Ғаиләләргә ҡот өҫтәлде\nРеспубликабыҙҙа граждандарҙың торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға йүнәлтелгән маҡсатлы федераль һәм республика программалары уңышлы тормошҡа ашырыла. Шуларҙың береһе—«Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү». Уның сиктәрендә бүленгән аҡсаны йәштәр торлаҡ һатып алыуға йәки йорт һалыуға тотона ала.\nРеспублика көнө алдынан Сибай ҡалаһының А.Мөбәрәков исемендәге башҡорт дәүләт драма театрында 19 ғаиләгә ошондай торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн социаль түләүгә сертификаттар бирелде. 35 йәшкә тиклемге йәш ғаиләләргә иҫәпләнгән дәүләт ярҙамын ҡала хакимиәте башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Хәлит Хәмзә улы Сөләймәнов тапшырҙы.\n—Эйәле-башлы булып, фатир алып, йорттар һалып, балалар үҫтереп йәшәргә тырышып торған йәштәрҙең күп булыуы шатландыра,—тине Хәлит Хәмзә улы Сөләймәнов, өлөшлө ғаиләләрҙе тәбрикләп.—Бөгөнгө тантанала ҡатнашыусыларҙың һәр береһенең хәлен һораштым. Күптәренең ирҙәре ҡырҙа эшләп аҡса таба, ғаиләләрҙә икешәр, өсәр, хатта дүртәр бала тәрбиәләнә. Сертификат тапшырыу сараһын театрҙа уҙғарыуыбыҙҙың сәбәбе шунда: йәштәр, балалар театрҙы белһен. Спектаклдәргә, тамашаларға йөрөгөҙ. Ҡалабыҙҙа башҡа мәҙәниәт усаҡтары барлығын да онотмағыҙ.\nБәхетле ғаиләләр араһында таныш йөҙҙәр булыуы тағы ла ҡыуандырҙы. Сараны алып барыусы Вадим Fилмановты ғына алайыҡ. Театрҙың өмөтлө артистарының береһе булған Вадим хәләл ефете Гүзәл Әмир ҡыҙы менән баһадирҙай ике ул үҫтерә. Баймаҡ районының Моҡас ауылында тыуып үҫкән Винер Сөләймәнов тыуған еренән алыҫ китмәй генә таусылар ҡалаһында төпләнгән. Ҡатыны Ләйсән менән Динар һәм Рәжәп исемле улдар тәрбиәләй. Сөләймәновтар ер участкаһы алып, ата-әсәләре ярҙамында хужалыҡ блогын күтәргән. Үҙ көстәре менән йорт һалалар. Дәүләт ярҙамын торлаҡтарын төҙөп бөтөүгә тотонмаҡсылар.\nҠаланың «Башкредит-үҙәк» йәмғиәтендә кредит инспекторы булып эшләгән Камил Рәмил улы менән ҡатыны Ләйсән Иршат ҡыҙы Санъяровтар (һүрәттә) 2012 йылда йәш ғаилә булараҡ, торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн әлеге программа буйынса ҡала хакимиәтендә сират ала. Шул уҡ йылда ипотекаға фатир һатып алалар. 2013 йылда ҡыҙҙары Миләгә иш булып Имиль исемле улдары донъяға тыуа. Имилгә өс йәш тулыуға ҡулдарына сертификат та алдылар.\n—Дәүләт ярҙамы күләме ипотекабыҙҙы тулыһынса ҡапларға етә. Был беҙҙең өсөн ҙур ҡыуаныс. Йәш ғаиләләргә күрһәтелгән ҙур ярҙам өсөн Хөкүмәт, ҡала хакимиәте етәкселегенә сикһеҙ рәхмәтлебеҙ,—ти сертификат алыусы барлыҡ ғаиләләр исеменән рәхмәт һүҙҙәре еткереп Камил һәм Ләйсән Санъяровтар.\nТантанала ҡатнашҡан һәр ғаилә күңелле һәм тулҡынландырғыс минуттар кисерҙе. Халҡыбыҙҙың: «Алланан көткән—өй һалыуҙан буш ҡалған, ҡулындағын биреп, ас ҡалған»,—тигән хаҡ һүҙҙәре лә бар. Кемдәндер ярҙам көтмәй, үҙ ҡыйығын булдырырға тырышҡан йәштәребеҙ күптәргә үрнәк. Киләсәктә улар ҡорған ғаиләләренең ҡәҙерен белеп, балаларын Тыуған илебеҙҙҙең ысын патриоттары итеп тәрбиәләһен тигән теләктә ҡалабыҙ.


ШМО учителей башкирского языка и литературы\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте методберекмәһенең составы\n1. Ҡылысова Гөлсәсәк Салауат ҡыҙы, юғары категориялы уҡытыусы, БР-ҙың мәғариф алдынғыһы, БР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, «Иң яҡшы башҡорт теле уҡытыусыһы» конкурсы еңеүсеһе. Фәнни-методик темаһы: «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә белемле, ижади һәләтле, заманса фекерләүсе шәхес тәрбиәләү».\n2. Кайбышева Альбина Хәсән ҡыҙы, юғары категориялы уҡытыусы, “Башҡала йыл уҡытыусыһы - 1998” төбәк-ара бәйгеһе лауреаты, “Төбәк-ара йыл уҡытыусыһы - 1998” лауреаты, БР-ҙың мәғариф алдынғыһы, «Иң яҡшы башҡорт теле уҡытыусыһы» конкурсында еңеүсе (2015). Фәнни-методик темаһы: «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә уҡыусыларҙың ижади һәләттәрен үҫтереү».\n3. Алламоратова Рәсимә Миңлеәхмәт ҡыҙы, юғары категориялы уҡытыусы, «Иң яҡшы башҡорт теле уҡытыусыһы» конкурстары еңеүсеһе (2008, 2014, 2015), «Йыл уҡытыусыһы - 2012» төбәк-ара бәйгеһе лауреаты (2-се урын), филология фәндәре кандидаты. Фәнни-методик темаһы: «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә шәхси йүнәлешле уҡытыу».\n4. Тимербулатова Римма Мирсәйет ҡыҙы, юғары категориялы уҡытыусы, Рәсәй гранты еңеүсеһе, «Йыл уҡытыусыһы – 2009» төбәк-ара бәйгеһе лауреаты, БР-ҙың мәғариф алдынғыһы. Фәнни-методик темаһы: «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрен предмет-ара ҡушып уҡытыу».\n5. Әминева Лилиә Искәндәр ҡыҙы, юғары категориялы уҡытыусы. Өфө ҡалаһы һәм Мәғариф министрлығының Маҡтау ҡағыҙҙары менән бүләкләнгән. Фәнни-методик темаһы: «Халыҡ ижады һәм художестволы әҫәрҙәр нигеҙендә уҡыусыларҙа шәхес сифаттарын тәрбиәләү».\nМетодберекмәнең уҡыу һәм фәнни-методик эше\nТема: Федераль дәүләт белем биреү стандарттарын тормошҡа ашырыу шарттарында заманса адаптив дәрестәрҙе проектлау.\nМаҡсат: уҡытыусыларҙың педагогик оҫталығын камиллаштырыу; заманса мәғлүмәти технологиялар үҫеше шарттарында белем биреү йөкмәткеһен яңыртыу; уҡытыу-тәрбиә процесын фәнни-методик яҡтан тәьмин итеү.\n1. Бөтә дәрестәрҙе лә юғары методик кимәлдә үткәреү;\n2. Ижади эшләүсе уҡытыусыларҙың ыңғай педагогик тәжрибәләрен өйрәнеү һәм үҙләштереү;\n3. Күргәҙмәлелектең сифатын яҡшыртыу;\n4. Баланың ҡыҙыҡһыныуын, ихтыяжын иҫәпкә алып, темаларҙы һәм күнегеүҙәрҙе мауыҡтырғыс эстәлекле һәм заманса итеп әҙерләү;\n5. Башҡорт телен, әҙәбиәтен, халҡыбыҙҙың мәҙәниәтен, тарихын, ғөрөф-ғәҙәттәрен өйрәнеүҙе бергә алып барыу;\n6. Предмет буйынса методик әҙәбиәтте һәм норматив документтарҙы өйрәнеү;\n7. Уҡытыусыларҙың ижади башланғыстарын билдәләү, уларҙың фәнни-эҙләнеү йүнәлешендәге эштәрен, олимпиада хәрәкәтен әүҙемләштереү;\n8. Уҡытыусыларҙың педагогик эшендәге ауырлыҡтарҙы, етешһеҙлектәрҙе ваҡытында күреү һәм иҫкәртеү.\nМетодберекмә ағзаларының публикациялары\n1. Иншалар йыйынтығы гимназия-интернатының 70 йыллыҡ юбилейына арнап үткәрелгән республика иншалар бәйгеһе материалдары нигеҙендә төҙөлдө. Яуаплы мөхәррирҙәр З.С.Ҡотлогилдина, Г.С.Ҡылысова, Ф.Ф.Ҡотлогилдина. Был йыйынтыҡҡа гимназия уҡыусыларының 15 иншаһы инде. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары барыһы ла ҙур әүҙемлек күрһәттеләр. Апрель, 2015. Рәхмәт!\n2. Гимназия-интернатының 70 йыллығына арнап сығарылған энциклопедияның йөкмәткеһе өҫтөндә А.Х.Кайбышева, Ф.Ф Ҡотлогилдина, Ә.Ә. Баймөхәмәтова, А.З.Шәмсетдинов оло яуаплылыҡ менән эшләнеләр. Ғинуар, 2015. Афарин!\n3. Туған телдәрҙе һаҡлау һәм үҫтереүгә арналған Халыҡ-ара Евразия гуманистик форумы. Алламоратова Р.М..10.12.2015 йыл.\n4. Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы “Рәсәй халыҡтары диалектологияһы”. Алламоратова Р.М. 20.11.2015 йыл.\n5. Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы “Мәҙәниәттәр диалогында милли әҙәбиәт”. Алламоратова Р.М.. 17.12.2015 йыл.\n«Иң яҡшы башҡорт теле уҡытыусыһы» конкурсында Альбина Хәсән ҡыҙы Кайбышева һәм «Иң яҡшы Рәсәй уҡытыусыһы» конкурсында Рәсимә Миңлеәхмәт ҡыҙы Алламоратова еңеү яуланылар. Ҙур уңыштары менән ҡотлайбыҙ. Афарин!\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса ҡала олимпиадаһы һөҙөмтәләре\nҠотләхмәтова Азалия, 7-се класс уҡыусыһы – 1-се урын. Уҡытыусыһы Әминева Л.И.\nСолтанова Гөлиә, 8-се класс уҡыусыһы - 2-се урын. Уҡытыусыһы Тимербулатова Р.М.\nБатталова Эльмира, 9-cы класс уҡыусыһы – 1-cе урын. Уҡытыусыһы Алламоратова Р.М.\nШәрәфетдинова Миләүшә, 10-сы класс уҡыусыһы – 1-се урын. Уҡытыусыһы Тимербулатова Р.М.\nШәйхетдинова Айзирә, 11-се класс уҡыусыһы – 1-се урын. Уҡытыусыһы Кайбышева А.Х.\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса республика олимпиадаһы һөҙөмтәһе\nМоратова Зәриә, 11-се класс уҡыусыһы – 2-се урын. Уҡытыусыһы Кайбышева А.Х.\nӘҙәбиәт йылына һәм юбиляр яҙыусыларға арнап үткәрелгән республика интернет-викторина\n1. Шәйхетдинова Айзирә – 3-сө урын, Мәғариф министрлығы дипломы. Уҡытыусыһы Кайбышева А.Х.\n2. Батталова Ильмира – 2-се урын, Мәғариф министрлығы дипломы. Уҡытыусыһы Алламоратова Р.М.\n3. Мөхәмәтйәнова Илүзә – 3-сө урын, Мәғариф министрлығы дипломы. Уҡытыусыһы Тимербулатова Р.М.\n4. Мәмбәтов Ғәлимйән – номинация, Мәғарифты үҫтереү институты дипломы. Уҡытыусыһы Әминева Л.И..\n“Урал батыр” эпосын башҡорт һәм сит телдәрҙә ятлау буйынса республика бәйгеһе\n1. Гөлназ Мофазалова – 2-cе урын, уҡытыусыһы Кайбышева А.Х.\n2. Гөлдәр Абзалова – 3-cө урын, уҡытыусыһы Кайбышева А.Х.\n3. “Иң яҡшы презентация” конкурсында Тимербулатова Гөлйөҙөм, 10в класы уҡыусыһы. Уҡытыусыһы Тимербулатова Р.М.\nБДУ-ла үткәрелгән йәш яҙыусылар фестивале\n11г класы уҡыусылары Шәйхетдинова Айзирә һәм Моратова Зәриә дипломдар менән бүләкләнде. Уҡытыусыһы Кайбышева А.Х..\n“Мостай Кәрим уҡыуҙары”нда видеосюжет конкурсы. 11-се класс уҡыусыһы Зәриә Моратова – 1-се урын. Уҡытыусыһы Кайбышева А.Х.\n“Һәр ғаиләлә патриотлыҡ. Минең шәжәрәм.” I Республика интернет-конкурсы\n1. Мөхәмәтйәнова Илүзә, Батраева Әлиә – номинацияла еңеүсе. Уҡытыусыһы Тимербулатова Р.М.\n2. Алтынай Ямантаева – Маҡтау ҡағыҙы. Уҡытыусыһы Алламоратова Р.М.\nТимербулатова Р.М., Кайбышева А.Х., Алламоратова Р.М. – Маҡтау ҡағыҙҙары.\n“Киләсәккә – мираҫ менән” Халыҡ-ара форумы\n“Иң яҡшы фильм” номинацияһында еңеүсе – Тимербулатова Гөлйөҙөм. Уҡытыусыһы Тимербулатова Р.М.\n“Вәлиди уҡыуҙары” Республика форумы\n1-се урын – Мөхәмәтйәнова Илүзә һәм Исхакова Ләйсән, 11з класы. Уҡытыусыһы Тимербулатова Р.М.\nАзалия Ниғмәтуллина – “Иң яҡшы һөҙөмтәләр өсөн” номинацияһында еңеүсе. Уҡытыусыһы Алламоратова Р.М.\n«Глобус» Халыҡ-ара олимпиадаһы\nИбраһимова Розалия, 9в класы уҡыусыһы – 2-се урын. Уҡытыусыһы Ҡылысова Г.С.\nМөхәмәтйәнова Илүзә, 11з класы уҡыусыһы – еңеүсе. Уҡытыусы Тимербулатова Р.М.\nСолтанова Гөлиә, 8е класы уҡыусыһы – 3-сө урын. Уҡытыусыһы Тимербулатова Р.М.\nСафиуллина Венера, 10в класы уҡыусыһы – 3-сө урын. Уҡытыусы Тимербулатова Р.М.\nИҙелбаева Рузилә, 10ж класы уҡыусыһы – ҡатнашыусы. Уҡытыусы Тимербулатова Р.М.\nМетодберекмәнең кластан тыш үткәрелгән саралары\n1. Әҙәбиәт йылына һәм юбилярҙарға арнап үткәрелгән республика интернет-викторинаһы. Ойоштороусылар: Ҡылысова Г.С., Сәлимгәрәев Д.Ф., Алламоратова Р.М., Мырҙашева А.Й., Шәмсетдинов А.З.\n2. Иң ҙур Тыныслыҡ дәресен үткәреү. Ҡылысова Г.С., Хилажева Р.Х..\n3. I Республика балалар ҡоролтайы эшендә ҡатнашыу. Кайбышева А.Х., Алламоратова Р.М., Тимербулатова Р.М., Ҡылысова Г.С..\n4. I Республика балалар ҡоролтайында сығыш: 10-сы класс уҡыусыһы Мәжитова Алина (уҡытыусыһы Тимербулатова Р.М.), 9е класы уҡыусыһы Билалов Рәсүл (уҡытыусыһы Алламоратова Р.М.).\n5. Гимназия-интернатының сығарылыш уҡыусыһы, балалар шағирәһе Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаның юбилейы айҡанлы осрашыу. Ойоштороусы Әминева Л.И..\n6. А.Игебаевтың 85 йәшенә арналған «Алтын тирмә» уйынын ойоштороу һәм шағирә Лариса Абдуллина, З.Вәлиди китапханаһы хеҙмәткәре Ҡунаҡбаева менән осрашыу. Ойоштороусы Тимербулатова Р.М..\n7. Гимназия-интернатының сығарылыш уҡыусыһы, филология фәндәре докторы, профессор Мирас Хәмзә улы Иҙелбаевтың 70 йәшенә арналған әҙәби-музыкаль кисә. Ойоштороусы Кайбышева А.Х..\n8. Туған телдәрҙе һаҡлау һәм үҫтереүгә арналған Халыҡ-ара Евразия гуманистик форумы. Алламоратова Р.М..10.12.2015 йыл.\n9. Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы “Рәсәй халыҡтары диалектологияһы”. Алламоратова Р.М. 20.11.2015 йыл.\n10. Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы “Мәҙәниәттәр диалогында милли әҙәбиәт”. Алламоратова Р.М.. 17.12.2015 йыл.\n11. Башҡорт теленән “Нығынған һүҙбәйләнештәр” темаһына мастер-класс күрһәтеү һәм видеоны Мәғарифты үҫтереү институтына ебәреү. Уҡытыусы Тимербулатова Р.М..\n12. Башҡорт әҙәбиәтенән “Ҡисса и Йософ” темаһына асыҡ дәрес күрһәтеү һәм видеоны Мәғарифты үҫтереү институтына ебәреү. Уҡытыусыһы Алламоратова Р.М.\n13. БСТ каналында Уҡытыусы эшмәкәрлеге тураһында сюжет, 5 октябрь, 2015 йыл. Уҡытыусы Алламоратова Р.М.\n14. Уҡыусы йәштәр ижади йорто үткәргән республика «Тере һүҙ» бәйгеһендә жюри эшендә ҡатнашыу. Ҡылысова Г.С..\n15. Әҙәбиәт йылын йомғаҡлауға арналған «Шағир һүҙе – шағир намыҫы» әҙәби-музыкаль кисә һәм Рауил Бикбаев менән осрашыу. Яуаплы Ҡылысова Г.С..\n16. «Йәншишмә» гәзитендә һәм «Аманат» журналында баҫылған мәҡәләләр, шиғырҙар.\n17. «Интернатым – пар ҡанатым» гәзитен сығарыу. Етәкселәре Ҡотлогилдина Ф.Ф., Ҡылысова Г.С..\n18. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса Региональ-ара олимпиаданы тикшереү комиссияһы ағзаһы. Уҡытыусы Алламоратова Р.М.\n19. Башҡортостан мәҙәниәтенән республика олимпиадаһының муниципаль этабына һорауҙар төҙөү. Уҡытыусы Алламоратова Р.М.\n20. Моратова Зәриә һәм Шәйхетдинова Айзирә «Йәш хәбәрселәр» исеменә лайыҡ булдылар. Уҡытыусыһы Кайбышева А.Х.\n11г класы уҡыусылары Шәйхетдинова Айзи��ә һәм Моратова Зәриә дипломдар менән бүләкләнде. Уҡытыусыһы Кайбышева А.Х..\nИҙелбаев�� Рузилә, 10ж класы уҡыусыһы – ҡатнашыусы. Уҡытыусы Тимербулатова Р.М.\n5. Гимназия-интернатының сығарылыш уҡыусыһы, балалар шағирәһе Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаның юбилейы айҡанлы осрашыу. Ойоштороусы Ә��инева Л.И..


22 март — Башҡорт Википедияһы\n22 март — григориан стиле буйынса йылдың 81-се (кәбисә йылында 82-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 284 көн ҡала.\n22 март Викимилектә\nБМО: Бөтә донъя һыу ресурстары көнө.\nБалтик диңгеҙе көнө.\nҒәрәп илдәре лигаһы көнө.\nАҠШ: Ауыл хужалығы көнө.\nТатарстан һәм башҡалар),\nӘзербайжан һәм башҡалар: Науруз байрамы.\nЯпония: Телевидение көнө.\nЕр: Таксистар көнө\n1841: АҠШ-та крахмал етештереүгә патент алына.\n1895: Парижда тарихта беренсе тапҡыр кинофильм күрһәтелә.\n1917: Хәҙерге Сәнәғәттең нефть, газ тармаҡтары һәм төҙөлөш хеҙмәтсәндәре һөнәри союзының Башҡортостан республика ойошмаһы төҙөлә.\n1942: 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһына Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының һәм Халыҡ Комиссарҙары Советының Байрағы тапшырыла.\n1990: Ленинградта Кеше мейеһе институты асыла.\nҒарифуллин Ҡәҙим Мөғәллим улы (1930), ғалим-иҡтисадсы. 1986 йылдан Ҡазан дәүләт һәм хәҙерге Волга буйы федераль университетының Иҡтисад һәм финанс институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1995—2000 йылдарҙа фәнни эштәр буйынса проректор. Иҡтисад фәндәре докторы (1989), профессор (1991). Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Татарстан Республикаһының (1994) атҡаҙанған иҡтисадсыһы.\nМиңлеғолова Нурсилә Харис ҡыҙы (1965), спортсы, педагог. 1984 йылдан Өфө районы Алексеевка мәктәбенең физкультура уҡытыусыһы. 1993—2003 йылдарҙа ҡышҡы полиатлон буйынса Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы һәм Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1999), өс тапҡыр донъя чемпионы.\nНиғмәтйәнов Ғилман Вилдан улы (1911—18.06.1989), ғалим-иҡтисадсы, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1946—1950 йылдарҙа\nБашҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумы Рәйесе, 1958—1972 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары. СССР-ҙың 2-се саҡырылыш Юғары Советы, Башҡорт АССР-ының 2‑се, 4—8‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Иҡтисад фәндәре кандидаты (1950). Ленин (1949), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1944, 1971) һәм ике «Почёт Билдәһе» (1957, 1966) ордендары кавалеры.\nИбраһимов Фәттәх Әҙелмырҙа улы (1882—8.12.1937), граждандар һуғышында ҡатнашыусы. 1921 йылдан Бөрйән-Түңгәүер кантонының милиция начальнигы, башҡарма комитет рәйесе; 1922 йылдан Түбә алтын йыуыу фабрикаһы директоры, 1932 йылдан Бәкер-Үҙәк, 1932 йылдан — Ишбирҙе руднигы, артабан Башҡортостан геология-разведка тресының эҙләнеү партияһы начальнигы. Башҡорт АССР-ының почётлы таусыһы. Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1921). Сәйәси золом ҡорбаны.\nХизбуллин Ғәйнулла Хизбулла улы (1912—10.10.2000), ауыл хужалығы алдынғыһы. 1934 йылдан Мәсетле МТС-ының трактор бригадаһы бригадиры. Сиҙәм һәм ҡалдау ерҙәрҙе үҙләшереүҙә ҡатнашыусы. Ленин ордены кавалеры (1957). Сығышы менән ошо райондың элекке Иҫәнбай ауылынан.\nБикҡолов Хөрмәт Талха улы (1927—4.08.1997), яҙыусы, тәржемәсе. 1959—1966 һәм 1970—1995 йылдарҙа «Китап» нәшриәте мөхәррире. 1980 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1987).\nБаһауетдинов Сәғит Хәбибрахман улы (1937—2001), муниципаль хеҙмәткәр, финансист. 1975 йылдан Өфө ҡалаһының Киров район Советы башҡарма комитетының финанс бүлеге мөдире, 1987—1998 йылдарҙа Өфө ҡала Советы башҡарма комитетының һәм Өфө ҡала хакимиәтенең финанс идаралығы начальнигы — хакимиәт башлығы урынбаҫары. Рәсәйҙең (1998) һәм Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған иҡтисадсыһы (1987). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы Тайыш ауылынан.\nПахомов Николай Александрович (1937), рәссам. 1967 йылдан Башҡортостан ижад-производство комбинаты рәссамы, 1992 йылдан — М. В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейының өлкән ғилми хеҙмәткәре, 1993—2002 йылдарҙа А. Э. Тюлькиндың мемориаль йорт-музейы мөдире. 1995 йылдан Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nВәлиев Ғәҙел Камил улы (1947), ғалим-тел белгесе. 1974 йылдан Бөрө дәүләт педагогия институтының рус теле кафедраһы уҡытыусыһы, 1982—1988 йылдарҙа сит телдәр кафедраһы деканы. 1988—1992 йылдарҙа Силәбе дәүләт университетының рус теле кафедраһы уҡытыусыһы. Филология фәндәре кандидаты, доцент, Халыҡ-ара төрки академияһының мөхбир ағзаһы (1997). Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән бүләкләнеүсе (1997) һәм мәғариф отличнигы (1997), Рәсәйҙең почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2007).\nФәүзиә Юлдашбаева (1947—16.08.1996), шағир. 1992 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы.\nЯңыбаев Рәдиф Иҙрис улы (1947—2017), театр актёры. 1974—2017 йылдарҙа хәҙерге Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (1993). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Комсомол ауылынан.\nВанюшов Владимир Георгиевич (1957), хеҙмәтләндереү өлкәһе ветераны. 2006—2019 йылдарҙа Өфө ҡалаһындағы «Ағиҙел» ҡунаҡханаһы директоры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәре.\nЗәйнәғәбдинова Хәлиҙә Зиннур ҡыҙы (1957), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. 1975 йылдан Баймаҡ үҙәк ҡала дауаханаһының шәфҡәт туташы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре (1998). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районы Нәби ауылынан.\nДунаев Андрей Михайлович (1967), хоҡуҡ һаҡлау органдары ветераны, полиция полковнигы. 1992 йылдан Башҡортостан Эске эштәр министрлығы, 2003 йылдан — Наркотиктар әйләнешен контролдә тотоу буйынса Федераль хеҙмәттең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы хеҙмәткәре, 2008 йылдан — идаралыҡ начальнигы урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы, эске эштәр һәм нарконтроль органдарының почетлы хеҙмәткәре. Сығышы менән хәҙерге Беларусь Республикаһынан.\nЖданов Рәжәп Солтан улы (1938), ауыл хужалығы эшмәкәре. 1969—2000 йылдарҙа Ишембай районының «III Интернационал» колхозы рәйесе. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Ишембай ҡалаһы һәм районының почётлы гражданы (2000).\nВилухина Ольга Геннадьевна (1988), биатлонсы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған спорт мастеры (2014), Дуҫлыҡ ордены кавалеры (2014).\nЁлкин Иван Сергеевич (1924—3.04.1991), хәрби хеҙмәткәр, гвардия подполковнигы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1945).\nДаминдарова Фәниә Вәли ҡыҙы (1949), ғалим-философ, дәүләт, йәмәғәт һәм юғары мәктәп хеҙмәткәре. Философия фәндәре докторы (2011), профессор. (2012). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Учалы районы Мишкә ауылынан.\nҠашаев Әнүәр Шакир улы (1949), рәссам. 1993 йылдан Рәсәй Федерацияһы Рәссамдар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2010).\n1895: Георгий Тасин, СССР кинорежиссёры, сценарист, драматург, Сталин премияһы лауреаты (1948).\n1895: Леонид Утёсов, йырсы, актёр, СССР-ҙың халыҡ артисы.\n1905: Николай Баскаков, төрки телдәр белгесе, профессор (1969).\n1905: Григорий Козинцев, кино һәм театр режиссёры, СССР-ҙың халыҡ артисы (1964).\n1915: Георгий Жжёнов, театр һәм кино актёры, СССР-ҙың халыҡ артисы (1980).\n22 мартта вафат булғандар\n1832: Йоһанн Вольфганг фон Гёте, немец ғалимы һәм яҙыусыһы.\n1988: Йософ Гәрәй, башҡорт яҙыусыһы, тәржемәсе.\n2010: Валентина Толкунова, СССР йырсыһы, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1987).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=22_март&oldid=1115504 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 20 март 2022 в 13:43\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:43 20 март 2022 үҙгәртелгән.


Өфөлә «Йәйләү» башҡорт ҡымыҙы этно-фестивале үтәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n8:25, 19 июля 2019 Йәмғиәт\nӨфөлә «Йәйләү» башҡорт ҡымыҙы этно-фестивале үтәсәк Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2019 йыл, 19 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\n27-28 июлдә «Аҡбуҙат» ипподромы биләмәһендә «Йәйләү» башҡорт ҡымыҙы этно-фестивале үтә.\nБайрамға Башҡортостан райондарынан ҡымыҙ етештереүселәр йыйыла, улар Өфөгә үҙ продукцияһын алып килә. Сарала ҡымыҙ бешеүселәр йыйылышы һәм уҡытыу үтә. Шулай уҡ улар үҙенең ҡымыҙын республикала иң яҡшы тип атау хоҡуғына бәйгелә көс һынашасаҡ.\nПрограммала этно-йәрминкә, концерт, балалар һәм өлкәндәр өсөн оҫталыҡ дәрестәре, этно-ихата һәм балалар зонаһы көтөлә. Ҡымыҙ-бары һәм сәйхана менән ял зонаһы, шулай уҡ «Ашмаркет» ризыҡ фестивале ойошторола. Фестивалдең икенсе көнөндә ғаилә менән «Терра Башҡортостан» ат-спорт турнирының сираттағы этабында ат сабышын ҡарарға мөмкин.


Хеҙмәт ветеранына 90 йәш\n26 Октябрь 2018, 18:52\nДүртөйлө ауыл мәҙәниәт йорто һәм китапханаһы хеҙмәткәрҙәре остаздары, хеҙмәт ветераны Анастасия Лазареваны 90 йәшлек юбилейы менән ҡотланы\nСараға мәртәбәле ҡунаҡтар: муниципаль район хакимиәте башлығы И. Сәмиғуллин, Дүртөйлө ауыл биләмә-һе башлығы Л. Ғибатова, муниципаль район ветерандар советы рәйесе М. Сәйетов, Дүртөйлө ауылы ветерандар советы рәйесе И. Андреева һәм юбилярҙың ауылдаштары саҡырылды.\nАнастасия Васильевна 1928 йылдың 1 сентябрендә Дүртөйлө ауылында донъяға килә. Һуғыш осоронда ҡырҙа, колхоз амбарында эшләй, ата-әсәһенә йорт хужалығын алып барыуҙа ярҙамлаша. Һуғыштан һуң ике йыл һарыҡ фермаһында эшләй, ә 1948 йылда уны клуб мөдире итеп ҡуялар һәм бер үк ваҡытта колхоз комсомол ойошмаһы секретары вазифаһын да йөкмәтәләр. Йәштәр клубта төрлө саралар үткәрә, йәмәғәт эштәре башҡара, колхоз һәм район тормошонда әүҙем ҡатнаша.\n1949 йылда Анастасия Васильевнаны Өфөгә клуб эше буйынса уҡырға ебәрәләр. Яҡшы уҡығаны һәм өлгөлө тәртибе өсөн уны 10 метр ҡыҙыл туҡыма һәм гармун менән бүләкләйҙәр. Ә 1950 йылда активист ҡыҙҙы ауыл комсомол ойошмаһынан республика комсомол конференцияһына делегат итеп һайлайҙар.\n1953 йылда Анастасия Лазарева ауылдашы Тихон Алексеев менән ғаилә ҡора. Бер-бер артлы улдары Анатолий һәм ҡыҙҙары Татьяна донъяға килә. Тик уларҙың ғаилә бәхете оҙаҡҡа һуҙылмай. Анастасия Васильевна 33 йәшендә тол ҡала, әммә йәш ҡатын һынмай, сөнки, ауырлыҡтарға ҡарамаҫтан, балаларын аяҡҡа баҫтырырға кәрәк була.\nЙәй айҙарында төп эшенән тыш колхоз баҫыуҙарына утауға йөрөй. Һайлау-ҙар осоронда һайлау комиссияһының алыштырғыһыҙ сәркәтибе, шулай уҡ колхоз ревизия комиссияһы ағзаһы, халыҡ суды заседателе була. 1983 йылда ул лайыҡлы ялға сыға. А. Лазарева “1941 – 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн”, Бөйөк Еңеү хөрмәтенә юбилей миҙалдары менән бүләкләнә.\nБөгөн Анастасия Васильевна ҡыҙы Татьяна Тихоновна менән бөтә уңайлыҡта-ры булған йортта йәшәй. Уларҙың матур ихатаһы – ауылыбыҙҙың ғорурлығы. Күҙ яуын алырҙай сәскә түтәлдәре, ҡаралған йәшелсә баҡсаһы, мул уңыш – былар ба-рыһы уларҙың көндәлек тырыш хеҙмәте һөҙөмтәһе.\nТатьяна Тихоновна ла, атаһы Тихон Павлович та 1 сентябрҙә тыуған. Әсәһен ҡотлағанда, ихтыярһыҙҙан, Татьяна Тихоновнаның күҙҙәре йәшләнде: “Әсәйебеҙҙең гел фуфайканан йөрөгәнен хәтерләйем, ә беҙ бер нәмәгә лә мохтажлыҡ кисермәнек: матур күлдәк һәм туфли кейҙек. Студент йылдарымда яҡшы пальто һатып алды ул миңә.\nҮҙемде белә-белгәндән бирле әсәй клубта эшләне, ауыл халҡының ял сәғәттәрен ойошторҙо, йәштәр клубта бейегәндә, саралар үткәргәндә бильярд өҫтәлендә йоҡлап киткән саҡтарым йыш булды. Ә үҫә төшкәс клубҡа уның урынына үҙем бара башланым. Һәйбәт ваҡыттар ине ул. Беҙҙе матур итеп үҫтергәне өсөн ҙур рәхмәт әсәйгә”, – тип тамамланы ул һүҙен.\nИрина Николаевна Анастасия Ва-сильевнаның эшләгән ваҡыттары ту-\nраһында иҫкә алып һөйләне: “Ҙур булмаған ағас бинала һәр ваҡыт таҙа һәм кеше күп булыуын хәтерләйем. Яғып йылытылмаған клубта ул йылы атмосфера тыуҙырҙы һәм шуға күрәлер инде беҙ һалҡынды тоймай инек. Бында фильмдар ҡарарға ла, шашка, шахмат, бильярд уйнарға ла, ә иң мөһиме, пластинкаға, баянға ҡушылып бейергә лә мөмкин ине. Клубыбыҙ бер ҡасан да буш торманы. Беҙҙең быуын уға бик тә рәхмәтле!”\nЛ. Ғибатова, М. Сәйетов һәм ауыл халҡы ла йылы рәхмәт һүҙҙәре менән сығыш яһаны.\nБеҙ Һеҙгә, Анастасия Васильевна, һәм ҡыҙығыҙға һаулыҡ, именлек теләйбеҙ.


Материалы за 06.03.2018 » "Урал" гәзите\n6-03-2018, 17:58 / ---\nРеспублика район-ҡала мәҙәниәт усаҡтарында эшләп килгән халыҡ театрҙарында "халыҡ" исемен яҡлау саралары үтте. Ҡала Мәҙәниәт һарайының "Ирәмәл" башҡорт халыҡ театры сәхнәләштергән спектаклде баһаларға Республика халыҡ ижады үҙәгенең театр бүлеге етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Тәнзилә Ҡалмырҙина һәм Башҡортостандың халыҡ артисы, режиссер, Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһының режиссура һәм актер оҫталығы кафедраһы профессоры Азат Нәҙерғолов килде. Баһалама комиссияһына ирәмәлдәр Мостай Кәримдең "Ҡыҙ урлау" комедияһын күрһәтте. - Талапсан жюри...\n6-03-2018, 17:57 / ---\nЯрһыу яҙ ҡыҙы\nТәбиғәт ҡышҡы йоҡоһонан уянып, ергә шаулап-гөрләп яҙҙар килгән мәлдә, Абҙаҡ ауылында йәшәгән Ғәтифә һәм Әхмәҙулла Суфьяновтарҙың күркәм ғаиләһендә Зөбәржәт исемле ҡыҙ бала донъяға килә....\n6-03-2018, 17:54 / ---\nДепутаттар халыҡ менән осраша\nРайондың ауыл биләмәһе Советы депутаттары халыҡ менән осрашып, Рәсәй Федерацияһы Президентын һайлау тураһында мәғлүмәт еткерә. [/b] - Нисек итеп, законға ярашлы, бөтә кандидаттарҙың хоҡуҡтарын күҙәтеп, һай- лаусыларҙың әүҙемлеген күтәрергә була? Беҙ, иң элек, кешеләргә һайлау тураһында кәрәкле мәғлүмәтте еткерергә тейешбеҙ, - ти Шығай ауыл Советы депутаты Рита Әсфәндиева. - Ауыл халҡы һайлау тураһында, һайлау участкаһының ҡайҙа урынлашыуын белергә тейеш. - Депутат - халыҡ ышаныс белдергән, уның мәнфәғәтен яҡларға саҡырылған кеше. Законға ярашлы, һайлау процесында дәүләт власы, урындағы...\n6-03-2018, 17:53 / ---\nЙөрәгендә студент дәрте\nҺәр бер миҙгел үҙенсә матур, үҙенә генә хас биҙәкле. Кешеләр ҙә шулай. Яҙ миҙгеленең тәүге айында, Ҡатын-ҡыҙҙар байрамында, әсәһенең шатлығы, атаһының ғорурлығы булып донъяға ауаз һалған Сермән ауылы ҡыҙы Ләйлә Закир ҡыҙы АБДУЛЛИНА икеләтә бәхетлелер. Ләйлә Закир ҡыҙы 1958 йылда Хѳсникамал Нартдин ҡыҙы һәм Закир Вафа улы Вафиндарҙың кѳтѳп алған ҡыҙҙары була. Атаһы менән әсәһен тормош еле башта Көҙйылға ҡалаһына алып килгән. Унда уларҙың Әхмәтйән исемле ағаһы эшләгән. Уның эргәһендә Аҙналы, Әзекәй мәктәптәрендә эшләргә тура килә. Бѳйѳк Ватан һуғышы ауырлыҡтарын кисергән, 40 йыл ғүмерен...\n6-03-2018, 17:51 / ---\nПарлы йәшәү - үҙе бәхет\nҒаилә. Был һүҙ бик ҙур мәғәнәгә эйә. Ул йәшәү терәге лә, күңел йылыһы ла, наҙ усағы ла. Беҙгә һәр ваҡытта ла ярҙам ҡулы һуҙыусы ла беҙҙең ғаилә ағзаларыбыҙ. Ғаиләләребеҙ менән үткәрелгән һәр бер миҙгел, һәр көн, һәр сәғәт күңелебеҙҙә бер нимә менән дә алыштырғыһыҙ урын биләй. Йәмғиәттә әҙәпле, күркәм ғаиләләр ни тиклем күп булһа, илебеҙҙең бөгөнгөһө яҡты, киләсәге өмөтлө тигән һүҙ....\n6-03-2018, 13:37 / ---\nМилли медицина палатаһы президенты Леонид Рошаль менән эшлекле осрашыу\n2 мартта Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Милли медицина палата»һы медицина йәмәғәте союзы президенты, Балалар хирургияһы һәм травматологияһы фәнни-эҙләнеү институты етәксеһе, профессор Леонид Рошаль менән осрашты. Осрашыуҙа республикала йәшәүселәргә медицина ярҙамы күрһәтеү, дауаханаларҙы үҙгәртеп ҡороу һәм төҙөкләндереү, уларҙы юғары технологиялы ҡорамалдар менән йыһазландырыу, ауылда заман талаптарына яуап биргән фельдшер-акушер пункттары төҙөү мәсьәләләре ҡаралды. – Граждандар ҙур талаптар ҡуя, уларға дөрөҫ яуап бирергә кәрәк, – тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов. –...\n6-03-2018, 13:36 / ---\nМуниципаль районда балаларҙың йәйге ялын ойоштороуға ҙур иғтибар бүленә. Был етди һәм яуаплы эште уңышлы тормошҡа ашырыу ѳсѳн республика бюджетынан ҙур субсидиялар бүленә, муниципаль ҡаҙна ла ҙур ѳлѳш индерә. Һуңғы йылда был эшмәкәрлеккә талаптар ҙа ҡәтғиләште, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләренең, санитар нормаларҙың үтәлеше, тәрбиәселәрҙең, вожатыйҙарҙың эше лә етди күҙәтеү аҫтында....\n6-03-2018, 13:33 / Конкурстар\nҠаланың спорт-һауыҡтырыу комплексында йыл һайын уҙғарылған муниципаль район хакимиәтенең йәштәр сәйәсәте һәм спорт бүлеге һәм Йәштәрҙең ял үҙәге ойошторған “Citi Dance” (Сити Дэнс) бейеү марафоны үтте. Тѳрлѳ бейеү стилендә сығыш яһаған талантлы коллективтарҙы һәм бейеүселәрҙе күрһәтеү маҡсатынан ойошторолған сара бейеү коллективтары педагогтарының, хореографтарының үҙ-ара тәжрибә уртаҡлашыуын, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, бейеүгә балаларҙы, үҫмерҙәрҙе һәм йәштәрҙе йәлеп итеү, ҡалала заманса бейеү стилен үҫтереү, бейеү мираҫын һаҡлау һәм талантлы йәштәрҙе ҡеүәтләүҙе бурыс итеп ҡуйған....\n6-03-2018, 13:32 / Мәғариф\nЭлинаның алтын миҙалы\nЯныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында уҡыусылар үҙҙәрен тѳрлѳ яҡлап күрһәтә. Улар район, республика кимәлендә үткән конкурс, олимпиадаларҙа, ярыштарҙа йыш призлы урындар яулай. Гимназияның данын республикала ғына түгел, хатта Рәсәй кимәлендә арттырыусы тырыш, һәләтле уҡыусылар ҙа бар. Шуларҙың береһе - Элина Ғәлиева яңыраҡ Мәскәүҙә үткән Бѳтә Рәсәй олимпиадаһында тағы ла ҙур уңышҡа иреште. Энәғараҡтар тураһында ғилми- тикшеренеү эше алып барған Элина илдең тѳрлѳ ҡалаларынан килгән 500-ҙән ашыу бала араһында I урын алып, алтын миҙал яуланы. Уға был мәртәбәле сарала ҡатнашырға...\n6-03-2018, 13:30 / ---\nТормошоғоҙ - башҡаларға үрнәк\nАҙнағол ауылы Ағиҙел йылғаһының ике яры буйында урынлашҡан. Борон уң яҡтағыларҙы “аҡ ҡусҡар”, ә һул яҡтағыларҙы “туҡтыбай” тип йөрөткәндәр. Борон-борондан башҡорт халҡы ил кисергәнде кисереп, урман эше, һунарсылыҡ, малсылыҡ, умартасылыҡ менән шөғөлләнә. Коллективлаштырыу осоронда “Ҡоншаҡ” колхозы ойоштороп эшләп йөрөгәндә, көтмәгәндә Бөйөк Ватан һуғышы башланып китә....


Әсе түгел – татлы\n1 Октябрь 2020, 13:09\nВитаминдар, минералдар ҡаҙнаһы ул татлы борос. Бигерәк тә С витаминына бай булыуы менән айырылып тора. А витамины иһә бешкән ҡыҙыл бороста йәшелендәгегә ҡарағанда бер нисә тапҡырға күберәк. Болгар боросо йөрәк-ҡан тамырҙары, нервы системаһы, күҙ һәм тире ауырыуҙарын, анемияны булдырмауға булышлыҡ итә. Кәйефте күтәрә, көс-дәрт бирә, мейе эшмәкәрлеген яҡшырта торған үҙенсәлеге лә бар. Фолий кислотаһына, В9 витаминына бай булыуы уны бәпес көткән ҡатын-ҡыҙҙар өсөн файҙалы итә.\n2 татлы боросҡа 200 грамм иретелгән сыр, 2 йомортҡа, 1 тотам йәшел һуған, тәменсә һарымһаҡ, тоҙ, майонез кәрәк.\nСыр менән бешкән йомортҡаны ҡырғыстан үткәрәбеҙ. Ваҡ итеп туралған йәшел һуған һалабыҙ. Иҙелгән һарымһаҡ, тоҙ, майонез ҡушабыҙ. Яҡшылап бутайбыҙ.\nБоростоң эсен алабыҙ ҙа тығыҙ итеп сырлы эслекте тултырабыҙ. Берәй сәғәткә һыуытҡысҡа ҡуябыҙ. Үткер бысаҡ менән түңәрәктәр ҡырҡып, табынға тәҡдим итәбеҙ.\n3 татлы боросҡа 250 грамм үткәрелгән ит, 60 грамм дөгө ярмаһы, 3 помидор, 50-60 грамм сыр, 100 грамм ҡаймаҡ, 40 грамм үҫемлек майы, тәменсә тоҙ, борос, шәфәри (петрушка) япраҡтары кәрәк.\nДөгө ярмаһын йыуып, ҡайнар һыуға һалып бүрттереп алабыҙ. Һыуытабыҙ. Помидорҙы уртаға бүләбеҙ ҙә ҡырғыстан үткәрәбеҙ (тышын ҡалдырабыҙ). Үткәрелгән ит, дөгө ярмаһы, помидорҙы бергә ҡушабыҙ. Тоҙ, борос, ваҡ итеп туралған шәфәри япраҡтары һалабыҙ.\nТатлы боросто буйына уртаға ҡырҡабыҙ ҙа орлоҡтарын алабыҙ. эсен үҫемлек майы менән майлайбыҙ, тоҙ һибәбеҙ. Итле эслекте тултырабыҙ.\nБоростарҙы майлы табаға урынлаштырабыҙ. Һәр береһенең өҫтөнә ҡаймаҡ яғабыҙ һәм ваҡ ҡырғыстан үткәрелгән сыр һибәбеҙ. 180 градус эҫелектәге мейестә 35 – 40 минут бешерәбеҙ.\nОшондай уҡ «кәмә»ләрҙе колбаса менән сыр, ҡарабойҙай ярмаһы, йәшелсәләр, эремсек, иҙелгән картуф тултырып та эшләргә мөмкин.\n4 татлы боросҡа 1 ташҡабаҡ, 3 баклажан, 2 помидор, 2 баш һуған, 1 әсе ҡыҙыл борос, 4 тырнаҡ һарымһаҡ, 1 тотам әнис (укроп) үләне, 4 ҡалаҡ соя соусы, 2 ҡалаҡ алма һеркәһе, 4 ҡалаҡ үҫемлек майы, тәменсә тоҙ, борос кәрәк.\nҺарымһаҡты таҙартып иҙәбеҙ. Ваҡ итеп туралған әнис үләне, алма һеркәһе, соя соусы, үҫемлек майы ҡушабыҙ. Маринадты яҡшылап бутайбыҙ.\nОрлоҡтары алынған татлы боросто, ташҡабаҡты, баклажанды, помидорҙы үҙебеҙ теләгәнсә киҫәктәргә ҡырҡабыҙ. Һуғанды ярымҡулсалап турайбыҙ. Әсе боросто ваҡ итеп ҡырҡабыҙ. Йәшелсәләрҙе бергә ҡушып, өҫтөнә маринад ҡоябыҙ. Тоҙ, борос һибеп бутайбыҙ.\nЙәшелсәләрҙе табаға һалабыҙ ҙа өҫтөн ҡаплап торабыҙ. Бер сәғәт үткәс, 180 градусҡа тиклем эҫетелгән мейескә ҡуябыҙ. 30-40 минуттан тәмлекәсебеҙ әҙер. Табынға йәшел тәмләткес үләндәр менән биҙәп бирергә мөмкин.\n2 татлы борос (төрлө төҫтәгеләре булһа, бигерәк һәйбәт), 300 грамм тауыҡ ите, 300 грамм кәбеҫтә, 2 баш һуған, 1 тотам йәшел һуған, 1 тырнаҡ һарымһаҡ, 3 ҡалаҡ ҡаймаҡ, 1 ҡалаҡ гәрсис, тәменсә тоҙ кәрәк.\nТатлы боростоң эсен алып, һаламлап турайбыҙ. Итте бешереп һыуытабыҙ ҙа шаҡмаҡлап ҡырҡабыҙ. Кәбеҫтә менән һуғанды нәҙек итеп турайбыҙ. Барыһын бергә ҡушабыҙ. Ваҡ итеп туралған йәшел һуған өҫтәйбеҙ. Ҡаймаҡҡа гәрсис, тоҙ, иҙелгән һарымһаҡ һалып болғатабыҙ ҙа йәшелсәләр өҫтөнә ҡоябыҙ. Бутайбыҙ.\nМәҡәләнең тулы вариантын журналдың 9-сы (2020) һанында уҡығыҙ.


1 Июль 2020, 00:00\nМагазиндың ишеген саҡҡа этеп биш йәшлек Хәмит килеп инде: "Һаумыһығыҙ Сәриә инәй, ирегән кәнфиттәр бармы?" - тип иртәнсәктән ауыҙына бер телем икмәк ҡапмаған малай күҙҙәрен һатыусы инәйгә төбәне. Был малайҙың инеп сығырын белгән кеүек Сәриә инәй һатыусы өҫтәле аҫтынан бер бәләкәй тоҡ менән ирегән кәнфиттәрзе сығарып һалды ла: "Улым, һин һәр ваҡыттағыса барыһынан да алда өлгөрҙөң..." - тип күҙ ҡыҫты.\nМагазиндың ишеген саҡҡа этеп биш йәшлек Хәмит килеп инде: "Һаумыһығыҙ Сәриә инәй, ирегән кәнфиттәр бармы?" - тип иртәнсәктән ауыҙына бер телем икмәк ҡапмаған малай күҙҙәрен һатыусы инәйгә төбәне. Был малайҙың инеп сығырын белгән кеүек Сәриә инәй һатыусы өҫтәле аҫтынан бер бәләкәй тоҡ менән ирегән кәнфиттәрзе сығарып һалды ла: "Улым, һин һәр ваҡыттағыса барыһынан да алда өлгөрҙөң..." - тип күҙ ҡыҫты. Шатлығынан ауыҙы ҡолағына еткән малай үҙенең муйынына элеп алған сымыҡ тимерҙең ҡап уртаһына кәнфитте туп кеүек түңәрәкләтеп индерҙе, муйынына элеп ҡуйҙы, бер тапҡыр тешләп тәмләп ҡараны ла һатыусыға рәхмәттәр уҡып сығып китте. Урам буйлап китеп бара, муйынында эленеп торған шәрбәтте тешләп имә лә күктең етенсе ҡатына етерҙәй итеп һикереп ебәрә. Ҡоҙоҡҡа барып еткәс тә шаптырлатып һыуыҡ ҡына һыу эсә лә юлын дауам итә. Дуҫына китеп бара ул. Уянған булһа инде, һәр ваҡыттағыса әсәһе сығып Хәмитте:" Таң һарыһы менән баламды уятаһың!" - тип әрләп тормаһа. Эх... Хәмит тә бит йоҡлар ине, дуҫының әсәһе бешергән кеүек тәмле ҡоймаҡ менән сәй ҙә эсер ине....Өйөндә әсәһе эсеп аунап ятмаһа, етмәһә үгәй атаһы бәләкәс ҡустыһын туҡмап бер була, Хәмиткә лә шыйыҡ сыбыҡ күп тапҡыр эләгеп тора, шуға иртәрәк тороп ҡасыу яғын ҡарай.Әсәһе баланың :"Әйҙә сығып китәйек!"- тиеүенә, тик башынан һыйпап илай ғына.\nМәрфуға (Хәмиттен әсәһе) ауылдың иң сибәр ҡыҙҙарҙың береһе ине, атаһы уны көсләп бай Ғифрангаға кейәүгә бирҙе, Ғифран насар кешеләрҙән булманы, Мәрфуғаның юлына аҡ келәм түшәй ине, ни һорай шуны алды, тик Мәрфуға ғына быны теләмәне, сөнки ул икенсене ярата ине, ә шулай ҙа уға бер ул тапты, икенсеһенә йөклө булып больницала ятҡанда, Ғифран менән Мәрфуғаның атаһы күстәнәс алып киләм тип юлға сыҡҡас, машина менән аварияға эләгеп мәрхүм булдылар. Икенсе балаһын табып әсәһеҙ үҫкән Мәрфуға атайһыҙ ҙа, ирһеҙ ҙә ҡалғас, беренсе тапҡыр яңғыҙы ултырып шарап менән шешәне бушатты. Эскегә һалышты. Өйөнә ауылдың төп эскесеһе Ильсур инеп хөкөм һөрҙө.\nНиһайәт, Хәмит килеп етте, дуҫының әсәһе Айгөл килеп сыҡты ла уны өйгә алып индерҙе, ултырып сәй эстеләр, был булмай торған хәлгә Хәмит шаҡ ҡатты, әллә ҡурҡышынан әллә аптырауҙан өндәшмәй генә туйынды. "Һин беҙҙә бөгөнгә ҡалып тор йәме," - тине дуҫының әсәһе һәм өйҙән сыҡмаҫҡа ҡушып сығып китте.\nДуҫы Хәмиткә өндәште: "Ә мин беләм ни эшләп һине беҙҙә тоталар. Һинең әсәйең менән ҡустыңды, үгәй атайың үлтергән. Мин быны иртәнсәк атай менән әсәй һөйләшеп ултырғандарында ишеттем. Ҡыҙыҡ, улар мине йоҡлай тип уйлайҙар, ә мин барыһын да тыңлап ятам, әсәй кәнфитте ҡайҙа йәшергәнен дә күҙҙең ҡыры менән күҙәтәм. Хәмит? Һин нимә? Ҡайҙа киттең? "Хәмит аҙаҡҡа тиклем тыңлап та бөтмәне, ишек яғына юлланды."Туҡта! Һиңә унда ярамай! Туҡта!". Тик дуҫын ишетмәне Хәмит. Ҡолағы тондо, тәне буйлап бер һыуыҡ бер эҫе йүгерҙе. Әммә күҙҙәренән бер тамсы йәш тамманы, тын алырға ла онотҡандай өйө яғына йүгерҙе, һөрлөгөп ҡолап китте, бер ниндәй ауыртыу һиҙмәй кире тороп атлыҡты. Өйҙәре эргәһендә күмәк кеше йыйылған, милиция, малайҙың өйгә нисек йүгерек инеп киткәнен һиҙмәй ҙә ҡалды кешеләр. "Әсәй!" - тигән әсе тауышҡа бөтәһе лә өйгә инде. Унда әсәһенең өҫтөндә үкереп илаған баланы милиция хеҙмәткәрҙәре тышҡа сығарам тип тырышалар ине, тик лыҡа ҡан әсәһенә йәбешкән малай :" Тор! Тор!"- тип ысҡындырырға теләмәне.\nБер нисә көндән Хәмитте детдомға алып киттеләр. Үкһеҙ етем бала кемделер көттө. Бер көндө олпат кәүҙәле, көр тауышлы ағай килде: "Мин һинең әсәйеңдең дуҫы. Мин уны ныҡ яраттым, һинең кеүек, тик һөйләшеп ҡуяйыҡ, ана, һиңә ҡарап йылмайған апайға беҙ уны әйтмәҫ беҙ, йәме? Әйҙә ғаиләм менән йәшәргә. Минең һинең кеүек улым һәм ҡыҙым бар, һеҙ һис шикһеҙ дуҫ булырһығыҙ. " - тип өндәште.\n("Башҡортса хикәйәләр" төркөмөнән).


Уны ысынбарлыҡҡа мәҙхиә йырлаусы тиҙәр\n30 Апрель 2020, 12:52\nҺуңғы йылдарҙа бер-бер артлы нәшер ителеп торған роман-бестселлерҙары, шиғыр китаптары менән Рәсәй әҙәбиәтендә яҡты йондоҙ булып балҡып, тиҙ арала үҙ уҡыусыһын табып, уларҙың һөйөүен яулаған башҡорт егете Ринат Вәлиуллин тормошонан ун ваҡиға #Билдәлешәхестәртормошонанунваҡиға #Башҡортостанәҙәбиәте#ЛитератураБашкортостана\n1. 1969 йылдың 29 ноябрендә Салауат ҡалаһында тыуа.\n2. Ата-әсәһе ябай эшселәр була. Буласаҡ яҙыусы ла бала сағында ҡалаларындағы бер комбинатта инженер булып эшләргә хыяллана.\n3. Уҡырға ике йәш ярымда өйрәнә. Ағаһы Альбертҡа класташтары килә һәм уның менән ҡустыһын тиҙҙән уҡырға өйрәтә алыу-алмауы тураһында бәхәскә инәләр. Әллә “уҡытыусыһы” шәп, әллә үҙе тырыш була, тегеләр еңелә.\n4. Әҙәбиәт уҡытыусыһынан да уңа. Уның тырышлығы менән бәләкәй сағында уҡ Т. Драйзер, Шекспир әҫәрҙәре менән таныша.\n5. Тәүге һөнәре - китап тыштарын биҙәүсе рассәм.\n6. Беренсе китабы кулинария буйынса. Һуңыраҡ ошонда тәҡдим ителгән рецептар “Состояние Питер” романына ла инә.\n7. Тәүге йөҙ китабы үҙнәшер менән донъя күрә һәм берәүһен коллегаһына бүләк итә. Ул нәшриәткә алып бара һәм башлана.... Башта өс мең, һуңынан унар меңләп...\n8. Әҫәрҙәре тәү ҡарамаҡҡа ябай сюжет өлөштәренән генә төҙөлгән кеүек булһа ла, ундағы һәр һөйләмде афоризм итеп ҡабул итеп, шәхси тормошоңдағы күңелле лә, ауыр ҙа ваҡыттарыңда ҡулланып күңел йыуанысы табырға мөмкин.\n9. Ринат Вәлиуллин ижадының төп үҙенсәлеге тормошто нисек бар шулай һүрәтләүендә, юҡҡа ғына уны ысынбарлыҡҡа мәҙхиә йырлаусы тимәйҙәрҙер.\n10. Тәнҡитселәр уның ижадына күҙәтеү яһап рус футуристарының рәтенә индерһәләр, ул үҙенең яҙыу стилен сенсорлы замана технологиялары менән сағыштырып баһалай. Был, ысынлап та, шулай. Улар кеүек үк еңел үҙләштерелә, әммә бер “тейһәң” айырылырмын тимә.


"Милли кейемдәр сауҙа кәштәләрендә булырға тейеш"\n9 Сентябрь 2020, 15:25\n11 сентябрҙә республикала Милли кейем көнө билдәләнә. Шул уңайҙан “Башинформ” агентлығының мәҙәниәт буйынса күҙәтеүсеһе Ләйлә Аралбаева Башҡортостан Фәндәр академияһының вице-президенты, тарих, археология һәм этнография буйынса ғилми совет рәйесе, тарих фәндәре докторы Айтуған Аҡманов менән әңгәмәләште.\n– Айтуған Ирек улы, 2020 йылдан башлап республикала йылына ике тапҡыр – апрелдә һәм сентябрҙә Милли кейем көнө билдәләнә. Был көндө рәсми рәүештә беркетеп ҡуйыу ныҡ мөһим инеме?\n– Был Радий Фәрит улы Хәбиров етәкселегендә Башҡортостан Хөкүмәтенең бик мөһим ҡарары булды, тип иҫәпләйем. Республикабыҙҙа дуҫлыҡ, тотороҡлолоҡ булһын тиһәк, бер яҡтан, кешеләрҙең матди хәлен яҡшыртыу мөмкинлектәрен өйрәнергә, икенсенән, уларҙың рухи талаптарын да тәьмин итергә кәрәк. Күп милләтле республикабыҙҙың һәр халҡының традицияларын белеү рухи өлөштөң бер сағылышы булып тора. Дәүләт структураларының бурысы – бөтә этностарға ла үҫеш мөмкинлеген хәстәрләү. Бының өсөн тарихи үткәндәрҙе комплекслы анализлау кәрәк, был бөгөнгө ысынбарлыҡты күрһәтергә, киләсәккә перспективаларҙы билдәләргә ярҙам итә. Милли кейем көнө лә – шундай алымдарҙың береһе.\nМилли кейем – ул үткәнгә ялғанған ысынбарлыҡ. Беҙҙең яҡ халыҡтарының өҫкө кейемдәре бай палитралы, был республикабыҙ имиджына яңы импульс өҫтәүгә һәләтле. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, әлегә беҙ Башҡортостан халыҡтары йолаларын аҙ рекламалайбыҙ.\n– Тамырҙарығыҙға, һеҙҙең ғаиләгеҙгә килгәндә, олатай-өләсәйҙәрегеҙҙең милли кейем кейеп төшкән һүрәттәре һаҡланғанмы?\n– Минең ата-бабаларыма килгәндә, атайым яғынан тамырҙарым – Ейәнсура, әсәйем яғынан – Иглин районынан. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙҙең ғаиләлә ундай фотолар һаҡланмаған. Иң элекке һүрәттәр үткән быуаттың 30-сы йылдарында төшөрөлгән, тик унда өҫ кейеме ҡәҙимге.\nБеҙҙең ғаиләлә милли кейем кейеү ғәҙәтенә хөрмәт менән ҡаранылар, ул бит тышҡы ҡиәфәткә айырым биҙәк өҫтәй.\n– Хәҙер Башҡортостанда ла, күрше Татарстанда ла милли кейемгә нигеҙләнгән эшлекле костюмдар кейеү модаға инә. Быны нисек баһалайһығыҙ, һәм Фәндәр академияһы ошо үрнәккә эйәрерме?\n– Был бик ҡыҙыҡлы идея. Әле кейеп йөрөгән кейемдәр ҙә тормошобоҙға ҡасандыр шулай килеп ингән бит. Әлегә рәсми сараларға милли кейемгә оҡшатып тегелгән костюмда килгән кешеләр бер аҙ көтөлмәгәнерәк күренеш итеп ҡабул ителә. Тағы берҙе әйтер инем, бында дәүләттең, матбуғат сараларының ярҙамы мөһим. Фәндәр академияһы ла Башҡортостан халыҡтарының милли кейемдәрен билдәле итергә ынтылыр, тип уйлайым.\n– Светлана Шитованың “Башкирская народная одежда” тигән хеҙмәте киң билдәле. Ғалимдар араһынан ошо темаға мөрәжәғәт иткән кешеләр бармы?\n– Башҡорттарҙың милли кейеме һуңғы ике-өс быуатта бер нисә тапҡыр фәнни тикшеренеүҙәр темаһы булып торҙо. 18-се быуаттан башлап башҡорт кейемен тасуирлауға ғалим-энциклопедистар ғына түгел, яҙыусылар ҙа, табиптар ҙа, сәйәхәтселәр ҙә, башҡа төр һөнәр эйәләре лә иғтибарын йүнәлтә.\nБашҡорт милли кейемен өйрәнеүгә Сергей Иванович Руденко тос өлөш индергән. 1906–1907 йылдарҙа ул Пермь, Өфө, Ырымбур губерналарына этнография экспедицияларында ҡатнашҡан. Унан йыйып алған коллекция Санкт-Петербургтағы Рус музейына тапшырылған. 1915 йылда С. Руденко “Башкиры. Историко-этнографические очерки” тигән китап сығара. Ул – башҡорт кейемен классификациялаған тәүге автор. Ғалимдың тикшеренеүҙәре артабан Светлана Шитова, өлөшләтә Наил Бикбулатов, Раил Кузеев эшмәкәрлегендә дауам ителә. С. Шитованың хеҙмәтен айырыуса баһалап үтергә кәрәк.\n– Әлеге ваҡытта Фәндәр академияһы милли кейемгә бағышланған хеҙмәттәр әҙерләйме?\n– Юҡ, әле беҙ башлыса өҫтә атап үтелгән ғалимдарҙың хеҙмәттәренә таянабыҙ. Әлбиттә, теманы яңынан күтәрергә һәм республиканың төрлө халыҡтарының милли кейемдәрен тәрәндән өйрәнеү менән шөғөлләнергә кәрәк.\n– Һеҙ күп йылдар Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетында уҡыттығыҙ. Студенттар милли кейем темаһына йыш мөрәжәғәт итәме? Уларҙы этнография ғөмүмән ниндәй кимәлдә ҡыҙыҡһындыра?\n– Үкенескә ҡаршы, студенттар мөхитендә был теманан ситләшеү күҙәтелә. Этнография темаһы дәүләт ҡурсауы аҫтында үҫтерелергә тейеш, сөнки уны өйрәнеү байтаҡ сығым талап итә.\nТәү сиратта экспедициялар ойошторорға кәрәк. Республика етәкселеге әлеге теманы өйрәнеүҙең мөһим икәнлеген билдәләне, шуға күрә эште тормошҡа ашырып ҡарарбыҙ, тип уйлайым. Күп ғаиләләрҙә был йолалар юғалған инде, шулай ҙа, республиканың төпкөлөндәрәк йөрөһәк, милли кейемдең ниндәйҙер өлгөләрен табырға йәки, бик булмаһа, уның нисек тегелеүен, ҡайһылайтып кейеп йөрөгәндәрен белгән кешеләрҙән мәғлүмәт табырға мөмкиндер, тием. Этнография – ул әле ҡайһы бер остоҡтарын ғына булһа ла теркәп ҡуйып өлгөрөрлөк мәғлүмәт.\n– Милли кейемгә арналған флешмобта ҡатнашырға уйығыҙ бармы?\n– Бик теләр инем дә, әммә миндә милли кейем юҡ. Кейем магазинында ундайҙы һатып алып булмай бит.\n– Ательела тектерергә мөмкин. Милли кейем атрибуттарын аэропорт бутиктарында, ҙур сауҙа үҙәктәрендә осратырға була. Тик ябай кешегә улар бик ҡыйбат.\n– Милли кейемгә оҡшатып эшләнгән заманса кейемдең хаҡы ныҡ ҡиммәт булырға тейеш түгел шул. Дәүләт ярҙамы алған осраҡта, был өлкә эшҡыуарҙар өсөн тотош индустрияға тиң. Бизнес-проекттарҙы өлөшләтә гранттар ярҙамында бойомға ашырып булыр ине. Беҙ рухи яҡ менән нығыраҡ мауығабыҙ, әммә бит театр ҙа кейем элгестән башлана. Һатыуҙа төрлө халыҡтарҙың милли кейемдәре булһа, улар ҙур ихтыяж менән файҙаланыр ине.\n– Милли кейем кейеү милли аңды ла уятыр, тиһегеҙме?\n– Эйе, быға булышлыҡ итеүе мөмкин. Ҡалыптарҙы емерә торған кешеләр бар, әгәр берәү башлаһа, ҡалғандар ҙа яйлап ҡушылыр ине.\n– Бәлки, һеҙгә башларға кәрәктер?\n– Был яҡшы ниәт, әлбиттә, әммә кейем һайлайһы ла бар бит әле. Мин әҙерҙе һатып алырға яратам, сөнки ательелар буйлап йөрөргә ваҡытым юҡ. Милли кейемгә оҡшатып тегелгән кейемдәрҙе ҡулайлы хаҡҡа тәҡдим иткән магазиндар булһа, ҡалай яҡшы булыр ине. Әммә бының өсөн һалым түләүҙе ябайлаштырған дәүләт ярҙамы кәрәк. Шул саҡта эшҡыуарҙар был кәсепкә шатланып тотонор ине.\n– Кейем дизайнерҙарына бит милли-стилләштерелгән кейемде көн дә кейеп йөрөүгә уңайлы, шул уҡ ваҡытта мода талаптарына ла яуап бирерлек итеп эшләргә кәрәк.\n– Эйе, унан, дизайнерҙарҙың хеҙмәтен дә тейешенсә баһалау зарур. Беҙҙең алдынғы гуманитар юғары уҡыу йорттарында милли кейемде, көнкүреште өйрәнгән белгестәр әҙерләй башларға кәрәк, республикала этнографтар бик аҙ. Ә потенциал бик ҙур – ғалимдар, тарихсылар бар, кейем технологияһы өлкәһендә эшләгән юғары уҡыу йорттары ла етерлек. Уларҙы ойошторғанда, һөҙөмтә ҡыуандырырлыҡ булыр ине.\nЛәйлә Аралбаева әңгәмәләште.


Республиканың көслө, ҡеүәтле белем биреү үҙәге » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Республиканың көслө, ҡеүәтле белем биреү үҙәге\nОшо көндәрҙә Башҡортостан Республикаһының Мәғарифты үҫтереү институты үҙенең 80 йыллыҡ юбилейын билдәләне. Эшлекле шарттарҙа үтте ул. “Федераль дәүләт белем биреү стандарттары: эш тәжрибәһе, уҡытыу тәжрибәһендә ҡулланыу методикаһы” тип аталған ҙур күргәҙмә ойошторолдо. Унда институттың тәжрибә майҙансыҡтары булған белем биреү учреждениелары үҙҙәренең уҡыу-уҡытыу методикаһы, алдынғы уҡытыу алымдары менән таныштырҙы. Улар араһында Өфө ҡалаһының Фатима Мостафина исемендәге 20-се ҡала башҡорт гимназияһы ла бар ине. Билдәле булыуынса, гимназияның башланғыс мәктәбе республиканың милли мәктәптәре араһында иң алдынғыларҙан иҫәпләнә. 1992 йылдан Эльконин-Давыдов системаһы буйынса инновацион белем биреү буйынса ғилми-эксперименталь эш алып барыла. Ошо эштең һөҙөмтәһе булып белем усағының уҡытыусылары авторлығында “Башҡорт теле”, “Әҙәби уҡыу” дәреслектәре барлыҡҡа килә. Мәктәптең башланғыс синыфтар методик берекмәһе Мәғарифты үҫтереү институтының милли мәғарифты уҡыу-методик яҡтан тәьмин итеү үҙәге менән тығыҙ хеҙмәттәшлектә эшләй. Йылдар буйы тупланған тәжрибә 2008 йылда гимназияла институттың башланғыс белем биреү кафедраһының тәжрибә майҙансығын асырға мөмкинлек бирә.\n– Федераль дәүләт белем биреү стандарттары ғәмәлгә ашырыла башлағас, улар буйынса дәреслектәр төҙөү ихтыяжы тыуҙы һәм беҙҙең уҡытыусылар, федераль стандарттарға ярашлы, дәреслектәр әҙерләү менән шөғөлләнә башланы. Ғөмүмән, гимназия федераль дәүләт белем биреү стандарттарын тормошҡа ашырыу буйынса төп база мәктәптәрҙең береһе булып тора. Күптән түгел беҙҙә тап ошо мәсьәләгә арналған селектор кәңәшмәһе үтте, – ти гимназияның башланғыс синыфтар уҡытыусыһы Гөлнара Салауат ҡыҙы, үҙҙәренең тәжрибә майҙансығының эшмәкәрлеге менән таныштырып.\nЮбилейға арналған сараларҙың икенсе өлөшөндә институттың ғилми советының асыҡ ултырышы үтте. Унда республиканың мәғариф министры Әлфис Ғаязов, БР Дәүләт Йыйылышы‒– Ҡоролтай депутаттары Эльвира Айытҡолова, Сәлиә Мырҙабаева, Рөстәм Ишмөхәмәтов, Татарстан Республикаһынан, Пермь өлкәһенән, республикабыҙҙың төрлө ҡала-райондарынан абруйлы ҡунаҡтар, ғалимдар, профессорҙар, уҡытыусылар ҡатнашты. Башҡортостандың Мәғарифты үҫтереү институты ректоры Рәмил Мәжитов, ултырышты асып, институттың тарихына байҡау яһап үтте һәм һүҙҙе мәғариф министры Әлфис Ғаязовҡа бирҙе.\n– 80 йәш – ул бер үк ваҡытта олпат та, шул уҡ ваҡытта уҡыу йорто өсөн иң ең һыҙғанып, ижади эшләй торған осор ҙа. Һеҙ хаҡлы рәүештә институт тарихының сағыу биттәре, уның иң башында торған һәм бөгөн заман талаптарына ярашлы профессионализмын күтәреүгә өлөш индереүсе кешеләрҙең исемдәре менән ғорурлана алаһығыҙ. Институт өсөн киләсәккә үҫеш нөктәһе булып заманса смарт-технологияларҙы ҡулланыу, новаторлыҡ проекттарын тормошҡа ашырыу, киң ғәмәли һәм инновацион эшмәкәрлек тора. Был бурыс һеҙҙең көсөгөҙҙән килә, – тине министр, институтты 80 йыллыҡ юбилейы менән тәбрикләп.\nАртабан һөйләшеү институттың бөгөнгө эшмәкәрлеге, яңы йүнәлештәр, тәжрибә майҙансыҡтары, мәғариф системаһы алдында торған заман талаптары, бурыстар хаҡында барҙы.\nСығыу ваҡыты 29-11-2013, 13:26 | Ҡаранылар: 1371


Юғиһә, һалым инспекцияһы менән суд приставтары бурыслының ишеген ҡағыуы ихтимал. Бөгөн, мәҫәлән, ведомство вәкилдәре Өфө районында йәшәүсе ирҙең өйөнә үк килде. Уның автомобилгә һалымы 100 меңдән артҡан.\nТранспорт хужаһы бурысы барлығын белә, яҡын арала түләргә вәғәҙә бирҙе. Приставтар әйтеүенсә, йыш ҡына водителдәр бурыстарын түләүгә һылтанып, арест һалыныуҙан ҡасырға тырыша. Әммә ведомство вәкилдәре бурыслылар өсөн билдәле ваҡыт бирә.\nЕте көн дауам иткән рейд барышында хеҙмәткәрҙәр 143 бурыслы граждандың 13 миллион һумдыҡ мөлкәтенә арест һалған. Һалым түләмәүселәр буйынса рейдтарға даими сығыу сараһы һәр ваҡыт уңышлы тамамлана, ти ведомство вәкилдәре. Күптәре урында уҡ түләй. Хеҙмәткәрҙәр суд приставтары федераль хеҙмәтенең Башҡортостан идаралығы сайтындағы «Башҡарыу эштәре банкы» тип исемленгән электрон сервисҡа инергә һәм Дәүләт хеҙмәттәре порталы ярҙамында үҙегеҙҙе һәм яҡындарығыҙҙы тикшерергә, бурыстарҙы ваҡытында түләргә кәңәш итә.


Мобиль телефондар өсөн башҡорт теленең һүҙлеге – ул ни бары ваҡыт мәсьәләһе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nМобиль телефондар өсөн башҡорт теленең һүҙлеге – ул ни бары ваҡыт мәсьәләһе\n8:50, 19 сентября 2017 Йәмғиәт\nМобиль телефондар өсөн башҡорт теленең һүҙлеге – ул ни бары ваҡыт мәсьәләһе Фото: Олег Яровиков\nБашҡорт теленең электрон һүҙлеге бөгөнгө көнгә Өфө ғилми үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының иң перспективалы эштәренең береһе булып тора. Ошо ғилми учреждениеның директор урынбаҫары Тимур Мөхтәров иҫәпләүенсә, Өфө ғалимдарының асышын мобиль телефондар өсөн «Башҡорт теленең һүҙлеге» ҡушымтаһын эшләү өсөн файҙаланырға мөмкин.\n«Уны эшләү – ул ни бары ваҡыт мәсьәләһе генә. Беҙҙең үҙәктә башҡорт һүҙлегенең электрон базаһы булдырылған, уға 40 мең һүҙ инә. Был Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты коллективының интеллектуаль мөлкәте һәм әлегә башҡа бер ниндәй учреждениеның да бындай базаһы юҡ», — тип хәбәр итте Тимур Мөхтәров.\nУның һүҙҙәренсә, бөгөн ошондай программаны әҙерләргә теләгән энтузиастар байтаҡ, әммә уларҙың мәғлүмәттәр базаһы юҡ.\n«Уларға уны бер кем дә бирмәйәсәк, сөнки уға авторлыҡ хоҡуғы бар. Ул ситтән генә еңел һәм ябай күренә. Әммә ысынында иһә проект рәсми рәүештә заказ алғанда ғына тормошҡа ашырыла ала. Шул саҡта авторлыҡ хоҡуғы менән дә мәсьәлә көйгә һалынасаҡ», — тип аңлатты ғилми үҙәк вәкиле.\nТеги: башҡорт теле,Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге,электрон һүҙлек


Алдараҡ телгә алынған рус тикшеренеүсеһе Н. Попов ғәйнә ырыуы информаторҙарынан яҙып алынған ошондай мәғлүмәтте килтерә: "Улар үҙҙәрен Башкурт тип атай, үҙҙәренең ырыуын (бындағы башҡорттарҙы) Нагай Татарҙарының Булгар өлкәһендә йәшәгән Тархан быуынынан башлай, уларҙың үҙ риүәйәттәренә ярашлы, был өлкәне XII быуат аҙағында ҡалдырып китәләр; Урал тауҙарына килеп урынлашып, әле йәшәгән барса ерҙәрендә таралып көн итә башлайҙар". Бында Н. Попов нуғайҙарҙы татарҙар менән бәйләп, бер нисек һәм бер ҡасан да этник берәмек булмаған тархандар төркөмө хаҡында аңлатма бирмәй. Был осраҡта ғәйнәләрҙең үҙҙәренең Булгар ханлығында тарханлы ҡәүем булып, нуғайҙар менән күпкә һуңғараҡ, XV быуатта ғына сәйәси бәйләнешкә инә алыуына иғтибар итергә кәрәктер.\nӘйтергә кәрәк, нуғай мырҙалары XVI быуаттың икенсе яртыһында ла элегерәк үҙҙәренә буйһонған Пермь яғы халҡынан яһаҡ йыйырға маташа. Архив сығанаҡтарында нуғайҙарҙың 1578 йылда Кама буйы башҡорттарына һәм Ҡаҙан өйәҙе иштәктәренә һөжүм итеүе хаҡында мәғлүмәт бар. "И башкирдцы и остяки, собрався, иных побили...", - тип яҙыла бер документта.\nТарихсы Салауат Хәмиҙуллин фекеренсә, ғәйнәләрҙәге тарханлыҡ төшөнсәһен туранан тура мадъярҙарҙың "таръян" этнонимы менән бәйләү нигеҙле түгел. Р.Ғ. Кузеевтың ошондай ҡарашын тарханлыҡ төшөнсәһенең сословиены белдереп, этник билдәләнешкә тура килмәүе аша инҡар итеп була.\nҒалим-антрополог Р.М. Йосопов ғәйнәләрҙең килеп сығышын палеоантропология һәм краниология (баш һөйәгенең формаларын өйрәнеү) фәндәре позицияһынан тороп аңлатыу мөмкинлеген тапты. Ул ғәйнәләрҙең ир-аттары антропологик яҡтан ҡоңғорт көньяҡ европеоид компоненты өҫтөнлөк иткән ҡатнаш сығышлы типҡа ҡарауын асыҡланы. Был антропологик тип сак-массагет (савромат-сармат, сармат-алан) мөхитендә формалашҡан. Ә уларҙың ҡатын-ҡыҙҙарында ерле субураль антропологик тибы һыҙаттары өҫтөнлөк итә.\nОшо ғалим раҫлауынса, ғәйнәләрҙең краниологик һыҙаттары мең ырыуы башҡорттарыныҡына яҡын икән. Антрополог Ринат Йосопов ғәйнә этнонимының этимологияһына иғтибар итеп, ошо һүҙҙең ғәрәп телендәге "гайн" хәрефенә тура килеүе, ошо уҡ хәрефтең ғәрәп алфавитында мең һанын белдереүе хаҡында яҙа. Ошонан сығып, ғалим үтә ҡыҙыҡлы һығымта эшләй: боронғо осорҙарҙа "ғәйнә" һүҙенең дә мең кешенән торған ғәскәри берәмекте аңлатыуы мөмкин. Был шул уҡ мең ырыуы атамаһының нисек хасил булыуына тура килә.\nҒәйнәләрҙең мең һәм башҡа башҡорт ырыуҙары менән этник бәйләнеше хаҡында 1912 йылда Елпачиха (Удик) ауылы муллаһы Хөббихужа Түмәсев төҙөгән шәжәрә мәғлүмәттәре аша ла белеп була. Ошо шәжәрәлә ғәйнәләрҙең төп ата-бабаһы итеп Джавыш бей, уның улдары Инсан бей һәм Ихсан бей күрһәтелә. Ошо исемдәр менән аталған шәхестәр "Ҡысса-и Аҡһаҡ Тимер" хикәйәтендә лә бар. Был хикәйәт башҡорттар араһында популяр була, ундағы сюжеттар бүләр, юрматы, ғәйнә ырыуҙары шәжәрәләрендә сағылыш таба. Ғөмүмән, башҡорт ырыуҙары шәжәрәләрен төҙөүселәр йыш ҡына Булгар хандарын һәм уларҙан таралған тоҡомдарҙы үҙҙәренең төп ата-бабалары рәүешендә һүрәтләй. Тарихсы Салауат Хәмиҙуллин быны ошо замандарҙағы тарихи традиция йоғонтоһо менән бәйләй. XVIII быуатта башҡорт мосолман руханиҙары, уҡымышлы заттар араһында булгарсылыҡ идеяһы өҫтөнлөк итә, Булгар ханлығы һәм уның арҙаҡлы шәхестәре башҡорттар өсөн камил бер өлгө итеп күрһәтелеп, милли яңырыу символына әйләнә. Башҡорт ихтилалдары тарихында киң билдәле мулла Батырша Алиев та булгарсылыҡ идеяһын хуплай, ә икенсе бер мулла Морат Ишкалеев XVIII быуаттың икенсе яртыһында яңы Булгар дәүләтен төҙөргә саҡыра. XIX быуаттың суфый шәйехтәре, мосолман яҙыусылары Таджетдин Ялсығол әл Башҡорди, Ғәли Соҡорой кеүек уҡымышлы заттар башҡорт тарихын Булгар тарихынан айырып ҡарамай. Шуға күрә ғәйнә башҡорттары риүәйәттәрендәге булгар версияһын да ошо тарихи традицияға бәйләп аңлатып була.\nҒәйнә ырыуы шәжәрәһендә, бәғзе бер башҡорт ырыуҙарына хас булғанса, үҙ ырыуына ҡараған этник атрибуттарҙың Сыңғыҙ-хан тарафынан бирелеүенә ишара бар. Алда атап үтелгән Хөббихужа Түмәсев шәжәрәһендә ошолай әйтелә: "Ырыу бүлемебеҙ - кәкүк, ораныбыҙ - "Бурух!", ҡошобоҙ - һөҙһөт, ағасыбыҙ - удмурт сағаны, тамғабыҙ - хәмзә". Был "Ҡысса-и Сыңғыҙ хан" хикәйәтендә Сыңғыҙ хандың Бүрҡот бейгә төбәп әйткәненә бермә-бер тура килә. Тимәк, ғәйнә ырыуы шәжәрәһендә лә ырыу дәрәжәһен Сыңғыҙ хан абруйы менән нығытырға тырышыу сағылыш тапҡан. Шәмшәҙе, Ҡаңлы, Уран, Гәрәй ырыуҙарының ҡайһы бер шәжәрәләрендә лә төп ата-бабалары сифатында шул уҡ Бүрҡот бей күрһәтелә. С. Хәмиҙуллин билдәләүенсә, был осраҡта ла ошондай исемле бейҙең теге йәки был ырыуға ҡарағанлығын асыҡлар өсөн етерлек дәлилдәр юҡ. "Ҡысса-и Сыңғыҙ хан" хикәйәтендә аталған һәр башҡорт бейенә айырым бер башҡорт ырыуы тап килә, әммә башҡорттарҙың ырыу номенклатураһында Бүрҡот этнонимы юҡ. Гәрәйҙәрҙең төп бабаһы - Кирәйәт бей, ә Уран, Йылан, Елдәк ырыуҙары ҡыпсаҡ сығышлы булғас, уларҙың да төп бабаһы итеп Ҡыпсаҡ бей һанала. Шәмшәҙеләр иһә ҡаңлы ырыуына ҡарай, шуға ла Бүрҡот бейҙе уларҙың бабаһы итеп күрһәтеү бигүк нигеҙле булмаҫ ине. Ғөмүмән, был осраҡта ла билдәле шәхес исеме аҫтында ырыу дәрәжәһен\tкүтәреү ошоға сәбәп булғандыр, тигән фаразға ерлек бар. Шулай ҙа ғәйнәләрҙең Ғәйнә исемле тарихи шәхесе булмауы (ул исем риүәйәттәрҙә генә осрай) әле атап үтелгән Бүрҡот бейҙең ошо ырыу тарихына бәйле булыуын фаразларға урын ҡалдыра.\nУрҙас бейҙең (XIV б.) "мең һаҙаҡлы" олоҫо составында мең, меркет, ҡобау башҡорттары менән бер рәттән, ғәйнәләрҙең ата-бабалары ла булыуы мөмкин. Хөббихужа Түмәсевтың шәжәрәһендә мең шәжәрәләрендә күрһәтелгән исемдәр ҙә осрай. Риүәйәт мәғлүмәттәренә ярашлы, ғәйнә бабаларының береһе Ураҡ бейҙең тамғаһы ла Урҙас бей тамғаһына тап килә. Ошо шәжәрәлә Худхуд мулла исеме лә бар, ул Елпачиха ауылы муллаһы, Пугачев полковнигы Әҙиғут Тимәсевҡа тура килә. Ихтилалсылар тарафынан иҫке төркисә яҙылған бер указда "мулла Худхуд Тимач улы", тигән исем теркәлгән. Был башҡортса һөҙһөт тигәнгә тап килә, ә ул шул уҡ Бүрҡот бейҙең онгоны - ҡошо исеме икәнлеге лә билдәле. Йәнә бер ҡыҙыҡлы факт. Ғәйнәләрҙең юғары ҡатламы - элитаһына ҡараған шәхестәр үҙҙәрен Бүрҡот тоҡомдары сифатында күрһәтеүе мөмкин. XII башҡорт кантоны начальнигы Низаметдин Адутовтың улы Ниғмәтжан Низаметдин улының эпитафияһында, йәғни ҡәбер ташындағы яҙыуҙа Худхуд мулла Әҙиғут Тимәсев "буркут Адуд" , тип күрһәтелгән. Ҡайһы бер тарихи сығанаҡтарҙа буркуттарҙың (Бүрҡот тоҡомдары) Сыңғыҙ хан нәҫеленән булған Тайбугидтар династияһына ҡарауы хаҡында ла мәғлүмәттәр бар.\nЯҙылған: 20.01.20 | Ҡаралған: 365


Этҡол батырҙарына бүләккә – көрәш келәме! » Всемирный Курултай (конгресс) башкир\nВсемирный Курултай (конгресс) башкир » Новости » В Башкортостане » Этҡол батырҙарына бүләккә – көрәш келәме!\nавтор: 147258951 | Просмотров: 966\nЯрыштың ошондай күңелле ваҡиғанан башланыуы көрәшселәргә сәм өҫтәгәндәй булды һәм еңеүгә ынтылыш бирҙе. Турнирҙың баш судьяһы итеп Рәсәй һәм Башҡортостандың милли көрәш буйынса чемпионы, Маҡар ауылы мәктәбе тренеры Алик Яҡупов тәғәйенләнде.\nЯрышта Ишембай, Мәләүез райондары, Стәрлетамаҡ ҡалаһы көрәшселәре өс төркөмгә бүленеп көс һынашты. Уйынсылар араһында хатта 10 йәш-лектәр ҙә бар ине.Төрлө ауырлыҡ категорияһында Мәләүездән Рөстәм һәм Фәнүр Кәшәфетдиновтар, Фәрит Мөрсәлов, Альберт Рәхмәтуллин, Урман- Бишҡаҙаҡтан Дамир Ишкинин, Рөстәм Ишкинин, Илдар Ишембаев, Эмиль Ғималетдинов, Этҡолдан Айҙар Халиҡов, Стәрлетамаҡтан Илдар Моратов беренсе урынға сыҡты.\nАбсолют чемпион исеменә Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһы студенты Илдар Моратов лайыҡ булды. Әйткәндәй, Илдарҙың тренеры беҙҙең яҡташыбыҙ - Йәнырыҫ ауылынан, бик күп спорт төрҙәре буйынса спорт мастеры Нурулла ағай Хисмәтуллин.\nЯрыш барышында беҙ Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзаһы Гөлнур Ҡолһарина менән әңгәмәләштек.\n- Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты тарафынан йәш быуынға сәләмәт тормош алып барыуҙы пропагандалауға ҙур иғтибар бүленә. Республика буйынса “Сәләмәт тәндә - сәләмәт рух” исемле түңәрәк өҫтәл, семинарҙар ойошторола. Шулай уҡ милли көрәш буйынса район һәм ҡала кимәлендәге ярыштар үткәрелә. Ошондай ярыш яңыраҡ ҡына Баймаҡ районында уҙҙы. Шулай уҡ уны Миәкә, Стәрлебаш, Йылайыр, Ейәнсура, Хәйбулла райондарында ла үткәреү планлаштырыла. Милли спорт төрө булараҡ көрәште пропагандалау мәсьәләһе, әлбиттә, урындарҙа спорт инвентарҙарының булыу-булмауынан да тора. Шунлыҡтан Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты ултырышында көрәш секциялары, тренерҙары булған башҡорт мәктәптәренә көрәш өсөн келәмдәр бүләк итергә ҡарар иттек. Яңы йылға тиклем беҙ республика буйынса 30 мәктәпкә ошондай көрәш келәмдәре бүләк итәсәкбеҙ. Бөгөн уны Ишембай районы Этҡол ауыл мәктәбенә тапшырҙыҡ. 2012 йылда келәмдәр һанын ике йөҙгә тиклем еткерергә тигән уйыбыҙ бар. Был тәү сиратта беҙҙең йәш егеттәребеҙ, батырҙарыбыҙҙың көрәшкә булған ынтылышын тағы ла үҫтереүҙә ҙур роль уйнаясаҡ, - тине Гөлнур Ғәлинур ҡыҙы.\nУл шулай уҡ Баш-ҡортостан ауылдарында старт алған “Айыҡ ауыл” акцияһының барышына ла туҡталып китте.\n- Ноябрь аҙағында акция һөҙөмтәләрен билдәләп үтергә йы-йынабыҙ. Быйыл республика буйынса акцияла күп райондар ҡатнашты. Ауылдарҙа эскелекте төбө-тамырынан өҙөп ырғытыр өсөн байтаҡ эштәр башҡарылды. Урындағы хакимиәттәр сауҙа нөктәләрендә спиртлы эсемлектәр һатыуҙы тыйҙы, спорт, мәҙәни саралар ойошторҙо. Беҙҙең бөтә булған милли байрамдарҙы ла улар эскеһеҙ ойоштороуҙо төп маҡсат итеп ҡуйҙы. Киләсәктә лә Ҡоролтай һау-сәләмәт тормош алып барыуҙы пропагандалау эшен дауам итәсәк, бындай сараларҙы ойоштороп торасаҡбыҙ, - тип тамамланы һүҙен Гөлнур Ҡолһарина.\nҠалабыҙҙа үткән был турнирҙан яҡты уйҙар менән сыҡтыҡ. Милли көрәшкә республика кимәлендә иғтибар бирелә икән, тимәк, был спорт төрөнөң киләсәге бар һәм һабантуй батырҙары ғына түгел, ә ил кимәлендәге ярыштарҙа еңеүсе егеттәр үҫәсәк беҙҙә.


Көн тәртибендә – “зәңгәр яғыулыҡ”\nРадий Хәбиров: "2026 йылға Башҡортостанда газ менән тәьмин итеүҙе тулыһынса тамамларға ниәтләйбеҙ".\nБөгөн Өфөләге “Газпром газ бүлеү Өфө” асыҡ акционерҙар йәмғиәте майҙансығында Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров газ үткәреү буйынса төбәк штабының күсмә ултырышын үткәрҙе. Унда республика Хөкүмәте, “Газпром”, “Газпром газ үткәреү” йәмғиәттәре вәкилдәре, муниципалитет башлыҡтары ҡатнашты. Көн тәртибендә газ үткәреү һәм социаль газ үткәреү программаларын тормошҡа ашырыу мәсьәләһе тикшерелде.\nУлтырыш алдынан республика Башлығы “Газпром газ бүлеү Өфө” йәмғиәтенең газды редукциялау пункттарының, шулай уҡ катодлы һаҡланыу станцияларының продукцияһы менән танышты. Предприятие был продукция төрҙәрен 15 йылдан ашыу етештерә.\n“Газпром төбәк-ара газ Өфө” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Альберт Лоҡманов продукцияны өс майҙансыҡта: Өфөлә, Ишембайҙа һәм Стәрлетамаҡта сығарыуҙары хаҡында һөйләне. 2021 йыл йомғаҡтары буйынса етештереү күләме 368 миллион һум тәшкил иткән, 2022 йылға план – 414 миллион һум.\nРеспублика Башлығы көнбайыш санкцияларының предприятие эшенә нисек йоғонто яһауы һәм импортҡа алмашҡа бәйле хәл менән ҡыҙыҡһынды.\n– “Газпром” был мәсьәләләр менән күптән шөғөлләнә. Был предприятиела бөтә ҡорамалдар ҙа тиерлек үҙебеҙҙә етештерелгән. Йорт эсендәге газ ҡорамалдары – ҡаҙанлыҡтарға, плитәләргә, иҫәп-хисап приборҙарына килгәндә, уларҙы Рәсәйҙә һәм Беларусь Республикаһында эшләйҙәр. Шуға күрә газ үткәреү программаларын тормошҡа ашырыуҙа ҡыйынлыҡтар тоймайбыҙ, – тине Альберт Лоҡманов.\nТөбәк штабы ултырышында төбәктә газ үткәреүҙең план-графигына яҡынса йомғаҡ яһалды һәм киләсәккә эш планы тикшерелде. Радий Хәбиров үҙенең сығышында республикала газ үткәреү буйынса эштең ике йүнәлештә алып барылыуын билдәләне. Беренсеһе – ул “Газпром” менән раҫланған газ үткәреү буйынса биш йыллыҡ программа саралары, икенсеһе иһә – ил Президенты Владимир Путиндың биләмәләрҙәге йорт участкаларына тиклем “зәңгәр яғыулыҡ”ты еткереү буйынса күрһәтмәһен үтәү.\nРеспублика Башлығы әйтеүенсә, Башҡортостанда газ бүлеү станцияларына булышлыҡ итеү, газ үткәреү өсөн уңайлы шарттар булдырыу йәһәтенән байтаҡ эш башҡарылған. Атап әйткәндә, газ үткәреүгә ҡағылышлы йыйылма һәм һәр объект буйынса план-график төҙөлгән, газ ташыу тарифтарына махсус өҫтәмәләр күләме 21,9 проценттан 24,5 процентҡа тиклем арттырылған, граждандарҙың айырым категорияларына газ үткәреүгә сертификат бирелә, беҙ тәүгеләрҙән булып яңы төҙөлгән газ үткәргестәр өсөн мөлкәткә һалым буйынса льготалы ставка билдәләнек.\nУлтырышта “Газпром газ үткәреү” йәмғиәте генераль директоры урынбаҫары Антон Радченко объекттарҙы проектлау планы тураһында хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, быйыл ҡаралған тикшеренеү эштәре ваҡытында тамамланасаҡ.\n“Газпром төбәк-ара газ Өфө” йәмғиәтенең генераль директоры Альберт Лоҡманов, быйыл 15 ҡасабала дөйөм оҙонлоғо 66,8 километрлыҡ газ үткәргес төҙөү күҙаллана, тип билдәләне. Был 20 ҡаҙанлыҡты һәм 1260 йортто тәбиғи газ менән тәьмин итергә мөмкинлек бирәсәк.\nУлтырышта шулай уҡ социаль газ үткәреү программаһы буйынса фекер алыштылар. Республиканан был программа буйынса 24 мең ғариза тапшырылған. Ете меңгә яҡын участкаға газ бүлеү селтәре килтерелгән, биш меңдән ашыу йорт “зәңгәр яғыулыҡ”ты файҙалана ла башлаған.\n– Газ үткәреү буйынса ғаризалар һаны ла, башҡарылған эш күләме лә көндән-көн арта. Газ йортҡа тиҙерәк килеп етһен өсөн граждандарҙы тейешле документтарҙы йылдамыраҡ тултырып тапшырырға һәм килешеүҙәрҙе ваҡытында төҙөргә саҡырабыҙ. Ғаризаны Берҙәм газ үткәреү операторының интернет-порталында йәки газ бүлеү ойошмаһы сайтындағы шәхси кабинетта, “Дәүләт хеҙмәттәре” порталы аша, күп йүнәлешле үҙәк офистарында, клиент үҙәктәрендә тапшырырға мөмкин, – тине Альберт Лоҡманов.\nРадий Хәбиров халыҡ араһында мәғлүмәт-аңлатыу эшенең әүҙемлеген кәметмәҫкә, республика Хөкүмәтенә Башҡортостандың социаль объекттарын йылылыҡ менән тәьмин иткән ҡаҙанлыҡтарҙы газға күсереү мөмкинлеге тураһында тәҡдимдәр әҙерләргә ҡушты.\nУлтырыштан һуң республика Башлығы журналистар менән осрашып, һорауҙарға яуап бирҙе. Уның әйтеүенсә, “Газпром” менән 2025 йылға тиклем газ үткәреү программаһын тормошҡа ашырыу тураһында килешеү төҙөлгән. Уға 16,5 миллиард һум аҡса йүнәлтелгән. Бындай финанслау күләме әлегә тиклем төбәктә булғаны юҡ ине.\n– 2026 йылға Башҡортостанда газ менән селтәрҙән тәьмин итеүҙе тулыһынса тамамларға ниәтләйбеҙ, – тине Радий Хәбиров.


Республиканың «500 ферма» маҡсатлы программаһына дүрт йыл эсендә төбәк бюджетынан миллиард ярым һум аҡса бүленгән\nОшо ваҡыт эсендә һөт продукцияһын етештереү майҙандарын төҙөкләндереүҙә 169 ауыл хужалығы предприятиеһы ҡатнашҡан, программа сиктәрендә 237 ферма модернизацияланған, 328 ҡура һәм 40 силос һәм сенаж һаҡлау ҡоролмаһы төҙөлгән.\nӘйтергә кәрәк, Рәсәйҙә программаның аналогы юҡ. Уға ауыл хужалығы тауарҙарын етештереү комплекстарын яңыртыу, техник базаны яҡшыртыу, мал башын арттырыу һәм тоҡомсолоҡ өҫтөндә фәнни эш тә инә. Белгестәр программа бик ваҡытлы ҡабул ителгән һәм ул тармаҡҡа яҡшы этәргес булды тип билдәләй.\nМарс Исламов, Башҡортостандың ауыл хужалығы министрлығы бүлек етәксеһе:«Беҙ республикала йылдан-йыл күберәк һөт етештерелеүен, мал башынан алынған продукцияның артыуын күҙәтәбеҙ. Ә иң мөһиме программа ярҙамында хужалыҡтарҙың килеме үҫә. Мәҫәлән, быйыл ул 20 процентҡа артты».\n«500 ферма» программаһына республиканың һәр төбәге ҡушылды. Был йәһәттән Илеш, Саҡмағош, Стәрлетамаҡ, һәм Дүртөйлө райондары әүҙемлек күрһәтә. Бөгөн Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы комиссияһы Иглин районында төҙөлгән ике объектты ҡабул итте. Уларҙың береһе «Мәсәғүтов» крәҫтиән-фермер хужалығының быҙау аҙбары. Яңы ҡура 350 баш малға иҫәпләнгән, хужалыҡ етәксеһе уңайлы шарттар һөт етештереү күләмен бермә-бер арттырыр тигән фекерҙә.\nАльберт Мәсәғүтов, «Мәсәғүтов» крәҫтиән-фермер хужалығы етәксеһе: «Тоҡомло мал үҫтереүҙе уңайлы шарттары булған быҙау аҙбарынан тыш күҙ алдына ла килтереп булмай. Унда йылы булырға тейеш, һауаның таҙалығы ла мөһим, йонсоған малдан файҙа юҡ. Яңы бина һауым күләмен арттырырға булышлыҡ тер тип өмөтләнәбеҙ, маҡсат - бер һыйырҙан йылына 7 тонна һөт һауып алыу».


Archives for Октябрь 5th, 2018 | Йәншишмә\nАрхив записей за 5 октября 2018\nЯбайһың да, бөйөкһөң дә үҙең, Һиңә тиңме маҡтау, йыр ғына!\nНаписал в 5 октября 2018, 12:37\nВаҡытыбыҙҙың күп өлөшөн мәктәптә үткәрәбеҙ. Беҙ унда белем генә алып ҡалмайбыҙ, киләсәк тормош хаҡында уйланабыҙ, үҙ урыныбыҙҙы табырға, яҡшыны ямандан айыра белергә өйрәнәбеҙ. Уҡытыусы беҙҙең кескәй генә йөрәгебеҙгә асҡыс табып, яҡшы белем, матур тәрбиә бирергә тырыша, хыялдарыбыҙға ҡанат ҡуйырға ярҙам итә.\nНаписал в 5 октября 2018, 12:33\nҠобайыр Билдәле педагог-мәғрифәтсе, Башҡортостан Республикаһының халыҡ мәғарифы отличнигы Мөхәмәтғәле Ғәли улы Исҡужинға арнайым. Исҡужиндың аҡ исемен Онотмайыҡ, данлайыҡ. «Башҡортса уҡығыҙ!» – тигән Васыятын аҡлайыҡ. Һа-ай! Ил ағаһы Мөхәмәт! Ихтирам һиңә, хөрмәт!\nНаписал в 5 октября 2018, 11:43\nҮләндәр һарғайҙы, Япраҡтар ҡойолдо. Әйтерһең, баҫыуҙар Алтынға ҡойондо. Элина ҒӘЛИУЛЛИНА, VI «А» синыфы уҡыусыһы. Өфө ҡалаһы, Зәйнәб Биишева исемендәге 140-сы башҡорт гимназияһы.\nЙома кис Стәрлетамаҡтан уҡыуҙан ҡайтып барышлай Гагарин урамында урынлашҡан «Светлана» магазинына инеп сығырға булдым. Шул саҡ ишек төбөндә ултырған ҡарараҡ бесәй күҙемә салынды. «Китекат» һатып алып, ас мыяуҡайҙы ашатҡас, уны ентекләп ҡарарға тотондом: йөнө таҙа, йомшаҡ, ялтыр, тәнендә бер ниндәй ҙә сабыртмалар юҡ. Һатыусылар әйтеүенсә, бесәй магазин тирәһендә бер-ике аҙна йөрөй икән, тәүҙә уның ҡара …\nContinue reading ‘Зинһар, бүтән юғалма!’ »\nНаписал в 5 октября 2018, 11:32\nНаписал в 5 октября 2018, 11:25\nУҡытыусы! Халыҡ элек-электән был һөнәр эйәһенә оло хөрмәт менән ҡараған. Улар иңдәренә төшкән бурысты күңел һалып, намыҫ менән башҡара. Мин быны ышаныс менән әйтә һәм дәлилләй алам, сөнки үҙем педагогтар ғаиләһендә тәрбиәләнәм. Олатайым, уның әсәһе, ул үҙе, әсәйем – һәр береһе һөнәрен яратҡан, уға яуаплы ҡараған ябай ауыл уҡытыусылары. Өсөһөнөң эш стажын ҡушһаң – 85 …\nContinue reading ‘Мин – уҡытыусылар нәҫеленән!’ »\nНаписал в 5 октября 2018, 11:01\nБыйылғы Ирекмәндәр йылында байтаҡ изге эштәр башҡарып өлгөрҙөк. Ветерандарыбыҙға ярҙам иттек, «Сайран» ял итеү базаһы тирәләй таҙартыу эштәре алып барҙыҡ, Сибай «Ышаныс» балалар приютына кейем-һалым, уйынсыҡтар йыйып тапшырҙыҡ. Урамдарҙа ҡарауһыҙ ҡалған бесәйҙәрҙе лә ашаттыҡ. Был изге ниәтебеҙҙе тәрбиәсебеҙ Нурия Нуриман ҡыҙы менән уның ярҙамсыһы Альбина Бикташевалар ойошторҙо.


Өрпәкәй » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nБашҡорттар борондан тәбиғәт менән бер булып, үҙҙәрен дә уның айырылғыһыҙ өлөшө итеп тойоп йәшәгән. Тик һуңғы илле йыл самаһы ваҡыт арауығында ғына, халҡыбыҙ тәүҙә эш артынан колхоз-совхоз үҙәктәренә, унан эреле-ваҡлы ҡалаларға ла күпләп күсенгәс, ғәҙәти көнкүреш күп ерҙә үҙгәреш кисергән, йолаларҙан, тирә-яҡ донъяны борондан килгән ырым-ышаныуҙарға бәйле күҙаллап ҡабул итеүҙән дә тайпылыу башлаған. Ҡыуанысҡа күрә, һуңғы осор үҙлегебеҙгә ҡайтарған, төпкөл аңды уятҡан хазиналарыбыҙға иғтибар артты, киренән тергеҙеүгә юл алынды.\nЖурналыбыҙҙа бер нисә йыл дауамында милли кейем һәм биҙәүестәр хаҡында байтаҡ мәҡәләләр бирелеүе, оҫталыҡ дәрестәре баҫылыуы мул емеш бирҙе. Әүәлерәк ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың селтәр-хәситәләр кейеп йөрөүен күҙ алдына ла килтереп булмаһа, бөгөн ҡунаҡ йә тамашаларҙа ошо матурлыҡтан күҙҙәр ҡамаша. Әммә бында ла тергеҙәһе, теүәлләйһе нәмәләр байтаҡ әле. Шуларҙың береһе – нигеҙенә ғәйәт оло мәғәнә йәшергән өлтөк, өрпәкәй, өрпәтәкәй, ябайыраҡ итеп әйткәндә, ҡаҙ ҡойроғо.\nҠоштар донъяһы ул беҙҙең өсөн тәү сиратта күктәрҙә урынлашҡан серле Самрау иле. Ә һыу ҡоштары иһә Самрау батшаның һөйөклө ҡыҙы, Урал батырҙың кәләше булған бөйөк инәбеҙ аҡҡош-ҡыҙ Һомайғоштоң туғандары. Шуға ла аҡҡоштоң ҡулға эйәләштерелгән туғаны ҡаҙға, уны тәрбиәләүгә ҡарата бик күп ырымдар һаҡланған. «Ҡаҙ өмәһе» үҙе оло байрам, ҡаҙ йолҡҡандан һуң ҡауырһындарын ҡош юлына оҡшатып йылғаға илткән һуҡмаҡҡа һибеп сығыу, ҡаҙ ҡауырһынынан ҡумыҙ яһап уйнау, өйгә килен төшкәндә ҡаҙ мамығынан эшләнгән яҫтыҡҡа баҫтырыу, мәйет булған йортта иҙәнде ҡаҙ ҡанаты менән ишек төбөнән түргә ҡарай һепереү, ауырлы ҡатындарҙың эсен ҡаҙ майы менән һылау, ҡаҙ ҡауырһынын һыҙырғанда бәләкәй ҡыҙҙар мамыҡты танауына еткәнсе өйһә, ынйы ҡойола тип ышаныу – был йолаларҙың һәр береһенең халҡыбыҙҙың донъяны үҙ мифологияһына ярашлы ҡабул итеүенә бәйле йөкмәткеһе бар. Әйткәндәй, башҡортта ҡаҙ ҡойроғона бәйле бер ҡыҙыҡ юрау ҙа бар. Ул Хәйбулла, Йылайыр яҡтарында әле лә һаҡланған. Ҡаҙ өмәһе мәлендә ҡыҙ бала ҡоштоң ҡойроҡ өҫтөндәге оҙон ҡаурыйын йолҡоп усына ала ла урамға сыға. Шунда беренсе осраған кешегә оҡшатып, кемгә кейәүгә барырын самалайҙар. Уңған кеше тап булһа, ирең дә егәрле булыр, ҡарт бабай килеп сыҡһа, олораҡ кешегә сығаһың, тип мәрәкәләгәндәр.\nЭлек ҡаҙ йолҡҡанда хәҙерге ише ҡайнар һыуға тығыу булмаған, шуға өлтөктө иң аҙаҡтан ҡырҡып алғандар. Хәҙер иһә уны һыуланып ылбырамаҫ элек алдан, бер аҙ төбөндәге майы менән умырыбыраҡ алыу зарур. Өлтөк матур итеп ҡабарып кипһен, майы ла бөтһөн өсөн уны борон көлдөксәгә һалып, көлгә бутағандар. Көл тейгән өрпәкәй һорораҡ төҫкә ингән. Майын көл алғас, ул ҡабарып, шәшке тиреһе һымаҡ йылҡылдап китә. Был матурлыҡтың үҙ тәғәйенләнеше бар, уның менән сабый балаларҙың, ҡыҙҙарҙың да, малайҙарҙың да баш кейемдәрен: кәпәстәрен, тупыйҙарын, көләпәрәләрен, таҡыяларын биҙәгәндәр. Кәпәстең сит-ситтәренә бөтөн һыҙат итеп теҙеп текһәләр, түбәтәйгә, ғәҙәттә, йә ара ҡалдырып, берәмләп ултыртыр булғандар, йә биҙәк яһап, өсмөйөш шәкелендә. Ә бишмәт, камзул теккәндә биленә, ҡулбашына йышыраҡ өсәре бер итеп ултыртылған.\nӨлтөк ҡаты күҙҙе ала, күҙ тейеүҙән һаҡлай тигән ышаныс йәшәй. Милли кейем серҙәрен өйрәнгән Асия апай Ғәйнуллина, өрпәтәкәйҙе әсә кеше балаһы ҡанатлы булһын, тормошта үҙен ышаныслы тойһон өсөн, теләктәр теләп теккән, ти. Асия апайҙың: «Иң матур, затлы өлтөк – ҡорҙоҡо ул, атайым беҙ бала саҡта ҡор алып ҡайтһа, өрпәкәйен эш итмәй ҡалдырмай инек, ә бына итәккә өйрәк өлтөгөн тегәләр», – тип хәтерләүе ҡиммәтле мәғлүмәт булды. Өлтөктөң бетеү булыуы шик тыуҙырмай, ул Һомай-инәнең бер аманаты, хатта өлөшө булараҡ, ҡурсалаусы әсәйҙең төҫө итеп тә ҡабул ителә.\nҠоштар донъяһы күк менән бәйле, шуға ҡанатлыларға ҡағылышлы биҙәктәр күберәк тәндең өҫкө өлөшөн, бигерәк тә башты ҡаплаған кейемдәрҙә ҡулланыла. Урта өлөш – ер, аяҡ яғы ер аҫты донъяһына бәйләнешле. Әкиәттәрҙә һыуға сумған өйрәк йыш ҡына аҫтағы донъя менән бәйле сюжеттарҙа осрай, шуға өйрәк өлтөгө тап итәккә тегелгән. Ә ҡаҙҙыҡы – баш кейеменә, бишмәттең ҡулбаш, һирәкләп бил яғына. Шулай уҡ бәләкәй ҡыҙҙарҙың яулыҡтарының мөйөштәрен, маңлайсаны ла өрпәкәй менән биҙәгәндәр.\nӨлтөклө кейем өлгөләре бөгөн хатта музейҙарҙа ла һирәк осрай. Боронғо өлгөләрҙәге өрпәкәйҙәрҙең күбеһен йә көйә ҡырҡҡан, бәғзеһе ҡороп ҡойолған. Шулай ҙа фотоларҙа, хәтирәләрҙә һаҡлана әле ул. Өләсәйемдәрҙең ҡалын фотоальбомында кинйә улдары Самат ағайымдың өлтөклө таҡыя кейеп төшкән фотоһы бар, тик аҡлы-ҡаралы фотола ул эре тәңкә һымаҡ күренә. Журналыбыҙҙың баш мөхәррире Гөлназ Ҡотоева бала сағын хәтерләп: «Өләсәйем башлығымдың ситенә өрпәкәй теҙеп, биҙәгән, сабыйҙы яман күҙҙән һаҡлай тип ышанғандар, ә уның матурлығын күрһәгеҙ», тигәс, үҙемдең дә өлтөк һәм ялтыр төймә менән биҙәлгән һандал (ҡуйы алһыу) төҫлө түбәтәйем иҫкә төштө. Бишмәтем дә өрпәтәкәйле ине. Ул милли кейемдәрҙе әсәйем, Әбйәлил районы Хәмит ауылында йәшәүсе Гөлсәсәк Хәлфетдинова, 1985 йылда Зиниә һеңлем менән икебеҙгә бер иштән ҡарға бутҡаһына барырға тип махсус теккәйне. Ауылға шылтыратып, шул бишмәтте, түбәтәйҙе һораштым, юғалмағандар икән, һандыҡ төбөндә ятҡандар. Тик ҡайһы бер өлтөктәре ҡойолған булып сыҡты. Әмәлгә ҡалғандай, ауылдашыбыҙ Зөбәйлә апай Ҡасимова быйыл ҡаҙҙарының ҡойроғон алып ҡалған, унан өлтөктәр алып, әсәйем утыҙ өс йыл элек бәләкәстәренә тип теккән кейемдәрен яңыртты. Өлтөктәрҙең бер нисәһен генә көлдә әүәләгән, фотола улары һоро төҫтә. Ҡалғандарын һауыт-һаба йыуа торған шыйыҡса ҡушылған һыуҙа ғына сайҡатып алған, улары ап-аҡ. «Төбөндә бер аҙ майлы тиреһен ҡалдырһаң, кипкәс өлтөк таралмай, ныҡ була», – ти ул. Шулай итеп, дөйөм көс менән, милли кейемебеҙҙең онотола төшкән элементын күрһәтерлек өлгөләр ҙә табылды.\nСабый күҙһенмәһен, иңдәрендә ҡанат тойоп үҫһен, үҙенә ышанысы көслө булһын тиһәгеҙ, һеҙ ҙә ҡаҙ өмәһендә өрпәкәйҙе әрәм итмәгеҙ. Күңел юғарылығын кәүҙәләндергән Самрау батшаның аҡ ҡото милли кейемдәребеҙгә лә, үҙебеҙгә лә йоҡһон!\nТеги: Милли биҙәк Ҡулыңдан һөйөн


Ватан һаҡсыһы исемен лайыҡлы аҡларға\n9 Октябрь 2017, 14:49\n1 октябрҙән хәрби хеҙмәткә саҡырылыш башланды. Был кампания 31 декабргә тиклем дауам итәсәк. Көҙгө саҡырылышта район-ҡала буйынса 100-ҙән ашыу егетте армияға алыу күҙаллана.\nБуласаҡ һалдаттарҙың армия тураһында белемен арттырыу, мәктәптә алған күнекмәләрен ғәмәлдә ҡулланыу, тиҫтерҙәре менән аралашыу һәләтен, уҡыусыларҙың үҙойошҡанлығын үҫтереү маҡсатында йыл һайын ҡалала Хеҙмәткә саҡырылыусылар көнөн үткәреү матур традицияға ингән. Унда Рәсәй Ҡораллы Көстәр сафына саҡырыласаҡ үҫмерҙәр үҙҙәренең спорт һәләтен һәм ҡорал менән эш итеү оҫталығын күрһәтә.\nФедераль яза башҡарыу хеҙмәте баш идаралығы уҡыу үҙәгенең күнекмәләр майҙанында теҙелгән уҡыусыларҙы Мәләүез ҡалаһы, Мәләүез һәм Федоровка райондары буйынса хәрби комиссариат бүлеге начальнигы, подполковник Рөстәм Ҡантимеров, район Хакимиәтенең йәштәр секторы мөдире Ринат Ғибәҙуллин, Рәсәй ДОСААФ-ы урындағы бүлексәһе рәйесе Фәйрүз Ғафаров Хеҙмәткә саҡырылыусалар көнө менән ҡотлап, буласаҡ Ватанды һаҡлаусыларға рухи һәм физик ныҡлыҡ, ихтыяр көсө, илһөйәрлек тойғоһо, маҡсатҡа ынтылыш һәм уңыштар теләне. Уҡыу үҙәгенең хәрби һәм физик әҙерлек бүлеге начальнигы, эске хеҙмәт подполковнигы Константин Фролов йәш быуынға Рәсәй Армияһында ҡулланылған ҡоралдарҙың өлгөләре тураһында мәғлүмәт бирҙе.\nЙылдағыса үҫмерҙәр автоматты һүтеп-йыйыу, 100 метрға уҙышыу, турникта күтәрелеү һәм мәргәнлеккә һынау тотто. Восточный мәктәбе 11-се класс уҡыусыһы Ислам Бикташев үҙен киләсәктә Тыуған иленең лайыҡлы улы итеп күрһәтеренә ышана. “Һәр егет, иң беренсе, үҙен Ватан һаҡсыһы итеп танытырға тейеш. Яҡшы һалдат булыу өсөн физик әҙерлекле, көслө ихтярлы, батыр йөрәкле булырға кәрәк, тип уйлайым. Минең үҙемә килгәндә, спорт менән шөғөлләнергә яратам. Шуға ла конкурс һынауҙарын үтермен тип ышанам”, - ти үҫмер.\nЯрыш көсөргәнешле шартта үтте. Һәр конкурсант еңеүгә ҙур ынтылыш күрһәтте. Шулай итеп, турникта күтәрелеүҙә беренсе урынды Илнур Сәйфуллин (9-сы гимназия), Дауыт Улиәхмәтов (Нордовка) яуланы. Автоматты һүтеп-йыйыуҙа Антон Измяков (8-се мәктәп), Айгиз Аҙнабаев (Һарыш) беренселеккә сыҡты. 100 метрға йүгереүҙә Азамат Сәғитов (9-сы гимназия) һәм Ислам Бикташевҡа (Восточный) етеүсе булманы.\nҺүрәттәрҙә: Уҡыу үҙәгенең хәрби һәм физик әҙерлек бүлеге начальнигы Константин Фролов йәш быуынға Рәсәй Армияһында ҡулланылған ҡоралдарҙың өлгөләре тураһында һөйләй.


Хәбәрҙәр: Сочи Олимпиадаһы: тик ыңғай баһалар.\nСочи Олимпиадаһы: тик ыңғай баһалар.\nАндрей Белькевич, “Евроньюс”: Сочиҙан беҙҙең менән “Рәсәй-24” телеканалының алып барыусыһы Дмитрий Щугорев бәйләнешкә инде. Дмитрий, ике аҙнаға һуҙылған уйындар артта ҡалды. Олимпиада алдынан ярыштарҙы үткәреү, уға әҙерлек кимәле буйынса борсолоуҙар, шөбһәләр, тәнҡиттәр күп булды. Был юрауҙар өлөшләтә булһа ла юш килдеме?\nДмитрий Щугорев “Россия 24”: Шөбһә тип нимәне атайһың бит? Шөбһә һәм фобияға килгәндә, улар араһында айырма ҙур. Олимпия объекттарына, ғөмүмән Олимпиадаға ҡағылышлы шомланыуҙарҙы мин нигеҙһеҙ фобия тип атар инем. Әйтергә кәрәк, Сочиға килгән һәм ярыштарҙа ҡатнашҡан спортсыларҙың фобиялары һәм ҡурҡыуҙары бик тиҙ осоп юҡҡа сыҡты. Бында төҙөлгән спорт объекттары, Олимпиаданың кимәле хаҡында спортсыларҙың, көйәрмәндәрҙең баһаламалары тик ыңғай ғына булды. Әлбиттә, кемдер еңде, кемдер еңелде, әммә был спорт, иң юғары ҡаҙаныштар спорты һәм бында бер ни хәл дә итеп булмай. Ә ойоштороу мәсьәләләренә килгәндә, журналист булараҡ миңә эш өсөн бөтә уңайлыҡтар ҙа бар ине. Олимпиада ауылында йәшәгән, ярыштарға йөрөгән атлеттар, спорт объекттарына йөрөгән көйәрмәндәр өсөн, минең уйымса, бөтә шарттар ҙа тыуҙырылғайны.\n“Евроньюс”: Уйындар алдынан именлек темаһы телдән төшмәне. Айырыуса Волгоградтағы теракттарҙан һуң. Сочиҙа ниндәйҙер хәүеф һиҙелдеме? Ҡала режимлы объектҡа оҡшап ҡалманымы? Шул арҡала спортсыларға, урындағы халыҡҡа, журналистарға ҡыйынлыҡтар тыуманы?\nДмитрий Щугорев: Олимпия уйындары- һәр ваҡыт юғары хәүефһеҙлек саралары, ҡаты пропуск системаһы, әлбиттә, был тормош ритмын, Олимпиада булған ҡаланың бөтә йәшәйешен үҙгәртә. Бында ла һәр кемдең магнит пропускылары, теге йәки был объектҡа барыу контуры бар ине. Был- Олимпиада. Именлеккә килгәндә, спортсылар ҙа, журналистар ҙа үҙҙәрен хәүефһеҙ тойҙо. Хәүеф-хәтәр менән бәйле зарланыуҙарҙы мин бер кемдән дә ишетмәнем. Олимпиада объекттарында, ауылында, волонтерҙар, журналистар йәшәгән урындарҙа Олимпиадаға ҡәҙәр вәғәҙә ителгән бөтә именлек саралары ла күрелгәйне.\n“Евроньюс”: Сочиҙа күргәндәрҙе дөйөмләштереп, уның башҡа Олимпиадаларҙан фирма айырмаһы нимәлә?\nДмитрий Щугорев: Фирмалы айырмаға килгәндә, һеҙ теге асылмаған ҡулсаны күҙ уңында тотһағыҙ, минеңсә, был бик яҡшы символ, башҡа уйындарҙан айырылып тороусы трейд-марка тип тә әйтер инем уны. Олимпиаданың йыйнаҡ ҡына бер урында үтеүе лә уны башҡа уйындарҙан айырып тора. Өҫтәүенә, күптәр билдәләп үткәнсә, бында диңгеҙ ҙә, тауҙар ҙа эргәлә. Тиҙ һәм һис бер проблемаһыҙ бараһы ереңә барып етергә мөмкин.


Яулыҡ ҡатын-ҡыҙҙы биҙәй » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Иман » Яулыҡ ҡатын-ҡыҙҙы биҙәй\nЯулыҡ ҡатын-ҡыҙҙы биҙәй 07.12.2018 // Иман\nЮлдарым гел уңып тора.\nҠасан ғына әле яулыҡ ябынып йөрөү уйымда ла юҡ ине, хәҙер үҙемде яулыҡһыҙ күҙ алдыма ла килтерә алмайым. Туғандарым, дуҫтарым яулыҡ ябыныуымды өнәп етмәй, сит кешеләр ҙә йыш ҡына урамда ғәжәпләнеп ҡарап китә...\n“Яулығың ҡамасауламаймы?”, “Намаҙ уҡыйһыңмы?” тип һораусылар табылып тора. Ғәмәлдә яулыҡ ябына башлағандан һуң, үҙәмдә ифрат еңеллек тойҙом. Дин юлына баҫыуымдың һауабылыр, шуға Аллаһ Тәғәлә миңә еңеллек бирәлер, юлдарым гел генә уңып торалыр, тип уйлайым.\nЯулыҡ ябыныр алдынан бер йыл самаһы уйланып, мосолманса кейенгән ҡыҙҙар менән аралашып йөрөнөм, ни өсөн яулыҡ ябыныуҙарының серенә төшөнөргә тырыштым. Баштараҡ мәсеткә инер алдынан ғына яулыҡ бәйләй торғайным, унан сыҡҡас, сумкама һалып ҡуя инем. Тора-бара яулығыма өйрәнеп киттем, хәҙер унһыҙ йөрөй ҙә алмайым.\nЯулыҡ бәйләү тышҡы ҡиәфәтемде генә түгел, күңел донъямды ла үҙгәртте. Мәҫәлән, тыйнаҡ, иманлы булырға өйрәтте. Хәҙер һүҙҙәремде үлсәп кенә һөйләйем, ғәмәлдәремде лә уйлап ҡылам. Ғөмүмән, һәр йәһәттән дә башҡаларға өлгө булырға ынтылыш барлыҡҡа килде.\nҠыҙҙар, апай, инәйҙәр, яулыҡ ябынырға теләйһегеҙме? Иң әүәл күңел донъяһын байытыу фарыз. Бының өсөн белем эстәү мөһим. Беҙҙең заманда мәғлүмәт алыу мөмкинлектәре бик киң. Белем эстәгән һайын, янығыҙҙа динле кешеләр ҙә артасаҡ. Мәҫәлән, минең тормошомда ярты йыл эсендә иманлы кешеләр шаҡтай күбәйҙе. Улар менән йәмғиәт өсөн файҙалы эштәр башҡарыу, балалар йорттарына, мәсеттәргә вәғәздәргә йөрөү күңелгә йылылыҡ, рәхәтлек өҫтәй.\nУрамда берәй мосолман ҡыҙын осратып иҫәнләшкәс (көнөнә ун-ун бишләп осрай улар миңә), кәйефең булмаһа ла, йылмайып ҡуяһың. Аллаһтың рәхмәте иҫкә төшә лә, ҡайғырған сәбәбеңде онотаһың. Эйе, был Аллаһтың беҙгә — ҡатын-ҡыҙға күрһәткән сикһеҙ рәхимлелеге, сөнки ҡиәфәтебеҙ менән дә Аллаһты кешеләрҙең иҫтәренә төшөрәбеҙ.\nҠайһы бер ҡыҙҙар булмышы менән әҙер булмаған килеш яулыҡ ябына ла, кеше һүҙенә түҙмәйенсәме, әллә сабырлыҡтары етмәйенсәме, яулыҡтарын сисә. Ашыҡмағыҙ, күңелегеҙҙә иман бар икән, ул барыбер һине яулыҡ ябынырға саҡырасаҡ. Мәҫәлән, мин үҙемде мәжбүр итмәнем, шуға күрә хәҙер төртмә теллеләрҙең һүҙенә иғтибар итмәйем, төрлө һорауҙарға яуап та бирә алам.\nҒәмәлдә миңә яулыҡ ябынып йөрөү ифрат килешә, үҙемде иркен тота, тормоштан ҡәнәғәтлек тойғоһо кисерә башланым. Был ләззәтте һәр ҡатын-ҡыҙ тойһа, барыһының да яулыҡ бәйләгеһе килер ине.\nАвтор: Ғәлиә МӨХӘМӘТОВА\nУлар бар ерҙә – байрам 18.01.2019 // Иман\nРеспубликабыҙ ауыл һәм ҡалаларындағы ағинәйҙәр йәмғиәттә төп көстәрҙең береһенә әйләнеп бара тип...\n“Хаҡ юлдан яҙҙырма...” 18.01.2019 // Иман\nДинебеҙҙә ололарға ихтирам, иғтибар күрһәтеү, уларҙы хәстәрлектән өҙмәү юғары баһалана. Өлкәндәрҙе...\nДиндарҙың күңел ораны 18.01.2019 // Иман\nУҙған йыл аҙағында “Гөрләшеп йәшәй күңел” тип аталған китап донъя күрҙе. Унда Ҡариҙел районындағы...\nЙәштәрҙән – балаларға 18.01.2019 // Иман\nЙәштәр араһында мәрхәмәтле, шәфҡәтлеләрҙең күп булыуы ифрат һөйөнөслө....\nНәсихәт көсө мәңгелек 18.01.2019 // Иман\nБаймаҡ биләмә-ара үҙәк китапханаһында олуғ мәғрифәтсе, тарихсы, педагог, яҙыусы һәм дин әһеле...\nБеҙҙе бар иткән көн 18.01.2019 // Иман\n“Йома – ҡояшҡа мансылған көн, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. – Тап ошо көндә Әҙәм...\nКүңел матурлығы күсәлер... 18.01.2019 // Иман\n“Раббыбыҙ һөнәрле кешене һөйә”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Әл-хәмдү лил-ләһ,...\nӘс-сәләмү ғәләйкүм! 11.01.2019 // Иман\n“Кемдер һеҙҙең менән иҫәнләшә икән, уға юғарыраҡ дәрәжәлә яуап ҡайтарығыҙ: “әс-сәләмү ғәләйкүм!”...\nОҙаҡҡа һуҙыу килешмәй 11.01.2019 // Иман\nИзге китап 114 сүрәнән тора. Уларҙың һәр ҡайһыһы айырым бүлек кеүек....\nРухын яҡтыртып... 11.01.2019 // Иман\nМәрхүмдең баҡыйлыҡҡа күскәненә 51 көн тулыуҙы үткәрергә кәрәкме? Был мәсьәләгә ҡарата диндарҙар...\nСама белмәү зарары 11.01.2019 // Иман\nПәйғәмбәребеҙ өйрәткәнсә, бер нәмәне лә сиктән ашып яратырға ярамай. Артыҡ һөйөү әҙәм балаһын...\nИхтыяждарыңды ауыҙлыҡла 11.01.2019 // Иман\n“Мин өммәтемде юҡҡа сығарыуы ихтимал бер нәмәнән ҡурҡам, ул – байлыҡ, – тигән пәйғәмбәребеҙ...


27 Май , 13:00\nТөҙөкләндереү объекттары өсөн бөтә Рәсәй онлайн-тауыш биреү тамамланыуға бара. 30 майға тиклем дауам иткән сарала 14 йәштән өлкән һәр кем уңайлы ҡала мөхите булдырыуға тауыш биреп үҙ өлөшөн индерә ала. Сибайҙар ҙа урында нимәне төҙөкләндерергә кәрәклеген белгертә. Былтыр ошо программа аша Мәжит Ғафури исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркы төҙөкләндерә башланы.\nМәжит Ғафури исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркы ҡалабыҙҙа иң ҙур йәмәғәт урыны, уны рәткә килтереү күптән көтөлә ине. Ял паркы сибайҙар өсөн тарихи яҡтан да бик ҡәҙерле. Бында һәр кем рәхәтләнеп ял итә, спорт менән шөғөлләнә, күмәк саралар ҙа даими гөрләп уҙып тора.\nӘлеге ваҡытта мәҙәниәт һәм ял паркы биләмәһендәге «Терра-Урал аръяғы» эко-паркында “Торлаҡ һәм ҡала мөхите” милли проектына ярашлы төҙөкләндереү эштәре бара.\nҠалалаштарҙың һәм ҡунаҡтарҙың яратҡан ял итеү урынын тулыһынса яңыртыу Рәсәй төҙөлөш министрлығы үткәргән уңайлы мөхит булдырыу өсөн иң яҡшы проекттар Бөтә Рәсәй конкурсында еңеү булышлыҡ итте. Сибайҙарҙың “Терра Урал аръяғы” проекты 2020 йылдың сентябрендә шундай юғары баһаға лайыҡ булды.\n2022 йылда Сибайҙа “Труд” стадионы, Белов урамы һәм Таусылар проспектындағы аллеялар биләмәһе, Ленин урамындағы аллея, Ҡамышлы-Үҙәк ҡасабаһының Кутузов урамы биләмәһе, Маяковский скверын төҙөкләндереүгә дәғүә итә. Ошо урындар заманса йәмәғәт киңлектәренә, йәшел скверҙар һәм парктарға, уңайлы урамдар, күркәм ихаталарға әйләнеүе беҙҙең тауыш биреүгә бәйле.\nБеҙ объекттар өсөн генә түгел, республикала алдан һайлап алынған киңлектәрҙең дизайн-проекттары өсөн дә тауыш бирә алабыҙ. Бының өсөн ике город среда ру платформаһына инегеҙ. Шулай уҡ ҡалала тауыш биреүҙе ойоштороусы ирекмәндәр ҡушымтаһы аша ла тауыш бирә алаһығыҙ.


Бөгөн водолаздар Туймазы районында һыуға батҡан 6 йәшлек малайҙың кәүҙәһен тапҡан\nБыл турала республиканың авария-ҡотҡарыу хеҙмәте хәбәр итә. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, шулай уҡ ҡотҡарыусылар кисә һыу төбөнән 48 йәшлек ирҙең кәүҙәһен сығарғайны. Фажиғәле осраҡ уҙған шәмбе Илсембәт ауылы янындағы карьерҙа теркәлде. Өс кеше гидроциклда йөҙөп килеү өсөн һыуға төшә. Яҡынса ярты сәғәттән ярҙа ҡалыусылар транспорт сараһының кешеләрһеҙ бер урында өрөлөүен күрә. Фажиғәгә тарыусыларҙы эҙләүгә полиция, ҡотҡарыусылар, водолаздар һәм ирекмәндәр йәлеп ителгән. Әле 26 йәшлек ирҙе эҙләү дауам итә.


«Китап» нәшриәтендә күптәр яратып уҡыған әҫәрҙәрҙең береһе «Йыртҡыс ҡаны» повесы һатыуға сыҡты.\nКүренекле яҙыусы Гөлнур Яҡупованың был повесында кеше һәм тәбиғәт араһындағы мәңгелек бәйләнеш, бәғзе әҙәми заттарҙың йыртҡыслығы, ҡырағай януарҙарҙың миһырбанлығы хикәйәләнә.\n«Йыртҡыс ҡаны» хаҡында күренекле яҙыусы, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Әмир Әминев бына нимә ти:\n– Һәр әҙәби әҫәргә ҡуйылған төп талаптарҙың береһе – уҡымлылыҡ. Әҫәр уҡымлы, ул үҙ эсенә тартып индерә, мауыҡтыра.\nИкенсе мөһим нәмә – тел. Гөлнур Яҡупова үҙенең телде, тәбиғәтте, фольклорҙы, әйтем-мәҡәлдәрҙе, юрауҙарҙы яҡшы белеүен күрһәтә һәм быны киң ҡуллана. Урынлы ,шул уҡ ваҡытта самалап, тәмен белеп ҡуллана.\nПовестың өсөнсө ылыҡтырғыс яғы – интеллект юғарылығы. Тасуирлауҙы автор бер ҡасан да «ергә» үк төшөрмәй, үтә ябайлаштырмай, әҫәрҙең башынан аҙағынаса юғары кимәлдә тота.\n«Йыртҡыс ҡаны» – ҡанлы, фажиғәле повесть, ләкин уның яңғырашы трагик түгел. Әлбиттә, Һәҙиәнең күргән-кисергәндәре бер нисә кешегә етерлек, ләкин автор әҫәр туҡымаһын гел генә ҡара буяуға манмай, бындай ауырлыҡтар һәр кемдең башына төшөүе ихтимал, тип фекер йөрөтә, герой донъяһына фәлсәфәүи ҡарай. Шуныһы мөһим: яҙыусы натурализмға бирелмәй, күп осраҡта теге йәки был ситуацияға ишара ғына яһай. Һөҙөмтәлә, тасуирлау бер епкә теҙелеп, береһенән-береһе үҫеп сығып, береһен-береһе тултыра бара. Быны әҙәбиәтте нескә аңлаған, ижади потенциалы юғары булған автор ғына эшләй ала.\nТәбиғәт менән әҙәм балаһының бер бөтөн булыуын нәфис әҙәбиәттә күрһәтеү, быға акцент яһау, кешеләрҙең күпселегендә тирә-яҡ мөхиткә вәхшиҙәрсә ҡараш булған бөгөнгө заманда бигерәк тә мөһим.\nКитапты нәшриәттең фирма магазинынан (Октябрь проспекты, 2) йәки сайтынан һатып алырға мөмкин. Белешмә өсөн телефон: (347) 246-09-55.


Радий Хәбиров: «Сәскә атасаҡ Башҡортостаныбыҙ Рауил Бикбаевҡа төп һәйкәл булыр» - Правительство Республики Башкортостан\nРадий Хәбиров: «Сәскә атасаҡ Башҡортостаныбыҙ Рауил Бикбаевҡа төп һәйкәл булыр»\n25 апрелдә Өфөлә Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Башҡортостандың халыҡ шағиры, Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре, С.Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостан Республикаһының Дәүләт гимны авторҙашы Рауил Бикбаев менән хушлашыу сараһында сығыш яһаны. Әҙип менән хушлашыу митингы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Йортонда үтте.\n–Бөгөн Башҡортостан бөйөк, ысын мәғәнәһендә халыҡ шағирын, ғалим, йәмәғәт эшмәкәре Рауил Төхвәт улы Бикбаевты һуңғы юлға оҙата. Беҙ уның ғаиләһе, яҡындарының тәрән ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ, бергә ҡайғырабыҙ. – тине төбәк етәксеһе. – Рауил Бикбаев – башҡорт халҡының ысын улы. Уның ижады тулыһынса Башҡортостанға бағышлана. Шуға ла яратҡан шағирыбыҙға, әҫәрҙәрендә данлаған Башҡортостаныбыҙҙың сәскә атыуы төп һәйкәл булыр. Беҙ уның мираҫын һаҡларбыҙ, яҡты иҫтәлегенә тап төшөрмәҫбеҙ.


Рөстәм Хәмитов: «Республика халҡы ҡышты имен үткәрәсәгенә ышанырға тейеш» // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Республика халҡы ҡышты имен үткәрәсәгенә ышанырға тейеш»\n16:46, 27 сентября 2010 Иҡтисад\nХөкүмәт ултырышында республика министрлыҡтары етәкселәре һәм муниципаль райондар башлыҡтары Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовҡа торлаҡ-коммуналь, энергетика хужалығы һәм социаль өлкә объекттарының әҙерлеге тураһында хәбәр итте.\n— Энергетика, коммуналь хужалыҡ объекттарын йылытыу миҙгеленә әҙерләү буйынса бөтә саралар тулы күләмдә башҡарылды, – тип хәбәр итте республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Ғеман Әсәҙуллин.\n24 сентябргә ҡарата йылытыу миҙгеленә әҙерлек буйынса сараларҙы финанслауға 6,5 миллиард һум йүнәлтелде, шул иҫәптән йәлеп ителгән средстволар иҫәбенә — 400 миллион һум, республиканың тупланма бюджет средстволары иҫәбенә — 6,1 миллиард һум. Бөгөн республика федераль бюджет средстволарын әүҙем үҙләштерә. Күп фатирлы йорттарҙы капиталь ремонтлауға быйыл 1 миллиард 142 миллион һум аҡса сарыф ителде. Авария хәлендәге торлаҡтан граждандарҙы күсереүгә 600 миллион һумға яҡын тотонолдо.\n— Был һандар ҙур булып тойолһа ла, ысынында иһә беҙҙең республика өсөн ул күп түгел, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк башлығы.\nУлтырышта федераль программа сараларын бойомға ашырыу сроктарын үтәүгә анализ яһалды.\nМәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау учреждениеларының алдағы йылытыу миҙгеленә йөҙ процент әҙерлеге тураһында БР мәғариф министры Зиннәт Аллаяров менән республиканың һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Зөфәр Мортазин хәбәр итте.\nРөстәм Хәмитов бөтә кимәлдәрҙәге етәкселәр алдына, республика халҡы ҡышҡы осорҙо бер ниндәй мажараһыҙ, имен-аман үткәрһен өсөн бөтәһен дә эшләргә, тигән бурыс ҡуйҙы.\nТеги: бр хөкүмәтендә, йылытыу миҙгеле


Рөстәм Хәмитов БР Президенты ҡарамағындағы Коррупцияға ҡаршы көрәш буйынса совет ултырышын үткәрҙе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов БР Президенты ҡарамағындағы Коррупцияға ҡаршы көрәш буйынса совет ултырышын үткәрҙе\n14:08, 2 апреля 2013 Сәйәсәт\nРеспублика йортонда Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Коррупцияға ҡаршы көрәш буйынса советтың һәм республикала хоҡуҡ тәртибен тәьмин итеү буйынса даими эшләүсе координацион кәңәшмәнең берлектәге ултырышы үтте. Унда юстиция ведомстволары, Контроль-иҫәп палатаһы, БР Президенты Хакимиәте һәм уның идаралыҡтары етәкселәре, йәмәғәт ойошмалары лидерҙары, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары ҡатнашты. Ултырышты Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов алып барҙы.\n— Бөгөн беҙ үткән йылда республиканың Коррупцияға ҡаршы көрәш программаһын тормошҡа ашырыу йомғаҡтарын тикшерәсәкбеҙ. Ниндәй эштәр башҡарылған, ағымдағы йыл аҙағынаса ниндәй сараларҙы тамамлап ҡуйырға кәрәк – бөгөн ошо хаҡта һөйләшәсәкбеҙ. Шулай уҡ алдағы ваҡытта тормошҡа ашырыласаҡ яңы Программаға тәҡдимдәр индерергә кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов, кәңәшмәне асып.\nҮткән йылдан башлап Рәсәйҙә коррупцияға ҡаршы көрәш буйынса яңы Милли план тормошҡа ашырыла, тип иҫкә төшөрҙө Президент. Уға ярашлы, барлыҡ республика документтарына үҙгәрештәр индерелгән. Үткән йыл аҙағында сығымдарға контроллек итеү, дәүләт һәм муниципаль учреждение етәкселәренә эш хаҡы түләү механизмына асыҡлыҡ индереү тураһында федераль закондар ҡабул ителгән.\n— Программа тормошҡа ашырыла башлағандан алып, бөтә йүнәлештәр буйынса эш әүҙемләште. Норматив хоҡуҡи акттарға коррупцияға ҡаршы экспертиза үткәрелә. Дәүләт һатып алыуҙары процесы ойошторолғанда электрон сауҙа системаһы индерелә. Коррупцияға ҡаршы көрәш темаһы киң мәғлүмәт сараларында яҡтыртыла. Мәғариф, йәштәр сәйәсәте учреждениелары был өлкәлә белем биреү һәм тәрбиәүи эшмәкәрлек алып бара. Прокуратура органдары дәүләт һәм муниципаль хеҙмәт тураһындағы закондарҙың үтәлешенә контролде көсәйтте. Коррупцияға ҡаршы көрәш тураһындағы ҡануниәттең положениеларын аңлатҡан курстар һәм семинарҙар ойошторола, — тип хәбәр итте республика Президенты. – Үткән йылдан башлап республиканың Дәүләт органдары һәм урындағы үҙидара органдары системаһында кадрҙар сәйәсәте концепцияһы тормошҡа ашырыла, унда ла коррупциға ҡаршы көрәш тураһында положенелар индерелгән.\nҮткән йылда республикала коррупцияға ҡағылышлы 1692 енәйәт асыҡланған. 2011 йыл менән сағыштырғанда, был өстән бер өлөшкә күберәк, тип статистика мәғлүмәттәре менән таныштырҙы Президент. Судтарҙа был өлкәләге 233 енәйәт эше ҡаралған. Енәйәт яуаплылығына тарттырылған кешеләр араһында хоҡуҡ һаҡлау органдары вәкилдәре, урындағы үҙидара органдары депутаттары, муниципаль берәмектәр башлыҡтары, шулай уҡ башҡарма власть органдары вәкилдәре бар.\n— Коррупция системалы проблема булып тора, күрәһең, — тип дауам итте Рөстәм Хәмитов. – Яза биреү менән генә уны хәл итеп булмай. Норматив хоҡуҡи акттарҙың, дәүләт һатып алыуҙары йәки дәүләт милкен хосусилаштырыу механизмдарының камил булмауы ришүәтселеккә, урлашыуға юл ҡуя. Былтыр үткәрелгән һорау алыу йомғаҡтары буйынса, республика граждандарының биштән бер өлөшө тиерлек айырыуса борсоған проблемалар араһында коррупцияны һәм ришүәтселекте атаған.\nКоррупцияға ҡаршы көрәш программаһын тормошҡа ашырыу барышы тураһында доклад менән БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Марат Мәһәҙиев, БР прокуроры Сергей Хуртин, республика буйынса эске эштәр министры Михаил Закомалдин, БР Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе Салауат Харасов сығыш яһаны.\nТеги: бр президенты,коррупцияға ҡаршы көрәш