«Яҙмыштарҙан уҙып йырлайым!» » Башкортостан кызы\n«Яҙмыштарҙан уҙып йырлайым!»\n«Ул ысын әрмән ҡатыны кеүек йырлай”, – тип һоҡланыу ҡатыш ғәжәпһенде янымда ултырған тамашасы. Үҙенсәлекле лирик-колоратур сопрано тауышлы йырсы А.Арутюняндың әҫәрен башҡарғандан һуң атылып сыҡты был һүҙҙәр. Ул кистә тамашасылар өсөн асыштар етерлек булды: башҡортса – Хөсәйен Әхмәтовтың “Кәкүге”, украинса – “Хусточка” , француз һәм итальян телдәрендә операларҙан ариялар яңғыраны.\n“Һиңә рәхмәтлемен, моң!” Башҡорт дәүләт филармонияһы йырсыһы, халыҡ-ара, Рәсәй һәм республика бәйгеләре лауреаты Зөлфиә Авзалованың концерты шулай тип аталды. Башҡорт, рус һәм сит ил композиторҙарының юғары сәнғәт кимәлендәге әҫәрҙәре һәр кемдең күңеленә хуш килде.\nҠыҙы Рената тыуғандан һуң тәүге концерты алдынан йырсы бик борсола. Әммә Зөлфиә ауырлыҡтар алдында ҡаушап ҡала торғандарҙан түгел. Артистканың яратҡан әҫәрҙәренең береһе – Дунаевскийҙың “Ирекле ел” опереттаһынан Пепита арияһы. Унда шундай һүҙҙәр бар:\n“... яҙмыштарҙан уҙып йырлайым”.\nСалауаттан килгән ҡыҙҙы Өфө сәнғәт училищеһына, бер ниндәй ҙә һөнәри әҙерлеге булмаһа ла, шунда уҡ икенсе курсҡа ҡабул итәләр. Уҡый башлағанда нота билдәләрен дә танымай әле ул. Ата-әсәһе оло ҡыҙҙарын музыка мәктәбенә бирә, ә кесеһен – Зөлфиәне ”мәшәҡәтләмәҫкә” булалар. Әммә тәжрибәле уҡытыусы Флүрә Ноғоманова ныҡыш абитуриенттың талантын күрә белә. Егәрле ҡыҙ, ни эшләргә белмәй аптыранғанда, үҙенә: “Барыһы ла килеп сығасаҡ!” – тип ҡабатлай. Бәхетенә, эргәһендә аҡыллы кәңәштәр биреүсе Лилиә Кәримова була (артабан сәнғәт институтында ла уның етәкселегендә шөғөлләнә). Тырышлығы, хеҙмәте һөҙөмтәһеҙ ҡалмай – училищены ҡыҙыл дипломға тамамлай.\nНиндәй генә йырсы опера театрында йырларға хыялланмай? Әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, тәүҙә Авзалова үҙен күрһәтә алмай. “Сопрано беҙҙә былай ҙа етерлек”, – бындай һүҙҙәрҙән һуң ул өс көн буйы ҡайғырып, урынынан да тора алмай ята. Ни эшләргә? Эш юҡ, йәшәргә урын да...\nСиркәү хорында эшләп алырға мөмкинлек тыуғас, шатлығының сиге булмай. Хор дирижеры Татьяна Кийко йәшәргә урын табырға ярҙамлаша. Филармонияла орган көйләүсе булып эшләгән берәү хор капеллаһы етәксеһе Владимир Никитенкоға күренергә кәңәш итә. Нота буйынса еңел йырлаусы Зөлфиәне, әлбиттә, унда ла ҡабул итәләр.\n– Был осор күңелемдә тик яҡты хәтирәләр генә ҡалдырҙы, – тип иҫләй Зөлфиә Авзалова. – Ниһайәт, моң донъяһына сумыу форсаты тыуҙы. Бер үк ваҡытта лекторийҙа ла йырлай башланым. Үкенесле, әммә хор капеллаһын ҡалдырырға тура килде, сөнки ундағы талаптар буйынса төрлө ергә бүлгеләнергә кәрәкмәй ине.\n– Һеҙҙән, моғайын, йыш ҡына, билдәле татар йырсыһы Әлфиә Авзалова менән туған түгелһегеҙме, тип һорашаларҙыр?\n– Беҙ аҙаштар ғына. Әммә Әлфиә Авзалованы сикһеҙ ихтирам итәм.\n– Концерт ул – дөйөм хеҙмәт. Тамаша бер-береһен яҡшы аңлаған кешеләрҙең күркәм сығышы булып күңелгә уйылды.\n– Концертмейстер Елена Мороз, органда Эльвира Хәйретдинова, флейтала Владимир Семин ижадташтар ғына түгел, рухташтар ҙа. Айгиз Ғиззәтуллин менән дуэт өсөн йырҙарҙы бик оҙаҡ эҙләнек. Тауыштарыбыҙ ике сиктә: уныҡы – бас, минеке – юғары сопрано. Һөҙөмтәлә ике әҫәрҙә туҡтаныҡ, береһе – Рубинштейндың Лермонтовтың “Тау түбәләре йоҡлай төнгө тынлыҡта” шиғырына яҙған романсы – Айгиздең башҡарыуына баритон нескәлеген дә өҫтәп ебәрә.\nМиңә донъяның төрлө телдәрендә йырлау оҡшай. Ижад мәлендә теге йәки был халыҡтың мәҙәниәте менән ҡыҙыҡһынам, яҡшылап өйрәнәм һәм уның бар матурлығын, үҙенсәлеген тыңлаусыларыма еткерергә ынтылам. Тамашасыларға сығышым оҡшағанын күрһәм, барлыҡ ауырлыҡтар онотола. Тимәк, тырышлығым бушҡа түгел. Мин диндар кеше һәм бөтә милләттәрҙең татыулығын, бер-береһенә яҡшы мөнәсәбәттә булыуын теләйем.\nОҙаҡ йылдар дауамында ижадым менән сәнғәт һөйөүселәрҙе ҡыуандырырға хыялланам. Бының өсөн репертуарҙы даими үҙгәртергә, яңылыҡтар асырға кәрәк.\n...Үткән йылда күп тапҡырҙар ”Грэмми” лауреаты булған, мәңгелек “Don`t Worry, Be Happy” синглы авторы Бобби Макферрин (әйткәндәй, йырсының яратҡан музыканттарының береһе) Мәскәүгә килде. Үҙәк гәзиттәрҙең береһендә сыҡҡан әңгәмәһендә ул Зөлфиә Авзалова кеүек үк һүҙҙәр әйтте: “Музыка төрлө хистәрҙе, шул иҫәптән бик ҡатмарлы тойғоларҙы ла тыуҙыра ала. Моң изге доғаға тиң. Күңелемде һағыш йә асыу биләп ала икән, уларҙы йыр аша еңәм. Йөрәктәрендә йәшәү кинәнесе уянһын өсөн минең көйҙәрем кешеләрҙә шатлыҡ, илаһи яҡтылыҡ, үҙҙәрен азат, ирекле тойоу хистәрен тыуҙырыуын теләйем. Иртәгеһен кешеләр иртәнге аш артында юҡ-бар ғына көй көйләгәндә йә таныш берәй симфонияны ҡабаттан тыңлағанда ниндәйҙер яңылыҡ табыуҙарын һәм тәүәккәлерәк булыуҙарын теләйем”.


Нөгөш һыуһаҡлағысында батып һәләк булған үҫмергә бәйле яңы мәғлүмәт\nМәләүез районы гимназияһы уҡыусылары әйтеүенсә, уҡытыусылар балаларҙы һәм ата-әсәләрҙе был хәл тураһында хәбәр һөйләүҙе, социаль селтәрҙәргә яҙыуҙы тыйған.\nНөгөш һыуһаҡлағысында уҙған йәкшәмбе теркәлгән бәхетһеҙ осраҡ тирәләй төрлө яҡлы фекерҙәр ҡуйыра. Эшҡыуар Ләйсән Тажиева йыл да һыу инеү миҙгеле алдынан сауҙа сатырын әҙерләй. Ул көндө лә ул тормош иптәше менән Нөгөш ярында бергә булған. Балаларҙың ҡарауһыҙ һыу инеүҙәрен күргән.\nМәләүез районы гимназияһынан 19 бала һәм биш өлкән кеше урындағы ландшафты өйрәнер өсөн походҡа сыҡҡан була. Шаһиттар уҡыусыларҙың ҡарауһыҙ йөҙөү пантоны өҫтөндә туп уйнағанын, һыу ингәнен күргән. Ярҙам һорап ҡысҡырыша башлағанда, уҡытыусылар ярға йүгерә. Был мәлдә 14 йәшлек үҫмер һыу төбөнә киткән була. Ә ҡотҡарыу хеҙмәте ике сәғәттән һуң ғына саҡыртыла, ти шаһиттар. Һыуҙан баланың кәүҙәһе иртәгәһенә генә сығарыла.\nПоходтың аяныслы тамамланыуын уҡытыусылар ата-әсәләргә эңер төшкәс кенә хәбәр итә. Быға тиклем педагогтар нимә эшләгән, ни өсөн улар ҡотҡарыусыларҙы ваҡытында саҡыртмаған? Билдәһеҙ... Социаль селтәрҙә синыфташтарының һыуға батыуы тураһында мәғлүмәт биштәр тирәһендә яҙыла. Тик һуңынан был яҙыу ҙа билдәһеҙ сәбәп буйынса юйыла. Ә мәктәп уҡыусыларына был хәл тураһында бер кемгә лә һөйләмәҫкә ҡушалар. Уҡытыусыларға яҡын барырлыҡ түгел.Буш мәктәп коридоры, бикле уҡыу бүлмәләре. Белем усағында синыф етәксеһе лә, география уҡытыусыһы ла булманы. Ә мәктәп директоры аңлатма биреүҙән бөтөнләй баш тартты.\n14 йәшлек Булат Алтынсурин уҡыуҙа ла, спортта ла һынатмаған. Милли көрәш буйынса күп тапҡырҙар район еңеүсеһе тип тә танылған. Был хаҡта малайҙың тиҫтәләп миҙал, Маҡтау ҡағыҙҙары һөйләй. Үҫмер бер туған ағаһы менән бергә гимназия намыҫын республика кимәленә күтәргән уҡыусыларҙың береһе.\nБәхетһеҙ осраҡҡа бәйле һорауҙар күп. Аныҡ яуап ҡына юҡ. Һыу инеү миҙгеле әлегә рәсми асылмауға ҡарамайынса, балаларҙың ҡарауһыҙ һыуға барыуҙары, ҙур һыу ятҡылығында ҡотҡарыу хеҙмәтенең булмауы һәм башҡалар... Әйткәндәй, был тирәлә ҡотҡарыусылар 67 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан Күмертау ҡалаһында ғына бар.\nНөгөш һыуһаҡлағысы уртаса 15 метр тәрәнлектә. Урыны менән 30 метрға ла барып етә. Һыуҙың тәрәнлеген дә аныҡ ҡына билдәләп булмай. Сөнки ярҙан бер-нисә аҙым атлағас та һыу төбө ҡапыл юғала. Өҫтәүенә, урында бер ниндәй ҙә иҫкәртеү саралары юҡ.\nБәхетһеҙ осраҡҡа бәйле ғәйеплеләр әлегә билдәһеҙ. Тәфтиш комитеты ваҡиға сәбәптәрен асыҡлай.


«Берҙәм Рәсәй» Өфөнөң ҡала Советында 21 мандатҡа иҫәп тота // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n«Берҙәм Рәсәй» Өфөнөң ҡала Советында 21 мандатҡа иҫәп тота\n17:23, 6 марта 2012 Сәйәсәт\n«Берҙәм Рәсәй» Өфөнөң яңы ҡала Советында 21 мандатҡа иҫәп тота. Ҡаланың әлеге депутаттары араһында был партия вәкилдәре һаны бер аҙға күберәк. Был хаҡта «Башинформ» агентлығында үткән конференцияла «Берҙәм Рәсәй»ҙең Башҡортостан төбәк бүлексәһе етәксеһе Рөстәм Ишмөхәмәтов хәбәр итте.\nБер мандатлы округтар буйынса һайлау барышында берҙәм рәсәйлеләр мөмкин булған 18 урындан ҡала Советында 12 урын алды, тип билдәләне ул. Партия исемлектәре буйынса кандидаттарға килгәндә, бында өфөлөләр араһында «Берҙәм Рәсәй» өсөн тауыш биреүселәрҙең һаны 50 проценттан ашыуыраҡ тәшкил итте.\nБашҡортостандағы Владимир Путинға ярҙам итеү буйынса халыҡ штабы етәксеһе Альберт Мифтахов, Өфө ҡала Советына һайлау һөҙөмтәләренә комментарий биреп, муниципаль һайлау кампанияһының айырмалылығын кешеләрҙең партияны түгел, ә айырым кандидатты һайлауында булыуын билдәләне. «Берҙәм Рәсәй» Өфөләге муниципаль һайлауҙар барышында ышаныслы еңеү яуланы. Был, Мифтахов фекеренсә, ҡала Советына үҙ кандидатураһын тәҡдим итергә теләүсе ҡаланың әүҙем кешеләренең көслө партнер табырға теләүенә бәйле. Бөгөнгө көнгә «Берҙәм Рәсәй» бындай иң көслө сәйәси партнер булып тора.\nБыл юлы «Берҙәм Рәсәй» вәкилдәре менән бер рәттән Өфө ҡала Советына оппозиция кешеләренең дә сағыштырмаса күпләп эләгеүе, Альберт Мифтахов фекеренсә, ҡала халҡы өсөн ҡулай ғына. Ҡала халҡы хаҡында хәстәрлек күрһәтеүҙәрен иҫбатлап, фракциялар үҙ-ара ярышып эшләһен.\nРөстәм Ишмөхәмәтов һүҙҙәренсә, берҙәм рәсәйлеләр Өфө ҡала Советында үҙҙәренең буласаҡ фракцияһын бөгөндән формалаштыра башлаясаҡ. Алдағы ваҡытта фракция ҡала Советы рәйесе вазифаһына кандидатура билдәләү буйынса ҡарар ҡабул итергә ниәтләй.\n— Был күп көс талап иткән эш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Ишмөхәмәтов. – Устав буйынса кандидатура хаҡында Мәскәүҙә «Берҙәм Рәсәй»ҙең генераль Советы Президиумы менән уртаҡ фекергә килергә тейешбеҙ. Ошо көндәрҙә кандидат тураһында мәғлүмәттәрҙе йүнәлтәсәкбеҙ. Шул уҡ эш Башҡортостандың башҡа ҡалаларында ла көтөлә.\nРөстәм Ишмөхәмәтов «Берҙәм Рәсәй»ҙең муниципаль һайлау барышында Башҡортостандың башҡа ҡалаларында ла ышаныслы еңеү яулауын билдәләне. Стәрлетамаҡта берҙәм рәсәйлеләр өсөн һайлаусыларҙың – 69,83%, Октябрьскийҙа — 71,72%, Салауатта — 70,01%, Күмертауҙа – 55,83%, Нефтекамала – 58,62%, Сибайҙа 86,36 проценты тауыш биргән. Был ҡала округтары буйынса мәғлүмәттәр.


Быйыл Бөтә Рәсәй һабансылар конкурсы Һарытау өлкәһендә уҙа\nБашҡортостан намыҫын Мәләүез районының Нордовка ауылынан Илдар Ишҡаев яҡлаясаҡ. Ул Һуҡайлы ауыл хужалығында егерме йылдан ашыу механизатор булып эшләй. Бөтә Рәсәй конкурсында еңеү яулаған осраҡта, һабансы Бөтә Донъя чемпионатында ҡатнашасаҡ.\nИлдар Ишҡаев тимер атында бәйгегә әҙерләнә. Хужалыҡта сәсеү эштәре башланған. Һабансы ерҙе тигеҙ итеп һөрөргә тырыша. Әйткәндәй, Илдар Ишҡаев һабансылар конкурсында дүртенсе тапҡыр ҡатнаша. Былтыр Суздалдә призлы урын яулай. Бәйге йыл һайын Рәсәйҙең төрлө төбәгендә ойошторола. Һәр төбәктең ере айырылып тора. Чемпионатта йыл һайын сит ил вәкилдәре лә оҫталығын һынай. Үҙ-ара тәжрибә уртаҡлашыу үҙе бер мөмкинлек, ти механизатор.\nИлдар Ишҡаев, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре: «Иҫемдә ҡалды Краснодарҙың ере. Ере бер төрлө майлы. Уның менән эшләүе еңел. Быйыл дүрт сит ил халҡы булырға тейеш. Германия, Голландия, тағы шул Эстония. Улар оҫта, гидравлика менән пианинола һымаҡ уйнайҙар».\nИлдар Ишҡаев техника эшен яҡшы белә. Тырыш хеҙмәте өсөн бик күп Маҡтау ҡағыҙҙары, Рәхмәт хаттары менән бүләкләнгән, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булған. Миҙгел башландымы ул көнө-төнө яланда. Механизаторҙарҙың эше еңелдән түгел. Быны Илдар Ишҡаевтын яҡындары яҡшы аңлай.\nГүзәл Ишҡаева, Илдар Ишҡаевтың ҡатыны: «Өлгөрмәгән ерендә ярҙам итеп ебәрәм. Тормош иптәшем көнө буйы яланда. Ҡайһы ваҡытта төндә лә эшләргә тура килә, тәүлекләп тә эшләргә тура килә. Аңлайһың инде».\nИлдар Ишҡаевтың улы ла атаһына оҡшарға тырыша. Киләсәктә тракторсы булырға хыяллана. Конкурс алдынан Ишҡаевтар ғаилә башлығы өсөн борсола. Уның Еңеү алып ҡайтырына ышана.\nҺабансылар конкурсы 22-23 майҙа үтә. Чемпионатта Рәсәйҙең 30 төбәгенән өс тиҫтәнән ашыу механизаторҙың ҡатнашыуы көтөлә. Бөтә Донъя чемпионаты стандарттары буйынса ойошторолған бәйгелә һабансылар бураҙнаны оҫта итеп һөрөргә тейеш. Баһалалма ағзалары тиҙлек, һөрөлгән ерҙең тәрәнлеге, йыйнаҡлыҡ һымаҡ деталдәргә иғтибар итә.


Ҡара алтын. Повесть. Башы (№5, 2018)\n31 Август 2018, 17:13\nҠышҡы көндөң оҙонлоғон үҙегеҙ беләһегеҙ: төшкөлөккә тамаҡ туйҙырып алып, арлы – бирле итеүгә ҡояш байып та бара. Ә эш тигәнең ҡояшҡа ҡарап үлсәнмәй, ул сәғәтләп һанала...\nҠышҡы көндөң оҙонлоғон үҙегеҙ беләһегеҙ: төшкөлөккә тамаҡ туйҙырып алып, арлы – бирле итеүгә ҡояш байып та бара. Ә эш тигәнең ҡояшҡа ҡарап үлсәнмәй, ул сәғәтләп һанала. Сәғәт иртәнге һигеҙҙә һин эштә булырға тейешһең. Ҡаланан эш урыны алыҫ – егерме саҡрымға яҡын, тип тора алмайһың. Һигеҙгә барып етә алманыңмы, эш урының менән хушлаш. Яҡшы хаҡ түләнгән эштә һинең киткәнеңде әллә нисә кеше һағалап көтөп тора. Киске яҡта эш урынын тапшырып, йыуынып-кейенеп тышҡа сығыуыңа Хоҙай бабайҙың яҡтыртҡысы – Ҡояш апай тау артына тәгәрләп төшөп тә китә.\nҒәйнуллин эштән һуң яҡшылап йыуынды, иртәнсәк кенә ҡырынған булһа ла, тағы бер мәртәбә үткер ҡырынғыс менән һаҡал-мыйыҡ тирәһен йышты, ап-аҡ таҫтамалға һөртөндө, шунан тап-таҙа кейемен кейҙе. Эш урынындағы төпкө бүлмәһендә бер нисә алмаш кейем тота ул. Был турала ҡатыны ла белә, әйтеп ҡуйған. Ҙур түрәләр янына саҡырһалар, заводта йөрөгән кейем менән китеп бараһыңмы ни? Бөгөн кейгәне тураһында ла белә ҡатыны. Быныһы еңелсә, бик ыҡсым, үҙенә килешле. Германиянан алып ҡайтҡайны. Бер көн ҡатыны шул турала һорап та ҡуйҙы.\n– Тегендә алған кейемең күренмәй.\n– Эштә ул.\n– Сырышып-мырышып та бөткәндер инде, алып ҡайтып үтекләп алһаң ни була.\n– Сырышмаған, әллә ни ҙә бер кейгәндән, ни булһын.\nЯҡуп серен асып торманы. Эштә йыйыштырыусы булып йөрөгән Тәнзилә апайҙы кейемен ҡараштырырға күндергәйне. Төпкө бүлмәгә кер йыуыу машинаһы ҡуйҙыртты, үтек-фәлән кеүек нәмәләр алдыртты. Күлдәген дә, кәрәк саҡта эске кейемен дә йыуып, киптереп, тәҫләп ҡуя. Бик тәртипле, ипле ҡатын. Кеҫәһендә, портфелендә йөрөткән бөтөн нәмәһен дә сығарып һала – ята шул урында. Туҙышып-муҙышып киткәндәрен йыйыштырып ҡуя, әммә бер нәмә лә юғалмай. Өҫтәүенә, ауыҙы бикле Тәнзиләнең, утыҙ ике теш араһынан сыҡҡан бер һүҙ утыҙ ике кешегә етә, тиһәләр ҙә, үҙе тураһында бер һүҙ ҙә ситкә сыҡҡанын тойғаны булманы Яҡуптың.\nБөгөн дә кейенеп-яһанып алғас, оҙонса ҡумтаны асып, эсендәгеһенә ҡарап торҙо бер аҙ. Яҡут менән семәрләнгән аҡһыл-һары алтын сынйыр. Ҡара алтын ағарған һәм һарғайған. Күҙе дүрт булыр инде тегенең. Сынйырҙы ҡумтаһынан сығарып, һауытын ситкә һалды ла, яҡутлы алтынды ике бармаҡ менән генә тотоп түш кеҫәһенә төшөрҙө.\nУны эшкә, бүтән юлға йөрөткән аҡһыл “Волга” ҡалаға еткәс, шофер хужаға боролоп ҡараны: йәнәһе, артабан ҡайҙа барабыҙ? Яҡуп өндәшмәне. Тимәк, өйгә ҡайтабыҙ. Ул йәшәгән йортҡа етмәҫ борон:\n– Туҡта ошонда, – тине Яҡуп. – Әҙерәк йәйәүләйем әле.\nМашина киткәс, тирә-яғын байҡап алды: ҡараңғы урамда кеше-маҙар тойолманы. Яҡуп етеҙ генә атлап китте, ләкин үҙенең йортон урап уҙҙы. Күп тә барманы, ике урам сатындағы бейек кенә туғыҙ ҡатлы өй алдына килеп сыҡты. Ҡараңғы булғанғамы, үткән-һүткән дә күренмәне. Йорт алдында студенттар, бүтәндәр йыш йөрөй торғайны, уларҙың ятағы бит, бөгөн берәү ҙә юҡ. Яҡуп йорттоң тышҡы ишеген асып инде лә япты. Дөм ҡараңғы. Элегерәк ишек башында быҙлаҡ булһа ла шәм яна торғайны, бөгөн уныһы ла юҡ. Яҡуп ике ҡулын һоноп һәрмәнә-һәрмәнә атланы – стенамы, ишекме булырға тейеш бит инде. Шул саҡ әле генә ул ингән ишек асылды, кемдер керҙе. Ишек ябылыу менән был бәндә кеҫә фонары ҡабыҙҙы. Яҡуп ут эсендә ҡалды. Ҡараңғыны ҡапыл телгән көслө ут күҙҙәрен сағылдырҙы һәм ул сытырҙатып йомдо. Шул ыңғай тауыш яңғыраны:\n– Кем һин? Ғәйнуллинмы?\n– Эйе, Ғәйнуллин.\n– Документың бармы?\n– Бар. Бына паспорт.\n– Ас паспортыңды, минең ҡул буш түгел.\nТеге бәндә яҡтыртты, быныһы документын асты. Саҡ ҡына ваҡыт шым булдылар. Яҙылғанды уҡыны, шикелле, теге һәм ҡапыл атыу яңғыраны: бер, ике, өс.\nҒәйнуллин гөрһөлдәп иҙәнгә тәгәрәне, теге бая ингән ишектән сығып та китте, юл ыңғай ҡулындағы фонарҙы һүндереп, кеҫәһенә тыҡты.\nКүпме ятҡандыр Яҡуп, белеп булмай. Оҙаҡ түгелдер. Ятаҡ бит, кеше күп йәшәй. Береһе инә, береһе сыға. Бына берәү тышҡы ишектән инде лә, ҡараңғыла ни ҡылырға белмәй, бер-икене алға атланы һәм нимәгәлер аяғы эләгеп, һөрлөгөп китте. Йығылып барышлай бик ҡаты һүгенде һәм аҡырып ебәрҙе. Күпме генә ҡысҡырмаһын, ишетеүсе булманы, шунан тубыҡланған килеш һәрмәнә-һәрмәнә эске ишеккә барып юлыҡты һәм этеп асты. Ҡараңғы соланға йорттоң эсенән ут төштө, әммә был ғына аҙ ине, тыштан инеп килгән бер нисә кеше бынан алдағы бәндә һөрлөккән урында йығылышып киттеләр. Китте ҡысҡырыш, китте һүгенеү. Тотондолар вахтерҙы таптырырға. Тегеһенең урыны буш булып сыҡты. Кемдер шырпы һыҙҙы, ҡағыҙ үртәргә тотондолар. Шул саҡ берәү үҙҙәре эләгеп йығылған нәмәнең кеше икәнлеген абайланы.\n– Туҡта, ҡысҡырышмағыҙ! Был бәндә үлгән дә баһа.\n– Ҡара яҡшылап, ана бит ҡан эсендә ята.\nӘле генә сарбайлаған кешеләр шып-шым булды.\n– Мин хәҙер, – тине ир тауышы һәм күп тә үтмәй ултырғыс ултыртып, ишек башына лампа бороп ҡуйҙы.\nШунда ғына күрҙе былар фажиғәне: солан уртаһында ҡанға туҙып бер ир ята, унан йыраҡ түгел ҡыҙыл тышлы паспорт күренә, иҙәндә бер нисә китап, полиэтилен пакет сәселгән.\nУңарсы булмай соланға ла, эске коридорға ла кеше йыйылып китте, ятаҡтың хужабикәһенә лә хәбәр барып етте. Ул туйтаңлап бында еткәнсе, йорттан сығырға йә инергә теләүселәр мәйет ятҡан тирәне тапап бөткәйне.\nМилиция саҡырттылар. Район бүлексәһендә телефондан әйткәнде тыңланылар ҙа, прокуратураға шылтыраттылар.\n– Төн йөҙөндә, эш һуңында мин һиңә кемде табайым. Ни эшләп үҙегеҙ бармайһығыҙ? – тине.\n– Беҙ барыуҙан ни файҙа? Кеше үлтерелгән бит. Үлтереште барыбер һеҙ тикшерәсәкһегеҙ. Бер юлы ғына үҙегеҙгә алығыҙ ҙа ҡуйығыҙ.\n– Баштан себен осораһығыҙ инде.\n– Себен үк түгел дә... – милиция дежурныйы телефонды һалды, хихылдап ҡуйғаны ишетелде. Йәнәһе, еңел ҡотолдо.\nУл ҡотолдо ла, тик прокуратура тотолдо. Хәҙер ҡайҙан тәфтишсе табырға быға? Ҡайта торғандары ҡайтып бөткән, ҡайтмай торғандары үҙ эше менән әллә ҡайҙа олаҡҡан. Шул саҡ ҡылт итеп дежурныйҙың иҫенә төштө, телефонға йәбеште.\n– Милиция? Дежурныймы?\nЙоҡоло тауыш ишетелде:\n– Дежурный. Милиция.\n– Йоҡлап та бараһыңмы? Уян. Һин прокуратураға эш ҡуштым да ҡотолдом тинеңме? Еңел генә ҡотолмай тор. Хәҙер үк бая үҙең әйткән үлтереш урынына наряд ебәр. Ваҡиға урынын ҡамап алһындар, ул тирәлә берәү ҙә йөрөмәһен. Тулы тәртип! Белдеңме?\n– Белмәгән ҡайҙа. – Йоҡолоноң тауышы көрәйҙе. Шунда уҡ һөрәнләне,– наряд! Ятаҡҡа! Тулы тәртип булһын!\nБер аҙҙан өсәү килеп сыҡты: лейтенант, сержант һәм өлкән сержант. Дежурныйҙан төпсөштөләр:\n– Ҡайҙа? Ни булған? Кем ғәйепле?\n– Туғыҙ ҡатлы ятаҡта, беренсе ҡатта соланда. Кеше үлтерелгән. Прокуратураныҡылар барып еткеләгәнсе тулы тәртип булһын!\nБаяғы тәүге һөрәндән һуң ун биш минутлап уҙғайны инде. Былар барып еткәнсе йәнә унлап минут була әле.\nПрокуратура дежурныйы тәфтишсенең кеменә шылтыратырға белмәй ултырҙы ла прокурорҙың өй телефонын йыйҙы.\n– Ғәфү итегеҙ, ләкин борсомай сарам юҡ. Прокуратурала мин бер үҙем. Ҙур ятаҡта кеше үлтергәндәр...\n– Ни булған? Кемде үлтергәндәр?\n– Атҡандар, шикелле. Үлгән кеше Ғәйнуллин Яҡуп Миһран улы, ти. Мәйет янында паспорты ята икән.\n-Мәйет янында паспорты... Сәйер. Ғәйнуллин Яҡуп Миһран улы. Мин белгән Ғәйнуллинмы ? Ул булһа... Тәфтишселәрҙән кем ҡайҙа?\n– Хажиндан башҡалар өйҙә юҡ.\n– Хәҙер үк Хажинға шылтырат, барып етһен. Мин үҙем дә барам. Юҡһа...\nПрокурор Рамаҙанов ятаҡҡа барып еткәндә, милиционерҙар ятаҡҡа инеү һәм сығыу ишектәрен яптырған, кешеләргә йөрөргә ярҙамсы ишекте астырғайнылар. Дөрөҫөрәге, туйтаңлаҡ комендант быларын, берәүҙән дә күрһәтмә көтмәйенсә, үҙе эшләне. Милиционерҙар килеп еткәнсе ишектәрҙе бикләтеп ҡуйғайны инде.\nПрокурор барған саҡта теге ҡараңғы соланда берәү ҙә юҡ, өйөлөшкән кешеләр таралышып бөткәйне. Комендант артлы ултырғыс менән ябыҡ ишекте ҡаплап үҙе менеп ултырғайны. Рамаҙанов һораулы ҡарашын йүнәлткәс:\n-Мәйетте тапай яҙып йөрөйҙәр, шуға бикләнем, – тип аңлатты, үҙе ултырғыстан ырғып тиерлек төштө.\nРамаҙанов мәйет ятҡан соланды ситтән генә ҡараны ла:\n– Өҫтәп яҡты лампалар ҡуйҙырығыҙ, – тип әмер бирҙе.\nТуйтаңлаҡ комендант шунда уҡ йүгереп китте һәм күп тә үтмәй лампалар, баҫҡыс тотоп электрик килеп етте. Оҙаҡламай ҡараңғы соланда көндөҙ ҡояш яҡтыһы кеүек ут ҡабынды. Тышҡы ишектән ҡараңғынан ингән Таһир Кәрим улы Хажин усы менән күҙен ҡапланы:\n– Ошо тиклем яҡты булғанмы бында элек тә? – Һорауын да бирҙе.\n– Юҡ, – тине ғәйепле тауыш менән комендант. – Лампа янған булған, миңә әйтмәгәндәр. Дөм-ҡараңғы торған солан.\nХажин баш ҡағып ҡына Рамаҙанов менән иҫәнләште һәм шунда уҡ һорау алырға ла тотондо.\n– Бәлки, берәйһе утты махсус һүндереп торғандыр.\n– Кит, юҡты һөйләп ни, – комендант үпкәләгәндәй итте. – Ана ята янып сыҡҡан лампаһы, электрик әле генә алмаштырҙы.\nРамаҙанов быны раҫлап баш ҡаҡты.\nХажин мәйет тирәһен яйлап, ләкин бер нәмәгә лә ҡулы менән теймәй ҡарап сыҡты. Паспортты алып, мөйөшөнән генә тотто.\n– Ғәйнуллин Яҡуп Миһран улының паспорты. Үлгән кешенекеме?\n– Шуға оҡшаған. – Рамаҙанов ярҙамға килде.\n– Өс гильза ята. ТТ пистолетыныҡына оҡшаған. Ә был китаптар, тоҡсай кемдеке?\n– Ҡараңғыла мәйеткә бер-ике кеше эләгеп тәгәрәгән, шуларҙыҡылыр. Быныһын мин таптырырмын.\n– Мәйетте кем тапҡан?\n– Аныҡ ҡынаһын әйтә алмайым. Кешеләр күп йөрөгән. Ҡараңғыла өҫтөнә менеп китеүселәр булған.\n– Атыусыны күргән кеше булғанмы?\n– Әллә. Өс мәртәбә атыу тауышын айырым асыҡ ишетеүселәр күп. Тик бөтөнөһө лә яңы йыл питардаһы шартлаталар икән тип уйлаған да ҡуйған. Хәҙер күп бит шуны аттырыусылар.\n– Прокурор иптәш, – Хажин Рамаҙановҡа боролдо. – Был эште һеҙ миңә йөкмәтергә уйлайһығыҙмы?\n– Бүтән кеше юҡ.\n– Улайһа, миңә ярҙам кәрәк.\n– Берҙән, хәҙер үк эксперттар килһен. Былай ҙа эҙҙе тапап бөткәндәр инде, ә шулай ҙа... Икенсенән, Ғәйнуллин Яҡуп Миһран улының кем икәнлеген асыҡларға кәрәк. Иртәнсәккә тиклем көтмәйенсә паспорт өҫтәлен астырырға ине.\n– Уның кем икәнен мин паспорт өҫтәлһеҙ ҙә әйтә алам.\n– Шулаймы? Кем инде ул?\n– Икенсе нефть эшкәртеү заводының баш инженеры, әле директор вазифаһын башҡарыусы.\n– Оһо! Төн йөҙөндә прокурор үҙе ни эшләп йөрөй тиһәм. Ана ниҙә икән хикмәт.\n– Тағы ла хикмәттәр бар әле.\n– Ундай ҙур кеше бындай ятаҡта ни эшләп йөрөгән һуң?\n– Ана шул һорауға яуап тапһаң, һинән дә белдекле тәфтишсе булмаҫ. Мин хәҙер һинең ҡушҡандарҙы үтәргә китәм. Ә һин нимә таба алаһың, бөтөнөһөн дә миңә әйтә бар.\n– Һис шикһеҙ.\nРамаҙанов сығып китте, Хажин йәнә комендантҡа боролдо.\n– Беҙ йүнләп танышманыҡ та бит әле. Мин прокуратураның айырыуса мөһим эштәр буйынса тәфтишсеһе Таһир Кәрим улы Хажин. Ә һеҙ?\n– Мине Таня апай тиҙәр. Ошо ятаҡтың коменданты Татьяна Федоровна Орлова.\n– Бик хуш. Һеҙ бында күптән эшләйһегеҙме?\n– Был йорттоң иң боронғо кешеһе мин. Ятаҡ төҙөлгәс тә ҡуйғайнылар, шунан бирле бында.\n– Улай булғас, бөтөн кешене лә беләһегеҙ инде.\n– Шулай тиергә лә була.\n– Үлеп ятҡан был кешене күргәнегеҙ була торғайнымы?\n– Ни тип әйтергә. Күрмәнем тиергә ярамай. Бер көн генә оҙаҡламай заводта “Евро” бензин сығара башлайбыҙ тип телевизорҙан һөйләп ултырҙы. Шуға күргәнем бар, тимен.\n– Уныһы телевизор. Ә һеҙҙең ятаҡта?\n– Беҙҙең ятаҡта ни эшләп йөрөһөн ул шундай ҙур завод хужаһы башы менән?\n– Ана бит ни эшләптер йөрөгән.\n– Белмәйем. Мин уны бында күргәнем булманы. Бәлки, мин күрмәһәм дә, бүтәндәр күргәндер. Вахтерҙарҙан һорармын әле.\n– Вахтерҙарҙан ғына түгел, ошонда йәшәүсе һәммә кешенән дә һорашыр кәрәк. Кемгәлер килә ятҡан, йә ошонан сығып барған бит инде ул.\n– Эйе шул.\nМорат Варис улының әллә ҡасандан бирле урынлаштырған тәртибен бөгөн дә боҙоусы булманы. Ҙур өҫтәлдең һул яғында тәҫләп һалынған ҡағыҙ биттәре ята ине. Иң өҫтә иҡтисад буйынса статистика идаралығы биргән мәғлүмәт. Уҙған аҙна эсендә сәнәғәт продукцияһы етештереү тағы ла кәмегән. Оборонаға эшләгән тармаҡ туҡтап ҡалғанға тиң, бүтән төр машиналар эшләү ҙә әллә ҡайҙа китмәгән. Күңелгә һөйөнөс бирерҙәй берҙән-бер тармаҡ бар – быныһы нефть эшкәртеү һәм химия сәнәғәтенең бер өлөшө. Нефть эшкәртеүҙә хатта бәләкәй генә булһа ла үҫеш күренә. Ауыл хужалығы һүнеп ҡалған тиһәң дә була. Райондарҙың байтағынан мәғлүмәт бирелмәгән. Фермалар менән ҡуша мәғлүмәт йыйыусылар ҙа бөтөп барамы әллә? Ә Рәсәйҙә ни хәл һуң?\nМорат Варис улы ҡағыҙҙарҙы ҡутарҙы, әммә Рәсәй мәғлүмәтен тапманы. Өҫтәлгә беркетелгән төймәгә баҫты. Тышҡы ишектән йылп итеп йәш кенә ханым пәйҙә булды һәм һораулы ҡарашын етәксегә йүнәлтте.\n– Рәшиҙә, Рәсәй йыйынтығын тапмайым.\n– Юҡ ул, Морат Варисович, Стат идаралыҡтан: “Рәсәй буйынса мәғлүмәт хәҙер аҙна һайын йыйылмаясаҡ. Тик айға бер генә булыр”, – тигәндәр ти.\n– Барып терәлгәндәр икән, нисә генә йыйһаң да кире мәғлүмәтте күрмәҫ өсөн ҡул һелтәгәндәр, күрәһең.\nРәшиҙә яурындарын ғына һикертте лә сығып китте.\nМорат Варис улы тағы ҡағыҙҙарға күҙ йүгертте. Быныһы иҡтисад министрлығының мәғлүмәттәре ине. Өлкәләге заводтарға эшкәртер өсөн ебәрелгән нефттең күләме артҡан, ә әҙер продукцияны ҡулланыусыларға оҙатыу кәмегән. Был ни хикмәт һуң? Ҡайһы заводтың ҡыланҡыһы был? Мәғлүмәт ҡағыҙында ҡайһы заводтың нисек эшләгәнлеге лә әйтелгәйне. Икенсе завод кәметкән дә баһа. Тағы Ғәйнуллиндың этлегеме? Морат телефон аппаратына һонолдо, шул саҡта эске эштәр министрлығы һалған ҡағыҙҙа “Ғәйнуллин” һүҙен күреп ҡалды һәм ҡулын кире алды. “Кисә 19 сәғәт тирәһендә сәнғәт студенттары ятағының соланында Икенсе заводтың директоры вазифаһын башҡарыусы Ғәйнуллин Яҡуп Миһран улы атып үлтерелгән. Енәйәт эше асылған. Тикшереүҙе өлкә прокуратураһы алып бара”, – тип яҙылғайны.\nЙә, хоҙай! Морат лыпын ултырҙы. Бер ай элек ҙур райондың хакимиәт башлығын аттылар, хәҙер завод етәкселәренә тотонғандар икән. Ҡайҙа тәгәрәләйбеҙ һуң беҙ? Ошо буламы үҙгәртеп ҡороу? Ошо буламы реформа? Былай барһа, үҙеңде атып киткәндәрен һиҙмәй ҙә ҡалырһың.\nМорат Харисов Ғәйнуллинды яҡшы белә ине. Яҡшы тип инде, Морат үҙе нефть эшкәртеүсе булып күп йылдар эшләгәс, әлбиттә, ошо тармаҡ етәкселәрен белә. Ғәйнуллин менән, ул заводтың баш инженеры булғансы, күрешмәнеләр. Заманы шулай ине бит инде: һәр кем үҙ күкрәк көсө менән юл яра, шуға үҙ эшенә мөкиббән киткән була, башҡаларҙа эше лә, ҡатнашы ла юҡ. Морат үҙе шундай булды. Мәктәптә унынсы класты тамамлағас, үҙе кеүек бер ауылдашы менән һөйләшеп йөрөнөләр ҙә, заводҡа оператор ярҙамсыһы булып эшкә инде лә ҡуйҙылар. Институтҡа инеү, йә ҡайҙалыр сығып китеү тигән уй баштарына ла инеп сыҡманы. Бер йыл самаһы эшләгәс, ауылдашын әрме хеҙмәтенә алып киттеләр, Моратты яҫы табан тип, ҡалдырҙылар, йәнәһе, яраҡһыҙ. Ул яңғыҙы ҡалды. Эшкә барып вахтаһын тултыра ла, ятаҡта. Китап уҡый, бүтән ваҡ-төйәк менән булыша. Шунда кемдер әйтте быға: ни эшләп институтҡа инмәйһең? Эсмәйһең, тартмайһың, аҙып-туҙып йөрөмәйһең, математиканы яҡшы беләһең, ин уҡырға. Яҡшы кәңәште алды Морат. Шул уҡ йылда нефть институтының киске бүлегенә инде лә уҡып алды ла китте. Уҡыу менән эш ҡуша барҙы, курс һаны артҡан һайын вазифа ла үҙгәрҙе. Тәүҙә өлкән оператор, шунан цех начальнигының урынбаҫары. Уҡып бөткәс, цех начальнигы. Бында йышылғас, завод буйынса урынбаҫар, тағы ла бер нисә йыл үткәс, завод директоры. Ғәйнуллин менән ҡала комитетындағы бер кәңәшмәлә танышҡайнылар. Яҡуптың директоры ялда саҡта уның урынына кәңәшмәгә килгәйне. Морат менән Яҡупты бер комиссияға ағза итеп ҡуйҙылар. Шунда һөйләшеп киткәйнеләр. Яҡуп та Морат кеүек үк тормош юлы үткән. Тик институтта көндөҙгө бүлектә уҡыған да, эшкә Икенсе заводҡа төшкән. Һуңғы йылдарҙа юлдар бер аҙ айырылды. Моратты премьер-министр итеп ҡуйҙылар, Яҡуп баш инженер көйө ҡалды. Мөнәсәбәт иһә боронғоса булды. Дөрөҫөрәге, үҙ-ара әллә ниндәй мөнәсәбәт тә юҡ ине инде.\nМорат директор саҡта әле Яҡупҡа шылтыратҡайны.\n– Күрше (ике завод бер-береһенән алыҫ түгел урынлашҡайны), һинең һауыттарың мазут менән тулманымы әле?\n– Тулған, башынан ашҡан тиһәң дә була, Мәскәүҙән разнарядка һаман килмәй.\n– Ә миндә мазут юҡҡа тиң.\n– Һеҙгә разнарядка килдеме?\n– Юҡ, Мәскәү күрһәтмәһен көтөп ултырһаң, заводты туҡтатырға кәрәк.\n– Ни эшләттегеҙ һуң?\n– Районға ебәрҙем. Үҙемдең райондың райкомы менән райсоветтан хат тотоп килгәйнеләр, цистерналар менән ебәрҙем дә ҡуйҙым. Исем өсөн хаҡын түләткән булдыҡ. Ауылда ҡайҙан аҡса булһын инде, үҙең беләһең.\n– Район ни эшләтә инде уны?\n– Юл һалалар. Ҡырсынға ҡушып бутайҙар ҙа түшәйҙәр. Асфальт түгел инде, әммә батҡаҡ та түгел.\n– Ҡыҙыҡ. Ә Мәскәү ҡайҙа ҡуйҙың тип таптыра башлаһа?\n– Таптырһа ни. Мин ул мазутты урламағанмын, һатып эсмәгәнмен, хат яҙып килгәс, бирҙек инде, тиермен. Ошо ерҙә ултырған, ошо ерҙең һутын эскән заводтан бындағы халыҡҡа ниндәй ҙә булһа файҙа тейергә тейеш тә баһа. Юҡһа, беҙҙең халыҡҡа ул заводтың ҡоромо менән һөрөмөнән башҡа ни нәмәһе тейгәне бар.\n– Бер уйлаһаң, дөрөҫ инде.\n– Дөрөҫ булһа, һиңә күрше райондан вәкәләт ебәрәм. Шуларҙың үтенесен ҡәнәғәтләндер.\nКилделәр ауыл кешеләре. Директоры менән һөйләшеп, Яҡуп өс цистерна мазут оҙатырға булды. Ҡунаҡтарҙың түбәһе күккә тейҙе. Бөтөнләй үҙһенеп китеп, килтергән күстәнәстәрен сығара башланылар. Бешкән, бешмәгән ит, бал, ҡорот...\n– Юҡ, быныһы кәрәкмәй. Беҙ бит ас ултырмайбыҙ, беҙҙең эш хаҡы һеҙҙекенән ун мәртәбәгә тиерлек күберәк. Шуға тамаҡ туҡлыҡ ризыҡты һатып ала алабыҙ. Ә был нәмәләрегеҙҙе алып килгәс, кире биреп ҡайтарһам, килешмәҫ. Шуға былай итәбеҙ.\nЯҡуп ашхана хеҙмәткәрҙәрен саҡырҙы, ризыҡты уларға бирҙе һәм өҫтәл әҙерләргә ҡушты. Үҙе, ауыл кешеләрен автобусҡа ултыртып, заводты йөрөтөп күрһәтеп сыҡты. Шунан ашханаға алып килде. Бында завод эшселәренән байтаҡ кеше йыйылғайны. Ауыл ризығына үҙҙәренекен ҡушып бешергәндәр һәм һыйларға булғандар.\n– Ауыл менән ҡаланың бергәләшеп йәшәүе ошолай була ул. Беҙ һеҙгә мазут бирҙек, һеҙ беҙгә күстәнәс. Хәҙер бер-беребеҙҙе шефлыҡҡа алдыҡ. Бергә йәшәйек, – тип сығыш яһаны директор.\nАҙаҡтан ошо турала Яҡуп күршеһе Моратҡа һөйләне һәм өҫтәп ҡуйҙы:\n– Аҙаҡтан Мәскәүҙән, өс цистерна мазутты ҡайҙа ҡуйҙығыҙ, тигәйнеләр,шефлыҡҡа алған ауылдарға ебәрҙек, тинек. Пролетариат менән крәҫтиән дуҫлығына ҡаршы кем нимә әйтһен.\nМорат менән Яҡуп бер рәхәтләнеп көлөшкәйне.\nОшо хәлдән һуң бер аҙ үткәс, Харисов Ғәйнуллинға тағы шылтыратты. Һүҙ тағы ла мазут тураһында барҙы.\n– Яҡуп, бында Кавказ малайҙары килгән.\n– Ни эшләп йөрөй инде улар.\n– Быларға ла мазут кәрәк. Тик үҙебеҙҙекеләргә биргән һымаҡ бушҡа түгел, ә нефткә.\n– Нисек нефткә?\n– Беләһең бит, уларҙа нефть беҙҙекенә ҡарағанда ла күберәк һәм ерҙең өҫтөндә тиерлек ята.\n– Улай булғас, ниңә мазут эҙләп бында йөрөйҙәр һуң улар?\n– Уларҙа бит нефтте эшкәртеү заводтары юҡ. Нефть күп, ләкин файҙалана алмайҙар. Үҙҙәре самауыр тип йөрөткән нефть ҡыуыу нәмәкәйҙәре бар, тик унан йүнле продукция сығара алмайҙар. Шуға бында килгәндәр, беҙ һеҙгә нефть, һеҙ беҙгә мазут тиҙәр. Юл эшләр өсөн быларға ла мазут кәрәк, нефтте юлға түшәй алмайҙар бит инде.\n– Үҙең бирҙеңме һуң?\n– Ҡырып-һепереп тигәндәй алдылар. Уларға был ғына етмәй. Инһендәрме һиңә?\n– Инһендәр һуң.\nБер аҙҙан өс Кавказ кешеһе килеп инде. Береһе ҡултыҡ аҫтына папка ҡыҫтырған, икенсеһенең ҡулында портфель, өсөнсөһө бик ҙур сумка тотҡан. Шуныһы артынан ишек ябылыу менән:\n– Быны ҡайҙа ҡуяйым?– тип ҡулындағыға ишараланы.\n– Нимә ул? –Яҡуп ғәжәпләнде.\n– Әҙерәк кенә Кавказ күстәнәсе: конъяк, Каспий балығы шунда. Ауыҙ итегеҙ, оҡшап китһә, киләсәктә башҡа – баш вагонлап алмашырға булыр.\nЯҡуп ҡысҡырып ебәрҙе:\n– Ал бынан бысраҡ нәмәңде! Сығып кит, сығып китегеҙ!\nТегеләр аптырашып ҡалды. Олоһо кеҫәһенән ҡағыҙ сығара һалып уҡыны:\n– Яҡуп Ми-һи-ранович, ни эшләп улай тиһегеҙ, бысраҡ түгел беҙ килтергән нәмә. Кавказ күстәнәсе асыҡ күңелдән, тап-таҙа ҡулдан ғына бирелә.\n– Сығып китегеҙ! Күҙемдән юғалығыҙ! Кәрәкмәй миңә һеҙҙең бер нәмәгеҙ ҙә. Ҡарауыл! Ришүәт бирергә йөрөйҙәр бында! Ҡарауыл! Алып сығып китегеҙ быларҙы һәм ҡабаттан заводҡа яҡын да юлатмағыҙ!\nЯҡуп ошолай шартлатып ҡыуып сығарҙы ла быларҙы, Моратҡа шылтыратты.\n– Мин һине йүнле генә кешегә һанап йөрөй инем, ә һин миңә ришүәтселәр ебәреп ултыраһыңмы? Ришүәт өсөн тотторорға ла, мине бикләтеп, үҙең ике заводҡа хужа булмаҡсыһыңмы? Һинең хыялың шул тиҙәр ине, дөрөҫ икән.\nОшонан һуң бер нисә йыл буйына шылтыратышманы, һөйләшмәне улар. Морат тураһында урыҡ-һурыҡ ҡына хәбәр ишетә торҙо Яҡуп. Береһе заводтың дөйөм профсоюз конференцияһында булды. Эшселәрҙән берәү завод директоры менән баш инженерға үпкә белдерҙе:\n– Ана күрше заводта юҡ ҡына хаҡҡа төрлө емеш-еләк, бүтән аҙыҡ-түлек һаталар, хатта коньякка тиклем бар. Ә беҙҙә ни эшләп юҡ? Эшсе синыфын ҡайғыртырға кеше юҡмы?\nЯҡуп елдең ҡайҙан иҫкәнлеген шунда аңлағайны. Тимәк, Харисов Кавказға ебәргән мазут өсөн завод коллективына аҙыҡ-түлек килтертә. Бәлки, теге ваҡытта шул уҡ мөмкинлектән ул юҡҡа баш тартҡандыр. Бигерәк тә хәҙер, халыҡты ҡарау тураһында дәүләт уйлап та бирмәгән саҡта, ошолай эшләү дөрөҫтөр ҙә. Харисов дәүләт тәртибен боҙоп, үҙ кеҫәһенә һалмай бит, коллективты хәстәрләй...\nХарисов эске эштәр министрлығының мәғлүмәтен тотоп уйланып ултырҙы. Былай йәшәргә ярамай. Теге ваҡытта иң абруйлы, халыҡта ла, өлкә етәкселәре араһында ла бик аҡыллы һәм уйлап эш итә торған кеше һаналған хакимиәт башлығын үлтерҙеләр. Хәҙер килеп шундай ҙур заводтың баш инженерын юҡ иттеләр. Туҡтатырға кәрәк был вәхшәтте.\nТағы ла бер сәғәттән премьер-министр илдәге тәртип өсөн яуаплы өс ведомство етәксеһен саҡырҙы. Эске эштәр министры, федераль хәүефһеҙлек хеҙмәтенең өлкәләге етәксеһе һәм прокурор.\n– Ғәйнуллин менән булған хәлде барығыҙ ҙа беләһегеҙҙер, – тип башланы Харисов. Тегеләр баш ҡағышты. Ошо айҡанлы прокурорға енәйәтте мөмкин тилемлем тиҙерәк асыуҙы йөкмәтәм. Ә һеҙ икәү уға кәрәкле бөтөн ярҙамды ла күрһәтерһегеҙ тип уйлайым. Артабан ошондай енәйәттәргә юл ҡуймау һәм ундай хәлдәрҙе алдан киҫәтеү өсөн махсус эш төркөмө кәрәк буласаҡ тип һанайым. Һеҙҙең өс ведомство бер булып эшләргә тейеш. Ошо маҡсатта һәр ҡайһығыҙ шул төркөмгә берәр кеше бирегеҙ һәм төркөмдөң маҡсаттарын, мөмкинлектәрен, яуаплылығын билдәләгән дөйөм бер документ эшләгеҙ. Был яңылыҡтың етәксеһе... – Харисов уйланғандай итеп ултырҙы ла өҫтәне, – прокуратура буласаҡ. Кемдә ниндәй фекер бар?\n– Фекер әлегә юҡ. Уйлашайыҡ.\n– Улайһа, әлегә таралышабыҙ.\nБүлмәнән сыҡҡас, министр янындағы икәүгә өндәште.\n– Был премьер бигерәк ҡаты тотона. Өлкәнең беренсе кешеһенең эше тип тормай, үҙенә туранан-тура буйһонмаған ведомстволарға ла күрһәтмә бирергә тотондо.\n– Ни хәл итһен, беренсе уйлап бирмәгәс, яуаплылыҡты был ала инде. Илдә кем булһа ла эшләргә тейеш бит. – Быны федераль хәүефһеҙлек хеҙмәте етәксеһе әйтте. Прокурор текләп ҡарап ҡуйҙы тегегә. Был ҡараштың мәғәнәһен аңланы федерал. Шуға өҫтәне, – төркөмгә етәкселекте миңә ҡушырға тейеш ине тиһеңме? Субардинация буйынса ҡарағанда, эйе, тейеш ине. Әммә хәүефһеҙлек хеҙмәтенең хәле нисек икәнлекте барыбыҙ ҙа беләбеҙ бит. Элекке КГБ-ның ғәҙел, күп осраҡта уйҙырма ғәйептәренең халыҡ араһында ныҡ ҡуйырған сағы бит. Шуға яңы эшкә етәкселекте беҙгә ҡуша алмай инде ул.\n– Дөрөҫ һүҙеңә рәхмәт, – тине Рамаҙанов. – Юҡһа был үпкәләп йөрөрмө икән, тигәйнем әле мин.\n– Үпкәләшеп йөрөр йәштән уҙғанбыҙ бит инде.\nПрокурор саҡыртҡан саҡта Хажин бүлмәһенән сығырға тора ине. Шуға ризаһыҙлығын үҙ алдына мығырлап булһа ла белдерҙе лә өҫкө ҡатҡа менеп китте. Рамаҙанов әллә быны көтөп, әллә башҡа сәбәптән тәҙрәнән тышҡа ҡарап тора ине. Хажин ингәс тә борола һалманы, тәҙрәгә күрһәтеп һөйләнде:\n– Сүп-сар араһында берәү соҡона ине. Икенсе кеше килеп сыҡты. Теге хәҙер ҡасып китер инде тиһәм, сүплектә ҡаҙыныуҙы хурлыҡ тип беләбеҙ бит әле, юҡ, әллә ниндәй эшем эйәһе кеүек тора бирҙе. Икенсеһе быны урап үтер тиһәм, уныһы ла шунда соҡонорға тотондо. Шунан нимәнелер бүлешә алмай, сәкәләште лә киттеләр... Эй, донъя. Сүплектә ҡаҙына торған йәмғиәт инекме ни беҙ? – Шунан инеүсегә боролдо.\n– Йә, Хажин, кисәге үлтереш буйынса нимәләр таба алдың?\n– Тапҡан юҡ тиһәң дә була, тик бер мәйет урынына икәү була яҙған. Быныһын ятаҡтың коменданты Татьяна Федоровна Орлова һөйләне. Боронғо беҙҙең агенттар кеүек беҙҙең хәлгә ҡағылырҙай һәр нәмәне энәһенән ебенә тиклем яҙып әҙерләп тора. Кисә Ғәйнуллиндың һүрәтен төшөртөп, ятаҡта рәссамдар ҙа йәшәй бит, ошо кешене кем белә, тип элеп ҡуйғайныҡ. Бер ҡыҙ икенсеһенә инеп рәсем һәм булған хәл тураһында һөйләп биргән. Шунан икәүләп, рәсемде ҡарай була түбәнге ҡатҡа төшкәндәр. Икенсеһе һүрәтте күргән дә баҫҡан урынында иҫһеҙ ҡолаған. Алайтып-былайтып иҫенә килтергәндәр быны. Шунан ни булғанын төпсөнә башлағандар. Теге йығылған ҡыҙ:\n– Мин бит уны көтә инем, – тип әйтә, ти, рәсемгә күрһәтеп. – Минең бүлмәлә осрашырбыҙ тип һөйләшкәйнек, – тигән.\n– Кем инде ул ҡыҙ?\n-Филармония артисы. Исеме Сания. Ул ятаҡта кем генә йәшәмәй икән. Сәнғәткә ҡағылышы булған һәммә йортһоҙ шунда.\n– Осраштыңмы әле уның менән?\n– Төндә тағы хәле хөртәйгән. “Тиҙ ярҙам” менән больницаға оҙатҡандар. Шунда барырға тип тора инем.\n– Мәйет әле ҡайҙа?\n– Ғаиләһе беләме?\n– Кемдәре бар?\n– Ҡатыны, улы менән ҡыҙы. Икеһе лә студенттар.\n– Ишеткәс, ҡатыны йығылмағанмы һуң?\n– Йығылыу түгел, шатланғандай итә, ти. Ҡасан да булһа бер ошолай тамамлар тип уйлағайным, ти икән.\n– Оҙаҡламай белербеҙ инде, саҡырыу ҡағыҙы ебәрҙем.\n– Өйөнә барып һөйләшһәң ни була. Яҡын кешеһен юғалтҡан саҡта.\n– Һорау алырға бында уңайлыраҡ бит. – Таһир күңелендәген асып бөтөрмәне.\nШунан Рамаҙанов бөгөн премьер-министр янында булған һөйләшеү тураһында ҡыҫҡаса ғына һөйләне лә:\n– Ул төркөмгә беҙҙән һин инерһең тип торам, – тип өҫтәне.\nТаһир яуырынын ғына һелкетте.\n– Төркөмдөң ни икәнен белмәй тороп, нимә әйтәһең.\nРамаҙанов йылмайып ҡына ҡуйҙы. Ошо ирҙең ашыҡмай, аңын-тоңон аҙағынаса төшөнмәйенсә ниндәйҙер фекер әйтмәүен ярата. Шуға әле лә ашыҡтырманы Хажинды.\n– Ярар, эшең менән бул, – тип сығарып ебәрҙе.\nСанияны Таһир “ашығыс ярҙам” больницаһынан барып тапты. Ҡатынды күргәс тә: “Яҡуптың ауыҙы тәм белгән икән шул”, – тип уйланы. Сания бик сибәр ине. Хатта больница халаты ла уның матурлығын йәмһеҙләй алмаған. Ап-аҡ йөҙ, ҡап-ҡара ҡаш менән уйылыбыраҡ торған бит алмалары, башҡорт ҡатындарына хас булмағанса оҙонораҡ һәм һомғол буй, өҫтәүенә, оялсаныраҡ ҡарашын йәшереберәк торған оҙон керпектәр. Таһир үҙенең ҡатынға үтә һоҡланып ҡарауын һиҙеп ҡалып:\n– Әйҙәгеҙ бүлек мөдиренең бүлмәһенә инәйек, – тип саҡырҙы.\nХажин үҙе менән таныштырҙы ла:\n– Ә һеҙ кем булаһығыҙ? – тип белеште.\n– Мин Сания Мәғәфүр ҡыҙы Бикбирҙина. Атай-әсәйем ауылда тора ине, мәрхүм булдылар, үҙем сәнғәт институтын тамамланым, шунан филармонияға эшкә алдылар. Уның үҙ ятағы булмағас, һаман институттыҡында йөрөйөм. Сығып кит, тип ҡарайҙар ҙа ул, тик ҡайҙа барайым...\n– Кисә шул ятаҡта... – Таһир гүзәл ҡатынды рәнйетеп ҡуймаҫ өсөн ҡулайыраҡ һүҙ эҙләне, – теге донъяға күскән кешене белә инегеҙме?\n– Эйе, бер концерттан һуң сәхнә артына килеп, рәхмәт әйткәйне. ”Ғилмиязаны” әсәйем бик яратып йырлай торғайны, шуны иҫкә төшөрҙөгөҙ, тигәйне. Һуңынан ятаҡҡа оҙатып ҡуйҙы.\n– Концертҡа үҙе генә килгәйнеме ни?\n– Эйе. Концерттарға ул гел бер үҙе йөрөй торғайны.\n– Ни эшләп икән? Уның кеүек дәрәжәле кешеләр киске сараларға парлашып йөрөй бит.\n– Юҡсы, гел улай түгел. Ана профессор, институт директоры, юстиция министры гел үҙҙәре генә килә.\n– Белеп тораһығыҙ икән дә баһа.\n– Концерт барышында шаршау ситенән генә залда кем бар икәнен ҡарайбыҙ ул беҙ. Етәкселәр ҙә ҡуша: “Һеҙгә кем йөрөгәнен белергә тейешһегеҙ”, – тиҙәр.\n– Ярар ситкә тайпылдыҡ, буғай. Кисә Ғәйнуллин һеҙгә килә ятҡанмы?\n– Шулайҙыр тип уйлайым. Ул мине тыуған көнөм менән ҡотларға киләм тигәйне.\n– Киске етегә тип һөйләшкәйнек.\n– Һеҙҙе ҡотларға тағын кем килергә тейеш ине?\n– Бүтән кешегә әйтмәнем. Хайрас ҡына, барам да барам, тип ныҡышҡайны.\n– Кем ул Хайрас?\n– Филармонияла эшләй, баянсы, миңә ҡушылып уйнай. Бер һөмһөҙ бәндә. Мин һине алам, тигән булып йөрөй. Икенсе бисәлеккәме ни, тигәйнем. Юҡ, һөйәркәлеккә, ти.\n– Ғәйнуллин тураһында беләме ул?\n– Белә. Филармонияла Яҡуптың минең янға килгәнен күргәне бар.\n– Нимә ти инде?\n– Мине шул бәндәгә алмаштырһаң, атам да үлтерәм, ти.\n– Ата торған ҡоралы бармы ни?\n– Бар, шикелле. Пистолетым бар, тип маҡтана ине бер эскән сағында.\n– Кисә ул һеҙгә килдеме?\nСания менән һөйләшеүҙе ошонда өҙөп, кире прокуратураға китергә ашыҡты Хажин. Ғәйнуллиндың ҡатынын саҡыртҡан ваҡыт етеп килә ине. Ашыҡҡаны хуп булып сыҡты. Тәғәйен ваҡыттан биш-алты минутҡа һуңлап килеп инһә, теге ҡатын бында буран ҡуптарып бер була. Прокурорҙың ҡабул итеү бүлмәһенә ингән, Хажинды таптырған. Ул әле килеп етмәгән тигәс, бүтән кеше юҡмы ни, тип шауларға тотонған, баш прокурорҙы таптыра икән. Шул саҡта Таһир килеп инде.\n– Бына ул Хажин, – тигәс, ҙур күҙҙәре менән Таһирҙы баштан аяҡ һөҙҙө һәм:\n– Ошомо мине көттөргән? – тип ишеккә үтә башланы. – Әйҙә, ал һорауыңды.\nҠабул итеү бүлмәһендәге ҡыҙ Хажинға йәлләп ҡараны. Йәлләрлеге лә бар ине шул: йыуан, бөтөн нәмәһе лә һалынып төшкән кәүҙә өҫтөнә ҡиммәтле кейем кейҙерелгән бәндә янында урта буйлы Хажин малай һымаҡ ҡына ине. Өҫтөнә ятһа, һыта ла ҡуя икән тигән уй сағылды ҡыҙҙың йөҙөндә. Ханымдың артынан юрғалаған Таһир үҙенең бүлмәһенең ишеген асты. Ҡатын буш ултырғысҡа барып ауҙы ла, битен ҡулы менән елпеп:\n– Душно, – тип ебәрҙе.\nТаһир форточканы асмаҡсы булғайны:\n– Һеҙ нимә? Миңә һалҡын тейһен тиһегеҙме? – тип боролоп уҡ ултырҙы.\nТаһир тәҙрәне япты ла өҫтәлгә ҡағыҙҙарын йәйеп һалды.\n– Фамилия, исемегеҙ, атайығыҙҙың исемен әйтегеҙ.\n– Нимә? Минең исем-фамилияны белмәйһегеҙме? – Ҡатын турһайҙы.\n– Һорау алыуҙың тәртибе шулай.\n– Шулай икән яҙығыҙ: Маһинур Солтан ҡыҙы Ғәйнуллина.\n– Һеҙ ҡорбан булған Ғәйнуллинға кем булаһығыҙ?\n– Мин уның ҡатыны инем.\n– Ғаиләлә тағы кемдәр бар?\n– Улыбыҙ Айрат.\n– Нисә йәштә?\n– Ун һигеҙ. Кисә ун һигеҙе тулды. Теге ғибрәт һөйәркәһенә китмәй, улын ҡотларға ҡайтһа, бөгөн тере була ине.\nБыныһын Таһир ишетмәмеш булды.\n– Икенсе балағыҙ кем?\n– Ҡыҙ. Исеме Иркә. Теге ғибрәт ҡуштырҙы, йәнәһе балаға кем тип әйтәһең, ул шулай була. Юҡты һөйләне инде шунда, атаһына оҡшаған бер арҡыры.\n– Билдәле инде – ун биш. Яҡшы ғаиләлә балалар араһы өс йыл булырға тейеш.\n– Яҡуп Миһран улына кем ҡул күтәргән тип уйлайһығыҙ? Дуҫтары, дошмандары кемдәр ине?\n– Ниндәй дуҫы булһын уның. Йәшерәк саҡта йыйылышып эсә торғайнылар, имеш, дуҫтар осраша. Тыйҙым мин уны. Ауыл ғәҙәтен ташлаттым.\n– Үҙегеҙ ауылдыҡы түгелме ни?\n– Мин баш ҡалала йәшәгән дүртенсе быуын.\n– Дошмандары ла булманымы?\n– Быныһын мин белмәйем. Миңә һөйләмәне. Ҡайта ла телевизорға текәлә ине. Әҙәмсә һөйләшеп ултырыуҙың ни икәнен белмәне.\n– Нисек уйлайһығыҙ: нимә өсөн, кем үлтерҙе икән һуң уны?\n– Мин ҡайҙан беләйем. Минең эшемме ни ул? Һеҙҙең эш бит атыусыны эҙләү. Табығыҙ.\n– Ярар, бөгөнгә һөйләшеүҙе ошонда тамамлайыҡ, – Хажин был кешенән ялҡты.\n– Шуның өсөн мине эштән бүлеп йөрөттөгөҙмө? Был һорауҙарҙы телефондан да биреп була ине.\nҠатын тырт-бырт итеп сығып китте. Уның артынан ишек ябылыу менән Таһир прокурорға рапорт яҙырға ултырҙы. Эшен бөтөрҙө лә Рамаҙанов бүлмәһенә китте. Баш прокурор яңы ғына инеп тора ине.\n– Хайрас Тилизиндың фатирында тентеү яһарға һәм үҙен биш тәүлеккә ҡулға алырға рөхсәт һорайым. – Хажин прокурорҙың өҫтәленә ҡағыҙ һалды.\n– Был сараны нимә менән нигеҙләйһең?\n– Ул Ғәйнуллинды үлтереү менән янаған, атыу ҡоралы барлығын әйткән.\n– Дәлилдәрең шыйығыраҡ, әлбиттә. Ләкин дөрөҫ булмаҫлыҡ та түгел. Әйҙә, фатиха. – Рамаҙанов ҡул ҡуйҙы.\nБер сәғәт үттеме-юҡмы, Хайрастың ике бүлмәле фатирының аҫтын өҫкә килтерҙеләр. Ысынлап та, кейем шкафының иң аҫҡы бүлкәтендә, төптә, ҡат-ҡат сепрәккә уралған пистолет таптылар. Тилизиндың үҙен тәфтиш төрмәһенә яптылар, пистолетты экспертизаға бирҙеләр.\nХажин, япҡандан һуң күп тә үтмәҫтән, Хайрасты һорау алырға саҡыртты. Ләкин бының менән һөйләшергәме, юҡмы тип аптырап ҡалды. Ҡулға алыныусы иҫерек ине. Бөтөнләй үҙен белмәҫ дәрәжәлә түгел, шулай ҙа үҙ аҡылында тип тә булмай. Саҡырғас, бер аҙ һорау бирергә булды шулай ҙа.\n– Мин тәфтишсе Хажин булам, – тип үҙен таныштырғайны, тегенеһе иланы ла ебәрҙе.\n– Тәфтишсе иптәш, харап ҡына итә күрмәгеҙ. Минең ғәйебем юҡ теге кешенең үлемендә. Мин түгел.\n– Туҡта, һин аңлайышлы итеп, теҙеп һөйлә, мин һине төшөнмәйем.\n– Шул көндө мине Сания, филармонияның актрисаһы, тыуған көнөнә саҡырҙы. Минән башҡа теге нефтсе... кем әле...\n– Эйе, шул да була. Ҡайһынығыҙ еңә, мин шуныҡы булам, тине Сания.\n– Шулайҙыр инде? – Хажиндың ышанғыһы килмәне.\n– Ант-мант – шарт бына. ”Бүләгегеҙ мөһим түгел, мине яратыуығыҙ мөһим,– тине был.– Ләкин икегеҙгә бер юлы була алмам. Кем еңә, мин – шуға”. Санияны күптән көҫәп йөрөй инем инде, аулаҡта ла ҡалғыланыҡ, әммә ул үҙенә яҡынлатманы, мине ҡыҙҙырҙы ғына. Тыуған көнө алдынан шулай тип әйтеүе мине оторо ҡуҙғытты. Минең пистолетым бар бит. Атайымдың ағаһы һуғыштан алып ҡайтҡан. Патрондары ла бар. Ауылда ни, кеше ҡулы етмәй торған иң ышаныслы урын ҡыйыҡ аҫты бит. Егет саҡта бабайҙың өй ҡыйығын яңынан япҡан саҡта табып алдым бит быны. Ҡарт яҡшылап майлаған, ҡаты сепрәккә төргән дә быны, терәк менән өрлөк араһына ҡыҫтырған. Мин пистолетты тапҡан саҡта бабай күптән мәрхүм ине инде. Ҡоралды, берәүгә лә күрһәтмәй генә, үҙләштерҙем. Шунан бирле йөрөттөм мин уны.\n– Пистолетың барлығын белеүселәр булдымы?\n– Беләләр ине, әҙерәк төшөрҙөниһәм, шуны әйтке килеп, тел ҡысыта ла тора. Һөйләштерҙем.\n– Күрһәттең дәме?\n– Быныһын юҡ. Хатта ҡатын да белмәй ине, шикелле.\n– Нимә шунан?\n– Сания тыуған көнгә саҡырҙы. Шунан.\n– Тыуған көн кисәһенә буш ҡул барып булмай бит инде. Ә беҙҙең эш хаҡы, төкөрәйем, пенсионер ҙа күберәк ала. Сәскә һатып алайым тигәйнем. Сәскәһе булһа, аҡсаһы юҡ. Аҡсаһы булһа, сәскәһе... Шул көйө киттем, пистолетты бил ҡайышына арттан ҡыҫтырҙым да. Сөнки теге килһә, Ғәйнуллин тиһегеҙ бит әле, аҡса эсендә йөҙгән бәндә әллә ниндәй алтын-яҡуттар тейәп килә инде. Ә минең иң ҙур бүләгем дә уныҡы янында юҡҡа тиң буласаҡ. Шунан Сания мине еңеүсе итәме ни? Юҡ, әлбиттә. Тимәк, Санияны бүтән төрлө юл менән генә алып була.\n– Тимәк, һин пистолетты ҡыҫтырып Сания янына киттең?\n– Пистолеттан атҡаның бар инеме һуң һинең?\n– Аттым, әлбиттә. Баш ҡаланың соҡор-саҡыры күп бит. Шунда төшөп бер бесәйгә аттым.\n– Тейҙеме һуң?\n– Тейгән-теймәгәнен белмәйем, тауышы шәп булды инде.\n– Сания янына ятаҡҡа барғас, ни эшләнең?\n– Ятаҡҡа индем дә лифтта етенсе ҡатҡа күтәрелдем. Тик бүлмәнең ишеге бикле булып сыҡты. Бер нисә ҡат шаҡыным. Асманы Сания. Шунан сәғәткә ҡараным да: ун минуттан ете ине, түбәнгә төшөп киттем. Ингәндә иғтибар иткәйнем, соланда ут быҙлап ҡына яна ине. Яҡтыраҡ яндырып булмаймы икән ни тип, һүндергескә баҫҡыланым. Яҡтырмау ғына түгел, лампа бөтөнләй һүнде. Шунан электрик эҙләп табайым тип, эскә инеп киттем. Тик йыраҡ китеп тә өлгөрмәнем, солан яғында өс мәртәбә атҡан тауыш яңғыраны. Ни эшләптер миңә аталар кеүек тойолдо, шуға ҡастым. Тәүҙә ирҙәр бәҙрәфенә йәшендем. Инмәҫ тә инем унда, ниңәлер минең ыштан төбөнә оло ярауым киткән дә барған бит. Әллә атыу яңғырағандан ҡурҡҡанмын инде...Бәҙрәфтә аҙыраҡ таҙарынғас, сыҡтым да ҡайтып киттем. Был ваҡытта комендант Фролова төп ишекте бикләгәйне инде, ситтәге ишектән сығып киттем.\n– ҺинеҢ ятаҡтан сыҡҡаныңды күреүсе булдымы?\n– Эйе, шул Фролова күрҙе. “Йөрөмәгеҙ бында иҫерек баш менән”, – тип әрләште.\n– Эскәйнеңме ни?\n– Өйҙә үк батырлыҡ өсөн тип бер яртының яртыһын ҡойоп һуҡҡайным.\n– Ғәйнуллинға һин аттыңмы?\n– Атыу түгел, күрмәнем дә мин уны. Бына ант-мант-шарт.\nХажин һорау алыуҙы туҡтатты ла Тилизинды кире рәшәткә артына оҙаттырҙы. Оҙаҡламай экспертиза һөҙөмтәләрен килтерҙеләр: 1.Тилизиндың өйөнән тентеп алған пистолет ТТ маркалы, унан яңыраҡ атҡандар. Ғәйнуллин мәйете янында табылған гильзалар ошо пистолетҡа тап килә. 2.Ғәйнуллин мәйете янындағы күп һанлы аяҡ эҙҙәре араһында Тилизиндыҡы ла бар.\nХажин үҙенең һорау алыу протоколдарын һәм экспертиза һөҙөмтәһен алды ла прокурор янына инде һәм бөтөнөһөн дә һөйләп бирҙе. Рамаҙанов уны бүлдермәй тыңланы, шунан ғына:\n– Һинеңсә, Ғәйнуллинды Тилизин атҡан булып сыға инде? – тип төпсөндө.\n– Бөтөн факттар ҙа шуны раҫлай.\n– Ярар, иртәгә үҙебеҙҙең советты, унан һуң премьер-министр төҙөгән төркөмдө йыйып һөйләшербеҙ.\nПрокуратура советына уның үҙ хеҙмәткәрҙәре инә ине: урынбаҫарҙар, бүлек мөдирҙәре, бер-ике тәфтишсе. Быларҙың алдында Хажин енәйәт тураһында, уның буйынса үткәрелгән эҙәрлекләү эштәре хаҡында ентекле һөйләп бирҙе.\n– Хажинға һорауҙар бармы? – Прокурор һораны.\n– Ниндәй һорау булыуы мөмкин? Юҡ. Молодец Хажин, бөтөнөһөн дә энәһенән ебенә тиклем тикшереп, өс көн эсендә беҙҙең заманда яһалған иң ауыр енәйәтте асҡан. Дан һәм шөһрәт уға.\nБүтән сығыш яһаусы ла, һорау биреүсе лә табылманы.\n– Тимәк, Хажиндың һығымталарын раҫлайбыҙ һәм ғәйепләү документтарын әҙерләп, эште халыҡ судына тапшырабыҙ, – тип йомғаҡ яһаны.\nТөштән һуң ведомство-ара төркөмдөң беренсе ултырышы уҙҙы. Эске эштәр министрлығынан министр урынбаҫары Никонов Григорий Петрович, именлек хеҙмәтенән бүлек мөдире Степанов Сергей Николаевич килгәйне. Былар менән танышҡас, прокурор:\n– Беҙҙән ошо эш төркөмөнә Хажин Таһир Кәрим улы инә. Ә мин, премьер-министрҙың ҡушыуы буйынса, төркөмдөң етәксеһе булырмын, – тине.\nБаяғыса Хажин Ғәйнуллинды үлтереү тураһында бөтөнөһөн дә һөйләп бирҙе. Енәйәтте тикшереү һәм ғәйепләү буйынса яңы төркөмдә лә һорау булманы.\nБынан аҙаҡ прокурор премьер-министрға эш һөҙөмтәләрен еткерҙе. Бының һүҙе тамам булғас, Харисов ғәжәпләнеберәк һорап ҡуйҙы:\n– Икенсе заводтың баш инженеры Ғәйнуллинды бер ҡатынды ҡыҙғаныу арҡаһында атҡандармы?\n– Шулай килеп сыға инде. Өйөндә йүнле тормош булмағас, бәхетте ситтән эҙләп ҡараған Ғәйнуллин. Тик бәхет урынына үлем тапҡан. Шағир әйтмешләй, мөхәббәт менән үлем араһы – ләззәт менән йәшен самаһы.\n– Йәл, эште энәһенән ебенә ҡәҙәр белгән производство етәксеһе ине. Бындайҙар хәҙер юҡ. – Харисов урынынан ҡуҙғалды.\nБер ай тирәһенән халыҡ суды Ғәйнуллиндың эшен ҡараны һәм Тилизинды кеше үлтереүҙә ғәйепләп, атырға хөкөм сығарҙы. Ғәйнуллиндың бәлиғ булмаған балаһына түләү билдәләнеләр, үлгән кешенең бөтөн мөлкәте лә ҡатынына күсте, шул иҫәптән кеҫәһендә табылған яҡут ташлы алтын сылбыр ҙа.\nСания Яҡупты ерләү тантанаһына бармағайны, һуңынан яңғыҙы ғына ҡәбергә сәскә һалды. Шунан һуң арыу уҡ ваҡыт үткәс, ул сит илгә сығып китте. Ул заманда махсус рөхсәт алып илдән китеүселәрҙең беренселәре рәтендә булғандыр. Ғәрәп Әмирлектәренең короле үҙе эшкә саҡырған, хәҙер алтын һарайҙа йырлап йөрөй, имеш, тип һөйләнеләр филармонияла.


10 октябрҙә баш ҡаланың 8-се март урамында сыҡҡан янғын тураһында хәбәр иткәйнек инде\nБелгестәр тикшереү барышында бинаға махсус рәүештә ут төртөлгән тигән фаразға килгән.\nКөл араһында яндырыу өсөн ҡулланылған шыйыҡса өлөштәре табылған. Белгестәр шуға ла үртәлгән тигән һығымтаға килә. Был турала бөгөн Өфөнөң Совет район хакимиәтендә ойошторолған осрашыуҙа белдерелде. Унда йорт хужалары, төҙөлөш ойошмаһы һәм хакимиәт вәкилдәре ҡатнашты. Әле зыян күргән 15 ғаиләнең дүртәүһенә яңы фатир асҡыстары тапшырылған.\nЛидия Шабрина, зыян күреүсе: «Яңы йылды яңы фатирҙа ҡаршылаясаҡбыҙ. Әлбиттә, беҙ шат. Элекке йәшәгән еребеҙҙә шарттар насар ине - эҫе һыу юҡ, фатирҙарҙы мейес яғып йылыта торғайныҡ. Хәҙер барыһы ла фатирҙа. Ремонт эшләргә ҡалды. Өр-яңынан тормош башлайбыҙ тип әйтергә була».\nИң тәүҙә фатирҙар пенсионерҙарға һәм күп балалы ғаиләләргә бүленә. Торлаҡ менән килешмәүселәргә икенсе варианттар тәҡдим ителә. Осрашыу барышында зыян күреүселәрҙең башҡа проблемалары ла тыңланылды. Уларҙы иң борсоғаны - йорттан күсеүселәргә һаманғаса комуналь хеҙмәттәр өсөн иҫәпләшеүҙе талап итеп квитанциялар килә. Был мәсьәлә яҡын арала хәл ителәсәк тип белдерҙе Совет районы коммуналь хеҙмәт идаралығы директоры. Бынан тыш, яңы фатирға күсеүселәр төҙөүсе ойошмаға рәхмәтен белдерҙе. Әле осраҡ буйынса тәфтиш комитеты тикшереүен дауам итә.


Башҡортостандың иҡтисади һәм инвестиция үҫеше буйынса дәүләт программаһы ҡабул ителәсәк | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостандың иҡтисади һәм инвестиция үҫеше буйынса дәүләт программаһы ҡабул ителәсәк\n13 июля 2016 — 15:55\nБөгөн республика башлығы Рөстәм Хәмитов ошо мәсьәләгә арналған кәңәшмә уҙғарҙы. Бынан тыш, ултырышта Дәүләт унитар предприятиеларының эшмәкәрлеге тикшерелде. Рөстәм Хәмитов ойошмаларҙың хәлен яҡшыртыу буйынса саралар күрергә ҡушты. 2022 йылға тиклем иҫәпләнгән иҡтисади һәм инвестиция үҫеше буйынса дәүләт программаһы Башҡортостанды ил кимәлендә алдынғы урындарға сығарырға тейеш. Документҡа ярашлы, республикала эшҡыуарҙарға ярҙам итеү буйынса күп функциялы үҙәктәр асыу, дәүләт хеҙмәтен күрһәтеүҙе яҡшыртыу, халыҡтың килемен арттырыу, инвестиция мөхитен камиллаштырыу ҡарала. Әле тағы ла 5 проект әҙерләнә. Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов уларҙы ентекле тикшереп, тормошҡа ашырырға ҡушты. Ултырышта Башҡортостан тауарҙары брендын үҫтереү мәсьәләһе лә ҡаралды. Белгестәр әйтеүенсә, беҙ 25 йыл Мәскәү баҙарына инә алмайбыҙ. Мәҫәлән, башҡорт балын һәм башҡа тауарҙарҙы баш ҡалала һәм икенсе өлкәләрҙә ауырлыҡ менән һатабыҙ. Кәңәшмәлә дәүләт унитар предприятиелары эшмәкәрлеге тикшерелде. Башҡортостан башлығы билдәләүенсә, быйыл 70 ойошманың 41-е генә килем алған. 22 предприятие бөтөнләй табыш килтермәгән. Дөйөм зыян күләме 1 миллиард һумға баһалана. Был мәсьәләне Рөстәм Хәмитов айырым иғтибарға алды.Хөкүмәт ултырышында билдәләнеүенсә, дәүләт унитар предприятиеларында 26 мең кеше эшләй. Ойошмаларҙың ҡайһы берҙәре бөлгөнлөккә төшөү сәбәпле, унда эшләгән хеҙмәткәрҙәрҙең дә хеҙмәт хаҡы кәмегән.Дәүләт унитар предприятиеларҙың хәлен яҡшыртыу маҡсатында етәкселек итеү сараларын Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығына тапшырыу планлаштырыла. Йәғни, ойошманың директорын һәм баш бухгалтерын ведомство раҫлаясаҡ. Бынан тыш, мутлашыу осраҡтары булған предприятиеларҙы тиҙҙән хоҡуҡ һаҡлау органдары ентекле тикшәрәсәк.


Башҡортостан аграрийҙары дәүләткә ашлыҡ һатыуҙан 694 миллион һум килем алған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан аграрийҙары дәүләткә ашлыҡ һатыуҙан 694 миллион һум килем алған\n11:36, 14 марта 2016 Иҡтисад\nБашҡортостан аграрийҙары дәүләт интервенция фондына былтырғы ашлыҡты тапшырыуын дауам итә. Сираттағы сауҙалашыуҙа улар 71,2 миллион һумдан күберәк суммала 6,6 мең тоннанан ашыу иген һатҡан.\nБашҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, дәүләт интервенция фондына бөтәһе 691,1 миллион һумлыҡ 65,7 мең тоннанан ашыу былтырғы ашлыҡ тапшырылған. Шуларҙың 27,7 мең тоннаһы — 3 класлы бойҙай, 37 меңе тиерлек — 4 класлы бойҙай, 1,1 мең самаһы — 3 класлы арыш.\nТеги: ауыл хужалығы,ашлыҡ интервенциялары


Өфөлә тәүгә интеллектуаль театр баттлы уҙҙы: киң мәғлүмәт саралары командаһы еңде // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n11:00, 12 декабря 2017 Мәҙәниәт\nФото: Булат Ғәйнетдинов\nӨфөлә тәүгә баш ҡала театрҙары араһында «СмАРТ» интеллектуаль-күңел асыу баттлы уҙҙы. Уйын Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының Кесе залында үтте. Интеллектуаль алышта киң мәғлүмәт саралары командаһы еңеүсе булды.\nУйында Башҡорт, Рус, Йәштәр драма, «Нур» татар, Йәш тамашасы, Ҡурсаҡ театрҙары һәм «Киң мәғлүмәт саралары ҡыҙҙары» командаһы ҡатнашты. Брейн-ринг форматындағы конкурс биш раундтан торҙо. Унда театр, кино тураһында, фекерләүгә һәм дөйөм тәрән белемлелеккә һорауҙар инде.\nКиң мәғлүмәт саралары командаһына «Башинформ» мәғлүмәт агентлығынан Ләйлә Аралбаева, «Республика Башкортостан» гәзитенән Елена Шарова, «Кызыл таң» гәзитенән Айгөл Юльяҡшина, «Российская газета» баҫмаһынан Гөлназ Данилова һәм «Медиакорсеть» агентлығынан Надежда Вәлитова булды.\nБашҡортостан Республикаһы Театр эшмәкәрҙәре союзы уйынды ойоштороусы булып сығыш яһаны. Уйын өсөн һорауҙарҙы драматург Әнгизә Ишбулдина әҙерләне. Жюриҙә театр белгесе Айһылыу Сәғитова һәм спорт комментаторы Азамат Моратов эшләне.\n«Театр берекмәһен ойоштороу өсөн күп көс һалабыҙ. Спорт ярыштары, театр һабантуйҙары үткәрәбеҙ. Интеллектуаль уйынды тәүгә ойошторҙоҡ һәм уны даими уҙғарырға ниәтләйбеҙ», — тип билдәләне республиканың Театр эшмәкәрҙәре союзы рәйесе вазифаһын башҡарыусы Хөрмәтулла Үтәшев.\nТеги: Театр эшмәкәрҙәре союзы


Иман » Страница 19 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » Страница 19\n«Алла» тиҙәр, «Алла» тиҙәр, Ул Аллаһы ҡайҙа, ти?\nНовости / Иман // 8-06-2012, 10:38\nЕрҙә фекерле кеше барлыҡҡа килгәндән һуң билдәле ғөрәфәттәр ҙә тыуа башлай. Шулай итеп, төрлө ырымдар, һуңынан дин барлыҡҡа килә. Шул уҡ ваҡытта прагматик аҡыллы кешеләр ҙә булыу ихтималын юҡҡа сығарырға ярамай. Бына тап шулар ҙа инде хәҙерге атеистарҙың «ата-бабалары». Уларҙың төп аргументтары: Алла күҙгә күренмәй, еҫе лә юҡ, тауыш та бирмәй һ.б. − ошо меңәр йылдарға һуҙылған атеистар һәм диндарҙар бәхәсенә сик ҡуйырға, тигән бик тә амбициялы теләктәге фекерҙәрем менән уртаҡлашмаҡсы булдым....\nНовости / Иман // 24-04-2012, 10:22\nБашҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Дәүләт-конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты, БР мосолмандары Диниә назараты һәм Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университеты ойошторған сарала республика Президенты Рөстәм Хәмитов, Рәсәй Президенты Хакимиәте идаралығының Дини ойошмалар менән хеҙмәттәшлек итеү департаменты начальнигы Илья Баринов, Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты рәйесе, юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин, БР мосолмандары Диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, Башҡортостан митрополияһы эштәре идарасыһы, архимандрит Игнатий Климов, ғалимдар, ислам һәм донъяуи белем биреү учреждениелары уҡытыусылары, республиканың дини эшмәкәрҙәре, Башҡортостандың 600-ҙән ашыу мосолман йәштәре ҡатнашты....\nИМАН АСҠЫСЫ – ӘҘӘП\nНовости / Иман // 17-02-2012, 10:38\nБеҙ 70 йыл буйы дингә ҡаршы тәрбиә алдыҡ, мәктәптәрҙә уҡыусыларға атеистик тәрбиә бирҙек. Үҙем 30 йыл интернат-мәктәптә эшләнем. Уҡытыу-тәрбиә планын төҙөгәндә иң ауыры «Атеистик тәрбиә» бүлеге ине. Мин бер ваҡытта ла ислам диненә ҡаршы әңгәмәләр яҙманым, уҡыусыларыма христиандарҙың секталары барлығын ғына һөйләй торғайным. Партия ойошмаһы секретарының планымдың «Атеистик тәрбиә» бүлегенең тейешле талаптарға яуап бирмәгәне өсөн ҡултамғаһын ҡуймауына әле булһа ла аптырайым.\nНовости / Иман // 3-02-2012, 12:22\nМөхәммәт бәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм Миләди иҫәп менән 571 йылда Рабиғел әүүәл айының 12-һендә дүшәмбе көндө изге Мәккә ҡалаһында тыуа. Ата-әсәһе был тирәлә билдәле кешеләр Ғабдулла бин Ғәбдел Моталлип менән Әминә бин Ваһб була. Атаһы улы тыуғансы уҡ үлеп ҡала, 6 йәшендә әсәһе лә вафат була. Малай әсә наҙы күрмәй етемлектә үҫһә лә, әҙәп-әхлаҡ эйәһе булараҡ таныла, халыҡ араһында абруй ҡаҙана, ышаныслы ир булып үҫә....\nНовости / Иман // 20-01-2012, 09:52\nҒәрәпсә әжере ҙурыраҡ\nДоғаларҙы үҙ телеңдә уҡырға яраймы? Бәлки, үҙең аңламаған телдә уҡығансы, үҙ телеңдә уҡыу хәйерлерәктер...\nНовости / Иман // 20-01-2012, 09:51\nҒаилә өсөн сарыф ителгән аҡса, Аллаһы Тәғәләнең юлы өсөн ат тәрбиәләүгә сарыф иткән аҡса һәм Аллаһы Тәғәләнең юлында йөрөүселәр өсөн сарыф ителгән аҡса − иң дәрәжәле аҡса, иң сауаплы саҙаҡа....\nСихыр һәм күрәҙәлек – оло гонаһ\nНовости / Иман // 20-01-2012, 09:49\nУларға мөрәжәғәт иткәндәрҙең доғалары ҡабул булмаҫ\nДинһеҙлек ни тиклем көслө булған һайын, шул ерҙә юҡ-бар хөрәфәттәргә ышаныуҙар арта, сихыр-күрәҙәселек сәскә ата. Беҙҙең йәмғиәтебеҙ ҙә бындай наҙанлыҡтан азат түгел. Берәй бәлә-ҡаза килһә, ауырыһалар, сихырсыларға, күрәҙәселәргә йүгерәләр. Аллаһы Тәғәләгә мөрәжәғәт итеп, унан ғына ярҙам һорайһы урынға ниндәйҙер шарлатандарға баралар. Был, әлбиттә, наҙанлыҡтан килә. Ҡөрьән Кәрим тәфсирен бер тапҡыр ғына уҡып сыҡһа, ундай юлдың яҙыҡ икәнен хатта сабый ҙа аңлар ине, моғайын. Күрәҙәсе-сихырсыларға мөрәжәғәт итеү беҙҙең өсөн файҙағамы, әллә беҙ күҙ алдына ла килтерә алмаған ҡурҡыныс эҙемтәләргә килтерергә мөмкинме? Һүҙем шул хаҡта...\nҠорбан һәм Ураҙа байрамдарында ял итмәйәсәкбеҙ?!\nНовости / Иман // 24-09-2011, 12:48\nБашҡортостан парламенты (Ҡоролтай) Дәүләт Думаһынан РФ төбәктәренә байрам ял көндәрен билдәләү хоҡуғын биреүҙе талап итергә ниәтләй.\nӨфө ҡалаһында йәшәүсе Сергей Дуловтың Башҡортостан Юғары судына Ҡорбан һәм Ураҙа байрамдарын законһыҙ байрамдар тип таныуҙы талап итеп мөрәжәғәт итеүе тураһында гәзитебеҙҙә яҙып сыҡҡайныҡ инде: йәнәһе, был байрамдар уның хеҙмәткә хоҡуғын сикләй. Әммә республика Фемидаһы уның дәғүәһен ҡәнәғәтләндермәгән, ә бына РФ Юғары суды дәғүәсенең һорауын ҡәнәғәтләндергән: имеш, Ҡорбан һәм Ураҙа байрамдары Башҡортостанда законһыҙ рәүештә байрам көндәре тип һанала....\nАртҡа 1 ... 15 16 17 18 19 20 21 22 23 ... 24 Алға


2015 йылда Башҡортостан малсылыҡты үҫтереүгә 7,2 миллион һум аҡса аласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2015 йылда Башҡортостан малсылыҡты үҫтереүгә 7,2 миллион һум аҡса аласаҡ\n15:49, 21 октября 2015 Иҡтисад\n2015 йылда Башҡортостан малсылыҡты үҫтереүгә 7,2 миллион һум аҡса аласаҡ Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 21 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\n2015 йылда Башҡортостан малсылыҡты үҫтереүгә федераль бюджеттан 7,2 миллион һум аҡса аласаҡ. Тейешле ҡарар Рәсәй Хөкүмәтенең сайтында баҫылған.\nДокументҡа ярашлы, 398 миллион һум күләмендәге субсидиялар 17 төбәккә бүленгән.\nАҡса Төбәк бюджеттарына федераль субсидиялар бүлеү һәм биреү ҡағиҙәләре буйынса бүленә.\nЙыл һайын Рәсәйҙең Ауыл хужалығы министрлығы аграр ведомство менән субъекттарҙағы дәүләт власының башҡарма органдары араһындағы килешеүҙәрҙә билдәләнгән һөҙөмтәлелек күрһәткестәренә өлгәшеү кимәленән сығып, субсидияларҙы файҙаланыу һөҙөмтәлелеген баһалай.


Банк карталарынан ҙур күләмдә урланған аҡсаларға бәйле сираттағы тәфтиш эше тамамланды\nХоҡуҡ һаҡсылары әйтеүенсә, мутлашыусылар электр приборы ярҙамында бер нисә пластик карта хужаһының иҫәбен асыҡлай һәм өс йөҙ мең һум аҡса урлай.\nТольяттиҙа йәшәүселәр электр ҡорамалдары менән ҡулланыу оҫталығын Башҡортостан вәкилдәренә лә күрһәтергә була. Улар урамда урынлаштырылған банкоматтарҙы махсус приборҙар менән йыһазландыра һәм камера ярҙамында пинкодтарҙы асыҡлап бара, картаның күсермәһен дә эшләү юлдарын табалар. Йәштәр электрон ҡорамалды сауҙа үҙәге бинаһындағы сираттағы банкоматҡа урынлаштырғанда, полиция уларҙы ҡулға ала. Мутлашыусылар үҙ ғәйебен таный, осраҡ буйынса өс енәйәт эше ҡуҙғатыла.\nКонстантин Шатунов, Рәсәй эске эштәр министрлығының Благовещен районы буйынса енәйәт эҙләү бүлеге етәксеһе: «Үҙҙәренең ҡылыҡтарын ғәйепләнеүселәр матди яҡтан ҡытлыҡ кисере менән аңлата. Йәнәһе лә шуға аҡса эшләргә булғандар. Уларҙың шәхси автомобилен тикшергән мәлдә, телефондары, нетбуктары, банкоматҡа ҡуйыла торған махсус панелдәр тартып алынды».


Рамаҙан Йәнбәков: йырсы һәм спортсы\nЙырсы Рамаҙан Йәнбәковтың һәр көнө иртәнге гимнастиканан башлана. Һауа торошоноң ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, ул иртәнге сәғәттәрҙә паркта йөрөй. Һуңынан өйөнә ҡайта һәм фортепиано артына ултыра - йыр менән шөғөлләнеү бер көн дә туҡтарға тейеш түгел.\n- Артист өсөн, ә вокалсы өсөн - айырыуса, формала булыу мөһим. Тауыш һәр саҡ саф булырға тейеш, - ти БАССР-ҙың атҡаҙанған һәм халыҡ артисы Рамаҙан Йәнбәков. - Йыр менән шөғөлләнгән кеше, спортсы кеүек булырға тейеш - физик яҡтан сыҙамлы, дөрөҫ һулыш алырға һәм даими күнекмәләр үткәрергә.\nАртист йәш сағынан уҡ ошо ҡағиҙәләр буйынса йәшәй. Ағымдағы йылдың 15 мартында танылған йырсыға 75 йәш тулды.\nОшо көндәрҙә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында Рамаҙан Йәнбәковтың ижад кисәһе үтте. БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев юбилярҙы ҡотланы. Байрам концертында Рамаҙан Йәнбәковтың коллегалары ҡатнашты. Улар араһында Флүрә Килдейәрова, Вахит Хызыров, Рәшиҙә Туйсина һәм республиканың башҡа сәнғәт оҫталары булды. Юбилярҙы ҡотларға Нефтекама һәм Стәрлетамаҡ дәүләт филармониялары артистары килгәйне. Бынан тыш, юбилей саралары 4 апрелдә Конгресс-холда дауам итте. Унда йырсыны Баймаҡ районынан килгән делегация тәбрикләне.\nРамаҙан Йәнбәков Баймаҡ районының Байыш ауылында тыуған. Йырсы үҙенең кесе ватанын айырыуса күңел йылылығы менән иҫкә ала. Уның бала сағы ҡайғы-хәсрәтһеҙ үтмәй - ул бик иртә етем ҡала. Атаһы Фәтхулла Йәнбәков, билдәле ҡурайсы, фронтта һәләк була, тиҙҙән әсәһе донъя ҡуя. Рамаҙан Йәнбәковты башта балалар йортона урынлаштыралар, аҙаҡ икенсе балалар йортона күсерәләр - шулай итеп ул Өфөгә килеп эләгә. Ваҡыт үтеү менән ул Өфөгә эйәләшә һәм уны бөтә йөрәге менән ярата, әммә Рамаҙан Йәнбәков йырсы булыуын халыҡ араһынан сығыуы менән аңлата.\n- Башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыу өсөн, ауылда тыуып-үҫергә кәрәк, - ти Рамаҙан Йәнбәков. - Был оҫталыҡтың бөтә тәрәнлегенә мотлаҡ оло быуын кешеләренән өйрәнергә кәрәк. Ауыр крәҫтиән эшендә йыр изге ярҙамсы булды, ул ауыл байрамдарында кешеләрҙең күңелен йылытты. Бынан тыш, һәр атҡан изге таңдарҙа йылы елдәр иҫһен, мул һыулы йылғалар шаулап аҡһын, һандуғас һайраһын, ҡурай моңо тынмаһын өсөн, тәбиғәттең булыуы мөһим - бейек тауҙар, үтә күренмәле йылғалар, үтә алмаҫлыҡ урмандар... Был тауышты ишетергә, үҙләштерергә, хәтерҙә ҡалдырырға кәрәк, ул саҡта улар һин башҡарған башҡорт халыҡ йырҙарында сағыласаҡ.\nБыл төҫтәр әле булһа йырсы тауышында ñàûëà, улар Йәнбәков башҡарыуында халыҡ музыкаль композицияларын үҙенсәлекле һәм онотолмаҫлыҡ итә. Танылған йырсы "Азамат", "Ауыл көйө", "Күксин сәскәләре" кеүек боронғо йырҙарҙы һалмаҡ ҡына һуҙа. Был композициялар уның башҡарыу оҫталығының үрнәге булып тора.\nРамаҙан Йәнбәков ике белемгә эйә: бер үк ваҡытта Башҡорт дәүләт университетының химия-биология факультетында һәм Өфө сәнғәт училищеһында уҡыған. Һәм диплом алғандан һуң артист юлын һайлаған. Йәнбәков оҙаҡ йылдар дауамында Башҡорт дәүләт филармонияһында вокалсы, концерт бригадаһы етәксеһе була. Йырсы республиканың бөтә райондарында тиерлек гастролдәрҙә булған. Элекке Советтар Союзы республикаларында концерт менән сығыш яһаған. Уның сығыштары һәр ерҙә тулы зал йыйған - публика талантлы йырсы башҡарыуында башҡорт халыҡ йырҙарын һоҡланап тыңлаған.\nТөрлө йылдарҙа концерт бригадаһы составында танылған йырсылар һәм музыканттар - Бәхти Ғайсин, Әлфәрит Солтанов, Радик Фәсхетдинов, Мөхәмәт Иҙрисов, Йәнғәли Вахитов һәм башҡалар сығыш яһаған. Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле менән берлектәге сығыштар һәм Ишмулла Дилмөхәмәтов менән бергә "Урал моңдары" концерт программаһы ҙур популярлыҡ яулай.\n- Артист тормошон еңел тип әйтеп булмай, - ти Рамаҙан Йәнбәков. - Юл йөрөгәндә килеп тыуған уңайһыҙлыҡтар, һалҡын клубтарҙа концерт биреү - былар сәхнәгә сығыу менән онотола. Ысын артист тамашасының өмөтөн аҡларға тейеш.\nРамаҙан Йәнбәков оҙаҡ йылдар ижади эшмәкәрлек менән шөғөлләнеүенә ҡарамаҫтан, һәр ваҡыт сәхнәгә сығыр алдынан тулҡынлана. Бөтәһе лә тәртиптә булырға тейеш - аппаратура һәм микрофон көйләнгән, ә тауыш, теләһә ҡайһы музыка ҡоралы кеүек, көйлө булырға тейеш.\n- Тамашасыларҙың ышанысына һәм ихтирамына лайыҡ булыу мөһим, - ти Йәнбәков һәм шымып ҡала. Ул ғәфү үтенә, концерт башланырға бер нисә минут ҡалған, йырсы был минуттарҙы тынлыҡта үткәрергә тейеш. Сығыш яһар алдынан тағы бер ҡағиҙәне үтәргә кәрәк - тауыш тынлығын һаҡларға.


Күмертауҙа бәлиғ булмаған баланың үҙенә ҡул һалырға маташыу осрағы буйынса тикшереү башланды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 августа 2015 — 15:31\n17 йәшлек ҡыҙ тимер юл күперенән һикерергә теләгән. Был ҡылыҡтың сәбәбе әлегә билдәһеҙ. Ҡыҙҙы тәрбиәгә алған күп балалы ғаилә тәртипле һанала. Тәфтиш органдарының мәғлүмәттәренә ярашлы, үҫмерҙең ғүмер менән хушлашыр өсөн нигеҙле сәбәптәре юҡ. Интернет селтәрендә бейеклектән һикереп үҙ-үҙенә ҡул һалырға теләүселәр тураһында видеояҙмалар бик күп. Ни өсөн күптәрҙең суицид өсөн күпер, күп ҡатлы йорттарҙы һайлауы психологтар өсөн дә сер булып ҡала. Өфөлә суицидтарҙы иҫкәртеү буйынса махсус программа бар.


Республика делегацияһы Ҡаҙан федераль университеты менән танышты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспублика делегацияһы Ҡаҙан федераль университеты менән танышты\n10:04, 23 сентября 2011 Иҡтисад\nТатарстанға рәсми визиты барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов етәкселегендәге республиканың рәсми делегацияһы Ҡаҙан (Волга буйы) федераль университетында булды. Унда Рөстәм Хәмитов Татарстан Президенты Рөстәм Миңлеханов оҙатыуында Волга буйындағы иң боронғо уҡыу йортоноң музейын ҡараны.\nҠаҙан университеты 1804 йылда император Александр менән нигеҙләнгән. Башҡортостандың рәсми делегацияһы ағзаларын университеттың Раҫлау грамотаһы һәм Уставы менән таныштырҙылар. Ҡаҙан университетының тәүге студенттары исемлегендә 33-сө булып Сергей Тимофеевич Аксаков теркәлгән. Экскурсовод Рәсәйҙең иң боронғо вузының тарихы, уның аяҡҡа баҫыуында ҙур роль уйнаған, вузға 19 йыл етәкселек иткән Николай Лобачевский тураһында, бында математика, медицина, физика һәм башҡа мәктәптәрҙең нисек формалашыуы хаҡында һөйләне. Рөстәм Хәмитовты ошо уҡыу йортон тамамлаған билдәле кешеләр менән таныштырҙылар, улар араһында академиктар Вишневский, Бехтерев һәм башҡалар булған. Ошонда уҡ, быяла аҫтында, ректор Николай Лобачевский исеменә Ҡаҙан университетына уҡырға инеү өсөн имтихандар биреүгә рөхсәт һорап яҙылған Лев Толстойҙың ғаризаһы ята.\nУниверситет тарихы музейында 1943 йылда Шугуровка ауылы янында табылған беренсе Татарстан нефтенең тамсыһы ла бар. Эргәһендә – Татарстанда 2007 йылда табылған өс миллиард тонна нефттең тамсыһы.\nРөстәм Хәмитов менән Рөстәм Миңлеханов Лев Толстой һәм Владимир Ульянов-Ленин белем алған билдәле 7-се аудиторияла булып сыҡты. Артабан 1877 йылдың 4 декабрендә беренсе студенттар йыйылышы үткән ҙур залда ике президент Башҡортостандан уҡырға килгән студенттар менән аралашты.\nИке туғандаш республиканың башлыҡтары менән аралашҡандар араһында Ҡаҙанға химиктар конгресына килгән Башҡортостан ғалимдары ла бар ине. Рөстәм Хәмитов Башҡортостанға Татарстан ғалимдары даирәһе менән бәйләнештәр булдырырға, күршеләрҙең ыңғай тәжрибәһен өйрәнергә кәрәклеген билдәләне. Ул юғары уҡыу йортонда студенттарыбыҙҙың ниндәй белем алыуы менән ҡыҙыҡһынды. Асыҡланыуынса, Башҡортостан студенттары юрисҡа, журналисҡа, экономисҡа уҡый икән. Республика Президенты уларҙы уҡыуҙы тамамлағандан һуң тыуған ергә, Башҡортостанға, ҡайтырға саҡырҙы. Ҡаҙан (Волга буйы) федераль университетында Башҡортостандан йәмғеһе 490 студент уҡыуы мәғлүм.\nҠаҙан (Волга буйы) федераль университетына визиты һуңында Рөстәм Хәмитов белем усағының абруйлы ҡунаҡтары кенәгәһендә иҫтәлеккә яҙма ҡалдырҙы.\nТеги: Башҡортостан Президенты, төбәк-ара бәйләнештәр


Телеңде йоторлоҡ! (15.04.2022)\n14 Май , 07:00\nСамса ҡамырын әҙерләү өсөн 250 мл ҡайнаған һыу, 400 г он, тоҙ, 100 г йомшаҡ аҡ май кәрәк. Эслеккә 300 г үткәрелгән ит, 2 һуған, 100 г сыр, 1 – 2 помидор, салат япраҡтары, тәменсә тоҙ, борос, паприка һалалар. Самсаның өҫтөнә һыларға 1 йомортҡа ла кәрәк буласаҡ.\nСөм һауытта ҡулға йәбешмәҫлек итеп кенә йомшаҡ ҡамыр баҫырға. Күҙләнһен өсөн 15 минутҡа һыуытҡысҡа ҡуйып торорға. Өҫтөн ҡапларға.\nҠамырҙы ике өлөшкә бүлеп, йәйергә. Өҫтөнә аҡ май һөртөп, рулет итеп төрөргә. Киҫәктәргә бүлеп, бәләкәй йәймәләр эшләргә. Йәймәгә бер салат япрағы, итле эслек, уның өҫтөнә помидор, сыр һалырға ла, самсалар эшләргә. Күпертелгән йомортҡа яғырға һәм 180 градус ҡыҙыулыҡтағы мейескә бешерергә ҡуйырға.\nКәрәк: 0,5 кг балыҡ ите, 3 ҡалаҡ ҡаймаҡ, 4 йомортҡа, он.\nЙомортҡаларҙы туҡып, он һәм ҡаймаҡ ҡушырға. Ҡуйы ҡамыр килеп сығырға тейеш. Самалап тоҙ һалырға. Балыҡты йоҡа киҫәктәргә телеп, ҡамырға манып, майлы табала ике яҡлап бешереп алырға. Майы һеңһен өсөн ҡағыҙ салфетка һалынған һауытҡа теҙергә.\nҘур табаны майлап, кипкән икмәк валсығы (сохарый) һибергә. Башта йоҡа ғына итеп теленгән картуф, уның өҫтөнә ваҡ киҫәктәргә туралған тауыҡ ите, һуған теҙеп, борослап, тоҙлап, майонез һыларға.\n2 йомортҡаға 100 г ҡаймаҡ, 100 г майонез, 0,5 балғалаҡ сода, 2 стакан он һалып болғатып, әҙер ҡамырҙы эслек өҫтөнә ҡойорға. Бәлеште 35 – 40 минут духовкала бешереп алғандан һуң, табанан алмай ғына киҫәктәргә бүлеп, табынға бирергә.


Республикала ОСАГО полистарына бәйле хәл ҡырҡыу ҡала | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспубликала ОСАГО полистарына бәйле хәл ҡырҡыу ҡала\n02 сентября 2016 — 15:56 ГТРК «Башкортостан»\nРеспубликала ОСАГО полистарына бәйле хәл ҡырҡыу ҡала.\nБелгестәр 30 августан эшләй башлаған “Берҙәм агент” программаһы хәлде көйләр, тип ышана. Был турала хөкүмәттә үткән кәңәшмәлә һүҙ күтәрелде. Әлеге ваҡытта Өфө, Белорет, Кумертау ҡалаларында 4 страховка компанияһы программаны бойомға ашыра башлаған. 6 компания ҡушылырға әҙер булыуҙарын, тик үҙәктән ҡарар көтөүҙәрен, тағы ла 3 страховкалаусы бер ниндәй ҙә күрһәтмәләр булмауын белдерҙе. Ике көн эсендә уртаса 30 полис берҙәм агент программаһы аша үткәрелгән. Икенсе аҙнанан был күрһәткес 2000-гә тиклем күтәрелеп, бер айҙан 3000-гә етер тип көтөлә. Рәсәйҙең Үҙәк банкы һәм Башҡортостандың милли банкы берҙәм агент проектының үтәлешен тулыһынса күҙәтеү аҫтында тота.


Хәбәрҙәр: Рәсәй оппозицияһы һайлауҙарға берҙәм исемлек менән бара.\nРәсәй оппозицияһы һайлауҙарға берҙәм исемлек менән бара.\nРәсәйҙең либераль оппозицияһы һайлауҙарға берҙәм исемлек менән барасаҡ. РПР-Парнас хәрәкәте тирәһендә ойошҡан фирҡәләр киләһе йыл Дәүләт думаһына көстө бергә туплап үтергә ниәтләй, ә шуға ҡәҙәр көҙ көнө урындағы һайлауҙарҙа улар үҙ көстәрен һынап ҡарамаҡсылар.\nБыл турала шаршамбы көн берләшкән оппозицияның тәүге матбуғат конференцияһында иғлан ителде.\n-Ҡаршылыҡ кимәленең көслө булыуын беҙ, әлбиттә, аңлайбыҙ. Бына шуның өсөн дә беҙгә бөтә кәртәләрҙе үтеү мөһим, 13 йыл эсендә беренсе тапҡыр коалиция килде, барьерҙарҙы үтә һәм сәйәси вәкиллек ала башланы. Борис Немцов был демократик коалицияның төп “моторы” ине, әгәр ул фажиғә булмаһа, Борис әле беҙҙең менән булыр ине,-тип хәбәр итте Алексей Навальный.\nБорис Немцов уҙған йылдың ноябрендә үк һайлауҙар алдынан көстө бергә тупларға тәҡдим иткәйне, әммә, ул һәләк булғансы, был пландар тормошҡа ашманы. Үткән аҙнала ғына РПР-Парнас һәм Прогресс фирҡәһе коалиция килешеүе төҙөнө, артабан уларға йәнә бер нисә хәрәкәт ҡушылды, улар араһында рәсми теркәлеү үтмәгәндәр ҙә бар.


11-14 ноябрҙә Өфөлә "Хәтер вахтаһы-2007" Бөтә Рәсәй акцияһы үтәсәк. Республикаға Йәштәр сәйәсәте буйынса төбәк дәүләт комитеттары вәкилдәре менән бергә илдең бөтә мөйөштәренән эҙләнеү берләшмәләре киләсәк. Бөйөк Ватан һуғышы яландарында батырҙарса һәләк булған яугирҙарҙың һөйәктәрен эҙләп табыу менән шөғөлләнеүсе эҙләнеү отрядтары тарихында тәүге тапҡыр слет Башҡортостанда үтәсәк.\nРеспубликала "БР эҙләнеү отрядтары фонды" йәмәғәт ойошмаһы биш йыл буйына яуҙа һәләк булыусыларҙы эҙләү буйынса әүҙем эш алып бара. Уға "Росстань", "Крылья Родины" хәрби-тарихи клубтары, Өфөнөң 113-сө мәктәбе клубы, "ВАУРовсы" (Дәүләкән), Башҡорт дәүләт университетының "Ватан" эҙләнеү клубы һәм башҡалар инә.\n"Хәтер вахтаһы"нда 2007 йылдағы эҙләнеү эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһаласаҡ.\nНи өсөн слет элегерәк Башҡортостанда үткәрелмәне һуң? Сөнки беҙҙең территорияла хәрби хәрәкәттәр алып барылмаған. Уның ҡарауы, республика башҡалар менән бер рәттән Еңеүгә баһалап бөткөһөҙ өлөш индерә. Фронтты бөтә кәрәкле нәмәләр менән тәьмин итә - танктар һәм самолеттар өсөн нефть бирә, һалдаттарҙы ашата һәм кейендерә, ҡасаҡтарҙы ҡабул итә. Беҙҙең территорияла эвакуацияланған хәрби заводтар, госпиталдәр урынлаша. Өфө моторҙар заводы (хәҙерге ӨМЭПБ) истребителдәр өсөн двигателдәр сығара, башҡа предприятиелар\nфронт өсөн оборона техникаһы әҙерләй. Меңәрләгән башҡорт һалдаттары һуғыш яланында алыша. Бөгөнгө көнгә тиклем 127 меңдән ашыу яугирыбыҙ хәбәрһеҙ юғалған булып иҫәпләнә. Эҙләнеү менән өлкән класс уҡыусылары, студенттар шөғөлләнә.\nУлар йылына бер нисә тапҡыр экспедицияға сыға, архивтарҙа эшләй. Был эшмәкәрлек дәүләт тарафынан финанслана, бағыусылар ҙур ярҙам күрһәтә.\n12-13 ноябрҙә Өфөнөң Конгресс-холында төрлө осрашыуҙар үтәсәк, уларҙа мөһим мәсьәләләр ҡуйыласаҡ, мәктәптәрҙә эҙләнеү эшен ойоштороу проблемалары һәм перспективалары, хәрби-патриотик тәрбиә биреү мәсьәләләре тикшереләсәк. Рәсәйҙең иң яҡшы эҙләнеү отрядтарына кәрәк-яраҡтар һәм эҙләнеү ҡорамалдары бүләк итәсәктәр. Был "ҡиммәтле бүләк"те\nМәскәүҙән ике машинала килтерәсәктәр.\nӘ "Гәүһәрҙәр" йәштәр-үҫмерҙәр үҙәгенең "Гефест" хәрби- патриотик клубына (Күмертау) башҡорттарҙан беренсе Советтар\nСоюзы Геройы - Ғәфиәтулла Шәһимәрҙән улы Арыҫлановтың исемен бирергә планлаштыралар. Ул - крәҫтиәндәр ихтилалы юлбашсыларының береһе, Пугачевтың көрәштәше - Кинйә Арыҫлановтың нәҫеле. Кинйәбыҙ ауылында тыуып үҫкән. Уның һалдат биографияһы 1937 йылда уҡ, аҡ финдарға ҡаршы һуғышта башлана. Танкист була. Дошман пулеметының туҡтауһыҙ ут яуҙырыуы аҫтында ул ике танкты уттан алып сыға һәм дүрт иптәшенең ғүмерен ҡотҡара. Был батырлығы өсөн Ғәфиәтулла Арыҫлановҡа СССР Юғары Советы Президиумының 1940 йылдың 7 апрелендәге Указы менән Советтар Союзы Геройы исеме бирелә. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ул батальон командиры булып хеҙмәт итә. Курскиҙы, Орелды, Харьковты, Смоленскиҙы, Венгрия ҡалаларын азат итеүҙә ҡатнаша. Саңлы һуғыш юлдарынан үтеп, бик күп ҡаты алыштарҙа\nҡатнашып, ул еңеү алдынан ғына - 1945 йылдың ғинуарында һәләк була. Ленин ордены, ике I дәрәжә Ватан һуғышы ордендары менән наградланған.\nЛенинград өлкәһе территорияһында ЛАГ-3 самолетының Өфө моторҙар заводында сығарылған двигателе табыла. Хәҙер был двигатель тантаналы рәүештә "ӨМЭПБ" асыҡ акционерҙар йәмғиәте музейына, ә икенсе районда табылған тағы берәүһе Республика хәрби дан музейына тапшырыласаҡ.\nНовосибирскиҙан "МГИФ" эҙләнеү отряды ҡаҙынған ваҡытта Ленинград өлкәһендәге Иваново яланында һәләк булған һалдат Әхкәм Ғәзизовтың медальонын һәм шәхси әйберҙәрен таба. Был\nтурала һалдаттың Шишмә районында йәшәүсе өс бер туған һеңлеһенә хәбәр ителгән дә инде. "Хәтер вахтаһы"нда һәләк булған яугирҙың медальонын туғандарына тапшырыу тантанаһы ла үтәсәк.


Башҡортостанда пассажирҙар ташыу тәрибәһен өлгө итеп ҡуйырлыҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда пассажирҙар ташыу тәрибәһен өлгө итеп ҡуйырлыҡ\n10:23, 8 декабря 2009 Иҡтисад\nМәскәүҙә Халыҡ-ара транспорт форумы үтте, ул тармаҡты үҫтереү перспективаларына арналды. Статуслы сараға 30 илдән профилле ведомстволар министрҙары һәм бөтә Рәсәйҙән транспорт структуралары вәкилдәре йыйылды.\n— Рәсәйҙең уникаль географик урыны һәм масштабтары менән бәйле транспорт тармағы һәр ваҡыт дәүләтте барлыҡҡа килтереүсе роль уйнаны, – тине РФ Транспорт министрлығы башлығы Игорь Левитин. – Илебеҙҙә элек-электән транспорт эшмәкәрлеген дәүләт көйләүе объектив зарурлыҡ булып торҙо.\nӘйткәндәй, Башҡортостан – дәүләт пассажирҙар ташыусыһы – «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы эшләп килгән бик аҙ төбәктәрҙең береһе. Форумда ҡатнашыусыларҙың күбеһе был фактты юғары баһаланы.\n— Башҡортостан «Башавтотранс» кеүек заманса һәм үҫешкән автотранспорт предприятиеһы булыуы менән ғорурлана ала, — тип үҙ фекерен белдерҙе Силәбе автовокзалы директоры Владимир Руськин "Башавтотранс" белгестәре менән аралашҡанда. – Минеңсә, прогрессив технологиялар индереү өлкәһендә Башҡортостан пассажирҙар автоташыусыһына тиңләшерлек ойошма Рәсәйҙә әлегә юҡ. Финанс иҫәбе алып барылған, бөтә кәрәкле параметрҙарҙы – автобус тиҙлегенән алып билет алыусы пассажирҙар һанына тиклем – контролдә тотоусы навигация системағыҙ ғына ни тора! Бынан тыш, льгота менән файҙаланыусыларҙың йөрөүен һәм дәүләт ярҙамы алыусы кешеләрҙең иҫәбен теркәп барыу мөмкинлеге биреүсе транспорт карталары һеҙҙең республикала ғына бар. Шуға күрә «Башавтотранс»тың Рәсәй транспорт тармағы лидеры статусын һаҡлауы ғәжәп түгел.\nМанежда транспорт форумы барышында «Рәсәй транспорты: аяҡҡа баҫыуы, үҫеше, перспективалары» күргәҙмәһе лә эшләне. Бында Липецкиҙан транспорт карталары эше программаһы күрһәтелде. Липецк программистары салонға ингән пассажирҙар һанын контролгә алыу ысулын уйлап тапҡандар, ләкин әлегә шунан ары китә алмағандар. Шуға күрә лә «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы пассажирҙар ташыуҙы ойоштороуҙың прогрессив тәжрибәһен коллегалары менән уртаҡлаша ала.\nТеги: транспорт, форумдар, инновациялар, тышҡы бәйләнештәр


Популяр спорт төрө\nОнотолоп барған шахмат уйыны ҡабаттан популяр була бара. Быға нигеҙҙә норвег Магнус Карлсен менән рәсәйле Сергей Карякин араһындағы донъя беренселегенә ярыш булышлыҡ итте.\nБеҙҙең районда ла шахмат популяр спорт төрө булып һанала. Профессионалдар ҙа, йәш шахматсылар ҙа бар.\nБалалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе директоры Илгизәр Ғилметдинов үҙе лә шахмат уйнарға ярата. Ошо уйынды ул мәктәп йылдарынан уҡ үҙ итә, район ярыштарында ҡатнаша һәм еңеүҙәргә өлгәшә. Ҡасандыр уҡытыусылар араһында өсөнсө урын ала. “Мин Һабанаҡ мәктәбендә уҡыным, тәнәфес ваҡытында йыш ҡына шахмат уйнай тор-ғайныҡ, түңәрәккә йөрөнөм”, – ти ул.\nИлгизәр был уйынға улдарын да өйрәткән. Эмиль һәм Әмир балалар баҡсаһынан уҡ шахмат уйнай. 2017 йылда улар аталары менән Һатҡыға ҡала мэры кубогына ярышҡа барған. Унда 190 кеше ҡат-нашҡан, балаларға өлкәндәр менән уйнарға тура килгән.\nБөгөн балалар өсөн “Мәктәптә шахмат” Рәсәй белем биреү программаһы эшләй. Илгизәр фекеренсә, уны район мәктәптәренә индерергә кәрәк. Шахмат, бигерәк тә балаларҙа, логиканы ғына түлел, ә ижадты, фантазияны үҫтерә, сөнки уйын ваҡытында мейенең ике ярымшары ла эшләй.\nРайонда шахмат буйынса дүрт тренер бар: Ильяс Шарапов (Теләш), Мансур Ханов (Башҡорт гимназияһы), Минзәлә Хажимөхәмәтова (Дыуан-Мәсетле) һәм Лиана Кәримова (Ләмәҙтамаҡ). Шахмат һәм сатраш буйынса республика ярыштары еңеүсеһе Минзәлә Хажимөхәмәтованың командаһын әйтеп китергә кәрәк. Улар 2016 йылда Ишембайға республика ярыштарына барған һәм яҡшы ғына һөҙөмтәләргә ирешкән: берәүһе шәхси беренселектә алтынсы урын яулаған. Ул сатраш уйынына ла яҡшы өйрәтә. 2017 йылда ошо уйын төрө буйынса республика ярыштарының финалында ҡатнаш-ҡан. Шахмат буйынса спорт мастеры Мансур Ханов республика ярыштарында урындар алған. Гимназияла ул ике төркөм менән шөғөлләнә. Яңы эш башлап тороусы тренер Лиана Кәримова ла яҡшы эшләй.\nБалалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбендә шахматтан тыш, көрәш, волейбол, хоккей, футбол, мини-футбол, саңғы буйынса түңәрәктәр эшләй. Киләһе уҡыу йылында дзюдо секцияһын асыу планлаштырыла.\nМини-футбол буйынса яҡшы һөҙөмтәләргә ирешкәндәр: Сибайҙа үткән республика ярыштарында Яңы Яуыш мәктәбе ҡыҙҙары икенсе урын алған, ә егеттәре – өсөнсө. Уларҙы Динат Аб-драхманов өйрәтә.\nСпорт мәктәбендә яҡшы тренерҙар эшләй. Уның водителе Юрий Антипиндың да эше еңелдәрҙән түгел. Сибай, Туймазы, Раевка, Өфө кеүек алыҫ ерҙәргә йөрөргә тура килә уға. Бер ваҡыт Сибайға 12 сәғәт баралар, сөнки балаларҙы алып барғанда тиҙлек сәғәтенә 60 километрҙан артырға тейеш түгел.\nХәҙер үҫмерҙәр күп ваҡытын компьютер алдында, телефон менән үткәрергә ярата. Йәнең теләгән секцияларҙы, түңәрәктәрҙе һайлап, шулар-ҙа шөғөлләнһәң, яҡшыраҡ була, әлбиттә. Сөнки спорт физиологик, шулай уҡ психологик күҙлектән үҫмерҙең гармониялы үҫешенә булышлыҡ итә. Ә шахмат логик фекерләүҙе, иғтибарҙы, хәтерҙе яҡшырта. Унан башҡа балала характер тәрбиәләй. Уның менән бала биш йәштән шөғөлләнә ала.


Республика янғын хәүефе артҡан миҙгелгә әҙер\nБелгестәр ҙә, техника ла әҙерлек һыҙығында тора. Был турала Хөкүмәт Премьер-министры Марат Мәһәҙиев ведомство-ара комиссия ултырышында белдерҙе.\nЯҙ етеү менән урманда ут сығыу ихтималлығы арта. Янғынға тәбиғәт күренештәре лә, кеше факторы сәбәпсе булыуы ихтимал. Төбәк диспетчер үҙәге был осорҙа көсөргәнешле эш режимына күсерелгән. Урмансылар иһә 160 саҡрымға яҡын урман эсе юлдары һәм янғынға ҡаршы биш километр йырын йырырға ниәтләй.


Һөйөү ҡасан беҙҙән ҡаса? » Башкортостан кызы\nҺөйөү ҡасан беҙҙән ҡаса?\nДонъяны баҫып һалҡын октябрь ямғыры яуа. Ел тәҙрә янындағы ҡайындың һуңғы япраҡтарын өҙгөләй. Ҡаршымда ултырған Әминә исемле йәш ҡатын, һөйләшеүҙән бүленеп, тышҡа күҙ ташлап ала. «Ҡояш мәңгегә киткән, ахыры», – ти ул, ҡара болотло күккә ишаралап. Тәбиғәттең йонсоу торошо утыҙ йәшен саҡ тултырған гүзәлдең күңел халәтенә тура килә. Хәйер, берәү ҙә Әминәгә утыҙ йәш бирмәҫ. Ҡиммәтле оҫтала килешле итеп киҫтерелгән ҡыҫҡа сәсе, зауыҡлы кейеме, күркәмлеген билдәләп, тағы ла нәзәкәтлерәк итә. Ул хоҡуҡи һәм иҡтисади белемгә эйә, ҙур ойошмала абруйлы белгес һанала, яҡшы хеҙмәт хаҡы алып эшләй, бының менән генә сикләнмәйенсә, оҫталығын камиллаштыра бара. Ләкин ҡыҙ матурлығын да, һөнәри уңыштарын да, ғөмүмән, үҙенең ҡаҙаныштарын, ыңғай яҡтарын бер ни урынына ла күрмәй. Гел эсе бошоп йөрөй. Сөнки һаман үҙен бәхетле итер кешене осратмаған. Ул кешене эҙләү, мотлаҡ табыу йәшәү мәғәнәһенә, маҡсатына әйләнгән.\n– Ниндәйерәк булырға тейеш һуң һин көткән ир-егет?\n– Аҡыллы, матур, көслө, изге күңелле, бай. Мине ҡурсаларлыҡ батыр ҙа булһын үҙе.\n– Бөтә яҡлап та килгән батырҙар әкиәттә генә түгелме?\nӘминә, сумкаһынан сығарып, бер егеттең һүрәтен күрһәтә.\n– Дүрт йыл элек ташлаштыҡ. Хыялымдағы кеше ине. Өйләнде инде, балаһы бар, – ти уфтанып. Ул араларҙың бөтөнләйгә өҙөлөүен асыҡ аңлай һәм һыуынып өлгөргән, күңелен «ҡайтыр» тигән ялған ышаныс менән албырғатмай. Ләкин тап уның кеүек сибәр ҙә, яҡшы ла булған, аҡсалата ярҙам иткән, аҡыл өйрәткән, яҡлаған ир-атты осратыу бар уйын биләгән. Әминәнең күңелен яуларға ынтылған көслө заттар араһында был сифаттарҙың бөтәһен бергә туплаған егет солтаны юҡ. Шулай булғас, ҡыҙ береһенә лә ҡарамай. Үҙе уйлап сығарған иң камил кеше менән һөйөп-һөйөлөп йәшәү хыялынан баш тартыуҙы күҙ алдына ла килтермәй.\nӘлбиттә, һәр беребеҙ мөхәббәттә йәшәргә, ғүмер юлын аҫыл кеше менән үтергә теләй. Шул уҡ ваҡытта кемдер килеп беҙҙе бәхетле итер, тип көтөп ултырыуҙың үҙе үк беҙҙе бәхетһеҙ итеүе, был донъяла игеҙәктәй бер-береһен ҡабатлаған, ғөмүмән, фәрештәләй кешеләр булмауы тураһында һүҙ башлайым. Ләкин күҙаллауҙары сиктәренән сығырға теләмәгән ҡыҙ мине ишетмәй, һөйләшеүгә әҙер түгел. Хыялға ныҡ бәйләнеп, ысынбарлыҡтан ҡасҡанда яҙмышты матур итеп үҙгәртерлек күпме мөмкинлектәрҙе ҡулдан ысҡындыра әҙәм балаһы...\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, «ул килер ҙә күңелһеҙ донъямды йәйғор төҫтәренә күмер» тип, аҡбуҙаттағы принцты көтөүсе ҡатын-ҡыҙҙар бөгөн күп.\nНи өсөн идеаль ир-атты эҙләүҙән туҡтарға кәрәклектең биш кенә сәбәбен атап үтәйек.\n*Буш өмөттәргә бирелеп, улар ғүмер уҙғанын һиҙмәй. Әминәгә лә егерме йәш түгел, утыҙ. Йылдар барған һайын тормош юлдашы һайлау мөмкинлеге сиклерәк.\n*Хыялда йәшәгән камил йәр менән хушлашыу – беренсе осраған йәки яратмаған, йә булмаһа һеҙгә лайыҡ булмаған кешегә кейәүгә сығыу тигән һүҙ түгел, ә ир-атҡа, мөнәсәбәттәргә ҡарашыңды үҙгәртеү, икенсе төрлө әйтһәк, тар ҡалыпҡа һалған образды «бер аҙ төҙәтеү». Бөтә нәмә йәшен тиҙлегендә үҙгәргән заманда йәшәйбеҙ, хыялда ла «һығылмалыраҡ» булыу кәрәк, әгәр ул оҙаҡ аҡланмаһа.\n*Һеҙгә берәү ҙә оҡшамай икән, артыҡ ҙур талаптар ҡуймайһығыҙмы, тиергә урын бар.\n*Әкиәттәге батырҙы көтөүселәрҙең иң ҙур хатаһы – «уны тапһам, бөтәһе лә гел ал да гөл булыр» тип уйлау. Йәнеңдең яртыһын осратҡан хәлдә лә, баллы айҙан һуң уҡ мөнәсәбәттәр ҙур күңел хеҙмәте һалыуҙы талап итә. Хыялдағы образ көнкүрештә йыш ҡына селпәрәмә килеүсән.\n*Һеҙҙе яҡын күргән, әммә хыялығыҙҙың ниндәйҙер пунктына тап килмәгән егеттәрҙең барыһына ла ҡырт киҫеп, яңы тәьҫораттар, яңы кисерештәр, яңы тәжрибә алыуҙан баш тартаһығыҙ. Һеҙҙе көлдөргән, ҡыуандырған, әлеге мәлдә һеҙҙең менән булырға теләгән егеткә күҙ һалығыҙ. Яҡшы ир ул камил ир түгел. Яҡшы ир – ул камиллыҡтан йыраҡ, әммә һеҙҙе ысынлап баһалаған, бәхетле итергә теләгән кеше. Күрмәй үткәреп ебәрмәгеҙ.


Баш ҡалала Матбуғат балы үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала Матбуғат балы үтте\n12:43, 18 декабря 2012 Йәмғиәт\nКөн элгәре Өфөлә йыл һайын үткәрелеүсе Матбуғат балы үтте. Унда киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре – республика, ҡала һәм район гәзиттәренең, теле- һәм радиокомпанияларҙың баш мөхәррирҙәре һәм журналистары ҡатнашты. Сарала ҡатнашыусыларҙы БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов сәләмләне. Уның билдәләүенсә, быйыл Матбуғат балы «Йондоҙҙар ваҡыты» девизы аҫтында үтә.\n— Бындай девиз осраҡлы ғына һайланманы, — тине Борис Мелкоедов. – Журналистар республикала күп, ә ысын мәғәнәһендә талантлы, яҡшы журналистар әҙ. Шуға күрә уларҙы ҡәҙерләргә тейешбеҙ.\nВедомство башлығы хеҙмәттәштәренә яңы ижади уңыштар теләне. Артабан алып барыусылар Марсель Байдәүләтов менән Илья Подольский республика журналистар конкурстарында еңеүселәрҙең исемдәрен иғлан итте. Һөнәри бәйгеләрҙә еңеүселәр тип түбәндәге журналистар табылды:\n«Иҡтисад һәм финанстар» номинацияһында — «Республика Башкортостан» гәзите хеҙмәткәре Леонид Пахомов, «Социаль өлкә һәм мәғариф» номинацияһында — «Аскинская новь» гәзите хәбәрсеһе Альбина Мусина, «Бәләкәй Ватан» номинацияһында – Нефтекама ҡалаһының «Красное знамя» гәзите мөхәррире урынбаҫары Зилә Әмирова, «Спорт һәм сәләмәт йәшәү рәүеше» номинацияһында — «Туймазинский вестник» гәзите хеҙмәткәре Светлана Харисова, ошо уҡ баҫманың йәнә бер хеҙмәткәре Диана Нәсибуллина – «Мәҙәниәт һәм сәнғәт» номинацияһында, «Һаулыҡ һәм экология» номинацияһында — «Октябрьский нефтяник» гәзитенән Светлана Вәлирахманова, «Сәнәғәт һәм инвестициялар» номинацияһында — «Баймакский вестник» гәзите хәбәрсеһе Зөлфиә Сафина еңеүгә лайыҡ булды. Энергетика темаһын иң яҡшы яҡтыртҡаны өсөн Еңеүсе дипломын «Вечерняя Уфа» гәзите хеҙмәткәре Арина Астафьева алды. Коммерция предприятиеһының иң яҡшы матбуғат хеҙмәте тип — «Башнефть» асыҡ акционерҙар йәмғиәте хеҙмәте, дәүләт учреждениеһының иң яҡшы матбуғат хеҙмәте тип БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәте танылды. Иң яҡшы корпоратив баҫма исеменә «Энергетик Башкортостана» гәзите (ойоштороусыһы – «Башҡортостан энергия һатыу компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте) лайыҡ булды. Иң ауыр темаларҙың береһе — «Сәйәсәт һәм йәмғиәт» номинацияһында «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһынан Рөстәм Зәрәфетдинов еңеүсе тип танылды.\nКонкурс һөҙөмтәләре буйынса «Мисс Башҡортостан матбуғаты» исеменә — «Учалинская газета» баҫмаһынан Эльза Скрипченко, «Мистер Башҡортостан журналисы» исеменә Баймаҡ районының «Һаҡмар» гәзитенән Айбулат Ишназаров лайыҡ буды.\nЕңеүселәргә дипломдар тапшырыу тантанаһы концерт номерҙары менән байытылды, сара һуңында дискотека ойошторолдо.


Башҡортостанда күмәк кеше ҡатнашлығындағы сараларҙы кәметәләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:07, 27 сентября 2021 Йәмғиәт\nБашҡортостанда күмәк кеше ҡатнашлығындағы сараларҙы кәметәләр Фото: Андрей Старостин\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров күмәк кеше ҡатнашлығындағы сараларҙы мөмкин тиклем кәметергә ҡушты. Был ҡатмарлы эпидемиологик хәл менән бәйле.\n«Йәй көнө байтаҡ саралар үткәрҙек. Әйҙәгеҙ, төрлө форумдарҙы, осрашыуҙарҙы уҙғармай торайыҡ. Тик транспорт форумын ойоштороуҙы һорайым, сөнки ҡунаҡтар саҡырғанбыҙ», — тине Радий Хәбиров.\nБашҡортостандың спорт министры Руслан Хәбибов билдәләүенсә, хәҙер республикала календарға индерелгән рәсми ярыштар ғына үткәрелә. Ләкин ҡатнашыусылар буш залдарҙа, тамашсыларһыҙ сығыш яһай. Был сикләү профессиональ клубтарға ҡағылмай («Салауат Юлаев» хоккей клубы, «Өфө» футбол клубы, «Урал» волейбол клубы). Ошо командаларҙың етәкселәре республиканың яңы коронавирус инфекцияһына ҡаршы көрәш буйынса оператив штабына тамашасы урындарын 50% тултырыу үтенесе менән мөрәжәғәт итте.\nРеспубликаның мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова хәбәр итеүенсә, мәҙәни саралар календарь һәм гастроль планы буйынса ойошторола. Учреждениеларға ПЦР-тестар йәки прививка тураһында сертификат менән генә инергә рөхсәт ителә.\nТеги: коронавирус, күмәк кеше ҡатнашлығындағы саралар


Рәсәйҙең хоккей буйынса йәштәр йыйылма командаһының баш т ренеры Сергей Михалев ( ул шулай уҡ "Салауат Юлаев" командаһына ла етәкселек итә) милли команда менән бергә донъя чемпионатының көмөш миҙалдарын яуланы. Финалда Михалевтың тәрбиәләнеүселәре көтмәгәндә Канада уйынсылары та рафынан тар - мар ителде - 0 : 5.\nЙәштәр командаһына (Сергей Михалев коллективҡа Рәсәй суперлигаһы лидеры Евгений Малкинды ла йәлеп итеүгә өлгәште)\nчемпионат миҙалдарына ышаныслы аҙымдар менән бара ине. Финалға тиклем рәсәйлеләр үҙ төркөмөндә шведтарҙы (5 : 1), латыштарҙы ( 3 : 1), чехтарҙы ( 7 : 2) артта ҡалдырып, барлы ҡ осрашыуҙарҙа ла еңеү яуланы.\nДонъя чемпионаты ярымфиналында Михалевтың тәрбиәләнеүселә ре белгестәр төп фаворит тип иҫәпләгән АҠШ командаһын еңеүгә өлгәште ( 5 : 1). Матч аҙағында йәндәре көйгән американдар беҙҙең егеттәрҙе "ҡул көрәшенә" лә йәлеп итеп ҡ араны, тик уларға бының бер ярҙамы ла теймәне.\nТурнирҙың иң көслө командалары осрашҡан финал донъя чемпионатының биҙәгенә әйләнергә тейеш ине. Әммә был уйын рәсәйлеләрҙең тар - мар ителеүе менән тамамланды. Канада командаһының ҡапҡасыһы Джастин Погге бына тигән матч үткәрҙе. Рәсәйлеләр уның ҡапҡаһына бер генә тапҡыр гол индер ә алды, әммә матчтың төп судьяһы Брайан Тул (АҠШ) уны ла\nиҫәпләмәне. Америка судьяһының ғөмүмән канадалылар яҡлы икәнлеге һиҙелде, улар яғынан бәрелгән бер нисә хатаға ла у л\nкүҙ йомоп ҡараны.\nРәсәй йыйылма командаһының еңелеүен классик тип әйтергә\nмөмкин. Уларҙың ҡапҡа һаҡсыһы шәп уйнаны, беҙҙеке иһә үҙен артыҡ күрһәтә алманы. Беҙҙекеләр уйын башында гол индермәне\n- беренсе период аҙағында ике гол үткәрҙе. Икенсе периодта ла егеттәр үҙҙәрен ҡулға ала алманы - бына һиңә тағы ике шай ба. Өсөнсө период иһә исем өсөн генә үткәрелде тип әйтергә була.\nФиналда иҫәп 0 : 5 булыуына ҡарамаҫтан, Рәсәй йыйылма командаһының көмөш миҙалын ҙур уңыш тип әйтергә кәрәк. Оҫталыҡ буйынса беҙҙең команда күпселек коллективтарҙан бер башҡа юғары тора, канадаларға ҡаршы уйындың да бөтөнләй башҡаса тамамланыуы мөмкин ине. Михалев үҙ байрағы аҫтына ыс ынлап та иң көслө йәш уйынсыларҙы йыйған. Тик уларҙың составында "Салауат Юлаевтың" бер уйынсыһы ла булмауы ғына к өйөндөрә.


Бушлай Мобиль Секс - Уйын-Уйна Туранан-Тура Хәҙер Мобиль Порноигра!\nБушлай Мобиль Секс - Уйын - Ауыҙ Уйын Өлкәндәр Өсөн\nКүңел өлкәндәр өсөн - уникаль порно был ғаләм-контент, ул һеҙ ҡулланырға мөмкин килеү өсөн атландырырға, үҙенең тормош сексуаль. Шулай булыуын күп кенә ҡыҙыҡ әйберләр, улар аласыз тикшерергә. Порнофильм-был шәп, сөнки һеҙ яратҡан йондоҙҙарҙың хәрәкәтенә ҡарайһың мөмкин. Ләкин ул үҙ-ара эш етмәй. Яҡшы нәмә юҡ, үҙенә ҡарағанда мажаралары мөмкинлеге булдырылған. Һеҙ ниндәй ҙә табы ла булмаһын, бушлай мобиль секс-тулы уйындар улар. Һәр кеше үҙе күнеккән телефон эйә булды. Беҙ уларҙы башҡа бер ҡайҙа ла ла китәсәк. Күп кеше яратмаған һәм үҙе яратҡан уйыны ла үҙе менән ала., Бушлай мобиль секс-бында һеҙ яратҡан уйын бысраҡ видеоигр альтернатива булып тора. Аҡыллы өсөн тәғәйенләнгән ҡоролма улар, һеҙ уларҙы кеҫәләрен яндырып мөмкин. Шуға ҡарамаҫтан, экранда аҙ тип, улар, һис шикһеҙ, рәхәт килтермәй шул уҡ кимәлдә. Был бик уңайлы, арзан 24/7 һеҙ ҡасан һайланған. Бөтә ошо төрө була. Һеҙ табан аласыз уйын кәрттәрен, RPG, стриптиз-йыл яратҡан йәнһүрәт йәки секс уйындар-парта. Хатта мифологик йән эйәләре булған кеүек вампир, һыу инәһе, эльфы, монстр һәм башҡа зомби, уларҙың енси наркомандарға әүерелә, уның трахнуть ябай тел тирәләй бара., Инопланетяне вторжение булды, һәм барыһы да һезгә эшләргә кәрәк, булһын, планетабыҙҙы ҡотҡарыу, уның был күрһәтеп, наслаждайся ҡаты трах кеүек. Ҡыҙҙар сексуаль ләззәткә һәм уның бөтә ер әйләнә ҡала канальный шлюшка асылды. D нисек уларҙың ғына көсө беләбеҙ, улар һеҙҙе шәхси секс-рабыня, трах өсөн теләсә ҡайһы ваҡытта.\nМобиль уйындар hd бушлай секс\nӘгәр бушлай мобиль хатта секс-уйындары өсөн тәғәйенләнгән ҡоролма булмаған, был түгел, тимәк, уға етмәй эффект тип визуаль айырыла. Һәм улар hd 3d форматында эшләне. Һәр деталгә һеҙгә рәхәт ала. S-класлы әйберҙәр генә түгел, ә тауыш. Бөтә сабыйҙы тыуҙырған ваҡытта, улар ғына һеҙ нисек һәм трахнуть, һеҙ тыңлағыҙ, һәм улар стонать тип ҡысҡыра. Был шлюха тел бөтә, трахать өсөн улар тәрән һәм ҡәтғи. Биреү, йәғни улар тел һәм ишеттем, сөнки улар ҡысҡырып һинең исемде. Һин улар тураһында ҡурҡышынан күп булды., Һеҙ хатта аласыз булдырырға шәхси аҫты үҙ сексуаль, һәм һеҙ ҡайҙа ул порка биреү непослушный ҡыҙ алырға мөмкин, улар лайыҡ. Бушлай мобиль секс-шулай һеҙ биргән яңы уйын секс-уйынсыҡ, улар ҡуллана аласыз, теләсә ниндәй интенсив оргазм өсөн иң шлюха биреп, һеҙ уларға күҙ һалайыҡ. Бәлки, был урамда һеҙгә ала һәм ҡыҙ менән, врачтың ҡабул итеү бүлмәһе, мәктәп йәки башҡа теләсә ҡайһы урында, һеҙ ҡайҙа икән. Киска мокрая һеҙҙең тирәләй осороп, һәм уларҙы көткәндәр ҡаты ағзаһы улар бөтөнләй юҡ. Тик һуң булмаһа ла, һеҙ улар менән тамамлаусы булараҡ, уларҙың күберәк булыуын һорай., Кира алыу һәм өйрәнеү һәм уларҙың бөтә был ханым үҙенең әҙәпһеҙ дырочка. Кемдер иҫән сәғәт оҡшаясаҡ, ә кемдер уны һуйып задница оҡшай.\nҺәм Осрашыу Трах\nӘгәр һезгә ошай трахома алдында осрай, бушлай мобиль булыуы секс-уйын, шулай уҡ уларҙың танышырға тәҡдим итә. Сабый үҙенең нарядын йыйған кисәктәре, сәс һайлағанда уның төҫөн, һәм башҡа үҙенсәлектәрен көллият есемдең ҙурлығы. Барлыҡ был сабыйҙарға ғына настроить һеҙ үҙегеҙҙе идеаль тәжрибәһенә һәм яһаған. Блондинка бар, ерән, өлгөрөп ханым, үҫмерҙәр, гея, лесбиянки, бөтә, тип, душы теләһә. Сәйер ала һәм һеҙгә барып, нисек телисез икән,. Секс бөтөн ауыҙ-үҙ фантазияһы һәм инструменттарының бысраҡ яңылыҡ индерә. Һәм улар тураһында һөйләү, уларҙы секс аша бушлай мобиль мөмкин булғандың барыһы ла-уйындарҙа. Һәм улар, әлбиттә, бушлай, бер тин аҡсаны һеҙгә түгел, сөнки улар., Шулай булыуын күп кенә сайттары, улар һеҙ аҡса һораһалар, һеҙ иң тәүҙә менән сағыштырғанда, реаль эшмәкәрлеккә күсәйек. Бында барыһы ла ябай һәм аңлайышлы. Порно һеҙгә ҡушылғандар һеҙ иң дымлы бер нисә титоға-мажаралары. Һеҙ һайлаған, һәм һеҙ телисез, һеҙ кем менән осрашырға теләй, улар өсөн эшләй, һеҙҙең өсөн. Раздеваться Сногсшибательный красотки булһын өсөн, һеҙ уны иң тупаҫ трах ә һуңынан ғүмер бирә улар. Киск анимация һәм ағзалары һеҙҙең күркәм күреп шартлау, атыу буйынса сперма ямғыр бөтә был бысраҡ сучок. Глотать ҡайһы бер сабый ярата, шуға күрә һеҙҙең, бәлки, уларҙы үҙ аҡ крем ауыҙ тултырып. Шулай уҡ локатив менән уйын буласаҡ., Бындай уйын менән һәр төрлө тамашаны сценарий айырым һаны процесы булып тора, уның көсөргәнеше һеҙҙең барлыҡ хистәрҙе. Һеҙҙең телефон һеҙ мажараларға иң дымлы булған, бар һәм һеҙ уларҙың ниндәй ваҡытта, һеҙҙе берәй ҡасан.


Өфө Рәсәйҙең эре сәнәғәт үҙәктәре унлығына инде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө Рәсәйҙең эре сәнәғәт үҙәктәре унлығына инде\n18:22, 18 февраля 2014 Йәмғиәт\n2013 йылда Өфө Рәсәйҙең 250 эре сәнәғәт үҙәктәре араһында етенсе урынды биләне. Ҡала планканы етенсе йыл рәттән төшөрмәй. Бының турала Ирек Ялалов 2013 йылда Өфөнөң социаль-иҡтисади үҫеше йомғаҡтары буйынса барған матбуғат конференцияһында хәбәр итте.\n2013 йылда предприятиеларҙың килем күләме 118 миллиард һумға етте. Ул 2012 йыл кимәленән 61 процентҡа күберәк. Шулай уҡ Өфөлә Рәсәйҙә миллионлы ҡалалар араһында файҙаһыҙ предприятиеларҙың иң түбән өлөшө – ҡалала улар 14,3 процент. Был күрһәткес йыл йомғаҡтары буйынса күҙалланған кимәлдән кәмерәк булды. Иҡтисадсылар 2014 йыл башына файҙаһыҙ предприятиеларҙың өлөшө 18 процент кимәлендә буласаҡ тип уйлағайны.\n2013 йылда инвестициялар күләме 100 миллиард һумдан артты. Шулай итеп, Өфөнөң һәр кешеһенә 100 мең һум самаһы инвестиция аҡсаһы тура килә.\n- Ҡала хужалығының бөтә өлкәләрен үҫтереү буйынса эште дауам итәсәкбеҙ. Муниципалитет эше йүнәлештәрен йәмәғәт фекерен өйрәнеү нигеҙендә планлаштырасаҡбыҙ, — тине Ирек Ялалов.


Һырҙарға ҡаршы банан, картуф ҡуллан » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һырҙарға ҡаршы банан, картуф ҡуллан\nҺырҙарға ҡаршы банан, картуф ҡуллан 21.06.2016 // Йәмғиәт\nМимика мускулдарының артыҡ әүҙемлеге, тиренең һығылмалылығын юғалтыуы һөҙөмтәһендә, башҡа төрлө сәбәптәр арҡаһында күҙгә күренеп барлыҡҡа килә йыйырсыҡтар. Уларҙы булдырмау өсөн тирене даими рәүештә битлектәр, төрлө ванналар ярҙамында туҡландырып тороу зарур. Битлекте таҙа тирегә кис ятыр алдынан эшләп, аҙаҡ бүлмә температураһындағы һыу менән йыуһағыҙ, файҙаһы күберәк буласаҡ. Һырҙарға ҡаршы көрәшеүҙә түбәндәге рецепт өлгөләре ярҙамға килер. Уларҙы йорттағы йәшелсәнән, төрлө аҙыҡтан да әҙерләй алаһығыҙ.\nБер ҙур картуфты ҡабығын әрсемәй генә бешерәбеҙ, аҙаҡ таҙартып, иҙәбеҙ. Берәр аш ҡалағы ҡаймаҡ, һөт ҡушылмаһына ике аш ҡалағы картуф иҙмәһен һалабыҙ. Шунда уҡ бер сәй ҡалағындай үҫемлек майы, глицерин өҫтәйбеҙ. Барлыҡ ингредиенттарҙы бергә туғып, килеп сыҡҡан массаны бит, муйын тиреһенә һылап, 15 – 20 минут тотабыҙ. Йыуып төшөргәндән һуң тирегә крем һөртәбеҙ.\nНыҡ ҙур булмаған бананды иҙеп, уға бер аш ҡалағындай һоло оно, ике аш ҡалағы ҡаймаҡ ҡушабыҙ. Ҡуйы масса килеп сыҡҡансы яҡшы итеп болғатабыҙ. Аҙаҡ бит, муйын тиреһен 15 минут дауамында ошо битлек менән туҡландырабыҙ.\nЙөҙөгөҙҙә тәүге һырҙар күргәс, бошонмағыҙ. Киреһенсә, бер аш ҡалағы балды талғын утта иретеп, уға ике аш ҡалағы яңы һығып сығарылған алоэ һутын өҫтәп, әҙер массаны битегеҙгә һөртөгөҙ. 10 – 15 минуттай тотҡас, йылымыс һыу менән йыуығыҙ.\nБер аш ҡалағы һөттө, балды һәм ҡырғыс аша үткәрелгән башлы һуғанды бергә ҡушып туҡыйбыҙ. Шулай уҡ 15 минут дауамында бит тиреһендә тотабыҙ.