Быуат сире янамаймы? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәләмәт булайыҡ » Быуат сире янамаймы?\nБыуат сире янамаймы? 24.11.2011 // Сәләмәт булайыҡ\nИнсультты һуңғы осорҙа “быуат сире” тип атайҙар, сөнки донъяла үлем сәбәптәре араһында ул икенсе урынды биләй. Рәсәйҙә һәр 100 мең кешенең 390-ы инсульт кисерә, ауырыуҙарҙың 31 проценты башҡаларҙың ярҙамына мохтаж булып ҡала, биш проценты аяҡтан яҙа. “Ашығыс ярҙам” хеҙмәте белдереүенсә, Мәскәүҙә генә көнөнә ошо ауырыуға бәйле 70 – 100 осраҡ теркәлә. Йәшен кеүек көтмәгәндә аяҡтан йығыусы сирҙе ваҡытында иҫкәртергә мөмкин. Өфөләге 8-се дауахананың терапия бүлеге мөдире, медицина фәндәре кандидаты Лилиә ФӘЙЗУЛЛИНА инсульттан һаҡланыу буйынса кәңәштәре менән уртаҡлашты.\n– Лилиә Әнүәр ҡыҙы, инсультты “мейегә һуғыу” тип тә атайҙар. Сирҙең сәбәбе нимә менән бәйле?\n– Инсульт – ул мейеләге ҡан әйләнешенең боҙолоуы, йәғни ундағы ҡан тамырының өҙөлөүе, ҡыҫылыуы йәки тығылыуы. Сир ике төргә бүленә: геморрагик инсульт (мейегә ҡан һауыу) һәм ишемия инсульты (мейе инфаркты). Тәүгеһенә гипертония сәбәпсе: тамыр юғары баҫым арҡаһында шартлай һәм ҡан, мейегә йыйылып, уны зарарлай. Бындай инсульт нигеҙҙә көсөргәнешле эш көнөнән һуң була. Кискә ҡарай баштың сатнап һыҙлауы, әйберҙәрҙең ҡыҙыл төҫтә күренә башлауы, күңел болғаныу – сирҙең тәүге билдәләре.\nИшемия инсульты тамырҙың ҡыҫылыуы йәки ҡан юлының тромб (ҡан тамырында барлыҡҡа килгән төйөр) менән быуылыуы арҡаһында барлыҡҡа килә. Бындай сиргә күпселек оло йәштәгеләр дусар була. Сирҙең төндә йәки таңға ҡарай башланыуы, бер нисә көн дауамында үҫешеүе йәки ҡыҫҡа ваҡыт эсендә кешене аяҡтан йығыуы ихтимал.\n– Инсультты хатта йыртҡыс йәнлек менән сағыштырырға ла мөмкиндер, моғайын. Ул ҡайҙалыр шым ғына боҫоп ултыра-ултыра ла һап-һау күренгән кешене бер нисә сәғәт эсендә сиргә һабыштыра. Бындай “һөжүмде” нисек иҫкәртергә?\n– Сирҙе иҫкәртеүҙең 8-10 проценты ғына беҙҙән, табиптарҙан, тора. Ҡалғаны – кешенең үҙ ҡулында. Тәү сиратта ҡан баҫымын тикшереп тороу мотлаҡ. Гипертония элек оло йәштәгеләргә хас ауырыу тип иҫәпләнә ине, хәҙер 45 йәшкә тиклемгеләрҙең дә ҡан баҫымы тотороҡһоҙ. Был эштә һәм шәхси тормошта йыш стресс кисереүгә, тәмәке тартыуға, спиртлы эсемлектәр ҡулланыуға бәйле. Әгәр тонометрҙа өҫтәге һан 190-дан, аҫтағыһы 90-дан һәр ваҡыт юғары икән, мотлаҡ табипҡа мөрәжәғәт итегеҙ.\nҠанда холестерин кимәлен даими үлсәп тороу ҙа мөһим. Ул тамырҙарҙа төйөрҙәр барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итә. Холестеринды кәметеү өсөн дөрөҫ туҡланырға өйрәнегеҙ: ярымфабрикаттарҙан баш тартығыҙ, тоҙҙо аҙ ҡулланығыҙ, майлы ризыҡтар менән артыҡ мауыҡмағыҙ, күберәк йәшелсә-емеш, бутҡа ашағыҙ. Шәкәр диабеты ла инсультҡа килтерә. Ҡанда шәкәрҙең артыуы аҙ хәрәкәт итеүгә бәйле, шуға күрә физик күнекмәләр яһау, көн дә ярты сәғәт булһа ла саф һауала йөрөү ифрат файҙалы.\nШуны иҫегеҙҙә тотоғоҙ: һәр саҡ көсөргәнештә йәшәү ҙә инсультҡа килтерә. Йыш илаған, ҡысҡырған, ярһыған һайын ҡан тамырҙары нәҙегәйә, тишелә һәм мейегә ҡан һауа. Шуға күрә үҙегеҙҙе һәм нервыларығыҙҙы һаҡлағыҙ, тормошҡа ябайыраҡ ҡарағыҙ.\n– Тимәк, инсультты иҫкәртер өсөн ҡан тамырҙарының сәләмәтлеген хәстәрләргә кәрәк.\n– Был осраҡта ҡан тамырҙарын торба менән сағыштырыр инем. Һаҡһыҙ ҡулланһаң, торба тиҙ таушала, тишелә, тут баҫа. Тамырҙарыбыҙ ҙа шулай: сәләмәтлегеңде ҡайғыртмаһаң, нәҙегәйә, эсенә бысраҡ тула. Әгәр инсульт янаһа, табип яҙған дарыуҙарҙы даими эсегеҙ. Юғиһә, ҡайһы бер ауырыуҙар беҙҙең терапия бүлегенән сыҡҡас та дарыуҙар тураһында онота һәм хәлен инсультҡа тиклем алып барып еткерә.\n– Ҡан тамырын таҙартып буламы?\n– Хәҙер ҡайһы бер дарыуҙарҙы, ҡан тамырҙарын таҙарта, тип рекламалайҙар. Асылда уларҙы таҙартып булмай. Барлыҡҡа килгән төйөрҙәрҙе юҡҡа сығарыу мөмкинлеге генә бар. Шуға күрә тамырҙарҙы йәш саҡтан уҡ һаҡларға кәрәк.\nБөгөн республикабыҙҙың күп кенә ҡала-ауылдарында сәләмәтлек үҙәктәре эшләй. Һәр кем унда барып ҡан баҫымын үлсәтеү, анализ биреү, табип менән кәңәшләшеү өсөн ваҡытын йәлләмәһә ине.


№3 (11206) » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңы номер » №3 (11206)\n18.01.2019 №3 (11206)\n“Йәшлек”гәзитенең 3-сө һанына күҙәтеүҙе тәҡдим итәбеҙ\nСибай һауаһы ҡасан таҙарыр?! Йәшәүселәр әйтеүенсә, һуңғы бер ай самаһы был ҡалала экология шарттары түҙеп торғоһоҙ. Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировтың сираттағы эш визиты тап ошонда булды. Етәксе проблеманы хәл итеү өсөн аныҡ ваҡыт арауығы билдәләне һәм мәсьәләне үҙ контроленә алды. Был хаҡта мәҡәлә “Йәшлек” гәзитенең тәүге битендә урын алған.\nБөгөн күптәрҙе ҡыҙыҡһындырған “сүп-сар реформаһы” тураһында, ҡала-район буйынса операторҙар хаҡында 2-се биттә тулы мәғлүмәт менән таныша алаһығыҙ. Шулай уҡ, урманда йығылып ятҡан ағасты бушлай алыу законы тураһында даими авторыбыҙ Урал Ҡәйүповтың фекере ауыл халҡы өсөн ҡыҙыҡлы булыр.\nӨфөлә мәктәп уҡыусыларының башҡорт теле һәм әҙәбиәт буйынса төбәк-ара олимпиадаһы үтте. Унда ҡатнашыусылар, еңеүселәр һәм ойоштороусылар хаҡында “Һин янмаһаң, мин янмаһам, ул янмаһа, кем яныр?” тигән мәҡәлә донъя күрҙе.\nҒәйбәт һөйләүҙең гонаһлы эш икәнен барыһы ла белә, тик үҙҙәрен тыйып тора аламы? Белорет районының Йөйәк ауылы имамы Р. Ғәләүетдинов аңлатыуынса, ғәйбәт һүҙҙәрен ишетеп, күңел төшөнкөлөгөнә бирелеп йөрөүҙе Ҡөрьән хупламай. “Иман” битендә тағы тәҡдир, саҙаҡа биреү тураһында ла дини нәсихәттәр урын алған.\nУғатарҙар ярыштары йышайған һайын, ойоштороу кимәле лә үҫә бара. Ҡаныбыҙға һалынған ҡомар уянды — сараларҙа башҡорттар сәмләнеп ҡулына уҡ-һаҙаҡ ала. Ҡатын-ҡыҙҙар ир-егеттәр менән бергә тиң ярыша ла ҡуя. Учалылағы “Ирәмәл уҡсылары” клубының сираттағы сараһы хаҡында “Ун мәргән” репортажында танышырһығыҙ.\nҠыш бабайҙың нисек дауаханала ауырыуҙарҙы барып ҡотлауы, уларға һауығыу өмөтөн бүләк итеүе хаҡында “Мәрхәмәтле Ҡыш бабай” яҙмаһы, Нефтекама филармонияһы артистары Рита һәм Илшат Ҡарасуриндарҙың мөхәббәт тарихы, М. Кәрим исемендәге конкурсҡа килгән ”Бер бүрек бәрәңге” хикәйәһенең башы, “Тормош юлдары ҡатмарлы” рубрикаһында баҫылған “Алһыу таҫмалы бәхет”, спорт битендә биатлонсыларыбыҙҙың триумфы һәм башҡа — “Йәшлек”тең 3-сө һанында һәр кем үҙенең зауығына ярағандай рухи аҙыҡ табыр.


Мөлкәт һалымын түләү\n25 Сентябрь 2018, 12:42\nРеспублика граждандары 2018 йылдың 3 декабренә тиклем 2017 йыл өсөн мөлкәт һалымын түләргә тейеш.\nҺалым органдары белдереү ҡағыҙҙары (налоговые уведомления) ебәрә башланы. “Шәхси кабинет” менән файҙаланғандар уны электрон төрҙә алды. Башҡаларға йәшәгән адрестары буйынса почта аша ебәрелде һәм улар 1 ноябргә тиклем барып етергә тейеш. Квитанция ғәҙәттәгесә белдереү ҡағыҙы менән киләсәк.\nОйошма йәки эшҡыуар һалым тотолмаған килем факты тураһында хәбәр иткән осраҡта ҡайһы бер граждандар физик шәхестәр килеменә һалымға ла уведомление аласаҡ. Банк бүлексәләре, почта, терминал аша, шулай уҡ “Шәхси кабинет”тан онлайн-режимда йәки Федераль һалым хеҙмәте сайтында (www.nalog.ru) “Һалым түлә” (Заплати налоги) интернет-сервисын файҙаланып түләргә мөмкин.\nРеспублика һалым органдары иҫегеҙгә төшөрә: Башҡортостанда өсөнсө йыл физик шәхестәрҙең мөлкәтенә һалым күсемһеҙ милек объектының кадастр хаҡынан иҫәпләнә (ер һалымы 2006 йылдан кадастр хаҡынан алына). Закондың был яңы тәртибе яйлап индерелде һәм тәүге өс йылда түбән коэффициент билдәләнде. Мәҫәлән, 2017 йылға һалым иҫәпләү өсөн 0,6 коэффициенты ҡулланылды (2015 йылда – 0,2, 2016 йылда 0,4 коэффициенты).\nӨсөнсө һәм артабанғы һалым осорона кадастр хаҡы буйынса иҫәпләнгән төбәктәр өсөн һалым үҫеше үткән йылдыҡынан 10 проценттан артмаҫҡа тейеш.\nМөлкәт һалымы теркәүсе органдар биргән мәғлүмәт нигеҙендә иҫәпләнә. Үҙ ваҡытында хәбәр ителгән льготалар һәм шулай уҡ шәхси торлаҡ һәм ярҙамсы хужалыҡ объекттарына һәм ер участкаларына һалым һалынмай торған вычеттары иҫәпкә алынды. Ер һалымы һәм физик шәхестәрҙең килеме буйынса өҫтәмә льготалар һәм ставкаларҙы урындағы үҙидаралыҡтың вәкәләтле органдары билдәләй. Ентекле мәғлүмәт Федераль һалым хеҙмәте сайтында (www.nalog.ru) “Мөлкәт һалымы буйынса ставкалар һәм льготалар тураһында мәғлүмәт” электрон сервисында урынлашҡан.\nМөлкәт һалымын түләү ваҡыты 3 декабргә тиклем.


“Урал батыр” – яҡут телендә | Всемирный курултай башкир\n“Урал Батыр” тигән китап донъя күреү айҡанлы Яҡутстан парламенты Рәйесе Александр Жирков Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачевҡа ҡотлау ебәрҙе. “Ошо иҫтәлекле ваҡиға айҡанлы ҡотлауҙарҙы ҡабул итегеҙ. Халыҡтарыбыҙ мәнфәғәтендәге хеҙмәттәшлеккә өмөтләнәбеҙ”, – тиелә уның хатында.\n– Боронғо мифология менән һуғарылған һәм башҡорт халҡының ысын ауыҙ-тел ижады ҡомартҡыһына әүерелгән “Урал батыр” эпосы хаҡлы рәүештә донъя мәҙәни мираҫы феномены тип иҫәпләнә. Эпос ТӨРКСОЙ мәҙәни мираҫы исемлегенә индерелгән, төрлө телдәргә тәржемә ителгән, – тине Константин Толкачев. – Китаптың Яҡутстанда сығыуы төбәктәребеҙ халҡының мәҙәни үҫешенә, уларҙың рухи яҡынайыуына булышлыҡ итәсәк, әлбиттә.\nКонстантин Толкачев билдәләүенсә, былтыр декабрҙә Башҡортостан һәм Яҡутстан парламенттары араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлгәйне. Документ закон сығарыу өлкәһендә генә түгел, шулай уҡ инвестиция, демография, йәштәр сәйәсәте, халыҡтың социаль именлеге һәм рухи үҫеше, үҙебеҙҙең тауар етештереүселәргә ярҙам итеү, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йәһәтенән үҙ-ара эш итеүҙе күҙаллай.\n– Парламенттарыбыҙ араһында ошондай тәүге килешеүгә 1998 йылда ҡул ҡуйылғайны. Ул ошо йылдарҙа бик файҙалы булды. Төбәк-ара хеҙмәттәшлек ваҡыт һынауын үтте, нығый, үҫә. Беҙ бергәләп федераль кимәлдә республикаларҙың мәнфәғәтен яҡлайбыҙ, Рәсәй закон сығарыусылары советында тығыҙ эшләйбеҙ, төбәктәрҙең мәҙәни бәйләнештәрен нығытыуға булышлыҡ итәбеҙ, – тине Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе.\n« Анкета кандидата в резерв кадров\nБорай феномены »


Гәзиттең номеры: 133 » Гәзиттең номеры: 133 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 133\nИң мөһим ике ҡарар16.11.2015\n12 ноябрҙә район тарихында ҙур ваҡиға булды - республика юғары уҡыу йорттары ректорҙары Советының күсмә ултырышы үтте. Тап ошо фактты район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев ҡәнәғәтлек менән һыҙыҡ өҫтөнә алып, тау-байыҡтырыу комбинатының идаралығында «түңәрәк өҫтәл» сараһын асты.\nБик тә етди мәсьәлә ҡаралды - йәштәргә һөнәр һайларға ярҙамлашҡанда власть органдарының, уҡыу йорттарының һәм эш биреүселәрҙең хеҙмәттәшлеге. Иҡтисадсы йә юрист дипломлы йәштәрҙең саманан тыш ишәйеүе сер түгел бит инде, аҙағынан эш таба алмай интегәләр. Ә бына табиптар һәм инженерҙар етешмәй. Йәнә бер проблема - күп йәштәр уҡырға ҙур ҡалаларға атлыға, ундайҙарҙың район түгел, республикабыҙға кире әйләнеп ҡайтыу-ҙары бик тә икеле. Дипломына ҡарамаҫтан, телефон һатыусы ғына булып эшләһә эшләй, ғүмер буйы фатир яллап йәшәһә йәшәй, телен дә, милләтен дә онотһа онота, әммә Мәскәүҙәмен бит (Петербургта, Екатеринбургта һәм башҡа), тип нимәгәлер ғорурланыусылар аҙ түгел хәҙер…\nФәрит Фәтих улы ошо күңелһеҙ һандарҙы бәйән итте: былтыр Учалы йәштәренең 21,3 проценты ¤фө университеттарына уҡырға инһә, 47,9 проценты - сит тараф студенттары; быйыл был нисбәт - 18,5 һәм 55,4 процент…\nУҙған аҙнала район хакимиәтендә «Башҡортостан рустары Соборы»ның үҙәк башҡарма комитеты рәйесе, Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты, дәүләт төҙөлөшө, хоҡуҡ тәртибе һәм суд мәсьәләләре буйынса Комитет рәйесе Виктор Пчелинцев менән осрашыу булды.\nВиктор Александрович үҙенең сығышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары алдында йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһенә иғтибар йүнәлтте. Бында тәү сиратта хеҙмәт, хеҙмәт кешеһе, яҡшы эш шарттары булдырыу, республика халҡының йәшәү сифатын күтәреү тураһында әйтелә. Виктор Пчелинцев Башҡортостандың бөгөнгөһө хаҡында бәйән итте, уның ыңғай үҫешен билдәләне. Артабан һүҙ «Башҡортостан рустары Соборы» төбәк йәмәғәт ойошмаһының эшмәкәрлеге хаҡында барҙы. Әйтергә кәрәк, йәмәғәт ойошмаһы оҙаҡ йылдар инде рус мәҙәниәтен һаҡлауға һәм үҫтереүгә, халыҡ йолаларын, традицияларын, башҡорт ерендә тыуған, йәшәгән билдәле рус шәхестәрен, ғалимдарын өйрәнеүгә уларҙың исемдәрен пропагандалауға ҙур иғтибар бирә. Был эште әүҙемләштереү маҡсатында ҡала-райондарҙа башҡарма комитеттар булдырыла, элек барлыҡҡа килгәндәре яңыртыла.\n«Татлы яһаҡ» яҡшыға түгел19.11.2014\nБайтаҡ йылдар балаларҙы мәктәпкә тиклем тәрбиәләү учреждениеларында эшләгәс, сағыштырып ҡарай алам. Ике тиҫтәләп йыл элек, сабыйҙар балалар баҡсаһына килтерелгәс, иртәнге бутҡаны барыһы ла һыпырып ҡына ҡуялар ине. Бар төркөмгә, күп тигәндә, бер-ике баланың аппетиты насарыраҡ булды - йә ауырып торалар, йә өйҙә ныҡлап тамаҡ ялғап өлгөргәндәр.\nХәҙер ни, ике тиҫтә баланың дүрт-бише генә иртәнге ашты яҡшы ашай, ҡалғандары йөҙ йыйыра. Юҡ, элек бутҡаны татлы бешергәндәр ҙә, хәҙергеләрен ашарлыҡ түгел, тип уйлай ҡуймағыҙ! Ашнаҡсыларыбыҙ бик тә тәмле һәм файҙалы итеп әҙерләйҙәр. Сәбәп икенсе, ата-әсәләр, олатай-өләсәйҙәр үҙҙәре үҙгәреүҙә. Байтаҡ балаларҙың иртүк килгәндәрендә үк кеҫәләре кәнфит-шоколад, төрлө печенье-чипсылар менән тулы булыуы ихтимал. Бәғзе ололар тәм-томдо әүрәткес сифатында файҙаланыуға күсте, мәҫәлән, мине тыңлаһаң, тәмлекәс алып бирәм.\nЙәш көрәшселәр һынатмай18.11.2014\nҠотой ауылы көрәшселәргә бай төбәк булараҡ дан алған. Ошо ауылдан сыҡҡан спортсыларҙың исеме районыбыҙҙа ғына түгел, унан тыш та киң билдәле. Гәзитебеҙ биттәрендә ҡотойҙарҙың яңынан-яңы еңеүҙәре йыш баҫылып тора. Йәш көрәшселәрҙең икенсе ярты йыллыҡҡа бөтә коллектив менән гәзитебеҙгә яҙылыуын ишеткәс, егет-ҡыҙҙарға булған ҡыҙыҡһыныуыбыҙ икеләтә артты.\nҠотой ауылының дзюдо һәм самбо клубы 1999 йылдан алып эш башлай. Ойоштороусыһы - Фәһим Шакиров. Клубҡа Ҡолош һәм Ҡотой ауылдарынан бөтәһе 25 бала йөрөй. Аҙнаның алты көнөндә тренировкалар үтә. Спортсыларҙың физик мөмкинлектәрен үҫтереү өсөн тренажер бүлмәһе бар. Теннис уйнау өсөн дә шарттар тыуҙырылған.\n15 йыл арауығында клуб йөҙгә яҡын спортсы тәрбиләп сығарған. Улар араһында тормошон профессиональ спорт менән бәйләгәндәре, юғары уңыштарға өлгәшкәндәре күп. Мәҫәлән, Рәсәйҙең милли көрәш буйынса спорт мастеры Ғайсар Ғәлин (ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөнгө көндә мәрхүм), спорт мастерына кандидат Рифат Сөләймәнов, физкультура уҡытыусыһы Илдар Исхаҡов, ҡыҙҙарға ғына түгел, егеттәргә ал бирмәгән Азалина Сафина һәм башҡалар. Ғөмүмән, көрәш менән шөғөлләнеү балаларға тик ыңғай яҡтан ғына ярҙам итә. Мәҫәлән, Фәһим Шакиров тәрбиәләнеүселәре әрме хеҙмәтендә элиталы ғәскәрҙәргә эләгә, хәрби һөнәрен һайлай. Ҡотой ауылының дзюдо һәм самбо клубы - район кимәлендә - 7, зональ кимәлдә 4 тапҡыр чемпион исемен алыусы берҙән-бер мәктәп.\nБыл донъяла ниҙәр бар?18.11.2014\n* Украина властары үҙ халҡын ҡырғанды битараф күҙәткән Көнбайыш илдәре закон һәм хоҡуҡ тураһында ләстит һатырға ярата. «Телегеҙҙән бер кем дә тартманы», - тип үсәп эшкә тотонғандыр инде Новороссия парламенты рәйесе Олег Царев. Ул ойошторған Украина ҡасаҡтар союзы Страсбург ҡалаһындағы Европа кеше хоҡуҡтары буйынса судына дәғүәләр яуҙыра башланы. Беренсе булып Донецк ҡалаһынан Антонина Маслованың ғаризаһы теркәлә. 9 август көнө Украина әрмеһе туптан атып, фатирын емерә, ҡатын ҡасырға мәжбүр була, ошоноң өсөн 200 мең евро (11-12 млн һум) әхлаҡи һәм матди компенсация талап итә. Әгәр ҙә суд закондарҙы теүәл күҙәтһә, был һәм башҡа йөҙәрләгән-меңәрләгән дәғүәләрҙе ҡәнәғәтләндереүҙән башҡа әмәле юҡ. Шул уҡ ваҡытта Украинаның компенсация түләү түгел, хатта, ҡышҡы мәлдә яғыулыҡ алыу өсөн аҡсаһы булмағанлығы билдәле. Йәнәһе лә, кеше хоҡуҡтары алдында тороусылар бик ауыр дилемма алдына ҡуйылдылар. Бөгөнгө көндә Рәсәйгә 730 меңдән ашыу Украина гражданы ҡасаҡ булып килгән. Күпме дәғүә ҡуя алыуҙарын үҙегеҙ самалай алаһығыҙ!\nЖурналистарыбыҙҙың ҡәләме үткер. Быға дәлил - уҙған аҙнала «БР киң мәғлүмәт сараларында сифат мәсьәләләрен иң яҡшы яҡтыртҡан өсөн» республика конкурсында хеҙмәткәребеҙ Әлиә Дауытова өсөнсө урынға лайыҡ булды. Уға артабан да ижади уңыштар теләйбеҙ.\nУйын ҡыҙыу барҙы18.11.2014\nПредприятие, ойошма һәм ауыл ултыраҡтары араһында XIII Спартакиада иҫәбенә мини-футбол буйынса ярыштар үтте.\nУнда бөтәһе 15 команда ҡатнашты. Ауыл командалары Уральск ҡасабаһында, ә ҡаланың предприятие-ойошмалары «Таусы» стадионының кесе футбол яланында көс һынашты. Көндөң һыуыҡ булыуына ҡарамаҫтан, ҡатнашыусыларҙың кәйефе күтәренке булды, уйын ҡыҙыу барҙы. Ярыш түбәндәге һөҙөмтәләр менән тамамланды. I төркөмдә - «Техноплекс заводы» йәмғиәте, II төркөмдә - 24-се янғын һүндереү часы, V төркөмдә - Уральск ауыл Советы беренсе урындарҙы яуланы. Киләсәктә лә район-ҡала халҡы әүҙем, спорт менән дуҫ булып ҡалһа ине!\nИлебеҙҙең иң ҙур хәйриә фондарының береһе булған Рәсәй хәйриә фонды (Русфонд) кешеләрҙең хәйриә эшендә ҡатнашыу кимәлен баһалаған. Тикшереү Рәсәйҙең 54 регионында үткәрелә.\nАлынған мәғлүмәттәрҙән төҙөлгән рейтингта Башҡортостан республикаһы өсөнсө урынды биләй. Тәүгеләрендә - Дағстан һәм Һарытау өлкәһе. Беҙҙән һуң иһә, Краснодар крайы, Ырымбур, Нижегородск, Мурманск, Пенза, Әстрәхан өлкәләре, Татарстан республикаһы килә.\nҺорау алыу һөҙөмтәләре буйынса, һуңғы йыл эсендә илдә йәшәүселәрҙең 62-85 проценты таныш булмаған кешеләргә ярҙам күрһәткән. Урамда хәйер биреү, ауыр тормош шарттарында ҡалған ғаиләләргә әйбер, аҙыҡ-түлек һатып алыу кеүек ярҙам итеүҙәр тәүге урында тора.


Материалы за Ноябрь 2017 года » Страница 2 » Табын\nХәстәрегеҙ өсөн рәхмәт!\n28 ноября 2017 йыл | Хаттар\nОшо көндәрҙә Баҡраҡ ауылында ремонт һәм реконструкция эштәренән һуң медпункт һәм клуб асыу тантанаһы үтте. Ауыл халҡы өсөн күптән көткән шатлыҡлы ҙур ваҡиға булды ул.\nТөҙөкләндереү барышында ауыл халҡына һәр төрлө ярҙам күрһәткән Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе башлығы Нурсилә Мөхәмәтулла ҡыҙы Хәсәноваға рәхмәт һүҙҙәре еткерәбеҙ. Етәксегә тынғыһыҙ, яуаплы, шул уҡ ваҡытта оло ихтыяр көсө талап иткән эшендә уңыштар теләйбеҙ.\nБаҡраҡ ауылы халҡы исеменән\nРәхмәт һеҙгә, әсәләр!\n23 ноября 2017 йыл | Йәмғиәт\nЙыл һайын көҙҙөң һуңғы йәкшәмбеһендә иң ҡәҙерле, иң һөйөклө кешеләребеҙ – әсәйҙәрҙе тәбрикләйбеҙ. Үҙендә сикһеҙ һөйөү, рәхимлелек, түҙемлелек сифаттарын туплаған әсә һуңғы һулышына тиклем балаһын йөрәгендә йөрөтә. Һәр бала әсәһенең күңел йылыһы менән бәхетле, ә әсәйҙәр, үҙ сиратында, балаһы бәхетле булһа ғына бәхетле.\nҠәҙерле әсәләр! Һеҙҙең изгелек тулы оло йөрәгегеҙ, көндәлек хәстәрегеҙ, сабырлыҡ талап иткән хеҙмәтегеҙ алдында баш эйәбеҙ! Бар әсәләрҙең дә балалары өсөн күңеле тыныс булһын. Байрам көнөндә күрһәтелгән иғтибар һәм хәстәрлек һеҙҙе ғүмерегеҙ буйы оҙатып йөрөһөн.\nЫсын күңелдән һеҙгә һәм ғаиләгеҙгә бәхет, ныҡлы һаулыҡ һәм изгелек теләйем!\nГраждандарҙы ҡабул итеү аҙналығы\n27 ноябрҙән 3 декабргә тиклем "Берҙәм Рәсәй” партияһының 16 йыллығына арналған граждандарҙы ҡабул итеү аҙналығы үтә.\n2017 йылдың 27 ноябрендә 11.00 сәғәттә район хакимиәтенең ултырыштар залында Башҡортостан Республикаһы Ғафури районы муниципаль район Советының "2018 йылға һәм пландағы 2019-2020 йылдарға Башҡортостан Республикаһы Ғафури районы муниципаль районы бюджеты тураһында” ҡарары проекты буйынса асыҡ тыңлау була.


Республика Әрмәнстандан аҙыҡ-түлек килтереү хаҡында һөйләшеүҙәр алып бара // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспублика Әрмәнстандан аҙыҡ-түлек килтереү хаҡында һөйләшеүҙәр алып бара\n11:18, 17 ноября 2015 Иҡтисад\nФото: Башҡортостандың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты\nӨФӨ, 2015 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nБашҡортостан кәштәләрендә Әрмәнстан эшкәртеүсе предприятиеларының продукцияһы урын аласаҡ. Башҡортостандың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетында хәбәр итеүҙәренсә, хеҙмәткәрҙәр делегацияһы Кавказ республикаһынан урындағы баҙарҙа аҙ булған аҙыҡ-түлек тауарҙарын килтереү тураһында яҡынса килешеүҙәр төҙөп ҡайтты.\nБашҡортостан вәкилдәре «Двин Гудс» еләк-емеш, йәшелсә һәм балыҡ әҙерләү холдингында, «Арарат» йәшелсә-емеш консервалау комбинатында, «Бекон» фирмаһында, «Спайка» һәм «Евротерм» логистик предприятиеларында булды.\n«Әрмәнстан Республикаһының Евразия иҡтисади союзының таможня протоколына ҡушылыуы тауар килтереүҙе ҡулайлаштырҙы, хәҙер әлеге продукция беҙҙең төбәктәге баҙарҙа конкурентлыҡҡа һәләтле булып тора. Киләсәктә Пермь крайы, Силәбе һәм Свердловск өлкәләренең сауҙа структураларына һатып алыуҙы киңәйтеү күҙаллана», — тип аңлатма бирҙеләр ведомствола.\nТеги: баҙар,тәьмин итеү


Теләктәргә сиктәр юҡ » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Теләктәргә сиктәр юҡ\n23.12.2018 Теләктәргә сиктәр юҡ\nБер батша, үҙенең баҡсалары буйлап йөрөп килергә ниәтләп, һарайынан сыҡһа, ҡапҡа алдында хәйерсене тап итә. Хәҙер был хәйер һораясаҡ, тип уйлап, батша уға: “Ни теләйһең?” – тип мөрәжәғәт итә. Ерҙә ултырған хәйерсе, батшаға аҫтан өҫкә ҡарап, былай ти:\n– Һин минең теләгемде ҡәнәғәтләндерә алған кеше кеүек яуап бирҙең әле...\n– Әлбиттә, мин теләгеңде ҡәнәғәтләндерә алам, әйт! – ти батша.\n– Ниҙер вәғәҙә итер алдынан ике тапҡыр уйларға кәрәк, батшам, – ти.\nБатша асыулана башлай:\n– һин һорағандың барыһын да бирәм. Сөнки бик баймын һәм көслөмөн. Мин бирә алмаған нимә һорайһың һуң?\n– Минең һорауым бик ябай. Ҡулымдағы ҡапсыҡты күрәһеңме? Уны һәр ваҡыт үҙем менән алып йөрөйөм. Шуны ниндәйҙер ҡиммәтле әйбер менән тултыра алырһыңмы икән? – тигән хәйерсе.\n– Әлбиттә, – тигән батша һәм, ярҙамсыһын саҡырып, ҡапсыҡты аҡса менән тултырырға бойорған.\nНи ғәжәп: ярҙамсыһы аҡсаны ҡапсыҡҡа төшөрөп тора, ә ул юғалып тора, ти. Был хәл оҙаҡ дауам иткән, барыбер ҡапсыҡ буш ҡалған. Быны күреп, кеше йыйылып киткән. Аптырап, батша бар булған аҡсаһын хәйерсенең ҡапсығына тултырырға бойорған. Хатта алтын-көмөш тә һалынған. Барыбер ҡапсыҡ буш ҡалған. Батша хәйерсегә:\n– Һин еңдең. Ҡапсығыңдың серен ас әле, – ти.\n– Уның сере ябай: минең тоғом кешенең теләктәренән яһалған. Әҙәм балаһының теләктәре күп. Бер хыялын тормошҡа ашырһа, тағы икенсеһен теләй. Ҙур ниәте үтәлһә лә, бер аҙ ваҡыт үткәс, ул тормошта әһәмиәтле булыуҙан туҡтай. Теләктәр, нәфсе ҡапсығын бер ҡасан да тултырып булмай ул, – тип яуаплаған.


Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосопов Башҡортостан халҡын ҡабул итте\n29 Ноябрь 2013, 18:41\nДәүләт Думаһы депутаты, Ер мөнәсәбәттәре һәм төҙөлөш буйынса комитет ағзаһы Марсель Йосопов «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесе Дмитрий Медведевтың Өфөләге Төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандарҙы ҡабул итте.\nБалаҡатай районынан бер ҡатын тыуған ауылында мәсет төҙөлөшөн тамамларға ярҙам итеүҙәрен һорап депутатҡа мөрәжәғәт итте. Ауылдаштар үҙҙәре иғәнә йыйып мәсет төҙөй башлаған, әммә тамамларға аҡса етмәй. Әлеге ваҡытта тәҙрәләр ҡуйырға, газ, һыу үткәрергә һәм бинаның эсен биҙәргә кәрәк.\nӨфө районында йәшәүсе ир парламентарийға Подымалов ауылында ер участкаһына ҡуртым килешеүен оҙайтырға булышлыҡ итеүҙәрен үтенеп мөрәжәғәт итте. Граждан кәрәкле документтарҙы муниципаль берәмек хакимиәтенә тапшырған, әммә яуап ала алмай.\nБынан тыш, депутатҡа республика муниципаль берәмектәренең яҡташтар активистары һәм Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге тулы хоҡуҡлы вәкиллеге хеҙмәткәрҙәре килде.\nДепутат ҡабул итеүгә килгән һәр кешенең проблемалары менән ентекле танышты. Граждандарҙың бөтә мөрәжәғәттәре билдәләнгән ваҡытта ҡараласаҡ һәм кешеләр реаль ярҙам аласаҡ.\nТеги:дәүләт думаһы депутатыграждандарҙы ҡабул итеү


Бушлай таныша. - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nТамбов Башҡа бушлай Таныша танышыу Сайттарына теркәлдем.\nБеҙ был тәҡдим яһаны\nҺәм, намыҫ әйткәндә, ҡатын-ҡыҙ-Ул был минутта һөйләшеү профиль, Профиль сайтында танышырғаСөнки ғына түгел, ир-егет Өсөн ул яҡшы, тағы ла Ҡыҙҙар өсөн. Ҡыҫҡа ғына әйткәндә, был ғаиләләргә, Шулай уҡ ул ҡыҙҙың тойорға Мәжбүр итергә тейеш. Шуға ҡарамаҫтан, оло йәштәге ир-Аттар һәм ҡатын-ҡыҙҙар һаны Ай һайын төрлө аңлап, тиҙ Арала һәм бушлай интернет менән Хат алыша. Һеҙ тейеш, шунда белер, тип, Һеҙҙең хыялдарҙан ысынбарлыҡ бәхеткә әйләнде.\nИң билдәле ...\nБыл Етди хеҙмәттәшлек Дуҫлыҡ мөнәсәбәттәре.\nПрезидент булып уның секторҙың башҡа Бик күп хеҙмәте, дуҫлыҡ һәм Ир-егеттәр кеүек, интернет менән Бәйле, һәм ҡатын-ҡыҙШулай уҡ ғаилә менән таныштырырға Алып килеүсе һәм киләсәккә ҡараш Көслө булыуы интернетта. Айырылышыу, никахты һәм, шулай уҡ, г.\nИң реаль мөнәсәбәтен ыңғай үҫеш Тенденциялары һәм башҡа ойошма күтәргән Танышыу сайты табып бирҙе.\nСовместимость өсөн һәр кешегә бушл...\nБыл Етди мөнәсәбәт Флирт, д. окинава һан\nӨлкәһендәге хеҙмәттәре беҙҙең күп булды, Бындай онлайн-ҡыҙ һәм ир-Егеттәрҙең улар өсөн окинава таныштырҙы\nҠарашы аша танышып, ғаилә һәм Дуҫтар барлыҡҡа килә, шулай уҡ Интернет ҡулланыу кәрәклеген көслө була.\nКисәге көн менән айырылышыусы парҙар Өсөн никах 58 юғары кимәлдә. Совместимость партнерлыҡтың мөһим роль уйнай. шулай уҡ яҡтар менән яҡшы Мөнәсәбәттәр үҫешенең реаль окинава тейешле Сайтында танышырға була. Бөтә кеше бушла...\nКельн, Германия Төньяҡ Рейн-Вестфалия йәш Ҡатын-ҡыҙ Өсөн бушлай Таныша\nКүңелле, әүҙем, спорт, эмоциональМин Ашнаҡсы Мин. Был бик уңайлы булыуы мөһим Һәр йорт. Был өлкәлә тикшереүҙәр изгелек, ышаныс Һәм яҡшы юмор, юмор тойғоһо Кешеләр менән ул яҡшы ойошторолған. Әүҙем булып булмай һәм ыңғай, оптимистик. Наслаждайся был хаҡта һинең фекереңде мөмкин.\nМинең иң яҡшы ғәҙәте:7 мин Хаҡы алғанға тиклем: 00 тиклем Йәкшәмбе, паркына барып 4: 00 Көндөң икенсе яртыһында шул уҡ Ваҡытта ҡушыла һәм аҙнаһына бер Тапҡырҙан һирәгерәк түгел...\nМинең Өсөн оло Хөрмәте булырға Саҡыра сайтында Танышырға\nшул хаҡта хыяллана, кемдер күреп\nМинең өсөн оло хөрмәтен һәм Флирт, ҡала менән дуҫ булырға Саҡырҙы, яңы флирт, ғаилә, романтик Никах мөнәсәбәттәрен һәм башҡаларҠалалар һәм илдәр буйлап сәйәхәт Сәйәхәтсе һәм туризм беҙҙең сайтта Эҙләү мөмкинлеген бирҙе. Һеҙ шулай уҡ аласыз эзләргә Декор буйынса, йәшкә, сәйәхәтсе был Өлкәлә фильтрһыҙ ҡулланырға мөмкин. Был сайттың төп түбәндәге бүлектәрҙән Тора: эҙләп, элемтәләр, өҫтәмә.тирәсте.Тирәсте.\n30.10.2020 көнө таныштырҙы\nБушлай-дуҫлыҡ Видеочивать алмаусылар Өсөн\nТынысланырға булыуы мөһим\nБәйләнеше менән бушлай тәьмин чатта рулеткаЯңы дуҫтар, яңы осрашыуҙар тормошон Алып барылыуы осраҡлы түгел, әлегә билделәнә. Интернетҡа тоташыу өсөн, беҙгә уңайлы Шарттар тикшереү һәм башҡа эске Донъяһы, оҫталығың, аҡылың өсөн булған Байлыҡты үҙгәрештәр күҙәтелә. Теркәлгән веб-ч бушлай таныша, Дуҫ булған ир һәм ҡатын Бер-береһен яратып һәм тәҡдим Араһында һайлау мөмкинлеге киң-береһе Өсөн декомпозиция булыуы мөмкин. Видеочат аралашыу ҡағиҙәләре һәм д...\nПантовый Гуаякил видеочинать, Һәм был Етди мөнәсәбәттә.\nБеҙ күптән осрашырға һәм башҡа Бик күп өлкәләрендә ир-егеттәр Менән ҡатын-ҡыҙ һәм интернет Хеҙмәттәре гуаякиль кеүекДуҫлыҡ һәм ҡарашы сәбәпле, киләсәктә Ғаилә, шулай уҡ интернет көслө Булырға тейеш. 58 ашыу тәшкил кимәлдә айырылышыу Кеүек декрет менән өйләнешә һәм Улар араһында. Совместимость партнер мөһим роль уйнай. Хәҡиҡәтте белер бирер көн арта Гуаякиль, иң мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү өсөн Уңышлы булды. Нисек аласыз күрергә беҙҙең веб-Сайттар, баһа...\nБеҙҙең күп башҡа хеҙмәттәр секторында Кеүек онлайн-ҡатын-ҡыҙ һәм Ир-ат менән танышырға танышыу-Балалар Сан-Луис-ПотосиФлирт ҡараш һәм интернет ҡулланыу, Шулай уҡ киләсәктә булдырыласаҡ ихтыяжын Интернет көслө ғаиләләр. 58 ашыу тәшкил кеүек декрет Кимәлдә айырылышыу, никахты араһында ла. Совместимость уйнай партнер был мөһим Роль уйнай. Был сайтында танышырға таба штатындағы Сан-Луис-бер потоси нығытыу, Кулактарға иң ниндәй реаль мөнәсәбәттәренең Ү...\nТөп проблемаларын, хәҙерге заманда кеше Фекеренсә, шунда, улар һәр ваҡыт Нимә менәндер мәшғүлСөнки аралашыр бер кеше-ул Барлыҡҡа килһен өсөн бергә булмауы Һәм планда даими һәм социаль Ышынып печати хистәр. Ғына түгел һәм мөһим, сөнки Телмәр актының әммә шул уҡ төҙәтте. Һеҙ ҡасан эшләйһе, башҡа мәл Менән мәңгелек кеүек тойолған өсөн, Иң биләй, системаны төҙөп була, Йәки күп кеше аҡса кире Ҡайтыу мөмкинлеге менән бәйләнгән. Шул сәбәпле күп камера, микрофон Инт...\nЭраға Америка Ирекле, Орландо, Флорида.\nБәлки, һеҙ бәхетле булырға, иртә Напиваться сөнки һеҙ түгел, ә Бөгөнгө көндә, ниндәй спешкаЫшаныслы, намыҫлы тыш, уйынсылар йәшәү, Уның тормошо, кем белә, ул Нисек эшләй. Нежелательный. Һеҙ бит интернет ҡулланыу-орландо таныштырҙы. Яңғыҙ кеше өсөн иң орландо Ҡалаһы теркәү өсөн бушлай таныша. Һеҙ теркәлә алаһығыҙ-суперская пар Минуттан һуң, һау кеше менән Аралашыу һәм шәхси мәғлүмәтте инеп ҡарап. Ханымдар һәм әфәнделәр, Өмөт, мөхәббәт Һәм башҡа ҡала, никах туйына Һәм, Орландо, ч күңелле...\nОсрашыу Төньяҡ-көнбайыш Гаити-етди мөнәсәбәттә.\nБеҙ ир-ат ҡатын-ҡыҙҙы Ҡаршы ала һәм төньяҡ-көнбайышта Күптән инде гаити, интернет кеүек Һәм башҡа бик күп хеҙмәттәр секторында\nИнтернет менән дә танышты ҡараштар Һәм ғаилә киләсәктә был көслө Булыуына килтерә.\n58 эсендә юғары кимәлдә никах Айырылышыу тураһында декрет никах нисек Бар, шулай уҡ улар араһында.\nСовместимость был мәсьәлә буйынса уның Партнерҙары мөһим роль уйнай.\nҺине 50 йәйм иҙәнгә\nСайтында танышырға Айова, етди Мөнәсәбәт өсөн Бушлай таныша,\nДуҫлыҡ секторы башлығы булып башҡа Күп кенә хеҙмәттәре, интернет айова Булған кеүек, ир-егеттәр һәм Ҡатын-ҡыҙҙар, балалар өсөн сыҡҡан\nҺәм интернет аша-киләсәккә ҡараш Булдырыу, шулай уҡ ғаилә ихтыяж көслө.\nШул процентҡа, кемгә өйләнеүем йә Айырылышып, 58 тәшкил итә.\nСовместимость партнер мөһим роль уйнай.\nҺәйбәт ишетеп, барыһы ла яҡшы Килеп дуҫлыҡ күпселеге был сайтта Әлеге мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү өсөн. Совместимость...\nШарап дата бушлай. Вена\nЕтди осрашыу теләйем һиңә\nЯңы дуҫ булып, ғаилә, никах, Романтик мөнәсәбәттәр йәһәтенән башҡа һәм башҡаБеҙҙең өсөн тәғәйенләнгән сайттарҙан сәйәхәтсеһе, Туризм һәм уларҙы эҙләп ҡалалар Һәм илдәр буйлап сәйәхәт итә. Был фильтр менән йәшәй, һеҙ Эҙләсе өсөн, декор, кеше менән Йәше-был районда компаньон.\nБыл сайттың төп түбәндәге бүлектәрҙән Тора: эҙләп, элемтәләр, өҫтәмә.тирәсте.Тирәсте.\nЖурналы һеҙгә ҡыҙыҡлы һәм бәйләнеш Бүлеген ...\nТанициклический внгнин Бушлай аралашыу\nИрекле мөнәсәбәттәр реаль видеочинать наньнин Пантовый, никах, осрашыу романтикаһы, дуҫлыҡ, Дуҫлыҡ нелюбимая һәм флиртТеркәлгән-теркәү, социаль селтәрҙәрҙә һәм Башҡа сайттарҙа профилирование системаһына инә башланы. Беҙ, тип ышанам, һеҙҙең шәхси Мәғлүмәтте тулыһынса хәүефһеҙ.\nКем дә булһа һеҙгә ҡарап Уңайлы шарттарҙа нисек анонимность мәғлүмәт Контакттар булғанмы, әгәр ул хатта Тулыһынса гарантиялана.\nБеҙҙең сайтта уҡыу еңелдән булмай. Беҙ...\nДонецк онлайн көн бите\nӘгәр һеҙ эҙләү сервисы донецк Яҡшы таныш булып, Донецк өлкәһендә, Шул һеҙгә, һеҙҙең урынға кем Тура киләРухһыҙ, перфекционист һәм романтичный, тормошҡа Ышаныс булған кеүек нәмә түгел, Ауыр һәм пунктуальность хеҙмәт магистр Тикшеренеү университеты составына Луна. Шулай уҡ мин балалар һәм Ейәне өсөн быуындарға рәхмәт. Ғашиҡ булған иртә хушлашты дуҫлыҡ Ждет-ҡыҙы рухы, тормошто үҙенең Икенсе половинка күреп, һауыт-һаба, Мин, минең. Минең иң ҙур етешһеҙлектә...\nСайтында танышырға-Етди мөнәсәбәттәр, Өсөн бушлай Таныша\nКеше күрмәҫтәй булып күп түгел\nИр-егет менән ҡыҙ осраша Була һәм башҡа бик күп Хеҙмәттәре боливияла секторы президенты, Интернет Аша Боливия кеүекБыл шулай уҡ көслө арҡаһында Киләсәктә кәрәк булған ғаиләләрҙә ойошторола. Статистика мәғлүмәттәре буйынса, 2015 йыл. Айырылышыу кеүек булды, сөнки никах Һәм никахһыҙ 58 декрет араһында. Совместимость буйынса партнер был мөһим Роль уйнай.\nБыл белер, тип, ысын мөнәсәбәттәрҙе Үҫтереүгә ...\nКөньяҡ Каролина сайтында Танышырға - был Етди мөнәсәбәт Өсөн бушлай таныша.\nБеҙ бушлай илтеп бирә\nКаролина босс эйә булған башҡа күп кенә Ир-егет һәм ҡатын-ҡыҙ индустрияһы хеҙмәте Көньяҡ таныштырыу, интернет кеүекҺәм ҡарашы менән танышты, шулай уҡ интернет Ихтыяж булдырыу киләсәктә көслө ғаиләләр. Статистика буйынса, был көндәрҙә бер ҙур айырма Булып тора. 58 2015 йылда никах йәки айырылышҡанда. Түҙемһеҙлек менән көтә, һыйышып партнер өсөн хәҙер Мөһим роль уйнай. Половинка правда Көньяҡ Каролина танышыу сайты табып Бирҙе арта, шулай итеп, мөнәсәбәттә...\nПознакомитьсявидеочивать Эсфахан етди Мөнәсәбәттә\nИр-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар Осрашыу исфаханға-интернетКүккә тапшырам. Был шулай уҡ интернет ярҙамында Танышып ғаилә ихтыяж һәм көслө Ҡараш булдырғым килде. 58 ашыу булғанда коэффициент декрет Айырылышыу, никахты араһында ла. Совместимость был хаҡта буйынса партнер Ролендә мөһим.\nБыл танышыу табырға сайттар, улар Иң реаль мөнәсәбәттәр артыуы ыңғай Үҫеш тенденциялары.\nСовместимость өсөн һәр кеше бушлай Был сайтында баһа биреп китте. ...\nТамбов тамбов Өлкәһе һәм Башҡа өлкәләр Өсөн бушлай\nРеклама теркәү өсөн тамбов өлкәһендә Шәхси сайты бушлай танышаТамбов өлкәһе етди мөнәсәбәт сайтында Танышырға була.\nТамбов өлкәһе һәм махсус бушлай Иғлан саф дуҫлыҡ.\nБорт бушлай, ҡатын-ҡыҙ һәм Ир-ат юҡ, фотоһы юҡ Агентлығы һәм tambova таныштырҙы. Интернет-сайтты файҙаланыусылар биреүсегә танышыу Өсөн ебәрә, уның ул табыуы Файҙалы функцияһы, шулай уҡ башҡа функциялары. Кеше, ул даими йөрөй веб-Сайттар Тед Бейкер, пар эҙләргә, Теге, кем менән дуҫтарса мөнәсәбәттә Булды, ш...\nФерма Датаға ҡарата мөнәсәбәте.\nБашҡа малайҙар һәм ҡыҙҙар өсөн Күп тармаҡтарында ферма осрашыу башлығы Булып хеҙмәтен интернетБынан тыш, интернет аша киләсәктә Ғаилә дуҫлыҡ һәм тенденциялары ҡараш Көслө була. 58 ашыу тәшкил кеүек декрет Кимәлдә айырылышыу, никахты араһында ла. Совместимость партнерлыҡтың мөһим роль уйнай. Был ранчо дуҫлыҡ башҡа сайтында Табырға, улар араһында һеҙҙең иң Реаль үҫеш тенденциялары деконструировать оҡшаш.һәләкәт. Совместимость өсөн һәр кешегә бушлай ...\nСайтта бушлай Таныша, сайтында\nЫңғай һәм әүҙем була, тәмле була\nКүңелле, әүҙем, спорт, эмоциональМин Ашнаҡсы Мин. Был бик мөһим, тип һәр Йорт уңайлы булды. Был өлкәлә тикшереүҙәр изгелек, ышаныс Һәм яҡшы юмор тойғоһо кешеләр Менән беҙ үҙебеҙ тыуҙырабыҙ. Наслаждайся был хаҡта һинең фекереңде мөмкин. Иң мөһиме-намыҫ һәм компромисс. Иң мөһиме, намыҫлы, бындай әйберләр Кеүек, азатлыҡ һәм бескомпромиссность, дуҫтарса Ҡыйыҡ аҫтында. Өс эштәр торошона ҙур танылыу Өсөн генә, ҡайнар прототибы мин, Мин көлә, ти намы...\nПичинч Осрашты, һәм Был етди мөнәсәбәттә.\nБала түгел инвалид булған\nКонференц-залы булған пичинчи ҡатын-Ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр менән Шеф-ашнаҡсы тармағы бик күп Башҡа хеҙмәттәр, интернет кеүекИнтернет интернет шулай уҡ танышып Ғаилә ихтыяжында ҡулланырға ҡараш көслө Һәм киләсәкте булдыра. Статистика мәғлүмәттәре буйынса, 2015 йыл. 58 никах айырылышыу һәм юғары кимәлдә.\nИке тыуа өсөн планлаштырыла\nСовместимость партнерлыҡтың мөһим роль уйнай. Иң реаль мөнәсәбәтен ыңғай үҫеш Тенденциялары танышыу сайты...\nМенән Тарих миләш-Был етди\nИр-егет менән ҡыҙ осраша Һәм Рона-Альп тармағы булған Инде күптән, бик күп башҡа Сервис, интернет кеүекИнтернет ҡулланыу, ҡарашы менән танышыу, Шулай уҡ киләсәктә булдырыласаҡ кәрәклеген Дуҫ ғаиләнең көслө булыуы интернетта. 58 ашыу тәшкил кеүек декрет Кимәлдә айырылышыу, никахты араһында ла. Дөйөм Совместимость мөһим роль уйнай. Узнайте тураһында күберәк бирә,-тип Сайтында танышырға башҡа, реаль мөнәсәбәтен Үҙе булдыҡлы ул үҫтергән барыһы Ла яҡшы...\nМин бүленеү принциптары һәм ҡағиҙәләре, ...\nTinder найдвартай арга хангахын тулд шинэ хүн ноцтой харилцаа\nмәскәүҙә таныша видео ҡыҙ менән сикләү видеочивать мобиль танышты етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн телефон видео менән танышты ҡатын-ҡыҙҙы яңғыҙ ҡыҙ видео трансляции ҡатын-ҡыҙ рулетка ч бушлай онлайн ч плюс рулетка


Ғәли хәҙрәттән ҡалған хикмәттәр | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр > Ғәли хәҙрәттән ҡалған хикмәттәр\n« Кеше таныу ғилеме\nҒәли хәҙрәттән ҡалған хикмәттәр\n«Мәрхәмәт-шәфкәт ике төрлө була. Уларҙың ҡайһыһы мине нығыраҡ һөйөндөргәнен аңлап бөтә алғаным ғына юҡ. Беренсеһе — берәр ярҙамы тейер әле тип, өмөт менән миңә килеп, кеше ярҙам һорағандамы, икенсеһе — килгәндең теләген үтәгәндәме? Әммә мосолмандарҙың төрлө ихтыяждарын яйға һалыуҙы мин бар донъяның алтын-көмөштәренә эйә булыуҙан да артығыраҡ күрәм».\n«Ысын мәғәнәһендәге батыр ул көндәшен көрәштә еңгән кеше түгел, асыуы килгәндә асыуҙан тыйылып ҡала белгән кеше», — тип әйтә торған була Ғәли хәҙрәт.\nИзге яуҙарҙың береһендә ул дошманды ергә йығып һала ла, ҡоралын күтәреп, уны бөтөнләй юҡ итергә әҙерләнеп торғанда дошманы уның битенә төкөрә. Шул саҡта Ғәли хәҙрәт кинәт кенә уйынан кире ҡайтып, дошманын үлтереүҙән баш тарта. Бындай хәл хатта мөшриктең үҙен дә аптырашта ҡалдыра. Ҡыҙыу алыш барғанда ҡанлы һуғыш тураһында ла онотоп, ул Ғәли хәҙрәттән бының сәбәбен белергә теләй.\n«Иман өсөн һуғыш ике төрлө була: береһе — бына һинең кеүек иманһыҙҙар менән һуғыш. Ул һуғыш Аллаһ ризалығы өсөн тип алып барыла. Икенсеһе — үҙеңдең шәхси теләктәреңде күҙ уңында тотоп, нәфсе ҡотҡоһона ҡаршы көрәш.\nҺинең менән мин Аллаһ хаҡына тип, Уның ризалығы өсөн яуға сыҡтым. Әгәр мин һине битемә төкөргән ваҡытыңда нәфсем ҡотҡоһона бирелеп, ҡабарған асыуымды баҫыр өсөн үлтергән булһам, нәфсе ҡотҡоһонан арына алмаған булыр инем. Үҙемдең нәфсемде тыйып ҡалыу өсөн тип, мин һинең үҙеңде ҡотҡарып ҡалдым. Бына был — минең өсөн иң оло жиһад булды.\nНәфсе ҡотҡоһона буйһоноу мосолман өсөн һинең кеүек иманһыҙҙарға килтергән зыяндан олораҡ», — ти Ғәли хәҙрәт\nБыл һүҙҙәр теге кешенең күңеленә үтеп инә, күҙҙәрен томалаған пәрҙәне юҡҡа сығара, йәне Аллаһҡа ҡарата иман нуры менән тула. Һуңынан ул үҙе лә Ғәли хәҙрәт менән бергә мосолмандар яғында бик күп яуҙар саба.\nПәйғәмбәребеҙ, ғәләйһис-сәләм, фани донъянан күсеп киткәс тә, Ғәли хәҙрәт хәлифәлек өсөн тип ыҙғыш-талаштарға ҡатнашып бармай, ғәҙел хәлифәләрҙең бөтәһе менән бергә дәүләт эштәрендә ҡатнашып йөрөй, Ғоҫман хәҙрәт шәһидтәр үлеме менән был фани донъянан үтеп киткәс кенә сәхәбәләрҙән бик күптәрҙең үтенеп һорауы менәң хәлифәлек вазифаһына ризалыҡ белдерә.\nБыл ваҡыттарҙа динебеҙҙең дә, пәйғәмбәребеҙҙең дә изге хәтерен күҙ ҡараһы һымаҡ һаҡлап тотоу үҙәге булған Мәҙинә и Мөнәүәрәне сәйәси көрәш һәм ыҙғыш-талаш майҙанына әйләнеүҙән ҡотҡарыу, уны именлек, Исламдың ғилем, мәғрифәт һәм рухи үҙәге булыу дәрәжәһен һаҡлап ҡалыу маҡсатында үҙенең тәүге ҡарары менән Ғәли хәҙрәт илдең баш ҡалаһын Куфаға күсерә һәм үҙенең дә бөтә тормошо болаларға, мәкер менән эш итеүҙәргә, баш күтәреүҙәргә ҡаршы көрәш менән шунда үтә.\n«Диндең ныҡлығы игелеккә өндәү һәм насарлыҡтан тыйыу менән билдәләнә», — тигән мөьминдәр әмире Ғәли хәҙрәт.\nИбн Мүлжәм (ҡәһәр төшкөрө) мөьминдәр әмире Ғәли хәҙрәткә үлемесле яра һалғандан һуң, улдары Хәсән менән Хөсәйенгә, мөрәжәғәт итеп ул: «Һеҙгә диндарлык менән тәҡүәлекте васыят" итеп ҡалдырам. Фани донъя байлыҡтарына әһәмиәт биреп бармағыҙ. Юғалтыуҙарға юлыҡһағыҙ, көйөнөп, йәш түгеп йөрөмәгеҙ. Һөйләгәндә ялған һүҙ һөйләмәгеҙ. Аллаһ бойорғандарға таянып эш итә белегеҙ. Залимдарҙың дошманы, иҙелгәндәрҙең дуҫы булығыҙ.\nЖиһад мәсьәләһенә килгәндә Аллаһтан ҡурҡығыҙ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ, тип ҡабат-ҡабат әйтәм, иманһыҙҙар һеҙҙән өҫкә сығып, доғаларығыҙ ҡабул булыуҙан туҡталып ҡалмаһын тиһәгеҙ, игелеккә саҡырыуҙан, яуызлыҡты юҡ итергә тырышыуҙан туҡтала күрмәгеҙ», — тип нәсихәт бирә Ғәли хәҙрәт.\nРиүәйәттәргә ҡарағанда, үлем түшәгенә ятҡас, йән ғазаптары, әрнеүҙәр һәм уфтаныуҙар менән уның иң яуыз дошманы Мөғәүиә, үҙе лә:\n«Ах, әгәр ҙә мин Ҡорайыш ҡәүеменең бер кемгә ҡыҫылып бармай, дәүләт эштәренән ситтә Зи-Тува далаһында тыныс ҡына йәшәгән бер ябай кеше булһам икән», — тип Ғәлигә ҡаршы тарафта булғаны өсөн үкенес белдерә.\n«Әгәр ҙә күркәмлек эйәһе булған Ғәли хәҙрәт (уның менән Аллаһ риза була күрһен) үҙе ҡатнашҡан бөтә яуҙар ваҡытында уҡыуға ла күберәк ваҡыт бүлә алған булһа, уның нәсихәте нигеҙендә күпме ғилем ҡалған булыр ине. Ул бит тарифтарҙың — Аллаһтың йәшерен серҙәренә лә төшөнә белгән аҡыл эйәләренең — әмире булды. Заманында ул бер кем әйтмәгән һәм әйтә алмағандарҙы әйтеп ҡалдыра алды», — тигән әүлиәләрҙән Джунайд Бағдади.\n«Уйланырға юл күрһәткән хикмәтле һүҙҙәр ярҙамы менән йәнегеҙгә тынғылыҡ һәм ял бирегеҙ, сөнки арығанда зәғифләнергә генә торған тән кеүек, йән дә арый», — тигән ул.\n«Ғалимдарҙан: «Ниңә өйрәтмәнең?» — тигән һорауға яуап алмай тороп, ниңә белмәүе тураһында наҙандарҙан бер кем дә һорамаҫ».\n«Ысын мәғәнәһендәге аҡыл эйәһе телмәр тотҡанда ла күп һөйләмәҫ».\n«Диндә игелекле һәм кешелекле була белеү — камил аҡыллылыҡ билдәһе».\n«Наҙан менән шаярып һүҙ һөйләшеүҙән Аллаһ һаҡлаһын. Үҙенең ағыулы һәм әҙәпһеҙ теле менән ул һинең йәнеңә яра һалыр». Сөнки «Бөкрө кешенең шәүләһе лә бөкрө була бит».\n«Әгәр ҙә кеше Аллаһ сөннәтенә, Уның илсеһе ҡалдырған сөннәткә һәм изгеләр сөннәтенә эйәрә белмәһә, тимәк, уның бер нәмәһе лә юҡ тигән һүҙ. Аллаһ сөннәте — сер һаҡларға өйрәнеү, Уның пәйғәмбәрендәге сөннәт кешеләр менән аралашыуҙың күркәм холоҡҡа нигеҙләнгән юлдарын таба белеү, әүлиәләр сөннәте — түҙемлек, кешеләр тарафынан һиңә ҡарата ҡылынған хөсөтлөктәргә сабыр итә белеү».\n«Кемгәлер үсе булған кеше бәндәгә файҙа килтерерлек эшкә, бирелә алмай. Сөнки күңел бит ул ҡапма-ҡаршылыҡлы ике нәмәне һыйҙырыр дәжәлә түгел».\n«Тормошта төрлө хәлдәр булып тора. Көндәрҙең береһе уңыш килтерә, икенсеһе — бөтөнләй уға ҡаршы. Көндәр һинең яҡта, булғанда һоҡланырға ашыҡма, һинең яҡта булмағанда зарланып, һыҡрап йөрөмә». *\n«Дүрт төрлө нәмә дауам итеп кенә торғанда дин менән фани донъя ла тынғылыҡтан һәм именлектән айырылмаҫ:\n— Аллаһ тарафынан ваҡытлы ғына файҙаланып ҡалыу өсөн бирелгән мал-мөлкәте булған байҙарҙың һаранлыҡҡа бирелмәүе.\n— Ғалимдарҙың үҙҙәрендә булған, үҙҙәре өйрәнеп алған ғилем менән эш итә белеүе.\n— Наҙандарҙың наҙанлыҡтары менән маҡтаныуҙан туҡталыр тороуҙары.\n— Хәйерселәрҙең фани донъя бәрәбәренә Ахирәтте һатып йөрөүҙәре туҡталып ҡалғансы донъя тынғылыҡтан да, именлектән дә айырылмаҫ.\nДонъяны бөгөн алтын-көмөш юҡҡа сығарып бара».\nСәхәбәләрҙән Ибн Ғаббас мөьминдәрҙе был турала әллә ҡасан киҫәтеп ҡуйған: «Ер йөҙөндә алтын менән көмөштән тәүге аҡсалар һуғылғас, бер тиклем уйланып торғандан һуң Иблис уларҙыр башта күҙҙәренә терәп, унан күкрәгенә ҡуйып ҡыҫып ҡарай ҙа, был яңылыҡҡа таң ҡалып: «Һеҙ бит минең күҙҙәремдең нуры, күңелем ҡыуанысы. Әҙәм балаларының һеҙҙе яратыуы ла, поттарға табынмауы ла мөһим түгел, уларҙың һеҙҙең алда табыныуы минең өсөн бик тә еткән. (Һеҙ бит ана шул поттарҙың иң бөйөгө.)» — тигән, ти».\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 03.01.2018 в 01:18, и размещена в категории Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.\nТаҡмаҡтар - 6 726 views


Рөстәм Хәмитов Саҡмағош районының һөтсөлөк фермаларында булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Саҡмағош районының һөтсөлөк фермаларында булды\n11:27, 24 июля 2015 Йәмғиәт\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында Саҡмағош районы агросәнәғәт комплексы предприятиеһының эше менән танышты.\nЙомаш ауылында республика етәксеһе «Базы» ауыл хужалығы етештереү кооперативының һөтсөлөк-тауар фермаһында булды, йәш таналар аҫрау өсөн урынды һәм тоҡомло малдар күргәҙмәһен ҡараны. Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко яһалма ҡасырыу республика программаһы хаҡында һөйләне.\nДөйөм хаҡы 49 миллион һум булған һыйыр һауыу залы һәм аҙбар ауыл хужалығы кооперативының үҙ аҡсаһына төҙөлгән. Әлеге ваҡытта бында 600 голштин-фриз тоҡомло һауын һыйырҙары бар.\nЙомаш фермаһы — районда һөт етештереү буйынса лидерҙарҙың береһе. Былтыр бында 2 696 тонна һөт һәм 161 тонна ит етештерелгән. Бер һыйырҙан уртаса һауым 7 856 килограмм тәшкил итә, уртаса тәүлек артымы — 705 грамм.\nРөстәм Хәмитов «Базы» ауыл хужалығы етештереү кооперативының ҡаҙаныштарын юғары баһаланы һәм «Баҫыу көнө-2015» семинар-кәңәшмәһендә ҡатнашырға килгән район башлыҡтарына уларҙы миҫалға килтерҙе.\nОшо уҡ ауылда республика Башлығы 600 башҡа иҫәпләнгән тағы ла бер һөтсөлөк-тауар фермаһын төҙөү барышы менән танышты. «Базы» ауыл хужалығы етештереү кооперативы уны «500 ферма» республика программаһы сиктәрендә төҙөй.\nРапат ауылында Башҡортостан Башлығы «Базы» ауыл хужалығы етештереү кооперативының 526 башҡа иҫәпләнгән һөтсөлөк -тауар фермаһында булды, ул «500 ферма» республика программаһы сиктәрендә төҙөлә. Эштәр былтыр июль айында башланған. Ошо маҡсатта ауыл хужалығы кооперативы 85 миллион һум аҡса бүлгән.\nФерманың етештереү ҡеүәте 3 675 тонна һөт һәм 100 тонна ит тәшкил итәсәк. Бер һыйырҙан уртаса һауым — 7 мең килограмм, уртаса тәүлек артымы 750 грамм булыр тип күҙаллана. 2015 йылдың аҙағына тиклем проект ҡеүәтенә сығыу ҡаралған.\nТеги: ауыл хужалығы,һөт,500 ферма,бр башлығы


Шаран районының Ерекле асфальт-бетон заводы 20 йыллыҡ юбилейын билдәләй\nПредприятие Өфөнөң 280-се төҙөлөш идаралығы тарафынан урау юлды һалыу өсөн ойошторола.\nИке тиҫтә йыл эсендә завод йөҙҙәрсә мең тонна асфальт ҡатнашмаһы етештергән. Райондағы юлдарҙың шаҡтай ҙур өлөшө бында сығарылған асфальт менән ҡапланған. Егерме йыл эсендә бәләкәй генә предприятие ярайһы уҡ ҡеүәтле заводҡа әйләнгән. Хәҙер уның үҙ лабораторияһы, битум һаҡлағыстары бар. Һөҙөмтәлә заводтың етештереү ҡеүәте көнөнә 250 тоннаға еткән. Быйыл предприятие 6 500 тонна асфальт-битум ҡатнашмаһы етештергән.


Тормош – ҡуласа, әйләндереп бер баҫа » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Тормош юлдары ҡатмарлы » Тормош – ҡуласа, әйләндереп бер баҫа\n– Өс йыл элек «Бәйләнештә» селтәрендә теркәлеп, таныш-белештәр менән аралаша башланым. Яңы дуҫтар ҙа барлыҡҡа килде. Ирем дә унда ултыра. Үҙем уҡытыусы булып эшләйем, иптәшем вахта ысулы менән Себер юлдарын тапай. Ғаиләбеҙ башҡаларҙыҡынан бер нәмәһе менән айырылмай кеүек. Ҡыҙым мәктәптә уҡып йөрөй, улым – балалар баҡсаһында. Ирем вахтаға киткәндә «Бәйләнештә» селтәрендә үҙенең битенә «мин эштә» тип яҙып ҡуя, ҡайтып етһә, «өйҙә» тип үҙгәртә. Башта быға әллә ни иҫем дә китмәй торғайны. Дуҫтарын да, кем менән аралашыуын да һорашҡаным булманы.\nШулай бер көн бер ир йораты миңә «Бәйләнештә» селтәрендә серле хат ебәргән. Ул ҡатынының ирем менән аралашыуын, хатта осрашып йөрөүҙәрен дә түкмәй-сәсмәй яҙған. Был минең өсөн шаҡ ҡатырғыс хәбәр булды. Уның яҙғандарына ышанырға ла, ышанмаҫҡа ла белмәнем. Сөнки тормош иптәшем аҡсаһын тиненә тиклем алып ҡайта, тегендә-бында минһеҙ сығып йөрөмәй кеүек. Шулай ҙа был һүҙҙәр һағайтты. Әкренләп иремдең үҙен тотошон күҙәтә башланым, әммә бер ни һиҙелмәй кеүек тойолдо. Бер көн ул ваннаға инеп киткәс, тиҙ генә кеҫә телефонында соҡонорға тотондом. Тик унда ҡатмарлы паролдәр ҡуйылғайны. Нисек кенә баҫҡылаһам да, бер ни ҙә ҡарай алманым. Был мине тағы ла борсолдора төштө. Йөрәк атылып сығырҙай булып тибә башланы.\nҮҙем төҫкә-башҡа матур ғына күренәм дә кеүек. Тик декрет ялынан һуң бер аҙ һимереп тә киттем, ахыры, тип уйландым. Балалар, мәктәптәге эш менән үҙемде ҡарарға онотоп та киткәнмен икән, тип үҙ-үҙемде әрләп тә алдым. Интернетта теге ҡатындың фотоларына күҙ һалдым. Һомғол буйлы, оҙон керпекле, һылыу ғына гүзәл затҡа ҡарап, күптәр ғашиҡ булырлыҡ та шул. Етмәһә, кейгән кейеме лә заманса, зауыҡлы, ирҙәрҙең һушын алырлыҡ, тигән һығымтаға килдем. Теге ир менән (уның исеме Артур булып сыҡты) яҙышырға тотондом. Барыбер тормош иптәшемдең миңә хыянат итеүенә ышанғы килмәне. Артур ирем менән үҙенең ҡатынының араһында барған яҙыуҙарҙы ебәрҙе. Шаҡ ҡатырлыҡ һүҙҙәр яҙылғайны унда. Ирем уға ниндәй генә матур һүҙҙәр бағышламаған, хатта яратыуын да йәшермәгән. Был йөрәгемә уҡ кеүек ҡаҙалды. Ирем был ваҡытта эштә ине. Бер аҙна тирәһе йәнем ситтә, кәүҙәм генә үҙем менән йөрөгәндәй тойолдо. Бер кемде лә күрмәнем дә, ишетмәнем дә, ашау ҙа барманы, йоҡо ла ҡасты...\nЭштә директорым үҙенә саҡыртып алып: «Берәй нәмә булдымы әллә, ауырыйһыңмы? Йөҙөң ҡара һөрөм кеүек ҡараңғыланған бит. Үҙеңде ҡулға ал. Уҡыусылар алдында үҙеңде лайыҡлы тот», – тине. «Бер ни ҙә булманы», – тип яуап ҡайтарҙым да сығып киттем. Бәҙрәфкә инеп, үкһеп-үкһеп иланым да, класыма йүнәлдем.\nИрем телефондан шылтыратһа ла, һөйләшергә ашыҡманым. Уны күргем дә, ишеткем дә килмәне. Кемгәлер зарымды һөйләргә кәрәк бит. Әхирәттәргә үҙ тормошомдоң аяныслы хәлдә икәнлеген белдергем килмәне. Артур менән яҙыша башланым. Изге күңелле әҙәм кеүек тойолдо. Ул, ҡатынының ирем менән сыуалһа ла, балалары хаҡына уны ташларға теләмәүе хаҡында яҙҙы. Был һүҙҙәрҙән һуң үҙемде ҡулға алып, нисек булған – шулай тормош дауам итһен тип, мин дә ирем менән араны боҙмаҫҡа булдым.\nАртур менән ярты йыл тирәһе яҙышҡандан һуң, үҙемдең уға эҫенгәнемде аңланым. Үҙемде яҡшы яҡҡа үҙгәртергә теләп, бөҙрәханаға барып прическамды үҙгәрттем, ябыға башланым, яҡшы кейемдәр һатып алдым. Интернетҡа яңы фотоларымды һалдым. Артур ҙа миңә йылы һүҙҙәрен йәлләмәне. Шулай бер көн ул миңә, осрашайыҡ, тип тәҡдим яһаны. Бик теләһәм дә, ҡапыл ғына ыңғай яуап бирмәнем. Бер-ике көн уйлағас ҡына, ризалығымды белдерҙем. Минең ирем, ә уның ҡатыны булғас, йәшеренеп кенә кисен осрашырға булдыҡ.\nИнтернет аша аралашҡанда, бер-береңде күрмәгәс, оялмайһың икән. Ә әйтелгән урынға килгәс, ҡыйынһынып киттем, нимә әйтергә белмәй, ҡойолоп төштөм. Ул да бер аҙ ҡаушаңҡыраған кеүек. Бер-ике минут шулай торғандан һуң, ул миңә һүҙ ҡушты, хәлде һорашты. Телмәр йәнләнә башланы, көлөшөп тә алдыҡ. Нимә һөйләшкәнбеҙҙер – онотолған да инде хәҙер. Шулай ҙа был осрашыу бик оҡшаны. Йылы ғына итеп: «Тағы ла осрашырбыҙ», – тип һаубуллашып, мине таксиға ултыртып ебәрҙе.\nБыл төндө бөтөнләй йоҡламаным тиерлек. Уйым тик Артур тураһында ине. Уны яратыуымды аңланым. Иртәгәһен ул мине оҡшатыуын, тағы ла осрашырға теләүен яҙҙы. Көн аралаш күрешеп торҙоҡ, һөйләшеп һүҙҙәр бөтмәгәндәй тойолдо. Ул миңә, мин уға ныҡлап эҫендем. Бер йылдан һуң ул ҡатыны менән айырылырға һәм миңә өйләнергә теләген белдерҙе. Был ваҡытта иремә бөтөнләй һыуынғайным, шуға ла айырылышырға риза булдым. Артурҙың ҡатыны ла, ирем дә, шуны ғына көткәндәй, араларҙы өҙөргә ҡаршы булманы. Хәҙер элекке иремә һәм Артурҙың ҡатынына тик рәхмәтлемен. Ысынлап та бәхетлемен. Ул мине бер һүҙҙән аңлай, ярата. Ә элекке аҙғын ирем менән Артурҙың ҡатыны күпмелер бергә йәшәп ҡараны, аралары тиҙ һыуынған, ахыры, айырылышҡандар, тип ишеттем.\nМөхәббәт бөтәһен дә аҡлата, ярлыҡата. Минеңсә, үҙ йәрен тапҡан кеше бәхетен таба. Ул ауырлыҡтарға ла бирешмәй, дәртләнеп, хисләнеп, мөхәббәттең барлығына ышанып, уға табынып йәшәй.\nСығыу ваҡыты 21-09-2018, 07:00 | Ҡаранылар: 633


МИН ҮЛЕР КӘРӘК ИНЕ ЛӘ... Хикәйә. Таңһылыу Вәлиева - Ҡарасурина\n11 Май , 10:51\nКөйгәк булып китте ире һуңғы арала. Бер нәмә әйтеп булмай, дөрп итә лә ҡала. Тигеҙ ерҙә дау сығара юҡ - барға бәйләнеп. Бына әле лә... Ҡайҙан әйткән көнгә ҡалып тор инде хәҙер, ғәйепле башыңды эйеп...Йәш картуф соҡоп алғайны Зөлхиә бер - ике оянан. Ҡаҙ йомортҡаһындай булғандар, тип ҡыуанып сығып килә ине. Йәш картуф менән һыйланып алырҙар иртәнсәк үткәреп алған яңы ҡаймаҡҡа ҡушып. Ваҡ ҡына итеп йәшел һуған, укроп турағанды ярата Уйылдан. Иҫке ауыҙға яңы аштан ауыҙ итерҙәә-әр.Көнө былай - алайыммы!\n- Ҡарале, бабаюшка, картуф ҡайһылай булған! Хәҙер, берәй ярты сәғәттән әҙер булыр, ин, тип ҡысҡырырмын. Ҡарале, бабаюшка, картуфлыҡҡа сыҡҡан кәлиткәң ҡыйшайып киткән, асам - ябам, тиһәң, һөйрәлеп, ышырылып тора. Бабаюшка, шуныңды ҡараһаң... Ни була?..\nҺүҙен әйтеп тә бөтә алманы, Уйылданы тағы тоҡанды.\n- Һин әйтмәһәң, мин күрмәй! Һөйрәлһен! Бабаюшка ла бабаюшка! Бабаюшка булғас, ышырыла инде. Ана, мин үлгәс, йәш иргә барырһың да шул ирең эшләп ҡуйыр өр - яңынан!.\n- Кит, торма юлда, һынағас ҡошап.Үҙем беләм...\nӘйтмәҫкә булған, торһон ине... Күтәреп ябайым, тигәнсе картуфлы туҫтағы ҡулынан түңкәрелә төшкәйне. Уны - быны уйламаны шул. Тартай булып тор инде бына.\nЯман итеп әрләй бит әле. Ярай әле, ҡысҡырмай - кеше ишетһә, оят булыр ине. Ярты ҡартайғас, әрләнеп йөрөүе лә оят инде уныһы.\nСиткәрәк, үлән араһынараҡ тәгәрәп киткән эре генә картуфты эйелеп алып Зөлхиәгә тотторҙо ла тупаҫ ҡына итеп ситкә этәрҙе.\n- Кит, тинем бит. Торма юлда.\nЙылан һымаҡ ыҫылдай бит әле, теш араһынан. Ярай, ыҫылдаһа, ыҫылдаһын, ҡысҡырмаһа булды. Күршеләр аптырар.\nЗөлхиә лә аптырай Уйылдандың ҡылығына.\nБыға ни булды был, ә? Ен алыштырҙы әллә? Әллә ирҙәрҙә лә буламы икән анау климакс тигән нәмәкәй? Аптыраҡ...\nҺүрелде, буғай, бабайы. Бер аҙҙан туҡылдағаны ишетелде.\nЗөлхиә йәш картуфты йыуырға ярата. Һауытҡа һалаһың да өҫтөнә һыу ҡойоп, таяҡ менән улай - былай бутайһың. Йәш ҡабыҡ әрселә лә төшә. Был юлы йыуҙы ғына - бабаюшкаһы тәүге картуфты әрсетмәй, витаминды әрәм итмә, ти.\nЗөлхиә самауырын яңыртты, урындыҡҡа ашъяулыҡ йәйеп, табын әҙерләй башланы.\nАласыҡтағы урындыҡты алдырманы Зөлхиә. Түрбашта һауыт - һаба өсөн - һике, сәй, аш өсөн - урындыҡ. Тап боронғоса быларҙың. Зөлхиә самауыр төбөндә, Уйылдан, аяҡ салып, уның янында ултыра. Артында - ҙур яҫтыҡ. Зөлхиә ашъяулыҡты йыйғас, был яғынан башын терәй. Һөйләшеп яталар, серем итеп алалар. Балаларына ла оҡшай был күренеш, көлә - көлә фотоға төшөрәләр.\nӘ хәҙер ана һүҙ әйтеп тә булмай.\nСәйҙе әҙерләп кенә ҡуймаһаң, тағы әрләнерһең был быумалы бабайҙан. Бабай ҙа түгел инде, бер уйлаһаң Иллеһе былтыр тулды. Зөлхиәгә алдағы йылда буласаҡ илле.\n- Сәй ҙә ҡайнатмай Насирҙың ороһон ҡарап ултырҙыңмы быға тиклем, - тип әйтмәҫ был юлы - йәш картуф бешеп сыҡты, самауыр борҡоп ҡайнап ултыра. Бая уҡ ҡысҡырғайны, ҡайт, тип. Ишетмәй йөрөймө, эше бөтмәйме? Ярай, үҙе ингәнсе йөрөһөн, ҡайтыр әле. Эргәһенә барыр, тағы әрләнер. Уйылдандан ҡурҡып тормай ҙа ул, Зөлхиәнең дә теле - оһо! Тик йәм ебәреп тораһыңмы юҡ - бар өсөн. Өндәшмәй ҡалыу ҙа бер һөнәр әле ул.\nДонъяға бер күҙҙән генә ҡарап, бер ауыҙлы - бер һүҙле булып йәшәйҙәр ҙә ул, тик Уйылдандың ниңәлер көйө китеп тора. Аңламай Зөлхиә. Аңламағас, бер нисек тә ярай алмай иренә. Алды - артына сығып, өйөрөлөп - сөйөрөлөп, ҡуштанланып ҡарай - юҡ, ыҡҡа килмәй.\n- Юхаланма, - ти.\n- Артыңда берәй бырың бармы әллә? - ти. Зөлхиәнең күҙенә эркелгән йәште күрһә:\n- Нимәһенә шәмәрәһең тағы? Мин һиңә нимә эшләгән? - ти. Аптыраҡ...\nБер көндө ана нимә тине? Башҡа һыймаҫ һүҙ әйтте:\n- Ҡәҙерҙе белмәйһең, әй! Бына мин үлер кәрәк ине лә һине килеп күрер кәрәк ине! Минһеҙ нишләр инең икән? Кемгә мыжыр инең? Кем һинең һәр нәмәгә ҡыҫылыуыңа сыҙар ине икән? Килеп күрер кәрәк ине шуны! - тисе...\nИлле йәшлек ир уртаһы ир, балалар атаһы, ейәндәре өсөн үлеп барған кеше шулай әйтһен әле! Аҡылы бар әҙәм әйтәме быны? Улай тигән һүҙ буламы? Зөлхиә шаҡ ҡатты.\n- Ы-ыс -та-а-а... Нисек инде ҡәҙереңде белмәйем? Нимәңә ҡыҫылам? Нимә һөйләйһең һин, алйот бабай? Ауыҙыңдан ел алһын! Алйый башланыңы әллә? Үәт әй, бабаюшка...\n- Бабаюшка булғас, алйыйһың инде. Ҡана, кит әле бынан. Торма алдымда йәнемде үртәп\nҺөйләш инде шуның һуңынан. Аптыраҡ.\nБетеү яҙҙырып алырғамы икән әллә? Ана, үҙе менән бергә уҡыған дуҫы им - томға ла, өшкөрөүгә лә шәп, тип ишеткәйне, шул Мағаз имамға алып барып ҡарағамы икән, малайҙарына әйтеп? Тоҙ, һабын, һыу өшкөртөп алыр ине. Уларға нимә тип аңлатырға һуң? Барамы һуң Уйылданың да? Тиҫкәренең дә арҡырыһы бит ул. Прәме генә аптыраҡ. Биш ятһаң да төшөңә кермәҫ был хәл.\nКартуфты ныҡлап төрөп ултыртты ла самауырҙың түбәсәйен һалды.\nҮҙе тупһаға сығып баҫты. Күренмәй Уйылдан.\nТағы саҡрҙы ирен.\n- Һәәй, бабаюшка-ау! Ҡайт! Самауыр һүнә!\nТауыш та бирмәй, үҙе лә юҡ.\nЗөлхиә ҡура яғына ыңғайланы ла утынлыҡта түмәр өҫтөндә ултырған Уйылданды күреп ҡалды.\n- Нишләп ултыраһың унда, бабаюшка? Әйҙә, баянан бирле саҡырам бит.\nУйылдан башын да ҡалҡытманы, ҡымшанманы ла.\nЗөлхиә күҙ асып йомған арала Уйылдан янына килеп п баҫты.\n- Уйылдан! Уйылдан? Нимә булды, Уйылдан?! Йөрәгең ауырттымы әллә, Уйылдан? Әйҙә тор, Уйылдан, миңә тотон, Уйылдан. Картуф беште, самауырым борҡоп ҡайнай, сәй эсәйек, Уйылдан... Тотон миңә, Уйылдан.\nУйылдан еңел генә күтәрелде, өҫ - башын, салбарын ҡаҡҡыланы ла, шаян йылмайып, Зөлхиәнең яурынынан ҡосаҡланы.\n- Күптән шулай тиҙәр уны! Уйылдан, тиҙәр уны! Уйылдан мин, У - йыл - дан! Исемем иҫеңә төштөмө? Йәшәгеләр килеп китте, әй, әбейүшкә! Бабаюшкаһын белеп алған да йәнде үртәпме - үртәй.\n- Нишләп әйтмәйһең һуң үҙең? Нимә генә уйлап бөтмәнем. Мин үлер кәрәк ине, ти бит әле, етмәһә! Алйот.\n- Бына әйттем бит. Йәш картуфың еҫенә йүгереп ҡайтҡандай булып, саҡ сыҙап ултырҙым. Ҡайттыҡ, Зөлхиә.\n- Әйҙә, Уйылдан.


Халҡыбыҙ киләсәген ҡайғыртыусы шәхес » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Халҡыбыҙ киләсәген ҡайғыртыусы шәхес\n16.11.2010 Халҡыбыҙ киләсәген ҡайғыртыусы шәхес\nБаймаҡ районының Сыңғыҙ ауылында тыуып үҫкән Рамаҙан ағай Үтәғолов үҫмер саҡтан тарихҡа мөкиббән киткән булған. Бөрйән ере, Баймаҡтың тирә-яғы иһә күп кенә мөһим тарихи ваҡиғаларға ифрат бай – өйрәнергә теләгең генә булһын. Ошо теләк йәш егетте Магнитогорск педагогия институтына юлландыра ла инде: бында ул тарих факультетын тамамлай һәм хеҙмәт юлын уҡытыусы булараҡ башлар өсөн Баймаҡҡа ҡайтып төшә. Ҡаланың 1-се урта мәктәбендә белем биреү менән бер рәттән, уҡытыу эштәре мөдире вазифаһын да башҡара. 1960 – 1967 йылдарҙа ул Баймаҡ районының мәғариф бүлеген етәкләй. Был осорҙа район мәғариф системаһы Башҡортостан Мәғариф министрлығы, Өлкә профсоюздар комитетының күсмә Ҡыҙыл байраҡтары менән бүләкләнә. Рамаҙан Исмәғил улы үҙе, йәш быуынды тәрбиәләүҙәге ҡаҙаныштары өсөн, 1965 йылда «Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы» исеменә лайыҡлы тип табыла. Тырыш етәксе бының менән генә тынысланмай һәм киләһе йылда хеҙмәт ҡаҙаныштары өсөн Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән бүләкләнә.\nАртабанғы тормошон таусылар ҡалаһы Сибай менән бәйләй. Рамаҙан Исмәғил улы 1967 йылда Сибай ҡалаһының интернат-мәктәбендә директор вазифаһына тәғәйенләнә. Ошо мәктәптә 1973 йылда «РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы алдынғыһы» исеменә лайыҡ була. Рамаҙан ағайҙың балалар уҡытыуға арналған хеҙмәтенең лайыҡлы баһаланыуын, мәғариф өлкәһендә уны иҫләүҙәренә миҫал итеп, шуны әйтергә була: тырышлығын, сарыф ителгән көсөн баһалап, ихтирам йөҙөнән «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналының 2010 йылғы иҫтәлекле даталар календарында уның тыуған көнө билдәләп үтелгән.\nМәғариф өлкәһендәге уңышлы хеҙмәтенән тыш, Р. Үтәғолов тыуған яҡ тарихын өйрәнеү өлкәһендәге тынғыһыҙ эшмәкәрлеге менән дә билдәле. Ауылдар тарихы, теге йәки был тарихи ваҡиғаға бәйле материалдарҙы табып, йәмәғәтселек хөкөмөнә сығарыу, йә шәжәрәләр өлкәһендә эҙләнеүме – быларҙың барыһы ла Рамаҙан ағай тарафынан даими рәүештә алып барыла. Сәйәси репрессияға эләккән кешеләр хаҡында яҙған очерктары Баймаҡ районының советтар осорондағы дәүере хаҡында күп мәғлүмәттәрҙе йәмәғәтселек хөкөмөнә еткерә. Бөгөн дә, хаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан, ветеран төрлө архивтарҙа эҙләнә, тарихи темаларҙы халыҡҡа еткереү өсөн көс түгә, был юҫыҡта урындағы матбуғат саралары менән хеҙмәттәшлек итә. Һуңғы ун-ун биш йыл эсендә Рамаҙан Үтәғолов «Башҡортостан энциклопедияһы» нәшриәте менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итә: Баймаҡ районының ауылдары, билдәле шәхестәре хаҡындағы материалдары һуңғы биш томда урын алған. Был ваҡ, әммә дәүләт кимәлендәге мөһим булған эште әле лә туҡтатырға йыйынмай тынғыһыҙ шәхес.\nРамаҙан ағай – сибайҙарға ла, баймаҡтарға ла берҙәй яҡын. Кемдәрҙер уны тыуған яҡ тарихын өйрәнеүсе булараҡ белһә, башҡаларына уҡытыусы булараҡ билдәле. Шулай ҙа барыһы ла уның хаҡындағы бер фекер менән килешәлер. Рамаҙан ағай – иң тәүҙә үҙ халҡының, милләтенең киләсәген ҡайғыртып йөрөүсе, ошо сәбәпле оло йәшендә лә үҙенә ял бирмәгән тынғыһыҙ зат. Бөгөн дә сафта булған ветерандың юбилей кисәһе Ҡорбан байрамынан һуң Сибай ҡала хакимиәтенең мәғариф, мәҙәниәт бүлектәре ҡатнашлығында уҙғарыласаҡ.\nРамаҙан Үтәғолов кеүек аҡһаҡалдарыбыҙ менән ғорурланырға ғына ҡала: йәшлектә лә, ҡартлыҡта ла халҡы, тыуған яғы өсөн янып-көйөп йөрөүе менән башҡаларға өлгө күрһәтә, ғәмһеҙ, тыныс, хәрәкәтһеҙ ятырға ирек бирмәй.


Йәшәү асылдары – балала » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nАта-әсәнең һәр һулышы һәм ғәмәле – бала хаҡына. Тик бөгөн, ғаилә өсөн ҡатмарлы дәүерҙә, аҡ ҡағыҙҙай сабый күңеленә ата-әсә яҙған ғына төшә, тип әйтеү дөрөҫ булмаҫ, донъяны солғап алған интернет, төрлө төркөмдәр, шул уҡ урам йоғонтоһо ифрат ҙур. Үҫеп килеүсе быуындың бала сағын һәр яҡлап ҡурсаулыраҡ, бәхетлерәк, хәүефһеҙерәк, сәләмәтерәк итеү хаҡында янған ата-әсәләр менән бергә парламентарийҙар, дәүләт эшмәкәрҙәре, педагогтар, табиптар, ғалимдар, йәмәғәтселәр Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөндә оло ҡорға йыйылды. Республикала беренсе тапҡыр уҙғарылған ата-әсәләр форумында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов, Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Анна Кузнецова, Башҡортостандан сенатор Лилиә Ғүмәрова, Ғаиләгә социаль ярҙам һәм ғаилә ҡиммәттәрен яҡлау буйынса ата-әсәләр ассоциацияһының башҡарма директоры Лариса Санатовская, Ата-әсәләр лигаһы лидеры Нина Добрынченко-Матусевич һәм район-ҡалалар вәкилдәре ҡатнашты. Абруйлы йыйын мәғариф сәйәсәтен камиллаштырыу буйынса һөйләшеүгә, ҡарарҙар проекттарын эшләүгә ата-әсәләрҙе нығыраҡ йәлеп итеү, ғаилә ҡиммәттәрен, бала һаулығын нығытыу һәм йәш быуындың хоҡуҡтарын яҡлауға ҡағылышлы башҡа бик мөһим мәсьәләләрҙе тикшереү маҡсатын ҡуйҙы.\n…Мәртәбәле ҡорға йыйылыусыларҙы республика Башлығы Рөстәм Хәмитов сәләмләп сығыш яһаны.\n– Йәшәү асылдары – байлыҡта ла, аҡсала ла, карьерала ла, иҡтисадтың уңышлы үҫешендә лә түгел, ә балаларҙа. Уларҙы тыуған илебеҙҙе үҙебеҙ кеүек яратҡан граждандар итеп тәрбиәләү өсөн әле бик күп көс һалырға кәрәк, – тине ул. Рөстәм Зәки улының телмәрендә бала үҫтереүсе ғаиләнең бөгөнгө көнитмеше, уның алдында торған ҡатмарлыҡтар бөтә тулылығында сағылыш тапты. Ғаиләне һәм балалыҡты һаҡлау мәсьәләһендә бөгөн йәмәғәт ойошмалары һәм дәүләт власы органдарының бер төптән булыуы мөһимлеген билдәләне. Сөнки ябай булмаған баҙар иҡтисады шарттарында йәшәйбеҙ, был иһә ғаиләне уның ғәҙелһеҙлектәренән яҡлауҙы талап итә.\nТөбәк етәксеһе совет заманында кешегә бушлай фатир бирелһә, әле уның торлаҡты һатып алыуы, күп ваҡытын эштә үткәрергә мәжбүр ата-әсәнең йыш ҡына балаға ваҡыты ҡалмауы, шул уҡ ваҡытта мәғариф учреждениеларының тәрбиә бурысынан тайпылыуы хаҡында ла әйтеп үтте. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, түңәрәктәр, секциялар, өҫтәмә белем биреү ҙә түләүлегә әйләнә бара. Ә үҙ ҡарамағына ҡалдырылған бала әкренләп виртуаль донъяға әүрәй…\n…Төбәк етәксеһе бөгөн ғаиләне, әсәлекте, балалыҡты яҡлау мәсьәләләренең төрлө министрлыҡтар, ведомстволарға бүленеүе сәбәпле, бының тейешле һөҙөмтә бирмәүен һыҙыҡ өҫтөнә алды, шуға күрә махсус дәүләт структураһы ойоштороп, ошо эште уға йөкмәтеү зарурлығын белдерҙе. Нисек аталһа ла – министрлыҡмы, дәүләт комитетымы, агентлыҡмы, ул формаль булмаған шарттарҙа, башҡаса эшләү мөмкинлеген күрһәтәсәк. Финанс ресурстарын бүлеү, отчет яҙыу менән генә түгел, ғаиләне иҡтисадтың кире йоғонтоһонан ғәмәлдә ҡурсалау менән шөғөлләнергә тейеш ул.\nРәсәй Президенты ҡарамағындағы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Анна Кузнецова ғаиләне яҡлау тәңгәлендәге бөтә йүнәлештәрҙе бер ведомствола туплау ниәтен ихлас хупланы. Анна Юрьевнаның алты сабый үҫтереүсе әсә икәнен дә әйтеп үтәйек. «Әлеге форумдың Рәсәй Президенты 2018 – 2027 йылдарҙы «Балалыҡ ун йыллығы» тип иғлан итеү хаҡындағы Указға ҡул ҡуйған көндәрҙә барыуы айырыуса әһәмиәткә эйә. Мин уны өс төп принципҡа нигеҙләнгән итеп күрәм. Беренсенән, бала хоҡуҡтарын яҡлауҙы ғаиләне яҡлауҙан айырым ҡарау мөмкин түгел. Икенсенән, беҙгә бер аҙым алда барыу мотлаҡ. Өсөнсөнән, һандар, статистика артында бала күҙҙәрен күрергә тейешбеҙ», – тине ул...\n…– Балаларҙы яҡлау – өлкәндәрҙең бурысы, парламенттың закондар сығарыу эшмәкәрлегендә ул – төп өҫтөнлөктәрҙең береһе, – Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев телмәрендә был фекер ҡыҙыл еп булып үтте. – Дөйөм алғанда дәүләт сәйәсәтенең өлгөргәнлек кимәлен балаларҙы үҫтереү, тәрбиәләү, уҡытыу һәм уларҙың ялы өсөн күрелгән саралар билдәләй. Төбәгебеҙ бюджетының социаль йүнәлешле булыуы – бөтә яҡлап сәләмәт быуын үҫтереүҙе бар нәмәнән юғары ҡуйыуға дәлил. Бары тик берлектәге тырышлыҡ менән генә лайыҡлы быуын үҫтерә алабыҙ, – тине ул. Константин Борисович республикала ғаилә институтын, шул иҫәптән аҙ килемле, ишле ғаиләләрҙе ҡурсалау буйынса етди закондар базаһы булдырылыуы хаҡында һөйләне.\nРәсәй Федерация Советының Фән, мәғариф һәм мәҙәниәт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова билдәләүенсә, балаларҙы яҡлауҙың мөһим бер йүнәлеше – етем сабыйҙарға ярҙам итеү һәм социаль етемлекте иҫкәртеү. Башҡортостанда был йәһәттән бөтә илгә таратырлыҡ ҙур тәжрибә тупланған…\n…«Бала һаулығынан һәм ғүмеренән ҡәҙерлерәк бер нәмә лә юҡ», – тине сенатор һәм балаларҙың үҙ-үҙенә ҡул һалыу осраҡтары хаҡында хафаланыу менән әйтеп үтте.\nЛилиә Салауат ҡыҙы Рәсәй парламентында ундай фажиғәле күренештәргә юл ҡуймауға һәм бәлиғ булмағандарҙы үҙ-үҙенә ҡул һалыуға социаль селтәрҙәр аша этәреүселәргә енәйәт эше ҡуҙғатыуға йүнәлтелгән закондарҙың көнүҙәклеген билдәләне.\nБашҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарының был юҫыҡтағы тырышлығы Дәүләт Думаһы эшмәкәрлеге менән ауаздаш. Дәүләт Йыйылышы Рәйесе урынбаҫары Йомабикә Ильясова етәкселегендә республика парламентында балаларҙың үҙ-үҙенә ҡул һалыу сәбәптәрен өйрәнеүсе һәм бәлиғ булмағандарға ҡарата көс ҡулланыуҙы иҫкәртеү буйынса тәҡдимдәр әҙерләүсе, ауыр тормош хәлендәге балаларға бәйле мәсьәләләрҙе тикшереүсе һәм ошо юҫыҡта закондарҙы камиллаштырыусы төркөм эшләй. Уның закон сығарыусылар, башҡарма власть, урындағы үҙидаралыҡ, эксперт-практиктар менән тығыҙ хеҙмәттәшлеге яҡшы һөҙөмтәләр бирә. Әлбиттә, ҡиммәтле тәжрибә Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай үҙе ойошторған форум майҙансығына ла сығарылды…\n...Социологик тикшеренеүҙәрҙән күренеүенсә, халҡыбыҙҙың 95 проценты өсөн ғаилә һәм балалар улар тормошондағы иң төп ҡиммәт булып тора. Бәләкәй кешене ҙур проблемаларҙан ҡурсалау маҡсаты менән һуғарылған мөһим форум – бының бер сағылышы.\nМәҡәләнең тулы вариантын журналдың 6-сы (2017) һанында уҡығыҙ.\nТеги: Ғаилә Республика ата-әсәләр форумы


Был турала бөгөн билдәле булды.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, сабый тән бешеү үҙәгенең реанимация бүлегенә ике аҙна самаһы элек килтерелгән. Ғәҙәттән тыш хәл ваҡытында өс бала әсәһе ҡурҡышынан шаңҡып ҡалған. Өлкән балалар фатирҙан сығып өлгөрә, ә эстә ҡалған сабый уттан зыян күрә. Һуңынан ҡатын дауаханаға ятыуҙан баш тарта. Уның ҡайҙа булыуы тураһында мәғлүмәт бирелмәй. Республика буйынса эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте бөгөн әсәнең табылыуы тураһында хәбәр итте. Тулыраҡ мәғлүмәт яңылыҡтарҙың киләһе сығарылыштарында.


ЙӘШЛЕК АРТЫНАН -УРМАНҒА » "Урал" гәзите\nБелоретта тыуып үҫкән Алевтина Ивановна БЛИНАЧЕВА оҙаҡ йылдар уҡытыусы, халыҡты социаль яҡлау идаралығында эшләп хаҡлы ялға сыҡты. Ҡасандыр урыҫ телендә сыҡҡан «Урал» гәзитендә лә эшләп алған. Актив йәмәғәтсе, йѳрәге һәм күңеле менән сәнғәткә, әҙәбиәткә ғашиҡ ханым оҙаҡ йылдар Мәҙәниәт һарайының рус халыҡ хоры коллективында йырлай. Уның хикәйәләре, новеллалары урындағы гәзиттәрҙә баҫылып тора. Быйыл Алевтина Ивановна үҙенең тәүге китабын ҡулына алып ҡыуанды. Беҙ һеҙгә уның бер хикәйәһен тәҡдим итәбеҙ.\nБына йәй уртаһы - еләкле мәл етте. Тыуған кѳнѳмдә мин ҡунаҡтарҙы һәр ваҡыт ҡайын еләгенән ҡайнатма менән һыйлайым. Әммә был аномаль эҫелектә бѳтә урман һәм баҡса еләге ғәҙәттәгенән иртә ѳлгѳрҙѳ. Уларҙы йыйыуҙы тиҙләтергә тура килде. Кистән үк ниәт ҡылдым, әгәр ҙә үҙемде һәйбәт тойһам, иртәнге етенән дә ҡалмай, ҡайын еләге йыйырға барам. Минең бер ваҡытта ла буш һауыт менән ҡайтмай торған, үҙем генә белгән еләкле урыным бар.\nНиәтләгән уйҙарым постелдә иркәләнеп ятырға ирек бирмәне, комбинаттың гудогы мине юлда сәләмләне. Тиҙ-тиҙ аҙымдар менән машиналар шыжлап торған юл ситенән барам. Үҙ-үҙемә ҡолаҡ һалам: башым шауламай, тубыҡтар шығырҙамай, йѳрәк талпына. Әммә һәр осраҡҡа минең менән ѳс «дуҫым» - энап, валидол һәм кеҫә телефоны йѳрѳй. Ҡоштар берәмләп тә, хор менән дә йыр һуҙа. Йәл, мин уларҙы тауыштары буйынса айыра алмайым. Элегерәк урманға күпләп еләк йыйыусылар менән йѳрѳргә тура килһә, әле нисектер кеше әҫәре күренмәй. Бары ҡайҙандыр бала тауышы ишетелеп ҡалды: «Әсәй, әсәй, ҡарале, ниндәй эреләр!» Уға яуап итеп әсәй кешенең наҙлы тауышы ғына ишетелде. Урманда мине «ҡанатлы дуҫтарым» ҡаршылай, был ниндәйҙер себендәр, баш осонда ѳйѳрѳлгән тѳрлѳ йән эйәләре түгел. Эйе, мин уларҙың иртәнге ауыҙ итеү церемонияһына тап булдым. Был «сәскә» генә, ә «еләктәр» алда әле. Һәр тешләүҙәренән тәнең шешенеп сығыр ләпәктәр әлегә уянып ѳлгѳрмәгән.\nӘммә был ҡыйынлыҡтарға ла тѳрлѳсә ҡарарға була. Ҡайһы берәүҙәр күләүеккә баҫып та унда бысраҡ һыу, ә ҡайһылары йондоҙҙар сағылышын күрә. Мин һуңғыларына ҡайтып ҡалам. Бына йәшел үләнлектән тегендә-бында ѳлгѳргән еләктәр ҡыңғырауҙар кеүек аҫылынып ултыра. Улар ерҙән әллә ни бейек түгел һәм кеше ҡулына инеп ятҡансы үҙҙәренә табан эйелгәнде яраталар. Еләктәр ҙә кеше кеүек, үҙ үҫеш осорон кисерә: йәш саҡта йәшел, әҙерәк ѳлгѳргәс, йәш ҡыҙҙар кеүек алһыулана, ә инде бешеп еткәс, кѳс йыя, ҡатын-ҡыҙ кеүек һутлана, үҙенә ылыҡтыра. Ә инде ваҡытында ѳҙмәһәң, тѳҫѳ үҙгәрә, һыуланып әсей башлай. Тәбиғәттә лә тормоштағы кеүек - бѳтәһенең дә үҙ мәле бар. Мин еләкте эстәрәк - ҡояш тѳшмәгән урында йыйырға яратам. Бындай урында ул эрерәк тә. Еләктәр йәшел келәм ѳҫтѳнә һибелгән яҡут кеүек.\nҠул сираттағы еләкте һауытҡа һалған арала күҙҙәр икенсеһенә тѳбәлә. Кеше аяғы баҫмаған урынға эләкһәң, бер ҡыуаҡтан 5-6 еләк йыйып алаһың. Еләк ҡыуаҡлығы, үҙенең матурлығын күрә белгән ѳсѳн рәхмәт әйткәндәй, улар менән ҡаршылашмай ғына айырылыша. Ә бына ер еләген кѳс менән айырып алырға кәрәк. Шура ѳләсәйем сауҡалыҡ тирәләй үҫкән ҡайын еләген бигерәк ярата ине. Бындай урында еләктәр бигерәк тә хуш еҫле һәм һутлы була. Әсәйем менән ҡайын еләгенә биҙрәләр менән барған ваҡыттар ҙа була торғайны. Еләк йыйыуҙа уға тиңләшеүсе булмағандыр. Миңә лә зарланыу яҙыҡ булыр, ѳс литрлыҡ һауытым тулды ла инде. Ҡарт әсәйемдең нисек шатланғанын, ейәндәремдең ҡыҙылға буялған бит-ҡулдарын күҙ алдына килтереп, йылмайып ҡуйҙым. Әммә ҡайтыр алдынан ял итеп, тамаҡ ялғап алырға кәрәк. Юл ыңғайы дарыу үләндәре йыйырмын…\nАяҡтарым үҙҙәренән-үҙҙәре күҙ күреме ерҙә үҫкән ҡара кѳртмәле янына алып килде. Ә йыйырға һауыт юҡ. Целлофан пакетта иҙеләсәк. Бер ус, ике ус йыйҙым… Ах, ошондай ҡәнәғәтлек һәм ләззәттән нисек айырылмаҡ кәрәк! Ҡайын еләгенән айырмалы, ҡара кѳртмәлене бер урында ултырып та йыйып була. Ҡыуаҡлыҡ үҙенең еләктәрен ҡулсатыр кеүек ѳҫкә күтәреп, мә, кеше, ал, йыйырға иренмә генә, был бѳтәһе лә һинең һаулығың ѳсѳн, тип әйткәндәй ултыра… Ѳйгә еләк ауырлығынан ғына түгел, хис-тойғолар тәьҫиренән, кинәнестән һәм эҫенән иҙерәп ҡайтып индем.Тѳндә миңә урманда ҡалған ҡара кѳртмәленең ҡараһыу-шәмәхә күҙҙәре тѳшѳмә инде.\nИртә менән уяндым да: «Был ҡара еләктәр миңә ҡышын да тѳшкә инеп йѳҙәтерме икән?» - тип уйлап ҡуйҙым. Үҙ-үҙемә ҡолаҡ һалам. Ғәжәп: баш ауыртмай, тубыҡтар шығырҙамай. Ул- был осраҡҡа үҙемдең «дуҫтарымды» алайым да, тағы ла урманға еләккә сығып китәйем әле. Еләк артынан түгел, йәшлек артынан!


Сибай балалары – Ҡырымда » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Сибай балалары – Ҡырымда\n21.03.2019 Сибай балалары – Ҡырымда\nСибайҙан икенсе төркөм Ҡырымда ял итә. 250 бала 10 мартта юлға сыҡҡайны.\nЕвпаторийҙағы шифаханала ял итә улар. Бөтә уңайлыҡтары булған ике кешелек кенә иркен бүлмәләр, ашханалағы мул һәм витаминдарға бай ризыҡ, яҙғы йылы көндәр, диңгеҙ һауаһы – былар барыһы ла балаларҙың сәләмәтлегенә ыңғай йоғонто яһар, тигән ышаныс ҙур. Өҫтәүенә, фитотерапия, фиточай, аэротерапия, массаж, бассейнда йөҙөү кеүек дауалау процедуралары ла ҡаралған. Әлбиттә, балаларға иң оҡшағаны – диңгеҙ һыуы тултырылған бассейнда йөҙөү.\nЯл программаһына төрлө экскурсиялар ҙа ингән. Мәҫәлән, герой-ҡала Севастополгә, Халыҡ-ара пионерҙар лагеры «Артек»ка сәйәхәт, тәүге тапҡыр дельфинариумда булыу – быларҙың барыһы ла Сибай уҡыусыларының күңелендә мәңгелеккә уйылып ҡаласаҡ.\nИке аҙна һиҙелмәй үтеп тә бара. Тыуған яҡтарын һағынып та өлгөргән үҫмерҙәргә ҡайтырға ла күп ҡалманы. Шәмбе көнө улар ҡайтыр юлға сығасаҡ. Ҡара диңгеҙ буйында үткәргән көндәрен һағынып иҫләргә генә ҡаласаҡ.\nАвтор: Сажиҙә ЛОТФУЛЛИНА\n23.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Кәрәкһә ипотекаңды каникулға оҙат!\n23.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Ҡарсыҡты талағандар\n23.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Талпан, Өфөнән кит!\n23.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Кәрәкмәгән телевизорың булһа - төрмәгә тапшыр\n23.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Һөжүмсе Максим Рыбин китте\n23.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Хәлил ауылында әүҙем, өлгөр балалар йәшәй!\n23.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Кескәй Мәликәнең шатлығы\n23.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Яҙғы сәсеү - 2019: ялдарҙа 20 мең га ярауайҙар сәселгән\n23.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы 170 мең һумлыҡ һабаҡ\n22.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Cиреналар ҡысҡырасаҡ. Нишләргә?\n22.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Нефтекама түрәләре 1 миллион һум аҡса урлаған\n22.04.2019 - Яңылыҡтар таҫмаһы Һарыҡ хужаһы ниңә иланы?\n23.04.19 Кәрәкһә ипотекаңды каникулға оҙат!\n23.04.19 Ҡарсыҡты талағандар\n23.04.19 Талпан, Өфөнән кит!\n23.04.19 Кәрәкмәгән телевизорың булһа - төрмәгә тапшыр\n23.04.19 Һөжүмсе Максим Рыбин китте\n23.04.19 Хәлил ауылында әүҙем, өлгөр балалар йәшәй!\n23.04.19 Кескәй Мәликәнең шатлығы\n23.04.19 Яҙғы сәсеү - 2019: ялдарҙа 20 мең га ярауайҙар сәселгән\n23.04.19 170 мең һумлыҡ һабаҡ\n22.04.19 Cиреналар ҡысҡырасаҡ. Нишләргә?


Үҙеңдән башҡаны фәрештә тип бел » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Үҙеңдән башҡаны фәрештә тип бел\nҮҙеңдән башҡаны фәрештә тип бел 12.04.2013 // Йәмғиәт\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм Әбү Муса әл Әшәриҙе үҙенең, йәғни Аллаһ Тәғәлә илсеһенең, вәкиле итеп Йәмәнгә ебәрә. Уға сит ерҙә нисек итеп эш алып барыу алымдарын өйрәтә. “Иң беренсе “Лә Иләһә Илләл-лаһ!” һүҙенән башла”, — ти, әммә ваҡытын ҡуймай, сөнки ул ваҡытта Йәмәндә христиан һәм башҡа диндәр генә була. Был саҡырыу “Ҡөрьән Кәрим”дең тәғлимәте буйынса башҡарылырға тейеш. Ә изге китапта кешенең күңелен күркәм вәғәз, ипле, матур, мәғәнәле һүҙ менән генә яулап буласағы хаҡында әйтелә. “Башҡа дин әһелдәре менән бәхәскә ингән хәлдә лә, һәр нәмәне тәрәндән уйлап, аҡыл менән үлсәп һөйләргә кәрәк”, — тиелә.\n“Саҡырыуҙы ҡабул итеп килгән кешеләрҙе артабан намаҙға өйрәт”, — тигән сәхәбигә Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Йәнә ваҡытын ҡуймаған. Унан инде сәхәбигә сит ерҙә Ураҙаны, зәҡәтте һәм башҡа төшөнсәләрҙе, ғәмәлдәрҙе өйрәтеү бурысы ҡуйыла. Әммә тағы ла ошо эштәрҙең ниндәй ваҡытта үтәлергә тейешлеге тураһында белдерелмәгән. Был, мосолман ҡәрҙәштәр, шуны аңлата: Ислам диненә инеү тиҙ арала башҡарыла торған аҙым түгел. Хатта ки “Ҡөрьән Кәрим” дә 23 йыл дауамында төҙөлгән. Изгелек, сауап, гонаһты аңлатыуҙан башланған изге китап, мосолман ҡанундарының һәр береһенә ныҡлап туҡталып, “Исламда булырға риза булдыҡ” тигән төшөнсәне биргән аят менән тамамлана.\nАллаһ Тәғәлә Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмде пәйғәмбәр итеп ебәргәндә Ерҙә хәнифтәр бик аҙ булған. Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм йомшаҡ һүҙе, вәғәз-нәсихәте менән Рәсүлебеҙҙең бойороғон халыҡҡа ишеттерә башлағас ҡына кешеләр әкренләп Исламды ҡабул ҡыла башлаған. Ошо миҫал нигеҙендә, хөрмәтле ҡәрҙәштәр, дәүләт сәйәсәтенә бәйле диндән ситләшергә мәжбүр булған халҡыбыҙҙың әле әкренләп кире иманға ҡайтыуына ҡаршылыҡ күрһәтергә ярамай. Әгәр ҙә кемдер үткән ғүмерендә ниндәйҙер хата эшләгән, әммә тәүбә ҡылып Исламға килгән икән, уны ҙур шатлыҡ, ҡыуаныс менән ҡабул итергә тейешбеҙ, сөнки Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк бер хәҙисендә: “Тәүбәгә килгән әҙәмдең гонаһтарын Аллаһ Тәғәлә үҙе кисерә”, — тигән. Тимәк, беҙ, хөрмәтле ҡәрҙәштәр, мәсеткә яңы йөрөй башлаған кешеләрҙе “элек һин улай инең, тегеләй ҡыландың” тип әйтеп, кәмһетергә тейеш түгелбеҙ. Киреһенсә, уға рәхмәт уҡыһаҡ, төрлө яҡлап ярҙам күрһәтһәк, ғилемен, иманын арттырыу өсөн бергәләп көрәшһәк, хәйерле булыр. Мосолман кеше икенсе мосолмандың уңышына шатлана, кәмселеген күрһә, көйөнә һәм етешһеҙлектәренән ҡотҡарыу өсөн барлыҡ көсөн һалырға бурыслы. Халҡыбыҙҙың “Үҙеңдән башҡаны әүлиә тип бел” тигән матур әйтемен дә онотмайыҡ. Уның нигеҙендә ҙур хикмәт ята.\nАллаһ Тәғәлә һәммәбеҙгә лә бер-беребеҙгә хөрмәт, ихтирам күрһәтеп йәшәргә насип итһен. Амин.


Хеҙмәт кешене биҙәй, тигән әйтем бөгөн үҙ асылында ҡаламы? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Хеҙмәт кешене биҙәй, тигән әйтем бөгөн үҙ асылында ҡаламы?\n02.05.2014 Хеҙмәт кешене биҙәй, тигән әйтем бөгөн үҙ асылында ҡаламы?\nТарихын сурытып, һөйләп-фәлән тормаҫҡа ла була, “Первомай” – Хеҙмәтсәндәрҙең теләктәшлек көнө, эшселәр хәрәкәте булараҡ, XIX быуат аҙаҡтарында барлыҡҡа килә. Тәүлегенә 8 сәғәтлек эш көнө талап итеп, тәүҙә Австралия кешеләре майҙанға сыға. Шулай башлана. Урамдарҙа шаулы байрам үткәреүҙән бигерәк, 1 май тәбиғәткә сығып ял итеү менән дә иҫтә ҡалған. Шулай уҡ, ҡар шул тирәгә тамам иреп бөткәнлектән, өй тирәләрен, ихата-баҡсаларҙы таҙартыу ҙа май байрамдары “өлөшө”нә тейә торғайны.\nХеҙмәт һүҙе тәрән мәғәнә менән бирелә был датала. Ул һүҙ айырыуса өлкән быуын өсөн үтә лә әһәмиәтлелер. “Эй-ййй, эшләнек тә инде, ял да бик һирәк эләкте, бар эште ҡул көсө менән башҡарҙыҡ”, – тип хәтерләй һәр оло кеше бөгөн йәшерәк сағын. “Эш юҡ, эшһеҙлек йонсота, тип ултырыу ҡайҙа”, – тигән һүҙ менән ҡеүәтләй уны әңгәмәсеһе.\nАлда – биш йыллыҡ план\nБер әҙәби әҫәрҙәге шиғри юлдар хәтеремдә ҡалған. Ауыр эштән йонсоған ҡатын шулай һамаҡлай:\nБер ҡулымда балам илай,\nИкенсеһен быҙау ялай,\nАртта иҫерек Ғилуан,\nАлда – биш йыллыҡ план.\nАңлағанһығыҙҙыр, йәш балалы, ире эсергә яратҡан ҡатынға колхоз эшенә сығып, планын үтәү бурысы ҡуйылған. Автор тормош ысынбарлығын күрһәткән ошо дүрт юллығында.\nБиш йыллыҡтар (пятилетка) эшселәр өсөн әллә ни еңелдән булмағандыр. Уның ҡарауы ил ҡаҙаныштары күҙгә күренерлек. Һөҙөмтәләрҙе архивтан эҙләмәйенсә лә табырға мөмкин – бөгөн сығанаҡтар күп. СССР-ҙы иҡтисади яҡтан тиҙ үҫтереүҙе төп шарт итеп алған “биш йыллыҡтар”ҙың тәүгеләре илде индустриаллаштырыуға бәйле булған.\nБеренсе биш йыллыҡта (1929 – 1932 йй.) уҡ дүрт йылда тулайым сәнәғәт продукцияһы ике тапҡырға арта. Предприятиелар һаны уғата етеҙ үҫә, мәҫәлән, Ивановола ул саҡта Европалағы иң ҙур Меланж комбинаты төҙөлөп, эш башлай, автомобиль, трактор заводтары, “Уралмаш” асыла, Урта Азияға тимер юл һалына. 1930 йыл аҙағына илдә эшһеҙ кеше ҡалмай.\nТәүге биш йыллыҡты тамамлап килгәндә Иосиф Сталин бер сығышында былай тигән: “Беҙ алдынғы илдәрҙән 50 – 100 йылға артта ҡалғанбыҙ. Ошо араны ун йылда үтергә кәрәк. Беҙ йә шуны эшләйәсәкбеҙ, йә беҙҙе тапап китәсәктәр”.\nИкенсе биш йыллыҡта (1933 – 1937 йй.) илдә стахановсыларҙың “Удар хеҙмәт өсөн” хәрәкәте башлана. Стахановсылар тураһында әҙ генә һуңғараҡ әйтелер.\nӨсөнсө биш йыллыҡтың (1938 – 1941 йй.) тәүге өс йылында тулайым сәнәғәт продукцияһы – 45, машиналар эшләү күләме 70 процентҡа арта. Тик был осор Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән өҙөлә. Биш йылға тәғәйенләнгән планды үтәү 1946 йылда дауам ителә. СССР-ҙы һуғыштан һуң тергеҙеү бурысы ҡуйыла. Һәр тармаҡта ла һуғыштан алдағы күрһәткестәргә ирешелә. Хатта атом ҡоралы барлыҡҡа килә.\nАлтынсы биш йыллыҡ осоронда Уралда, Ҡаҙағстан, Көнбайыш Себерҙә, шул иҫәптән Башҡортостанда ла сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштереү башлана. Донъяла тәүге яһалма ер юлдашы осорола. Артабан совет космонавы тәүгеләрҙән булып йыһанға ла оса. Пландарҙы үтәү хеҙмәт кешеһенә стимул бирә, дәртләндерә.\nБиш йыллыҡтарҙың барыһында ла килем артыуы күҙәтелә. Предприятиелар асылыуы, яңынан-яңы технологиялар барлыҡҡа килеүе, ҡыҫҡаһы, йәшәйештең камиллашыуы күренә. Шулай тотош 11 “биш йыллыҡ” үтә. Ун икенсеһе лә – 1986 – 1990 йылдарға иҫәпләнгәне – ярайһы ҙур ниәттәр менән башлана һәм яҡшы яҡҡа үҙгәрештәргә ынтылыш һаҡлана, торлаҡ төҙөү мәсьәләһе төп бурыс итеп ҡуйыла. Тик ҡайһылыр ерҙә абынғанбыҙ… Ун өс булырға тейеш бит ине улар. Партия 2000 йылға һәр ғаиләне торлаҡлы итеү маҡсатын ҡуйғайны. “Перестройка” һәләкәткә әйләнде лә ҡуйҙы – илебеҙ территорияһы тарайҙы. “Биш йыллыҡ”тар бөгөн дә элеккесә дауам итһә, хөрриәттә генә йәшәр инек һымаҡ. Эшһеҙлек, торлаҡһыҙлыҡ, етәкселек араһында таралған миллионлаған һумлыҡ ришүәтселек, әхлаҡһыҙлыҡ һ.б. шундай кире күренештәр ҙә булмаҫ ине, моғайын. Кеше баш баҫып эшләп тик йөрөр ине.\nХеҙмәтсән халыҡтың эшен баһалау “таяҡ”тан (хеҙмәт көнөн билдәләү) башланһа ла, бер рәттән “маяҡ”тар ҙа булған, депутаттар ябай эшсәндәр араһынан да һайланған, иң уңғандарға ял йорттарына юлламалар ҙа бирелгән, сират буйынса бушлай торлаҡ алыуҙы әйтеп тораһы ла түгел. Илебеҙ үҫәлер, ысынлап та. Ни өсөн тигәндә, баяғы “таяҡ” күп үҙгәрештәр кисереп, бөгөн уртаса 30 мең һумға (ил буйынса эш хаҡы) тиклем килеп еткән бит.\nБөгөн Стаханов кеүек эшләүсе бармы икән?\n1935 йылдың 31 авгусында 29 йәшлек Донбасс шахтеры Алексей Стаханов үҙенең сменаһында биш сәғәт тә 45 минутта 104 тонна күмер сығарып, нормаһын (ете тонна тейеш була) 14 тапҡырға арттырып үтәгән. Тап ошо рекорд СССР-ҙа хеҙмәт етештереүсәнлегенә ҙур йоғонто яһай. Һәм башлана…\nӘйткәндәй, “Правда” гәзитенең хатаһы арҡаһында Стахановтың исеме лә үҙгәрә – рекорд ҡуйғансы ул Андрей була. Ул эшләгән Украиналағы Ворошиловград өлкәһенең Кадиевка ҡалаһы (хәҙер Луганск өлкәһенең Стаханов ҡалаһы) биләмәһендә урынлашҡан “Центральная-Ирмино” шахтаһы бер ваҡытта ла алдынғылар рәтендә һаналмаған. Шулай ҙа рекорд ҡуйылған, күрһәткестәр аҡҡа ҡара менән яҙып теркәлгән. Бөгөн ҡайһы берәүҙәр был ваҡиғаның алдан уйлап эшләнгәнен, ойошторолған булыуын, Стахановҡа ул саҡта өс кеше ярҙам итеүен һөйләп тарата. Булғаны – булған. Элеккене соҡорға шәптәр күп. Уның ҡарауы, ябай шахтер ҡаҙанышынан һуң тотош илдә бер хәрәкәт старт ала. Стахановсылар тип атай үҙҙәрен халыҡ хужалығының төрлө тармағында яңынан-яңы рекорд ҡуйыусылар. Стахановтың рекордын да тиҙ арала үтеп китеүсе табыла. Горбатюк атлы шахтер сменаһына 405 тонна күмер сығарһа, унан һуң Борисов тигәне 800 тонна менән нормаһын 46 тапҡырға арттырып үтәй. Әлбиттә, рекордсыларҙың матди хәле лә күҙгә күренеп яҡшыра. Бәлки, бөгөн дә шундай алым индерергәлер – эшең буйынса рекорд ҡуяһың икән, эш хаҡың да бишләтә, унлата арттырыла. Юҡһа, әҙерәк эшләп, күберәк хаҡ һорап йөрөүселәр ҙә юҡ түгел.\nЮғары күрһәткестәргә өлгәшкән совет эшселәренә сит илдәр ҙә “ҡармаҡ” һала башлай. Мәҫәлән, Горький автомобиль заводының тимерсеһе Александр Бусыгинды рекорд ҡуйғандан һуң Американан автомобиль заводы хужаһы Генри Форд (фамилияһынан аңлағанһығыҙҙыр, уның “Форд”тары бөгөн дә популяр) үҙенә саҡыра, эш хаҡын алтын менән түләргә вәғәҙә бирә.\nӘммә: “Беҙҙең өсөн тыуған ер алтындан ҡиммәт”, – тигән яуап ала. Бусыгин бер сәғәттә 112 – 126 бөгөмлө вал (коленчатый вал) сүкей, ә американдар – 100-ҙө.\nТағы бер шундай стахановсы – Мариуполдә ҡорос иретеүсе Макар Мазайҙы – немец фашистары Германияға алып китмәксе була, язалап та ризалығын ала алмағас, атып үлтерәләр.\nҠатын-ҡыҙҙар “стахановсы” булмай ҡаламы! Иң тәүге тракторсыларҙың береһе Прасковья Ангелинаның исеме лә һәр саҡ почет таҡтаһында тора. Тик, үкенескә күрә, үҙен йәлләмәй эшләүе, ауыр машина майҙары, яғыулыҡтар һулауы сәләмәтлеген ҡаҡшата – һөҙөмтәлә ул бауыр циррозынан вафат була.\nИваново туҡыусылары Евдокия менән Мария Виноградовалар бер юлы тәүҙә – 70, унан 100, 144, 216 туҡыу станогын хеҙмәтләндереүгә өлгәшә.\nСтахановсылар хәрәкәтенең мөһимлеген билдәләп, Иосиф Сталин 1935 йыл аҙағында Кремлдә сығыш яһағанында тормоштоң яҡшырыуын, йәшәүе күңеллерәк була барыуын әйтә (“Жить стало лучше, товарищи. Жить стало веселее” фразаһы аҙағыраҡ “ҡанатлы” һүҙгә әйләнә).\nАмериканан Линкольн университеты Андрей-Алексей Стахановтың фотоһын һорай, баҡһаң, улар бөйөк кешеләрҙең портреттары янына беҙҙең шахтерҙы ла ҡуйырға ниәтләгән икән.\n“Стахановсы”ларҙан тыш, “биш йөҙсөләр”, “меңселәр”, “скоростники”, “черкасовсылар” (1943 йылда Сталинградта балалар баҡсаһы эшсеһе А. Черкасованың башланғысы менән асылған илде тергеҙеү буйынса ирекмәндәр бригадаһы) һәм башҡа хеҙмәт хәрәкәттәре барлыҡҡа килгән.\nАртыҡ тырышып эшләү, маяҡ булырға ынтылыу, социалистик ярыштар һәр ваҡыт ыңғай күренеш булмаған шул. Бында ла ниндәйҙер күҙ буяуҙар, мутлыҡтар осраған. Күп осраҡта “стахановсы”ға бер туҡтауһыҙ рекордтар ҡуйыуы ауырға төшкән, ҙур ҡаҙанышы өсөн ҡуйылған яңы планын үтәй алмағандары ла булған. Ҡайһы берҙә ярышҡан предприятиеларҙа сифат яғы аҡһаған.\nТик нисек кенә булмаһын, рекордтар, күрһәткестәрҙе арттырыуға ынтылыу илдә хеҙмәт етештереүсәнлеген күтәрергә, резервтарҙы асыҡларға булышлыҡ иткән, тәртипте яҡшыртҡан.\nНаталья АКИНДИНОВА, Юғары иҡтисад мәктәбенең “Үҫеш үҙәге” институты директоры:\n– Бөгөн хеҙмәт һөҙөмтәлелеген күтәреүҙең иң мөһим ысулы – эшселәрҙе матди дәртләндереү. Тик был дәүләт яуаплылығында түгел, ә айырым компания эсендә булырға тейеш. Власть, үҙ сиратында, бындай предприятиеларға булышлыҡ итергә мөмкин. Өлгөлө фабрикалар төҙөү кәрәк. Мәҫәлән, ул эште һәм етештереүҙе юғары һөҙөмтәле итеп ойоштороу буйынса менеджерҙар уҡытыу буйынса булыуы мөмкин.\nСит ил туристары СССР-ға килгәндә йыш ҡына Донбасс шахтерҙарына инеп сыға торған булған. Шундайҙарҙан берәү, Андре Жид тигән яҙыусы хәтирәләр китабында, Стаханов тураһында иҫкә алып, былай тип яҙған: ”Ул һигеҙ көнлөк эште биш сәғәттә тамамлай алған. Был тап шул биш сәғәтлек эште һигеҙ көнгәсә һуҙырға планлаштырыуҙы аңлатмаймы? Минең һорауыма яуап бирмәнеләр. Минең ишетеүемсә, бер төркөм француз турисы, совет шахтерҙарын дуҫтарса алмаштырып, бер ниндәй көсөргәнешһеҙ, үҙҙәре лә белмәҫтән, Стаханов нормаһын (рекордын – авт.) үтәгән”. Бындай яҙмалары өсөн Андре әфәндене СССР-ға башҡа индермәгәндәр.\nСовет осороноң хеҙмәткә ҡағылышлы иң таралған плакаты, моғайын да, “Хеҙмәткә дан!” булғандыр. Йәнә лә “Биш йыллыҡты дүрт йылда үтәрбеҙ!”, ”Ҡатын-ҡыҙҙар колхозда – ҙур көс”. Шуныһы ҡыҙыҡ: бөгөн оҡшаш плакаттар осрамай, рекламаныҡынан башҡа.\nСоциалистик Хеҙмәт Геройы исеменә барлығы 20 605 (ҡайһы бер сығанаҡтарҙа – 21 560) кеше лайыҡ булған. 20 кешегә юғары баһа үлгәндән һуң бирелһә, төрлө сәбәптәр менән 122 кавалерҙан кире алына.\nИң беренсе герой – Сталин. 1939 йылда наградлана. Икенсеһе – ҡорал конструкторы Василий Дегтярев. Герой исеме ике уҡыусыға ла тапшырылған. Улар – мамыҡ йыйыуҙағы ҡаҙаныштары өсөн пионер дружинаһы етәксеһе, 15 йәшлек Торсонали Матказимов (Тажикстан) менән сәй йыйыусы, 16 йәшлек Нателле Челебадзе (Грузия).


Нисек дөрөҫ хәрәкәт итергә?\n23 Июль 2019, 20:30\nБелорет районынан Мәҙинә исемле ханым шылтыратып, скандинав йөрөшө тураһында тулыраҡ мәғлүмәт яҙыуыбыҙҙы һораны: “Ауылыбыҙҙа байтаҡ ҡатын-ҡыҙ Өфөнән махсус таяҡтар алдырып, был спорт төрө менән шөғөлләнә башланы, минең дә ситтә тороп ҡалғым килмәй. Скандинав йөрөшөнөң файҙаһы нимәлә, таяҡтарҙы нисек һайларға, нисек дөрөҫ хәрәкәт итергә? Ошо турала ентекләберәк яҙһағыҙ ине”, – тип ҡыҙыҡһынды ул.\nҺуңғы йылдарҙа скандинав йәйәү йөрөү алымы менән мауығыусылар күбәйеп китте. Тәүҙәрәк ҡулдарына саңғы таяғы тотоп, саңғыһыҙ йәйәү йөрөүселәрҙе осратыу ирмәк күренә ине, хәҙер был спорт төрө популярға әйләнде: ауыл-ҡалаларҙа, бигерәк тә олораҡ быуын кешеләре скандинав йөрөшө менән ныҡлап шөғөлләнә башланы.\nСкандинав йөрөшө борондан килә, ҡулдарына таяҡ тотоп атлаған көтөүсе һәм йәйәүле сәйәхәтселәргә бәйле тип иҫәпләнә. Айырыуса тауҙарҙа, соҡор-саҡырлы ерҙән хәрәкәт иткәндә уңайлы. Бер түгел, ике таяҡ тотоп атлауҙың сәләмәтлек өсөн ныҡ файҙалы икәнлеге асыҡланғас, уҙған быуат аҙағынан бар донъяға киң тарала башлай. Уны “төньяҡ йөрөшө”, “норд йөрөшө”, “фин йөрөшө” тип тә атайҙар. Һуңғыһы юҡҡа түгел, биш миллион ярым халҡы булған Финляндияла бер миллионға яҡын кеше был шөғөлгә мөкиббән. Халыҡ-ара скандинав йөрөшө ассоциацияһының штаб-фатиры ла ошо илдең Вантаа ҡалаһында урынлашҡан. Әйткәндәй, иң беренсе скандинав йөрөшө физик әүҙемлектең бер төрө булараҡ ҡына иҫәпләнә, ә 90-сы йылдарҙа Марк Кантан йәйәү йөрөүҙең был алымы буйынса пособие сығарғас, ул спорт төрө булараҡ таныла һәм киң тарала.\nБыл спорт төрө менән шөғөлләнеү өсөн бер генә инвентарь кәрәк – таяҡтар. Улар саңғыныҡынан ҡыҫҡараҡ һәм һығылмалыраҡ була. Икенсе айырмаһы – махсус формалағы темляк (бармаҡһыҙ бирсәткәне хәтерләтә) ҡуйыла, йәғни һапҡа тағылған элмәк, һәр саҡ ус менән ҡыҫып тотмаҫҡа ирек бирә. Башҡортса әйткәндә – бөлдөргө.\nТаяҡ телескопик (шыуҙырмалы торбаларҙан) булһа, оҙонлоғон һәр кем үҙенә ярағанса көйләй. Бер бөтөн итеп яһалған икән, һатып алғанда йә ҡулдан яһатҡанда уҡ ентекләп ҡарау һәм һайлау мотлаҡ. Бының өсөн кешенең буйын 0,66-0,7 коэффициентына ҡабатларға кәрәк. Мәҫәлән, буйығыҙ 165 сантиметр икән, 0,66-ға ҡабатлайбыҙ ҙа, 109 – 115 сантиметр килеп сыға. Таяҡ буйға тура килмәй икән, тубыҡ, арҡа һәм шайтанашыҡҡа көс төшә. Оҙонораҡ булған һайын йөкләнеш тә арта бара икән.\nСкандинав йәйәү йөрөү алымының бәләкәй генә үҙенсәлеге лә бар: һул аяҡтың үксәһе ергә баҫҡанда, уң ҡулдағы таяҡ уның менән бер һыҙаттараҡ булырға тейеш. Ергә үксә менән баҫырға кәрәк, шунан ғына ауырлыҡ аяҡ осона күсерелә.\nСкандинав йөрөшө өс төргә бүленә:\n* сәләмәтлекте нығытыу өсөн. Исеменән үк күренеүенсә, көсөргәнеш бик аҙ булырға тейеш. Яңы шөғөлләнә башлаған оло кешеләр өсөн аҙнаһына ике тапҡыр, 15-30 минуттан да арттырмай йөрөүҙән башларға кәңәш ителә.\nТөп шарт – тән яҙып рәхәтлек килтергән шөғөл сиктәрен үтеп хәлһеҙләндергән күнекмәгә әйләнмәҫкә тейеш.\n* уртаса көсөргәнештә. Быныһы инде сәләмәтлеккә бәйле проблемаһы булмаған кешеләргә һындарын камиллаштырыу, мәҫәлән, ябығыу йәки мускулатураны нығытыу өсөн ҡуллана.\n* ҙур көсөргәнештә. Саңғысы-лар ҡар булмаған осорҙа күнекмә-ләрҙе ошо рәүештә үткәрә йә башҡа атлеттар сыҙамлыҡтарын арттыра.\nСкандинав йөрөшөнөң һаулыҡҡа файҙаһы һанап бөткөһөҙ. Ул айырыуса остеохондроз, сколиоз, үпкә сирҙәре, арҡа, иңбаш, муйындың хроник һыҙлауы, дистония, Паркинсон сире, невроз һәм депрессия, йоҡоһоҙлоҡ, артыҡ ауырлыҡтан яфаланыусыларға кәңәш ителә. Остеопороз, атеросклероз, гипертония кеүек ауырыуҙарҙы иҫкәртеү өсөн дә киң ҡулланыла. Бындай алым менән йәйәү йөрөгәндә мускулдарҙың 90 проценты тонуста тотола, кәүҙәнең өҫкө һәм аҫҡы өлөштәре берсә күнекмә ала. Ябай атлау менән сағыштырғанда, 46 процентҡа күберәк калориялар яна, хәрәкәт иткәндә, тубыҡ һәм умыртҡа һөйәгенә һис тә кәрәкмәгән көсөргәнеш кәмей, йөрәк һәм үпкә эшмәкәрлеге, координация яҡшыра. Бынан тыш, скандинав йөрөшө – һынды дөрөҫ тоторға ғәҙәтләнеү өсөн иң ҡулай күнекмә. Ике таяҡҡа таянғас, спортсылар ҙа, терәк-хәрәкәт ағзалары сирҙәренән яфаланыусылар ҙа шөғөлләнә ала. Өҫтәүенә саф һауала йөрөү – үҙе үк сихәт.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - СЕБЕР КИТӘ ИРҘӘР СЕБЕР КИТӘ ҠЫҘҘАР... - 2020 - Мәҡәләләр\nБашҡорт халҡында бер кинәйәле хикәйәт бар: бер ҡарт урам буйында үҙенең улын сыбыҡ менән ҡайыҙлай икән. Үтеп барған һылыу: "Бабай, ниңә үҫеп бөткән улыңды сыбыҡлайһың?" - тип һорағас: "Бына, ҡушмайынса бер нәмә лә эшләмәй бит", - тигән ти. Ҡыҙ көлөп: "Сыбыҡла, әйҙә, үҙе белеп эшләгәнгә тиклем", - тип көлөп, китеп барған. Һуңғы ваҡытта Башҡортостанда барған ваҡиғалар ағышы ошо хикәйәтте иҫкә төшөрә, сөнки бөтөн ерҙә республика Башлығының ауыҙынан берәй һүҙ сыҡһа, шунда уҡ эләктереп алып, тормошҡа ашыра йәки үтәй башлайҙар. Әйтерһең дә, быға тиклем ул проблема булмаған да. Радий Хәбиров республиканан ситкә сығып эшләүсе вахтовиктар тураһында бер нисә тапҡыр һүҙ ҡуҙғатҡайны, йәмәғәтселек уны шунда уҡ элеп алды. Һәр кем ниндәйҙер мөғжизәгә өмөтләнде. Әйтерһең дә, республика етәксеһе тылсымлы таяғын һелтәп ебәрә лә, вахта ысулы менән эшләүселәр шунда уҡ тыуған ерҙәренә ҡайтып төшә. Әммә мәсьәлә улай ғына хәл ителерлек түгел шул.\n"Электронная газета" базаһында үткәрелгән матбуғат конференцияһына йыйылыусылар был проблемаға төрлө яҡтан ҡараш һалырға тырышты. Республиканың профилле министрлыҡтары белгестәре лә, вахтала эшләүселәр ҙә, уларҙың тормош иптәштәре лә ҡатнашты унда.\nБашҡортостан Республикаһының ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары Фәнүр Шәйхисламов белдереүенсә, статистика мәғлүмәттәренә ярашлы, бөгөн республиканан ситтә 150 мең кеше ваҡытлыса, йәғни 2-3 ай ҡайтмай эшләй. Күпселегенең эш урыны Төмән өлкәһендә, Ханты-Манси, Ямал-Ненец автономиялы округтарында.\nСтратегик тикшеренеүҙәр институты социологтары вахтовиктарҙың социологик портретын бына нисек һүрәтләй: "Ғаиләле 35-45 йәштәрҙәге ир-ат. Ауыл ерендә йәшәй. Белеме - урта һөнәри. Бик йыш техник һөнәргә лә эйә. Нефть йәки газ компанияһында тир түгә. Ҡатын-ҡыҙҙар, киреһенсә, 18-35 йәшлек. Бик йыш айырылған була. Вахта осоронда балаларын ата-әсәһенә ҡалдыра. Дөйөм туҡланыу, хеҙмәтләндереү (мәҫәлән, поездар проводницаһы) өлкәһендә эшләй". Фәнүр Рәфис улы республикала 42 мең вакансия булыуын билдәләп, вахта буйынса эшкә китеүселәрҙе "оҙон аҡса артынан баралар" тип билдәләүе, әлбиттә, был категорияға ҡараған граждандарҙың ҡатындарына оҡшамай. Ире ЯНАО-ла вахтала эшләгән Анна Чезова ир-аттарҙың вахта тормошоноң да еңелдән булмауына бик күп миҫалдар килтерҙе: "Улар оҙон аҡса артынан китмәй, ә ғаиләһен аҫрау, балаларына лайыҡлы тормош тәьмин итеү ниәтенән ситкә китә", - тип, ул декретта ултырғанында иренең бер айҙа 12 мең һум эш хаҡы алып ҡайтып, шунан һуң вахта менән эшләргә сығып китеүен һөйләне. Шулай уҡ ул белгестәргә төрлө тармаҡтарҙа тариф сеткаларының һуңғы тапҡыр ҡасан үҙгәртелеүе менән ҡыҙыһынғандары бармы икәнен дә белеште.\nБашҡортостан Республикаһының сәнәғәт һәм энергетика министры урынбаҫары Урал Насибуллин белдереүенсә, бөгөн иҡтисад секторында эш хаҡы айына уртаса 42 мең һум тәшкил итә. Иң юғары күрһәткес нефть сәнәғәтендә - 74 мең һум. Тире-күн сәнәғәтендә - 32, еңел сәнәғәттә - 18 мең һум. Яғыулыҡ-энергетика комплексында эш хаҡтары ҙур, әммә был тармаҡтар ни бары 9 процентты ғына алып тора. Төмән, ХМАО, ЯНАО-ла уртаса эш хаҡтары айына 71-100 мең һум тәшкил итә. Өфө ҡалаһы Халыҡтың мәшғүллек үҙәге дәүләт ҡаҙна учреждениеһы директоры Рәзинә Насырова бөгөн баш ҡалала 23 меңдән ашыу вакансия булыуын, уларҙың 80 проценты самаһы эшсе һөнәрҙәренә тура килеүен билдәләне. Мөрәжәғәт иткән 1400 кешенең 400-ө эшкә урынлаштырыла, шул иҫәптән 200-ө - Мәскәү, Санкт-Петербург, Төмән, Сорғот, Краснодар ҡалаларына вахта ысулы менән эшләргә ебәрелә. Унда эш хаҡтары беҙҙәгегә ҡарағанда 1,5-2 тапҡырға юғарыраҡ. Мәҫәлән, ХМАО-ла водитель-машинист 50 мең һумдан ашыу эш хаҡы алһа, Өфөлә ул 29 мең самаһы ала. Электромонтажсы вахтала 100 мең һум алһа, Өфөлә был күләм - 42 мең һум.\nЭйе, бер ай эшләп, бер ай өйҙә ятыу ысулы был осраҡта үҙен аҡламай, шуға күрә вахтовиктар тотош 3-4 ай эшләп ҡайтырға тырыша. Хатта 8 айға 10 көн генә ял итеүселәр ҙә бар. Әлбиттә, бындай режим уларҙың сәләмәтлегенә лә йоғонто яһамай ҡалмай. "Вахтала эшләүселәр өсөн ниндәйҙер социаль гарантиялар булдырылһын ине. Улар аҙ ғына ваҡытҡа ҡайтып киткән арала дауаханаға табипҡа яҙылып өлгөрөп булмай. Яҙылған хәлдә лә, башҡа табиптарға күренеп өлгөрә алмайҙар", - ти Анна Чезова. "Улар бит икенсе төбәктә эшләй, һалымды ла унда түләйҙәр, ә ни өсөн башҡалар кеүек республикала социаль гарантияларға эйә булырға тейештәр һуң?" - тип һорау биреүселәр ҙә булыр. Әммә вахтовиктарҙың эшләп алып ҡайтҡан аҡсаларын республикала тотоноуҙарын да оноторға ярамай. Шулай уҡ уларҙың Башҡортостан дауаханаларында хеҙмәтләндерелеүе лә аҡсаны урында ҡалдырыуҙың бер ысулы.\nМатбуғат конференцияһында күтәрелгән проблемаларҙың тағы береһе - ул граждандарҙың ниндәй килешеү нигеҙендә эшләүе. Шул уҡ Анна Чезова белдереүенсә, Пенсия фонды хеҙмәткәре менән һөйләшкәндә ул шуны асыҡлай: баҡтиһәң, ваҡытлы килешеү нигеҙендә эшләүселәр үҙҙәре лә һиҙмәҫтән "тоҙаҡҡа" эләгә икән. Аныҡлап әйткәндә, ваҡытһыҙ килешеүҙе кеше бер тапҡыр төҙөй ҙә, шул нигеҙҙә эшләп тик йөрөй, әммә уның буйынса эш хаҡы түбәнерәк. Ыңғай яғы - эшләгән ваҡытың да, ялға ҡайтҡан ваҡытың да стажға инә. Ваҡытлы килешеү билдәле бер ваҡытҡа ғына төҙөлә (мәҫәлән, ярты йылға, бер йылға), һуңынан ҡабат-ҡабат оҙайтыла. Был килешеүгә ярашлы эш хаҡы ҙурыраҡ, ләкин өйҙә ял итеп ятҡан ваҡыт стажға инмәй. Күптәр был хаҡта, әлбиттә, белмәй һәм күберәк аҡсаға алданып эшләй бирә, ә пенсияға сығырға ваҡыт еткәс, ошо мәлдәр асыҡлана һәм тағы ла нисәлер йыл эшләргә тура килә. Тимәк, вахта ысулы менән эшләргә теләүселәргә хоҡуҡи белем дә, алдан махсус ойошмалар һәм ведомстволарҙа консультация алыу ҙа кәрәк. Бындай вариант булыу ихтималлығы хаҡында хатта сарала ҡатнашыусы министрлыҡ вәкилдәре лә хәбәрҙар булмай сыҡты.\n"Беҙҙә гастарбайтерҙар эшләй. Түбән эш хаҡына ла ризалар. Уларҙы ҡабул итмәйенсә, үҙебеҙҙең кешеләргә ҙурыраҡ эш хаҡы түләп, республикала ҡалдырып булмаймы?" тип тә һорау бирҙе журналистар. Баҡтиһәң, сит ил эшселәрен йәлеп итеүгә махсус квота бар һәм был исемлек федераль миграция хеҙмәте тарафынан раҫлана икән. Уға ярашлы, төҙөлөшкә - 20, ауыл хужалығына - 50, сауҙаға 30 процент гастарбайтер ҡабул ителә ала. Ә инде транспорт тармағында уларҙың күләме 28 проценттан артмаҫҡа тейеш. Шундай бартер килеп сыға: Башҡортостан күрше өлкәләр, Рәсәйҙең башҡа төбәктәре өсөн кадрҙар әҙерләй, ә беҙҙе сит ил граждандары хеҙмәтләндерә. Федераль кимәлдә хәл ителгән мәсьәлә булғас, уларҙан да баш тартып булмайҙыр, күрәһең. Шулай уҡ үҙебеҙҙең ир-егеттәрҙе, ҡатын-ҡыҙҙарҙы вахта менән эшләүҙән дә баш тартырға мәжбүр итеп булмай, сөнки был уларҙың конституцион хоҡуғы. Уларҙы тыуған яҡтарға ҡайтарыу ҙа мөмкин түгел - дәүләт лайыҡлы эш хаҡы менән дә тәьмин итә алмай. Бының өсөн яңы эш урындары, булғандарын үҙгәртеп ҡороу, заманға яраҡлаштырыу талап ителә. Тағы шуныһы бар: Башҡортостан элек-электән ауыл хужалығы төбәге булараҡ билдәле һәм халыҡтың 40 проценты самаһы ауыл ерендә йәшәй. Бөгөн иһә ауыл ерендә производство юҡ, тимәк, эш тә, аш та юҡ кимәлендә. Эш урындары булғандарҙың да эш хаҡы ҡала менән сағыштырғанда күпкә түбән. Шуға ла ауыл ир-егеттәренең күпләп Себергә китеүе лә осраҡлы түгел. Был йәһәттән Республика Башлығы Радий Хәбировтың Башҡортостандың һәр районында, дөйөм алғанда, барлығы 50 индустриаль, сәнәғәт һәм агросәнәғәт паркы төҙөү тураһында стратегик бурыс ҡуйыуы юҡҡа түгел. Уларҙа яңы эш урындары һәм юғары эш хаҡтары булыр, тип күҙаллана. Әммә бының өсөн ҙур аҡсалар, инвестициялар кәрәк. Һәм был тиҙ арала ғына башҡарыла торған эш түгел, ул йылдарға һуҙыласаҡ. Ә балалар, ғаиләләр бөгөн ашарға, кейенергә, лайыҡлы йәшәргә теләй... Шуға ла вахтовиктар һәм уларҙың ғаиләләре әлегә Республика Башлығы Радий Хәбиров вәғәҙә иткән сәй янындағы осрашыуҙы көтә...\nЯҙылған: 03.02.20 | Ҡаралған: 431


Бөгөн Өфөлә мәҙәниәт һәм сәнғәт ветерандарына ярҙам марафонына йомғаҡ яһала. «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтәсәк Гала-концертта эстрада, театр һәм кино йондоҙҙары сығыш яһай. Саранан йыйылған сығымдар ярҙамға мохтаж оло йәштәге сәнғәт эшмәкәрҙәрен дауалауға йүнәлтелә.\nРоза Кәримова ғүмеренең 35 йылын театрға бағышлай. Актриса лирик-драматик, комик-сатирик ролдәрҙе лә берҙәй уңышлы башҡара. Роза Кәримова башҡарыуындағы Джульетта, Нина Заречная кеүек бик күп образдарҙы өлкән быуын тамашасыһы бөгөнгөләй хәтерләй. Әммә ул ваҡытта актерҙар сәхнәлә генә сығыш яһамай. Уларға йыш ҡына ялан шарттарында ла уйнарға тура килә.\n«Сәнғәт кешеләре» хәйриә фонды былтыр «Ижади саҡырыу» акцияһын башлап ебәргәйне. Марафонға 500-ҙән ашыу кеше ҡушылды. Бөгөн кис «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтәсәк Гала-концертҡа ла билет һатып алып һәр кем ярҙамға мохтаж оло йәштәге сәнғәт эшмәкәрҙәрен дауалауға үҙ өлөшөн индерә ала. Билет хаҡы 300 һумдан 1 мең һумға тиклем. Бынан тыш, смс-хәбәр ебәрергә мөмкин. Уларҙы мегафондан тыш барлыҡ оператор ҙа ҡабул итә. Хәйриә фондының банк реквизиттарын әле һеҙ экранда күрәһегеҙ.\nБанковские реквизиты Благотворительного Фонда «Люди искусства Башкортостана»\nОтделение № 8598/0245 Сбербанка России, г. Уфы


10:39, 25 октября 2011 Иҡтисад\n22 ноябрҙә Өфөлә йәштәр өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк. Йәш өфөлөләрҙе эш менән тәьмин итеү, шулай уҡ йәштәрҙе бөгөнгө хеҙмәт баҙары шарттарына яраҡлаштырыу сараның төп маҡсаты булып тора.\nВакансиялар йәрминкәһен ойоштороусылар — Өфө хакимиәтенең йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты һәм ҡаланың йәштәр мәшғүллегенә булышлыҡ итеү үҙәге. Ноябрҙә үтәсәк йәрминкә йәштәргә эш эҙләүҙә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән күп һанлы сараларҙың һуңғыһы булмаҡсы. Саралар араһында – бер нисә тапҡыр үткәрелгән «Йәштәргә эш!», «Карьера көнө» акциялары, шулай уҡ ваҡытлыса мәшғүллек буйынса йәрминкә, уларҙа, ғәҙәттә, меңдән алып мең ярымға тиклем йәштәр ҡатнаша.\nЙәрминкә Ибраһимов бульвары, 47/1 адресы буйынса урынлашҡан Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә үтәсәк. Башлана – 15 сәғәттә.\nӨфөләге Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнештәр бүлеге начальнигы Ирина Турчина һүҙҙәре буйынса, студенттар лекцияларын ҡалдырмайынса, сараға дәрестән һуң килә алһын өсөн, вакансиялар йәрминкәһе шулай һуң үткәрелә.\nТеги: йәштәр өсөн вакансиялар йәрминкәһе, мәшғүллек