, үзбәк йырсыһы Ҡарый Яҡупов, үзбәк бейеүсеһе Тамара Ханум һ.б. була. Беренсе концерт 20 июлдә декоратив сәнғәттең Бөтә донъя күргәҙмәһе ойошторолған бинала, ә ғөмүмән, Париждың төрлө театрҙарында бөтәһе 11 концерт күрһәтелә.\nПариж тамашасыһының тәъҫораттары түбәндәге юлдарҙа асыҡ сағыла:\n“Неделя русского этнографического искусства в зале “Комедия” отличается от тех концертов, на которых нам обычно приходилось бывать. Мы увидели зрелище ввысшей степени интересное, мы услышали захватывающую музыку Туркестана, Украины, Урала и Кавказа в ее нетронутом примитивном виде. В то же время в нейнет ни гармонических, мелодических искажений, ни перемещения звука, что нарушило бы своеобразный характер. Песня киргизов, башкир, великороссов исполнялись певцами с их подлинными интонациями и музыкальные пьесы на настоящих самодельных инструментах.\n...Временами к этим струнным звукам присоединялся тоскующий и тонкийзвук свирели – это замечательный музыкант башкир Исенбаев играет на курае художественные и очаровательно-меланхолические арии. Курай отличается особенностью окутывать мелодию звучной дымкой...”. (“Парижский еженедельник”, 31 июля 1925 г.).\nКонцерттарҙың береһендә йәш бер ханым сәхнәгә йүгереп менә һәм ҡурайсының рөхсәте менән ҡурайҙың эсенә күҙ һала, уның ябай көпшә икәнен күреп шаҡ ҡата. Зал тағы ла ҡайнар алҡыштарға күмелә, ә теге ҡатын, ҡулындағы алтын балдағын сисеп, ҡурайсының һуҡ бармағына кейҙерә.\nСорбонна профессоры Перно, Йомабай Иҫәнбаевты фонография кабинетына саҡырып, “Урал”, “Буранбай”, “Байыҡ”, “Ҡара юрға” көйҙәрен яҙҙырып ала. Йомабай Иҫәнбаевтың Сорбонналағы фонояҙмаларының (интернеттан профессор Перноның фондының каталогын таптыҡ, әммә унда Йомабай Иҫәнбаевтың яҙмалары инмәгән. Күрәһең, Перно бөтә яҙмаларын да фондҡа индереп, теркәп өлгөрмәгән, тимәк яҙманың үҙен табырға кәрәк, уларҙың Париж милли китапханаһының аудио-видеояҙмалар департаментында һаҡланыуы ихтималлығы ҙур) күсермәһен юллап алыу бурысы тора алдыбыҙҙа.\n1927 йылдың йәйендә Германияның Майндағы Франкфурт ҡалаһында Бөтә донъя музыка күргәҙмәһе ойошторола. Күргәҙмәлә 22 - 31 июлдә үткәрелгән рус музыка аҙнаһында ҡатнашыу өсөн тупланған совет этнографик төркөмөнөң етәксеһе итеп домрасы һәм дирижер, 1919 йылда беренсе профессиональ домрасылар ансамблен ойоштороусы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1925 й.) Григорий Любимов тәғәйенләнә. Төркөмдөң составында Йомабай Иҫәнбаев та була. Совет артистары 1500 урынлы Ҙур опера театрында 9 концерт күрһәтә. Шул саҡтағы “Франкфуртер Цейтунг” гәзитендә баҫылған “Профессор Г.Любимовтың етәкселегендә айырым мәшһүр башҡарыусылар ҡатнашыуында күрһәтелгән тамаша бөтә көткәндәребеҙҙе үтеп китте” (“Советская Башкирия”, ”Кураист”. Х.Хабиев. 7 октября 1958 г.) тигән баһа сығыштарҙың кимәле тураһында һөйләй.\nЙомабай Иҫәнбаев иптәштәре менән сит илдәрҙә гастролдә\nМәшһүр ҡурайсы күргәҙмәнән һуң төркөм составында Германия, Швейцария, Бельгия, Голландия илдәрендә биш ай дауамындағы гостролдәрҙә, йәмғеһе 54 концертта ҡатнаша. Күргәҙмәлә һәм был концерттарҙа ул яңғыҙ башҡарыуҙан тыш, алдараҡ мәғлүм булыуынса, йырсы Ирма Яунзем башҡорт халыҡ йырҙары “Абдрахман”, “Байыҡ”ты йырлағанда ҡурайҙа ҡушылып уйнай. Сит илдәрҙәге гастролдәрҙән Һуң Өфөлә Башҡорт драма күсмә театрында ҡурайсы–артист булып эшләй. 1929 йылда тыуған яҡтарына ҡайта. Шуныһы ла мәғлүм: ауылына ҡайтҡас, колхоз ойоштороуҙа ҡатнаша, бер нисә йыл хужалыҡ рәисе була. 1940 йыл нахаҡҡа ҡулға алынып төрмәлә ултырып сыға. 1989 йылда Хәйбулла районында үткәрелгән Йомабай Иҫәнбаев көндәрендә ҡурайсының улы Салихйән ағай (Йомабай ҡурайсының Баймаҡ районының Иҫке Сибай ауылында йәшәгән ҡыҙҙары Рафиға һәм Фәриғә апайҙар ҙа байрамдың оло ҡунаҡтары булды) былай тип һөйләне: “Атайымдан 1941 йылда һуғышҡа китешләй Ульяновск ҡалаһынан хат килде, һуңғы хәбәрен 1943 йылда алдыҡ”. Мәшһүр ҡурайсы 1943 йылда Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған, тип фараз итергә мөмкин. Бала сағына килгәндә, шул мәғлүм: 1891 йылдың 21 сентябрендә хәҙерге Хәйбулла районының Үрге Смаҡ ауылында тыуған. Бәләкәйҙән халыҡ йырҙарына, көйҙәренә ғашиҡ булып үҫә. Ҡурай сәнғәте буйынса һабаҡтарҙы ауылдашы, талантлы халыҡ музыканты һәм педагогы Һибәтулла Ҡотошовтан ала. 17 йәшендә уның репертуарында 100–ҙән ашыу көй булғаны билдәле. Шағир Ҡәҙим Аралбаев “Башҡортостан” гәзитенең 1991 йыл 15 июнь һанында Йомабай Иҫәнбаевтың шәжәрәһен баҫтырҙы:\nЙомабай Иҫәнбаевтың шәжәрәһе\nРәссам Өлфәт Ҡобағошовтың “Ағиҙел” журналының 1988 йыл, 8-се һанында баҫылған “Йыйын тигән йола бар” тигән мәҡәләһендә бала сағында Йомабай Иҫәнбаевты күргән, ҡурайын ишеткән Гәрәй Ярлыҡаповтың хәтирәләре килтерелә:\n”Миңә бала саҡта, революциянан Һуң, 1923 йылда булҺа кәрәк, Аҡтүбәлә ҙур йыйында булырға тура килде. Уны ҡаҙаҡтар менән башҡорттар бергә үткәрҙе. Башҡорт яғынан бик күп йырсылар, ҡурайсылар, батырҙар килгәйне…\nҠурайсылар бәйгеһендә Йомабай Иҫәнбаев беренсе урын алды. Ул тәүҙә йырҙыңтарихын һөйләп бирә, йырламаҫ борон һүҙҙәрен әйтеп сыға. Уйнағас, шул тиклем моңло, һүҙҙәрен асыҡ итеп әйтеп йырлай, шулай итеп, уға тиңләшеүсе булманы…”\nЙомабай Иҫәнбаевтың остазы, Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе Үрге Смаҡ ауылының данлы ҡурайсыһы Һибәтулла Ҡотошов (вафаты 1910 йылда) – түңгәүер ырыуының борондан килгән ҡурайсылар мәктәбен дауам итеүсе булған. Ирәндек – Һаҡмар зонаһы (бөрйән ырыуы) оҫталары кеүек, түңгәүерҙәр ҙә оҙон ҡурайҙа, күкрәк моңон ҡушып уйнай. Репертуарҙарында үҙенсәлекле марштар бар: “Хәйбулла маршы”, “Дәләү Ғәйшә”, “Фарсы маршы” (Петр батшаның Азов походы менән бәйле), “Ҡараһаҡал маршы”, “Аллаяр батыр” һ.б.\nҺибәтулла Ҡотошовтың күренекле уҡыусылары – Йомабай Иҫәнбаев, Солтанморат Насиров (хәҙерге Йылайыр районының Сәлим ауылынан); артабанғы быуын - Ишҡәле Дилмөхәмәтов (хәҙерге Йылайыр районы Иҫке Яҡуп ауылынан), өсөнсө быуын – Ишҡәле ҡурайсының уландары Ишмулла, Сәйфулла Дилмөхәмәтовтар. Мәшһүр ҡурайсы, йырсы, импровизатор, Башҡортостандың халыҡ, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы F.Сәләм һәм С. Юлаев исемдәрендәге премиялар лауреаты Ишмулла Дилмөхәмәтов үҙенең Йомабай Иҫәнбаев менән бер үк халыҡ сәнғәте мәктәбе вәкиле булыуын ғорурланып телгә ала торғайны. Бөгөн был мәктәптең традицияларын дауам итеүселәр - Сәйфулла Дилмөхәмәтовтың уҡыусылары, шул иҫәптән, Хәйбулла районының “Түңгәүер” ансамбле ҡурайсылары. Сәйфулла ағай, 1812 йылғы Ватан һуғышына түңгәүер ырыуынан Аллаяр батырҙы нуҡталап алып барғандар. Шунда ҡурайсылар ат өҫтөндә уйнап барған марш “Аллаяр батыр” исеме менән беҙҙең көндәргә килеп еткән, тип һөйләй торғайны.\nЭлек йыш ҡына көйгә ижад итеүсеһенең исеме бирелә торған булғанын һәм “Аллаяр батыр” көйөнөң музыкаль төҙөлөшө үрҙә бәйән ителгән мәктәптең үҙенә генә хас моң буяуҙарынан туҡылғанлығын иҫәпкә алғанда, Йомабай Иҫәнбаевты тәрбиәләгән халыҡ сәнғәте мәктәбе тарихында Аллаяр ҡурайсы ла булған, тип фараз итергә мөмкин. Сәйфулла ағай, Йомабай Иҫәнбаевтың һәм атайымдың башҡарыу сәнғәтенә шулай уҡ Ғәбит ҡурайсының (Ғәбит Ибраһим улы Бараковтың (1857-1927) тамырҙары хәҙерге Баймаҡ районы Йомаш ауылынан. Йомаштан Исмаҡай ауылы, Исмаҡайҙан Түш ауылы (хәҙерге Хәйбулла районы) бүленеп сыға. Ғәбит ҡурайсы күпмелер ғүмерен Түш ауылында, артабан хәҙерге Баймаҡ районының Ислам, Бөрйән-Йылға ауылдарында йәшәй, һуңғыһында донъя ҡуя) йоғонтоһо ҙур булған, атайым уны тәрән ихтирам менән телгә ала торғайны, тип һөйләгәйне. Ғәбит ҡурайсының улы Сәғәҙәт Бараковтың башҡарыу үҙенсәлеге, репертуары Ишҡәле ҡурайсыныҡынан (икеһенең дә яҙмалары Өфө дәүләт сәнғәт институтының фольклор кабинетында һаҡлана) айырылмай тиерлек. Был инде түңгәүер ырыуы һәм бөрйән ырыуы ҡурайсылары мәктәптәренең үҙ-ара тығыҙ бәйләнештәре тураһында һөйләй.\nЙомабай Иҫәнбаевтың уйнауын яҡындан ишеткән (хәҙер инде мәрхүмдәр) Әхмәҙиә Юланов (Үрге Смаҡ), Мәхмүтйән Арғынов (Йылайыр районы, Матрай ауылы): “Шул хәтлем зәһәр уйнай ине, тыңлағанда хатта сәстәр үрә тороп кире ята торғайны”, – тип һөйләнеләр миңә 1988 йылда.\nЙомабай Иҫәнбаевтың ҡурайсы булараҡ профессиональ эшмәкәрлеге 1925–29 йылдарға тура килә. Көнбайыш Европа тамашасыһы алдында сығыштары тураһында тәьҫораттарын һөйләтер өсөн был осорҙа уны төрлө осрашыуҙарға саҡыралар.\n1927 йылда Өфө сәнғәт техникумында уҙған осрашыуҙа Йомабай Иҫәнбаевтың һөйләгәнен тыңлаған, ул саҡта әле йәш ҡурайсы, һуңынан Башҡортостандың халыҡ артисы, Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, С.Юлаев исемендәге премия лауреаты Fата Зөлҡәфил улы Сөләймәнов хәтирәләренән:\n“1925 йылдың йәйендә, – тип һүҙ башланы ҡурайсы, – Башҡортостан Үҙәк Башҡарма комитетына Мәскәүҙән, Мәғариф халыҡ комиссары А.В.Луначарскийҙан телеграмма килгән. Унда Парижда асыласаҡ Бөтә донъясәнғәт күргәҙмәһендә ҡатнашыу өсөн ҡурайсы кәрәк булыуы хаҡында әйтелә. Ошо уңайҙан Йылайыр кантонына мөрәжәғәт иткәндәр. “Кантон Башҡарма комитетырәйесе Айнулла Бикбов мине саҡыртып алды ла: “Йомабай ҡустым, Парижға бараһың. Наполеонды еңгән атай–олатайҙар йөрөгән урамдарҙан һин дә йөрөп ҡайтәле”,– тине.\nПарижда буласаҡ концерт программаһын ике тапҡыр Мәскәү тамашасыһына күрһәттек. Газеталарҙа “Концерт прораммаһы һоҡланғыс, тәү ҡарашҡа бик “примитив” күренгән ҡоралдарҙа уйнаусыларҙың, йырсыларҙың, бейеүселәрҙең башҡарыу оҫталығы Европа виртуоздары сығыштарынан бер яғы менән дәҡалышмай ,– тип юғары баһа бирелде, ә нарком Луначарский: “Ҡурайҙың урыны – профессиональ сәхнәлә”, – тип әйтте.\n… Париждың ҙур театрҙарының береһе тамашасылар менән шығырым тулыине. Тәүҙә сәхнә артында “Урал” көйөн уйнаным. Шаршау әкрен генә асылғас,башҡорт милли кейемендә сәхнәгә ҡурайһыҙ ғына сыҡтым. Унан йыуан ағас төбө эргәһендә “үҫеп ултырған” ҡурай үләнен (Й.Иҫәнбаевтың сығышына Урал тәбиғәтен һүрәтләгән декорация эшләнә – Ю.F.) бик һаҡлыҡ менән ҡырҡып алдымда үлсәп, уйымдар яһап, “Байыҡ”ты уйнап ебәрҙем. Уйнап бөтөүем булды, залдағылар геү килеп ҡул сапты. Ҡурайымды уң ҡулыма тотоп баш эйәм, ә күңелгәйыр килә:\nҠаһым түрә менгән һор юрғаның, һай кем,\nМаңлайында булыр ҙа урайы,\nҠаһым түрә фарман биргән саҡта, һай кем,\nУң ҡулында булыр ҙа ҡурайы.\nҠасандыр башҡорт ир–арыҫландары, Наполеонды еңеп, Париж урамдарындаоло тантана уҙғарғанда, Ҡаһым түрә лә бит ҡурай уйнаған… Мин дә шулҡаһармандар эҙенән килеп, Байыҡ сәсәндең көйөн башҡарҙым, тип, ғорурланып сәхнәнән сығып киттем…“\n(”Ҡурайсы даны”, Ғата Сөләймәнов. “Совет Башҡортостаны”. 1988 йыл, 18июнь).\n1989 йылда Хәйбулла районында Йомабай Иҫәнбаев көндәрендә миңә данлыҡлы халыҡ йырсыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Бибикамал Мәһәҙи ҡыҙы Мәһәҙиева (1914–1992) менән әңгәмәбеҙҙе магнитофонға яҙып алырға насип булды. Бибикамал апай ҡурайсы хаҡында хәтирәләре менән уртаҡлашты:\n“Мин Йомабай ағай менән 1936 йылда таныштым. Өфөлә театр училищеһендәуҡып йөрөгән саҡ. Ул осорҙа Министрҙар Советында Шаһимәрҙәнов тигән кешеэшләй ине. Шул Сәләм ағай Fәлимовҡа: “Миңә үҙеңдең ҡурайсыларыңды, йырсыларыңды күрһәтеп, бер концерт ойоштор әле”,- тигән. Ул саҡта Сәләм ағай фольклор йыйыу, халыҡ таланттарын асыу менән шөғөлләнә ине. Шулай бер көндөбеҙҙе Министрҙар Советына саҡырҙылар. Унда ҙур зал бар икән. Минең менән бергә ҡурайсы Fәйфулла Сарбаев (ул минең менән бергә уҡыны), драма театрынан Fәлиәстән Шәмсетдинов, Таңһылыу Рәшитова, Талиға Бикташева, пианинола уйнарға Йыһангиров тигән ағай һәм Йомабай Иҫәнбаев барған икән. Мин йәш, оялсан ҡыҙ бала, артыҡ тиҙ таныша белмәйем. Уларҙың кемдәр булыуын аҙаҡҡына белдем.\nЙырларға тип уйлаһам, ҡушылып уйнарға ҡурайсы юҡ. Аптырап, юғалып ҡалдым. Кәйефем төштө, ни эшләргә лә белмәй сәхнә артында торһам, Сәләм ағай яныма килде.\n– Ниңә аптырап тораһың? – тип һорай.\n– Йырларға тиһәм, ҡурайсы юҡ. Мин йырламайым инде, былай булғас, – тим.\n– Һе, иҫең киткән икән юҡҡа. Хәҙер үҙеңде Парижда ҡурай уйнап ҡайтҡан ҡурайсы менән йырлатам, – тип ул мине етәкләп алып китте.\nКоридорға сыҡһам, оҙон буйлы, киң күкрәкле, һоп–һоро күҙле, сөм–ҡара мыйыҡлы ағай тора. Уның ошо ҡарашын әле лә хәтерләйем. Сәләм ағай беҙҙе таныштырҙы.\n– Йомабай ағай, бына беҙҙең йырсы ҡыҙыбыҙ, – ти. Әле йырларға тейеш ине, ҡушылып уйнарға ҡурайсыһы юҡ. Ярҙам итмәҫһегеҙме икән?\n– Ә, түңгәүер ырыуы икәнһең, – тип ҡәнәғәт йылмайҙы Йомабай ағай.\n– Башҡорт халыҡ йырҙары “Һандуғас”ты, “Ғилмияза”ны йырлармын тигәйнем,– тинем.\n– “Һандуғас” ни Әбйәлил яғының көйө, уны һеҙҙең Ташбулат, Байым яҡтарында, Учалы районы башҡорттары яратып йырлай, – ти ағай.\n– Әйҙә, булмаһа йырлап ҡарайыҡ. Йомабай ағай ҡулына ҡурай алды ла миңәйырлап ҡарарға ҡушты. Тыңлап ҡараны ла: “Юҡ был ҡурай һинең тауышҡабармай”, - тип ҡурай һалынған һауытынан икенсе ҡурайын тартып сығарҙы. Былҡурайының көйө минең тауышҡа тап килде һәм беҙ ике йырҙы йырлап ҡараныҡ.\n– Тағы ниндәй йырҙы йырлайһың? – тине ул.\n– Әллә, һораһалар, бәлки йырлармын,– тим.\n– Ярар, ҡәрендәш ҡурҡма, бөтәһе лә һәйбәт булыр, – тине Йомабай ағай. Уның һүҙҙәре мине тынысландырҙы.\nТалиға Бикташева, Таңһылыу Рәшитова һ.б. танылған артистар сығыш яһағандан һуң беҙгә лә сират етте. Сәләм ағай:\n– Хәҙер беҙҙең иң йәш йырсыбыҙ йырлай, ә уға Париж ҡалаларында йөрөпкилгән ҡурайсы Йомабай Иҫәнбаев аккомпанировать итә, – тип иғлан итте. –Беҙҙең ҡыҙҙар Париж ҡыҙҙарынан ҡалышмай ул.\nБына шулай Йомабай ағай менән “Һандуғас”ты, “Ғилмияза”ны йырланым. Аҙаҡ тағы йырлауымды һоранылар. Жюриҙа ултырған олпат бер ағай, “Буранбай”ҙы йырлаһын, тигән. Мин аптырап ҡалдым.\n– Мин “Буранбай”ҙы йырлағаным юҡ, – тим Йомабай ағайға. – Борсолма, ҡәрендәш, хәҙер йырларбыҙ.\nҺәйбәт йырлайһың, ҡәрендәш, – тине.\nАртабан Йомабай ағай үҙе сығыш яһаны. “Һырдаръя”, “Ильяс”, “Әлмөхәммәт кантон” һ.б. көйҙәрҙе башҡарҙы. Ә бына “Ялан Йәркәй” көйөн шундай юғарытонда уйнаны, ул әле лә ҡолаҡта сыңлап тора кеүек.\nҺуңынан миңә бик күп ҡурайсыларҙы тыңларға, уларға ҡушылып йырларғатура килде, әммә ошолай ҙа оҫта, нәзәкәтле итеп уйнағандарын хәтерләмәйем”.\nЙомабай Иҫәнбаев тыуған ауылына ҡайтҡас та ҡулынан ҡурайын төшөрмәй, ҡайҙа ғына саҡырһалар ҙа бара, концерттарҙа ҡатнаша. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, 30–сы йылдарҙа фонографҡа фольклор өлгөләрен яҙҙырған халыҡ йырсылары, музыканттары араһында ниңәлер Йомабай Иҫәнбаев юҡ. Яйы сыҡмаған, күрәһең. Йомабай ҡурайсының уйнауының тәьҫир көсө тураһында уны тыңлаған кешеләр аша аҙмы–күпме билдәле, әммә башҡарыу үҙенсәлектәре тураһында мәғлүмәттәр юҡ дәрәжәһендә. Мәшһүр композитор, ҡурайсы Заһир ағай Исмәғилев менән ҡурайсы Ғата ағай Сөләймәновтарҙың: “Йомабай Иҫәнбаев өзләмәй генә, күкрәккә һалып уйнарға яратҡан”, тигән мәғлүмәте иҫтә. Халыҡ хәтерендә шулда һаҡлана: Йомабай Иҫәнбаев ҡурайҙарын хәҙерге Баймаҡ районының Түбә ҡасабаһынан алыҫ түгел, Ирәндектә, Ҡараташта йыя торған булған.\nТанылған ҡурайсы башҡа ҡурайсылар менән аралашып, кәңәшләшеп, кәрәкһә, уларҙан даөйрәнепижад иткән.\nСығышы менән Баймаҡ районының Кәрешкә ауылынан, хәҙер инде мәрхүм, Нәжметдин Fибәҙулла улы Ишбаевтың (1914–1999) хәтирәләренән: “Күрше Байыш ауылында бик оҫта ҡурайсылар бар ине. Шуларҙың береһе – Вәлиулла Иҫәнамановты “хәҙрәт ҡурайсыһы” тип йөрөттөләр. Орск өйәҙенең хәҙрәте Мәһәҙей берәй яҡҡа алыҫ юлға сығырға булһа, иң беренсе, ат ебәртеп Вәлиулла ҡурайсыны алдыртыр ине, юлда туҡтағанда ҡурай тыңлап хушланыр булған.\nИкенсеһе, Усман Мөхәмәтйәров, оҙаҡ ҡына әрмелә хеҙмәт итеп ҡайтҡан кеше ине. Үҙен “Усман урядник” тип йөрөттөләр. Әрменән урыҫса һүҙҙәр ҡыҫтырып һөйләү ғәҙәтен дә алып ҡайтҡан ине. Бик оҫта ҡурайсы, тарихты яҡшы белә ине.\n– Ҡулына ҡурай тотҡан кеше өс төрлө була. Беренсеһе – ҡурайсы, ул көйҙөң тарихын белә, төрлө ырыуҙарға хас варианттарын уйнап ишеттерә, йыры булһа йырлай, бейеүен бейеп күрһәтә. Икенсеһе – ҡурайҙа уйнаусы, ул ҡурайҙа матур итеп уйнай, артығы юҡ. Өсөнсөһө – “ҡарға бутҡаһы” ҡурайсыһы. “Ҡарға бутҡаһы”кеүек уйындарҙа ҡатын–ҡыҙҙың күңелен асып, шулар ыңғайына ҡурай тартып йөрөүсе, – тип әйтер ине Усман ағай”.\nНәжметдин ағай һөйләүенсә, 20–се йылдар башында Йомабай Иҫәнбаев аҙна һайын, һыбай килеп, Усман ҡурайсынан һабаҡтар алған: “Усман ҡурайсы Йомабайҙы уйната ла берәй урынын төҙәтер булһа:\n– Йомабай ошо ере ошолай, тут не ладно, – тип әйтә икән. Шунан үҙе уйнап күрһәтә”.\nҮрҙә әйтелгәнсә, халыҡ һәр кемде лә ҡурайсы тимәгән. Ҡурайсы исеме оло дәрәжә һаналған. Йомабай ҡурайсы иһә – ошо оло дәрәжәгә иң лайыҡ шәхестәребеҙҙең береһе.\n1978 йылдан алып ҡурайсылар араһында Йомабай Иҫәнбаев исемендәге призға республика бәйгеһе үткәрелеп килә. Әлегәсә ун өс тапҡыр үткәрелгән был бәйгелә Юлай Ғәйнетдинов, Азат Айытҡолов, Сәйфулла Дилмөхәмәтов, Зыя Хәлилов, Роберт Юлдашев, Асрар Ғазин, Рәсүл Ҡарабулатов, Илһам Байбулдин, Айбулат Рәхмәтуллин, Ҡадир Әбүбәкеров, Әнүәр Шафиҡов, Нурғәле Кейекбирҙин, Мөхәммәт Түләбаевтар Гран-при яуланы. 2006 йылдан бәйгелә билет системаһы индерелде: 2-се турҙа ҡурай буйынса махсус белем алған дипломлы конкурсанттар бер көйҙө билет буйынса уйнарға тейеш. Билеттарға ингән көйҙәрҙең исемлеге алдан уҡ урындарға таратылды, ҡурайсыларға еткерелде. Был мотлаҡ программа тәүҙә 50 көйҙән торһа, даими өҫтәлә килә 2016 йылға 100 көйгә барып етте (Йомабай Иҫәнбаев 17 йәшендә 100-ҙән ашыу көй уйнағанын әйтеп үткәйнек инде), бәйгенең талап юғарылығы йәш ҡурайсыларҙың үҫешенә булышлыҡ итеүе бәхәсһеҙ.\nҠурай – башҡорт халҡының асышы. Халҡыбыҙ, Уралда үҫкән үлән көпшәгә йән өрөп, үҙенең иң изге тойғоларын һөйләрҙәй серҙәшен, моңдашын тапҡан. Шуның өсөн дә ҡурай моңонда – халҡыбыҙҙың тарихы, фәлсәфәһе, рухи булмышы. Данлыҡлы ҡурайсылар Ҡобағош, Мәхмүт, Байыҡ, Ишмөхәмәт, Fәбит, Һибәтулла, Йомабай һ.б. күтәргән ҡурай сәнғәте үткән быуаттың 60-сы йылдарында ҡурайсы, йыраусы Әҙһәм Исҡужиндың, Кәрим Дияровтың, Мөхәммәт Ҡәҙерғоловтың, Нәжметдин Хәсәновтың һ.б. фиҙакәрлеге менән икенсе һулыш алды. Был үҙ нәүбәтендә 1971 йылдан махсус белемле профессиональ ҡурайсылар әҙерләнә башланыуына булышлыҡ итте. Бөгөн ҡурай музыкаль белем биреү системаһының өс кимәлендә лә – балалар музыка мәктәптәрендә, музыка училищеларында һәм Өфө дәүләт сәнғәт институтында уҡытыла. Тик шуны оноторға ярамай: ҡурайҙа виртуоз уйнарға, әммә ҡурайсы дәрәжәһенә күтәрелә алмаҫҡа мөмкин. Ишмулла ағай үҙенән көлөргә уйлаған бер “белгес”кә, дипломыңды тот та минең эргәгә сығып баҫ, халыҡ кемде нисек ҡабул итер икән, тип урынына ҡуйған, тиҙәр.\nСығышы менән Илеш районының Яңы Күктау ауылынан күренекле архитектор, ҡурайсы Рудоль Рәис улы Әүсәхов үҙенең “По воле правды” (Уфа, 2011) тигән китабында: “Башҡортлоҡ – тышҡы ҡиәфәт, паспорттағы яҙыуҙан бигерәк күңелеңдә өҙлөкһөҙ ҡурай моңо яңғырауҙа һәм халҡым, тип йәшәүҙәлер”,- тип яҙған. Башҡортто ҡурайҙан, ҡурайҙы башҡорттан айырып булмай, тигән һүҙ был. Архитектор-ҡурайсы, әйтерһең, ҡурайсының рухи булмышын һынландырған: башҡорт булмайынса ҡурайсы ла, ғөмүмән, ҡурайлы халыҡ та булып булмай. Ҡайһы берәүҙәр, ҡурай беҙҙең музыка ҡоралы, тип, сәхнәгә сығып уйнай, китаптар, энциклопедиялар, белешмәләр сығара ул. Әммә уны нисек кенә үҙләштереп маташмаһындар, ниндәй генә китаптар сығарылмаһын, барыбер ҙә ысынбарлыҡтан китеп булмай. Сөнки ҡурай үҙенең башҡорт ерлегенән башҡа ҡурай түгел. Ҡурайҙы ерлегенән айырһаң, ул биш тишекле һыбыҙғы ғына. "Ерлек" тигән һүҙ үҙенә бик тәрән мәғәнә һыйҙыра. Ерлек – ул ҡан аша күсә килгән беҙҙең тарихи хәтеребеҙ. Ерлек - ул беҙҙең тарихыбыҙ, көйҙәребеҙ, ул беҙҙең меңәр йылдар һуҙымында тарихыбыҙҙы, йырҙарыбыҙҙы хәҙергегә килтереп еткергән данлыҡлы ҡурайсылар. Беҙ уларҙың исемдәрен беләбеҙ. Башҡа халыҡтар иһә, был беҙҙең ҡурайсыбыҙ, тип бер кемде лә әйтә алмай, уларҙың ҡурайҙа уйнай торған көйҙәре лә юҡ. Ҡабатлап әйтәм, ҡурай үҙ ерлегенән айырылһа, биш тишекле һыбыҙғы ғына, ә унда уйнаусы һыбыҙғысы ғына. Һыбыҙғысы нисек кенә тырышмаһын ҡурайсы була алмаҫ. Аҡмулланың һүҙҙәре иҫкә төшә: “күк тимер, ҡайрау менән алмас булмаҫ, күк ишәк, юлдаш булып моңдаш булмаҫ”.\nБашҡорт өсөн Урал һәм Ватан төшөнсәләре айырылғыһыҙ.\nУралды Урал иткән – Ҡурай. Ә Ҡурайҙы Ҡурай иткән - Ҡурайсылар. Ҡурай йылъяҙмаһына юйылмаҫ юлдар яҙған Йомабай ҡурайсы башҡорт халҡының күңелендә мәңгелек урын алған.\nХәйләһеҙ донъя файҙаһыҙ


Инфоурок / Физическая культура / Тесты / Вопросник по башкирскому языку для 8 класса\n2.Баш ҡалабыҙҙың исеме нисек?\n3.Башҡортостан республикаһының Президенты кем?\n4.Нимә ул ҡоролтай?\n5.Беҙҙең райондың хәкимиәт етәксеһе кем?\n6.Мәктәп директоры кем?\n7.Республикабыҙҙың флагы ниндәй ?\n8.Республикабыҙҙың гербы ниндәй?\n9.Флагтағы аҡ төҫ нимәне аңлата?\n10. Флагтағы йәшел төҫ нимәне аңлата?\n11. Флагтағы зәңгәр төҫ нимәне аңлата?\n12.Башҡорт гимнының авторы кем?\n13. “Башҡорт” һүҙе нимәне аңлата?\n14.Башҡортостан ҡайҙа урынлашҡан?\n15.Башҡорттарҙың боронғо торлағы нисек атала?\n1.Кем ул Шайморатов Миңлеғәли Минһаж улы?\n2. «Салауат Юлаев” романының авторы кем?\n4.Нимә ул ҡурай?\n5.Яҙғы сәсеү бөткәс,башҡорттарҙың ниндәй байрамы уҙа?\n6.Башҡорттарҙың милли аҙыҡтарын һанағыҙ?\n7.Башҡорттарҙың шифалы эсемлеге бар?\n8.Башҡортостандағы иң оҙон йылға?\n9.Нимә кл ҡашмау?\n10. «Ете ҡыҙ» нимә ул?\n1.Кемдәр улар А.Матросов һәм Миңлеғәле Ғөбәйҙуллин?\n2.Башҡорт халҡының милли батыры кем?\n3. «Ҡарға” бутҡаһы байрамы нимәгә арнала?\n4.Беҙҙең районда ниндәй йылғалар бар?\n5.Нимә ул көрәш?\n6.Башҡортостандағы иң бейек тау?\n7.Нимә ул ҡумыҙ?\n8.С.Юлаев һәйкәленең скульпторы кем?\n9.Башҡортостандағы иң ҙур күл?\nНомер материала: 359612


Республикала кинематографтарҙы II дебютанттар питчингына саҡыралар // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала кинематографтарҙы II дебютанттар питчингына саҡыралар\n14:58, 29 июня 2016 Мәҙәниәт\n«Көмөш Аҡбуҙат» Халыҡ-ара милли һәм этник кино фестивале сиктәрендә II башҡорт питчингы уҙғарыла, тип хәбәр итә республиканың Мәҙәниәт министрлығы. Уны Башҡортостан һәм Рәсәй Кинематографистар союзының Йәштәр үҙәге, Башҡортостан һәм Рәсәй Кинематографистар союзы, «Башҡортостан» киностудияһы ойоштора.\n«Ҡыҫҡа метражлы уйын киноһы» категорияһында 30 минутлыҡ уйын фильмдарының сценарийҙары ҡабул ителә. Анкеталарҙы, сценарийҙарҙы 1 сентябргә тиклем 2pitching-ufa@mail.ru электрон адресына ебәрергә кәрәк.\nПитчингтың исемлеге 20 сентябрҙә Башҡортостан Кинематографистар союзының рәсми сайтында, Рәсәй Кинематографистар союзының Йәштәр үҙәге сайтында һәм «Бәйләнештә» селтәрендәге төркөмдә баҫыла.\nЕңеүселәргә 50, 30 һәм 20 мең һумлыҡ сертификаттар тапшырыла.\nБелешмә өсөн телефон: 89631436829, 89608008080.\nТеги: кино,рәсәй киноһы йылы


Силәбе өлкәһендә «Уралым» төбәк төрки халыҡтары милли музыкаһы фестивале үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nСиләбе өлкәһендә «Уралым» төбәк төрки халыҡтары милли музыкаһы фестивале үтте\n9:25, 29 марта 2011 Йәмғиәт\nУҙған шәмбелә Силәбе өлкәһе Еманжелинск (Яманйылға) ҡалаһының А.С. Пушкин исемендәге Мәҙәниәт һарайында йолаға әүерелгән «Уралым» төбәк төрки халыҡтары милли музыкаһы фестивале үтте. «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбировтың хәбәр итеүенсә, быйыл фестиваль үҙенең географияһын да, жанр төрлөлөгөн дә киңәйткән. Фестивалдең ойоштороусылары булып Силәбе өлкәһенең Мәҙәниәт министрлығы, өлкә халыҡ ижады үҙәге, Еманжелинск (Яманйылға) районы хакимиәте һәм бер нисә йәмәғәт ойошмалары сығыш яһаны.\nФестивалгә Силәбе, Ҡурған өлкәләренән, Башҡортостан Республикаһынан 200-ләгән ҡатнашыусы килде. Башҡортостан исеменән Өфө, Белорет, Әбйәлил районы вәкилдәре сығыш яһаны. Фестивалгә баһалама ағзаһы сифатында Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиле Мөхәмәтулла Хафизов саҡырылғайны, иң яҡшы сығыш яһағандарға ла ул маҡтау грамоталары тапшырҙы.\nАртистар тамашасыларҙы үҙҙәренең моңло тауыштары менән шатландырҙы, һәр коллектив үҙенсәлекле ине. Силәбе өлкәһенән «Айгөл» башҡорт халыҡ коллективы «Башҡортостан» бейеүе менән барыһын да хайран итте. Халыҡ йырҙары репертуары ла ярайһы бай булды. Был юлы башҡорт халыҡ инструменттары – ҡурай менән ҡубыҙ ҙа лайыҡлы күрһәтелде. Конкурс хореография, солистар һәм инструменталь башҡарыу кеүек өс номинацияла үтте.\n«Уралым» фестиваленең 200-ҙән ашыу ҡатнашыусыһынан Гран-приҙы Силәбе өлкәһенең Нязепетровск районынан «Ләйсән» коллективы яуланы, уларға ҡиммәтле бүләк бирелде. Күптәр лауреат дипломдары алды.\nЖюри ағзаларының билдәләүенсә, быйылғы конкурста күберәк йәштәр ҡатнашҡан, шулай ҙа коллектив етәкселәренә һөнәри оҫталыҡ етеңкерәмәй, шуға ла вокал оҫталығы буйынса мастер-кластар ойошторорға кәрәк.


Абҙаҡтан Әлфиә Фәйзуллина бүләк отто!\n9 Апрель 2018, 19:28\nЖурналға яҙылыусылар араһында тағы ла уйын үткәрә башлағайныҡ. "Аҙна һайын бүләк!" тип аталған акцияның тәүге аҙнаһына йомғаҡ яһап, унда Белорет районының Абҙаҡ ауылынан Әлфиә Фәйзуллинаның еңеүен иғлан итәбеҙ.\nЖурналға яҙылыусылар араһында тағы ла уйын үткәрә башлағайныҡ. "Аҙна һайын бүләк!" тип аталған акцияның тәүге аҙнаһына йомғаҡ яһап, унда Белорет районының Абҙаҡ ауылынан Әлфиә Фәйзуллинаның еңеүен иғлан итәбеҙ. Афарин, Әлфиә! Редакция менән бәйләнешкә инеп, журналыбыҙға яҙылыусылар өсөн әҙерләнгән приздарҙың береһен һайлап алырға хоҡуҡ бирелә һиңә.


Дуңғыҙ (сусҡа) ите - хәрәм! | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Дуңғыҙ (сусҡа) ите — хәрәм!\n« Йөклө ҡатындар өсөн доғалар\nҺин әҙерме? »\nДуңғыҙ (сусҡа) ите — хәрәм!\nДуңғыҙ (сусҡа) ите – хәрәм!\nБер хәҙистә: әгәр кеше тамағына бер хәрәм ризыҡ ҡапһа, уның теләгән теләге (доғаһы) ҡырҡ көн буйына ҡабул булмаҫ тиелгән бит. Ә беҙҙең хәрәм ризыҡтарҙың берәүһе – сусҡа ите. Дуңғыҙ итенә бәйле ризыҡтар беҙҙе бөтә яҡтан уратып алған. Улай ғына түгел, үҙен мосолман тип һанаған кешеләрҙең дә сусҡа көтөүен күрәбеҙ. Башҡортостаныбыҙҙың тәбиғәтен – ер-һыуын бысратып сусҡа көтөргә ҙур-ҙур комплекстәр төҙөгәндәрендә күрәбеҙ. Шуға был мәҡәләлә йөрәкте ауырттырған, күңелде борсоған нәмә — дуңғыҙ (сусҡа) аҫрау мәсьәләһе тураһында һүҙ барыр. Аллаһ Тәғәлә хәйерле һүҙҙәр һөйләргә насип ҡылһын.\nАллаһы Тәғәлә Ҡөръән Кәримендә «Бәҡара» сүрәһенең 173 сө аятында һәм «Мәидә» сүрәһенең 3 сө аятында беҙгә асыҡ итеп, шикләнергә һис тә урын ҡалдырмайынса, дуңғыҙҙың харам икәнлеген белдерҙе.\nИннәмәә хәррамә ғәләйкүмүл-мәйтәтә үәддәмә үә ләхмәл-хинзиири үә мәә үһиллә биһи лиғайри-лләәһи...\nУл бит һеҙҙе үләкһә, ҡан, сусҡа ите, бисмиллаһыҙ һуйылған мал ите ашауҙан ғына тыйҙы.\nХурримәт ғәләйкүмүл-мәйтәтү үә-ддәмү үә ләхмүл-хыинзиири үә мәә үһиллә лиғай- рилләәһи биһи үәл-мүнханиҡатү үәл- мәүкууҙәтү үәл-мүтәрад-дийәтү үә-ннәты- иихәтү үә мәә әкәлә-ссәбүғү илләә мәә ҙәккәйтүм үә мәә ҙүбихә ғәлә-ннүсуби...\nҺеҙгә (ашар өсөн) үләкһә, ҡан, сусҡа ите, бисмиллаһыҙ салған, быуып йәки һуғып үл-тергән, ҡолап йәки мал һөҙөп үлгән (йола буйынса салып өлгөрмәгән булһағыҙ), йыртҡыс йәнлектән ҡалған, ботҡа ҡорбан иткән хайуан ите тыйыла.\nАллаһы Тәғәләгә иман китергән, ышанған кеше Аллаһтың китаптарына ла ышана. Тимәк, иман килтергәнбеҙ икән, изге Ҡөръән Кәрим беҙгә асыҡтан-асыҡ дәлил, беҙ был мәсьәләне бер ниндәй ҙә шикләнеүһеҙ, тикшеренеүһеҙ хаҡиҡәтте ҡабул итергә, был хайуандың хәрәм икәнлеген танырға, уны аҫрауҙан, ҡулланыуҙан баш тартырға бурыслы булабыҙ. Кем дә кем бының тейешлегенә шик тота икән, ул Ҡөрьәнгә лә ышанмай. Ә изге китапҡа ышанмау, ете фарыздың береһен үтәмәү була. Был гонаһ булып һанала һәм кешене көфөрлөккә илтә. Кеше шул арҡала кафырға әйләнә. Шуға ла сусҡа ите ашарға ярай тип, бер ҡасан да әйтмәгеҙ. Ҡөръәндә, Аллаһ Тәғәлә һүҙҙәре яҙылған икән, дуңғыҙҙың хәрәмлеге тураһында аяттар буйынса мәсьәләне күтәрергә лә тейеш түгел һымаҡ. Ләкин икеләнеүсе бәндәләрҙе тура юлға ебәреү ниәте менән был мәсьәләне күп һанлы миҫалдар һәм дәлилдәр килтереп аңлатырга мәжбүрбеҙ.\nШикләнеүселәрҙең күбеһе: “Ни өсөн һуң дуңғыҙ хәрәм? Сусҡа таҙа нәмә ашай бит", тип һылтаналар. «Әл-Маидә» (Табын) сүрәһенә мөрәжәғәт итәйек. Уның 60-сы аятында шулай тиелгән: «Әйт һин: «Аллаһ хозурында буласаҡ яза мәсьәләһендә бынан да яманыраҡ нәмә буласағын һеҙгә һөйләйемме? Кем Аллаһтың ләғнәтен алды, кем Аллаһтың нәфрәтенә дусар булды, кемделер ул маймылға, кемде дуңғыҙға әйләндерҙе, кемдер Тағутҡа (шайтан) табына башланы. Бына ошолар инде иң яман урын алыр, ошолар инде барыһынан да күберәк тоғро юлдан яҙғандар».\nБына шулай Аллаһы Тәғәлә Ҡөръән Кәрименең бер аятында: “Бер ҡәүемде гонаһтары өсөн дуңғыҙға әйләндерҙем", — тип әйтә. Тимәк, сусҡа ите ашау кеше ите ашау менән бер була. Әгәр ҙә матбуғатта булған быға ҡағышлы мәҡәлдәрҙе ҡараһаҡ, бының фәнни дәлилдәре барлығын күрәбеҙ. Был хайуандың шундай төрҙәре бар, улар кешеләргә ҡан буйынса донор булып тора алалар, бауырҙарын кешегә күсереп ултырталар, хатта йөрәктәрен кешегә лә күсереп ултыртыу мөмкинлеге бар. Дуңғыҙҙың эске органдары әҙәм балаһыныҡына оҡшаған, ҡан һәм температураһы яҡтарынан да һәм башҡа сифаттары менән дә. Һәм был Ҡөрьәндең «Мин бер ҡәүемде дуңғыҙға әйләндерҙем», тигән аятына дәлил булып тора. Кемдер дуңғыҙ аҫрай икән, йә сусҡа ите ашай икән, тимәк, һарайында ашар өсөн кеше аҫраған һәм кеше ите ашаған кеүек үк гонаһлы була. Беҙҙең сусҡа ите менән туҡланыуыбыҙ кеше ите ашауыбыҙға тиң булып сыға.\nСусҡа итен ғалимдар тикшереп ҡарап, шундай һөҙөмтәгә килгәндәр. Ғәҙәттә, эшкәртелмәгән бәүел, тиҙәк, тир менән тышҡа сыға. Сусҡа тирләмәй. Дуңғыҙҙың бәүел, тиҙәк ҡалдыҡтары тиреһе менән ите араһында йыйыла, быны сало тиҙәр. Бөтә кеше тәмләп ашаған сало ул дуңғыҙҙың тиҙәге һәм бәүеле. Ул – нәжес. Ғалимдар дуңғыҙ салоһының нәжес икәнлеген раҫланы. Ите лә нәжес. Сусҡа ите майлы булыу сәбәпле, бер ваҡытта ла бешмәй, сеп-сей була. Майлы булыу сәбәпле, сусҡа итендә микробтар бик еңел үрсей. Кешегә лә йоғалар. Улар башҡа хайуандарҙа ла бар, ләкин башҡа хайуандарҙың ите тулыһынса бешә. Дуңғыҙ майы кешенең тәнендә эшкәртелмәй, май булып ҡала бирә, ашҡаҙанға ла зарары бик көслө.\nНиндәй генә таҙа ризыҡ менән туҡландырһаң да, үҙ тиҙәген ашағанға күрә сусҡа ите бысраҡ ризыҡ булып һанала. Башҡа хайуандар менән сағыштырғанда сусҡа бик күп үҫеү гормондары эшләп сығара. Был гормондар кешегә лә зыян һала башлай. Улар сусҡа ите менән бергә кешегә лә күсә. Кеше йәмһеҙ булып таҙара, уға бер ниндәй ҙә диеталар ла ярҙам итмәй. Сусҡа итендә бик күп паразит бөжәктәр йәшәй, мәҫәлән, трихин. Әлеге бөжәк кеше организмына күскәс, йөрәк тирәһенә тупланып, үлемгә илтә. Сусҡа итен ашаған кешенең ҡан юлдарында тромбтар барлыҡҡа килә, инсульт менән инфарктҡа ла күп ҡалмай. Сусҡа ите бауыр һәм бөйөргә лә бик насар тәьҫир итә. Бауыр эшсәнлеген боҙа. Сусҡа итендәге паразит бөжәктәр кеше тәненә кергәс, рәхәтләнеп ҡан юлдарында йөрөй алалар һәм ҡайҙа кәрәк, шунда инергә мөмкиндәр. Сусҡа ите яман шеш ауырыуын килтереп сығара ла ала. Микроскоптан ҡараһаң, уның ите микроб-вирустар, ауырыуҙар тулғаның күререң.\nСусҡа итенең хәрам булыуына Ҡөръән аяты менән дәлилдәр килтерҙек. Шулай уҡ медицина ғалимдары тикшеренеүҙәренең һөҙөмтәһе лә сусҡа итенең кеше сәләмәтлегенә ни тиклем зарарлы икәнлеген, унда йоғошло ауырыуҙар барлығы һәм уның иң түбән сифатлы ит булғанлығы күп тапҡыр иҫбатланы. Бының тураһында мосолман календарҙарында ла шаҡтай күп мәғлүмәт бирелде.\nСусҡа ите бөтә халыҡтарға, христиандарға, йәһүдтәргә ҙә ҡәтғи тыйылған. Йәһүдтәр әле лә сусҡа итен ашамай, христиандар иһә тыйыуҙы боҙоп ашайҙар. Инжил китабының Левит тип аталған 11-се бүлегендә: «И свиньи, потому что копыта у нее раздвоены, но не жует жвачки: нечиста она для вас, не ешьте мяса их, и к трупам их не приближайтесь», — тип әйтелгән. Ғайса пәйғәмбәр сәхәбәләре менән дуңғыҙ эргәһенән уҙып барғанда: «Был хайуанды ашамағыҙ, ул бик түбән әхлаҡҡа эйә һәм бик бысраҡ», – тип әйткән. Рухи яҡтан сусҡа ите ашаусылар иң түбән дәрәжәлә. Дуңғыҙ ул нәжес хайуан, был – осраҡтан да түбән дәрәжәлә һанала, бәүел, тиҙәк хөкөмөндә. Аллаһ Тәғәлә дуңғыҙҙы шулай сифатлай.\nАллаһ тыйҙы икән, тимәк, тыйылған: «Бының миңә кәрәге юҡ», – тиергә кәрәк. Кеше ни ашаһа, ул шуға охшай башлай. Сусҡа ашаһа, миҫалға: кешенең тиреһе ҡытыршыға әйләнә, сусҡаныҡы һымаҡ ҡаты шыртар (щетина) үҫә башлай һәм күҙҙәре дуңғыҙыҡы һымаҡ булып китә. Шуға ла тәрбиәнең бер өлөшө – ризыҡ. Кеше ашаған ризығының сифаттарын үҙенә ала. Иң әхләкһеҙ, иң тәрбиәһеҙ мал – сусҡа. Дуңғыҙ үҙ эсенә бөтә насар сифаттарҙы ала. Әйе, насар кешене «сусҡа ул» тиҙәр. Дуңғыҙҙы ашауыбыҙ менән беҙ дуңғыҙ сифаттарына яҡынаябыҙ. Бер ваҡытта ла яратҡан кешеңә: «Һин минең сусҡам» тимәйһең бит. Сусҡа малының иҫерткес эсемлек эсеү менән бер генә бәйлелеге булмаһа, иҫереп юлда аунап ятыусы кеше хаҡында « сусҡаға әйләнгән», йәғни урыҫҫа әйтмешләй «нажрался как свинья!» тип әйтәләр. «Дуңғыҙ дуңғыҙлығын итә», — тип, беҙҙә сәрхуш йәки шапаҡа кешегә түгел, ә ҡара эсле, үсле, башҡаларға махсус зыян һалыусы кешеләргә әйтеү итеү ғәҙәткә ингән.\nЙәһүдтәргәлә тыйылған тигәйнек бит. Израиль дәүләтен алға киткән, сәскә атҡан дәүләт тип беләбеҙ. Бында дунғыҙ тигән хайуанға мөнәсәбәт нисек? Был илдә сусҡа тигән хайуан юҡ! Ул дәүләттең еренә дуңғыҙ аяҡ баҫһа, Израиль ере бысратылған, кәмһетелгән булып һанала. Күргәнегеҙсә, үҙен милләт булараҡ һаҡлап ҡалырға тырышҡан халыҡ дуңғыҙҙы аҫрау йә ҡулланыу ғына түгел, ә еренә аяҡ та баҫтырмай, бер ҙә яҡын килтермәй. Ә беҙ үҙебеҙҙе мосолман тигән булып, сусҡа аҫрап йөрөйбеҙ, уны һатып файҙа алып байымаҡсы, милләтебеҙҙе алға ебәрмәксе, тулы ҡанлы кешеләр тәрбиәләмәксе булабыҙ. Үкенескә ҡаршы, ҡайһы берәүҙәребеҙ ышанып бөтә алмайҙар, имандары зәғиф, хатта медицина әһелдәре әйткән һүҙҙәргә лә бик ҡолаҡ һалмайҙар. Әммә милләтлеге буйынса алға киткән халыҡ миҫалына ҡарап, беҙ аҙыраҡ фекер йөрөтөп ҡарарға тейешбеҙ Милләтте милләт итеп һаҡлап булмай, әгәр ул ата-бабаларының диненән һәм йолаһынан, тәрбиәһенән ситкә тайған икән. Дуңғыҙ аҫрап, итен балаларыбыҙға ашатып, беҙ бары тик маңҡорттар, фекерһеҙ, үҙ ҡорһағын ғына ҡайғыртыусы, теләһә ниндәй хәрәмде эшләй торған кешеләр үҫтерә алабыҙ. Шуға күрә беҙгә был мәсьәләлә бик ҙур дәрәжәлә һаҡ булырға кәрәк. Былай ҙа нисә быуын балаларыбыҙ динһеҙ һәм рухи тәрбиәһеҙ юлдан яҙып, кәрәк белем алмау арҡаһында тормошобоҙҙа юл таба алмайҙар.\nМедицина ғалимдары тарафынан иҫбатлағанса, сусҡа торған урында 200 йыл дауамында ерҙә йоғошло ауырыуҙар йәшәй, улар теләһә ҡайһы ваҡытта сығып, кешеләрҙе зарарларға мөмкин. Тимәк, бөгөн “сусҡа аҫырайым да, файҙа күрәм", тигән йорт бар икән, ул үҙенә 200 йылға ҡарғыш, һәләкәт һәм йоғошло ауырыуҙарҙы һайлап алып ҡуйҙы тигән һүҙ. Был йорттан бәрәкәт ҡаса, сусҡа аҫырап эшләп алған аҡса хәрәм аҡса булып һанала. Һәм ул хәрәм аҡсаға хәләл әйбер алһаңда, хәрәм хөкөмөндә була. Ундай кешеләрҙән саҙаҡа ла алмайҙар. 200 йыл эсендә һигеҙ быуын алмашына. Бөгөн сусҡа аҫрап, һатып файҙа күреүсе кешеләрҙең киләсәктә һигеҙ быуын вәкилдәре насар яҙмышҡа дусар булыуҙары мөмкин. Сөнки нигеҙгә боҙоҡлоҡ тейгән икән, дуңғыҙ кеүек яман нәмә булған икән, ул урын бәрәкәтһеҙ. Бәрәкәт ауылдан да китергә мөмкин, бының билдәләре: зина ҡылыу, эскелек артыуы, ауырыуҙар таралыуы, иманлы кешеләрҙең кәмеүе булып тора.Бер миҙгеллек фани донъяла ваҡытлыса ғына табыш өсөн беҙ үзебезнең нисә быуыныбыҙҙы яуыз, насар яҙмышҡа дусар итәбеҙ.\nҠәҙерле дин ҡәрҙәштәрем, Аллаһы Тәғәлә һәр кемебеҙҙе лә аҡыл менән зиннәтләне, аҡылыбыҙ менән хайуандарҙан айырҙы. Аллаһ Раббыбыҙ аманат итеп биргән аҡылдарыбыҙҙыы эшләтеп, үҙебеҙгә нимәнең файҙалы, нимәнең зарарлы булыуын аңлаһаҡ ине. Вәғәҙебеҙҙе халыҡтың хикмәтле һүҙҙәре менән тамамлайыҡ: «Ашағаныбыҙ нимә булһа, беҙ — шул». Әйе, эсебеҙгә хәрәм рзыҡ тулған һайын, күңел йөрәгебеҙҙә ҡарая, рухи әхлағыбыҙ түбән төшә бара. Аллаһ беҙҙең өсөн ауырыуҙарҙы ла, сирҙең шифаһын да яралтҡан. Рухи һәм физик ауырыуҙарыбыҙға үҙебеҙ сәбәпсе булыуҙан һаҡланырға өйрәнһәк ине!\nХарам мал: https://nazir1965.com/v%D3%99%D2%93%D3%99zd%D3%99r/xaram-mal.html\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 06.11.2020 в 02:36, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.\nТәрәуих намаҙы - 12 670 views


"Центр" төркөмөн Өфөлә бик яраталар\nБеҙгә "Centr" төркөмө ниңәлер йыш килә башланы. Күрәһең, егеттәргә ҡалабыҙ оҡшап ҡалғандыр. Юҡһа, уларҙың бер йылдан да кәмерәк ваҡыт эсендә ҡалабыҙға өсөнсө тапҡыр килеүен башҡаса нисек аңлатаһың. Өфөлә лә, әйтергә кәрәк, "Centr" төркөмөн бик тә яраталар.\n- Был бик ныҡ тойола, - ти төркөмдә ҡатнашыусы Гуф. - Бына әле "Газель"дә концерттан ҡайттыҡ. Беҙгә 200-ләп кешенән торған төркөм ябырылды, улар "Газель"де уҙып китеп, беҙҙең автомобиль алдына сығып, туранан-тура асфальтҡа ултыралар, беҙгә үтергә бирмәйҙәр. Уларҙан нисек тә айырылыу өсөн ихаталар буйлап бер нисә әйләнеш яһарға тура килде.\nӘйткәндәй, егеттәр урынлашҡан ҡунаҡхана эргәһенә лә бер төркөм фанаттар йыйылғайны. Табыныусылары уларҙы ботарлап ташламаһын өсөн, артистарға тиҙ генә эскә йүгереп үтергә тура килде.\nХәйер, "Centr" төркөмөн Өфөлә генә шулай ҡаршыламайҙар. Гуф, Slim һәм Птаха бөтә илдә, шулай уҡ Рәсәйҙән ситтә лә популяр. Уларҙы мәктәп уҡыусыларынан алып ҙур фирма директорҙарына тиклем барыһы ла тыңлай.\n"БАШвестЪ" был төркөмдөң популярлығының сере нимәлә икәнен асыҡларға маташҡайны инде. Ул саҡта беҙ, егеттәр туранан-тура дөрөҫлөктө һөйләй, тигән һығымтаға килгәйнек. Уларҙың бөтә текстары ла тормош тураһында бит. Гуф, Slim һәм Птаха алдаша һәм ваҡиғаларҙы ҡабартып һөйләй белмәй.\nИҫегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, Өфөгә тәүге тапҡыр Гуф килгәйне һәм ул беҙгә бөтә "Centr" төркөмөн саҡырып килтерергә вәғәҙә иткәйне. Ул вәғәҙәһендә торҙо, һәм сентябрҙә инде Slim һәм Птаха менән бергә килде. Ләкин бер ай ҙа үтмәне, "Centr" Өфөгә тағы килеп етте. Был юлы егеттәргә ябыҡ клубта түгел, ә меңәрләгән халыҡ алдында майҙанда сығыш яһарға тура килде.\n- Беҙ Өфөгә асыҡ сараға, бик күп кешеләр йыйыласаҡ ҙур байрамға, килеүебеҙҙе тойоп килдек, - тип концерттан һуң үҙ тәьҫораттары менән уртаҡлаша Гуф. - Беҙ яҡшы кәйеф менән килдек. Килгән һайын беҙҙе бик яҡшы ҡаршыланылар. 4 сентябрҙә беҙҙең концертҡа бик күп кешеләр йыйылды. Шуға күрә ҡалағыҙға килеп, тағы ла бер тапҡыр сығыш яһарға ҡәнәғәтләнеп риза булдыҡ.\n- Беҙ, ғөмүмән, был тиклем кеше алдында бер тапҡыр ҙа сығыш яһағаныбыҙ юҡ ине әле, - тип таныны Slim.\nКонцертта егеттәр бик тиҙҙән сәйер генә атама менән яңы альбомдары сығасағы тураһында иғлан итте. Концерттан һуң инде Гуф менән Slim был турала ентекләберәк һөйләне.\n- Альбом әҙер инде. 22 сентябрҙә Мәскәүҙә уны презентациялау үтәсәк. Альбом "Эфир в норме" тип аталасаҡ. Башта беҙ ике атама уйлап таптыҡ, һуңынан ҡайһыһын ҡалдырырға тип оҙаҡ ҡына бәхәсләштек, ә аҙаҡтан икеһен дә ҡалдырырға ҡарар иттек. Бына шундай сәйер, яҡшы альбом. Беҙ өсөбөҙ шулай тип иҫәпләйбеҙ.\n- Эйе, ул беҙгә оҡшай. Беҙ үҙ эшебеҙҙән ҡәнәғәтбеҙ. Альбом "Качели"ға ҡарағанда ҡатыраҡ буласаҡ. Бәләкәй ҡыҙҙар уны аңламаҫ, тип уйлайым.\n- Йырҙарығыҙҙың тематикаһы үҙгәргәнме?\n- Эйе, наркотиктар тураһында аҙыраҡ, милиция тураһында күберәк йырлаясаҡбыҙ.\n- Юҡ, асылда, тематика шул уҡ ҡаласаҡ, яңғырашы бер аҙ үҙгәрәсәк. Бергәләп тректар күп буласаҡ.\n- Альбомда күп кенә саҡырылған артистарҙы ишетерһегеҙ. Ноггано, Смоки Мо, Тандем, 5 Плюх, Стриж, Принцип, Константа кеүек рэперҙар менән тректар яҙылған.\n- Ә яңғыҙ башҡарған альбомдарығыҙҙы сығарырға йыйынмайһығыҙмы?\n- Эйе, мин әле тап шуның өҫтөндә эшләйем. Ул яртылаш әҙер инде. Яңы йылдан һуң, февраль тирәләрендә сығыр, тип уйлайым.\n- Мин альбом менән шөғөлләнергә планлаштырам. Тик ваҡыт етмәйерәк...\nГуф менән Slim Өфө рэпына үҙҙәренең ҡараштары тураһында ла әйтеп үтте, ҡалабыҙ хаҡында тәьҫораттары менән уртаҡлашты.\n- Өфө рэперҙарынан кемдәрҙе беләһегеҙ?\n- "МанифестЪ" төркөмө менән дуҫбыҙ. Улар менән беренсе концертта уҡ танышҡайныҡ. Тағы ла "VIA Чаппа" төркөмөн беләбеҙ.\n- Эйе, беҙ уларҙың альбомын тыңланыҡ... Былай насар пластинка түгел. Хәҙер нишләптер улар күренмәй, ишетелмәй...\n- Өфөнө ҡарарға өлгөрҙөгөҙмө?\n- Әгәр беҙҙең һәр ваҡыт аэропорттан ҡунаҡханаға, һуңынан клубҡа, тағы ҡунаҡханаға һәм аэропортҡа йөрөүебеҙҙе иҫәпкә алһаң, нимәне күреп өлгөрөүебеҙҙе үҙегеҙ күҙ алдына килтерәһегеҙ. Һеҙҙең ҡала насар түгел!\n- Мин бында йәшәргә ҡаршы булмаҫ инем.\n- Ҡайһы берҙә ҡайҙа килгәнеңде аңламайһың. Минең өсөн ҡаланың ҡала булыуы мөһим. Ысын мегаполис булһын. Миңә Новосибирск, Екатеринбург оҡшай, шулай уҡ Өфө лә. Юҡһа, ҡайһы саҡта ҡала тип атауы ҡыйын булған ниндәйҙер ауылдарға киләбеҙ...\nГуф һәм Slim менән әңгәмә барышында миндә улар, бик ябай һәм алсаҡ егеттәр, тигән тәьҫорат ҡалдырҙы. Уларға "йондоҙ ауырыуы" хас түгел. Матбуғатҡа ла улар яҡшы ҡарайҙар. Шулай ҙа Гуф, ҡайһы бер журналистар ниндәйҙер тупаҫ һорауҙары менән йәнгә тейә, тип әйтеп ҡуйҙы.\n- "Ә һинең өләсәйең ысынмы?", "Үҙ төркөмөгөҙгә исемде нисек уйлап таптығыҙ?" йәки "Ни өсөн һеҙ наркотиктарҙы пропагандалайһығыҙ?" кеүек һорауҙар мине сығырымдан сығара. Беҙ наркотиктарҙы пропагандаламайбыҙ, һәм бындай һорауға беҙ, беҙгә наркотик картеле аҡса түләй, тип яуап бирәбеҙ.\nКонцерт барышында "Centr" төркөмө, һәр ваҡыттағыса, тамашасылар менән аралашты. Гуф даими рәүештә уға сәхнә алдында кешеләр етешмәүенә зарланды. Егеттәр клубтарҙа сығыш яһарға күнеккән, унда халыҡ уның алдында уҡ тора бит. Ә Ленин майҙанында, белеүегеҙсә, милиционерҙар халыҡты яҡын ебәрмәй тотоп тора.\n- Мин кешеләрҙең ошонда тороуына өйрәнгәнмен, - тине Гуф. - Мин уларҙың ҡулдарын ҡыҫам, сәләм бирәм...\nЛәкин бынан концерт насарыраҡ булманы. "Centr" "Город дорог" һәм "Качели" тигән альбомдарынан барыһы ла яратҡан тректарҙы башҡарҙы: "Кто как играет", "Новости", "Мутные замуты", "Ориджинал Ба XX", "Что успеем", "Всем берегам", "Ямакаси" һәм башҡалар.\n"Город дорог" йырына ҡушымтаны "Центр" менән бергә фанаттары йырланы тип әйтеп булмай, ә ҡушылып аҡырҙы:\nЯ посвящаю строки этому городу,\nТочнее, его центру, каждому метру.\nГороду дорог. Спасибо "Центру" за это.\nКонцертта шулай уҡ "Центр"ҙың яңы альбомынан да тректар яңғыраны.\nҒөмүмән, "Центр"ҙың фанаттары ҡәнәғәт ҡалды. Етмәһә, концерттан һуң Гуф, Slim һәм Птаха сәхнәнән төшөп, халыҡҡа яҡын килде һәм автографтар таратты. Һәм, әлбиттә, традиция буйынса Гуф Өфөгә мотлаҡ тағы һәм тағы килергә вәғәҙә итте:\n- Беҙ һәр ваҡыт һеҙгә килергә шатланып риза буласаҡбыҙ! Һеҙ шылтыратығыҙ ғына, беҙ һәр ваҡыт "әҙер"! Көтөгөҙ беҙҙе, Яңы йылға тиклем тағы киләсәкбеҙ әле!\nБилдәле булыуынса, Гуф үҙ вәғәҙәһен үтәй!


05:29, 1 март 2018 версияһы\n37 байт өҫтәлгән , 3 года назад\n05:21, 1 март 2018 версияһы (төҙәтеү)\n05:29, 1 март 2018 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n* [[Ханыков Яков Владимирович]] (2.03.1818—25.01.1862), [[Рәсәй империяһы]]ның дәүләт эшмәкәре, картограф. 1851—1856 йылдарҙа [[Ырымбур губернаһы]]ның граждан губернаторы. Ғәмәли статский советнигы. Дворян. Губерна сәнәғәте, урындағы халыҡ тураһындағы хеҙмәттәр авторы. Сығышы менән Калуга губернаһының Георгиевское ауылынан.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/784893 ҡабул ителгән


Өмөт формулаһы » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Анонстар » Өмөт формулаһы\nӨмөт формулаһы 27.09.2013 // Анонстар\nПенсия тәғәйенләүҙең яңы формулаһы октябрь башында Рәсәй Президенты өҫтәленә ятырға тейеш. Оҙайлы ваҡыт сарыф итеп әҙерләнгән был документҡа ил Хөкүмәтендә юғары баһа бирелде. Дмитрий Медведевтың фекеренсә, уны үҙгәртеү мохтажлығы юҡ. Халыҡ ҙур өмөт бағлаған формуланы ижад итеүҙе шәхси күҙәтеүҙә тотҡан вице-премьер Ольга Голодец Хөкүмәт башлығын да уҙҙырып ебәрҙе: “Йәмәғәтселек хуплауына лайыҡ булған документ барыһын да ҡәнәғәтләндерә”.\nИл башлығы яңы формуланы раҫлармы, әллә кире бороп сығарырмы — Аллаһ Тәғәлә үҙе генә белә. Әммә хәҙер үк икеләнмәй шуны әйтергә мөмкин: яңы формула, белгестәр фекеренсә, юғары баһаға лайыҡлы ижад емешенә оҡшамаған, сөнки ул, тармаҡтағы стратегик бурысты урап үтеп, Пенсия фондында йылдар буйы тупланған ағымдағы проблеманы ғына хәл итеүҙе маҡсат итеп ҡуя. Мәҫәлән, Фондты тулыландырыу, 1 триллион һум күләмендәге дефицитты бөтөрөү буйынса яңы формула авторҙары бер ниндәй ҙә тәҡдим индермәй. Киреһенсә, пенсияға сығыу йәше артмаясаҡ, эшҡыуарҙарға страховка иғәнәләрен күберәк түләргә тура килмәйәсәк, тип тынысландыра улар.\nӘйткәндәй, Рәсәйҙең Пенсия фондында быйылғы алты ай буйынса яһалған йомғаҡта ла шундайыраҡ кәйеф сағыла. Пенсиялар ваҡытында түләнде, ике тапҡыр арттырылды, тиелә унда. Хеҙмәт пенсияһы ай һайын элеккегә ҡарағанда 172 һумға күберәк килә.\nЯңы формула буйынса пенсия эш хаҡының 40 процентын тәшкил итеүҙе күҙ уңында тота. Рәсәйҙең хеҙмәт һәм социаль яҡлау министры урынбаҫары Андрей Пудовтың һүҙҙәре менән әйткәндә, “граждандарға пенсия түләүҙең социаль ҡабул ителерлек кимәле гарантияһы”. Яңы формула пенсионерға кәмендә ике-өс йәшәү минимумына тиң түләүҙәр вәғәҙә итә.\nЯуапһыҙ ҡалған һорауҙар\nПенсия фондына иғәнәләр арттырылмағас, өҫтәмә сығымдар ҡайҙан алынасаҡ һуң? Яуап: пенсиялар элекке йылдарҙағы кеүек арттырылмаясаҡ, инфляцияға 2 процент өҫтәлеп индексацияланасаҡ ҡына. Ошо юл менән яңы формула авторҙары йылына 500 миллиард һумды янда ҡалдырырға иҫәп тота. Ә бит Пенсия фондында резервтар юҡ түгел. КПРФ рәйесе Геннадий Зюгановтың уҙған быуаттың 90-сы йылдарында уҡ әйткән түбәндәге һүҙҙәрен нисек иҫкә төшөрмәйһең: илдә аҡса етерлек, тик уларҙы дөрөҫ файҙаланырға һәм урлашмаҫҡа кәрәк. Фекерҙе дәлилләү өсөн күҙгә төртөлөп торған ике сығанаҡты атап үтергә мөмкин: олимпиадалар һәм донъя кимәлендә саммиттар уҙғарыу өсөн аҡса табыла. Ошо арала ғына Рәсәйҙең сәйәси даирәләре халыҡ-ара әһәмиәткә эйә ике сара: былтыр Владивостокта һәм яңыраҡ Санкт-Петербургта — саммиттар үткәрҙе. Оборонаға федераль ҡаҙна сығымдарының ундан бер өлөшө китеп тора. Ошо мәҡәләне әҙерләгәндә үҙәк телевидение каналдары аша Кремлдең хәрби ҡорал һатып алыуға өс триллион һум тотонорға планлаштырыуы хаҡында хәбәр ителде. Ҡаҙнаны миллиард һумдарға бүҫкәрткән “Оборонсервис” менән бәйле тарихҡа һаман нөктә ҡуйылмаған.\nКемдең ҡулында –\nПенсия түләүҙә ғәҙеллек принцибының тупаҫ боҙолоуы ла сер түгел. Ҡырағай капитализм күләгәһенә ышыҡланып, кемдең ҡулында – шуның ауыҙында, принцибына эйәреп, пенсия тураһында закон ижад иткән даирәләр үҙҙәренә, хәрбиҙәргә, судьяларға, хоҡуҡ һаҡлау органдарында, дәүләт хеҙмәтендә йөрөүселәргә пенсияны мул тәғәйенләү хәстәрен күрҙе. Мәҫәлән, судья бөгөн матди байлыҡ етештереүҙә бил бөккән төҙөүсе, игенсе, малсы кеүек һөнәр эйәләренән өс-дүрт мәртәбә артыҡ пенсия ала, ә юғары вазифа биләгәндәргә иһә хатта ун тапҡырға күберәк түләнә. Ошондай тәртип хөкөм һөргәндә Пенсия фондында аҡса етмәүе бер ҙә ғәжәпләндермәй, сөнки табыш мәхкәмә залында түгел, ә тауар етештереүҙә эшләп алына. Был проблеманың социаль сағылышы, юридик яғы иһә тағы ла хәтәрерәк, ғәмәл Рәсәй Конституцияһының 19-сы статьяһына ҡаршы килә, унда граждандарҙың, социаль, раса, дини һәм башҡа хәленә ҡарамай, закон алдында тиң хоҡуҡлылығы нығытылған.\nДөрөҫ, Пенсия фондына түләүҙәрҙә лә етешһеҙлектәр, хатта административ яуаплылыҡҡа тарттырырҙай хоҡуҡ боҙоуҙар юҡ түгел. Вице-премьер Ольга Голодецтың әйтеүенә ҡарағанда, илдә Социаль страховка фондына түләргә бурыслы субъекттар 80 миллиондан ашыу булыуға ҡарамаҫтан, яртыһынан күберәге гражданлыҡ бурысын атҡарыуҙан төрлө юлдар менән ситләшә. Быныһы, әлбиттә, һөйләшеү өсөн айырым тема. Һөҙөмтәлә Фонд яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса ғына ла 1 триллион һумды (был тармаҡтағы дефицитҡа торошло) алып еткермәй. Ысынлап та, етди проблема ул, тик закон сығарыу һәм башҡарма власть органдарының был эш менән етди шөғөлләнмәүе генә ғәжәпләндерә.\nкүптән уйлап табылған\nНи өсөн АҠШ һәм Европа өлгөһөнә эйәрергә яратҡан Рәсәй закон сығарыусыһы һәм чиновнигы был юлы ғәҙәтенә хыянат итә? Яуаптың ике төрлө булыуы мөмкин: улар өсөн файҙалы түгел йәки ҡулдарынан килмәй.\nӘ бит шул уҡ Европала пенсия түләү йәһәтенән бер ниндәй ҙә ҡыйынлыҡ юҡ. Мәҫәлән, В. Путин оҙаҡ йылдар йәшәгән һәм эшләгән Германияла был мәсьәлә менән уҙған быуаттың 40-сы йылдары аҙағында уҡ етди шөғөлләнеп, донъяла өлгө булырлыҡ ғәмәлгә өлгәшкәндәр. Бөгөн немец пенсионеры Рәсәйҙәге йәштәшенән дүрт тапҡырға күберәк аҡса ала икән, әлбиттә, уны Икенсе донъя һуғышында еңеүҙең кем яғында булыуы бөтөнләй ҡыҙыҡһындырмай. Норвегияла иһә Германияны ла уҙҙырып ебәргәндәр, унда энергетика сығанаҡтарын сит илдәргә һатыуҙан алынған мул табыштың бер өлөшөн оло йәштәгеләрҙең пенсияһына өҫтәмә итеп түләйҙәр. Рәсәй ағза булып торған халыҡ-ара ойошмаларҙа пенсионерҙарҙың матди хәле һәм һаулыҡ һаҡлауҙың торошо тураһындағы иҫкәрмәләрҙең йыш ҡына яңғырауына ҡарамаҫтан, власть уға ҡолаҡ һалырға ашыҡмай.\nРәсәй Конституцияһының 7-се статьяһына күҙ һалайыҡ. “Рәсәй Федерацияһы — социаль дәүләт, уның сәйәсәте кешегә лайыҡлы тормош һәм ирекле үҫеш тәьмин иткән шарттар булдырыуға йүнәлтелгән”. Донъя күргән кешене ышандырмай был юлдар, һәм фекерҙе раҫлаған дәлилдәрҙе күпләп килтерергә мөмкин булыр ине. Ватан пенсионерының хәле үҙе үк шул хаҡта һөйләп тора. Социаль дәүләт иң элек социаль тиңлектә сағылыш таба, мәҫәлән, көслөләр ауырыраҡ йөктө күтәрә, байҙар һалымды күберәк түләй. Европала тиҫтәләрсә йыл ошо ҡанун эш итә, хатта ул донъялағы иң үҫешкән АҠШ дәүләте менән уңышлы ярыша. Әммә Рәсәйҙең закон сығарыусылары шәхси килемгә үҫә барыусы прогрессив һалым индереү кеүек йәмғиәттең ысынлап та социаль һиммәттәр буйынса үҫешеүен, ил ҡаҙнаһын ярайһы тулыландырған сығанаҡты төрлө юлдар менән тотҡарлай килә.\nБай түгел, фәҡир түләһен!\nНи өсөн Федераль Йыйылыш депутаттары үҙҙәре ҡабул иткән конституция талаптарын боҙа? Һорауға яуапты иҡтисад фәндәре докторы Борис Ключниковтың “Наш современник” (2004 йыл, 10-сы һан) журналында сыҡҡан мәҡәләһендә табырға мөмкин. “Оло ете” (Рәсәй унда һигеҙенсе ағза булып ҡабул ителде) тарафынан раҫланған, “Вашингтон консенсусы” тип аталған документтың тәүге пункттарында уҡ йәмәғәт ҡулланыуына сығымдарҙы мөмкин тиклем кәметеү һәм байҙарҙан һалымды мөмкин булғанса аҙыраҡ түләтеү ҡарала, тип яҙа ғалим. Сөнки тәүгеһе инфляция кеүек кире күренешкә килтерһә, икенсеһе, бай ҡатламдың аҡса туплауға ынтылышын иҫәпкә алғанда, инвестицияларҙы арттырыу кеүек ыңғай күренешкә булышлыҡ итә. Был – бер.\nИкенсенән, Рәсәйҙә 90-сы йылдарҙа иғлан ителгән бер генә реформа ла ыңғай һөҙөмтә бирмәне. Был, донъя тәжрибәһенән сығып ҡарағанда, тиңдәше булмаған һәм һаман да аңлатыу тапмаған кире феномен. Тимәк, хикмәт теге йәки был башланғыстарҙа түгел, ә дәүләттең эске тәбиғәтендә. Ысынлап та, ҡарғаны бер ҡасан да һандуғас кеүек һайрарға өйрәтеү мөмкин түгел.\nӨсөнсөнән, закондарҙың барлыҡ граждандар өсөн дә уртаҡ булыуы мотлаҡ, сөнки Рәсәй Федерацияһының Төп законында нығытылған положениелар һәр социаль төркөм йәки ҡатлам өсөн (өҫтөнлөк биреү йәһәтенән) айырым закон ижад итеүҙе тыя. Йәмәғәт “бәлешенә” яҡын торған өсөн генә иң тәмле һәм иң ҙур киҫәкте үҙеңдеке итергә ынтылған закон сығарыусы – дәүләткә хыянат ҡылыусы ул. Игенсе, малсы, төҙөүсе кеүек матди байлыҡ тыуҙырыусы граждандарға пенсияны тинләп түләгән дәүләт оҙаҡ йәшәй алмай. Рәсәйҙә йөҙ йыл әүәл булып үткән ваҡиғалар быны икеләнмәҫлек итеп раҫланы.\nБатыусыны ҡотҡарыу –\nуның үҙ хәстәре\nЯңы формула халҡыбыҙҙың “Итәк ҡырҡып, ең ялғамайҙар” тигән әйтемен иҫкә төшөрә. Ярлы граждандар иҫәбенә генә пенсионерҙың хәлен яҡшыртыуға иҫәп тотоу – был тәҡдимде әҙерләүселәрҙең йәмәғәтселекте иҫәргә һанарға ынтылыуынан бигерәк үҙҙәренең бер ҡатлы булыуын аңлата. Рәсәй Президенты әллә күпме ваҡытты, аҡсаны елгә осороп ижад ителгән документты кире борор, тигән уй ҙа юҡ түгел. Әлбиттә, йәмәғәтселек үҙ фекерен еткерергә ҡыйыулыҡ тапһа. Иламаған балаға имсәк бирмәйҙәр, тип юҡҡа ғына әйтмәгәндәр бит.\nПенсионер – оло йәштәге граждан ғына түгел, ә кешенең хәл-торошо. Йәшлекте һағыныу, бөтмәҫ-төкәнмәҫ хәтирәләр, үкенестәр, баҫып барған йылдар йөгө, ауырыуҙар, мохтажлыҡ... Был исемлеккә “өмөт” төшөнсәһен иң һуңғыһы итеп теркәргә кәрәктер, сөнки был тойғо әҙәм балаһы күҙҙәрен мәңгелеккә йомоу менән генә юҡҡа сыға.\nЭйе, Рәсәй пенсионерҙарының меңдән береһе генә, Европалағы йәштәштәре кеүек, сит илдәргә сәйәхәт менән күңелен күтәрә ала торғандыр. Күпселеге иһә тиндәрен ҡат-ҡат иҫәпләп, ҡалған ғүмерен дүрт стена араһында йәки баҡсала бөксәңләп үткәрергә мәжбүр.\nЯңы формула бар ғүмерен эш менән уҙғарған байтаҡ ватандашыбыҙҙың хәлен яҡшыртыр тигән өмөт, әлбиттә, юҡ түгел. Өмөт йәшәтә кешене фани донъяла. Өмөтһөҙ – шайтан, тигәндәр бит.\nХеҙмәтебеҙ табыш килтерһен 03.08.2018 // Эшҡыуар / Анонстар\nРеспублика Башлығы Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Ҡырмыҫҡалы районында булды “Артемида” йәмғиәтенең...\nАуырғазы районы хужалыҡтары мал аҙығы хәстәрләүгә етди тотонған Берәүҙәре сенаж соҡорҙарын тиҙерәк...\nРаевка ҡасабаһы эргәһендә яңы ҡалҡып сыҡҡан биҫтәлә бер йорт алыҫтан уҡ күркәм булып күренеп тора....


Өфөлә бал йәрминкәләре эшләй башланы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә бал йәрминкәләре эшләй башланы\n11:38, 6 августа 2013 Иҡтисад\n5 августа Өфөлә, Башҡорт дәүләт аграр университетының Йәштәр һарайы алдындағы майҙанда IX бал йәрминкәһе эшләй башланы. «Башинформ» агентлығына Совет районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкә көн һайын 10.00 – 16.00 сәғәттәрҙә август аҙағына тиклем эшләйәсәк.\nДөйөм алғанда, Башҡортостандың барлыҡ тиерлек төбәктәренән 200-гә яҡын умартасы был байрамда ҡатнашыуға заявка биргән. Кисә үҙҙәренең татлы, шифалы продукцияһын Архангел, Белорет, Нуриман, Ауырғазы һәм башҡа райондарҙан килгән 70-кә яҡын умартасы тәҡдим итте.\nБал йәрминкәһе Башҡортостан баш ҡалаһында быйыл тәүгә үткәрелде, тип хәбәр иттеләр Өфөнөң Совет районы хакимиәтенән. Майҙанда шулай уҡ Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәгенең лабораторияһы эшләй, ул шифалы ризыҡтың сифатын билдәләй.\nБөгөнгө көндә өс литрлыҡ банкалағы сәскә балы йәрминкәлә – 1300-1400 һумға, йүкә балы 1700 һумға тәҡим ителә.


Йәш саҡтың иң сағыу һәм изге байрамдарының береһе - Һуң ғы ҡыңғырау тантанаһы мәңгелеккә иҫтә ҡала шул... Йәшлек тан тана иткән, тормошто тик ал төҫтәрҙә генә ҡабул иткән мәл. Е герме бишенсе майҙа республика мәктәптәренең барыһында ла ша улап - гөрләп һуңғы ҡыңғырау байрамдары булып үтте.\nҺәр мәктәп үҙенең тәрбиәләнеүселәрен оло тормош юлына сы ғарҙы. Иң ҙур сығарылыш Рәми Ғарипов исемендәге республика б ашҡорт гимназияһында булғандыр. Данлыҡлы уҡыу йортон быйыл һ игеҙ 11- се синыф, бөтәһе 204 уҡыусы тамамлай.\nБыйылғы сығарылыш уҡыусылары өсөнһуңғы ҡыңғырау айырыуса\nиҫтәлекле. Сөнки гимназия быйыл үҙенең 60 йыллыҡ юбилейын б илдәләй. Бынан тыш уҡыусылар тарихи ваҡиғаның шаһиты булды, республика Президенты гимназияның яңы уҡыу корпусына нигеҙ һ алды. Мәғариф министры Зөһрә Рәхмәтуллина үҙенең ҡотлау сығышында уҡыусыларҙы республикабыҙҙың алдынғы уҡыу йортоноң матур тр адицияларына тоғро ҡалырға саҡырҙы. "Кеше үҙенең тормошонда ниндәй генә һынауҙар аша үтмәй, һеҙ әле оло һынауҙар алдында\nтораһығыҙ һәм уны уңышлы үтәрһегеҙ, тип уйлайбыҙ. Ҡайҙа ғын а йөрөһәгеҙ ҙә, киләсәк кем генә булһағыҙ ҙа, ата -әсәйҙәрег еҙҙең, яҡындарығыҙҙың йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәҫһегеҙ,тип ыш анабыҙ"-тине ул.


Өфө ҡалаһының 2-се художество мәктәбе уҡыусылары Рәсәй-Башҡортостан телеканалы иғлан иткән ,,Ал сәскә,, әҙәби акцияһына ҡушылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфө ҡалаһының 2-се художество мәктәбе уҡыусылары Рәсәй-Башҡортостан телеканалы иғлан иткән ,,Ал сәскә,, әҙәби акцияһына ҡушылды\nМөғжизәне берәүҙәр тапҡыр һүҙ, икенселәр һынлы сәнғәт, өсөнсөләр моңло көй аша таный. Был ҡыҙҙар тылсымлы әкиәт күренештәренә рәссам күҙлегенән ҡарай. Художество мәктәбе уҡыусылары китапты уҡып ҡына туҡтамай, буласаҡ рәссамдарҙы уның биҙәлеше ҡыҙыҡһындыра. Яҙыусы йә иһә әҫәр һайлау үҙҙәре ихтыярында. Уҡытыусы классик яҙыусыларҙы тәҡдим итә.\nҠәләм һәм буяу оҫталары – нескә күңелле кешеләр. Тирә-йүнде һүрәтләһенме, хыялдағы уйҙарынмы, әкиәт мәғжизәһенме, тик үҙенә хас ҡарашына таяналар Ал сәскә әкиәтен улар тәрән ҡыҙыҡһыныу менән уҡып сыҡҡан.\nТетрәндергес күренештәрҙе телмәр генә түгел, төҫтәр менән дә күрһәтеү — һоҡланғыс һәләт. Балаларҙың зирәклегенә хайран ҡалырлыҡ.\nРәсем төшөрөү ысулдарын, әҫәрҙең һүрәтләр мәлен йәш рәссамдар үҙе һайлаған. Буяуҙарға күскәндә һораулы ҡараштарын уҡытыусыға төбәйҙәр. Валентина Владимировна уҡыусыларының ижади башланғысын хуплай, урынлы кәңәштәрен дә бирә. Өлгө итеп ал сәскәгә үҙ мөнәсәбәтен дә һүрәтләй.\nБеҙҙең телеканал иғлан иткән әҙәби акцияла олоһо ла кесеһе лә ҡатнашырға теләй. Йәш рәссамдарҙы тәбрикләп, ижади үрҙәр теләп акция бүләктәре менән китаптар тапшырҙыҡ. Билдәле яҡташыбыҙ Сергей Тимофеевич Аксаковтың ижадын яратһындар, уның әҫәрҙәре менән күңел байытһындар, әҙәбиәткә һөйөү һаҡлаһындар өсөн.\nКитап уҡырға, яратырға һәм ижад итергә өндәгән акцияла ҡатнашырға теләгәндәр өсөн сикләүҙәр юҡ – баҫмаларҙың төрлөһөн уҡып фәһем алырға, әҫәрҙәрҙең һәммәһен яратырға, һәләтеңә тап килгән йүнәлештә ижад итергә ярай. Маҡсат менән теләк кенә булһын. Әҙәбиәтебеҙ классигы әйткәндәй „ҡошһоҙ ғына„ тормаһаҡ ине.