Ухуд (Өхөд) һуғышы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Пәйғәмбәрҙәр тарихынан > Ухуд (Өхөд) һуғышы\n« Хәмерле туйға барырғамы?\nӨхөд янындағы алыш »\nУхуд (Өхөд) һуғышы\n625 йыл, Һижрәнең 3 йылы, Ухуд (Өхөд) һуғышы.\nБәҙер һуғышынан һуң Мәккәлә рәйес булған Әбү Суфьян ибн Хәрбтең, әһел Исламдан үс алыу маҡсаты менән, ике йөҙ ғәскәр йыйып, Мәҙинәгә барып та, был сәфәрҙән уңышһыҙ ҡайтҡанлығы юғарыла яҙылғайны.\nБәҙер ваҡиғаһы әсеһе өҫтөнә тағы ла был уңышһыҙлыҡҡа дусар булған Әбү Суфьян нисек тә булһа әһел Исламдан үс алыу ниәтендә йөрөй ине. Бәҙер һуғышында үлгән кешеләрҙең яҡындары ла үс алыу ниәтендә инеләр. Бының өҫтөнә Бәҙер һуғышынан һуң мөшриҡтәрҙең сауҙа юлдары ла бикләнеү дәрәжәһенә еткән тиәрлек ине. Шунлыҡтан ҡеүәтле бер ғәскәр туплап, әһел Исламдың шәүҡәт үә ҡеүәттәрен һындырыу мөшриҡтәргә иң мөһим бер нәмә ине.\nБәҙер һуғышына сәбәп булған каруандағы малдар, уның эйәләре, ул ваҡытта шул каруанды яҡлайбыҙ тип, Мәккәнән сығып Бәҙерҙә булғанға, ул каруан Мәккәгә ҡайтҡас, бүленмәйсә Дәрун нәдүәлә һаҡларға ҡуйылғайны, һуңынан уның эйәләренең күбеһе Бәҙерҙә үлеү сәбәпле, икенсенән, Бәҙерҙә еңелеүҙең әсеһе сәбәпле, каруан малын бүлеүгә күңелдәре бармай ине. һуңынан мөшриҡтәр, Әбү Суфьянға барып, ошбу каруан малдарын мосолмандарға ҡаршы һуғышыу өсөн файҙаланыу тураһында һүҙ һөйләнеләр. Әбү Суфьян да, быны бик хуп күреп, бергәләп халыҡты шуға ҡыҙыҡтырҙылар. Халыҡ быға ризалыҡ белдерҙе. Каруандағы мал, илле мең алтынға иҫәпләнеп, һуғыш кәрәгенә сарыф ителде.\nҺуғышҡа әҙерләнер өсөн мал табылғас, Ҡөрәйш башлыҡтары бик ҡаты һуғышҡа әҙерләнә башланылар. Мәккә тирәһендә булған сәхрә ғәрәптәрен дә һуғышҡа тартыу өсөн, мәшһүр хатибтарҙы (оратор) һәм шағирҙарҙы күндерҙеләр. Улар араһында Бәҙер һуғышында мосолмандарға әсирлеккә эләккән шиғырсы Әбү Ғәззә Жумәхи ҙә бар ине. Рәсүлуллаһ уны, фәҡирлеге сәбәпле, йоломһоҙ азат иткәйне, ләкин шарт итеп ҡуйғайны, Исламға ҡаршы хәрәкәт ҡылмауын. Әбү Ғәззә быны иҫенә төшөрөп, был эшкә ҡатнашмаҫҡа булһа ла, Сафүән ибн Үмәйәнең ҡыҙыҡтырыуы буйынса ҡабул итте. Шул хатибтар һәм шиғырсылар тырышлығы арҡаһында, Тиһәмә һәм Кинәнә ғәрәптәренән, Ҡөрәйш хәлфәһе булған Әхәбиштән бик күп ғәскәр йыйылды. Мөшриҡ ғәскәре өс меңгә етеп, ике йөҙө атлы ғәскәр ине.\nБаш етәксе итеп Әбү Суфьян ҡуйылды. Уның ҡул аҫтында ғәскәрҙең фирҡәләренең башлыҡтары итеп: Ғәкрәмә ибн әби Йәһл, Халид ибн Вәлид, Сафүән ибн Үмәйәләр ҡуйылды. Ҡөрәйштәр, һуғыштан ҡасмаҫ өсөн һәм ғәскәрҙең рухын күтәрер өсөн, үҙҙәре менән ҡатындарын да алып сыҡтылар. Улар араһында Әбү Суфьяндың ҡатыны Хинд бинт Ғүтбә, Ғәкрәмәнең ҡатыны Үмм Хәким, Сафүән ибн Үмәйә ҡатыны — Бәрҙә бинт Мәсғүд, Хәрис ибн Һишам ҡатыны — Рита бинт Мунаббиһ, Талха ибн әби Талха Ҡатыны — Сәләфә үә башҡалар бар ине. Ғәскәрҙең рухын күтәрәр өсөн, барабан һуғып үә ҡурайҙар уйнап, ғәскәрҙе батырлыҡҡа өндәй торған шиғырҙар һөйләү өсөн кәнизәктәрҙе лә (тол ҡатындарҙы) алып сыҡтылар. Ғәскәр эсендә әһел Ислам араһында мәшһүр фасиҡ Әбү Ғәмир ҙә бар ине. Ул яһилиәт ваҡытында Йәҫрибтағы Әус ҡәбиләһенең рәйесе булып, рәсүлуллаһ Мәҙинәгә һижрәт итеп килгәс, уға хөсөт үә дошманлығынан Мәҙинәне ташлап, бер нисә эйәрсен менән Мәккәгә киткәйне. Ул яһилиәт ваҡытында Раһиб тигән исем менән билдәле ине. Мәҙкүр эшенән һуң, рәсүлуллаһ уны фасиҡ тип атаны.\nҒәскәрҙең Мәҙинәгә төшөүе\nШулай итеп, Әбү Суфьян өс меңдән ғибәрәт ғәскәр менән Мәҙинәгә йүнәлде. Ғәскәр шәүүәл айының дүртенсе көнөндә Мәҙинәнең Ухуд тауы янында Ғәйнәин тигән ергә килеп туҡтаны.\nРәсүлуллаһҡа хат килеү\nМөшриҡ ғәскәре Мәккәнән сыҡҡас, Ғаббас ибн Ғәбдел Мутталиб, Ғаффар ҡәбиләһенән бер кешене яллап, рәсүлуллаһҡа мөшриҡтәрҙең сығыуҙары хаҡында хат ебәрҙе. Мәҙкүр илсе өс көн эсендә Мәҙинәгә килеп етеп, рәсүлуллаһҡа хатты тапшырҙы. Ул ваҡыт рәсүлуллаһ эш менән Кубаға барғайны, һуңынан Мәҙинәгә ҡайтып, мөшриҡтәр хаҡында мәғлүмәт алыу өсөн йәсүстәр ебәрҙе. Йәсүстәр, ҡайтып, мөшриҡтәрҙән Ухудҡа яҡын бер ергә килеп төшкәнлектәрен һөйләнеләр.\nШуның өсөн, рәсүлуллаһ сәхәбәләрҙе йыйып, мөшриҡтәргә нисек ҡаршы тороу хаҡында кәңәшләште. Үҙенең фекере дошманға ҡаршы сығыу булмайса, Мәҙинәлә тороп дошман һөжүмен кире ҡайтарыу ине. Әсхәб Кирәмдән башҡалары, бигерәк тә ҡартыраҡтары, рәсүлуллаһтың фекеренә ҡушылһалар ҙа, Бәҙер һуғышында еңеү сәбәпле рухтары күтәрелгән йәш сәхәбәләр дашманға ҡаршы шәһәрҙән сығып, асыҡ ҡырҙа һуғышырға тәҡдим итәләр. Улар: «Әгәр беҙ шәһәр эсендә генә һуғышһаҡ, беҙҙе ҡурҡаҡтар тип әйтерҙәр», — тигән фекерҙәрен килтерҙеләр. Шулай уҡ Бәҙер һуғышына сыға алмайса ғәнимәттән мәхрүм ҡалған кешеләр ҙэ был фекерҙе яҡлап сыҡтылар. Мәшһүр батыр Хәмзә лә шуларҙың фекерҙәрендә булды. Монафиҡтарҙың башлығы Ғабделлаһ ибн Үбәй рәсүлуллаһ фекерендә ине. Ул: «И, рәсулуллаһ, дошманға ҡаршы сығып үҙебеҙҙе һәләкәткә һалмайыҡ, әгәр Мәҙинәгә һөжүм итһәләр, ирҙәребеҙ уларға ҡаршы тороп, ҡатындар үә балаларыбыҙ стена үә өй баштарынан таштар атырҙар, әгәр һөжүм итмәһәләр, бик һәйбәт, хурлыҡта ҡайтып киткән булырҙар», — тимеш ине. Был фекер иң муафиҡ үә тоғро фекер ине. Ләкин күпселек дошманға ҡаршы сығыу тарафында булғанға, рәсүлуллаһ уларға ҡушылып, шәһәрҙән сығарға ҡарар бирҙе. Рәсүлуллаһ шундай эштәрҙә һәр ваҡыт сәхәбәләр менән кәңәш ҡыла, күпселек сәхәбәләрҙең фекерен, үҙ фекеренә тура килмәһә лә, ҡабул итә ине.\nБына был ваҡиғала ла рәсүлуллаһ, Исламиәттең иң бөйөк асастарынан булған шура ҡағиҙәһенә әһәмиәт биреп, ни ҡәҙәр үҙенсә хата булһа ла, күпселек фекеренә ауышты. Был көн шәүүәл айының алтыһы — йома көн ине. Рәсулуллаһ, сәхәбәләре менән йома уҡып, хөтбәлә уларҙы сабыр үә ныҡ булырға дәғүәт итте. Сабыр иткәндәре тәҡдирҙә дошмандарҙы еңеү тураһында һөйләне. Йоманан һуң һәр кем һуғыш әҙерлектәре менән мәшғүл булды.\nРәсүлуллаһ өйөнән тимер кейемдәрен кейеп (рәсүлуллаһ был һуғышҡа ике ҡат тимер кейем кейгән ине), ҡоралдарын тағып сығыуға, халыҡ әҙерләнеп көтөп тора ине. Был ваҡыт шәһәрҙән сығып һуғышырға тауыш биргән кешеләр: «Юҡҡа рәсүлуллаһты үҙебеҙҙең фекеребеҙгә өндәнек, уның фекеренсә, Мәҙинәлә генә ҡалаһы ине», — тип кенә үкенә башлағандар ине. Рәсүлуллаһ ҡоралдарын тағып сыҡҡас: «Ий рәсүлуллаһ, беҙ һине юҡҡа һуғышҡа өндәнек шикелле, һин үҙ белдегең менән эшлә, беҙ һиңә эйәрәсәкбеҙ», — тинеләр. Рәсүлуллаһ уларға: «Юҡ, пәйғәмбәр кешегә бер мәртәбә һуғышҡа ҡарар биреп ҡоралдарын таҡҡас, һуғыштан ваз кисеү дөрөҫ түгел», — тип яуап ҡайтарҙы, һуңынан һуғыш флагтарын өләште. Мөһәжирҙәрҙең флагын — Мүзғәб ибн Ғүмәргә, Хазраж флагын — Хәббәб ибн Мунзиргә, Әус флагын Үсәид ибн Хузәиргә бирҙе. Бөтөн ғәскәр бер мең булып, арала бер нисә сәхәбә ҡатындар ҙа бар ине. Улар араһында Үммүл мөьминин (мөьминдәрҙең әсәһе) — Ғәйшә, рәсүлуллаһтың ҡыҙы — Фатима, Үмм Сүләим, Үмм Сәлит, Үмм Ғәмәрә бинт Ҡәғб, Үмм Эймән исемле ҡатындар бар ине. Улар һуғыш ваҡытында, ғәскәргә һыу ташып, йәрәхәтләнгәндәргә ярҙам күрһәтеп йөрөнөләр. Мәҙинәлә рәсүлуллаһ урынына Ибн Умм Мәҡтүм ҡалды. Ғәскәр шәүүәл айының алтыһында йома көн икенденән һуң Ухудҡа ҡарап сәфәр ҡылды. Кис менән Шәйхаин тигән ергә туҡтап, төндө шунда үткәрҙеләр. Ошбу ерҙә рәсүлуллаһ ғәскәрҙе тикшереп, һуғышҡа көсө етмәҫлек сабыйҙарҙы кире ҡайтарып ебәрҙе. Улар араһында Рафиғ ибн Хадиж башта ҡайтарылырға булһа ла, уҡ ата белгәс, рәсүлуллаһ уны ғәскәрҙә ҡалдырҙы. Сәмурә ибн Жүндәб быны күреп иланы, һәм үгәй атаһына шиҡәйәт итеп: «Рәсүлуллаһ, мине ҡалдырып, Рафиғты ҡабул итте, хәлбүки мин уны көрәшкән ваҡытта еңәм бит», — тине. Рәсүлуллаһ быны ишеткәс, уларҙы көрәштереп ҡараны, Сәмүрә Рафиғты йыҡты һәм ғәскәргә ҡабул ителде.\nҒабделлаһ бин Үбәйҙең айырылып китеүе\nҒәскәр сәхәр ваҡытында ҡуҙғалып китеп, Мәҙинә менән Ухуд араһында Шәут тигән ергә еткәндә, Ғабделлаһ ибн Үбәй: «Мөхәммәд минең фекеремде ҡабул итмәне, балалар фекеренә эйәрҙе. Ни өсөн беҙ үҙебеҙҙе һәләкәткә һалайыҡ», — тип, үҙенә эйәргән өс йөҙ ғәскәр менән кире ҡайтып китә. Хазраж ҡәбиләһенең башлығы — Ғабделлаһ ибн Ғәмр ибн Харам, быны күреп, Ғабделлаһ ибн Үбәйҙе ялынып ҡалдырырға тырышһа ла, тырышыуы бушҡа китте. Ғабделлаһ ибн Үбәйҙең ғәскәрҙән айырылып китеүе Ислам ғәскәренә шөбһә үә ҡурҡыу һалды. Ансарҙарҙарҙан Бәни Сәлимә үә Бәни Хәрисә саҡ ҡына ҡайтып китмәй ҡалдылар.\nҠалған ете йөҙ ғәскәр менән рәсүлуллаһ Ухуд тауында бер асыҡлыҡ ергә урынлашты. Ғәскәрҙе, арты менән Ухудҡа, алды менән Мәҙинәгә ҡаратып урынлаштырҙы. Һәр ике тараф ғәскәрҙәрен сафлай башланылар. Рәсүлуллаһ ғәскәрендә илле кешенән ғибәрәт уҡсы фирҡәсе бар ине. Уларға етәксе итеп Ғабделлаһ ибн Жәбирҙе билдәләп ҡуйҙы. Уларҙы ғәскәрҙең артына ҡуйып, мөшриҡтәрҙән ғәскәрҙең тылын һаҡларға һәм мөшриҡ ғәскәре Ислам ғәскәренә һөжүм иткәндә, уҡтар менән атырға ҡушты. Еңеү йә Ислам ғәскәре тарафында, йә дошман тарафында булһа ла, урындарынан һис ҡуҙғалмайса ғәскәрҙең артын һаҡлап торорға ҡушты.\nҺуңынан дөйөм ғәскәргә ҡарап, уларға батырлыҡ күрһәтергә хөтбә һөйләне. Ике ғәскәр бер-береһенә яҡынлашҡас, юғарыла зекер ителгән Әбү Ғәмир мөшриҡ ғәскәренән килеп, Әус ҡәбиләһе уға итәғәт итер тип, уларҙы мөшриҡтәр тарафына сығырға өндәһә лә, тырышыуы бушҡа китте. Ансарҙар уға бик ҡаты ҡаршы яуап бирҙеләр. Быны күреп Әбү Ғәмр: «Минән һуң ҡәүемем боҙолған икән», — тип тәкәббер рәүештә урынына китте. Һуңынан мөшриҡ ғәскәренән берәү сығып, үҙенә ҡаршы һуғышырға кеше саҡырҙы. Быға ҡаршы Зүбәир ибн Ғәүәм сығып, уны үлтерҙе. Шунан һуң Талха ибн Әбү Талха сыҡты. Уны Ғәли үлтерҙе, һуңынан Ғәбдер Рахман ибн Әбү Бәкр сығып үҙенә ҡаршы һуғышырға кеше талап итте. Ҡаршы һуғышырға Әбү Бәкр сыҡмаҡсы булһа ла, рәсүлуллаһ уға рөхсәт бирмәне, һуңынан ике ғәскәр бер-береһенә һөжүм итеп, көслө мүхәрәбә (һуғыш) башланды. Мөшриҡтәрҙең ҡатындары ғәскәр артынан барабандар ҡағып, төрлө шиғырҙар һөйләп, ирҙәрен батырлыҡҡа саҡыра инеләр. Мөшриҡтәрҙең атлы ғәскәрҙәре өс мәртәбә Ислам ғәскәренә һөжүм итһәләр ҙә, уҡсы фирҡәһе уҡ атып уларҙы кире борҙо. Ислам ғәскәре бик батырлыҡ менән һуғышты. Бигерәк тә Әбү Дәжәнә (ул ғәйәт көслө баһадир ине, рәсүлуллаһ уға мүхәрәбә алдынан үҙ ҡулы менән ҡылыс тотторғайны), Хәмзә, Ғәли кеүек баһадирҙар, ҡаты һуғышып, алдарына кем генә осраһа ла, ҡылыстан үткәрәләр ине. Был ваҡыт яңғыҙ Әбү Талха ғаиләһенән генә ете кеше үлтерелде. Бынан һуң мөшриҡ ғәскәренән һис кем флаг күтәрергә батырлыҡ итмәйсә, флагтары ергә төштө, ғәскәр ҙә еңелеп ҡаса башланы.Быны күреп, Ислам ғәскәре тағын да батырлыҡ менән уларҙың арттарынан ҡыуҙы һәм ғәнимәттәр йыя башланы.\nУҡсы фирҡәһенең урынын ташлауы\nИслам ғәскәренең артында булған уҡсы фирҡәһе мөшриҡтәрҙең еңелеүҙәрен һәм әһел Ислам уларҙың артынан ҡыуып ғәнимәт йыйғандарын күреп: «Беҙ бында нишләп торабыҙ, әйҙәгеҙ, халыҡ кеүек ғәнимәт алырға!» — тип, ғәскәр артынан китә башланылар. Уларҙың башлыҡтары Ғабделлаһ ибн Жәбир, рәсүлуллаһтың һүҙен иҫтәренә төшөрөп, урындарынан ҡуҙғалмаҫҡа ҡушһа ла, рәйестәрснең һүҙенә ҡолаҡ һалманылар, донъя малына алданып, ғәскәр артынан йүгерә башланылар. Тик Ғабделлаһ ибн Жәбир генә бер нисә кеше менән, рәсүлуллаһтың әмере буйынса, урындарында ҡалдылар. Мөшриҡ ғәскәренең башлыҡтарынан береһе булған — Халид бин Вәлид уҡсы фирҡәнең урындарынан киткәндәрен күреп, үҙ ҡул аҫтында булған мөшриҡтәр менән ҡалған уҡсыларға һөжүм итеп, уларҙы ҡырып бөтөрҙө. Һуңынан Ислам ғәскәренә арттан кинәттән һөжүм итте. Ислам ғәскәре быны күреп бөтөнләй шашып ҡалды. Ул арала мөшриҡ ғәскәре лә, Халидтың һөжүмен күреп, ҡасыуҙан туҡтаны.\nМөшриҡ ғәскәренең рухы күтәрелеүе\nБыл ваҡытҡа ҡәҙәр мөшриҡтәрҙең флагы ташланған хәлдә булып, уны һис кем алмай ине. Шул арала Ғумра бинт Ғәлкамә исемле бер ҡатын, флагты күтәреп, халыҡты флаг янына йыя башланы. Мөшриҡ ғәскәре, флаг тирәһенә тупланып, Ислам ғәскәренә һөжүм итте. Ике яҡтан һөжүмгә эләккән Ислам ғәскәре ни эшләргә белмәйсә аптырап ҡалды, сафтар боҙолдо, төрлөһө төрлө яҡҡа таралып, берәм-берәм һуғыша башланылар. Был ваҡыт мөһәжирҙәрҙең әләмен күтәргән Мусғәб ибн Ғәмирҙе үлтергән Ибн Камиәһ исемендәге бер мөшриҡ: «Мөхәммәдте үлтерҙем!» — тип ғәскәр эсендә һүҙ таратты. Быны ишетеп, мөшриҡ ғәскәренең рухы күтәрелде, тағы ла ҡаты рәүештә һуғыша башланы. Ислам ғәскәре иһә, был хәбәрҙе ишетеп, бөтөнләй юғалып ҡалды. Арала: «Инде рәсүлуллаһ үлтерелгәс, ни өсөн һуғышабыҙ?» — тийеүселәр, хатта бөтөнләй һуғышты ташлап, Мәҙинәгә табан ҡасыусылар ҙа булды. Был һуңғылар араһында Ғусман ибн Ғаффан, Вәлид ибн Ғүкбә, Хәрижә ибн Зәид, Руфәғә ибн Мэғли бар ине. Улар ҡасһалар ҙа, Мәҙинәгә кереүҙән оялып, өс көндән һуң ғына ҡайтып еттеләр.\nИслам ғәскәре шул ҡәҙәр аптырап ҡалды ки, хатта бәғзеләре: «Беҙгә Ғабделлаһ ибн Үбәйҙән яҡлау эҙләргә кәрәк, ул Әбү Суфьяндан беҙгә именлек алыр», — тип әйтеү дәрәжәһенә килделәр. «Мөхәммәд ғәләйһи үә сәлләм үлтерелһә лә, динебеҙҙе һаҡлар өсөн һуғышайыҡ, ул үлһә лә, динебеҙ баҡый (мәңге) бит», — тип һуғыш майҙанында ныҡ һуғышыусылар ҙа булды. Ошбу йөмләнән береһе Әнәс ибн Нәзир ине. Ул, рәсүлуллаһ үлде тип уйлаған, шуның өсөн ни эшләргә белмәйсә торған сәхәбәләрҙе күреп, уларға: «Былай ни көтәһегеҙ, нигә һуғышмайһығыҙ?» — тине. Улар: «Ни эшләйек, рәсүлуллаһ үлтерелде бит!» — тинеләр. Быға ҡаршы Нәзир: «Рәсүлуллаһ үлгәс, донъяла тороуҙың ни ҡыҙығы бар, уның кеүек һеҙ ҙә шәһит булығыҙ!» — тине лә, мөшриҡ ғәскәре араһына һуғышҡа кереп китте, һәм шунда шәһит тә булды.\nРәсүлуллаһ янында сәбит ҡалыусылар\nӘбү Талха Әнсари, Әбү Дәжәнә, Сәғид ибн Әбү Вәккас, Талха ибн Ғөбәйдуллаһ, Әбү Бәкр, Ғәли, Сүһәил ибн Ханиф рәсүлуллаһ янында сәбит ҡылып, мөшриҡтәр һөжүменән уны һаҡлайҙар ине. Әбү Талха Әнсари рәсүлуллаһты яҡлауҙа ғәйәт ҙур ғәйрәт күрһәтте: ул һәр ваҡыт рәсүлуллаһтың алдында тороп, ҡалҡаны менән уны мөшриҡтәрҙән һаҡлай ине. Ул уҡ атыуға бик оҫта булып, уҡтарын рәсүлуллаһтың алдында сәсеп ташлап, яҡын килгән кешеләрҙе уҡ менән кире ҡайтара ине. Рәсүлуллаһ үтеп барған кешеләрҙән берәрһендә уҡ күрһә: «уҡтарыңды Әбү Талхаға ташлап кит!» — тиә ине. Сәғид ибн Әби Вәккас та рәсүлуллаһ янынан айырылманы. Рәсүлуллаһ уға: «Сәғид ат! Атам, әсәм һиңә фиҙа булһын!» — тиә ине. Сүһәил ибн Ханиф та оҫта уҡсы булып, халыҡты уҡ атып рәсүлуллаһҡа килтермәй тора ине. Әбү Дәжәнә лә гел рәсүлуллаһ янында булып, уға уҡ тейҙермәҫ өсөн арҡаһын мөшриҡтәргә ҡуйып уны һаҡлай ине. Арҡаһына уҡ ни ҡәҙәр ҡаҙалһа ла, һаман баҫып торошон үҙгәртмәй ине. Зыяда ибн Харис та рәсүлуллаһ янынан айырылмайса уны һаҡлап тора ине.Ул, йәрәхәтләнеп, рәсүлуллаһтың аяҡ табанына башын ҡуйған хәлдә вафат булды.\nРәсүлуллаһтың үлем хәбәре таралғас, уны ғәскәрҙән беренсе күреүсе Ҡәғб ибн Мәлик Әнсари булды. Ул, рәсүлуллаһты күргәс, шатлығынан ҡаты тауыш менән: «И ансарҙар, шатлыҡ!» — тип ҡысҡырып ебәрҙе. Ләкин рәсүлуллаһ уға ҡысҡырмаҫҡа ҡушты. Шунан һуң Сәғид ибн Әби Вәккас һәм Сәғид ибн Ғибәҙә менән әүәлге урынына китте. Артынан Әбү Бәкр, Ғәли, Ғүмәр, Талха, Зүбәир килделәр. Барып еткәс, Фатима менән Ғәли ибн Талиб рәсүлуллаһтың йәрәхәттәрен йыуҙылар. Йыуыу менән генә ҡан туҡталмағас, Фатима бер хәсир (кейеҙ) киҫәген яндырып йәрәхәткә баҫты. Шунан һуң ҡан туҡталды, һуңынан рәсүлуллаһ шундағы бер ҙур ташҡа менмәксе булды. Йәрәхәтле булғанға хәле бөткәнлектәп, үҙе менә алманы, Талха ибн Ғөбәйдуллаһ күтәреп мендерҙе. Был ваҡыт мөшриҡтәрҙән бер фирҡә тау башында тора ине. Рәсүлуллаһ, уларға ҡаршы Ғүмәр ибн Хаттаб ҡул аҫтында бер фирҡә ғәскәр йыйҙырып, тауҙан ҡыуҙырып төшөрҙө. Ошбу ерҙә Үбәй ибн Хәләф килеп сығып, рәсүлуллаһты күтәрмәксе булып ҡаршы килһә лә, рәсүлуллаһ янындағы сәхәбәләрҙең береһенән һөңгө алып Үбәйҙең боғаҙына атты үә ҡаты йәрәхәтләне. Үбәй шул йәрәхәттән Мәккәгә ҡайтҡанда юлда һәләк булды. Үбәй ибн Хәләф Мәккәлә ваҡытында яҡшы бер атын һимертә һәм: «Мөхәммәдте ошбу ат өҫтөндә үлтерәсәкмен», — тиә ине. Рәсүлуллаһҡа был хәбәр ишетелгәс: «Инша Аллаһ, мин уны үҙем үлтерермен», — тигәйне. Һәм уға насип булды, рәсүлуллаһ тарафынан үлтерелде.\nҺуғыш туҡталғас, Әбү Суфьян ибн Хәрб ҡалҡыу ергә менеп, Ислам ғәскәренә ҡаршы: «Арағыҙҙа Мөхәммәд бармы, ул иҫәнме?» — тип өс мәртәбә ҡысҡырҙы. Быға ла яуап булмағас, өс мәртәбә: «Һеҙҙең арағыҙҙа Ибн Әбү Кухафа бармы?» (Әбү Бәкр) — тип ҡысҡырҙы. Быға ла яуап булмағас: «Һеҙҙең арағыҙҙа Ғүмәр, ибн Хаттаб бармы?» — тип өс мәртәбә ҡысҡырҙы. Быға ҡаршы Ғүмәр сыҙай алмайса, үҙенең иҫән булғанлығын белдереп яуап бирҙе, (һуңынан Әбү Суфьян: «Һүбәл яҡшы, ә? Һүбәл яҡшы, ә!» — тип ҡысҡырҙы. Быға ҡаршы рәсүлуллаһ: «Аллаһ Үҙе генә бөйөк», — тип яуап бирергә ҡушты. Әбү Суфьян: «Беҙҙә Әл-Гүззә бар, ә һеҙҙә Әл-Гүззә юҡ», — тип ҡысҡырҙы (Һүбәл һәм Ғүззә пот исемдәре). Быға Ғүмәр: «Аллаһ беҙҙең хужабыҙ, ә һеҙҙә ул юҡ», — тип яуап бирҙе. Әбү Суфьян: «Был һуғыш Бәҙер һуғышына торорлоҡ һуғыш булды, теләһәгеҙ тағы Бәҙерҙә һуғышырбыҙ», — тине. Рәсүлуллаһ быға: «Бик яҡшы, һуғышҡа беҙ әҙербеҙ!» — тип яуап ҡайтарҙы.\nБынан һуң Әбү Суфьян ғәскәре менән ҡайтып китте. Рәсүлуллаһ уларҙың ҡайҙа киткәндәрен белеү өсөн Ғәли ибн Әбү Талибты саҡырып: «Бар ҡара! Әгәр дөйәләренә менеп аттарын етәкләгән булһалар, Тура Мәккәгә киткән булырҙар, әгәр аттарына менгән булһалар, Мәҙинәне баҫырға барырҙар. Мәҙинәгә бара ҡалһалар, тағы мүхәрәбә итәсәкбеҙ», — тине. Ғәли уларҙың арттарынан барып, дөйәләренә менеп, аттарын етәкләп киткәндәрен рәсүлуллаһҡа ҡайтып һөйлэне.\nУхудта шәһит булған заттар\nУхуд һуғышы — әһел Ислам өсөн иң күңелһеҙ һәм иң ҡайғылы бер һуғыштыр. Был һуғышта мосолмандарҙан етмештән артыҡ кеше шәһит булды, бик күбеһе ҡаты йәрәхәттәр алды. Шәһит булған кешеләрҙең алтыһы мөһәжирҙәрҙән, ҡалғаны ансарҙарҙан ине. Шәһиттәр араһында рәсүлуллаһтың ғамиһе (атаһының бер туғаны) мәшһүр Хәмзә ибн Ғәбдел Мутталиб, Ғабделлаһ ибн Жәхеш, Мусғәб ибн Ғәмир, Хәнзәлә ибн Әбү Ғәмир, Ғабделлаһ ибн Ғүмәр үә ибн Хәрам, Ғәмр ибн әл Жемух, (ул аҡһаҡ бер ҡарт булып, уның дүрт улы бар ине). Балалары аталарының һуғышҡа сыҡмауын теләһәләр ҙә, ул шәһит үлемен өмөт итеп сыҡҡайны һәм шул һуғышта ул үҙе лә, Хәләд ибн Ғәмр тигән бер улы ла шәһит булдылар), Сәғд ибн Рәбиғ, Әнәс ибн Нәзир бар инеләр.\nШәһит булған Сәғд ибн Рәбиғ шул ҡәҙәр ҡаты һуғышҡайны ки, тәне етмеш ерҙән йәрәхәтләнгәйне. Әнәс ибн Нәзир ҙә һикһән урындан йәрәхәтләнгәйне. Уны, йәрәхәте күплегенән, һис кем таный алманы. Бер ҡыҙ ҡәрҙәше генә бармаҡ остарынан таныны.\nӘбү Дәжәнә Әнсари, Талха ибн Ғөбәйдуллаһ, Әбү Талха Әнсари, Үмм Ғамара, бик күп ерҙән йәрәхәтләнгәйнеләр. Рәсүлуллаһ та бер нисә ерҙән йәрәхәтләнде. Ғүтба ибн Әби Ваккас, таш менән бәреп, алғы тешен һындырҙы. Ибн Камаәнең һуғыуы сәбәпле, тимер кейемдең тимерҙәре ике бит уртаһына кереп, бит урталарын йәрәхәтләне. Шул тимерҙәрҙе Әбү Ғәбиҙә бин Жәррах тештәре менән һурып алмыш ине. Тимерҙәр ҡаты батҡанға, уларҙы һурғанда Әбү Ғәбиҙә ике ал тешен һындырҙы. Әбү Ғамир Раһһаб ҡаҙып, өҫтөн ҡаплап ҡуйған соҡорға рәсүләллаһ йығылып төшөп, мөбәрәк теҙҙәрен бәрҙе һәм хәлдән тайҙы. Шул ваҡытта янында булған Ғәли бин Әби Талиб менән Талха ибн Ғөбәйдуллаһ рәсүлуллаһты соҡорҙан тартып сығарҙылар. Мүхәрәбәнән бөтөн мөшриҡ ғәскәре Мәккәгә табан йүнәлгәс, рәсүлуллаһ үлектәрҙе йыйып, дәфен ҡылырға (күмәргә) ҡушты. Мөшриҡтәр шәһиттәрҙең ҡолаҡ үә танауҙарын киҫеп, ҡарындарын ярып, тәндәрен мыҫҡыллап бөтөргәйнеләр (Әбү Суфьян ҡатыны Хинд Хәмзәнең ҡарынын ярып, йөрәген сәйнәү менән генә ҡәнәғәтләнмәйсә, үҙенең иптәш ҡатындары менән Хәмзәнең танауынан үә ҡолаҡтарынан муйынсалар яһап тағып йөрөнөләр).\nБыл хәлдәрҙе күреп, рәсүлуллаһ үә сәхәбәләр бик ҡаты тәьҫирләнделәр, йөрәктәрендә төҙәлмәҫлек йәрәхәттәр хасил булды. Рәсүлуллаһ шәһиттәрҙе үҙ урындарында дәфен ҡылдырҙы. Бәғзеләре яҡындарын Мәҙинәгә алып китһәләр ҙә, рәсүлуллаһ уларҙы яңынан килтертеп күмдерҙе. Кеше һайын ҡәбер ҡаҙып тороу мөмкин булмағанға, ике-өс кеше бер ҡәбергә күмелде. Уларҙан ҡайһы Ҡөрьәнде күберәк белгән булһа, рәсүлуллаһ шуны ләхеткә беренсе ҡуя ине. Шәһиттәр йыуылмайса, ҡанлы хәлдәрендә үҙ кейемдәре менән күмелделәр. Бер-ике кешене генә кейемдәре бөтөнләй тетелеп бөткәнгә, башҡа кәфен менән күмделәр. Рәсүлуллаһ Ухуд шәһиттәренә йыназа намаҙы уҡыманы. (Бухари 5ж, 102с., Зәдүл Ғәмәд1ж, 355с).\nҒәскәрҙең Мәҙинәгә ҡайтыуы Ухуд ваҡиғаһы, шәүүәлдең етеһендә иртә менән башланып, шул көн өйләнән һуң тамам булды. Рәсүлуллаһ шәһиттәрҙе дәфен ҡылып, шул көн кискә табан Мәҙинәгә ҡайтты. Тәндәре үә күңелдәре йәрәхәтләнгән хәлдә ҡайтыуҙарын күреп. Мәҙинә халҡы ҡайғы үә хәсрәткә батты. Күп өйгә аталары йәки яҡындарының үлем хәбәре керҙе. Бөтөн Мәҙинә ҡараңғылыҡ эсендә ҡалды. Фәҡәт монафиҡтар быға шатландылар. Улар эстәрендэге шатлыҡтарын, күкрәктәренә һыйҙыра алмайса, тышҡа ла сығарҙылар.:«Юҡ менән маташып йөрөнөгөҙ. Беҙҙең кеүек Мәҙинәлә торһағыҙ, был бәләләр башығыҙға төшмәҫ ине», — тинеләр. Шулай уҡ йәһүдиҙәр ҙә был ваҡиғаға шатлыҡтарынан ни эшләргә белмәнеләр.\nУхуд һуғышында мосолмандарҙың еңелеүе үҙҙәренән булды. Иң беренсе сәхәбәләр Мәҙинәлә шура ваҡытында, рәсүлуллаһтың һүҙен тыңлап, Мәҙинәлә генә ҡалырға ине. Ул ваҡыт мөшриҡ ғәскәре, ихтимал, Мәҙинәгә йөрөмәҫ ине. Мәҙинәгә бәреп керә алһалар ҙа, Мәккәлә асыҡ ерҙә генә һуғышырға өйрәнгән мөшриҡтәр Мәҙинә эсендә һуғышып еңә алмайса, китергә мәжбүр булыр инеләр. Икенсенән, рәсүлуллаһ ғәскәр артын һаҡларға ҡуйған уҡсылар, мосолмандар еңә башлағас, донъя малына ҡыҙығып, ғәнимәт алам тип, урындарын ташлап китмәһәләр, шул хәлдәр булмаҫ ине. Өсөнсөнән, мосолмандар Бәҙер һуғышында көс буйынса өс мәртәбә күберәк булған мөшриҡтәрҙе еңгәс, мосолмандарҙың күбеһенэ тәкәбберлек керҙе, һәр ваҡыт үҙҙәрен еңеүсе итеп заң иттеләр. Ухуд һуғышы төрлө яҡтан мосолмандарға ҙур ғибрәт һәм һабаҡ булды.\nҺуғышта үлгән шәһиттәр тураһында Аллаһу Тағәлә уларҙың үлмәгән, тере булыуы һәм Раббылары хозурында ризыҡланыуҙары тураһында хәбәр бирә (Ғимран, 168-171). Дин юлында, дин өсөн үлем — иң һәйбәт, хәйерле үлемдер. Ундай кешене Аллаһу Тағәлә һорауһыҙ йәннәтенә кертер. Ҡөрьәндә Ухуд һуғышына бәйле булған аяттар: 3 — Ғимран сүрәһе:\n139. «И мөьминдәр! Дошмандарығыҙҙан ҡурҡмағыҙ, зәғифләнмәгеҙ, Ухуд һуғышында зарар күргәнегеҙ өсөн хәсрәтләнмәгеҙ, киләсәктә, әлбиттә, һеҙ өҫтөн буласаҡһығыҙ, әгәр Аллаһ һүҙенә ышаныусыларҙан булһағыҙ!\n140. И мөьминдәр, һеҙгә Ухуд һуғышында йәрәхәттәр ирешкән булһа, кафырҙарға ла Бәҙер һуғышында йәрәхәттәр иреште, һеҙгә ирешкән хәтле. Донъя көндәрен әнә шулай әйләндерәбеҙ: бер көндө һеҙҙең файҙаға, икенсе көндө кафырҙар файҙаһына. Аллаһ Ухуд көнөн һеҙҙең зарарығыҙға ҡылды, ысын мөьминдэрҙе белмәк өсөн, (мосолмандар шунда һыналдылар, монафиктар ҡастылар) һәм ысын мосолмандар Аллаһ юлында шәһит булһындар өсөн. Аллаһ, әлбиттә, залимдарҙы һөймәй.\n141. Аллаһ был көндө шулай ҡылды: мөьминдәрҙе ғәфү итеп, кафырҙарҙы һәләк итер өсөн.\n142. И мөьминдәр, һеҙҙәрҙән Ислам динен ҡеүәтләр өсөн кафырҙар менән һуғышҡан һәм һуғыш юлында төрлө ауырлыҡтарҙы күтәргән хаҡ мөьминдәрҙе Аллаһ белмәйсә тороп, еңел генә йәннәткә керергә иҫәпләйһегеҙме?\n143. Дөрөҫлөктә, Ухуд һуғышынан элек Аллаһ юлында шәһит булыуҙы теләнегеҙ, бына инде үҙегеҙ теләгән үлемде күҙегеҙ менән күрҙегеҙ.\n146. Пәйғәмбәр менән бергә Аллаһуға бирелгән күпме мөьминдәр һуғыштарға сыҡтылар. Улар һуғыш ауырлығынан ҡурҡманылар, дошман ғәскәре күплегенән зәғифләнмәнеләр үә ғажизлыҡ та, меҫкенлек тә күрһәтмәнеләр, ғәйрәт менән һуғыштылар. Ғәйрәт менән һуғышыусыларҙы үә ауырлыҡты күтәреүсе сабырҙарҙы Аллаһ һөйәр.\n147. Пәйғәмбәрҙәргә эйәреп һуғыш ҡылған мөьминдәрҙең һүҙҙәре фәҡәт: «И Раббыбыҙ, гонаһтарыбыҙҙы һәм эштәребеҙҙэ сиктән үтеүҙәребеҙҙе ярлыҡа, һуғыш сафтарында аяҡтарыбыҙҙы таҙа ҡыл һәм кафырҙарҙы еңергә беҙгә ярҙам бир!» — булды.\n148. Аллаһ уларға донъя ниғмәттәрен һәм ахирәттең мәңгелек яҡшы ниғмәттәрен дә бирҙе. Ҡөрьән юлы менән изге ғәмәлдәр ҡылыусы мөьминдэрҙе Аллаһ, әлбиттә, һөйә.\n149. И мөьминдәр, әгәр кафырҙарға һәм монафиктарға итәғәт итһәгеҙ, йәки улар менән дуҫ булһағыҙ, ул ваҡытта улар һеҙҙе, иманығыҙҙан сығарып, көфөрлөккә ҡайтарырҙар. Xәсрәтләнеүселәрҙән булырһығыҙ.\n150. Һеҙҙең хужағыҙ — фәҡәт Аллаһ. Аллаһ — ярҙамсыларҙың иң хәйерлеһе.\n152. Дөрөҫлөктә, Аллаһ һеҙгә биргән вәғәҙәһендә торҙо. Ухуд һуғышында башта мөшриҡтәрҙе үлтерҙегеҙ һәм ҡурҡытып ҡасырҙығыҙ, һеҙ, һаҡлыҡ өсөн пәйғәмбәр тарафынан ҡуйылған мөьминдәр, үҙегеҙ һөйә торған мөшриҡтәрҙең еңелеүен күргәс, урынығыҙҙан китеү-китмәү хаҡында низағлаштығыҙ һәм күбегеҙ, пәйғәмбәрҙең рөхсәтенән башҡа урындарығыҙҙы ташлап китеп, гонаһлы булдығыҙ, шул арала ике тау араһынан мөшриҡтәрҙең атлы ғәскәре артығыҙҙан төштө һәм ҡурҡып ҡасҡан мөшриҡтәр ҙә кире боролоп килделәр, һеҙ ике арала ҡыҫылып ҡалдығыҙ, хатта ҡурҡыуға төштөгөҙ. Һеҙҙән Ухуд һуғышына табыш малын алыр өсөн барыусылар бар һәм, ахирәтте өмөт итеп, Аллаһ ризалығы өсөн генә барыусылар ҙа бар. Пәйғәмбәргә хыянатлы булғанығыҙҙан һуң мөшриҡтәрҙе еңеүҙән Ул һеҙҙе дүндерҙе, йәғни һеҙгә ярҙам бирмәне һәм тәҡүә мөьминдәрҙе асыҡлап күрһәтте. Барығыҙҙы ла һынар өсөн Аллаһ шулай эшләне. Дөрөҫлөктә, Аллаһ — мөьминдәргә рәхмәт эйәһе.\n153. Ухуд һуғышында мөшриҡтәр еңә башлағас, һис кемгә илтифат итмәйсә, пәйғәмбәрҙе ташлап тауға ҡасаһығыҙ, пәйғәмбәр, минең яныма йыйылығыҙ, тип ҡысҡыралыр, ә һеҙ, үлемдән ҡурҡып, һаман ҡасаһығыҙ, шуның өсөн Аллаһ һеҙгә ҡайғы өҫтөнә ҡайғы бирҙе.(Беренсе ҡайғы — тау араһын ташлап китеүҙәре, икенсе ҡайғы — һуғыш ҡаты барғанда тауға ҡасыуҙарылыр. Сөнки был ике ҡайғы өсөн һуңынан бик ҡаты ҡайғырҙылар). Аллаһ шулай эшләне, шәһит булған йәки яраланған ҡәрҙәштәрегеҙ өсөн артыҡ ҡайғырмауығыҙ өсөн. Аллаһ һеҙҙең ҡылған эштәрегеҙҙән хәбәрҙар.\n154. Ухуд ҡайғыһынан һуң Аллаһ һеҙгә тыныс булған йоҡоно иңдерҙе, ул йоҡо һеҙҙәрҙән ихлас мөьминдәргә иреште. (Улар тынысланып йоҡларҙар, йоҡонан һуң ҡайғылары бөтәр, ҡеүәттәре артыр). Икенсе таифә үҙҙәрен хәсрәткә һалды, Аллаһуға хаҡһыҙ наҙанлыҡ занын ҡылыу менән. Улар һуғыш эштәренән беҙгә ярҙам йәки мал бармы, тиҙәр. Әйт: «Ярҙам үә мал һәммәһе Аллаһ ҡулындалыр». Йәнә улар һиңә белдермәгән яман уйҙарын күңелдәрендә һаҡлайҙар, һуғыш эштәрендә Аллаһуҙан беҙгә ярҙам булған булһа, был урында, әлбиттә, үлтерелмәгән булыр инек, тиҙәр. Әйт: «Гәрсә өйҙәрегеҙҙә булһағыҙ ҙа, үлем менән тәҡдир ителгән кешеләр, әлбиттә, үтәсәк урындарына сығар инеләр». Аллаһ был эштәрҙе ҡылды, күкрәк эсегеҙҙә булған насар уйҙарығыҙҙы асыр өсөн һәм, күңелдәрегеҙҙәге наҙанлыҡ занын асып, һеҙҙе ғәфү итәр өсөн. Бит Аллаһ — күкрәктәр эсендә булған уйҙарҙы белеүсе.\n155. Мосолмандар үә мөшриҡтәр ғәскәре, һуғышыр өсөн бер-береһенә ҡаршы килгән заманда, һеҙҙәрҙән арттарына боролоп китеүсе бер таифә мосолмандарҙы, хата эштәре сәбәпле, шайтан уларҙы абындырҙы. Тәүбә истихфарҙары һуңында Аллаһ уларҙы ғәфү итте. Аллаһ, әлбиттә, ярлыҡаусы һәм миһырбанлы.\n156. И мөьминдәр, кафырҙар кеүек булмағыҙ, уларҙың монафик дуҫтары, сауҙа менән юлда йөрөгәндә йәки һуғышта үлеүселәре бергә өйҙә торһалар, үлмәҫ үә үлтерелмәҫ инеләр», — тип. Ул монафиктарҙың күңеленә хәсрәт булһын өсөн, Аллаһ кафырҙарҙан шул һүҙҙәрҙе әйттерҙе. Аллаһ тергеҙә һәм үлтерә, Аллаһ — һеҙҙең ҡылған эштәрегеҙҙе күреүсе.\n157. Әгәр Аллаһ юлында үлтерелһәгеҙ йәки үлһәгеҙ, Аллаһ тарафынан ғәфү ителеү һәм рәхмәт ҡылыныу, әлбиттә, хәйерлелер һеҙҙең йыйған донъя малығыҙҙан.\n165. Йә, һеҙгә Ухуд көнөндә ҡайғы ирешкән булһа, һеҙ мөшриҡтәргә Бәҙер һуғышында үҙегеҙгә ирешкән ҡайғының ике өлөшөн ирештерҙегеҙ түгелме? Был ҡайғы беҙгә ни өсөн иреште, тейһегеҙ, һин уларға: «Был ҡайғы үҙегеҙҙән булды», — тип әйт. Сөнки улар пәйғәмбәр әмеренә хилафлыҡ ҡылдылар. Әлбиттә, Аллаһуҙың һәр нәрҫәгә көсө етәлер.\n166. Ике ғәскәр һуғышыр өсөн бер-береһенә юлыҡҡан көндә һеҙгә ирешкән ҡайғы Аллаһ теләге менән булды. Ул ысын мөьминдәрҙе белдерер өсөн шулай ҡылды.\n167. Йәнә монафиктарҙы мосолмандарға белдереү өсөн шулай ҡылды. Уларға әйтелде: «Килегеҙ, Аллаһ юлында һуғышығыҙ йәки үҙегеҙҙе яҡлап һуғышығыҙ», — тип. Монафиҡтар, әгәр һуғыштың барлығын белһәк, әлбиттә, һеҙгә эйәреп һуғышҡа сығарбыҙ, тиҙәр, ләкин һуғыштың барын белгән көндә улар иман яғына ҡарағанда көфөрлөк яғына яҡыныраҡ инеләр. Шулай итеп, улар күңелдәрендә булмаған нәрҫәне телдәре менән һөйләйҙәр. Уларҙың күңелдәрендә булған нәрҫәне Аллаһ, әлбиттә, белеүсе.\n168. Һуғышҡа сыҡмайса өйҙә ҡалған монафиҡтар, һуғышҡа сыҡҡан ҡәрҙәштәренә ҡарата: «Әғәр улар, беҙгә эйәреп, өйҙә ҡалған булһалар, әлбиттә, үлтерелмәҫтәр ине», — тиҙәр, һин әйт: «Әгәр үлем һеҙҙең ихтыярҙа булһа, үҙегеҙгә килә торған үлемгә ҡаршы тороғоҙ, хаҡты һөйләүселәрҙән булһағыҙ!»\n169. Аллаһ юлында шәһит булған моьминдэрҙе үлектәр тип һис тә хисап итмә! Юҡ, улар теректәр һәм Раббылары хозурында ризыҡланалар».\nХәмрәул Әсәд ғәзүәһе\nМөшриҡ ғәскәре Мәҙинәгә кермәйсә тура Мәккәгә китһә лә, яңынан боролоп килеп Мәҙинәгә һөжүм итеү ихтималынан, әһел Ислам был кисте һаҡлыҡ менән үткәрҙе. Иртә менән рәсүлуллаһ, мөшриҡтәрҙең арттарынан китергә ҡарар биреп, сәхәбәләрен йыя башланы. Юлға Ухуд һуғышында булған кешеләргә генә сығырға ҡушты. Ғабделлаһ ибн Үбәй иптәштәре менән сығырға теләһәләр ҙә , рәсүлуллаһ уларҙы алып сыҡманы. Әләмен Ғәли ибн әбү Талибҡа бирҙе. Мәҙинәлә Ибн Үмм Мәҡтүмде ҡалдырҙы. Һәм ғәскәр Мәккәгә табан йүнәлде. Әсхәб Кирамдың бик күбеһе Ухуд һуғышында йәрәхәтләнеп хәлһеҙләнгән булһалар ҙа, «ләм-мим» тимәйсә, рәсүлуллаһтың әмеренә ҡаршы килмәйсә сығып киттеләр.\nЮлда мөшриҡ ғәскәре былай ғына ҡайтып китеүҙәренә үкенделәр, «был ҡәҙәр еңеүҙән һуң, уларҙы ҡырып бөтөрөп ҡайтырға кәрәк ине, Мәҙинәне барып баҫырға кәрәк ине», — тип һөйләй башланылар. Рәсүлуллаһ юлда Мүғәббидул Хазәгиҙе тура килтереп, Әбү Суфьян үә иптәштәренә ҡурҡыу һалырға ҡушты. Хәзәгә ҡабиләһе электән рәсүлуллаһ менән әшнә инеләр. Мүғәббид Әбү Суфьянды Рухта осратып: «Юлда Мөхәммәдте күрҙем, бик күп ғәскәр менән артығыҙҙан килә, Ухудҡа сыҡмаған кешеләр ҙә, үкенеп,был сәфәргә сыҡҡандар, оҙаҡламай бында килеп етәләр», — тине. Әбү Суфьян Мүғәббидтең һүҙен ишеткәс, уйға сума ҡалды, Мүғәббидкә: «Беҙ үҙебеҙ әле Мәҙинәне баҫыр өсөн кире китмәк ниәтендә инек», — тине. Мүғэббид быға ҡаршы: «Ундай фекерҙәреңде ташла, мин һиңә нәсихәт итәм, тиҙ Мәккәгә йүнәл!» — тине. Әбү Суфьян Ислам ғәскәре булыуына ышанып, Мәҙинәгә барыу фекеренән кире ҡайтты. Ислам ғәскәре иһә Хәмра әл Әсәд тигән ерҙә өс көн торғандан һуң кире ҡайтып китте. Хәраи Әсәдтә рәсүлуллаһ әлеге шағир Әбү Гүззә Әлжәмхәне тотоп үлтерҙе. Әбү Гүззә мөшриҡ ғәскәренән йоҡлап ҡалғайны. Әбү Гүззә был тотолоуында ла үҙен азат итеүен һораһа ла, рәсүлуллаһ: «Мөьмин бәндә бер нәрҫәнән ике мәртәбә алданмаҫ», — тип яуап ҡайтарҙы. Үә башын сабырға әмер бирҙе.\nОшбу йыл рәсүлуллаһтың ейәне — Фатиманың малайы Хәсән ибн Ғәли донъяға килде. Шул уҡ йылды рәсүлуллаһтың ҡыҙы Үмм Гөлсөм Ғусманға кейәүгә сыҡты. Шулай уҡ Ғүмәрҙең ҡыҙы — Хәфса һәм Хүзәймә ҡыҙы — Зәйнәб шул йылда рәсүлуллаһҡа кейәүгә сыҡтылар. Хәфса бынан элек Ханнис ибн Хәзафа никахында булып, ире Бәҙер һуғышында тейгән йәрәхәттән вафат ине. Зәйнәб бинт Хүзәймә иһә бынан элек Ғабделлаһ ибн Жәхш никахында булып, ире Ухуд һуғышында шәһит булды.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 08.10.2018 в 23:26, и размещена в категории Пәйғәмбәрҙәр тарихынан. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


5 Июль 2019, 23:57\nРәхмәт менән Яйҡар тауҙарының теҙмәһен тоташтырған Йөрәктау әллә ҡайҙан күренеп йәйрәп ята. Бындағы хозурлыҡҡа ҡарап туйғыһыҙ… Мөхәббәтле, гөлсәскәгә күмелгән, күпереп торған йәшел балаҫ түшәлгән тауҙарҙың емеш-еләгенең күплеге иҫ китмәле. Шуға ла еләк мәле башланһа, йәше-ҡарты шул тауға юллана. Йөрәктауҙа осрашҡан кешеләрҙең мөхәббәте саф һәм оҙон ғүмерле була, тиҙәр халыҡта.\nРәхмәт ауылы егете Мөждәбә Ғәлимов менән Яйҡар ауылы ҡыҙы Ҡафиҙа еләк йыйғанда бер-береһен ошо тауҙа күреп ҡала, әммә баш күтәреп һүҙ ҡушмай.\nКүпмелер ваҡыттан һуң яҙмыш уларҙы барыбер ҡауыштыра. Димсе диңгеҙ кисерә, тигәндәй, төптән уйлап, туған-тыумасаһын байҡап, бөтә яҡтан ентекләп ҡарап хәл иткән әсәһе менән буласаҡ ҡәйнәһе йәштәрҙе димләп өйләндерә.\nМөждәбә ағай менән Ҡафиҙа апай матур итеп донъя ҡороп ебәрә һәм 38 йыл пар күгәрсендәр кеүек гөрләшеп ғүмер итә. Хис-тойғоларын ситкә түкмәй-сәсмәй, бер-бер артлы туғыҙ балаға ғүмер бирәләр.\nИкеһе лә алсаҡ күңелле, һүҙгә оҫта, шаян, аралашыусан була. Кәләшен алып ҡайтҡанда Мөждәбә ағай һатыусы булып эшләгән. Шунан, Йылайыр техникумына барып, мал табибына уҡып ҡайта ла ғүмеренең ахырынаса ошо һөнәренә тоғро ҡала. Ул мәлдә ауыл бай һаналған, иген келәттәре, техника тулып ултырған “Ҡыҙыл Маяҡ” исемле колхоздың үҙәге була. Ҡафиҙа апай иһә колхозда салғысы булып хеҙмәт юлын башлай. Һуңынан үлсәүсе лә була, сөгөлдөр ҙә утай, һарыҡ та ҡырҡа. Үҙе әйтеүенсә, эшләмәгән эше ҡалмай.\nБалалары ата-әсәләренән илһам алып, телһөйәрлек, илһөйәрлек тойғолары менән һуғарылып, изгелекте, матурлыҡты яратып, көслө ихтыярлы, ололарға һәм кеселәргә иғтибарлы булып, үҙҙәренә талапсанлыҡты кәметмәйенсә белем һәм тәрбиә ала.\nИң өлкәндәре Ғәлиә төҙөүсе һөнәрен һайлаған. Тәүҙә Златоуст, һуңынан Өфө ҡалаларындағы мөһим төҙөлөштәрҙә ҡатнашыу бәхете тейгән уға. Хеҙмәт ветераны Ғәлиә “Башҡортостан” дәүләт концерт залының бинаһын төҙөүҙә ҡулының көсө һаҡланғанына, күпмелер өлөш индерә алыуына шатлана ла, ғорурлана ла. Оло бала булараҡ, үҙенән бәләкәстәрен үҫтерешкәненә, ярҙам итеүенә әсәһе рәхмәттәрен генә юллап, доғаларын ғына уҡып ултыра. Нәйрә Өфө ҡалаһындағы кооператив техникумының “Товаровед” бүлеген уңышлы тамамлап, Асҡар универмагында оҙаҡ йылдар төп белгес, һуңынан етәксе вазифаһын башҡара.\nЛәлә ошо уҡ техникумдың “Ревизия һәм контроль” факультетында уҡып, Әбйәлил райпоһында, һуңынан мәғариф бүлегендә бухгалтер, ревизор булып эшләй. Апалы-һеңлеле ҡыҙҙар өлгөлө, тырыш, оҙаҡ йылдар намыҫлы хеҙмәт иткәне өсөн Хеҙмәт ветераны булған, район етәкселегенең Почет грамоталары менән бүләкләнгән.\nФәнүзә, апайҙарынан ҡалышмай, Белорет медицина училищеһын яҡшы тамамлағандан һуң, Сипайлово биҫтәһендә һөнәренең оҫтаһы, тырыш, ихтирамлы хеҙмәткәр. Улдары Дамир – иретеп йәбештереүсе, Динар төҙөүсе һөнәрен һайлаған.\nДонъя булғас, төрлөһө була, гел яҡшынан ғына тормай шул тормош. Мөждәбә ағай, ҡатынын яңғыҙ ҡалдырып, баҡыйлыҡҡа күсә. Ауыр саҡтарҙа һынмай, һығылмай әсә кеше! Балаларын күтәрергә көс-ғәйрәт табып, күптәргә үрнәк күрһәтеп, бөтә балаларын башлы-күҙле итеп, кейәүҙәренә, килендәренә, ейән-ейәнсәрҙәренә иманлы юл күрһәтеп, маяҡ булып йәшәй. Аҡса, матди байлыҡ, ялған дан-шөһрәт артынан ҡыумай, иман байлыҡтарына күңелен сорнап, изгелек орлоҡтарын таратып, кешеләрҙе һоҡландырып тормош көтә.\nОло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, күптән түгел балаларының, ейәндәренең ярҙамы менән яңы өй туйлағандар. Ағастан эшләнгән өйҙә тын алыуҙары ла йән рәхәте!\nИзгелек сәсеп йәшәйҙәр\nУлы Динар әсәһе йәшәгән өйҙөң ҡоймаһын семәрләп эшләнгән штакетниктар менән биҙәп ҡуйған. Ҡайһы берәүҙәр эргәләренән үтеп барғанда, туҡтап, оҙаҡ ҡына ҡарап һоҡланып тора. Ифрат матур, күҙҙең яуын алырлыҡ был биҙәктәрҙе алтын ҡуллы кеше генә эшләй алалыр.\nКлара ҡыҙының ике улын – Самат менән Азаматты үҙенең ҡанаты аҫтына алып, быуындар сылбырын бәйләп, итәғәтлелек, саф күңеллелек менән бөркөп, рухиәтебеҙҙе тулыландыра бәхетле өләсәй. Бәхетле тим, сөнки ейәндәре һикһәнгә баҫҡан өләсәйҙәрен өрмәгән ергә ултыртмай, ҡулына эш тоттормай. Өй мәшәҡәттәрен – Клара ҡыҙы, кәртә-ҡуралағыһын ейәндәре башҡара. Самат мал-тыуар ҡарарға ярата: көтөүгә оҙата, ҡаршы ала, ҡыш һыу эсерә, бесән һала, ҡураны таҙарта. Баҡса тирәһендәге эштәрҙе лә үҙе аҙағынаса еткереп, теүәлләп ҡуя.\nЕйәне Азамат Өфөләге Мәрйәм Солтанова исемендәге Ислам университетында ғәрәп телдәрен, дини уҡыуҙарын үҙләштереп, имам-хатип дипломын алыуға өлгәшә. Бер аҙ “Ләлә-тюльпан” мәсетендә тәжрибә туплай. Үҙебеҙҙә, яҡын-тирә ауылдарҙа дини саралар Азаматһыҙ үтмәй. Эш юҡ, тип шыңшымайҙар, алма беш – ауыҙыма төш, тип Хоҙайҙан көтөп ултырмайҙар. Үҙҙәре сәбәбен табып, ҡулдарынан килгән эшкә ихлас тотоноп, донъяларын ялт иттереп тоталар. Мал-тыуар ҡарап, ҡош-ҡорт үрсетеп, баҡса үҫтереп, гөрләтеп йәшәйҙәр. Һауын кәзә алып, ҡымыҙ эшләп эсәләр, ауылдаштарын да һыйлайҙар…\nДиндар өләсәй – ауылда хөрмәтле ағинәй ҙә. Күп йылдар Ағинәйҙәр советында эшләгән, көслө рухлы, ныҡлы ихтыярлы булыуы менән ихтирам ҡаҙанған.\nҠатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Рәмилә Ғәлиастанова ағинәйебеҙ тураһында яҡшы яҡтан ғына һөйләй:\n– Ул милли ғөрөф-ғәҙәттәрҙе, йолаларҙы күп белә. Бала тыуыу, туй, килен төшөрөүгә бәйле йолаларҙы атҡарыу өсөн кәңәшләшергә фәҡәт уға барабыҙ. Һәр береһенә ярҙам итергә әҙер. Ауылдаштарҙы һуңғы юлға оҙатыу тәртиптәрен эргәһендә йөрөгәндәргә өйрәтә. Тағы ла шуныһы: уның ҡулы имле. Тайған йөрәкте урынына ултырта, мейе ҡаға, ҡот ҡоя.\nЭйе, имләүҙе әсәһенең әсәһе Ғәйникамал өләсәһенән өйрәнеп үҫә ҡыҙсыҡ. Күрә йөрөп ҡанына ла һеңгәндер, Хоҙай үҙе лә ҡулына ҡот ҡундырғандыр. Ә шулай ҙа тиҙ генә тотоноп китә алмай аҙаплана йәшерәк сағында. Өләсәһе иҫән саҡта:\n– Ҡулыңдың ҡото бар, балаларың бар, үҙең имлә! – тип фатихаһын биреп ҡалдыра ейәнсәренә.\nБалаларынан тыш, икенсе кешеләрҙе имләр алдынан, мәсеткә барып рөхсәт һорай. Хоҙай тарафынан бирелгән ҡот һәм үҙеңдең ихласлығың бар, тип ыңғай хәл итәләр.\nЙөрәк ҡушыуы буйынса үҙ намыҫына тоғро ҡалып, ихласлыҡ, инсафлыҡ, баҫалҡылыҡ өлгөләрен өләшеп, үҙе тирәләй йылы нур таратып, ауылдаштарының ихтирамын тойоп йәшәү үҙе бәхет түгелме! Ата-әсәнән күреп үҫкән балалары ишле ғаиләләр булдырып, бала-сағалы булып, әсәйҙәрен ололоҡлап, ихтирам итеп йәшәй. Атай йортон да ташламайҙар, килеп хәл белеп торалар. Үҙҙәре лә кемуҙарҙан ҡунаҡҡа саҡырып, ҡыуаныстары менән уртаҡлашалар. Шулай булмай, Ҡафиҙа апай булдырған дуҫ һәм татыу ғаиләлә ейән-ейәнсәрҙәр буй еткереп, юғары белем үҙләштереп, ата-әсәләре менән бер рәттән йорт-еребеҙҙең төрлө тармаҡтарында намыҫлы хеҙмәт итә. Барыһы ла ғаилә ҡотон һаҡлап, бәхет өҫтәп, өләсәйҙәренең һөйләгәндәрен ҡандарына һеңдереп, изгелектәр сәсеп йәшәй. Береһе өй туйлай, икенсеһе – ижәбенә, өсөнсөһө юбилейына саҡыра. Бөтәһендә лә ҡәҙер-хөрмәт күреп, түрҙә ултырыу үҙе бәхет түгелме!


Секс Уйындар 3D - Ҡайнар Порно Онлайн Уйындар Уйнаған 3D\nФункциялары һәр кем өсөн беҙҙең берләшмә булған.\n3D Секс Уйын - Уйын Наслаждайся Өлкәндәр Порно\nБыл 3d технологияһы менән бөтә үҫеш-был беҙҙең ҡарағанда күберәк ҡәҙерен. Әгәр ҙә һеҙ тәжрибәле геймер йәки һөйөүселәр, моғайын реалистик, һеҙ уйыны оҡшаны. Һәм дә бик күп әйбер булмағас, улар яҡшы уйын порно менән бергә ала. Порноигра йыраҡ буласаҡ беренсе 3D-уйын енсә, беҙҙең көндәрҙә беҙ уларҙы наслаждаться. Фильм өлкәндәр өсөн уларға оҡшаш, сикләнгән һайлаусылар. Эротическое романындағы ҡайһы бер төрө булды, унда һайлау мөмкин буласаҡ коновко. Әммә бөгөн 3D-секс-уйын-ул яҡшы, тип бар ғаләмгә порно. Порно һеҙҙең менән персонаждарҙың үҙ тарихын булдырырға кәрәк., Был мөмкинлек бирә һезгә уйындарҙа персонаж һайлаған, һәм һеҙ аласыз, шулай эшләү уларҙың, улар һеҙҙең өсөн идеаль партнер трах кеүек күренә. Тимәк, һин бик ҙур булыуы мөмкин көллият менән блондинки йәки ерән төлкө, шул иҫә һин булғанда, һин ни теләмәй. Секс был 3D-уйын һынап ҡарарға мөмкинлек бирә һезгә барлыҡ һеҙ ҡасан теләйем. Һеҙ уларҙы терелтеү мөмкин енси тормош, партнерҙарҙы булмаҫ, әгәр улар һеҙҙең менән уйнай. Һеҙ бында ҡарай алаһығыҙ аҙға әйберҙәр теләһә, ул һеҙҙең аҡыл килде. Бер ниндәй ҙә сикләү юҡ, һәм һеҙ аласыз, шулай бешә барып, нисек һеҙгә килмәйһең. Ҡырҡыу уйыны булды, һәм һеҙ уларҙы яңы трюктарға өйрәтеү ҡайһы бер кәңәштәр, улар аласыз ҡарай., Һәм улар барыһы ла стесняйтесь яңы әйбер танырға өйрәнә.\n3D ҡыйыу уйын өсөн секс\nӘгәр һеҙ чувствуй, ни теләһәң, шуны тикшереп, һеҙ дөрөҫ урыны булған. Бында секс күп булған 3D-уйын, уйын сексуаль тәжрибәһен байыта ала һәм ул һеҙгә. Шул тиклем үҫтереү технологияһы, бер нәмә лә беҙ күнеккәнбеҙ, башҡа HD. Бер кем дә насар теләйем графика, реалистик тойғолар һеҙ унда уйын баш тарта ала. Беҙ иң ҡыҙыҡлы һәм сифатлы атҡаҙанған раят. Ошо ике факторға хәл иткес әһәмиәткә эйә булһын өсөн, атап 3D-секс-редвандың уйын. Төрлө сценарий бар, һеҙ улар кисергән мажараларҙың ята., Трахнуть үҙ сумасшедший секс менән шөғөлләнгән йәки пляж мультяшный яратҡан персонаждар, уларға үҙ оҫталығын күрһәтеп, һеҙ ждет енсә, сөнки уларҙы тағы ла һеҙгә күрергә мөмкинлек булды. Һеҙ үҙегеҙҙе идеаль улар араһында дуҫ йәки трах һайлау буйынса ойошторорға мөмкин буласаҡ. Һәр осраҡта, һеҙҙе көтә ниндәйҙер аҡылдан яҙған мажаралы, улар барыһы да бик мокрая тамамланды. Һеҙ чувствуй үҙен тыуҙырған, кәрәк һеҙгә ҡыҙыҡлы 3D-секс-уйын, улар һеҙҙең ихтыяжығыҙға аңлай. Бында барыһы ла һине алам, тип теләмәй. Blow job тыш секс канальный сәғәтлек йәки ауырыу булған, улар барыһы ла булды. Ҙур булмаған ярҙамы менән секс-уйынсыҡ әйләнеп шлюха ала, һеҙ теләһә ниндәй булған ханым, һеҙ ҡасан да булһа улар ҡурҡыштан уны туҡтатып трахать., Принцесса булырға, ханым, малай, токарчукты, хайуандарҙың һәм башҡа йән эйәләренең енсә, иң яҡшы трах уларҙы жаждущий. Ул биреүҙән тыш, улар нимә теләй, үҙҙәренең иң дымлы һәм сеансы үткәрелә. Тик уларҙы ҡарап, һеҙҙә нисек, һеҙ эләкмәй ырғаҡ еңел булды.


Данлыҡлы яҡташыбыҙ рус яҙыусыһы Сергей Аксаковтың «Ал сәскә» әкиәте өс телдә: рус, башҡорт, инглиз телдәрендә баҫылып сыҡты. Эксклюзив иллюстрациялар менән биҙәлгән был китап республика халҡына һәм килгән ҡунаҡтарға иҫтәлекле бүләк буласаҡ.\nБаҫма үҙенсәлекле биҙәлеше менән алдыра: ҡурсаҡтар, уйынсыҡ мебель һәм йорт кәрәк-яраҡтарын ҡулланып, сәхнә күренештәре рәүешендә төшөрөлгән төрлө фотолар балаларҙың иғтибарын яуламай ҡалмаҫ. Уларҙың өлгөһөндә кескәйҙәрҙең үҙҙәренең дә уйынсыҡтары менән яңыса, ижади уйнарға теләге уяныр тигән өмөттә ҡалабыҙ.\nӘкиәттең өс телдә бирелеше лә отошло: кескәй уҡыусыларҙың телмәре үҫә, туған һәм сит телдәрҙә сағыштырып уҡыу иҫәбенә һүҙлек запасы арта, телде һиҙемләү һәләте үҫешә, туған һәм сит телдәрҙең лексикаһы, грамматикаһы үҙенсәлектәре үҙләштерелә.\nКитап Сергей Аксаковтың тыуыуына 225 йыл тулыу айҡанлы нәшер ителде.\nБаҫманы «Китап» нәшриәтенең фирма магазинынан (Октябрь проспекты, 2) йәки сайтынан һатып алырға мөмкин. Белешмә өсөн телефон: (347) 246‑09‑55.


Кешеләрҙең өс төрө хаҡында\n8 Февраль 2011, 14:45\nБер батшаға икенсе илдән бер үк төрлө, бер-береһенән бер нәмә менән дә айырылмаған өс алтын һын ебәрәләр. Уларҙы оҙатыусы хатта был өс һындың һәр береһенең үҙенә генә хас булған хаҡы һәм мәғәнәһе барлығы хаҡында яҙылған була. Хан үҙенең ярҙамсыларын йыйып, был өс һындың айырмаһын табырға бойора.Тегеләр баштарын бик оҙаҡ ҡатыра: һындарҙы арҡырыға һәм буйға үлсәй, күпме алтыны барлығын тикшерә, әммә бер ниндәй ҙә айырма тапмай, арып-талып, аптырап, нимә эшләргә белмәй, ҡулдарын һелтәй.\nБер батшаға икенсе илдән бер үк төрлө, бер-береһенән бер нәмә менән дә айырылмаған өс алтын һын ебәрәләр. Уларҙы оҙатыусы хатта был өс һындың һәр береһенең үҙенә генә хас булған хаҡы һәм мәғәнәһе барлығы хаҡында яҙылған була. Хан үҙенең ярҙамсыларын йыйып, был өс һындың айырмаһын табырға бойора.\nТегеләр баштарын бик оҙаҡ ҡатыра: һындарҙы арҡырыға һәм буйға үлсәй, күпме алтыны барлығын тикшерә, әммә бер ниндәй ҙә айырма тапмай, арып-талып, аптырап, нимә эшләргә белмәй, ҡулдарын һелтәй.\nТик берәүһе генә бирешергә теләмәй, тикшереүен дауам итә. Ул бер һындың ҡолаҡ тишегенә алтын сыбыҡты тығып ебәрә һәм уның икенсе ҡолаҡтан килеп сығыуын күрә. Ә икенсеһенең – ауыҙынан, ә инде өсөнсөһөнөң кендегенән килеп сығыуын күҙәтә.\nБер аҙ уйланып торғас:\n– Хөрмәтле батшам, – ти ул, – йомаҡ сиселде, тип уйлайым. Беренсе һын хәбәр бер ҡолағынан инеп, икенсеһенән сығып киткән кешеләргә оҡшаған. Ә икенсеһе берәй яңылыҡ ишетеү менән, үҙе еренә еткереп аңламауына ҡарамаҫтан, тиҙерәк башҡаларға һөйләргә ашыҡҡан кешеләргә оҡшаш. Ә инде өсөнсө һын ишеткәндәрен иҫендә ҡалдырып, үҙ йөрәге аша үткәрә торған кешеләргә тап килә. Тап бына ошо – өсөнсө һын бөтәһенә ҡарағанда ла ҡиммәтерәк, – ти.


15 ғинуарҙан Рәсәйҙә транспорт менән идара итеүгә сикләү индерелде\nУға ярашлы, бурыстары йыйылған водителдәр бынан ары үҙ автомобилдәрендә йөрөй алмаясаҡ. Был яңылыҡ әлегә бурыстары 10 мең һумдан ашып киткән граждандарға ғына ҡағыла. Бер үк ваҡытта уларҙың милкенә арест һалыу ҙа ҡаралған. Яңы закон бер көн элек кенә ғәмәлгә инеүгә ҡарамаҫтан, уның бар ҡәтғилеген үҙ иңендә татыусылар табылды ла инде.\nЗаконды һанға һуҡмаған был иргә хәҙер йәйәү йөрөргә тура киләсәк. Сөнки уның алимент буйынса бурысы йөҙ мең һумға яҡынлашҡан. Шулай ҙа суд приставтары атай кешенең водитель таныҡлығын тартып алыуын алмай. Әммә бурысҡа батыусы руль артына ултырһа, закон буйынса ул бер йылға автомобилгә идара итеү хоҡуғын юғалта йәки 50 сәғәткә мәжбүри йәмәғәт эштәренә йәлеп ителәсәк.\nӘ бына Линар Сәлимовҡа алимент буйынса 150 мең һумлыҡ бурысы өсөн автомобиленән ҡолаҡ ҡағыу ҡурҡынысы янай. Приставтар уның транспортын мисәтләй һәм ул ҡайтанан руль артына бурысын тулыһынса ҡаплағандан һуң ғына ултыра ала.\nЭльвира Кашапова, суд приставы: «Был ир үҙ автомобилен бурыстарын ҡаплағандан һуң ғына ҡайтара аласаҡ. Әгәр ҙә түләргә ашыҡмаған осраҡта транспорт сараһы һатыуға сығарыла».\nСуд приставтарының юл-патруль хеҙмәте испекторҙары менән берлектә ойойшторолған рейды артабан да дауам итәсәк. Улар алимент һәм штрафтарын ваҡытында түләмәүселәрҙе, шулай уҡ матди зыянды ҡапламаусыларҙы даими тикшереп торасаҡ. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, әле республикала алимент түләмәүсе 25 меңгә яҡын атай кеше иҫәпләнә. Тағы ла 5-6 мең самаһы граждандандың башҡа категориялар буйынса бурысы йыйылған. Шуға ла закон һағында тороусылар ғәмәлгә ингән үҙгәрештәр бурыслылар һанын кәметергә ярҙам итәсәк тигән ышаныс белдерә.


Өфөлә бала хоҡуҡтары буйынса вәкилдең 14 ярҙамсыһы буласаҡ // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә бала хоҡуҡтары буйынса вәкилдең 14 ярҙамсыһы буласаҡ\n15:58, 1 апреля 2010 Сәйәсәт\nӨфөлә Башҡортостан Республикаһында бала хоҡуҡтары буйынса вәкилдең 14 йәмәғәт ярҙамсыһы буласаҡ. Тәғәйенләү өсөн уларҙың кандидатуралары Өфө ҡала Советы ултырышында раҫланды.\nҠала Советы рәйесе Ирек Ниғмәтуллин билдәләүенсә, тәүҙә Өфөлә бөтәһе туғыҙ йәмәғәт ярҙамсыһы буласаҡ тип күҙалланғайны, ләкин ҡала масштабын һәм алда торған эштәр мөһимлеген иҫәпкә алып, уларҙың һаны 14 кешегә тиклем арттырылды.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, бала хоҡуҡтары буйынса вәкил вазифаһы республикабыҙҙа күптән түгел барлыҡҡа килде. БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары былтыр декабрҙә ярашлы ҡарар ҡабул итте. Ә быйыл ғинуарҙа Башкортостанда бала хоҡуҡтары буйынса беренсе вәкил итеп Лилиә Ғүмәрова һайланды.


*15 апрель – Башҡортостан халыҡтарының милли кейеме көнө\n15 Апрель , 15:39\nЯратҡан шөғөл дауалай, күңелде үҫтерә Усаҡты һүндермәй көлдәге ҡуҙҙары, шул ҡуҙҙай, йәнһаҡсы милләтем ҡыҙҙары, тип яҙған шағирә Гөлнара Хәлфетдинова. Эйе, башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары элек-электән тырыш, уңған, бар нәмәгә оҫта булған. Мәҡәлә геройы Гөлсинә Ниғмәтуллина ла тап шундайҙарҙан.\nГөлсинә Солтан ҡыҙы энә тотоп тыуған тиһәк тә, хата булмаҫ, сөнки тегеү һәләте уға ҡандан күскән. Алты йәштә әсәһенә эйәреп тегә башлаған Гөлсинә Ниғмәтуллина бар ғүмерен шуға бағышлай. Мәктәпте тамамлағас уҡ, ательеға эшкә урынлаша. Мөмкинлек килеп сығыу менән, уҡытыусы һөнәре булмауына ҡарамаҫтан, Салауат ҡалаһының 25-се башҡорт гимназияһында хеҙмәт уҡытыусыһы булып эш башлай. Биш йылдан Өфө ҡалаһының педагогик колледжына уҡырға инеп, ситтән тороп уҡытыусы һөнәрен үҙләштерә. Бала саҡтан уҡытыусы булырға теләгән ҡатындың хыялы тормошҡа аша. Эшкә Гөлсинә Солтан ҡыҙы байрамға барған кеүек йөрөй. Шулдыр инде үҙ эшеңде, шөғөлөңдө табыу...\n20 йыл ваҡыт, балаларға белем биреү менән, һиҙелмәй үтеп китә һәм Гөлсинә Ниғмәтуллина хаҡлы ялға сыға. Уҡытҡан осорҙа дәрте, илһамы ташып торған ханым, пенсияла ваҡытын бушҡа үткәрмәҫ өсөн, “Көмөш тәңкә” фольклор-шиғриәт коллективына йөрөй башлай.\n– Ансамблдең ҡыҙҙары менән үҙебеҙгә башҡорт милли кейемдәрен тегеп алырға булдыҡ. Бала саҡтан энә менән дуҫ булғас, был эште мин үҙ өҫтөмә алдым. Һәм өс аҙна эсендә ансамблдең 13 ағзаһына милли күлдәктәр тегеп бирҙем, – тип һөйләй Гөлсинә Солтан ҡыҙы. – Әлбиттә, быға тиклем дә милли күлдәктәр теккәнем булды, әммә улар тик ҡурсаҡтар өсөн ине. Һәм был үҙенсә бер эксперимент булды, уңышлы килеп сыҡты, тип уйлайым.\nГөлсинә Ниғмәтуллинаның фантазияһы милли кейемдәрҙә генә туҡталып ҡалмай. Уның эштәре араһында ҡорамалар тегеү техникаһында ла күп әйберҙәр күреп була. Ул этно стилдәге жилеттар, түшәктәр, балаҫтар тегә, бынан тыш төрлө ҡашмауҙар, түшелдеректәр яһай, ғөмүмән, ниндәй генә эштәре юҡ. Ҡурсаҡтарға тегелгән милли кейемдәрҙең төрлөлөгө... Ә иҫ китерлек “Ете ҡыҙ” тип аталған күлдәк ни тора. Башҡорт орнаменттары, сағыу һүрәттәр менән биҙәлгән күлдәктең үҙенсәлеге – итәгенә тегелгән бейеп тороусы ете ҡыҙҙың һыны.\nҠорама тегеү техникаһындағы эштәрендә лә ниндәй генә орнамент осратмаҫһың. Хатта төньяҡ-көнсығыш башҡорттарының милли кейемдәренә хас тамбурлы сигеүҙе лә күреп була. Гөлсинә Солтан ҡыҙының фантазияһы киң. Быны уның төрлө ҡала, республика кимәлендәге еңеүҙәре дәлилләй.\n– Барлыҡ эштәремде һанап бөтөрлөк түгелдер ул, – тип йылмая ул.\nТегеү оҫталығы, әйтеп үтеүебеҙсә, уға ҡандан күскән. Әсәһенең шөғөлө менән бәләкәй Гөлсинә алты йәштә шөғөлләнә башлаһа, үҙенең ҡыҙы Әлиә лә был шөғөлгә тап алты йәшендә килгән һәм бөгөнгө көнгәсә буш ваҡыттарын тегеүгә арнай. Гөлсинә Солтан ҡыҙының Фәрит исемле улы ла булған. Тик һуғыш аямай, 2001 йылда контракт буйынса Чечняға хеҙмәт итергә киткән улы әсәһе янына әйләнеп ҡайтмай. Әсә кешегә баланы юғалтыуҙан да ҡурҡынысыраҡ бәлә бармы икән ул? Гөлсинә Солтан ҡыҙына был ҡайғыны еңергә һәм артабан йәшәргә ҡыҙы һәм яратҡан шөғөлө ярҙам итә.\n– Һәр кешенең – үҙ яҙмышы. Беҙ нисек булырын белмәйбеҙ һәм булғандарҙы үҙгәртә алмайбыҙ. Беҙҙең бер бурыс – бер нимәгә ҡарамай, артабан йәшәргә. Ысынлап та, ҡайғы йәки ниндәйҙер проблемалар баҫҡанда, мин тегергә ултырам. Һәм бөтә тәнем, йәнем менән шөғөлөмә биреләм. Был миңә бар насарлыҡтарҙы оноторға ярҙам итә. Йәштәргә иң мөһиме үҙ шөғөлдәрен табыуҙарын теләйем. Күңел тартҡан, яратҡан эш булыу – ул ҙур бәхет! - ти оҫта ҡуллы Гөлсинә Ниғмәтуллина.\nФотолар Гөлсинә Ниғмәтуллинаның шәхси архивынан алынды.


"Салауат Юлаев"тың хоккей чемпиондары лигаһында еңелгәндән һуң матчтары ҡыуандырмай тиһәк тә була, хатта еңеүҙәр ҙә нисектер төҫһөҙ күренә. Үҙ боҙонда принципиаль дәғүәсенән еңелеүе донъяны көл төҫөнә мансығандай булды, хоккей тормошон тар һәм үтә көйөнөслө хәтирәләр кимәленә тиклем сикләне. Хатта киләсәк чемпионлыҡ мөмкинлеге, әгәр ул, әлбиттә, булһа, Европа уңышһыҙлығының насар тәме менән буласаҡ.\n"Салауат Юлаев" үҙ майҙанында "Металлург" (Новокузнецк) менән осрашты, өфөләр 3:1 иҫәбе менән еңде. Юлаевсылар КХЛ-да йөҙөнсө мәрәйгә өлгәште. Әлбиттә, турнирҙа "Салауат Юлаев"ты беренсе урындан шылдырыу ауыр буласаҡ. Был мотлаҡ еңә торған "Металлург" түгел ине шул.\nНовокузнецк командаһына ҡаршы уйынды яҡшы тип әйтеп булмай. "Юлаевсылар" иҫәпте 15:0 иткән хәлдә лә, был ҡыуандырмаҫ ине. Әлеге һөҙөмтәлелек менән ниндәй ике урынлы һандар ти? Минең бер коллегам көсһөҙ "юлаевсылар"ҙың уйынын күҙәтеү ғазаптарына түҙә алманы һәм баш тренер Сергей Михалевҡа һорау бирҙе:\n- Һөжүм итеүселәр ҡасан шайба индерә башлаясаҡ?\n- Хәҙер мин эргәләренә барып һорайым, - тип яуап бирҙе остаз. - Дөрөҫ һорау бирелде - һуңғы матчтарҙа һөжүм итеүселәр шайба индермәй башланы...\nҒәҙеллек өсөн әйтергә кәрәк, "юлаевсылар" "Металлург" ҡапҡаһына индергән өс шайбаның икенсеһе барыбер форвард исеменә яҙылды бит. Икенсе осорҙа, күпселектә һаҡсы Виталий Прошкин шайбаны тапшырғандан һуң ул юл буйынса үҙәк һөжүм итеүсе Алексей Терещенкоға тейеп үтте...\nБеренсе голды шулай уҡ күпселектә индерҙеләр. "Металлург" хоккейсыһы Дмитрий Гусев ике тапҡыр аяныслы уйнаны, һөҙөмтәлә дүрт минутлыҡ штраф алды. "Юлаевсылар" уның уйындан алыныуын файҙаланды, Сергей Климентьев беренсеһе өсөн яза бирҙе.\nНовокузнецк хоккейсылары, ике тапҡыр тибелгәндән һуң, үҙҙәренең ҡапҡаһына аҙыраҡ һыйынды һәм күберәк һөжүм итә башланы. Һөҙөмтәлә "Металлург" командаһы шуның менән айырылды, улар аҙсылыҡта беҙҙең ҡапҡа артында ҡыҙыл ут ҡабыҙҙы. Олег Твердовский, ҡапҡаға осоп килгән шайбаның йүнәлешен үҙгәртеп, голкипер Вадим Тарасовты ҡотҡарғандай булды, әммә Рихард Капуш шайбаны эләктереп алды, ә Марат Давыдов уны ҡапҡаға индерҙе.\nОсрашыу аҙағына тиклем 2:1 иҫәбе "юлаевсылар" файҙаһына булды. "Металлург" майҙанға алтынсы уйынсыһын сығарғас, Виталий Прошкин ҡунаҡ ҡапҡаһы артында ҡыҙыл ут ҡабыҙҙы, 3:1.\n"Салауат Юлаев"тың киләһе матчы 13 ғинуарҙа була. Өфөгә Силәбенең "Трактор"ы килә. Әммә "юлаевсылар"ҙың ҡайһы бер уйынсылары үҙ командаһының ике матч араһында уйнарға ла өлгөрҙө. Алексей Терещенко, Александр Радулов, Виталий Прошкин һәм Александр Еременко Континенталь хоккей лигаһының йондоҙҙар матчында ҡатнашты. Улар Вячеслав Быков, Игорь Захаркин һәм Сергей Михалев етәкселегендә "Яшин командаһы" өсөн уйнаны. Улар 6:7 иҫәбе менән легионерҙарҙан, "Ягр командаһы"нан, еңелде.\nЙондоҙҙар матчы Мәскәүҙә Ҡыҙыл майҙанда үтте. Ул көндө һауа температураһы 15 градус һалҡынды күрһәтә ине. Рәсәйлеләр хоккей конкурстарында 6:2 иҫәбе менән ышаныслы еңде, әммә уларҙың күбеһенең объективлығы яҡшыны теләй. Матчта "юлаевсылар"ҙың береһе лә индерелгән шайба менән айырылманы, Александр Радулов буллитты файҙаланды, иҫәпте 6:5 яһаны.\nКХЛ-да был уйын өсөн бөтәһе лә аҡыл менән эшләнгән кеүек, әммә дәғүәләр етерлек. Беренсе ҙур дәғүә - һайлап алыу ғәҙеллегенә. Бер нисә уйынсы, стартты билдәләгән бишәү һәм төп ҡапҡа һаҡсылары буйынса көйәрмәндәрҙең тауыш биреү аҙағында, "¼ëñœìäœ" өҫтәлде, ә башҡалар, ярашлы рәүештә, ҡыҫылырға мәжбүр булды.\nСтартты билдәләгән икенсе бишәүҙе КХЛ һорауында ҡатнашыусы журналистар һайланы. Шуныһы ҡыҙыҡ, Өфө коллегаларынан береһе лә тауыш бирмәгән, хатта КХЛ сайтында эшләгән журналистан бер ниҙә һорамаған. Күрәһең, төбәк киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре беҙҙең лига өсөн икенсе сорттыр инде.\nҺөҙөмтәлә, миҫал өсөн, көйәрмәндәр тауыш биреү өсөн Олег Твердовскийҙың төп исемлектә булмауы үкенесле булды. Александр Пережогин эләкмәне, ә ул Рәсәйҙең иң яҡшы снайперы бит.\nНи өсөн аҡыл менән эшләнмәгән, НХЛ-дағы кеүек, - өс ҡапҡа һаҡсыһы плюс тулы звенолар? Ни өсөн һәр командала һаҡсылар бишәү генә һәм бары 10 һөжүм итеүсе? Һигеҙәр һәм ун икешәр яһаһалар була бит - тулы дүрт состав. Шул хәтле йондоҙ борт артында ҡалды бит.\nТрансляция - ҡот осорғос. Канал, уға беҙҙең лига хоҡуҡ биргән, уйынды тик яҙмала төнөн күрһәтте.\nҠыҫҡаһы, Александр Медведев әфәнде, беренсе йондоҙҙар матчына уйынсыларҙы һайлап алыуҙа һеҙгә һәм һеҙҙең лигаға икеле билдәһе - һәм, әйҙә, туған-тыумасалар көндәлеккә ҡул ҡуйһын!


Тәрбиәләүҙә - милли традициялар » "Урал" гәзите\nТәрбиәләүҙә - милли традициялар\nСермән урта мәктәбендә Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына һәм Ғаилә йылына арналған “Балаларҙы башҡорт халҡының милли традициялары нигеҙендә уҡытыу һәм тәрбиәләү" исемле зональ-тѳбәк методик семинары үтте.\nБыл сара башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының методик берекмәһендә ҡабул ителгән планға ярашлы үткәрелде. Ҙур әҙерлек эше алып барылыуы һәр юҫыҡта сағылды. Унда мәғариф идаралығының башҡорт телдәре буйынса методисы Л.Х. Әхмәтшина етәкселегендә ҡала һәм райондың башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары, Бөрйән районынан килгән ҡунаҡтар ҡатнашты. Мәктәп фойеһында ҡунаҡтарҙы мәктәп администрацияһы, уҡытыусылар, уҡыусылар ҡаршыланы. Семинарҙа ҡатнашыусыларҙы теркәгәндән һуң, Сермән мәктәбе директоры Ғ.Р. Аҙнабаев, уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса директор урынбаҫары Г.Н. Ҡаһирова, музей етәксеһе Н.З. Абдуллина, VII класc ҡыҙҙары Әлиә Абыҙбаева, Камилла Бикбаева мәктәптең үткәне һәм бөгөнгөһө менән таныштырҙы.\nСеминарҙың икенсе өлөшөндә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Н.Ғ. Шәғәлина, башланғыс кластар уҡытыусыһы А.В. Низаметдинова, технология уҡытыусыһы М.Р. Йәнюлдашева бай йөкмәткеле, заман талаптарына яуап биргән дәрестәр үткәрҙе. Һуңынан Сермән урта мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Н.С. Әхмәтова менән ҡаланың 17-се гимназияһынан Р.З. Әҡсәнова әҙерләгән “Алтын тирмә” интеллектуаль конкурс- уйыны ойошторолдо. Был сараны улар йәнле, фәнни нигеҙҙә, ҡыҙыҡлы итеп алып барҙы.\nКисәне, башынан аҙағына тиклем, математика уҡытыусыһы А.Б. Ғәлиәхмәтов теник яҡтан яҡтыртты. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларынан торған "Әбйәлил күбәләктәре" һәм "Иҙел башы ҡыҙҙары" исемле ике команда уйынға бик ентекле әҙерләнгән. Уйында Ф.А. Ирғәлина, Г.И. Ғәлиәхмәтова, Г.У. Йылҡыбаева, Г.А. Ғәлиуллина, Г.А. Зыкрина, А.Ҡ. Мырҙина ҡатнашты. Сағыу милли күлдәктәр, ҡашмау, һаҡалдар сараға байрам төҫө бирҙе. Командалар мәҙәниәт, халыҡ ижады, кеше һәм йәмғиәт, әҙәбиәт, тарих, тәбиғәт, фән эшмәкәрлеге темаларына ҡағылышлы һорауҙарға яуап бирҙе, йыр-бейеүгә маһирлыҡта көс һынашты. Яныбай Хамматов исемендәге Сермән модель китапханаһында эшләгән Г.А. Мусина уйындың “Серле һандыҡ” исемле өсөнсө турына һорау әҙерләне, фәһемле сығышы менән тамашасыларҙы шатландырҙы.\nКомандаларға, ҡунаҡтарға бүләк әҙерләүҙә технология уҡытыусыһы М.Р. Йәнюлдашеваның ярҙамы ҙур булды.\nСара уҡыусылар һәм уҡытыусылар тарафынан әҙерләнгән концерт менән тамамланды.\nСеминарҙың темаһына ярашлы күмәк кѳс менән башҡорт халҡының милли аш-һыуҙары әҙерләнде. Өҫтәлдәрҙе биҙәүҙә Э.Т. Аҡҡужина, Н.Ш. Баһауетдинова, Л.Ж. Шаһиморатова ҙур тырышлыҡ күрһәтте.\nИл төкөрһә - күл була, тигән башҡорт халыҡ мәҡәлендә әйтелгәнсә, был матур сара мәктәп администрацияһы, уҡытыусылар коллективы, ата-әсәләр, уҡыусылар һәм килгән ҡунаҡтарҙың тырышлығы менән үткәрелде. Семинарҙа ҡатнашыусылар уның юғары баһаға лайыҡ булыуын билдәләне.


Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға ғаризаны 1 февралгә тиклем бирергә кәрәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБерҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға ғаризаны 1 февралгә тиклем бирергә кәрәк\n15:44, 12 января 2015 Йәмғиәт\n2015 йылда Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға ғаризаны 1 февралгә тиклем бирергә кәрәк, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Мәғариф министрлығынан.\n2015 йылда мәктәпте тамамлаусылар Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға ғаризаны уҡыған урыны буйынса яҙа. Уҙған йылдарҙағы сығарылыш уҡыусылары һәм сит ил граждандары муниципаль йәки төбәк мәғариф идаралығы органында имтихан тапшырырға теркәлергә тейеш.\nБыйыл тәүге тапҡыр рус теле һәм география буйынса Берҙәм дәүләт имтиханын 14 февралдә тапшырасаҡтар. Ошо предметтарҙы тапшырыуға ғаризалар 1 декабргә тиклем ҡабул ителде. Рус телен үткән йылдарҙағы сығарылыш уҡыусылары, географияны ошо дисциплинаны унынсы класта тамамлаусылар тапшыра ала.\n2015 йылда математика буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы база һәм профилле кимәлдәргә бүленгән. Әммә теләүселәр ике кимәлде лә бирә ала.\nБерҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға үҙгәрештәр ҙә индерелде: имтиханға инеү өсөн уҡыусылар инша яҙа, сит телдәр буйынса имтиханда телдән яуап биреү ҙә буласаҡ.\nБДИ-ны алдан тапшырыу 23 мартта башлана һәм 24 апрелгә тиклем дауам итә. Төп этап резерв көндәр менән бергә 25 майҙан 26 июнгә тиклем уҙа.\nБерҙәм дәүләт имтиханына Башҡортостандың Мәғариф министрлығы иғлан иткән теләһә ниндәй ойошмала теркәлергә була. Шундай урындарҙың тулы исемлеге менән БР Мәғлүмәтте эшкәртеү төбәк үҙәгенең рәсми сайтында танышырға мөмкин.


Яҡташыбыҙ Семен Елистратов Европа чемпионатында ике бронза миҙал алды // Спорт | новости башинформ.рф\n15:28, 27 января 2020 Спорт\nЯҡташыбыҙ Семен Елистратов Европа чемпионатында ике бронза миҙал алды Фото: ISU\nӨфө спорты тәрбиәләнеүсеһе Семен Елистратов шорт-трек буйынса Европа чемпионатында бронза миҙал яуланы. Венгрияның Дебрецен ҡалаһында 1000 метр арауыҡта спортсыға почет пьедесталына күтәрелеү өсөн 1 минут 25,8310 секунд кәрәк булды. Елистратов Венгрия вәкиле Шаолинь Сандор Люҙан һәм уның ватандашы Шаоан Люҙан ғына ҡалышты.\nЯҡташыбыҙ өсөн был награда Венгриялағы ағымдағы ярыштарҙа икенсеһе булды. Бынан алда Семен Елистратов 500 метр арауыҡта бронза яуланы.


Донъяла коронавирус менән ауырыусылар һаны 30 миллион кешенән ашҡан. Европа илдәре араһында иң ҡатмарлы хәл Испанияла күҙәтелә. Шуға властар Мадрид ҡалаһында өлөшләтә карантин иғлан иткән.\nАмерика Ҡушма штаттарына ябырылған Салли ҡойоно электр сымдарын боҙған. Һөҙөмтәлә ярты миллионға яҡын йорт электр энергияһыҙ ҡалған. Транспорт юлдарын һыу баҫҡан. Ил президенты Дональд Трамп штаттың бер нисә районында ғәҙәттән тыш хәл иғлан иткән. Дауылдың тиҙлеге секундына 34 метрға етә. Ҡойма ямғырҙар хәлде тағы ла ҡатмарлаштыра.\nСит илдәр хәрбиҙәре Рәсәйгә килә башланы. Улар “Кавказ-2020” тип аталған стратегик хәрби уҡыуҙарҙа ҡатнашырға тейеш. Бөтә һалдаттар ҙа мотлаҡ рәүештә коронавирусҡа тест тапшыра. Белоруссия һәм Ҡытай хәрбиҙәре техникаларын әҙерләп, ялан лагерын ҡороуға тотонған. Уҡыуҙар 21-нән 26-сы сентябргә тиклем дауам итәсәк.


ИСА программа менән тәьмин итеү voipswitch холодиль telefonia пункты ПСО Софтсвитч сайты\nУңышлы Эшҡыуар Бөйөк Серҙәрен Sie7e\nҮҙе өсөн, Үҙ Компанияһы булдырыу өсөн Интернет-Телефония VoIP.\nМинән аласаҡ хисап, эксклюзив\nХәҙер уны бушлай алды>\nVoIP программаһы менән тәьмин итеү өсөн әҙер-Телефония\nБер нисә кеше үҙ компанияһын булдырыу буйынса бөтә донъя буйынса Интернет-телефония өсөн voipswitch хәүефһеҙлеге һәм уңайлы менән бирелә. Әһәмиәткә эйә, әгәр һеҙ белһәгеҙ йәки кодты программалау, эксперттар идарасы һеҙ софтсвитч була..\nИдара итеү компанияһында администратор vsm индергән өсөн һеҙ генә, һеҙ, өйҙән сығырлыҡ түгел.\nҮҙ бизнесым бар донъя\nАлыҫ илдә барлыҡ элемтә хеҙмәттәре күрһәтеү., шулай уҡ бөтә донъя бар төбәктә дистрибьюторҙар үҙе минут voip. VoIPSwitch Server менән уның сиктәре юҡ.\n"Үҙ ҡулдарым, үҙ бизнесын башларға voip ServerVoIP.com продукция етештереү өсөн стационар һәм мобиль телефондарҙан шылтыратыу хеҙмәттәре."\nСофтсвитч барыһы ла тулы.\nБөтә саралар буйынса компанияһы IP-телефония voip программаһы менән генә тәьмин итергә ҡушыла.. Беҙгә биргән бөтә, тип, һеҙгә кәрәк, һеҙҙең өсөн клиенттарға, proveedores y distribuidores (larger corporates).\nОсһоҙға һатып, һеҙ үҙ хеҙмәтегеҙ менән бизнес телефония voip-исем (Телефон Оператора) Интернет.. Домна аҫтында эшләй., серверы VoIP һәм платформа voipswitch компанияһы өсөн voip-телефония.\nҺәм ҡарамай, үҙ компанияһын булдырырға һәм телефон, беҙ һеҙгә ярҙам итә.\n"Proveemos de los mejores Атс voipswitch серверы менән para su Empresa de Telefonía IP desde el año 2008 en todos los rincones del mundo"\nУзнайте, шул тиклем һеҙ үҙегеҙҙең ярҙам итәсәк һезгә булдырыу өсөн бизнес минут һанап софтсвитч... Код булмаған һәм / йәки Техник\nEl Софтсвитч иҫ киткес тура килә өсөн Идара, Һәм идара Итеү Компания өҫтәрәк Интернет-телефония.\nСофтсвитч (VoipSwitch) барлыҡ платформаларында был voip-был-бер, - тип үҙ эсенә ала интернет аша Телефония өсөн windows server;\nпродукция етештереү өсөн voip минутта әҙер була һәм донъя трафик.\nLarger corporates (RSV System).\nПортал клиенттар өсөн VoIP.\nВеб-панелдәр Идаралығы (VSC)\nПанелдәр өсөн продукция етештерә (VoIP)\nPc2Phone һәм Vippie (Программа телефон)\nБыл хеҙмәте, һеҙҙең компанияһы эшләй, һәм уларҙың союздаштары VoIP-Үҙәге:\nСерверы Windows Server 2008 1 R2 менән пакеты яңыртыла\nФизик сервер, йәки windows server web аҡш-тың европала урынлашҡан datacenter арнап ҡуйылған. 2008.\nТелефония хеҙмәте һаҡларға ярҙам итеү базаһы серверы, функциональ үҫеше һәм.\nПрограмма менән тәьмин итеү УАТС Платформа VoIPSwitch\nТулыһынса эшкәртеү саҡыра Платформа VoIPSwitch, clientes, тәьмин итеү, дистрибьютор, VoIP компанияларҙың хеҙмәттәрен һәм өҫтәмә тариф.\nАТС модулде үҙ эсенә ала, хеҙмәте менән АТС үҫтереү өсөн IP-телефония.\nСофтсвитч Компанияһы менән ойошторолдо ул., VoIP һәм хәл итә, ни тиклем һеҙ аҡса эшләргә\nОшо система ярҙамында "асҡыстың аҫтында" үҙ өҫтөнән тулы контроль платформаһы SoftSwitch, электросвязь өлкәһендә эшләй башлай өсөн; йәки һеҙ исеме брендҡа, аҡса эшләүселәр һәм бизнес;\nшулай булған продукция етештереүҙе һәм эшҡыуарҙар минутта донъяға VoIP!\nТУЛЫ СОФТСВИТЧ - КҮП БОНУС:\nТиҙ эшләргә, һеҙ аласаһы был тетрәндерҙе һәм бонустар (Бренд Өсөн)\nБонус #1 - Хеҙмәт резервтары сокращенно\nVoIP беҙҙең мәғлүмәт базаһы автоматик резервирование. Спинка мәғлүмәт, һәр 24 теркәлгән. Настроить параметры ваҡытта һәм мөмкин платформа VoIPSwitch резерв сокращенно.\nБонус #2 - VIP ағзалыҡ Видео\nVIP ағзалыҡҡа алыу видео-дәрес буйынса идаралығы платформа абсолют HD. Файҙаланыусы исем һәм пароль менән инеп. Һәм уларҙы яңынан тағы бер ҡат ҡарарға мөмкин, эксперт булған өсөн VoIP.\nБонус #3 - Ярҙам\nТехник көйләү һәм ҡорал йәки программа менән тәьмин итеү voipswitch буйынса файҙаланыуға пользовательский. Skype аша эшләнә был облигациялар, Электрон почта йәки Teamviewer.\n365 Матдилыҡтың тулы гарантия көнө\nМыҡты беҙҙең тәҡдимдәр булып тора, әммә беҙ теләп ярҙам килем server. Беҙ тәҡдим итә 1 йыл гарантия. Әгәр был ваҡыт эсендә ҡулланыла.; платформаларҙа барлыҡҡа килгән техник проблема һеҙҙең менән,\nмин теләйем сервер яңынан үҙе ҡуйып, ниндәй ҙә булһа өҫтәмә сығымдар!\nҺеҙҙең уны яулауығыҙ менән софтсвитч voip server\nTérminos y Condiciones Хосусил сәйәсәте Política Anti SPAMCopyright (DMCA) Descargo de Responsabilidad Declaración para la FTC Refund Policy\nСофтсвитч Voip Server es un servicio de ServiMatango.com


Учалы «Горнягы» Рәсәй премьер-лигаһына тиклем барып етте\n2 Июль 2010, 13:55\nУчалының «Горняк» клубы футбол буйынса Рәсәй Кубогы финалының 1/32 өлөшөндә үҙ майҙанында илдең беренсе дивизионы командаһы – Свердловск өлкәһенән «Урал»ды еңде. «Шахтерҙар» төп ваҡытта иҫәптә тигеҙ барҙы (2:2) һәм овертаймда еңеүгә өлгәште – 3:2.\nФиналдың 1/16 өлөшөндә Башҡортостан клубының киләһе ярышташы – биш тапҡыр Рәсәй Кубогын яулаусы Мәскәүҙең йондоҙло «Локомотив»ы, уның составында Рәсәйҙең йыйылма командаһы (шул иҫәптән Дмитрий Сычев) һәм донъяның башҡа илдәре футболсылары уйнай.\n«Горняк» — почетлы кубок финалының 1/16 өлөшөндә ҡатнашыусылар араһында икенсе дивизиондың «Урал — Волга буйы» зонаһынан берҙән-бер вәкил.\n«Тимер юлсылар» менән матч 14 июлдә Учалыла үтәсәк.\nТеги:футболрф кубогы -2010


Бөгөн Өфөгә «Тымыҡ океан Еңеү маршруты» бард-автоуҙышы килеп етте\nБөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына һәм Афғанстандан ғәскәрҙәрҙе сығарыуға 26 йыл тулыуға арналған маршрутта Өфө ун бишенсе ҡала. Автоуҙышта алты кеше ҡатнаша. Улар Афған һуғышы ветерандары, «Хәрби туғанлыҡ» һәм «Антимайҙан» ойошмалары ағзалары.\nВиктор Кузнецов, «Тымыҡ океан еңеү маршы» бард-автоуҙышы етәксеһе: «Һәр ҡала үҙенсә ҡаршы ала. Уларҙың бөтәһен дә ихласлыҡ берләштерә. Был автоуҙыш иң тәүҙә беҙҙең үҙебеҙҙең өсөн кәрәк. Бер ойошма кешеләре ҡасан осрашыр инек әле. Йәштәрҙә көслө рух тәрбиәләүҙә әһәмиәте ҙур. Уны беҙ йырҙар аша еткерергә теләйбеҙ. Икенсе бөтә донъя һуғышының ҡасан тамамланғанын, күпме ҡан ҡойолғанын бергәләп хәтергә төшөрөү бер ҡасан да артыҡ түгел».\n2 июндә Владивостокта старт алған сәйәхәтте улар Севастополдә тамамларға һәм бөтәһе 25 мең саҡырым юл үтеп июль аҙаҡтарында кире әйләнеп ҡайтырға ниәтләй. Башҡортостандың хәрби саҡырылыш пунктында улар армияға алыныусы егеттәр менән осрашыу үткәргәндән һуң концерт ҡуйҙы. Бард-автоуҙышы Өфөнән һуң Һамарға юллана. Автосәйәхәттә ҡатнашыусылар 4 ноябрҙә Мәскәү ваҡыты менән сәғәт унда һуғышҡа һәм терроризмға ҡаршы бөтә Рәсәйҙә бер минутлыҡ тынлыҡ иғлан итеү өсөн ҡултамғалар ҙа йыя.


Виртуоз ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов Үзбәкстанда йәшәүселәргә оҫталыҡ дәрестәре бирә // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nВиртуоз ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов Үзбәкстанда йәшәүселәргә оҫталыҡ дәрестәре бирә\n16:08, 7 декабря 2016 Мәҙәниәт\nВиртуоз ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов Үзбәкстанда йәшәүселәргә оҫталыҡ дәрестәре бирә Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2016 йыл, 7 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nБашҡорт дәүләт филармонияһы солисы, виртуоз ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов Үзбәкстанда йәшәүселәргә оҫталыҡ дәрестәре бирә. 7-14 декабрҙә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты Ташкент ҡалаһына сәфәр ойоштора.\nБашҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ш.Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Миңлеғәфүр Зәйнетдинов балаларҙы һәм өлкәндәрҙе ҡурайҙа, ҡумыҙҙа уйнарға өйрәтә. Музыкант мәҙәни сараларҙа — Әхмәтзәки Вәлиди урамындағы скверҙа сәскә һалыуҙа һәм концерттарҙа ҡатнаша. Башҡорт ҡоролтайы сит илдәге милләттәштәребеҙҙе уйын ҡоралдары һәм методик әҙәбиәт менән тәьмин итә.\n«Октябрь айында республика делегацияһы Башҡортостан көндәрен үткәреү өсөн Ташкентҡа барҙы. Ҡоролтай Башҡарма комитетының киңәйтелгән ултырышы уҙҙы. Шул ваҡыттан башлап беҙ даими аралашабыҙ, бәйләнештәр нығыны. Үзбәкстандың баш ҡалаһында башҡорт йәкшәмбе мәктәбе асылды, унда «Дуҫлыҡ» ансамбле ойошторолдо. Етәксеһе — Рәйсә Баймырҙина. Хәҙер өлкәндәр һәм балалар ансамблдәрен үҫтереү өҫтөндә эшләйбеҙ», — тине Ҡоролтай аппаратының баш белгесе Алһыу Сирғәлина.\nТеги: оҫталыҡ дәрестәре


Ватандаштар менән осрашыуҙар\nАвтор - Зөлфиә РӘХМӘТУЛЛИНА.Бөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайы Рәсәй төбәктәрендә Башҡорт мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәре уҙғарыуын дауам итә. Республикабыҙҙың 100 йыллығы уңайынан Башҡортостан Башлығы грантына ойошторолған акция октябрь айында Санкт-Петербург ҡалаһында һәм Һарытау өлкәһендә үтте.\nТөньяҡ мәркәз башҡорттарында\nИлебеҙҙең төньяҡ мәркәзе – башҡа бик күп халыҡтар менән бергә башҡорттарҙы ла үҙенә һыйындырған ҡала. Беренсе сиратта, белем артынан киләләр бында. Шуға ла Санкт-Петербургта башҡорт йәштәре күпселекте тәшкил итә. Һөнәр алғандан һуң эшкә килеүселәр ҙә бар. Хеҙмәт йәшендәге йәш һәм урта быуын хаҡында һүҙебеҙ. Күптән ошо ҡаланы төйәк иткән, Санкт-Петербургта балалар үҫтергән, ейән- ейәнсәрле булған өлкәндәр ҙә юҡ түгел. Башҡорт мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәренә төрлө быуын милләттәштәребеҙ килде.\nҺуңғы халыҡ иҫәбен алыу һөҙөмтәләре буйынса был мегаполиста 2700 башҡорт йәшәй. Берҙәм дәүләт имтиханы асҡан мөмкинлектәр менән файҙаланып, федераль вуздарға килеүсе йәштәр йылдан-йыл артыуын иҫәпкә алғанда, бөгөн был һан байтаҡҡа артҡандыр, тип фаразларға мөмкин.\nӘйткәндәй, башҡорттар өсөн Санкт-Петербургтағы мөһим урындарҙың береһе – Тау институты. Уға 1773 йылда башҡорт мәғдәнсеһе Исмәғил Тасимов тарафынан нигеҙ һалына. Башҡорт мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәре сиктәрендәге төп рәсми саралар ҙа тап ошонда башланды. Юғары уҡыу йорто был шәхесте һанлай: төп корпуста ғәйнә башҡортона иҫтәлекле таҡтаташ ҡуйылған. Бөгөн был вузда Башҡортостандан 50-нән ашыу студент белем ала. Араларында янып торған башҡорт егет-ҡыҙҙары ла күп. Институттың белем биреү мәсьәләләре буйынса проректоры Башҡортостандан ныҡлы әҙерлекле, тырыш егет-ҡыҙҙар килеүен билдәләп үтте.\nСанкт-Петербург башҡорттары менән осрашыу йылы тәьҫораттар ҡалдырҙы\nСанкт-Петербург дәүләт университетының шәрҡиәт факультеты корусы ихатаһында Әхмәт-Зәки Вәлидигә бюст урынлаштырылған. Ул 2008 йылда асыла. Төрки халыҡтарҙы өйрәнеү үҙәге иһә Көҙән башҡорто исемен йөрөтә. Делегация Ленинград блокадаһына бәйле шанлы тарих һаҡлаған Пискарёв мемориаль комплексы – Туғандар ҡәберлегендә лә булды. Унда 600 меңдән ашыу кеше ерләнгән. 900 көн дауам иткән блокаданы өҙөүгә үҙ өлөшөн индергәндәргә оло рәхмәт һаҡлаған комплекста Башҡортостан яугирҙарына айырым таҡтаташ ҡуйылған.\nСанкт-Петербург башҡорттары ҡоролтайы эргәһендә бер нисә ижади һәм ижтимағи төркөм эшләп килә. Йәштәр «Аманат» ойошмаһына берләшһә, өлкәндәр фольклор ансамблгә ойошҡан. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы, күптәнге теләктәрен тормошҡа ашырып, ватандаштарыбыҙға бер нисә комплект милли костюм бүләк итте. Халыҡтар дуҫлығы йорто, Милләттәр йорто саҡырыуы буйынса беҙҙең коллективтар төрлө сараларҙа ҡатнаша икән. Санкт-Петербургтан ситтә үткән фестивалдәрҙә лә улар башҡорт халҡы исеменән сығыш яһай.\nЛенинград өлкәһенең Халыҡтар дуҫлығы йортонда башҡорт музейы асылған. Әлбиттә, музей тип ауыҙ тултырып әйтергә әле иртәрәк. Әммә башланғыс һалынған. Әгәр ҙә экспонаттар менән байытылһа, ҙурыраҡ майҙан бүлеү мөмкинлеген ҡараясаҡбыҙ, тине Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры В.В.Михайленко. Тимәк, беҙ ҡулыбыҙҙан килгән тиклем ярҙам итергә тейешбеҙ. «Ә нисек?» тигән һорау тыуа. Бәлки, ошондай ҡалаларҙағы милли мөхит өсөн яуаплы башҡорт эшҡыуарҙары табылыр, тип уйлап ҡуйҙым. Айырым райондар шефлыҡҡа алһа ла насар булмаҫ ине. Ул музей тарихты ғына түгел, хәҙерге ҡаҙаныштарҙы ла сағылдырырға тейештер. Ҙур ҡалала эштән, уҡыуҙан һуңғы буш ваҡыттарын йәмәғәт эшенә бағышлап, үҙ халҡын күтәреп йөрөгән милләттәштәребеҙгә, әлбиттә, ярҙам итергә кәрәк.\nБашҡорт телен бәләкәй балаларға өйрәтеү маҡсатында йәкшәмбе курстары ла асылған. Афарин! Уларға «Тамыр» телеканалы сығарған «Башҡорт әлифбаһы» бүләк ителде.\nБәләкәстәргә – «Башҡорт әлифбаһы»\n14 декабрҙә Ленинград өлкәһе Халыҡтар дуҫлығы йортонда Аҡмулла уҡыуҙары үтәсәк. Башҡорт дәүләт педагогия университеты менән видео-конференция планлаштырылған. Шәп бит! Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башланғысы менән 14 декабрь Башҡорт теле көнө тип ҡабул ителһә, тап ошо көндө Санкт-Петербург ҡалаһында ла Аҡмулланың туған теле яңғыраясаҡ.\nМәскәү, Питерға бәхет эҙләп сығып китеүселәр күп, миллионлаған халыҡ араһына инеп юғалыуҙары ла бик ихтимал. Ҙур ҡала мөмкинлектәрен ҡалдырып ҡайтырмы ул йәштәр, тигән урынлы һорау тыуа.\nЙәштәр студент саҡта буласаҡ һөнәре буйынса белем алып ҡына ҡалмай, тулы социализация үтә, шәхес булараҡ формалаша. Миллионлаған халыҡ араһында кәбәнгә төшкән энә кеүек юғалмаһындар, халҡыбыҙ иҫәбенән төшөп ҡалмаһындар өсөн, улар менән бәйләнеште өҙмәҫкә кәрәк, әлбиттә.\nБөгөнгө йәштәрҙән ихлас көнләшерлек заман – улар белемде федераль вуздарҙа алыу мөмкинлегенә эйә. Ҙур ҡалаларҙы һайлап, «теплица» шарттарынан ҡотолалар, көнәркәшле шарттарҙа нығыналар, донъяға ҡараштары киңерәк формалаша. Маҡсаттары бейегерәк, үҙ-үҙҙәренә ышаныстары нығыраҡ уларҙың. Был һис кенә лә Башҡортостандағы юғары уҡыу йорттарының белем биреү кимәлен һанламау түгел, ә оло мегаполис тәрбиәһен һыҙыҡ өҫтөнә алыу.\nШундай аптыраулы шаяртыу була торғайны элек: «Әгәр 35 йәшкә тиклем берәй проект тәҡдим итһәң, остаздар, олораҡ апай-ағайҙар «тороп тор, һин әле йәш» тип һүрелтә, ә инде ана шул йәшкә етһәң, «бығаса ҡайҙа йөрөнөң, йәштәргә юл бирергә кәрәк» тип аптыраталар». Әммә заман үҙгәрҙе бит. Тәжрибәләре әҙ булһа ла, заманса ҡарашлы, яңы талаптарҙы аңлаған йәштәр булмаһа, алға китермен тимә. Тимәк, ҙур ҡалаларҙа белем алған йәштәрҙең республика менән бәйләнеште өҙмәүе мөһим. Хатта ҙур ҡала шарттары нығыраҡ ылыҡтырып, шунда ҡалһалар, сит илдәргә сығып китһәләр ҙә, улар күҙ уңында булырға тейеш. Ҡитғалар айырһа ла, хәҙерге интернет заманында сиктәр юҡ. Теләк кенә булһын.\nСанкт-Петербургтағы Башҡорт мәҙәниәте һәм мәғарифы көндәре сиктәрендә тап ошо фекер ҡат-ҡат яңғыраны. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының төп маҡсаты ла – ынйы кеүек төрлө тарафтарға һибелгән милләттәштәребеҙ араһында бәйләнеш булдырыу, бергә туплау. Әйткәндәй, делегацияны Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Президиумы рәйесе Эльвира Айытҡолова етәкләне.\nСараның программаһы бай, төптән уйланылғайны. Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан алып барылған эштәр, ситтә йәшәгән осраҡта ла балаларға башҡорт телен өйрәтеү мөмкинлектәре тураһында презентация үтте. Ата-әсәләр «Йәйләү» лагеры тураһында һорашты, үҙ теләктәрен белдерҙе.\nТамашасыларға «Бабич» фильмы күрһәтелде, режиссер Булат Йосопов, актёр, каскадер Роберт Йылҡыбаев менән аралашыу мөмкинлеге тыуҙырылды.\nСанкт-Петербург башҡорттары яңы бейеүҙәр ҙә үҙләштерҙе – Өфөнән килгән белгестәр улар өсөн оҫталыҡ дәрестәре үткәрҙе.\nМаҡсатлы, идеялы, ниәтле булһаң, Башҡортостанда ла, Өфөлә лә лайыҡлы йәшәргә, эшләргә була тигәнде дәлилләп, йәштәр алдында федераль гранттар иҫәбенә төрлө проекттарын тормошҡа ашырыусы Баймаҡ егете, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филологияһы факультеты студенты Байрас Азаматов сығыш яһаны. Күптән күҙгә салынған егет. Баҡһаң, әле институтты тамамламаған да икән. Бөгөн ул Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Йәштәр секцияһын етәкләй. Тиңдәштәре алдында социаль проекттар буйынса сығыш яһаны, шәхси тәжрибәһе менән уртаҡлашты Байрас. Бынамын тигән 22 йәшлек башҡорт тренерына һоҡланырға ҡала! Белемдәре менән ихлас уртаҡлашырға әҙер. Уның сығышынан һуң проекттар тураһында уйланыусы егет-ҡыҙҙар табылырына ышанам.\nНевалағы ҡала йәштәре алдында «Арғымаҡ» төркөмө сығыш яһаны. Йырҙарының үҙенсәлеген, төркөмдәренең ижади концепцияһын барыбыҙ ҙа яҡшы белә. Уларҙың сығышы сараның кульминацияһы булды. Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһының яңы лауреаттарын тамашасылар ихлас ҡаршыланы, олоһо ла, кесеһе лә бер тулҡында булды. Маңҡортлоҡ тураһында һүҙ алырға иртәрәк – ситтә йәшәгән милләттәштәребеҙҙең күкрәгендә башҡорт йөрәге тибә.


Материалы за Март 2017 года » Табын\nУңыштар һиңә, Альбина!Уңыштар һиңә, Альбина!\nКрасноусол һылыуы Альбина Әхтәмова «Мисс Рәсәй – 2017» конкурсында республикабыҙ данын яҡлаясаҡ.\nVI Рәсәй Асыҡ һабансылар бәйгеһе Башҡортостанда үтә\n31 марта 2017 йыл | Ауыл хужалығы\nРәсәй Бөтә донъя һабансылар хәрәкәтенең тулы хоҡуҡлы ағзаһы булып тора. Донъяла бына 60 йылдан ашыу инде механизаторҙар араһында ер эшкәртеү оҫталығы буйынса ярыш ойошторолоп килә.\nТырышҡан – ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан, тиҙәр. Яҙаһы геройым\nташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡанмы-юҡмы, уныһын белмәйем, әммә үҙ тырышлығы менән бер нисә шөғөлдө үҙ итеп, ауыл ерендә кәрәкле һөнәрҙәрҙең айышына төшөнгән, шул уҡ ваҡытта атай һөнәрен һайлап, васыят булып ҡалған нигеҙҙе "ялт” итеп тотҡан кеше лә ул.


Бөгөн Башҡортостан Башлығы Мәскәүҙә академик Бурденко исемендәге хәрби клиник госпиталдә Владимир Петров һәм Рөстәм Нәбиев, уларҙың ата-әсәләре менән осрашты\nҺалдаттар Омскиҙа казарма емерелеү һөҙөмтәһендә зыян күргәйне. Был Рөстәм Хәмитовтың дауалау үҙәгенә икенсегә килеүе. Бер ай элек үткән осрашыуҙан һуң десантсылар хәле күҙгә күренеп яҡшырған. Госпиталдә улар юғары квалификациялы медицина ярҙамы ала. Табиптар Владимир Петровтың хәле ҡәнәғәтләнерлек тип иҫәпләй. Уның республика башлығы менән осрашыуы госпиталь паркында үтте.\nӘ бына Рөстәм Нәбиевты күптән түгел реанимациянан хирургия бүлегенә күсергәндәр. Әммә уға әлегә урамға сығырға кәңәш ителмәй. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 13 июлдә төнгө сәғәт бер тирәһендә Омск өлкәһендә Һауа десанты ғәскәрҙәренең уҡыу үҙәге казармаһының стенаһы һәм ҡыйығы емерелеп төштө. Был ваҡытта бинала 300-ҙән ашыу кеше булған. Һөҙөмтәлә 19 кеше яраланды, 23 һалдат, шул иҫәптән Башҡортостандан хәрби хеҙмәткә саҡырылған биш егет һәләк булды. Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән һәләк булған һалдаттарҙың ғаилә ағзаларына ярҙам күрһәтеү өсөн республика бюджетынан 5 миллион һум аҡса бүленде. Шулай уҡ зыян күргән һалдаттарҙы дауалауға ла аҡса бүлеү ҡарала.


Ләйсән Үтәшеваның тамырҙары ҡайҙан? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Шәхестәр » Ләйсән Үтәшеваның тамырҙары ҡайҙан?\nЛәйсән Үтәшеваның тамырҙары ҡайҙан? 23.05.2017 // Шәхестәр\nЗөбәржәт Сөләймәнова 1936 йылда ғаиләлә дүртенсе ҡыҙ бала булып донъяға килә. Бәлки, атаһы Сәһәрйәр ағай малай көткәндер, ләкин улы тыуыуынан ҡурҡҡандыр ҙа, сөнки әлегә тиклем тыуған туғыҙ улы ете-һигеҙ йәшкә еткәс тә үлеп торған. Шуға ла, бәлки, Миңлеғәйшә, Фатима һәм Миләүшә исемле ҡыҙҙарынан һуң кинйәкәйҙәренә аҫылташ исеме ҡушҡандарҙыр.\nСолтангәрәй ҙә ҡапыл ғына вузға өмөт итә алмай: тиҙерәк һөнәр алырға кәрәк, шуға күрә ул да урта мәктәпте тамамлап тормай, етенсене бөткәс, Дыуан ауыл хужалығы техникумына юллана. Агроном һөнәренә эйә булып, ауылда атай йортондағы донъяны һүндермәй эшләргә, өйләнеп, балалар үҫтерергә, әсәйҙе ҡарарға – үҫмер егеттең хыялы ла ерлекле, һис тә тормошҡа ашмаҫтай түгел. Тик егет кешегә диплом алғас та рәхәтләнеп эшкә сумырға тура килмәй әле: уны өс йылға армияға алалар.\nЗөбәржәт апайың – әле лә һылыу ҡатын. Йәш сағында күҙҙе лә алып булмай ине. Етмәһә, үҙе шаян, үҙе уҫал, үҙе телдәр бит әле. Мин артынан йөрөй башлағас, уға күҙ атып йөрөүселәр, эштәре барып сыҡмаҫын аңлап, төңөлдө. Шулай ҙа берәүһе Зөбәржәт нисек кенә аңлатып, ҡыуып ҡарамаһын, һаман нимәгәлер өмөт итеп, әрһеҙләшеүен белә. Бер көн осрашыуға килһәм, ул да баҫып тора. Һөйгәнем аптырап ҡалманы, күҙҙәрен осҡонландырып, ҡысҡырып көлдө лә етди итеп: “Бына һеҙ, ике егет, артымдан йөрөйһөгөҙ, ә мин кемегеҙҙе һайларға ла белмәйем. Әйҙәгеҙ Төйлән йылғаһы буйына барып ярышып ҡарағыҙ... Кемегеҙ еңә – мин шуныҡы”, – ти.\nЭстән генә йыр һүҙҙәрен уйлайым, көйөн яйлайым, тауышты көйләйем. Кем башлап йырларға тейеш, йәрәбә һалабыҙ. Икебеҙ ҙә тулҡынланабыҙ инде. Ә Зөбәржәткә ҡыҙыҡ: көлөп тә ебәрә, яһалма етди ҡиәфәт тә ала. Беренсе булып йырлау “бәхете” көндәшкә тейҙе. Ул ыҡ-мыҡ итте, йырлап маташҡан булды. Минең йәнгә йылы йүгерҙе: әй, бының менән сағыштырғанда... Ауыл клубтарында концерттарҙа ҡатнашып йөрөгән кеше бит әле мин. Йырым да арыу ғына һымаҡ.\n– Солтаным, теләгең булғас, мотлаҡ уҡы, йорт мәшәҡәттәрен күберәк үҙ өҫтөмә алырмын, – тип фатихаһын бирә Зөбәржәт, ире уҡып эшләйәсәк йылдарҙа бала бағыу һәм өй эштәренең күпселек өлөшө үҙ елкәһенә төшәсәген бик яҡшы аңлаһа ла. Был осорҙа ул үҙе лә сауҙа өлкәһендә ҙур ғына вазифа башҡара.\n– Үҙ өлкәмдә инде, сауҙа буйынса. Мәскәү совет сауҙаһы институты ҡулай булыр ине, тим...\nРайон башҡарма комитеты рәйесе булып эшләгән йылдарҙа Солтангәрәй Әҙелгәрәй улы ситтән тороп Свердловскиҙа юғары партия мәктәбен дә тамамлап, икенсе вуз дипломын ҡулына ала.\nӘ күпме төҙөлөш объекттары тапшырылған был йылдарҙа! Район үҙәгендә мөһабәт мәҙәниәт һарайы, шәкәр заводы, поликлиникаһы менән 240 урынлыҡ дауахана, Дим аша күпер, тимер юл аша машина юлы һалынды. Төбәк ауыл хужалығы аҙыҡ-түлек етештереү буйынса республикала гел алғы сафта барҙы. Пенсияға ла ул, өйҙәргә газ үткәреп, ауылдаштарының рәхмәтен алып сыҡты. Изгелек ерҙә ятып ҡалмай: яуаплы вазифаларынан киткәнгә байтаҡ ғүмер үтһә лә, Кираевтар, ҡайҙа барһалар ҙа, һәр саҡ ҡәҙерле ҡунаҡ.\nОшо эштәр, мәшәҡәттәр араһында рәхәтләнеп ял да итергә ваҡыт таба Кираевтар, ял йорттарына, шифаханаларға һәр саҡ бергәләп йөрөй, тәбиғәт ҡосағына ла бергәләп сыға. Аҙнаһына бер генә көн эләккән ял ваҡытында картуф, йәшелсә баҡсаһында эшләргә лә, мал, ҡош-ҡорт ҡарарға ла, Дим буйында усаҡ яғып, ғаилә менән ҡояшты оҙатып, балыҡ тотоп, донъя хаҡында әңгәмәләшеп, киләсәк хаҡында аҡ хыялдар ҡороп та ултырырға ваҡыт таба инеләр.\n– Бәләкәйҙән һөйкөмлө, зирәк, өлкәндәрсә етди холоҡло ҡыҙ булды ейәнсәрем, – тип уның бала сағын иҫкә ала Зөбәржәт апай. – Маҡсатына өлгәшеү өсөн яуаплылыҡ тойоп йәшәне. Гимнастика мәктәбендә уҡыған сағында балаҡайымды үҙе яратҡан бәлеш-ҡоймаҡтар менән һыйлайым тиһәм: “Юҡ, юҡ, нәнәй, берҙе генә ҡабып ҡарайым да етер. Миңә диета һаҡларға кәрәк”, – тип йылмайған була. Ә мин уны йәлләп, күҙемдән йәш сыға.\nҠыҙының физик үҫешенә ыңғай йоһонто яһар, еңеүсе характеры тәрбиәләнер, урамдың кире күренештәренән алыҫыраҡ булыр тип кенә күнекмәләргә йөрөткән Зөлфиә лә һәләтле, сәмле, тырыш ҡыҙының профессиональ үҫешен күреп, йәш гимнастканың үҙ юлын тапҡанлығын аңлай.\nӘлбиттә, был шөғөл бөтә ғаиләнең көн тәртибен үҙгәртә. Баланы бит көн дә мәктәптән алып, спорт залына илтергә, барып алырға кәрәк. Махсус ризыҡтар, тәғәйен кейемдәр, бихисап спорт ярыштары, сит ҡалаларҙа үткәндәренә командировкалар. Йәш гимнастканың күңел торошона дөрөҫ йүнәлеш биреү, еңеү-еңелеү, дан тигән төшөнсәләрҙе бала күңеленә дөрөҫ итеп һеңдереү... Быларҙың барыһы ла, әлбиттә, беренсе сиратта әсә йөрәге аша үтә.\nРәсәй гимнастикаһының өмөтлө йәш спортсыһына Мәскәү кимәлендә шөғөлләнергә кәрәк булғас, ике лә уйлап тормай, баш ҡалаға күсә ғаилә. Ә унда ҡолас йәйеп көтөп тороусы юҡ. Тормош ауырлыҡтарын еңеп сығыу, яңы урында фекерҙәштәр, теләктәштәр, эш һәм фатир табып, балаға тейешенсә йәшәү һәм үҫеш шарттары тыуҙырыу мәшәҡәттәре көсөргәнешле уй-кисерештәр, фиҙакәр тырышлыҡ булып, тағы ла әсәнең балаһына булған мөхәббәтле йөрәге аша үтә.\nИл, донъя күләмендәге ярыштар, әлбиттә, ябай хеҙмәткәрҙәрҙең генә ҡулынан килмәҫлек матди сығымдар ҙа талап итә. Был һынауҙарҙы күтәреү бар кешенең дә ҡулынан килмәй. Маҡсатына сат йәбешкән, артабанғы тормошон спорттан башҡа күҙ алдына килтермәгән берҙән-бер балаҡайының яҡты хыялдарын тормошҡа ашырыуға булышлыҡ итеү әсәнең елкәһенә төшә. Атай кешенең ихтыяр көсө лә, теләге лә, булдыҡлылыҡ кимәле лә самалыраҡ булып сыға...\nТәүге иң яҡты, иң саф мөхәббәте, балаһының атаһы, киләсәк хыялдарын уның менән бәйләгән кешеһенең был хыянатын да кисерергә тура килде Зөлфиәгә...\nРәсәй гимны уйнауын алты тапҡыр иң юғары пьедесталға менгән чемпиондың ниндәй ғорурлыҡ менән тыңлауын, ниҙәр кисереүен күҙ алдына килтереп була кеүек. Ә бына ошо еңеүҙәр өсөн ғүмер йылдарын, йоҡоһоҙ төндәрен, тырышлығын һалған әсәнең йөрәге был минуттарҙа нисек һәм ниҙәр уйлап типкәнен ул үҙе генә белгәндер.\nӘммә тормош һынауҙары бының менән генә бөтмәгән икән әле. Ләйсән автомобиль һәләкәтенә осрай. Тағы ла йәшәү өсөн көрәш, әсәнең ҡыҙы янында ултырған йоҡоһоҙ төндәре, йөрәк һыҙлауҙары... Оло спортҡа гимнастка булараҡ кире ҡайта алмаһа ла, тележурналист, спорт белгесе булараҡ, спорт өлкәһендә яңынан йондоҙ булып балҡып яныуға өлгәшә көслө ихтыярлы ҡыҙ.\nКөнсөлдәрҙең, конкуренттарҙың, уҫалдарҙың ағыулы уҡтары, зәһәр уттары Ләйсәнгә күбеһенсә барып етмәй. Улар юғары вазифаһын ташлап, хәҙер инде ҡыҙының продюсеры булып эшләгән әсәнең күпте күргән, күпте кисергән йөрәгенә генә ҡаҙала... Был юлы йөрәк түҙмәй – ҡыҙын, ата-әсәһен, яҡын кешеләрен тәрән ҡайғыға һалып, Зөлфиә ҡапыл вафат була. “Ул бит балҡып торған йәш ҡатын ине. Һаулығына ла зарланманы, киләсәккә пландар ҡороп йәшәне, уның йөрәге ярылып үлергә тейеш түгел ине”, – ти уны белгән кешеләр.\nЗарланмағандыр, эйе, ғөмүмән, Кираевтар зарлана торған нәҫелдән түгел. Яҡындары һәм уны белгән кешеләр күңелендә яҡты нур ҡалдырып китте Зөлфиә. Ул иҫтәлектәрҙә Зөлфиә Солтангәрәй ҡыҙы һәр саҡ тере, мөләйем, изгелекле. Иң ҡыуаныслыһы – был донъяла уның һөйөклө ҡыҙы, дауамы ғүмер итә. Юҡҡа ғынамы ни уның хаҡында художестволы гимнастика буйынса Рәсәй йыйылма командаһы тренеры, Ләйсәнде юғары осоштарға өйрәткән Ирина Винер:\nХәҙер инде Ләйсән Үтәшева үҙе – ир ҡатыны, һөйөклө әсәй. Йондоҙло ғаиләлә Роберт һәм Софья исемле ул һәм ҡыҙ үҫә.


Музей ишектәре төндә асыҡ\n25 Май , 09:16\nУҙған шәмбе республикала иң ҙур акцияларҙың береһе “Музей төнө-2022” уҙҙы. Бөтә музейҙарҙың ишектәре төнгә тиклем асыҡ булды. Салауат та акцияға ҙур теләк менән ҡушылды, тарихи-тыуған яҡты өйрәнеү музейы хеҙмәткәрҙәре ҡала халҡына һәм ҡунаҡтарына бик шәп программа әҙерләгәйне.\nҺауа торошоноң боҙолоуы сараның форматын үҙгәртеп, эстә үткәрергә мәжбүр итте. Килеүселәр һаны шул тиклем күп булды, хатта музейҙың икенсе ҡаты ла тулы ине.\n- Бөгөнгө байрам - көтөп алынған. Сөнки һуңғы ике йылда, панедмияға бәйле, “Музейҙар төнө” сикләүҙәр менән уҙғарылды. Ә быйыл коронавирусҡа бәйле хәл бер аҙ тотороҡланды һәм шуға акцияны киңерәк итеп ойоштороу мөмкин булды. Кешеләр тере аралашыуға һыуһаған, музейға килеүселәрҙең һаны ла был турала һөйләй. Тышта ямғыр яуып, көндөң болотлап тороуына ҡарамаҫтан, барыһының да кәйефе шәп, күңелдәре күтәренке. Ғаиләләр, балалар менән килеүҙәре айырыуса ҡыуандыра, - тине сәләмләү һүҙендә “Мираҫ” сәнғәт һәм мәҙәниәт учреждениеһы директоры Руслан Сафиканов.\nБыйылғы “Музейҙар төнө” Рәсәй халыҡтарының мәҙәни мираҫы йылы, “Быуындар иҫтәлеге” һәм беренсе башҡорт нефтенең 90 йыллығы сиктәрендә уҙҙы. Байрам программаһын музей хеҙмәткәрҙәре әҙерләгән театрлаштырылған тамаша асты. Улар беренсе башҡорт нефтенең урғылып сыҡҡан мәлдәрен сағылдырҙы.\nЙыйылыусыларҙы ҡала хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы Сергей Филатов ҡотлап, кисте матур, сағыу итеп үткәреүҙәрен теләне.\n- Бөгөн беҙҙә ҡыҙыҡлы экспозициялар, мауыҡтырғыс квестар, балалар өсөн викториналар һәм уйындар ойошторола, оҫталыҡ дәрестәре күрһәтелә, ижади майҙансыҡтар эшләй - быларҙың барыһы ла һеҙҙең өсөн, - тине сараны ойоштороусы һәм алып барыусы, тарихи-тыуған яҡты өйрәнеү музейы мөдире Ольга Шалева һәм барыһын да залға уҙырға әйҙәне.\nКонцерт программаһында ҡаланың ижади коллективтары үҙ сығыштарын бүләк итте.\nМузейҙың ҙур залында республикабыҙ халыҡтары мәҙәниәтенең матурлығын һәм байлығын сағылдырыусы күргәҙмәләр урын алған. Йәш, әле саҡ үҫешә башлаған Салауат ҡалаһын рәссам А. Д. Кокориндың нефть менән яҙылған картиналарында күрергә була ине. Шулай уҡ республика рәссамдары картиналарының күргәҙмәһе лә күптәрҙә ҡыҙыҡһыныу уятты. Икенсе ҡатта салауаттар башҡорт тирмәһе һәм рус йорто, ундағы йыһаздар менән танышып, элек халыҡтың нисек көн күреүен төҫмөрләне. “Өләсәйем һандығы”нда ҡатнашып, балаларҙың приз алыу мөмкинлеге булды.\n- Бөгөн башҡорт тирмәһе, уның йыһазланышы, көнкүрештә ҡулланылған әйберҙәр тураһында һөйләнем. Бында башҡорттарҙың XIX быуаттың тәүге яртыһындағы тормош-көнкүреше сағылдырыла. Күптәрҙе башҡорт милли кейеме, балалар сәңгелдәге, май һығыу өсөн ҡулайлама кеүек әйберҙәр ҡыҙыҡһындырҙы. Экспозицияла шулай уҡ бал, май, он һаҡлау өсөн батман, башҡорт милли эсемлеге ҡымыҙ әҙерләү өсөн һаба ла бар, - тип һөйләне музейҙың экскурсоводы Ангелина Ғәйнуллина.\nКүңел торошон көйләргә, финанс хәлен яҡшыртырға теләүселәргә “Арома ресурс” ҡатын-ҡыҙҙар төркөмө эфир майҙарынан торған күргәҙмә тәҡдим итте.\n- Беҙҙең төркөмдә арт-терапевтар, психологтар, астрологтар ҙа бар. Эфир майҙары яңы эштәргә дәртләндерә, кешенең һәләтен, талантын асырға ярҙам итә, - ти ҡыҙҙар.\nҮрҙә әйтеп үтелгәнсә, сараға ғаиләләре, балалары менән килеүселәр күп ине. Сәфиуллиндар ғаиләһе лә шәмбе кисен мауыҡтырғыс, ҡыҙыҡлы итеп үткәрергә ҡарар иткән.\n- Беҙ музейға йыш киләбеҙ. Әле бына ҡыҙыбыҙ Амелияны алып килдек. Уға башҡорт тирмәһен, ундағы һауыт-һабаларҙы, төрлө боронғо әйберҙәрҙе күрһәттек. Экскурсовод улар тураһында ентекле һөйләне. Ҡыҙыбыҙҙы ишеткән-күргәндәренәне бик ғәжәпләндерҙе. Йомаҡтар конкурсында ла ҡатнашты ул, барыһы ла ҡыҙыҡлы һәм бик фәһемле булды, - ти йәш ғаилә.\nКартиналар галереяһы хеҙмәткәрҙәре балалар өсөн һүрәт төшөрөү буйынса оҫталыҡ дәресе уҙғарҙы.\n- Бөгөн балалар ағас сувенирға төшөрөлгән һүрәттәрҙе буяй. Элек ағас уйынсыҡтар һәм сувенирҙар модала булған. Ошондай экологик материалдарҙың ҡайтанан тергеҙелә башлауы шатландыра. Беҙ был йүнәлешкә үҫешергә ярҙам итергә һәм уны балаларға аңлатырға, еткерергә тейешбеҙ, - ти “Мираҫ” учреждениеһының сәнғәт бүлеге мөдире Татьяна Пирковская.\nҠалала уҙған “Музейҙар төнө”ндә М. Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның студенттарына ла ҡатнашыу бәхете тейҙе.\n- Беҙ дүртенсе курс студенттары менән практика үтергә, фәнни-тикшеренеү эше әҙерләргә, Салауат ҡалаһының төҙөлөү тарихын, уның иҡтисадын, шулай уҡ мәҙәниәтен һәм архитектураһын өйрәнергә килдек. Өҫтәүенә, “Музейҙар төнө”нә эләктек. Студенттарға бик оҡшаны, айырыуса милли кейемдәрҙәге сығыштар күңелдәренә хуш килде. Беҙҙең төркөм күп милләтле, унда Анголанан, Төркмәнстандан, Пермь крайынан, Силәбе һәм Һамар өлкәләренән уҡыусылар бар. Салауат - йәшлегем ҡалаһы. Мин бында уҡыным, Салауат педагогия училищеһын 1976 йылда тамамланым. Ҡала бик үҙгәргән, үҫешкән, яңы биҫтәләр барлыҡҡа килгән. Урамдары таҙа, йәшеллек күп, Ағиҙел буйы танымаҫлыҡ төҫ алған, - ти БДПУ-ның экология, география һәм тәбиғәттән файҙаланыу кафедраһының өлкән уҡытыусыһы Земфира Тимербаева.\n“Музейҙар төнө - 2022” бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Ҡатнашыусыларҙың барыһы ла байрамдың юғары кимәлдә ойошторолоуын билдәләп, ҡалала ошондай сараларҙың күберәк үткәрелеүен теләп таралышты.


Тирең кипмәһә, байлығың китмәҫ | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Тирең кипмәһә, байлығың китмәҫ\nТирең кипмәһә, байлығың китмәҫ\nБөгөн эш юҡ, тип зарланыып ултырыу - булдыҡһыҙҙар өлөшө. Ҡолғана уңғандары Сәлих һәм Рәмзилә Ғәйетбаевтарға был һүҙ бөтөнләй ят, сөнки ҡара таңдан ҡыбырлап, эшем эш булһын тип сабып йөрөүселәр иҫәбендә улар.\nКФХ етәксеһе Рәмзилә Хажиәхмәт ҡыҙын Йәнәрғошта картуф ҡаҙып йөрөгән ерендә тап иттек. Сәлих, ғәҙәттәгесә, һәр нәмә хаҡында хәбәрҙар. Эштән башҡаны белмәгән уңған ҡатыны Рәмзилә янына барып еткәнсе, КФХ-ларының хәл-әхүәле хаҡында түкмәй-сәсмәй һөйләп тә бөттө.\nФерма эргәһендәге быйыл ғына һөт аҡсаһына башы ябылып ҡуйылған 50х10 метр ҙурлыҡтағы әүеҫлек бесән төргәктәре менән лыҡа тулы – 300-әр килограмлыҡ 800 төргәк тау-тау булып ята. Йәнә быйыл һөт һатҡан аҡсаға бесән төргәкләгес тә алып ебәргәндәр. Сапҡыс, тырма, яңы ҡалҡып сыҡҡан ҡарауылсы йорто ла – ошо иҫәптә.\n- Әле көндәлек һауым 150 литр. Йәйге осорҙа был күрһәткес 300 литр ине. Йәйгеһен Сәлих Иҫке Собханғолдағы һөт ҡабул итеү пунктына һөттө көн аша ташыны, хәҙер 3 көнгә бер алып бара. 40 баш һауын һыйырының бөгөн 30 башы һауыла. Йәйге осорҙа һыйыр һауышырға кеше ялланыҡ, кеше булмағанда Белорет медицина колледжында уҡып йөрөүсе ҡыҙыбыҙ Гөлдәриә менән минең өлөшкә төшә инде был эш. Һөт аҙайып китһә, айыртып, ҡаймаҡ-майын район үҙәгенә алып барып һатам. Ҡорот, эремсек тә һатабыҙ, - ти Рәмзилә.\nБесәнде ташырға ғына кеше ҡушалар. «Уландарҙың береһе саба, береһе йыя, береһе төргәкләй», ти Сәлих.\nҒәйетбаевтарҙың Йәнәрғоштағы фермаһы ҙурайғандан-ҙурая: элекке бер йорт эргәһенә яңыһы ҡалҡҡан, малдар 50х12 метр ҙурлыҡтағы һарайҙа тотола. «Эш тә, малайҙар ҙа бында, миңә лә ошо яҡҡа шылыштамай булмаҫ», ти йүнсел хужа.\nНимәһе аптырата ла, һоҡландыра ла: дүрт ул, бер ҡыҙ атаһы Сәлих ошо ҙур эштәрҙең башында тора. Бөтә яуаплылыҡ, ойоштороу эштәре – уның елкәһендә. Ауылдаштары әйтмешләй, ҡаҡлығып йөрөй ул. Шунһыҙ булмай: аяғың тәп итмәһә, ауыҙың сәп итмәй. Ошоно белә хужа. Уландарына ла шулай йәшәргә өйрәтә.\nТаңғы биштән тороп эшкә керешәм, ваҡыт етмәй ҡала, тигән ир-уҙаманға нимә тип әйтәһең инде. Ҙур афарин!