«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ӘКИӘТ ҺӨЙЛӘП ТУҒАН ТЕЛ МӨҒЖИЗӘҺЕ ТЫУҘЫРҘЫЛАР - 2019 - Мәҡәләләр\nӘКИӘТ ҺӨЙЛӘП ТУҒАН ТЕЛ МӨҒЖИЗӘҺЕ ТЫУҘЫРҘЫЛАР\nБалалар күңелендә тылсымға, мөғжизәгә, яҡшылыҡҡа ышаныс уятыусы башҡортса әкиәт һөйләүселәрҙең "Һаумы, һаумы, әкиәт!" конкурсы ошо көндәрҙә баш ҡалала оло байрам булып үтте. Өфө ҡалаһы хакимиәте тарафынан Башҡортостан Башлығының туған телдәрҙе һаҡлауға һәм үҫтереүгә йүнәлтелгән грант аҡсаһына ойошторолған конкурс быйыл төбәк-ара кимәлгә күтәрелде һәм Башҡортостандан ғына түгел, ә күрше республика һәм өлкәләрҙән бик күп конкурсанттарҙы берләштерҙе.\n"Һаумы, һаумы, әкиәт!" төбәк-ара конкурсының йомғаҡлау тантанаһы быйыл кескәйҙәрҙе ҡыҙыҡлы ла, тынғыһыҙ ҙа сысҡандар иленә сәйәхәт иттерҙе. Күршеләш йәшәгән аҡ һәм һоро сысҡандар ғаиләһе татыу түгел, "Евромаус" конкурсына әҙерләнгәндә лә ирешеп-талашып китәләр. Атай-әсәйҙәрен мәңгелеккә дуҫлаштырыу өсөн Аҡыя менән Һороҡай Бөйөк тылсым батшаһы Бесәйҙән ярҙам һорарға мәжбүр. Дуҫлыҡ тылсымын оҙаҡ эҙләргә лә түгел, әлбиттә, ул нәҡ "Һаумы, һаумы, әкиәт!" конкурсында барлығын Бесәй белә һәм сысҡандар шунда юллана. Ошондай изге ниәт менән йөрөгән сысҡандарға балалар ҙа ихласлыҡ күрһәтмәй ҡалманы: конкурсҡа тип әҙерләгән әкиәттәрен тасуири итеп һөйләне, сәхнәләштереп тә күрһәтте. Һәр һөйләнгән әкиәттән һуң күктән һибелгән тылсымды йыйып мәж килгән сысҡандарҙы күҙәткән ололар ҙа, балалар ҙа ошо минуттарҙа ата-бабаларыбыҙҙан мираҫ булып ҡалған әкиәттәрҙе туған телдә һөйләүҙең оло мөғжизә тыуҙырыуына инанды. Конкурстың әкиәтте яттан һөйләү, әкиәтте фольклор коллективтары һәм ғаилә менән сәхнәләштереү, йәнһүрәттәр һәм анимацион фильмдар әҙерләү, күргәҙмәләр эшләү, әкиәт геройҙары костюмдарын күрһәтеү, әкиәттәр ижад итеү номинациялары буйынса иң-иңдәр тип танылған балаларҙың сығышын күреү бәхете тейҙе беҙгә. Тәүгеләрҙән булып Өфө ҡалаһы 293-сө балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүсеһе Рәсүл Абдрахманов "Тылсымлы моң" әкиәтен һөйләп ишеттерҙе. Уның көр тауышы үҙ-ара тартҡылашҡан сысҡандарҙы һиҫкәндереп ебәрҙе, үҙ эше менән булған залдағы кескәйҙәрҙе үҙенә ҡаратты һәм бөтәһен дә әсир итте. Алты йәшлек Рәсүл конкурстың балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре араһында яңғыҙ башҡарыусы булараҡ абсолют еңеүсе тип табылды. Ә бына мәктәп уҡыусылары араһында М. Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейы 3-сө синыф уҡыусыһы Искәндәр Мөхәмәтйәнов Гран-при яуланы. "Был конкурста 6 йәшемдән алып ҡатнашам, шуға әкиәттәрҙе күп кенә беләм. Быйыл "Арыҫлан менән ҡуян" башҡорт халыҡ әкиәтен һөйләнем, уны хайуандарҙы бик яратҡан өсөн һайланым. Бүләккә самокат бирҙеләр!" - тип тәьҫораттары менән бүлеште әкиәтсе малай. Беҙҙең балалар татыу эш һөҙөмтәле булыуын күптән белә. Шуға улар йыл да әкиәтте коллективтары менән сәхнәләштерә. Конкурстың төп еңеүсеһе тип табылған Өфө ҡалаһы 308-се башҡорт балалар баҡсаһының Рәмилә Әбдрәхимова етәкселегендәге фольклор коллективы "Ни өсөн Төлкө хәйләкәр булған?" тигән башҡорт халыҡ әкиәтен сәхнәләштергән. Балалар үҙҙәренә бирелгән ролде килештереп уйнауы, оригиналь кейемдәре менән айырылып торҙо. Мәктәп уҡыусылары араһында Фатима Мостафина исемендәге 20-се башҡорт гимназияһының Наилә Байымова етәкселегендә эшләгән фольклор коллективы "Һоросай менән Ҡарасай" башҡорт халыҡ әкиәтен сәхнәләштереп, Гран-при яуланы. Фольклор төркөмдәрендә уйнаған балалар менән аралашып йөрөгән арала, 51-се башҡорт балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүсеһе 5 йәшлек Сәлиә Йәнтүрина менән таныштыҡ. Ул "Һаумы, һаумы, әкиәт!" конкурсының 2015 йылғы еңеүсеһе булған апаһы Фаягөл кеүек булырға хыяллана, әлегә дуҫтары менән "Ете кәзә бәрәсе" тигән әкиәтте сәхнәләштереүҙә ҡатнашҡан. Бына шулай тиҫтерҙәрҙе берләштереүсе, быуындарҙы бәйләүсе лә был конкурс.\nКонкурс балалар баҡсаһы һәм мәктәп хеҙмәткәрҙәренең генә эш емеше түгел, был сара һәр башҡорт ғаиләһендә булдырылған милли мөхиттең сағылышы. Шуға күрә, әкиәтте ғаилә менән сәхнәләштереү номинацияһында халҡыбыҙҙың киләсәген хәстәрләп, рухлы, тәртипле, туған телен һыу кеүек эскән балалар тәрбиәләгән Белорет районынан Түләбаевтар, Йосоповтар ғаиләһе, Баймаҡтан Хәсәновтар һәм Өфөнән Абдуллиндар ғаиләһе призлы урындар алды. Ә бына Бөрйән районы Ғәҙелгәрәй ауылында йәшәүсе Әлиә менән Әлфир Юлсуриндар ғаиләһе "Тирмәкәй" урыҫ халыҡ әкиәтен сәхнәләштереп, иң төп еңеүсе тип табылды. Юлсуриндар ғаиләһендә дүрт һылыу ҡыҙ үҫә: Луиза, Эльвина, Диана һәм Алина. "Бөгөн тышта төрлө уйындар уйнаныҡ, башҡаларҙың әкиәт һөйләүен дә тыңланыҡ, бүләктәр ҙә алдыҡ. Был конкурс минең кеүек малай-ҡыҙҙарға сәхнәнән ҡурҡмаҫҡа, матур һөйләшергә, ә әкиәттәр - насарлыҡтан һәйбәтте айырырға, насар булһа, сәхнәләге күренеште ҡабатламаҫҡа өйрәтә", - тип һөйләне 10 йәшлек Луиза.\nКонкурста шулай уҡ "Йәнһүрәттәр һәм анимацион фильмдар" номинацияһында беренсе урынды Баймаҡ ҡалаһының "Күбәләк" балалар баҡсаһынан Рәмзил Хәсәнов яуланы. Донъя халыҡтары әкиәттәре күргәҙмәһе, башҡорт халыҡ әкиәттәре геройҙары номинацияһында Әбйәлил районынан Альбина Фәхрисламова һәм Өфө ҡалаһы 308-се башҡорт балалар баҡсаһының педагогик коллективы иң юғары баһаға лайыҡ булды. Ойоштороусылар быйыл тәүге тапҡыр "Йәш әкиәтсе" тигән номинация булдырҙы һәм балалар үҙҙәре ижад иткән әкиәттәрҙе тикшереп, беренсе урынды "Ҡуян ниңә ҡурҡаҡ?" тигән әкиәте өсөн Бишбүләк 1-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе уҡыусыһы Булат Ғатауллин менән "Һыу һаҡсыһы ҡондоҙ" әкиәте өсөн Өфө ҡалаһы 114-се айырым фәндәрҙе тәрәнәйтеп өйрәнеүсе белем биреү үҙәге уҡыусыһы Азалия Сәмиғуллинаға бирҙе. Бөтә йәш ҡәләм тирбәтеүселәрҙең ижад емештәре "Борон-борон заманда" тип аталған йыйынтыҡҡа индереләсәк, тинеләр. "Үҙҙәре әкиәт яҙған балалар күп, улар хатта үҙҙәренең хыялдарын әкиәт эсенә яҙа. Мәҫәлән, кем менән дуҫлашырға теләүе, йәки кемделер өйрәтергә, хатта кәрәген биреп әҙерәк аҡылға ултыртырға, берәү алдында үҙенең аҡыллы, көслө булыуын иҫбат итергә теләүе, кемделер яратыуы тураһында яҙғандар. Балалар ижад иткән әкиәттәрҙә күбеһенсә үҙ-ара мөнәсәбәт, тормошҡа үҙ ҡарашын раҫлау темалары ята, - ти конкурстың жюри ағзаһы, журналист Сәрүәр Сурина. - Конкурсты башлап ебәргән Әлмира Ҡыуатова һәм уның ҡыҙы Алтынай Буринаның ойоштороу мәшәҡәттәре менән нисек янып-көйөп йөрөүҙәре хәтерҙә. Уларҙың башланғысы бөгөн ошондай ҙур байрамға әүерелеүен күреүе ҡыуаныслы, балаларҙың туған телебеҙҙә матур һөйләшеүе, халҡыбыҙҙың ауыҙ-тел ижадын белеүе күңелдәрҙе йыуата. Был улар өсөн иң ҙур тормош һабаҡтары биргән байрам, уға киләсәктә киң ҡолас менән эшләп китергә яҙһын".\nЯҙылған: 10.06.19 | Ҡаралған: 461


97(2011) » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Облако тегов » 97(2011)\nНовости / Рәсәй // 17-12-2011, 15:32\nРәсәй Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин кесе йомала унынсы тапҡыр ил граждандары менән тура телеһөйләшеү үткәрҙе. Владимир Владимирович был йоланы ил башлығы булған саҡта, 2001 йылдың 24 декабрендә башлап ебәргәйне, шунан һуң йыл һайын декабрҙә «Владимир Путин менән һөйләшеү. Дауамы» тигән программа эфирға сыға....\nНовости / Спорт // 17-12-2011, 15:00\nӨфөлә үткән милли көрәш буйынса Рәсәй беренселегендә беҙҙең көрәшселәр лайыҡлы еңде\nКөрәш – борондан йәшәп килгән алыш төрө. Иң көслө, йылғыр һәм үҙ көсөнә ышаныусан ике батырҙың бил һынашыуын ҡарарға оло майҙанға күмәк халыҡ йыйылыр булған. Әгәр тарихҡа күҙ һалһаң, башҡорттар ғына түгел, татар, ҡаҙаҡ, сыуаш, үҙбәк һәм башҡа милләт халыҡтары ла был спорт төрөн үҙ иткән. Ваҡыт үтеү менән бәйгенең абруйы һис кенә лә кәмемәй. Тормош көндән-көн нисек кенә алға бармаһын, ниндәй генә яңы уйындар һәм ярыштар барлыҡҡа килмәһен, барыбер ата-бабаларҙан ҡалған милли көрәш йәшәп килә, үҫешә һәм яңы үрҙәр яулай....\n«Һеҙ йәштәр өсөн лайыҡлы өлгө»\nНовости // 17-12-2011, 14:59\nРеспублика йортонда күп бала тәрбиәләгән 60 әсәгә «Әсәлек даны» миҙалы тапшырылды. Төрлө район-ҡалаларҙан килгән бүләкләнеүселәр араһында ябай хужабикәнән алып һауынсылар, хат ташыусылар, тәрбиәселәр, уҡытыусылыр, бухгалтерҙар, хатта директорға тиклем бар. Бүләкләнеүселәргә наградаларын һәм аҡсалата премияларын тапшырып, Хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов әсәләрҙең йәмғиәттәге ролен юғары баһаланы....\nҠышҡы ҡояш – мандариндар\nРубрикалар // 17-12-2011, 14:58\nБаҙарҙың йәшелсә-емеш һатылған урынына барһаң, мандарин еҫе аңҡып тора. Етте шул, ниһайәт, килеп етте ҡыштың ҡаты һыуыҡтарында ҡояш кеүек йылытҡан тәмле мандариндар ваҡыты! Уға файҙалы булыуы менән дә, тәме менән дә ҡыуандырған хөрмә ҡушыла. Декабрҙең икенсе яртыһы башланыу менән халыҡ ҙур сумкалар тотоп баҙарға, супермаркеттарға йүнәлә. Яңы йыл байрамына алдан әҙерләнеү хәйерлерәк – ай аҙағында сауҙа нөктәләрендә алма төшөрлөк тә урын ҡалмай. Һеҙ ҙә оҙаҡламағыҙ, ҡәҙерле гәзит уҡыусыларыбыҙ, Яңы йыл байрамы алдынан аҙыҡ-түлеккә хаҡтар ныҡ ҡына күтәрелә торған. Түбәндәге таблицала хаҡтар 13 декабргә ҡарата бер килограмм аҙыҡҡа баш ҡаланың Үҙәк баҙары миҫалында бирелә.\nХаҡтар – һумда...\nГәзиткә яҙылыу // 17-12-2011, 14:57\nБер ваҡыт әтәс ҡоҙоҡҡа ҡолап төшкән. Осоп сығырға көсө етеңкерәмәгән һәм, ярайһы ғына ҡысҡырып, ярҙамға саҡырған. Хужаһы ишетеп килеп сыҡҡан да, ҡошто ҡотҡарыу мөмкин түгеллеген күреп, уйға ҡалған. «Был әтәсем ҡартайып та киткәйне инде, ҡоҙоҡтоң да һыуы кәмеп бара. Әллә бер юлы ике ҡуянды тоторға − иҫке ҡоҙоғомдо күмергә лә яңыны ҡаҙырға, ҡарт әтәсемдән дә ҡотолоп, йәшерәген алырға инде?»...\nНовости / Башҡортостан // 17-12-2011, 12:42\nБР Президенты Рөстәм Хәмитов Сергей Афонинды Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер- министры урынбаҫары − БР торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры итеп тәғәйенләү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы. Ошоға тиклем БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары вазифаһында эшләгәйне....\nҠала хакимиәтендә үҙгәрештәр\n14 декабрҙә Өфө ҡала советы ултырышы үтте. Унда Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Павел Качкаевтың Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты итеп һайланыуы сәбәпле, уның вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыу тураһында ҡарар ҡабул ителде. Совет ултырышында БР Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов ҡатнашты....\nСалауат Сәғитов – Премьер-министр урынбаҫары\nНовости / Башҡортостан // 17-12-2011, 12:41\nБашҡортостан Президенты Указы менән Салауат Сәғитов БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде.\nСалауат Тәлғәт улы Сәғитов 1977 йылдың 22 апрелендә Өфө ҡалаһында тыуған. 1999 йылда Өфө дәүләт авиация техник университетын тамамлаған. 2010 йылдан – Өфө ҡалаһы ҡала округының Киров районы хакимиәте башлығы....\nОкругта – яңы вәкил\nНовости / Рәсәй // 17-12-2011, 12:40\nРәсәй Президенты Указы менән Михаил Бабич Волга буйы федераль округында Президенттың тулы хоҡуҡлы вәкиле итеп тәғәйенләнде. Дмитрий Медведев үҙенең Указы менән Григорий Рапотаны, икенсе эшкә күсеүе сәбәпле, был вазифанан бушатты....\nНовости / Башҡортостан // 17-12-2011, 12:39\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Бангладеш Халыҡ Республикаһы делегацияһы менән осрашты. Осрашыу барышында мәғариф, ауыл хужалығы тармаҡтары буйынса эшлекле бәйләнештәрҙе булдырыу һәм хеҙмәттәшлекте көйләү мәсьәләләре ҡаралды. 130 миллиондан ашыу мосолман йәшәгән был илгә беҙҙә ҙур күләмдә етештерелгән хәләл продукцияны ебәреү отошло буласаҡ....


Өфөләге «Европа»лағы янғынды Хөкүмәт комиссияһы тикшерәсәк\n24 Ғинуар 2011, 11:34\nӨфөләге «Европа» сауҙа үҙәгендәге янғын сығыу сәбәптәрен тикшереү менән махсус Хөкүмәт комиссияһы шөғөлләнәсәк. Уға киләсәктә бындай һәләкәттәрҙе иҫкәртеү бурысы ла йөкмәтелгән. Комиссия төҙөү тураһында бойороҡҡа Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов бөгөн ҡул ҡуйырға йыйына. Был турала ул «Йәнле журнал»дағы үҙ блогында хәбәр итте.\n«Бөтә хеҙмәттәрҙең эше әүҙемләштереләсәк, бөтә етәкселәр һәм яуаплы кешеләр был өлкәлә етешһеҙлектәргә юл ҡуйыу ниндәй эҙемтәләргә килтереү ихтималлығын яҡшы аңлағандыр, тип ышанам», — тип яҙҙы Президент.\nРөстәм Хәмитов шулай уҡ йәмәғәтселекте әүҙемерәк булырға һәм бындай һәләкәттәрҙе иҫкәртеүгә һәм уның эҙемтәләрен бөтөрөүгә булышлыҡ итергә саҡырҙы. Ул республика халҡына халыҡ күпләп йыйылған урындарҙа янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен боҙоуҙар тураһында Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығына һәм хоҡуҡ һаҡлау органдарына ғына түгел, уның шәхси блогына ла хәбәр итергә тәҡдим итте.


Республиканың юғары уҡыу йорттарында бюджет урындары артты\n12 Июль , 20:30\nБашҡортостан юлдаш телеканалында “Ҡабул итеү кампанияһы-2021” темаһы буйынса уҙған тура эфирҙа ниндәй һорауҙарға яуап алынды?\nБашҡортостандың мәғариф һәм фән министры урынбаҫары Альберт Йәримов Башҡортостан юлдаш телеканалы студияһында “Ҡабул итеү кампанияһы-2021” темаһы буйынса тура эфирҙа халыҡтан килгән һорауҙарға яуап бирҙе. Һөйләшеүҙә шулай уҡ республиканың юғары уҡыу йорттары ректорҙары ла ҡатнашты.\nӘле, билдәле булыуынса, мәктәпте тамамлаған йәштәр төрлө уҡыу йорттарына документ тапшыра башланы.\n"Быйыл 2020 йылға ҡарағанда юғары уҡыу йорттарында бюджет урындары артты, – тине Башҡортостандың мәғариф һәм фән министры урынбаҫары Альберт Йәримов. – 2021 йылда республика юғары уҡыу йорттарында 13 785 бюджет урыны булдырылған - үткән йылға ҡарағанда ике меңгә күберәк. Был күрһәткес колледждарҙа ла артты - 2020 йыл менән сағыштырғанда, 368 урынға күп.\nАльберт Йәримов билдәләүенсә, быйыл абитуриенттар өсөн яңылыҡтар бар. Хәҙер ҡабул итеү комиссиялары юғары уҡыу йортона уҡырға алынған абитуриенттарҙың исемлеген әҙерләгәндә элекке һымаҡ исем-фамилияларҙы күрһәтмәй. Алдан билдәләнгән һан ғына яҙыла. Улай ғына ла түгел, быйыл абитуриент документын бер юлы ун һөнәр буйынса биш юғары уҡыу йортона тапшырыу мөмкинлегенә эйә.\nБашҡортостан ҡыҙҙары һәм егеттәре имтихандарҙа 100 балл йыйыу йәһәтенән илебеҙҙә алдынғылыҡты бирмәй. 2021 йылда ундайҙарҙың һаны 109-ға еткән, ә бишәүһе ике тапҡыр иң юғары балл йыйған. Бындай уңышҡа өлгәшкәндәргә, республика Башлығы инициативаһы буйынса, бер тапҡыр бирелә торған 150 мең һум аҡса ҡаралған.\nӨҫтәүенә, Бөтә Рәсәй олимпиадаһында еңеү яулағандарға өҫтәмә балдар ҡаралған. Шулай уҡ алтын миҙал алған егет һәм ҡыҙҙарға өҫтәмә балды һәр юғары уҡыу йорто үҙе айырым билдәләй.\nМ. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры, Ректорҙар советы рәйесе Салауат Сәғитов әйтеүенсә, Башҡортостандың юғары уҡыу йорттарына бюджет урындары артыуы ҡыуандыра. Ҡабул итеү кампанияһына бар учреждениелар ҙа әҙер.\n"Республикабыҙҙағы һәр юғары уҡыу йортонда талантлы, инициативалы йәштәр уҡый, – тине Салауат Сәғитов. – Мәҫәлән, БДПУ-ла ундан ашыу коллектив иҫәпләнә. “Студент яҙы” фестивалендә һәм башҡа барлыҡ мәҙәни сараларҙа әүҙем ҡатнашалар – был тәрбиәнең бер өлөшө".\nТура эфирҙа сығарылыш уҡыусылары ла, ата-әсәләр ҙә һорауҙар бирҙе. Уңай мөмкинлектән күптәр файҙаланды. Абитуриенттарға вакцина эшләтергәме-юҡмы икәне тураһында ла һораштылар. Альберт Йәримов билдәләүенсә, бәлиғ булмағандарға вакцина яһатыу кәрәкмәй, ҡабул итеү комиссияһында документын тапшырғанда был турала ҡағыҙ талап итмәйәсәктәр, бары тик битлек кейеү, ҡулды шыйыҡса менән сайҡатыу талап ителә, әлбиттә, кешеләр бер-береһенән бер метр алыҫлыҡта булырға тейеш.\nБашҡортостан дәүләт аграр университеты ректоры Илдар Ғәбитовтың һүҙҙәренә ҡарағанда, түләп уҡыған студенттарға билдәләнгән сумманы бүлеп түләү ҡаралған, бынан тыш, инде икенсе йыл рәттән хаҡтар күтәрелмәгән.\nӨфө дәүләт нефть техник университеты ректоры Олег Баулин әйтеүенсә, был юғары уҡыу йортондағы энергетика факультетында бюджет урындары һаҡланған. Унда студенттарға юғары стипендия ҡаралған – 100 мең һумға хәтлем.\nЮғары уҡыу йорттарына ҡабул итеү комиссиялары июль аҙағына тиклем эшләйәсәк, ә августа абитуриенттарҙың ҡайҙа уҡырға ингәне билдәле буласаҡ.


“Оҙонсәс” конкурсына йомғаҡ яһалды\n15 Март 2018, 19:08\nҠәҙерле дуҫтар! “Оҙонсәс” конкурсына йомғаҡ яһалды. Ул йыл буйына “Бәйләнештә” сайтындағы төркөмөбөҙҙә алып барылды. Конкурс шарттары ябай ғына ине: оҙон сәсегеҙҙе күрһәтеп төшкән асыҡ, сифатлы фотоһүрәттәрегеҙҙе төркөмгә һалырға һәм үҙең хаҡында бер аҙ мәғлүмәт ебәрергә кәрәк ине. Фотоһы нәфислелек һәм күләмлелек яғынан иң сифатлыһы булған оҙон сәсле һылыуҡайҙың фотоһы журнал тышлығында сығасаҡ тип вәғәҙә иткәйнек.\nШулай итеп, бик оҙаҡ бәхәсләшкәндән һуң, тиҫтәләгән ҡатнашыусы араһынан журнал тышлығына сығыу хоҡуғын Көйөргәҙе районының Яҡуп мәктәбе уҡыусыһы Айзилә Килмәтова яуланы. (Еңеүсе менән әңгәмәне 17-се биттә журнал уҡыусылары иғтибарына тәҡдим итәбеҙ).\nШулай уҡ беҙҙең интернет-төркөмдә ҡатнашыусылар араһынан түбәндәге конкурсанттарыбыҙҙың фотоһүрәттәрен дәртләндереү рәүешендә журналда баҫтырып сығарырға ҡарар иттек: Өфө ҡалаһынан Әҙилә Собханғолова, Азалия Ғирфанова, Мария Ханина, Әбйәлил районының Рауил ауылынан Эльвина Уйылданова, Федоровка районының Бала Сытырман ауылынан Ләйсән Йәлилова, Күмертау ҡалаһынан Наҙгөл Рәхимова, Баймаҡ районының Өмөтбай ауылынан Гүзәлиә Садиҡова, Наҙгөл Һағынбаева. Улар журналдың Маҡтау билдәләре менән бүләкләнә.\nҺеҙҙе ихлас ҡотлайбыҙ, шулай уҡ барлыҡ ҡатнашыусыларға ла ҙур рәхмәт белдерәбеҙ.\nҺылыуҡайҙар! “Оҙонсәс” конкурсы артабан да беҙҙең интернет-төркөмдә дауам итә, һеҙҙән сифатлы фотоһүрәттәр көтәбеҙ. Конкурс киләһе йылдың март башында тамамлана һәм еңеүсе оҙон сәсле һылыуҙың фотоһы журналдың март һаны тышлығында баҫыласаҡ!


Суд приставтары бурыстарығыҙ булыу-булмауын алдан белешергә кәңәш итә\n17 Март 2012, 14:39\nФедераль суд приставтары хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы сайтында быйыл башҡарма производстволар банкы эшләй башланы. Уның ярҙамында өйҙән сыҡмайынса – интернет аша бурыстарығыҙ тураһында белергә мөмкин.\nИдаралыҡта үткән брифингыла, «Бурыстарың тураһында бел» акцияһы сиктәрендә, Башҡортостандың баш суд приставы урынбаҫары Ришат Зәйҙуллин был сервистың нисек эшләүе тураһында һөйләне.\n— Отпускылар миҙгеле яҡынлаша, сик контролен үткәндә күңелһеҙ хәлдәргә тарымаҫ өсөн һәр граждан, Идаралыҡтың сайтына инеп, теге йәки был башҡарма производство буйынса бурысы булыуы-булмауы тураһында белешергә хоҡуҡлы, — тигән кәңәш бирә Ришат Зәйҙуллин.\nҮҙеңдең «досьеңды» табыу өсөн Идаралыҡ сайтындағы «Башҡарма производство мәғлүмәттәре базаһы» һылтанмаһы аша үтеп, асылған биттә исем-шәрифеңде йыйырға кәрәк. Һорауҙы аныҡлау өсөн тыуған көнөгөҙҙө лә индерергә мөмкин. Ә юридик шәхестәрҙең бурысы тураһында мәғлүмәт алыу өсөн ойошманың тулы исемен һәм адресын йыйырға кәрәк, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтендә.\n— Сервис тағы ла шуныһы менән уңайлы: сайттан бурысты ҡаплау өсөн әҙер квитанция сығарып алырға йәки шунда уҡ түләр өсөн Qiwi түләү системаһының сайтына күсергә мөмкин, — тип аңлата Ришат Зәйҙуллин. Бынан тыш, уның әйтеүенсә, ниндәйҙер һорауҙары тыуған осраҡта граждан суд приставына шылтырата ала, уның телефоны шунда уҡ — бурыс тураһындағы мәғлүмәт менән бергә күрһәтелгән.


“Үҙебеҙҙең гәзит бит ул!” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Үҙебеҙҙең гәзит бит ул!”\n“Үҙебеҙҙең гәзит бит ул!” 29.10.2013 // Йәмғиәт\nЙылайыр районының “Ауыл уттары” редакцияһы хеҙмәткәрҙәре был юлы ла “Коллектив менән – “Башҡортостан”ға!” акцияһына ихлас ҡушылды.\n– “Башҡортостан” гәзите беҙҙең өсөн оло туғаныбыҙ кеүек. Күп осраҡта уға таянабыҙ, төрлө кәңәштәрен файҙаланабыҙ, үҙ эшебеҙҙә ҡулланабыҙ, – ти гәзиттең баш мөхәррире, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре Ильяс Таҡалов. – Бигерәк тә район гәзиттәре өсөн өлгө һәм йүнәлеш биреүсе яҡын дуҫтарыбыҙҙың береһе ул. Шуға күрә республикабыҙҙың төп милли баҫмаһы “Башҡортостан”ды район гәзите хәбәрселәре мотлаҡ алдырып уҡырға тейеш тигән ҡараштамын.\nҠәләмдәшебеҙҙең был теләгенә башҡа район гәзите редакциялары ла ҡушылыр тигән өмөттәбеҙ. Хәйер, “Ауыл уттары” көньяҡ-көнсығыштағы райондарҙың матбуғат баҫмалары араһында көнүҙәк проблемаларҙы ҡыйыу яҡтыртыуы, халыҡтың йәшәйешен, тормошон киң сағылдырыуы, ауылдар яҙмышына битараф булмауы, хәл-ваҡиғалар тураһында ваҡытында мәғлүмәт биреүе менән айырылып тора. Оҙаҡ йылдар матбуғат өлкәһендә эшләүсе Фәрит Мортаев әйтеүенсә, бигерәк тә һуңғы осорҙа “Башҡортостан” ысын мәғәнәһендә халыҡ гәзитенә әүерелде. Ауыл тормошон яҡтыртҡан, социаль мәсьәләләрҙе күтәргән, эшҡыуарҙарҙың тәжрибәһе даими яҡтыртылған мәҡәләләрҙең күберәк булыуы уҡыусыларҙы үҙенә йәлеп итмәй ҡалмайҙыр. Нисек кенә булмаһын, гәзитте алдырыусыларҙың күберәге ауыл ерендә йәшәй бит.\nБөгөн коллективта 15 кеше эшләй. Ҡәләм оҫталары менән бер рәттән йәштәрҙең гәзиттә эшкә ҡалыуы бигерәк ҡыуаныслы. Башҡортостан һәм Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы Зөлфирә Ҡаҙаҡбаева – хаттар бүлеге мөдире. Тормошсан әҫәрҙәрен күптәр яратып уҡый, ул — ике китап авторы. Оҫта прозаик, талантлы яҙыусы Зөлфирә Йәғәфәр ҡыҙы – “Ауыл уттары” өсөн ҙур табыш. Йәш хәбәрсе Алмас Ҡужабәков тураһында ла тик йылы һүҙҙәр әйтергә мөмкин. Алмастың бигерәк тә спорт, йәштәр тормошо хаҡындағы мәҡәләләрен гәзит уҡыусылар көтөп ала.


Айзек Азимов в 1965 йылда\nпрозаик, яҙыусы-фантаст, фәнде популярлаштырыусы, һөнәре буйынса биохимик\n«Вестала тотҡонда» (1939)\nАйзек Азимов (Isaac Asimov, тыуғандағы исеме Исаак Юдович Азимов; 1920 йылдың 2 ғинуары, РСФСР, Смоленск өлкәһе, Шумячи районы, Петровичи ауылы — 1992 йылдың 6 апреле, Нью-Йорк, АҠШ) — Америка фантаст-яҙыусыһы, фәнде популярлаштырыусы, биохимик. 500-ҙән ашыу китап авторы (күбеһенсә әҙәби, тәү сиратта — фәнни фантастика, унан тыш, фэнтези, детектив, юмор жанрҙарында). Шулай уҡ фәнни-популяр китаптар ҙа яҙған, темалары төрлө: астрономия һәм генетиканан алып тарих һәм әҙәбиәт ғилеменә тиклем. Күп тапҡыр Хьюго һәм Небьюла премияларына лайыҡ була. Уның әҫәрҙәрендә ҡулланылған яңы терминдар — robotics (робототехника, роботика), positronic (позитрон), psychohistory (психотарих, ҙур төркөм кешеләрҙең үҙен тотошо тураһында фән) — инглиз һәм башҡа телдәргә ныҡлап ингән. Инглиз-америка әҙәби традицияһында Айзек Азимовты Артур Кларк һәм Роберт Хайнлайн менән бергә иң ҙур фантаст-яҙыусылар тип атайҙар.\nАйзек Азимов (рәсми ҡағыҙҙар буйынса) 1920 йылдың 2 ғинуарында РСФСР-ҙың Могилев губернаһы Климовичи өйәҙе (1929 йылдан — Смоленск өлкәһенең Шумячи районы) Петровичи ауылында йәһүд ғаиләһендә тыуған. Уның ата-әсәһе Анна-Рахиль Исааковна Берман (Anna Rachel Berman-Asimov, 1895—1973) һәм Юда Аронович Азимов (Judah Asimov, 1896—1969) һөнәрҙәре буйынса тирмәнсе була.\nБала сағында Азимов идиш һәм инглиз телдәрендә һөйләшкән. 1923 йылда ата-әсәһе уны АҠШ-ҡа алып китәләр (ул үҙе әйтеүенсә, «сумаҙанда»), унда Бруклинда төпләнәләр һәм бер нисә йылдан тәм-том магазины асалар.\nБиш йәшендә Айзек Бруклин районындағы Бедфорд—Стайвесант мәктәбенә уҡырға бара. Ул алты йәштән һабаҡҡа төшөргә тейеш була, әммә әсәһе, уҡырға бер йылға алдараҡ бирер өсөн, уның тыуған көнөн 1919 йылдың 7 сентябренә үҙгәртә. 1935 йылда унынсы класты тамамлаған 15 йәшлек Айзек колледжға уҡырға инә, ләкин ул бер йылдан ябыла. Азимов Нью-Йорктағы Колумбия университетының химия факультетына уҡырға инә, 1939 йылда бакалавр, 1941 йылда магистр дәрәжәһен ала һәм аспирантураға инә. Әммә 1942 йылда ул Филадельфияға китә, унда армия өсөн караптар эшләү предриятиеһында химик була. Уның менән бергә тағы бер фантаст-яҙыусы Роберт Хайнлайн эшләй. 1942 йылдың февралендә, Валентин көнөндә Азимов Гертруд Блюгерман менән таныша, 26 июлдә улай өйләнешә. Улдары Дэйвид (1951) һәм ҡыҙҙары Робин Джоэн (1955) тыуа.


Һуғымығыҙ бәрәкәтле булһын! » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иман » Һуғымығыҙ бәрәкәтле булһын!\n21.12.2018 Һуғымығыҙ бәрәкәтле булһын!\nйәки Хәрәмдән тыйылыуҙың мотлаҡлығы хаҡында\nДекабрь – ҡыш миҙгеленең тәүге, йылдың һуңғы айы һәм шул уҡ ваҡытта борон-борондан халҡыбыҙҙа һуғым һуйыу мәле булараҡ билдәле. Көндәр һыуынып, ҡәҙимге ҡыш килеп еткән был осорҙа һуйылған ит, әлбиттә, һаҡлаулы була. Хәҙерге һымаҡ ҙур-ҙур туңдырғыс “һандыҡ”тар булмаған элекке заманда, әлбиттә, тап ошо айҙа һуғым һуйыуҙан ҡулайлыраҡ мәл булмаған. Һуғымлыҡ малдың да көр сағы, бесәнлектәрҙәге кәбәндәр ҙә әле генә тейелә башлаған тап бына ошо муллыҡ осоронда күпселегебеҙ үҙенә йыл буйына етерлек ит әҙерләп ҡала.\nЙыл да, һуғым һуйыу мәле яҡынлашып килеү менән, иң беренсе нәүбәттә “хәләл” һәм “хәрәм” төшөнсәләре хаҡында айырыуса уйлана башлайым. Ифрат та етди булған ошо нәмәләр хаҡында уйланыу ғына түгел, мосолман кешегә быны аныҡ белеү фарыз. Аҙыҡ-түлек магазиндарында йыш ҡына “яйцо халяль” тип яҙылған этикетканы күреп ҡалғылайым. Шундай мәлдәрҙә: “Хәләл түгел йомортҡа буламы икән?” – тигән һорау һәр саҡ килеп тыуа... Бәлки, бындай нәмәләргә кемдер иғтибар ҙа итмәйҙер. Яҡташтарыбыҙҙың хәләл ашамлыҡтар ҡулланырға тырышыуы, әлбиттә, бик яҡшы. Әммә күптәребеҙ хәрәм менән хәләлдең айырмаһын аңлап етмәй. “Хәләлә” тигән һүҙ ғәрәпсәнән “рөхсәт итеү” (руссаһы – разрешать) тип тәржемәләнә, ә “хәрамә” – тыйыу (запрещать). Ошо хаҡта һүҙ барғанда, әлбиттә, Аллаһы Тәғәлә тарафынан рөхсәт ителгән йәиһә тыйылған нәмәләр күҙ уңында тотола. Изге Ҡөрьәндә Раббыбыҙ хәмер эсеүҙе, сусҡа һәм үләкһә итен ашауҙы, ҡан эсеүҙе хәрәм ҡылған, йәғни ҡәтғи тыйған. Ә инде төрлө йомортҡа, һөт, үҫемлек продукттары хәрәм тип һаналмай. Шулай уҡ балыҡтың да бөтә төрө хәләл. Шуға күрә магазиндан икмәк, макарон йәки ниндәйҙер ярма алғанда, былар хәләлме икән, тигән икеләнеү һис булырға тейеш түгел. Башта әйтелгәнсә, “хәләл йомортҡа” тип яҙмаһалар ҙа, беҙ уның һәр саҡ хәләл икәнен беләйек.\nӘ инде ит мәсьәләһенә килгәндә, быға ифрат та етди ҡарау кәрәк. Һыйырҙыҡы, йылҡы йәиһә һарыҡтыҡы булыуы ғына иттең хәләллеген аңлатмай. Шәриғәт ҡанундары буйынса, Аллаһы Тәғәләгә иман килтергән (Уның барлығына һәм берлегенә һис шикһеҙ ышанған һәм һәр тарафтан Уға буйһоноп йәшәгән, йәғни мосолман) кеше тарафынан, Раббыбыҙҙың исемен иҫкә алып, “бисмиллә” (“би исми Аллаһ” ғ. – Алла исеме менән) тип әйтеп боғаҙланған малдың ите генә хәләл. Шуға күрә мосолмандарҙың иткә тәғәйенләнгән хайуанын үҙе йәки үҙҙәре белгән башҡа берәй мосолман кешеһенән салдырырға тырышыуы – дөрөҫ. Үкенескә күрә, күптәребеҙ үҙенең ҡыш буйы ашаясаҡ “һуғымлығын” кем салғанын да белмәй. Ниндәйҙер берәй ауылға заказ биреп, һуйылған әҙер итте генә барып алыуҙы хуп күрә бәғзеләр. Әммә үҙен мосолман тип һанаған һәр кем был мәсьәләлә битараф булырға тейеш түгел. Ит һатып алырға теләүселәр өсөн “хәләл” тип аталған магазиндар республикабыҙҙың һәр ҡалаһында бар. Унда хәләллек хаҡындағы штамп ҡуйылған эре, ваҡ мал, ҡош-ҡорт ите һәм төрлө колбаса продукттары, билмән, манты кеүек ризыҡтар ҙа һатылып тора. Бәғзе берәүҙәр: “Уларҙы нисек һуйғандарын кем ҡарап торған?” – тип, шундай кибеттәрҙәге ит продукттарының хәләллегенә икеләнә башлай. Минеңсә, бында икеләнергә һис ярамай. Сөнки иттең ысынлап та хәләл булыуы өсөн һатыусы йәки уға һатырға итте тапшырған ойошма Аллаһы Тәғәлә алдында яуаплы. Мәҫәлән, “Турбаслы” тип аталған бер ойошманы телеканалдарҙан да күрһәткеләйҙәр. Унда малды боғаҙлаусыларҙың үҙҙәре дин тотоп, намаҙ уҡып йөрөгән кешеләр булыуы ла, әлбиттә, улар сығарған продукттарҙың хәләл булыуын иҫбатлай. Ә туҡмап йәиһә башҡа төрлө ысул менән үлтерелгән малдың ите – хәрәм.\nХәләл һәм хәрәм хаҡында һүҙ йөрөткәндә, фәҡәт аҙыҡ-түлекте генә күҙ уңында тоторға кәрәкмәй. Аллаһы Тәғәлә тарафынан тыйылған йәки рөхсәт ителгән төрлө ғәмәл (эш) күп. Мәҫәлән, алдау, урлау, ғәйбәт һөйләү, отошло уйындар, процентҡа аҡса биреү йә алыу һымаҡ насар нәмәләр барыһы ла хәрәм һанала. Берәй кеше хәләл тип һаналған нимәнелер урлап ала икән, шул урланған нәмә был кеше өсөн, әлбиттә, хәрәм була. Кешеләрҙе алдау юлы менән тапҡан аҡсаға һатып алынған аҙыҡ-түлек, кейем йә башҡа берәй әйбер ҙә хәләл түгел. Быларҙан тыш, Алла илсеһе ғәләйһис-сәләм тарафынан ҡәтғи тыйылған, хатта оло гонаһҡа һаналған башҡа нәмәләр хаҡында ла белеү мотлаҡ. Төрлө хөрәфәткә ышаныуҙың хәрәм икәнлеген, үкенескә күрә, күп кешеләр белмәй, ә бик күптәр белергә теләмәй. Ошо хаҡта компетентлы булған бәғзе дин белгестәренең: “Ырым-юрауҙарға, күрәҙәселеккә ышаныу күркәм эш түгел”, – тип ифрат та тыйнаҡ ҡына итеп кенә әйткеләүен ишетәм. Әммә ошо бик етди мәсьәләне ябай кешеләргә аңлатҡанда күпкә принципиаллерәк булыу кәрәк, минеңсә. “Бәйғәмбәр хәрәм тип әйткән нәмәне үҙ-үҙеңә йәки бүтәндәргә рөхсәт итеү оло гонаһтарҙан һанала”, – тип, аныҡ ҡына әйтелергә тейеш был турала. Шулай уҡ Алла илсеһе, үҙе ҡушҡандарҙан тыш, динебеҙгә башҡа ғибәҙәт төрҙәре өҫтәп индереүҙе лә ҡәтғи тыйған. Ә Рәсүлулланың һәр бойороғо – Аллаһы Тәғәләнән.\nБеҙ – мосолмандар, доға ҡылғанда: “Йә, Раббым Алла, беҙгә ҡушҡандарыңды үтәп, тыйғандарыңдан тыйылып ғүмер итеүҙәребеҙҙе насип ҡыл!” – тип Аллаһы Тәғәләгә ялбарабыҙ. Әгәр беҙ Раббыбыҙ тыйған нәмәне “хәләл”, йәғни мөмкин тип һанайбыҙ икән, Уның әйткәндәрен инҡар итергә маташыу була бит! Быға миҫал өсөн алыҫҡа барырға кәрәкмәй. Киң мәғлүмәт сараларында йыш ҡына “шарап эсеү мәҙәниәтен күтәреү” хаҡында йәиһә араҡыға хаҡ өҫтәү юлы менән илдә эскелеккә ҡаршы көрәшеүҙе хуплаусы төрлө фекер ишетергә тура килә. Бөйөк Алла ҡәтғи тыйған хәмерҙе, “аппетит өсөн” йәки “күңел өсөн” тип, хатта илле грамм ғына “төшөрһәң” дә бының гонаһы “бер-ике литр” эскәндең гонаһынан айырылмай. Икенсе бер миҫал. Кемдер берәү аңлы рәүештә билмәнгә “тәм өсөн” йә “йомшаҡлыҡ өсөн” бер аҙ ғына булһа ла сусҡа майы ҡушып ебәрһә, ундай ризыҡты ашау – хәрәм. Әгәр шундай аш төрөнә сусҡа ите ҡушылғанлығын йә һуғымының мосолман булмаған кеше салғанлығын йәшереп, икенсе кешегә, хәләл ул, тип ниҙер ашата икән, быға тик хужабикә яуаплы. Ҡунаҡҡа килгән кеше, әлбиттә, алдына ҡуйылған ит хаҡында төпсөнөп: “Кем быны һуйған, нисек салған?” – тип һорашҡылап ултырмай, хужаларға тулыһынса ышана...\nҠәҙерле туғандар, бынан тыш, тағы түбәндәге бер мәсьәләгә иғтибар итеүҙе мотлаҡ тип һанайым: ҡайһы берҙә, киреһенсә, Аллаһы Тәғәлә тарафынан рөхсәт ителгән нәмәләрҙе “хәрәм” тип һанау осраҡтары ла булғылай. Был да яраған эш түгел. Үкенескә күрә, ошо өлкәлә лә артыҡ шаштырыусылар бар. Әйтәйек, берәү икенсе дин кешеһенән йомортҡа, һөт, он һатып алды, ти. Уға кемдер: “һин урыҫтан алғанһың бит, был – хәрәм”, – тип әйтә икән, был кеше хаталана! Бәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм һәм уның сәхәбәләре мосолман булмаған халыҡтар менән дә алыш-биреш иткән. Бәғзе берәүҙәрҙән хатта, торт, шоколад һымаҡ нәмәләр ҙә хәрәм, имеш, тигәнде ишетергә тура килә. Йәнәһе лә, яһаған ваҡытта уларға ниндәйҙер миҡдарҙа этил спирты ҡушалар... Уларҙы яһау технологияһына артыҡ инеп ваҡланыу ҙа ярамай, һөҙөмтәлә сыҡҡан продукт бында төп мәғәнәгә эйә. Эш уға китһә, кефир, ҡатыҡ составында ла аҙ ғына миҡдарҙа спирт була! Биохимик анализдар юлы менән генә табыла торған бындай ваҡ-төйәктәргә артыҡ иғтибар итеү, урыҫса әйткәндә, “перестраховка” – килешмәгән нәмә!\nБеҙҙең башҡортта ғаилә ҡорған кешеләр бер-береһен борон-борондан “хәләл ефет” тип атай. Никахты шәриғәт ҡанунына ярашлы итеп төҙөгәс кенә кешеләр бер-береһенә хәләл була, йәғни Аллаһы Тәғәлә тарафынан ирле-ҡатынлы булып йәшәргә уларға рөхсәт ителә, тип аңлау кәрәк. Мосолман динендәге булған шаһиттар алдында никахҡа егеттең һәм ҡыҙҙың, ҡыҙ яғынан үәлидтең ризалығы алынып (үәлид ғ. – ҡыҙҙың атаһы йәиһә бәлиғ булған икенсе бер ир туғаны, улар булмаған хәлдә был ролде башҡарыу мәсет имамына рөхсәт ителә), шунан һуң ғына ғаилә төҙөүсе кешеләрҙең бер-береһенә хәләл була алыуы хаҡында ислам дине ҡанундары буйынса йәшәгән ата-олаталарыбыҙ борон-борондан белгән. Ә шунан тыш (мәҫәлән, бер ниндәй шаһитһыҙ төҙөлгөн “граждан никахы”) бер ниндәй ҙә никах хәләл була алмай. Бына шул хаҡта һәр мосолман белергә тейеш.\nҺәр кемебеҙ, ниҙер һорап, Аллаһы Тәғәләгә үтенәбеҙ. Үҙебеҙ белмәгән осраҡта, был хаҡта дин ҡағиҙәләрен белгән бүтән берәй кешегә әйтеп, Раббыбыҙға доға ҡылдырабыҙ. Бәйғәмбәрҙең хәҙистәрендә, хәрәм ашаған йә эскән, йә иһә башҡа тыйылған нәмәләр менән булышҡан кешенең доғаһына Аллаһы Тәғәләнең яуап бирмәү ихтималлығы хаҡында әйтелә. Бына ошо турала ла барыбыҙҙың белеүе мотлаҡ. Һәммәбеҙ Раббыбыҙҙың тыйғандарынан тыйылып, Уның ризалығына ирешергә ынтылып, шунан ғына Уға доғаларыбыҙ менән мөрәжәғәт итәйек. Беҙ – мосолман кешеләре ошо ифрат та етди мәсьәләгә бармаҡ аша ғына ҡарамайыҡ.


Спорт » Страница 49 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Спорт » Страница 49\nХалыҡ спортҡа битараф түгел\nНовости / Спорт // 18-09-2010, 14:41\nАлександр Никерин менән Владислав Третьяк биргән матбуғат конференцияһында күтәрелгән мәсьәләләр тураһында һөйләгән рубрикаға комментарийҙар биреүселәрҙең һаны 110 кешегә тиклем еткән! Тема «Хоккей һөйөүселәргә» тип атала. Башҡортостанда ҡатын-ҡыҙҙарҙың профессиональ хоккей командаһы төҙөләсәк. Блогта уға исем уйлап табышалар, кәңәштәр бирәләр, үҙҙәренең теләктәрен еткерәләр....\nНовости / Спорт // 18-09-2010, 11:31\nСираттағы «әтәс»тең кикереге шиңде...\nПрофессиональ бокссы, IBF һәм WBO версияһы буйынса донъя чемпионы, Украина спортсыһы Владимир Кличко үҙенә тиң дәғүәсене һаман да күргәне юҡ. Бар улар, тик әтәсләнеүҙән башҡаға һәләттәре етмәй.\nБыл юлы Владимирға ҡаршы бәйге алдынан йоҙроҡ төйнәгән, бишенсе раундта уға нокаут вәғәҙә иткән Нигерия бәһлеүәне Сэмуэл Питер сыҡты. Тик үҙе Кличконың йоҙроғонан нокаутҡа ҡоланы. Нишләйһең, бәлки, киләсәктә тағы ла берәй «әтәс» Кличкоға ҡаршы ҡанаттарын кирер...\nПрезидент фатиха бирҙе\nНовости / Спорт // 14-09-2010, 10:20\nРеспублика башлығы Рөстәм Хәмитов «Салауат Юлаев» хоккей клубының баш тренеры Вячеслав Быков менән осрашты.\nУлар, башлыса, республикала хоккейҙың үҫеше, спортсылар менән эшләүҙең яңы алымдарын индереү, балалар хоккей командаларына ярҙам итеү тураһында һөйләште....\nНовости / Спорт // 11-09-2010, 11:32\nЭй, рәхәт. Йәй үтһә, хоккей миҙгеле етә. Хоккей тамамланһа, йәй етте, тигән һүҙ... Моғайын, минең һүҙҙе күптәр йыҡмаҫ. Сөнки, нисек кенә булмаһын, йәй көнө кеше ял итеп ҡыуанһа, ҡышын иһә яратҡан «Салауат Юлаев» командаһының уйынын ҡарап кинәнә....\nНовости / Спорт // 11-09-2010, 11:05\nКубок бишенсе тапҡыр Өфөлә ҡалды\nНовости / Спорт // 7-09-2010, 11:39\nӨфөлә хоккей буйынса йыл да уҙғарылған Башҡортостан Президенты кубогы өсөн турнир уҙҙы. Унда, хужаларҙан тыш, «Трактор» /Силәбе/, «Югра» /Ханты-Манси/ һәм Чехиянан килгән ҡунаҡ – «Энергия» хоккейсылары ҡатнашты. 12-се тапҡыр уҙғарылған турнирҙа «Салауат Юлаев» клубы, өс уйында ла еңеү яулап, төп призға эйә булды. Был уңышҡа улар инде бишенсе тапҡыр өлгәшә. Һуңғы осрашыуҙа Вячеслав Быковтың тәрбиәләнеүселәре Чехия уйынсыларын 7:1 иҫәбенә ҡыйратты....\nПрезидент Кубогы кемгә эләгер?\nНовости / Спорт // 4-09-2010, 15:17\nӨфөлә шайбалы хоккей буйынса Башҡортостан Президенты Кубогын асыу тантанаһы үтте. Унда республика башлығының тәбрикләүе уҡып ишеттерелде.\nРөстәм Хәмитов үҙе лә «Салауат Юлаев»тың турнирҙағы беренсе матчын ҡарарға килде һәм юлаевсыларҙың Ханты-Мансиҙан «Югра» менән алышының дүртенсе минутында уҡ беренсе шайбаның шаһиты булды....\nХәйерле, «алтын»лы юл һиңә, «Салауат Юлаев»!\nНовости / Спорт // 4-09-2010, 12:40\n2010/11 КХЛ миҙгеленең «Салауат Юлаев» командаһы ҡатнашлығында уйындар календары\n9, кесе йома\t«Салауат Юлаев» – «Трактор» (Силәбе)\n13, шишәмбе\t«СЮ» – «Металлург» (Магнитогорск)...\nНовости / Спорт // 31-08-2010, 11:38\nРәсәйҙең Тау саңғыһы спорты һәм сноуборд федерацияһы президенты Светлана Гладышева менән осрашыуҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов беҙҙә сноуборд буйынса донъя кубогы этабын үткәреү хаҡында һөйләште.\nҺәм 2011 – 2012 йылдарҙағы миҙгелдә республикала параллель слаломда сноуборд буйынса донъя кубогы этаптарының береһен үткәрергә тәҡдим итте. Башҡортостан Президенты, республикала халыҡ-ара ярыштар ойоштороу өсөн тейешле шарттарҙың барыһы ла булдырыласаҡ, тип билдәләне. Светлана Гладышева үҙ яғынан ойоштороу буйынса ярҙам күрһәтергә вәғәҙә итте....\nНовости / Спорт // 28-08-2010, 16:03\nБыл ҡарарға уларҙы спортсының, йәрәхәт алыуына һылтанып, донъя беренселегендә ҡатнашыуҙан баш тартып, икенсе бәйгелә, йәғни «Боҙ королдәре» телевизион шоуында ҡатнашыуы килтерҙе. Ә бит уның, йәрәхәт алыу сәбәпле, бер ярышта ла ҡатнашырға хоҡуғы булмай. Шуға ла белгестәр, исеменә ҡарамай, уны ошо ҡаты язаға тарттырырға булды. Тик Евгений бының менән риза түгел, 2014 йылда буласаҡ Сочиҙағы Олимпия уйындарында ҡатнашасағына ышана....


Уйын Өлкәндәр Өсөн Android: Бөгөн Инде Бушлай Теркәү\nУйын өлкәндәр өсөн Android: был мизгеле күңелдәренә мәңге һурелмәс, эскә инә\nҺеҙ ҙә кәрәкмәй, беҙ һөйләшә, һеҙҙең өсөн, тип, интернетҡа инеп порноигры эш ҡасан етә, иң йүнәлештә эштәр бик аҙ булып, лайыҡлы ҡарай. Ли күреп, тыш, эштәрен, ҡасан да булһа был индустрия бюджет шулай була, ул уйын өсөн етештерергә тура килә ине, был ише көтә. Һеҙҙең бәхет өсөн, был бөтә аҙ үҙгәрҙе, сөнки беҙ махсус платформала булдырыуға арналған иң яҡшы мобиль порноигр. Был релиз өлкәндәр өсөн android һәм етештергән эксклюзив үҙ көсөнә бөтә булған тора-уйын: һеҙ булғанға ғына, эсендә ни нәмә булыуы беҙҙең өсөн әҙәм ҡатнашты., Беҙ теләйбеҙ һеҙгә бөгөн беҙҙең ойошмаға инергә тәҡдим, һеҙҙең өсөн бөтәһе лә күрергә мөмкин, - тип был арауыҡта беҙҙең мобиль уйындар булды. Баш баҫып үҙенең яҡшы уйындары йыйылмаһы һәм шулай булғас, әгәр һеҙ эшләргә теләүселәрҙең бөтөнләй фантастик ххх уйындар android, был тәғәйенләнешен берҙән-бер урын булырға тейеш, улар һеҙҙе ҡарарға тейеш. Хәҙер ҡуя, йәки, вариант булараҡ, уҡыусыларҙы тағы бер ни тиклем дауам итә, һәм һеҙ миңә аңлата, был урында беҙ башҡаларҙан айырылып тора. Уйын бәхетле, икенсе яҡтан мин һеҙҙең менән осрашыуҙы түҙемһеҙлек менән көтә!\nУйын барышында мобиль оптимизирован\nТехник яҡтан барыһы ла мөмкин беҙҙә өҫтәл компьютер уйындарын тергеҙеү килә, беҙҙең иғтибар туплаған кеше исем биргән төп ойошмалар инеп, уларға үҙ кеҫә телефоны алырға мөмкин, бигерәк тә ул, улар ҡулланған ҡорамалдарға Android. Ауырға булыуын беҙ яҡшы аңлайбыҙ, нисек был яһай, әммә беҙ хәҙер ысулдары эшләнә, ул, беҙ шул тиклем уйлап, күпселек кешегә оҡшаған. Метод, ул беҙ һайлаған, уйын браузер иҫәпкә алып эшләү беҙгә шунда һыу инеп бөтә. Мобиль ҡушымта ҡарата цензураның н платформаларында таралған, бигерәк тә түгел, өлкәндәр өсөн был темаға ҡағылып: - был ҡарарға браузер., Браузеры иң иҫ киткес булды икән, тип уларҙы сикһеҙ һыу ағымы материалдар алыу мөмкин тиерлек инеп, уларҙы урынлаштырырға теләһә ниндәй веб-сайт. Бөтә һөҙөмтәлә, беҙҙең менән беҙ булып берләшмәләре яһарға кәрәк, - был инаныу, ул заманда күпселек браузер менән эшләй. Шулай итеп, теләсә ҡайһы мобиль айланмалар, беҙҙең кешеләр менән уйын уйнап мөмкинлегенә эйә булырға тейеш, браузер әлегә булмай! Был мәғәнә бар, дөрөҫ? Шулай уҡ беҙҙең махсус ҡоролмалар android иғтибарҙы йүнәлтерҙәй хәл – движок уйын, беҙ уларҙы ҡулланыу, автоматты оптимизироваться итеү өсөн, һеҙ унда., Ябай инанысы һеҙ яңыртырға тора һәм һеҙҙең браузер тип полусовременный телефон-һеҙ барған саҡта!\nӨлкәндәр өсөн уйындарға инеү бушлай Android\nAdult Android эконом ваҡытта һәм эконом-берләшмәһе өсөн был бөтөнләй бушлай инеү: был аңлы рәүештә эшләнә, ә беҙ һәр саҡ күҙәтергә мәжбүр булды һәм начеку өсөн, беҙҙең бизнес өсөн иң яҡшы уйын булды. Күптән тарихын өйрәтеү, хатта ҙур компаниялар ала тип һаман уйындарҙа туп төп ташлап, эш ҡасан етә ҡиммәтле уйындан сығарыла. Беҙ берәр китабы булған алыу уйындары япраҡ кеүек CS:GO Отложить һәм of League – исеменән беҙгә бушлай бирелә, беҙ фантастик пользовательский базаһы булдырыуға, аҙыҡ-түлек менән тәьмин итеү иғтибарға лайыҡлы., Тик быны нисек эшләргә була, изге ихтыяр уйындары тулыһынса үҙ иҫәбенә финанслау өсөн улланыусының мөмкинлек эйә булырға тейеш, уларҙың берләшмәләрен үҙ өлөшөн индерергә теләй. Реклама кимәлдә индереү планда булыуын беҙҙең ҙур булмаған, әммә етерлек аҡса эшләй пулған командаһы әлеге ваҡытта, күп йылдар дауамында өсөн кәрәк түгел. Беҙ теләйбеҙ, тип һыҙыҡ өҫтөнә өлкәндәр Android-тип беҙҙе тағы бик оҙаҡ йәшәгән һәм мажара уйындан ғына башланған был порно-уйын арауыҡ. 2020 йылдың октябрендә тулыһынса сайтына ебәрергә була: башы ғына был,-тип бик тылсымлы!, Иғтибар, уйындарҙың береһенән дә ҡалмай, ул булғанда, беҙгә, йәки ниндәй ҙә булһа түгел тип функциялы ишектәр ваҡыт-ырыу булып был: отош уйыны өсөн түләү түгел, беҙгә береһе лә булмай. Был гарантия!\nӨлкәндәр уйындар Android өсөн күркәм графика\nБер тере, ул, һис шикһеҙ, сәхнә эшләгән, уйындар өсөн өлкәндәр борсой, - графика был сифаты бик түбән: был проблеманы, уларҙа сталкивается менән һеҙҙе бында түгел! Үҫеш фондының яртыһы булып китеүе беҙҙең өсөн иң яҡшы яллы 3D-рендер, визуаль рәссам, график дизайнер һәм уларҙы башҡа кешеләр менән бәйле, уның берҙән-бер бурыс-шулай эшләргә, мөмкин тиклем күберәк күренһен өсөн иҫ киткес уйын. Әлбиттә, уйын процессор булыуы яҡшы, әммә барыһы ла беҙҙең исемде һатам тип, ысынлап та, был шулай булғас, ни ғәжәп рендеринг., Күп кеше йыш ҡына бер генә йыл элек эшләнгән уйындар, проект булараҡ ҡына эшләне һәм йыш ҡына был өҫтәмә: иҫке сүп-сар күренмәй бына ни өсөн был уйындың! Сөнки беҙ аҡса булһа, коллекция өсөн эшләнгән мобиль уйындар менән бейек итеп графика тейеш, һәм беҙ быны тап була. Һәм беҙ һеҙ аласаһы шунда уҡ башҡа йүнәлештәр араһында айырмаһын билдәләү, улар һеҙҙең бындай тәжрибәһен күрһәтергә тырышабыҙ. Беҙҙең төҙөлгән график буйынса-икенсе, һәм беҙ тағы ла оҙаҡ ваҡытта ул шулай һаҡлау планлаштырылған., Бында үҙе һәм күңел ҡото алыу туры араһында айырма булһа ғына, беҙ тәҡдим итә, һәм, йәғни, икенсе урын тәҡдим итә ала – был көн һәм төн!\nБеҙгә хәжәт берләшмәһе\nБында тағы ла оҙаҡ ултыра алыр ине хаҡында һөйләй һәм мин, Android өлкәндәр нимә эшләй-шул тиклем уйындан башҡа йүнәлештән айырмалы рәүештә, бөтә тирә-яҡ: был урында мин уйлана, тик яҡшы нәмәләр ҡараным һәм һеҙгә тәҡдим итә икән, был оҡшамай тип бара. Шулай итеп, һеҙ аласаһы үҙ күҙҙәре менән күреп, беҙҙең нимә эшләргә иң яҡшы бизнес. Шуның өсөн ҙур рәхмәт, - тип, ваҡыт табып уҡырға, тип өлкәндәр Android тәҡдим итә ала – уйын-уйын аккаунт булдырырға һәм бушлай мобиль китапханаһы үҙенең иң яҡшы наслаждайся мотлаҡ. Үҙ ғәйрәтен, алыр булған һәм хәүефһеҙлек тойғоһо!


Бөрйәндә бүреләр ҡотора\nТөбәктә йыртҡыстарҙың ваҡ малға һөжүм итеү осраҡтары арта. Ҡайһы бер ауылдарҙа бүреләр 500-гә яҡын ваҡ малды тамаҡлаған.\nФаил Вәлитов һунар мылтығын таҙартып ҡора. Һунарсылыҡ менән ул 14 йәштән мауыға башлай. Үҙ ғүмерендә йөҙҙән ашыу бүре атҡан. Был йыртҡыстар малға ҙур зыян килтерә, етмәһә, уларға һунар итеү ҙә еңелдән түгел, ти ул.\nТөбәктә бүреләргә зарланыусылар аҙым һайын. Йыртҡыстарҙан бигерәк тә төпкөл ауылда йәшәүселәр зыян күрә. Төндә бүреләр ауылға яҡын килә, ти урындағы халыҡ. Яуымбайҙа йәшәүсе Зөмәрә ханымдың бүре ошо көндәрҙә генә бер нисә баш һарығын йыҡҡан.\nБүре - ҡомһоҙ йыртҡыс. Улар төндә өйөрө менән йөрөй. Ғәҙәттә, ауыл тирәһенә өйөрҙән айырылған яңғыҙ бүреләр төшә, ти һунарсылар. Һуңғы йылдарҙа һунарсылар бүреләрҙе урманда күреп ҡалғанда ғына ата, ә махсус рәүештә һунарға сыҡмай. Шуға ла улар кәмемәй. Бынан тыш, йыртҡыстар тиҙ үрсей.\nБүреләрҙең малға һөжүм итеүе Бөрйән районында электән күҙәтелә. Ауылдар урман эсендә ултырғас, йыртҡыстарға һарайҙарға төшөү бер ни түгел. Бынан тыш, районда мал көтөлмәй, улар урмандарҙа ҡарауһыҙ йөрөй. Проблеманы хәл итеү өсөн көтөүҙәр булдырыу зарур. Һунарсылар билдәләүенсә, ауылға төшөүсе яңғыҙ бүреләр менән көрәшеүҙең берҙән-бер ысулы - төркөмдәр менән һунарға сығыу.


79-сы йәшендә Үзбәкстандың беренсе Президенты Ислам Кәримовтың йөрәге тибеүҙән туҡтаны\nИл Хөкүмәте таратҡан рәсми хәбәрҙә дәүләт башлығы инсульт кисереүҙән вафат булды, тиелә. Бөйөк шәхес тырышлығы менән республика 1990 йылда үҙаллылыҡ яулай һәм йәш дәүләттең ныҡлап аяҡҡа баҫып китеүенә баһалап бөткөһөҙ өлөш индерә.\nИслам Әбделғәни улы халыҡ-ара бәйләнештәрҙе нығытыуҙа ла ҙур эштәр башҡара. Былтыр ул Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы советы ултырышында ҡатнашыу өсөн Өфөгә килгәйне. Ул ваҡытта ШОС-та рәйеслек итеү эстафетаһы Рәсәйҙән тап Үзбәкстанға тапшырылды. Бөйөк дәүләт эшмәкәренең вафаты уңайынан Үзбәкстанда бөгөн өс көнлөк матәм көндәре иғлан ителде. Үҙ васыяты менән Бөйөк дәүләт эшмәкәре мосолман ғөрөф-ғәҙәттәре буйынса тыуған Сәмәрҡәнд ҡалаһында ерләнде. Матәм сараларында Дмитрий Медведев рәйеслегендә Рәсәй делегацияһы ла ҡатнашты.


Улар- изгелек өлгөһө\n22 Февраль 2020, 15:16\nАуылда минең олатайым менән өләсәйемдең ғаиләһе абруйлы ғаиләләрҙән һанала. Уларҙың бер-береһен ярты һүҙҙән аңлап, ауыр саҡтарҙа бер-береһенә терәк-таяныс булып йәшәүҙәренә 68 йыл тулды.\n«Һиңә таш менән бәрһәләр, һин аш менән бәр!» - тип әйтә һәр саҡ миңә өләсәйем. “Яҡшылыҡ эшлә лә, һыуға һал, халыҡ белер, халыҡ белмәһә – балыҡ белер,” - тип өҫтәп ҡуя олатайым. Улар икәүләп үҙҙәренең балаларын, ейән-ейәнсәрҙәрен, бүлә-бүләсәрҙәрен тик яҡшылыҡҡа, бөтә кешеләргә һәм тирә-яҡ тәбиғәткә изгелек эшләргә өндәйҙәр. Әбйәлил районының Үтәгән ауылында йәшәүсе олатайым Сабирйән һәм өләсәйем Өмөкамал Ғиниәтовтарҙың тормош юлы һоҡланырлыҡ та, ғорурланырлыҡ та, ә үҙҙәре минең өсөн юғары әхлаҡ өлгөһө,үрнәк булып тора. Улар хоҙай биргән һәр көнгә ҡыуанып йәшәй беләләр. Йөҙҙәренән күңел тыныслығы һәм йомартлылыҡ һибелә.\nОлатайым Сабирйән Ғиниәтов 1930 йылдың 9 сентябрендә Үтәгән ауылында Мостафа һәм Хөббиямал Ғиниәтовтарҙың ғаиләһендә донъяға килә. 1939 йылда ул Үтәгән башланғыс мәктәбендә уҡый башлай. Ул үҙенең отҡорлоғо, яҡшы хәтере, уҡыуға сослоғо, көр тауышы менән тиҫтерҙәренән айырылып тора. 1941 йылда ҡаты ауырыуҙан атаһы үлеп киткәс, ғаилә һәм ике бәләкәй һеңлеһе тураһында хәстәрлек 11 йәшлек кенә малайҙың иңдәренә ята. Олатайымдың әсәһе Хөббиямал, малайым атаһының нигеҙендә йәшәһен, тип, ни тиклем ауыр булмаһын, үҙенең тыуған ауылы Әбделғәзегә ҡайтып китмәй, нигеҙҙе һыуытмай донъя көтә.\nҺуғыш башлана... 1943 йылда олатайым колхозда төрлө эштәрҙә эшләй башлай. Иҫәп-хисапҡа сос малайҙы ололар ер үлсәү, иҫәпләү, яҙыу эштәренә лә йәлеп итә. Үтәгән менән Ҡаҙмаш араһын көн дә йәйәүләп йөрөй торғас, Ҡаҙмаш ете йыллыҡ мәктәбен уңышлы тамамлай, колхоз баҫыуҙарына ҡарауылсы итеп тәғәйенләнә.\n1948 йылда һуғыш емереклектәрен төҙәтеү өсөн Әбйәлилдән Амур өлкәһенең Райчиха ҡалаһына ФЗО-ға ебәрелгән 80 кеше араһында минең\nолатайым да була. Төҙөлөш бик ауыр шарттарҙа бара. Олатайым үҙенең яҡташы, Буранғол егете Мәүлит Фәсхетдинов менән дуҫлашып китә. Мәүлит үҙенең дуҫына ауылдаш һеңлеһенең адресын тоттора.\nШулай бер аҙ ваҡыт үткәс, Райчиха ҡалаһынан Боранғол ауылына Вәлиулла һәм Гөльямал Әхмәтйәновтарҙың кинйә ҡыҙы Өмөкамалға хат килеп төшә. Ике йыл буйына Боранғол һәм Райчиха ҡалаһы араһында хат бәйләнеше өҙөлмәй.\nБоранғол мәктәбенең 7-се синыфын тамамлаған өләсәйем Өмөкамалды 1950-се йылдың көҙөндә Әүжәнгә ағас ҡырҡырға ебәрәләр. Шул арала, ФЗО хеҙмәтен тултырып, олатайым Сабирйән дә тыуған ауылы Үтәгәнгә ҡайтып төшә. Оҙаҡҡа һуҙмай ике туған ағаларын эйәртеп Боранғолға кәләш әйттерергә китә. Әүжәндә ағас ҡырҡып йөрөгән өләсәйгә ауылдан, атаһынан сәләм килә:«Ҡыҙым, ҡайт! Беҙ һине кейәүгә биреп ебәрҙек». Өләсәй ауылға ҡайтҡанда ижәп уҡылған була. Ижәпте шишәмбе көндө уҡыйҙар. 1950-се йылдың 11 ноябрендә йәштәр үҙ мөнәсәбәттәрен ЗАГС ҡағыҙы менән нығыта, кәләш ҡәйнә йортона оҙатыла. Әлбиттә, 17 йәше саҡ тулған ҡыҙын кейәүгә биргән өсөн Вәлиулла Әхмәтйәнов ауыл советына саҡыртыла, ауыл советы секретарына район советы тарафынан шелтә бирелә, ә йәштәр татыу ғына йәшәп алып китә.\nӨс йыл бергә йәшәгәс, 1953 йылдың аҙағында олатай армия сафына алына, ә йәш кәләш ҡәйнәһе менән донъя көтөп ҡала. Хабаровск ҡалаһында бер йыл уҡып икенсе категориялы радиотелеграфист һөнәре алғас, олатай отделение командиры, взвод командиры ярҙамсыһы, һуңынан радиостанция етәксеһе дәрәжәһенә тиклем күтәрелә. Өлкән сержант Ғиниәтовтың рәсеме почет таҡтаһынан төшмәй. 1954 йылдың йәмле май айында тыуған ауылынан «Малайың тыуҙы!» - тигән телеграмманы алғас, уның ҡыуанысының иге-сиге булмай, иптәштәре лә уның ҡыуанысын ихлас уртаҡлаша, ә командирҙары өс көнгә уға ял бирә. Бик күп маҡтау ҡағыҙҙары, почет грамоталары менән бүләкләнгән Сабирйән өс йыл да ике ай хеҙмәт итеп, 1956 йылдың көҙөндә өйөнә ҡайтып инеүгә, уға бер мәртәбә лә күрмәгән ике йәш ярымлыҡ малайы ҡаршы йүгереп сыға һәм: «Әсәй, беҙгә урыҫ инеп килә!»- тип ҡысҡырып ебәрә.\nАрмиянан ҡайтыу менән ул Үтәгән ауылында бригадир ярҙамсыһы итеп ҡуйыла. Баймаҡ ауыл хужалығы техникумын ситтән тороп уңышлы тамамлап, ҡулына диплом ала, агроном һөнәренә эйә була.\nҺуңынан Сабирйән Ғиниәтов колхозда комсомол секретары, Амангилде ауыл советы секретары, Амангилде ауыл советы председателе, «Заветы Ильича» колхозында зона буйынса партия комитеты секретары, бригадир, агроном, иҫәпсе-бухгалтер вазифаларын да башҡара.Ҡайҙа ғына эшләһә лә, ул үҙен яуаплы эшмәкәр, ышаныслы Кеше итеп күрһәтә. Сабирйән Ғиниәтовтың тырыш хеҙмәте күп һанлы миҙалдар, почет грамоталары менән билдәләнгән. Уларҙың араһында БАССР - ҙың өлкә комитетының почет грамотаһы, «Бөйөк Ватан һуғышы осоронда фиҙакәр хеҙмәте өсөн» миҙалдары ла бар. Өс тапҡыр район советына, туғыҙ тапҡыр ауыл советына депутат итеп һайлана. Амангилде совхозы ойошторолғас, 1987 йылдан пенсияға киткәнсе кадрҙар бүлеге етәксеһе булып эшләй. 1993-1997 йылдарҙа совхозда ревизия комиссияһы ағзаһы була. Хаҡлы ялда булһа ла, Сабирйән Мостафа улы ветерандар советының рәйесе вазифаһын да башҡара.\nНыҡлы тылы, ышаныслы терәге булмаһа, олатайым Сабирйән Мостафа улы эшендә уңыштарға өлгәшә лә алмаған булыр ине, моғайын. Сөнки иртә таңдан ҡара төнгәсә ғаилә башлығы эштә йөрөгәндә, ете баланы көтөп, аяҡҡа баҫтырыу ҙа, мал-тыуар ҙа, йорт-ҡуралағы барлыҡ мәшәҡәттәр ҙә бит күберәк уның ҡатыны, өләсәйем Өмөкамалдың иңендә була. Ғаилә башлығы тәүлектең ҡайһы ваҡытында ғына ҡайтып инһә лә, ҡатынының аш-һыуы әҙер, йөҙө яҡты була (Ул саҡта йыйылыштар, партия уҡыуҙары төндә үткәрелә). Балаларын да аталарына ихтирамлы итеп тәрбиәләй ул.\nСабыр холоҡло, түҙемле, эшһөйәр өләсәйем Өмөкамал Вәлиулла ҡыҙы колхозда төрлө эштә: бесән әҙерләү, һарыҡ ҡырҡыу, сөгөлдөр үҫтереү, миндек бәйләү һымаҡ эштәрҙең береһенән дә ситтә ҡалмай. Аш-һыуға оҫта ҡатындың өйө лә ялт итеп тора. Ихата тултырып ҡош-ҡортон үҫтерә, баҡсаһында ҡыяр,\nпомидоры, картуфы ла йыл һайын уңып тора, балаҫын да һуға, кейеҙен дә баҫа, күҙ яуын алырҙай яҫтыҡ, юрғандар эшләй, матур күлдәктәр тегә. Ул бәйләгән дебет шәлдәрҙең иҫәбе-һаны ла юҡтыр. Ә шәлдәр Магнит баҙарында һәр ваҡыт үтемле була. Ауылда «еңел ҡуллы кендек инәй» булып та таныла ул.\nОлоғайған ҡәйнәһен һәм әсәһен тәрбиәләү ҙә Өмөкамал Вәлиулла ҡыҙының өлөшөнә төшә. Әйткәндәй, ул ҡәйнәһе менән 42 йыл бер өйҙә татыу ғүмер итә, әсәһе яңғыҙ ҡалғас, уны ла үҙенең эргәһенә һыйындыра.\nОлатайым менән өләсәйем балаларына яҡшы тәрбиә бирә, уларҙа хеҙмәткә һөйөү, белемгә ынтылыш тәрбиәләй. Хәҙер балаларының бөтәһе лә тормошта үҙ урынын тапҡан белемле һәм абруйлы кешеләр, барыһы ла ғаиләле.\nӘлеге көндә олатайым менән өләсәйемдең ете балаһы, ун алты ейән-ейәнсәрҙәре, ун туғыҙ бүлә-бүләсәрҙәре бар. Улар әле лә тик ултырмай, хәлдәренән килгәнсе донъя көтәләр, балаларына ярҙам итәләр, ейән-ейәнсәрҙәрен, бүлә-бүләсәрҙәрен көтөшәләр. Олатай менән өләсәйҙең өйөнән бер ваҡытта ла кеше өҙөлмәй. Ә йәй көнө балалар тауышынан ихата эсе яңғырап тора.\nМин бар яҡтан да егәрле лә, йомарт та, ныҡыш һәм сәмле лә булған ярҙамсыл, кешелекле олатайым менән өләсәйемә оҡшарға тырышам, сөнки уларҙың һәр һүҙенән, ҡарашынан яҡшылыҡ, яҡтылыҡ һәм наҙ, ә йөҙҙәренән нур һирпелә. Уларҙы бер ваҡытта ла матди байлыҡ ҡыҙыҡһындырманы, сөнки күңелдәре киң һәм изгелеккә бай уларҙың. Яратҡан олатайым менән өләсәйемә һаулыҡ, оҙон ғүмер, күңел тыныслығы теләйем!\nДәүләтшина Фәнилә, Әбйәлил районы\nАмангилде урта мәктәбенең 7 класс уҡыусыһы


Архангел районы халҡы бүләккә һыу үткәргес алды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nАрхангел районы халҡы бүләккә һыу үткәргес алды\n16:48, 7 октября 2009 Сәйәсәт\nАрхангел районы үҙәге Архангел ауылында бөгөн йәмәғәтселектең Республика көнөнә арналған тантаналы йыйылышы уҙҙы. Уның эшендә БР Президенты ҡарамағындағы дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев ҡатнашты. Бер көн элек район тормошонда үтә ҡыуаныслы ваҡиға булып үткәйне: Оҙонлар ауылында тантаналы рәүештә һыу үткәргес асылды.\nБыл ауыл райондың иң йәмле урынында урынлашҡан: тирә-яҡта бейек тауҙар, ҡуйы урман, эргәлә генә Инйәр йылғаһы. Ауылда заманса төҙөлгән мәктәп, фельдшер пункты, клуб, китапхана, балалар баҡсаһы бар, район үҙәге һәм башҡа ауылдар менән тоташтырған юлдар төҙөлгән.\nОҙонлар ауылында йәшәүсе халыҡ өсөн эсәр һыу әлегә тиклем төп мәсьәләләрҙән иҫәпләнә ине. Бөгөн иһә ул уңышлы хәл ителде.\nРайон хакимиәте башлығы Хәйҙәр Мәүликасов Оҙонлар халҡы исеменән “Водолей” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры Шакир Кучаевҡа, ул етәкселек иткән коллективҡа объектты ваҡытында һәм юғары сифатлы итеп тапшырғандары өсөн рәхмәт белдерҙе. Был йәмғиәттең иң уңған эшселәре район хакимиәтенең Хөрмәт грамоталары менән бүләкләнде.


Фанис Султангулов. Слушать песни исполнителя и скачать онлайн\n1. Төн етте, тағы төштәремдә Һине күреүемде юраным. Аҡ бoлoттар булды йoмшаҡ меңдәр, Йoндoҙҙарҙа һан булды юрғаным. Сәстәремдән үптең наҙлы айын, Төн ҡапланы һәм ҡара ҡoрғанын. Бөгөн тағы һине төштәремдә Күреүемде әле юраным. Припев: Оҙон сәсле ҡыҙыҡай күңелем менән уйнай. Минең төшөмә керә, бөтмәҫ шаяра, көлә. 2. Төштә күрҙем һине, тик үкенес, Таң нурҙары асты юрғаным. Һиңә тағы ҡал тип әйтә алманым, Хәйерлегә төшһөн юраным. Төн етте, тағы төштәремдә Һине күреүемде юраным. Аҡ бoлoттар булды йoмшаҡ меңдәр, Йoндoҙҙарҙа һан булды юрғаным. Припев: Оҙон сәсле ҡыҙыҡай күңелем менән уйнай. Минең төшөмә керә, бөтмәҫ шаяра, көлә.\nҺин күрһен тип тау башына усаҡ ҡабыҙҙым. Кил йылыға, йылҡынма, үлеп һағындым. Усаҡ һүнеү менән минең һөйөү һүнмәне, Бөгөн тағын усағымды әллә күрмәнең, Усаҡ һүнеү менән минең һөйөү һүнмәне, Тағын килмәнең. Усағымда һуңғы ҡуҙҙар ҡалһа ла һүнеп, Өмөтләнеп күҙем алмай ҡалам мин көтөп. Усаҡ һүнеү менән минең һөйөү һүнмәне, Бөгөн тағын усағымды әллә күрмәнең, Усаҡ һүнеү менән минең һөйөү һүнмәне, Тағын килмәнең. Усаҡ һүнеү менән минең һөйөү һүнмәне, Бөгөн тағын усағымды әллә күрмәнең, Усаҡ һүнеү менән минең һөйөү һүнмәне, Тағын килмәнең.


Хэллоуин байрамы - Янтышевский СДК - Дома культуры (Н-Я) - Каталог файлов - Хайбуллинский районный Дом культуры\nГлавная » Файлы » Дома культуры (Н-Я) » Янтышевский СДК» Хэллоуин байрамы\nХэллоуин боронғо кельт байрамы, электән 31-се октябрҙә үткәрелгән. Был көндән ҡыш етә тип һанағандар. Йәнтеш мәҙәниәт йортонда, 31-се октябрь көнө уҡыусылар өсөн Хэллоуин байрамы үткәрелде. Әлеге кисә беҙҙең илдә бик популяр булмаһа ла, уҡыусылар был байрамда бик ҙур теләк менән ҡатнаштылар. Кисәлә "Хэллоуин" һәм "Ендәр" командаһы үҙ-ара көс һанаштылар.\nУҡыусыларҙан баһалама ағзалары һайланылды. Ике команда бер-береһен бик күңелле итеп сәләмләп алдылар. Улар һәр уйында сәмләнеп яраштылар. Бигерәктә "Шалҡан" һәм "Йомро икмәк" әкиәтен бик ҡыҙыҡлы итеп сәхнәләштерҙеләр.\nӘ инде һүрәт эшләү буйынса ике команда ла үҙҙәрен оҫта һүрәт төшөрөүселәр икәнен күрһәтте. Байрам уйын һәм дәртле бейеүҙәр менән аралашып барҙы. Кисә аҙағында баһалама ағзалары һәр команданың балын ҡарап сыҡҡандан һуң 2-се урынды "Хэллоуиндар", ә 1-се урынды "Ендәр" командаһы яуланы. Байрамда ҡатнашҡан бөтә уҡыусылар ҙа тәмле күстәнәстәр алып ҡыуандылар. Кисә барыһынала бик оҡшаны.


«Тәҙрә уйыусы»ларға «тар ярыҡтан» ҡараш, йәки Ябай башҡорт уҙаманының уйланыуҙары. Рөстәм Нурыев - Wikisource\n«Тәҙрә уйыусы»ларға «тар ярыҡтан» ҡараш, йәки Ябай башҡорт уҙаманының уйланыуҙары. Рөстәм Нурыев\n«Тәҙрә уйыусы»ларға «тар ярыҡтан» ҡараш, йәки Ябай башҡорт уҙаманының уйланыуҙары. (Мәҡәлә)\nавтор Рөстәм Нурыев, Башҡорт Википедияһы хакимы, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, иҡтисадсы, тыуған яҡты өйрәнеүсе.\nИжад итеү ваҡыты: 2008. Нәшер ителгән: "Башҡортостан" гәзите, 5 февраль 2008 йыл, №22 (25072). Сығанаҡ: Рөстәм Нурыев яҙмалары. «Тәҙрә уйыусы»ларға «тар ярыҡтан» ҡараш, йәки Ябай башҡорт уҙаманының уйланыуҙары.\nТел ғалимы, яҙыусы Зиннур Ураҡсиндың «Ватандаш» журналында баҫылған «Тәҙрә уйыусы» исемле әҫәре күңелемдәге булған тыуған телем – башҡорт теле – тураһындағы уйланыуҙарымды яңынан ҡуҙғатып ебәрҙе. Яҙыусы әҫәрендә тәүге башҡорт алфавитын төҙөүсе, телсе-врач, күренекле дәүләт эшмәкәре Мөхәмәтхан Ҡулаевтың тормош юлын һүрәтләй. Әҫәрҙең төп ораны итеп «Халыҡҡа яҙыу тәҡдим итеү – ул бит яңылыҡҡа, яҡтылыҡҡа күҙен асыу, тәҙрә уйыу» фекере ҡулланыла.\nБашҡорт халҡының өйрәнелмәгән, күп кешегә билдәле булмаған тарих биттәре бихисап. Был йәһәттән «Тәҙрә уйыусы», әҙәби әҫәр булыуына ҡарамаҫтан, бөгөнгө һәм киләсәк быуын эҙләнеүселәре өсөн йүнәлеш биреүсе сығанаҡ булараҡ иғтибарымды йәлеп итте. Мине лә башҡорт халҡы һәм башҡорт теле тураһындағы уйланыуҙар, бала саҡта аңыбыҙға һеңдерелгән тәғлимәттәрҙең ҡайһы берҙәре ысынбарлыҡҡа тап килмәүенә шикләнеүҙәр борсой.\nXX быуат мәктәбендә Ҡарасай инҡилабы (Октябрь революцияһы) «ҡырағай» башҡорт халҡына үҙ әлифбәһен булдырырға мөмкинлек биргән, уны «наҙанлыҡтан» ҡотҡарған» тип уҡыттылар. Әммә, 1940 йылда индерелгән урыҫ һыҙмаһындағы (кирилица) әлифбәгә тиклем, латын һыҙмаһындағы (латиница) әлифбә булыуын, унан да алда Рәсәйҙең төрки телле халыҡтары, шул иҫәптән башҡорттар, ғәрәп һыҙмаһын (арабица) ҡулланыуҙары тураһында өндәшмәнеләр. Бөгөн дә бының тураһында белеүселәр һирәк, сөнки өсөнсе-дүртенсе быуын башҡорттар урыҫ һыҙмаһындағы әлифбә ҡулланып белем ала. Бер-бер артлы яңы әлифбә индереп тотош халыҡтарҙы яһалма рәүештә «наҙан» һәм «ҡырағай» яһағандар, унан һуң «наҙанлыҡтан» «ҡотҡарғандар» булып сыға түгелме? 1917 йылғы инҡилабҡа тиклем быҫтырылған сығанаҡтар менән танышҡас, шикләнеүҙәремдең урынлы булыуына төшөндөм.\nЕрле хакимиәт (земство) идаралығы 1913 йылда Өфө вилайәтендәге (губерния) мосолман белем биреү усаҡтарын махсус рәүештә өйрәнгән. Был эштең һөҙөмтәһен, идаралыҡтың мәғәриф бүлегендә эшләгән, М.Обухов «Өфө вилайәте мәктәптәре» [Мектебе Уфимской губернии, Уфа, 1915] исемле әҫәрендә тасуирлай. Вилайәт биләмәһендә 1912-1913 уҡыу йылында 1579 мосолман (башҡорт һәм татар) мәктәбе булған, унда 90936 бала белем алған. Мәктәптәрҙән башҡа, өйҙә белем биреү усаҡтары 1045 урында теркәлгән. 285 мәктәптә (1579-ҙың 18,1 проценты) тик дини белем биреү, ә ҡалған мәктәптәрҙә (81,9 проценты), дини белем менән бер рәттән, төрлө фәндәр уҡытылыуы асыҡланған. Мосолман мәктәптәре хөкүмәт йәки ерле хакимиәт ҡаҙнаһынан аҡса алмауҙарын, тик урындағы халыҡ иҫәбенә генә көн күреүҙәрен М.Обухов айырым әйтеп үтә. Шул уҡ ваҡытта, ерле хакимиәт ойошторған башланғыс мәктәптәрҙәге уҡыусылар (1915 йылдың 1 ғинуарына – 101537 кеше) иҫәбенең 68,5% – урыҫ, 14,5% – башҡорт һәм татар, 17% – башҡа милләт вәкилдәре булыуын күрһәтеп, Обухов Рәсәй хөкүмәтенең милли сәйәсәтен тәңҡитләй, вилайәт етәкселеген урындағы халыҡтың мәнфәғәттәрен яҡларға өндәй. Алдынғы ҡарашлы белгес был мәҡәләһе өсөн вилайәт хакиме (губернатор) Башилов тарафынан эҙәрлекләүҙәргә дусар була. Мәсәләнең сәйәси яғын ситкә ҡуйып, ерле хакимиәттең башланғыс (14723 бала) һәм башҡорт, татар мәктәптәрендәге (90936 бала) мосолман уҡыусыларының дөйөм һанын (105659 бала) иғтибарға алып үтәйек.\nXX быуат башында Санкт-Петербургтан килгән ғалим, сәйәхәтсе һәм яҙыусы М.Круковский ғилми эҙләнеүҙәр менән Көньяҡ Урал биләмәләрендә, башлыса тау һәм ялан башҡорттары йәшәгән ауылдарҙа, йөрөгән. Күргән-белгәндәрен, тәьҫораттарын «Көньяҡ Урал» китабында яҙып ҡалдырған. М.Круковский яҙырға һәм уҡырға белмәгән бер генә башҡортты ла осратмауын, бының сәбәбе бөтә ауылдарҙа дин әһелдәренең мөғәлимлек менән дә шөғөлләнеүҙәрендә икәнен асыҡ әйтә.\nТағы ла башҡорт яҙыусыларының, XIX быуат аҙағы – XX быуат башын сағылдырған әҫәрҙәренә иғтибар итәйек. Ниндәй генә әҫәрҙе алмайыҡ, шул иҫәптән «Тәҙрә уйыусы»ла ла бер үк күренеш: баллалар үҙ ауылдарында муллаларҙан «әлепте таяҡтан айырырға», йәки, ғилми төшөнсәләр менән әйткәндә, ғәрәп һыҙмаһын ҡулланып яҙырға һәм уҡырға өйрәнәләр.\nБыл сығанаҡтарҙағы мәғлүмәттәр халҡыбыҙҙың белемгә ҡарата алдынғы ҡарашта булыуына, яҡтылыҡҡа ынтылыуҙарына һәм был ынтылышты үҙаллы хәл итә алыуҙарына төплө дәлил булып тора. Шулай итеп, башҡорт халыҡның тарихи, мәҙәни, ғилми үҙенсәлектәргә бай, милли үҙаңы юғары кимәлдә булыуына тағы бер тапҡыр инандым һәм ғорурландым. Үҙемде борсоған бер һорауға төплө яуап тапҡан һымаҡмын.\nӘммә ни өсөн башҡорт халҡын, дөйөм алғанда төрки телле халыҡтарҙы, урыҫ һыҙмаһына (кирилицаға) күсереүҙәренә аңлайышлы һәм ҡәнәғәтләнерлек яуап таба алмайым әле. Моғайын шулай кәрәк булғандыр!? Урыҫ һыҙмаһында әлифбә индереү «оло ағайыбыҙ» туплаған ғилем үрҙәренә үрләргә, бөйөк Пушкин, Лермонтов һәм башҡа урыҫ яҙыусыларының әҫәрҙәрен еңел үҙләштерергә мөмкинлек бирҙе. Был миҙалдың бер яғы, ә икенсе яғында нимә бар икән?...\n...Яңыраҡ ҡулыма бик боронғо фоторәсем килеп юлыҡты. «Был рәсем һинең тыуған ауылыңда XX быуат башында төшөрөлгән, унда ата-бабаларың да бар. Нәҫелегеҙ уҡымышлы булған, ишан дәрәжәһендәге Сисәнбай бабайың Ҡазанда һәм Ҡәһирәлә табиплыҡҡа уҡып ҡайтҡан», – тип Марат ағай Ғафаров биргәйне. Был ваҡиғанан һуң Сисәнбай бабайымдың ҡайһы бер ҡуляҙмаларын да эҙләп таба алдым. Әммә, боронғоса яҙыу танымағас, рәсемдәгә исем-шәрифтәрҙе һәм ҡуляҙмаларҙы әлегә уҡый алмайым. Ауылда дини йолаларҙы атҡарып йөрөгән Әхәт бабайым ғәрәп һыҙмаһын өйрәтә башлағайны заманында, шулай ҙа «ишек ҡашындағы тал сыбығы» һымаҡ көслө дәлил етмәгән малай кешегә…\n… Миҙалдың икенсе яғын ипләберәк ҡараһаҡ, борондан килгән үҙ мәҙәниәтебеҙҙән, үҙ әҙәбиәтебеҙҙән айырып алғандары ярылып ята. Бөгөнгө көндә ата-бабаларыбыҙан ҡалған ҡомартҡыларҙы, көнсығыш илдәренең ғилем сығанаҡтарын өйрәнеүҙән мәхрүмбеҙ. Был мәҡәләлә Обухов, Круковскийҙы миҫалға алыубыҙ ҙа ошо мәхрүмлектән килә. Күпме бөйөк әҫәрҙәр уҡылмаған, күпме бөйөк яҙыусылыр онотолған, күпме тарих биттәре юйылған!? Хәҙер ябай ауыл малайҙарына Ҡәһирәлә уҡыу тәтемәй. Рәсәйҙәге уҡыу йорттарының ишектәре лә төрки телле халыҡтар өсөн киң итеп асылмаған. Бик ныҡ тырышҡандар ғына сират күперен үтә ала. 2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу һөҙөмтәләре был күренеште яҡты сағылдыра. Рәсәй буйынса дөйөм алғанда, 15 йәштән өлкәнерәк 1000 кеше иҫәбәнә, урыҫтарҙа 194 кеше юғары белемле, татарҙарҙа – 127, сыуаштарҙа – 100, башҡорттарҙа – 95 кеше. Нисек кенә өгөтләһәләр ҙә, «башҡорттың уҡырға теләге юҡ» тигән фекергә ышанмайым.\nЭ-эх, һеҙ, көнбатышҡа «тәҙрә уйыусы»лар һәм «тәҙрә уйҙыртыусы»лар, ни өсөн Көнсығышҡа ҡараған «тәҙрә»не томаланығыҙ икән, ике «тәҙрә»ле өй эсе тағы ла яҡтыраҡ булыр ине. Моғайын, көнсығышҡа ҡарағаны «ҡарындыҡлы тәҙрә» түгел, ә «гәлсәр быялалы ҙур бүлмә ишегелер»!? «Ишектән» сығып китерҙәр тип ҡурҡтығыҙмы? Рәсәйҙең дәүләт тамғаһындағы сәмреғош бер башы менән Көнбайышҡа, икенсеһе менән Көнсығышҡа ҡарап тора. Әммә ләкин, Көнбайышта күргәндәрен беҙҙең аңыбыҙға нығыраҡ һеңдерергә тырыша, сөнки Көнсығышҡа ҡараған күҙҙәре насар күрә.\n«Кем ғәйепле?» булыуын асыҡлауға тырышыу файҙаһыҙ. Ә бына «Нимә эшләргә?» икәнен кисектермәй хәл итергә кәрәк.\nБеренсенән, Көнбайышҡа ҡараған «тәҙрә»нән «ел өрөүен» туҡтатырға, йәғни урынлы-урынһыҙ сит телдәрҙән ингән һүҙҙәрҙе ҡулланыуҙы ҡырҡа кәметергә. Башҡортса биш һүҙлек һөйләм дә төҙөй алмайбыҙ бит. Был йәһәттән, сит телдәрҙән ингән һүҙҙәргә башҡорт ялғауҙары ҡушып һүҙлектәр, әсбәптәр баҫтырған белгестәрҙе тәңҡитләмәй түҙә алмайым. «Сит телдәрҙән ингән һүҙҙәр тәржемә ителмәй» – тигән ҡанунды оноторға ваҡыт! Халҡымды көсләп телһеҙ итәһегеҙ бит!\nИкенсенән, «өй эсендә» лә ҡайһы бер яңы тәртиптәр урынлаштырыу хилаф булмаҫ. «Беҙ правительствоның милли политикаһын ныҡ поддерживать итәбеҙ», йәки «һамауыр тиклем һөгөлдөр үҫтерәбеҙ», тип һөйләшкәндәрҙән халыҡ көлә бит. Мәктәптәрҙә һәм башҡа уҡыу йорттарында башҡорт телен, башҡорт әҙәбиәтен, башҡорт мәҙәниәтен уҡытыуҙың сифатын күтәрергә, бының өсөн фән уҡытыусыларына өҫтәмә эш хаҡы түләргә. Татарстандағы һымаҡ.\nӨсөнсөнән, Көнсығышҡа ҡараған «тәҙрә»не кире асырға. Юғары уҡыу йорттарында, мөмкин булһа мәктәптәрҙә лә, ғәрәп һыҙмаһы буйынса белгестәрҙе күпләп уҡытыуҙы ойошторорға. Боронға әлиф белгән белгестәрҙе, әле юғалмаған ҡомартҡыларҙы өйрәнеү һәм башҡаларға еткереү маҡсатынан, фәнни эҙләнеүҙәргә йәлеп итергә. Белгестәрҙе махсус дәртләндереү тәжрибәһен киң ҡулланырға.\nДүртенсенән, башҡорт зыялыларына, алда әйтелгән тәҡдимдәр үтәлер әле, тип көтөп ятмаҫҡа. Милләтебеҙ өсөн эшләнәһе эштәр, беҙҙән башҡа бер кемгә лә кәрәкмәй. Башҡорт халҡының йәшәйешкә, ғилемгә булған ҡарашын, үҙаңын артабан камилаштырыуҙы бойомға ашырырға кәрәк. Алтын Урҙа заманында беҙҙең менән күрше йәшәгән болғарҙар, хазарҙар, ғуздар тарих саңына әйләнеп юҡҡа сыҡҡан ваҡытта, башҡорттарҙың халыҡ булараҡ һаҡланып ҡалырлыҡ көслө ихтиярлы булыуын хәтерҙән сығармайыҡ.\nThe permission for use of this work has been archived in the Wikimedia OTRS system; it is available as ticket 2017103110002568 for users with an OTRS account. To confirm the permission, please contact someone with an OTRS account.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=«Тәҙрә_уйыусы»ларға_«тар_ярыҡтан»_ҡараш,_йәки_Ябай_башҡорт_уҙаманының_уйланыуҙары._Рөстәм_Нурыев&oldid=539330"


Хәбәрҙәр: Венесуэла: енәйәтселек хаттин ашҡан, ә бәҙрәф ҡағыҙы юҡ.\nВенесуэла: енәйәтселек хаттин ашҡан, ә бәҙрәф ҡағыҙы юҡ.\nВенесуэла хөкүмәте, бер ай элек президент итеп һайланған Мадуро һүҙҙәре буйынса, илдәге иң ауыр проблема- енәйәтселек менән көрәшкә ҡаршы ҡораллы көстәрҙе йәлеп итергә ҡарар иткән. 3 мең хәрби хеҙмәткәр Каракас урамдарында патруллек итәсәк. Петаре муниципаль үҙәгендә генә төрлө именлек көстәренең мең вәкиле хеҙмәт итәсәген аңлата генерал Антонио Бенавидес:\n”Бөтә көстө бергә туплап, граждандарҙы һаҡлау, Миранда штатындағы Петаре халыҡының именлеген гарантиялау өсөн, Боливар милли полицияһына хәрби полиция көстәре тапшырылды.”\nЕнәйәтселек менән көрәштә армияны йәлеп итеү барыһына ла оҡшамай. Оппозицияның фекеренсә, был проблеманы хәл итмәй, сөнки, БМО баһалауы буйынса, Венесуэланы хәүефле илдәр араһында бишенсе урынға ҡуйған был афәт менән армия түгел, ә полиция һәм юстиция органдары көрәшергә тейеш.\n2012 йылда, хөкүмәт мәғлүмәттәре буйынса, 16 мең үлтереш булған, йәғни 100 мең кешегә 55-тән ашыу. Хөкүмәттеке булмаған ойошмалар иһә 73 осраҡта 100 мең кешегә 22 мең үлтереш хаҡында белдерә.\nХөкүмәт алдындағы берҙән-бер проблема түгел был. Илдә иң кәрәкле тауарҙар етешмәй, мәҫәлән, бәҙрәф ҡағыҙы. Шаршамбы ҡағыҙҙы Каракас супермаркеттарының береһенә сығарҙылар һәм күп халыҡ шунда уҡталды.\n“Мин ике аҙна инде ҡағыҙ артынан йөрөйөм. Урамдағы армия патруле менән танышмын, улар уның бында барлығын әйтте һәм мин сират алып өлгөрҙөм,-” ти Каракаста йәшәүсе Кристина Рамос.\nХөкүмәттең фекеренсә, был- илдәге хәлде ҡаҡшатыуға йүнәтелгән кампания. Шуға күрә сауҙа министры Алехандро Флеминг шәхсән үҙе кисекмәҫтән сит ил бәҙрәф ҡағыҙын һатып алыуҙары хаҡында белдерҙе:\n“Революция, халыҡтың аҙналыҡ ихтияжын ҡәнәғәтләндереү өсөн, яҡын көндәрҙә 50 миллион төргәк бәҙрәф ҡағыҙы алырға тейеш. Ошо йоманан киләһе аҙнаның шаршамбыһына ҡәҙәр, халыҡтың аҙналыҡ ихтияжын ҡәнәғәтләндереү маҡсатында, тәүге партияны- 20 миллион төргәкте аласаҡбыҙ.”\nБынан алдағы көндәрҙә магазин кәштәләрендә он һәм иң кәрәкле аҙыҡ-түлек булманы. Президент Мадуро аҙыҡ-түлек менән тәьмин итеүсе иң ҙур компанияны махсус рәүештә дефицит тыуҙырыуҙа ғәйепләне, шунан һуң улар магазиндарҙа йәнә барлыҡҡа килде.


Өфөнөң Черниковка биҫтәһендә йәшәүсе Елена Пуляева яңғыҙы ике бала тәрбиәләй\nҠатындың яҡындары - әсәһе һәм тормош иптәше уны ауырлыҡтар алдында ике балаһы менән яҙмыш ҡосағына ташлаған. Елена Пуляеваның бәләкәй улы Матвей мәрхәмәтле кешеләр ярҙамына мохтаж.\nМатвей Пуляев йәш тә һигеҙ айлыҡ сағында йыш йүткереп, йоҡоға талған. Ваҡыт үтеү менән малайҙың мәрткә киткәнлеге асыҡлана. Һөҙөмтәлә уның аяҡтары йөрөмәй башлай. Баш мейеһенә операция үткәрә. Дүрт йәшлек Матвей даими дауаланыу курсы үткән осраҡта, хәле бер аҙ яҡшыра, ти уның әсәһе Елена Пуляева.\nЕлена Пуляева, Матвей Пуляевтың әсәһе: «Улым өс тапҡыр грипп менән сирләгәндән һуң ошо хәлгә ҡалды. Башта табиптар уны уятмаҫҡа, антибиотиктар менән дауаларға ҡушты. Әммә әсә йөрәге ниндәйҙер шомланыу һиҙҙе: ул уйынсыҡтар менән уйнамаҫ, битараф булды, тора-бара бөтөнләй ятты. Беҙгә килгән балалар табибы пневмония тигән диагноз ҡуйҙы. Мин әлбиттә, уның пневмония түгеллеген аңланым. Беҙ ашығыс ярҙам саҡырып, 17-се дауаханаға эләктек. Беҙҙе шунда уҡ реанимация бүлегенә һалдылар».\nӘсәһе магазинға сыҡҡанда, йә башҡа йомош менән киткәндә Матвей ағаһы Марк ҡарамағында. Ул ҡустыһына төрлө күнекмәләр эшләргә ярҙам итә. Ағаһы туғанының тиҙерәк аяҡҡа баҫыуын теләй.\nМарк Беляев, Матвей Пуляевтың ағаһы: «Ҡустым стена буйлап тотоноп атлап йөрөргә ярата. Мин уны йыуындырышам. Йыш ҡына тышта саф һауала йөрөтәм. Тиҙерәк терелеп үҙаллы йөрөүен теләйем».\nМатвей Пуляевты Өфөләге Тибет медицинаһы үҙәгендә дауалау өсөн 189 мең һум суммала аҡса талап ителә. Сабыйға бергәләп ярҙам итәйек! Бының өсөн һеҙ\nРӘСӘЙ ҺАҠЛЫҠ БАНКЫ ИҪӘБЕНӘ\n69 900 206 904 86 79 77 аҡса күсерә алаһығыҙ. Мәрхәмәтле булайыҡ!


Ҡайтһаң ине ел-ямғырһыҙ бала саҡҡа...\n14 Апреля , 09:07\nӘсәйҙәр көнөнә арнап, интернетта, «Ватандаш» журналының «Бәйләнештә» төркөмөндә, «Минең ҡәҙерле әсәйем» исемле конкурс үткәргәйнек. Ҡыҙғанысҡа, еңеүселәребеҙҙең береһе – Рәшиҙә Ғәйфуллина яҡты донъяла юҡ инде. Ғәзиз кешеһе хаҡында йылы тойғолар менән һуғарылған яҙманы уның ҡыҙы ебәргән. Иҫтәлекте һеҙҙең иғтибарға тәҡдим итәбеҙ.\nӘсәйебеҙ Рәшиҙә Сәлимгәрәй ҡыҙы Ғәйфуллина (Әлибаева) Ҡырмыҫҡалы районының Малай ауылында донъяға килә. Ҡыҙғанысҡа, наҙға ҡойоноп үҫеп килгән ҡыҙ бала биш йәшендә әсәйһеҙ ҡала. Бәпесләгәндә йән биргән әсәһе фанилыҡҡа күскәндән һуң атаһы күрше ауылдағы Гөлбикә исемле йәш ҡатынды алып ҡайта. Матур йәшәүҙәре оҙаҡҡа бармай – һуғыш башлана. Туғыҙ йәшендә ҡыҙ, фронтҡа киткән атаһына «похоронка» алып, тулы етем ҡала. Үгәй әсә бәпес ҡарашыу һылтауы менән кескәй Рәшиҙәне лә үҙ ауылына, әлегәсә бикле торған өйөнә, алып ҡайтып китә. Тамаҡтары – ашҡа, өҫтәре кейемгә туймай...\nБөтә йорт-ҡура эше туғыҙ йәшлек ҡыҙ елкәһенә күсә. Тора-бара мәктәпкә йөрөүҙән дә тыя үгәй әсә. Ауылда кейәүҙә булған апаһы, онотҡанда бер булһа ла, һеңлеһенең хәлен белешеп йөрөй. Бик ҡайғыра, тик үгәй әсә һеңлеһен бирмәй. Ә инде апаһының ире һуғыштан яраланып ҡайтып, мантый алмай үлеп ҡалғас, ул, төндә килеп, әсәйемде урлап алып ҡайтып китә. Ҡыҙ яңынан уҡыуын дауам итә. Уҡымай үткәргән йылдары арҡаһында уға үҙенән бәләкәй йәштәге балалар менән белем алырға тура килә. Ҙур тырышлыҡ менән тиҫтерҙәрен ҡыуып етә, яҡшы уҡый. Өлгөр ҡыҙға район үҙәгендә лә иғтибар итәләр – ете класты тамамлағас уны Ҡабаҡ ауылына үҙенән күпкә өлкән апай-ағайҙарҙы уҡытырға ебәрәләр. Әсәйем ситтән тороп Стәрлетамаҡ пединститутына уҡырға инә. Йәй көндәре апаһы менән емеш-еләк йыйып, Өфөгә килтереп һаталар, шул рәүешле өҫтәрен бөтәйтеп, хужалыҡ кәрәк-яраҡтары алалар. Тормоштары яйлап көйләнә башлай.\nБеренсе кластан бер парта артында ултырған Муса исемле егет менән дуҫлашып йөрөйҙәр, буй еткергәс, сәстәрен сәскә бәйләйҙәр. Улар бер-береһен ярты һүҙҙән аңлап йәшәне һәм алтын туйҙарынаса бәхетле ғүмер кисерҙе.\nБеҙ иһә уҡытыусы балаһы булыуҙың бик яуаплы «миссия» икәнен бәләкәй саҡтан уҡ яҡшы аңлай инек, шуға ла әсәйебеҙҙең йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәҫкә тырыштыҡ. Әлегеләй хәтеремдә: мине алдына ултыртып, арҡамдан тупылдатып һөйөп:\n– Ҡыҙым, үҙ балам насар билдәләр алып, тәртипһеҙ булһа, ниндәй йөҙ менән уҡыусыларымдың яҡшы булыуын талап итәйем?! Һәр яҡлап өлгө булырға тейешһең, сөнки һин – уҡытыусы ҡыҙы, – тине әсәйем. Ғүмерлек һабаҡ булды ул һүҙҙәр.\nМәктәп эше, йәмғиәт эше, йорт эше, ишле ғаилә... Уйлап ҡараһаң, башҡа һыймаҫтай хәл! Күҙ ҡурҡа, ҡул эшләй тиһәләр ҙә, ғәзиз кешебеҙҙең ҡурҡып торорға ваҡыты ла булмағандыр, сөнки бөтәһенә лә өлгөрөргә, бөгөнгө эште иртәгәгә ҡалдырмаҫҡа кәрәк. Ҡырҡ йыл тынғыһыҙ хеҙмәт...\nКиң донъяға оло юл башы мәктәп һуҡмағынан, мәктәп тупһаһынан, изге күңелле беренсе уҡытыусынан башлана. Һәр беребеҙ үҙебеҙҙе «мөғәллим балаһы» итеп тойоп, уның йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәҫкә тырышып йәшәһәк ине, сөнки уҡытыусыға һәр уҡыусы үҙ балаһылай яҡын һәм ҡәҙерле.\n«Ҡыҙҙар йәшәгән йорт матур булырға тейеш!»\nАуылға бер ҡайтҡанымда әсәйем үҙенең иҫке теген машинаһын миңә димләп:\n– Иҫке тимә, ҡыҙым, ал, тегене-быны еңелсә үткәреп алырға эшкинә әле ул, – тине, алмаҫымдан ҡурҡҡандай. – Хәҙер инде уның менән әйбер тегеп ултыра алмаҫмын. Күҙҙәрем дә бөткән, мохтажлығым да юҡ, ана, кәрәк әйбер магазин тулы. Ә бар ине бит заманалар. Һеҙ бәләкәй саҡта магазинда ситсанан башҡа бер әйбер ҙә булмай торғайны. Иренмәнем, бөтәгеҙгә бер төрлөнән ҡупшы итеп күлдәктәр тектем, матрас, юрған һырыным. Ә башҡа ваҡ-төйәк тегеүҙең иҫәбе-һаны булманы. Эй, һанай китһәң!.. Ауылда берҙән-бер теген машинаһы миндә булғанғамы, күрше-тирәнән дә ярҙам һорап инеүселәр күп булды. Уларға ла ҡулдан килгәнсә ярҙам итергә тырыштым.\nЭйе, әле лә хәтерҙә – эштән ҡайтып, беҙҙең тамаҡты туйҙырып, өҫ-башыбыҙҙы ҡарап, йорт-ҡура эштәрен бөтөргәс, әллә күпме дәфтәр тикшереп, иртәгәһе көнгә дәрес пландары яҙғас, теген машинаһы артына ултырыр ине әсәйебеҙ. Таңғы сәғәт дүрттән дә иртәрәк ятҡаны булманы.\n– Атайығыҙға рәхмәт, ҡатын-ҡыҙ эше тип торманы, бөтәһен дә эшләне. Нимәгә тотонһа, шул ҡулынан килде. Йортобоҙҙоң бураһын Инйәрҙән үҙе барып алып ҡайтты. Өмә әйтеп, бураны күтәреп, түбәһен ябып ултыртҡас: «Әсәһе, ҡыҙҙар йәшәгән йорт матур булырға тейеш», – тине. Биш ҡыҙы иҫәбенә мине лә ҡушып, алты ҡыҙлы атай мин, тиер ине, ихлас йылмайып. Шунан, таҡта быса торған станок һатып алып ҡайтҡас, кистәрен эшенән һуң өйөбөҙҙө ҡупшылау менән мауыҡты. Эстән нимә кисергәндер, белмәйем, әммә бер ваҡытта ла, малайым юҡ, тип көйөнгәнен ишетмәнем. Әллә шуны Хоҙай Тәғәлә баһаланы – алтынсы сабыйыбыҙҙы ир бала итеп бирҙе. Атайығыҙҙың түбәһе күккә тейҙе! Унан да нығыраҡ үҙем шатландым, сөнки, нисек кенә булмаһын, атай кешегә ир бала кәрәк инде ул. Ә был теген машинаһын Ҡарлыман магазинынан 57 һумға һатып алып ҡайттыҡ. Ул ваҡытта бик ҙур аҡса ине. Киреләнеп, ватылып ултырған сағын хәтерләмәйем. Аллаға шөкөр, бөгөн дә уңған килендәй хеҙмәт итә. Тик бер аҙ ҡартайыбыраҡ китте. Бына бит тартмаһының ағасы... Ағас та туҙғас, кеше ҡайҙан ҡартаймаһын инде... – тип көрһөнөп ҡуйғайны шул мәлдә ул.\nДонъяла иң ҡыҫҡаһы – кеше ғүмере. Әле ҡасан ғына алтыбыҙ ҙа, ҡаҙ бәпкәләре кеүек, йорт алдынан китмәй гөр килеп уйнап йөрөй инек. Атай менән әсәйҙең йәш, көслө сағы. Ул ваҡытта беҙҙең үҫеп ситкә сығып китеүебеҙҙе күҙ алдына ла килтермәгәндәрҙер. Шулай ҙа атайыбыҙҙың: «Балаларыбыҙ буй еткерер. Аллаға шөкөр, бынамын тигән аҫыл балалар үҫтерҙек. Беҙ, әбей менән бабай, төпсөк улыбыҙ менән үҙ нигеҙебеҙҙә, Хоҙай Тәғәлә ҡөҙрәте менән иҫәнлектә, һаулыҡта, шатланып йәшәрбеҙ. Ә Инйәр ҡарағайынан һалынған йортобоҙ бер нисә быуынға етер әле. Әсәһе, беләһеңме, иң бәхетле атайҙарҙың ғына биш ҡыҙы һәм төпсөгө ир бала була, ти. Бер улға торорлоҡ биш малай үҫтергәнсе, биш малайға торорлоҡ бер улың һәм биш ҡыҙың булһын ти, вәт, беҙҙеке кеүек», – тигәне хәтерҙә...\nӘсәйем ҡулына эләккән туҡыма киҫәген элекке етеҙлек менән машинаһынан үткәреп күрһәтте.\n– Әле был, ҡыҙым, күпкә етер, тик ҡарап, майлап, туҙанын һөртөп, ҡәҙерләп тот, йәме. Тик берүк иҫке, кәрәкмәҫ тип сығарып ташлай күрмә! Тыуған йортоңдоң иҫтәлеге, ҡомартҡыһы итеп һаҡла! Мин әсәйемдән – биш, атайымдан туғыҙ йәшемдә генә етем тороп ҡалдым. Ҡәҙерлеләремдән иҫтәлеккә бер нәмә лә ҡалмаған. Уларҙы инде үҙем дә йүнләп хәтерләмәйем, ғаиләбеҙҙә бер-беребеҙгә булған йылы мөнәсәбәт кенә күңелем түрендә тәрән уйылып ҡалған. Ярай, ҡыҙым, һүҙгә әүрәп, себештәремде онотоп ҡуйырмын әле...\nБер аҙҙан әсәйем мейес алдынан ебеткән икмәген алды ла:\n– Атаһы, әйҙә, ана ҡомған менән һыуҙы ла тотоп ал. Көн бик эҫе, бәләкәстәрем һыуһаған-асыҡҡандыр, – тине. Улар, бер-береһенә эйәреп, ишек алдына сығып киттеләр.\nШул мәл атайымдың әсәйемә бағышлап уҡырға яратҡан шиғыр юлдары иҫемә төштө (авторын хәтерләмәйем, бәлки, үҙенекелер ҙә):\nҺинең менән генә уртаҡлаштым\nЭс серемде, күңел сафлығын.\nҺиңә генә бирҙем йөрәгемде,\nХистәремдең иң-иң татлыһын.\nҺинең өсөн булды бар шатлығым,\nБарыһын да биреп бөттөм һиңә,\nБөтмәй ҡалды ләкин һөйөүем.\nҒүмер үтеп, үҙебеҙ өлкәнәйгән һайын әсәйебеҙгә булған һөйөү, ихтирам тағы ла арта, ғәзиз, йылы нигеҙебеҙ нығыраҡ һағындыра. Әүәлге бәхетле, бер ҡайғыһыҙ, ел-ямғырһыҙ бала саҡҡа ҡайтҡы килә...\nРәшиҙә менән Муса Ғәйфуллиндар


Ҡәҙерле дуҫтар! » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Мәҙәниәт һәм сәнғәт » Ҡәҙерле дуҫтар!\n03.04.2018 Ҡәҙерле дуҫтар!\nЕребеҙгә гөрләп яҙ килгәндә, йөрәк түрендә иң йылы хистәр бөрөләнә, уның һәр һулышы күңелде ҡанатландыра, йәшәйешкә йәм өҫтәй. Күңелегеҙҙә булған хистәрегеҙҙе яҡын кешеләрегеҙгә ваҡытында еткерергә онотмағыҙ. Был тәңгәлдә «Юлдаш» радиоһы ярҙамға килә һәм әйтеп бөтөрә алмаған хис-тойғоларығыҙҙы, изге теләктәрҙе йыр-бүләккә ҡушып, һеҙҙең ғүмер байрам табындарын йәмләргә ашыға.\n«Ҡәҙерле кешемә» музыкаль ҡотлауҙар программаһы көн һайын көндөҙгө сәғәт 2-нән 3-кә тиклем башҡорт телендә, 4-тән киске 6-ға тиклем татар телендә эфирға сыға. Ҡотлау заказдары бер ай алдан ҡабул ителә.\nӨфө халҡы һәм баш ҡала ҡунаҡтары ҡотлауҙы Телеүҙәккә килеп тапшыра ала. Хаттар бүлеге тәнәфесһеҙ эшләй.\nРайон-ҡалаларҙа, күрше өлкәләрҙә йәшәүселәр, беҙҙең реквизиттарға банк бүлексәһендә йә онлайн тәртиптә, иҫәпкә тейешле сумманы күсереп, хат менән квитанцияны электрон почтаға ебәрә ала. Хатты компьютерҙа баҫтырып, квитанция күсермәһе менән бергә ебәреү мотлаҡ. Ҡотлау биреү тәртибе һәм реквизиттар менән рәсми сайтта yuldashfm.ru адресы буйынса һәм радионың «Бәйләнештә» селтәрендәге төркөмөндә танышырға мөмкин. Заказ биреү өсөн ҡотлаған кешегеҙ тураһында тулы мәғлүмәтле хат биреү талап ителә. Яҡынығыҙҙың тыуып үҫкән, йәшәгән ере, эшләгән урыны, ғаилә хәле хаҡында тулы мәғлүмәттәр яҙыуығыҙ һорала. Шулай уҡ уның яратҡан шөғөлдәре, шәхси һыҙаттары тураһында ла яҙырға онотмағыҙ. Һеҙҙең хат нигеҙендә мөхәррирҙәр ҡотлауға йылы һүҙҙәр һәм изге теләктәр өҫтәп, тыңлаусы күңеленә еткерә. Исем-шәрифтәрҙе, ауыл-ҡасаба атамаларын баҫма хәрефтәр менән яҙып, ҡотлауҙы ниндәй көнгә, ниндәй телдә тапшырырға, элемтә өсөн телефон һандарын мотлаҡ күрһәтергә кәрәк. Эфирҙа йырҙар ҡабатланмаһын өсөн, заказ биреүсе кешегә ҡағылған төп талаптарҙың береһе – йырҙың ике вариантта булыуы. Электрон почтаның адресы: radioufa2013@yandex.ru. Әгәр ҙә ҡотлау яҙылған яҙма электрон вариантта кәрәк булһа, мотлаҡ рәүештә үҙегеҙҙең электрон адресты күрһәтегеҙ. Ҡотлау хаҡы – 700 һум, диск йә электрон яҙма менән 750 һум.


Биттәр : # « 109 110 111 112 113 114 115 116 117 » #\nМИЛЛИ МАТБУҒАТТЫ УҠЫП ТЕЛЕБЕҘҘЕ ЛӘ, ҮҘЕБЕҘҘЕ ЛӘ ҺАҠЛАЙБЫҘ\nҺуңғы йылдарҙа кешеләрҙең матбуғат баҫмаларына, китаптарға ҡыҙыҡһыныуы үтә ныҡ кәмене. Бының сәбәптәрен төрлөсә аңлаталар. Берәүҙәр мәғлүмәт сараларының күп булыуына һылтанһа, икенселәре ташҡа баҫылғанды уҡырға яратмаған быуын үҫеп килеүен сәбәп итә. Бөгөн һәр өйҙә тиерлек интернет селтәре булыуы, зәңгәр экрандарҙан күрһәтелгән каналдарҙың күплеге лә баҫмаларға ҙур конкуренция тыуҙырған сәбәптәрҙең береһелер, моғайын.\nЫсынлап та, хәҙер техник фәндәр үтә ныҡ алға китте һәм ҡыҙыҡһындырған мәғлүмәтте төрлө юлдар аша табырға була. Бының өсөн әллә күпме гәзит-журнал алдырыуҙың да, китапханаларҙа саңға күмелеп ултырыуҙың да кәрәге юҡ, өйөңдәге телевизорыңды йә иһә интернет селтәреңде тоташтырыу ҙа етә, тип уйлаусылар ҙа бар. Үкенескә күрә, бындай мәғлүмәт сараларының зыянын үлсәп ҡараған, үлсәгәндә лә, халыҡҡа еткергән кеше генә юҡ. Мәҫәлән, Көнбайыш илдәренең вәхшилеккә, аҙым һайын үлтереш, ҡан ҡойош, енси боҙоҡлоҡҡа ҡоролған фильмдары ғына ла халҡыбыҙҙың йәшәү рәүешенә үтеп инеп, уны зауығынан яҙҙыра, ғөрөф-ғәҙәттәрен, йолаһын емерә икәне тураһында һәр кем дә иҫкә аламы? Нәҡ шундай тапшырыуҙар, фильмдар балаларыбыҙҙы ла сит ҡанундарҙың мәғәнәһеҙ шау-шыуы, ҡаңғырығы аҫтында тәрбиәләргә тырыша. Ләкин күпме генә тырышһаң да, бер халыҡтың менталитетын икенсеһенекенә күсереп ултыртып булмаясаҡ. Әгәр ҙә инде бындай хәл була ҡалһа, милләттең йөҙө, асылы ғына түгел, уның исеме лә юғаласаҡ, тигән һүҙ. Бындай хаталарҙы булдырмау, милли рух, тәрбиә, үҙаң төшөнсәләрен аңлатыу бурысын үтәй ҙә инде милли телдәге баҫмаларыбыҙ, яҙыусыларыбыҙ әҫәрҙәре. Гәзиттәргә яҙылыу кампанияһы мәлендә район ауылдарына сығып, халыҡ менән осрашып торғанлыҡтан, төрлө хәлдәргә тарырға, төрлө һүҙҙәр, хатта тәнҡитләүҙәр, үпкәләүҙәр ҙә ишетергә тура килә. Берәүҙәр юҡ сәбәпте бар итеп, хатта ҡулына тотоп та ҡарамаған көйөнсә, милли матбуғатыбыҙҙы насарларға тырыша. Икенселәр ниндәйҙер дәғүәләр, тәнҡиттәр белдерә-белдерә, ғүмер буйы милли баҫмаларҙан айырылмай. Уларға ҡарайһың да, ысын уҡыусы нәҡ шулай булырға тейештер ҙә, тип уйлайһың. Үҙенең үпкәләрен, тәнҡиттәрен белдерә-белдерә уҡый икән, тимәк, ул ысынлап та гәзиттең тоғро дуҫы, яратып уҡыусыһы. Ундайҙарҙың үпкәһенә лә, тәнҡитенә лә етдиерәк ҡолаҡ һалырға тырышаһың. Нисек кенә булмаһын, әллә нисә йылдар дауамында гәзит-журналдан айырылмаған, матбуғатһыҙ бер көн дә тора алмаған тоғро дуҫтарыбыҙ етерлек булыуы ҡыуандыра. Осрашыуҙарҙа йөрөй торғас, ҡайҙа күпме гәзит алдырыуҙарын, гәзитебеҙ дуҫтарының ниндәй урамда, ҡайһы өйҙә йәшәүен дә алдан самалап белеп бөтәһең.\n"БЫЙЫЛ ҒЫНА ӨС ЕҢЕҮ ЯУЛАП МӘҘӘНИӘТКӘ АТ КЕҮЕК ХЕҘМӘТ ИТЕҮЕМДЕ РАҪЛАНЫМ…"\n- Минең менән булған хәл "Хыялдар тормошҡа аша!" тигән ҡанатлы һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөн тағы бер тапҡыр раҫланы. Гармунда алты йәшемдән уйнай башланым. Ул заманда ҡурай тартҡан кеше әллә ней юҡ та ине, ә гармун һәр малайҙың хыялы булды. Мәктәптән һуң мин Өфөгә сәнғәт училищеһына барҙым. Баҡһаң, унда гармунсылар әҙерләмәйҙәр икән, миңә ҡурай класында уҡырға тәҡдим иттеләр. Белемемде ошо йүнәлештә һуңынан Өфө сәнғәт академияһында дауам иттем. Асҡарға килгәнсе Салауат музыка училищеһында, Магнитогорскиҙа Башҡорт сәнғәт йортонда, үҙебеҙҙең Йәнгел музыка мәктәбендә ҡурай кластарында уҡыттым.


Өфө йәштәренән дингеҙ пехотаһын һайлаусылар присяга ҡабул итте\nКалинин районында хәрби-патриотик кадет үҙәге асылды. Дингеҙ байрағы һикһәндән ашыу егет һәм ҡыҙҙы берләштерә. Ике мәктәптең бишенсе синыф уҡуысылары хәрби дисциплиналарҙы һәм Ватан тарихын ентекле өйрәнеп, парашют-десант әҙерлеге үтәсәк.\nДәрестәрҙән тыш, хәрби смотрҙар һәм ялан походтарында ҡатнашасаҡ. Шафиҡовтар ғаиләһендә лә бөгөн ҙур ваҡиға. Ниһайәт, уларҙың өлкән улдары тантаналы шарттарҙа кадет сафына алынды.


Иҡтисад киләсәге кешелек капиталында - Bash.News\nИҡтисад киләсәге кешелек капиталында\nИҡтисад киләсәге кешелек капиталында https://bash.news/news/109394_itisad_kilsge_keshelek_kapitalynda\nТап хеҙмәт көсө, кеше потенциалы ныҡлы дәүләттең нигеҙе. Әммә ул яңыса алымдар, заманса ҡараш һәм үҙгәртеп ҡороуҙарҙы талап итә.\nСөнки сәләмәт, рухи йәһәттән ныҡлы йәмғиәт кенә ҡеүәтле иҡтисад төҙөү һәләтенә эйә. Бөгөн республиканың алдынғы юғары уҡыу йорттары белгестәре ошо мәсьәләгә фекер алышты. Өфөлә «Сәләмәтлек иҡтисады үҫешенең төбәк перспективаһы» тип исемләнгән беренсе бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы уҙҙы. Унда илдең төрлө төбәктәренән ғалимдар ҡатнашты.\nУлар йәмғиәт сәләмәтлеге ил үҫешенә ни тиклем йоғонто яһай, халыҡтың кәмеүе иҡтисадта ниндәй сағылыш аласаҡ тигән темаларға эҙләнеүҙәр алып барып мәсьәләне хәл итеү юлдарын барлай. Сөнки киләсәктә ставка тап кешелек капиталына ҡуйыла. Белгестәр әйтеүенсә, һуңғы арала балалар үлеме һәм инвалидтар һаны арта. Был һис шикһеҙ дәүләт иҡтисадына кире йоғонто яһай.\nБер яҡтан хеҙмәт көсө кәмеһә, икенсенән, ауырыуҙарҙы хәстәрләр өсөн өҫтәмә сығымдар талап ителә. Проблеманы хәл итеү өсөн халыҡтың дөйөм сәләмәтлегенә, балалар, үҫмерҙәр һаулығына иғтибарҙы көсәйтеү мөһим , ти ғалимдар.\nСүп ҡалдыҡ түгел, ул – сеймал


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҠАЛАЛА ЙӘШӘП АУЫЛ КЕШЕҺЕН ИХТИРАМ ИТӘЙЕК! - 2020 - Мәҡәләләр\nГәзитебеҙҙең һәр һанында тиерлек ауыл темаһы күтәрелеп тора. Матбуғат хеҙмәткәрҙәре (яҙыусы йә журналист булһынмы), башҡа авторҙар башлыса ауыл ерендә тыуып үҫкән, ауыл мәктәбендә уҡыған, булмышына ауыл тәбиғәте һеңгән, ауылдың тын алышын тойған кешеләр булғанғамылыр, ошо мәсьәләгә айырыуса ныҡ иғтибар бүленә. Шуныһы һөйөнөслө. Саф башҡортса һөйләшкән берәүҙе ҡалала осратыуың була, ул кеше мотлаҡ ауылда тыуып үҫкән булырға тейеш, тигән инаныуҙа булаһың. Таныша башлаһаң, иң башта уға "Ҡайһы райондан?" тигән һорау бирәһең…\nАуыл, ауыл кешеһе хаҡында мин дә бер аҙ үҙемдең фекерҙәрем менән бүлешеп алырға булдым. "Киске Өфө"нөң 18-се һанында Бөрйән районы Байназар ауылы ағинәйе Фәнүзә Ишбаеваның мәҡәләһен уҡып сыҡҡас, тыуған ауылым, ғөмүмән, ауыл тормошо ҡабат иҫемә төшөп китте. Төшөрлөк тә! "Аңыбыҙ асылһын ине" тип аталған ошо бәләкәй генә мәҡәләлә үҙебеҙҙең башҡорт еренең иҫ киткес ҙур тәбиғәт байлығы хаҡында, ана шул гүзәллектең ҡосағында (ауылда) йәшәүселәрҙең ни тиклем бәхетле булыуы тураһында яҙа ул. Шул уҡ ваҡытта ҡаланың таш диуарлы йорттарында ғүмер иткән, бөгөнгө көндә (пандемия сәбәпле) өйҙәренән сыға алмай бикләнеп ултырған яҡташтарыбыҙҙы ла йәлләй ағинәйебеҙ. Ошо ҡатмарлы осорҙа һәр төрлө ауырлыҡтарға баш эймәй, "тау артындағы хыял-маҡсаттарҙы ауыҙлыҡлап", ситтәге зиннәткә ҡыҙыҡмай, ҡулыбыҙҙа булған ана шул байлыҡтың ҡәҙерен белеп, файҙаланып, "атты арытмаҫ, тунды туҙҙырмаҫ" (хәлебеҙҙән генә килерҙәй) ғәмәлдәр атҡарып йәшәргә саҡыра был аҡыллы гүзәл зат. Бәләкәй генә ошо яҙмаһында халҡыбыҙҙың бер килке дауалау ысулдарын да һанап киткән. Тағы бер нәмәгә иғтибар иттем: ағинәйебеҙ - торғаны менән үҙе бер "башҡорт теле энциклопедияһы" бит! Гәзитебеҙҙең бер мөйөшөнә генә һыйған ҡыҫҡа ғына мәҡәләлә халҡыбыҙҙың ун-ун бишләгән мәҡәл-әйтемдәрен, туған телебеҙгә генә хас булған, әммә (үкенескә) лөғәтебеҙҙә һирәк ҡулланылған шундай матур һүҙбәйләнештәр һананым! Күптәрен тәүге тапҡыр ишетеүем. Уларҙың һәр береһен һөйләмдең тейешле урынына йәтеш кенә итеп ҡуя белеү ҙә кәрәк бит әле! Бына тағы ниндәй хазиналар бар икән ауылдарыбыҙҙа! Туған тел байлығының һаҡланып ҡалыуында ауыл халҡының төп роль уйнауы хаҡында электән дә уйлана инем.\nӘлеге көндә ҡалаларҙа ғүмер иткән бихисап күренекле шәхестәребеҙ ҙә республикабыҙҙың төрлө район ауылдарында тыуып үҫкән. Әллә ҡасан уҡ ауыл мөхитенән айырылыуына ҡарамаҫтан, күп кенә зыялыларыбыҙҙың ауылдарҙы һағыныуы, милләтебеҙҙең ғөрөф-ғәҙәтен, телен һаҡлап алып ҡалыу өсөн борсолоуы - маҡтаулы. Әммә ауыл, милләт, телебеҙ хаҡында күпме генә уйланып, матур-матур шиғыр һәм проза әҫәрҙәре ижад итһәк тә, шағир Әнғәм Атнабай ҡасандыр әйтмешләй, аҡылыбыҙға, тәнебеҙгә, кейемебеҙгә, атлап йөрөшөбөҙгә, һөйләшебеҙгә, ғәҙәттәребеҙгә "ҡала сире" һеңгән кешеләр беҙ. Ҡалалағы милләттәштәребеҙ араһында үҙ балаларын башҡорт рухында тәрбиәләп, тап-таҙа башҡорт телендә уҡый-яҙырға өйрәтә алыу бәхетенә ирешкәндәр ҙә күп түгел. Быныһы - үкенесле. Бәғзе ваҡыт, хистәргә бирелеп, ошо юҫыҡтараҡ һүҙ сығара башлаһаң, ҡайһы берәүҙәр еңел генә итеп: "Бәй, ауылға күсеп ҡайт һуң!.."- тип кәңәш итә. Әммә әйтеүе генә анһат. Йәш саҡта ҡала еренә килеп тамыр йәйеп, балаларың да ошонда тыуып үҫеп, ҡала мөхитендә нығынып алғас, беҙгә, әлеге Фәнүзә ханым әйтмешләй, "ҡаланың таш диуарлы йорттарында" ғүмеребеҙҙең ахырыһына ҡәҙәре йәшәргә яҙғандыр инде Аллаһ Тәғәлә. Ҡапыл да айырылып китеп тә булмай шул. Бәғзе берәүҙәр үҙҙәрен вафат булғас ҡына тыуған ауылына алып ҡайтып ерләргә васыят әйтеп ҡалдыра. Хатта бына ошо мәсьәлә лә әллә ни еңелдән түгел. Үлгәс тә үҙеңде әллә ҡайҙа ятҡан районыңа күсертеп, яҡындарыңа "бәләңде һалғың" да килмәй. Икенсенән: "Ярай, мине әле ауылдаштарым белә. Ҡаҙырҙар, ерләрҙәр. Ә минең ҡалала тыуып үҫкән балаларым барыбер ҡасандыр бында ятып ҡаласаҡ…" - тип уйлай башлайһың (бер аҙ күңелһеҙерәк темаға төшөп киттем).\nГәзиттең ошо уҡ һанында сыҡҡан Бәҙри Әхмәтовтың "Алға, Башҡортостан, ауылға!" тип аталған бик шәп мәҡәләһенә лә иғтибар иттем. Унда ла ауыл тормошона ҡарата оптимистик фекер һалынған. Уның мәҡәләһен уҡып ултырған мәлдә хатта "иртәгә үк ҡаланы ташлап" ауылға ҡайтып китерҙәй булаһың. Тик Бәҙри ағайҙың ифрат аҡыллы һүҙҙәрен ҡапылда тормошҡа ашыра алмауыбыҙ үкенесле. Юғарыла әйткәндәй, ҡала еренә тәрән тамыр ебәреп өлгөргәнбеҙ шул. Күптәребеҙ өсөн ауыл - алыҫ йондоҙ һымаҡ, ғүмерҙә лә үрелеп етә алмаҫ хыял ғына булып ҡалғандыр. Бала-сағалары ла инде һәүетемсә олоғайып бөткән ғаиләләрҙә һәр мәсьәләне күмәкләшеп хәл итмәй ҙә булмай. Хәләл ефетең бер яҡҡа, балаларың икенсе яҡҡа тарта башлаһа, әлеге Крыловтың басняһындағы аҡҡош, суртан, ҡыҫала һымаҡ, бер ҡайҙа ла ҡымшанып булмайҙыр инде ул. Әлеге мәшһүр шағирыбыҙ Әнғәм Атнабайҙың "Ышанмағыҙ" тип аталған бер шиғыры тап ошо хаҡта:\n…Тыуған ауылыбыҙҙы һағынып,\nАуыҙ һыуыбыҙҙы ағыҙып,\nКүҙ йәштәрен хатта тамыҙып,\n"Ҡайтам" тиеп йырҙар яҙабыҙ,\nГонорарын һалып алабыҙ ҙа,\nҠалабыҙҙа тороп ҡалабыҙ…\n"Бөтөнләйгә инде ҡайтам", тиһәк,\nЫшанмағыҙ беҙгә, ауылдар:\nУлдарығыҙ терелмәҫлек булып,\nҠала сире менән ауырыған...\nНиһайәт, ниндәйҙер аныҡ функция үтәп йәшәгән күп кенә милләттәштәребеҙ, ысынлап та, бында - ҡала ерендә кәрәгерәктер ҙә, сөнки күптәрҙең һөнәре, шөғөлө фәҡәт ҡала еренә генә яраҡлы…\nБына шул ҡалаларынан айырылып китә алмаған яҡташтарыма мөрәжәғәтем. Ғүмер буйы ауыл эше менән мәшғүл булып, аҙыҡ-түлек етештереп, барса ҡалаларыбыҙҙа йәшәгән миллионлаған халыҡты туйҙырып торған ауылдаштарыбыҙҙың ҡәҙерен белеп, уларҙы тәрән ихтирам итеп кенә йәшәйек инде. Туған телебеҙҙе нисек һаҡлап ҡалыуҙы ла уларҙан - ауыл кешеләренән өйрәнәйек. Ауыл еренән сығып, хөкүмәт органдарынаса үрләп етешкән яҡташтарыбыҙҙы, ғалимдарыбыҙҙы, сәйәсмән һәм иҡтисадсыларыбыҙҙы (улар ҙа байтаҡ ҡына бит!) илебеҙҙең бына ошо иң гүзәл өлкәһен - ауылдарыбыҙҙы нығыраҡ "ҡарарға" саҡырып ҡына торайыҡ.\nӘйткәндәй, "ауылға ҡайтып булмай", тигән "пессимистик" ҡараш, бәлки, минең һымаҡ оло йәштәге кешеләргә генә хастыр. Ҡыуанысҡа, журналист Бәҙри Әхмәтовтың "Алға, Башҡортостан, ауылға!" тигән әлеге саҡырыуын тормошҡа ашыра алырҙай эшлекле йәштәребеҙ ҙә күбәйҙе. Тейешле шарттар булдырғанда көстәре ташып торған йәштәребеҙ ауылдарға ҡайтып, ҙур ғына эштәр атҡара алыуы бик мөмкин. Ауыл ерендә уртаса ғына түгел, ә ысын мәғәнәһендә бай булып йәшәгәндәр хаҡында миҫалдар бар. Донъя малы менән булышып, шул уҡ ваҡытта башҡа рухи ҡиммәттәрҙе, боронғо ата-бабаларыбыҙҙың һәр төрлө гүзәл йолаларын онотмай, телен, мәҙәниәтен дә һаҡларлыҡ балалар тәрбиәләп, ғүмер итеп килгән йәш кешеләребеҙ юҡ түгел. Гөлдәр Ишҡыуатованың "Бай" тип аталған телетапшырыуҙарын ҡарап, ана шундай йәштәребеҙ өсөн һөйөнөп бөтә алмайым.\nЯҙылған: 15.05.20 | Ҡаралған: 356


Шиғыр яҙыусыға кәңәш\n21 Апрель 2020, 21:30\nЭшһеҙлектән күҙегеҙ шартларҙай булып, аптырағандан өйөгөҙҙәге берҙән-бер, уныһы ла өҫтәлдә таба ултыртып йөрөгән шиғыр китабын ҡулығыҙға алдығыҙ, ти. Шул саҡ күҙегеҙ “халҡым өсөн йән атам”, “минең туған телем”, “тыуған ауылым, һине һағындым” тигән шиғыр юлына төштө. Ҡайһылай матур шиғыр! Тос фекер! Туҡта, саҡ ҡына башыңды эшләтһәң, бындай ғына шиғырҙы һин дә әтмәләй аласаҡһың. Ысынлап та, һин кемдән кәм? Берәү ҙә, мал духтыры шағир булырға тейеш түгел, тигән закун сығармаған әле. Бары ҡара тырышлыҡ ҡына кәрәк. Хоҙайҙың ҡөҙрәте киң.Шиғырҙың икенсе, дүртенсе юлындағы бер-береһенә оҡшаш аҙаҡҡы һүҙҙәр бар бит әле, ул рифма тип атала. Шиғыр өсөн иң мөһиме шул. Бик булмаһа, бер иш һүҙҙәр эҙләп баш ҡатырмаһаң да ярай. Гелән генә нух заманынан ҡалған бер ҡалыпҡа сайыр һымаҡ йәбешеп ятырға тимәгән дә. Кем дә булһа ҡыйыулығы, башы, зиһене етеп, яңылыҡҡа юл асырға тейеш. Уныһын шиғриәтте аңламаған томаналарға новаторлыҡ, тиерһең. Ә дуҫтарың “үҙенсәлекле ижадсы” тип ҙурлар.Шунан шиғыр яҙа башланың, ти. Бының өсөн тема һайлай белеү бик кәрәк. Бөгөнгө заманда ниндәй мәсьәләләр көнүҙәк – шуны иҫеңдән сығарма! Мәҫәлән, туған тел, милләтем өсөн янам, үләм, ер һатыу, фәхишәлек тигәнерәк темалар. Унан бөтә ижад емеше лә үтә ябай, халыҡҡа аңлашылып торорға тейеш түгел. Шуға ла ни етте кеше яҙа алмай уны. Ҡатмарлы, халыҡ бик ишетмәгән һүҙҙәрҙе ҡулланырға тырышығыҙ. Мәҫәлән, асман, дастан, абдан, бинзәү, тел-лөғәт… Әгәр ҙә ундай-бындай һүҙҙәр бик башығыҙға килмәй икән, ана, магазиндарҙа һүҙлектәр бөтәһе түгел. Соҡонорға ғына йыбанма. Һеҙҙең шиғырҙы тыңлаған кеше, был бигерәк аҡыллы, беҙҙең төшкә лә инмәгән һүҙҙәрҙе ҡайҙан беләлер, тип шаҡ ҡатһын. Белгең килһә, кеше башы етмәгәнерәк һүҙҙәр – философия, тәрәнлек була.Ә-ә-ә, онотоп торам, тағы ла “әсәйемдең тыуған көнө”, “атайымдың юбилейы”, “ дуҫымдың байрамы” кеүегерәк бағышлау шиғырҙары ла хәҙер киң үҫеш ала. Ундай шиғырҙарҙы эләктерә һалып, тиҙүк йыр яҙып, бер туҡтауһыҙ радионан, телевизорҙан әйләндерәләр.Шағир халыҡ араһында йыш йөрөргә, аҡыллы, матур итеп сығыш яһарға тейеш. Телмәрегеҙ бормалы-бормалы, ғәҙәти кеше аңламаған һүҙҙәргә бай булһын. Шуның өсөн дә ул шағир! Шағир! Һүҙҙәр инженеры! Телмәр тотҡанда Софокл, Шекспир, Байрон, Бальзак һәм башҡа шундайыраҡ шәхестәрҙең исемен йыш телгә алырға онотма. Уларҙың аҡыллы һүҙҙәрен мейегеҙгә һеңдерегеҙ, хәтерегеҙҙә ҡалмай икән, яҙып алығыҙ, мөмкин ҡәҙәр ҡыҫтырып һөйләгеҙ. Халыҡ алдына сыҡҡас, тамашасыларға бер талай ҡарап алығыҙ, унан тамаҡ төбөн ҡырып, һүҙ башлағыҙ. Ҡайһы бер һүҙҙәрҙе пауза яһап, ҡабат-ҡабат әйтегеҙ.Шағир ғәҙәти әҙәмдәрҙән кейеме менән дә айырылып торорға тейеш. Шуға ла өҫ башығыҙға иғтибар итегеҙ, күлдәк-галстуктарҙың үтә сағыуын һайлағыҙ. Өфө урамынан килгәндә, ана фәлән-фәлән шағир килә, тип әллә ҡайҙан танып торһондар. Башҡалар менән берүк бутап ҡуймаһындар, тип үҙегеҙҙең имиджығыҙҙы булдырығыҙ. Тағы ла муйынығыҙға бик үҙенсәлекле генә итеп шарф урағыҙ.Шиғыр яҙыу – ҡатмарлы эш түгел ул, бүстәк кенә. Ә бына шағир булып танылыу өсөн иң тәүҙә ҡара тырышлыҡ, әрһеҙлек кәрәк булыуын онотмағыҙ. Гәзиттә баҫтырыу, китап итеп сығарыу, ай-һай, еңел эш түгел. Шуға ла “Ишектән ҡыуһалар, тәҙрәнән килеп ин” тигән әйтемде тормош девизың итеп ал. Юғиһә, шиғриәтте аңламаған ҡара йөрәкле әҙәмдәр арҡаһында һинең талантың аяҡ аҫтында тапалып ҡалыуы, исемеңде бер кем дә белмәүе көн кеүек асыҡ.Үлемһеҙ әҫәрҙәрегеҙҙе редакцияға тотоп килгәндә, ауыҙығыҙҙы күтәреп килмәгеҙ. Әҙ-мәҙ һуғырға яратҡаныраҡ абзый ултырһа, муҡсайығыҙға әсе-сөсөһөн, закускаһын тығып барырға онотмағыҙ, аҡсағыҙҙы йәлләмәгеҙ. “Бүләге үткәндең һүҙе лә үтә” тигәнде бер минутҡа ла иҫегеҙҙән сығармағыҙ.“Йөҙ һум аҡсаң булғансы, йөҙ дуҫың булһын” тигән әйтемде лә берүк иҫегеҙҙән сығарып ҡуймағыҙ. Бигерәк ижад эшендә кәрәк был. Был заманда влийәтилнәй дуҫ- ағайҙарҙың булыуы шарт. Шуға ла әҙерәк кәгергә яратҡан ағайҙар янында уралырға тырышығыҙ. Улар бахмурҙан башы емерелеп, донъянан ваз кисергә йөрөгәндә, әллә ҡайҙан “йәлп” итеп килеп сығаһығыҙ ҙа, үҙен кафеға алып керетеп, әҙәм рәүшененә индерәһегеҙ – дуҫлыҡҡа күпер һалыу өсөн шәп форсат.Э-й-й-й, ерле онотоп торам, тағы ла уңайы сыҡҡан һайын дәрәжәле шәхестәр, шағирҙар менән кәртешкәгә төшөргә онотмағыҙ. Үҙегеҙ менән фотоаппарат йөрөтһәгеҙ, тағы ла йәтешерәк булыр. Кәрәкле генә урында шарт! Юбилейығыҙ ваҡытында гәзиткә биргәндә, бик тә йәтеш буласаҡ.Әлбиттә, беҙҙең халыҡтың күңеле тарлығын беләһегеҙ. Бигерәк тә ижад кешеләре тереләй кимерергә әҙер. Әйләнгән һайын артығыҙҙан “бездарь” тип сәйнәүҙәре көн кеүек асыҡ. Әммә мирауай дуҫтарығыҙ барында, бындай ғына нәмәләр бүстәк кенә. Иң мөһиме, яҡлап һүҙ әйтерҙәй кешең булһын. Кәрәкле генә урында һеҙҙе күккә сөйөп маҡтаһа, теге әҙәм бығаса шундай ҙа талант барлығын белмәүенә үҙе ғәрләнер. Ул ваҡыттамы-ы-ы-ы! Премияларын да алырһың. Эйе, эйе, шағир кеше мотлаҡ премия алырға тейеш. Тәүҙә берәй колхоздыҡын, унан райондыҡын. Тора-бара, әлбиттә, ауыҙыңды асып йөрөмәһәң, дәүләттекен дә алып ҡуйырһың. Унан – Халыҡ шағиры исемен дә бирерҙәр…Рәхим ит шиғриәт иленә. Бында һәр кемгә урын етерелек.\nЭшһеҙлектән күҙегеҙ шартларҙай булып, аптырағандан өйөгөҙҙәге берҙән-бер, уныһы ла өҫтәлдә таба ултыртып йөрөгән шиғыр китабын ҡулығыҙға алдығыҙ, ти. Шул саҡ күҙегеҙ “халҡым өсөн йән атам”, “минең туған телем”, “тыуған ауылым, һине һағындым” тигән шиғыр юлына төштө. Ҡайһылай матур шиғыр! Тос фекер! Туҡта, саҡ ҡына башыңды эшләтһәң, бындай ғына шиғырҙы һин дә әтмәләй аласаҡһың. Ысынлап та, һин кемдән кәм? Берәү ҙә, мал духтыры шағир булырға тейеш түгел, тигән закун сығармаған әле. Бары ҡара тырышлыҡ ҡына кәрәк. Хоҙайҙың ҡөҙрәте киң.\nШиғырҙың икенсе, дүртенсе юлындағы бер-береһенә оҡшаш аҙаҡҡы һүҙҙәр бар бит әле, ул рифма тип атала. Шиғыр өсөн иң мөһиме шул. Бик булмаһа, бер иш һүҙҙәр эҙләп баш ҡатырмаһаң да ярай. Гелән генә нух заманынан ҡалған бер ҡалыпҡа сайыр һымаҡ йәбешеп ятырға тимәгән дә. Кем дә булһа ҡыйыулығы, башы, зиһене етеп, яңылыҡҡа юл асырға тейеш. Уныһын шиғриәтте аңламаған томаналарға новаторлыҡ, тиерһең. Ә дуҫтарың “үҙенсәлекле ижадсы” тип ҙурлар.\nШунан шиғыр яҙа башланың, ти. Бының өсөн тема һайлай белеү бик кәрәк. Бөгөнгө заманда ниндәй мәсьәләләр көнүҙәк – шуны иҫеңдән сығарма! Мәҫәлән, туған тел, милләтем өсөн янам, үләм, ер һатыу, фәхишәлек тигәнерәк темалар. Унан бөтә ижад емеше лә үтә ябай, халыҡҡа аңлашылып торорға тейеш түгел. Шуға ла ни етте кеше яҙа алмай уны. Ҡатмарлы, халыҡ бик ишетмәгән һүҙҙәрҙе ҡулланырға тырышығыҙ. Мәҫәлән, асман, дастан, абдан, бинзәү, тел-лөғәт… Әгәр ҙә ундай-бындай һүҙҙәр бик башығыҙға килмәй икән, ана, магазиндарҙа һүҙлектәр бөтәһе түгел. Соҡонорға ғына йыбанма. Һеҙҙең шиғырҙы тыңлаған кеше, был бигерәк аҡыллы, беҙҙең төшкә лә инмәгән һүҙҙәрҙе ҡайҙан беләлер, тип шаҡ ҡатһын. Белгең килһә, кеше башы етмәгәнерәк һүҙҙәр – философия, тәрәнлек була.\nӘ-ә-ә, онотоп торам, тағы ла “әсәйемдең тыуған көнө”, “атайымдың юбилейы”, “ дуҫымдың байрамы” кеүегерәк бағышлау шиғырҙары ла хәҙер киң үҫеш ала. Ундай шиғырҙарҙы эләктерә һалып, тиҙүк йыр яҙып, бер туҡтауһыҙ радионан, телевизорҙан әйләндерәләр.\nШағир халыҡ араһында йыш йөрөргә, аҡыллы, матур итеп сығыш яһарға тейеш. Телмәрегеҙ бормалы-бормалы, ғәҙәти кеше аңламаған һүҙҙәргә бай булһын. Шуның өсөн дә ул шағир! Шағир! Һүҙҙәр инженеры! Телмәр тотҡанда Софокл, Шекспир, Байрон, Бальзак һәм башҡа шундайыраҡ шәхестәрҙең исемен йыш телгә алырға онотма. Уларҙың аҡыллы һүҙҙәрен мейегеҙгә һеңдерегеҙ, хәтерегеҙҙә ҡалмай икән, яҙып алығыҙ, мөмкин ҡәҙәр ҡыҫтырып һөйләгеҙ. Халыҡ алдына сыҡҡас, тамашасыларға бер талай ҡарап алығыҙ, унан тамаҡ төбөн ҡырып, һүҙ башлағыҙ. Ҡайһы бер һүҙҙәрҙе пауза яһап, ҡабат-ҡабат әйтегеҙ.\nШағир ғәҙәти әҙәмдәрҙән кейеме менән дә айырылып торорға тейеш. Шуға ла өҫ башығыҙға иғтибар итегеҙ, күлдәк-галстуктарҙың үтә сағыуын һайлағыҙ. Өфө урамынан килгәндә, ана фәлән-фәлән шағир килә, тип әллә ҡайҙан танып торһондар. Башҡалар менән берүк бутап ҡуймаһындар, тип үҙегеҙҙең имиджығыҙҙы булдырығыҙ. Тағы ла муйынығыҙға бик үҙенсәлекле генә итеп шарф урағыҙ.\nШиғыр яҙыу – ҡатмарлы эш түгел ул, бүстәк кенә. Ә бына шағир булып танылыу өсөн иң тәүҙә ҡара тырышлыҡ, әрһеҙлек кәрәк булыуын онотмағыҙ. Гәзиттә баҫтырыу, китап итеп сығарыу, ай-һай, еңел эш түгел. Шуға ла “Ишектән ҡыуһалар, тәҙрәнән килеп ин” тигән әйтемде тормош девизың итеп ал. Юғиһә, шиғриәтте аңламаған ҡара йөрәкле әҙәмдәр арҡаһында һинең талантың аяҡ аҫтында тапалып ҡалыуы, исемеңде бер кем дә белмәүе көн кеүек асыҡ.\nҮлемһеҙ әҫәрҙәрегеҙҙе редакцияға тотоп килгәндә, ауыҙығыҙҙы күтәреп килмәгеҙ. Әҙ-мәҙ һуғырға яратҡаныраҡ абзый ултырһа, муҡсайығыҙға әсе-сөсөһөн, закускаһын тығып барырға онотмағыҙ, аҡсағыҙҙы йәлләмәгеҙ. “Бүләге үткәндең һүҙе лә үтә” тигәнде бер минутҡа ла иҫегеҙҙән сығармағыҙ.\n“Йөҙ һум аҡсаң булғансы, йөҙ дуҫың булһын” тигән әйтемде лә берүк иҫегеҙҙән сығарып ҡуймағыҙ. Бигерәк ижад эшендә кәрәк был. Был заманда влийәтилнәй дуҫ- ағайҙарҙың булыуы шарт. Шуға ла әҙерәк кәгергә яратҡан ағайҙар янында уралырға тырышығыҙ. Улар бахмурҙан башы емерелеп, донъянан ваз кисергә йөрөгәндә, әллә ҡайҙан “йәлп” итеп килеп сығаһығыҙ ҙа, үҙен кафеға алып керетеп, әҙәм рәүшененә индерәһегеҙ – дуҫлыҡҡа күпер һалыу өсөн шәп форсат.\nЭ-й-й-й, ерле онотоп торам, тағы ла уңайы сыҡҡан һайын дәрәжәле шәхестәр, шағирҙар менән кәртешкәгә төшөргә онотмағыҙ. Үҙегеҙ менән фотоаппарат йөрөтһәгеҙ, тағы ла йәтешерәк булыр. Кәрәкле генә урында шарт! Юбилейығыҙ ваҡытында гәзиткә биргәндә, бик тә йәтеш буласаҡ.\nӘлбиттә, беҙҙең халыҡтың күңеле тарлығын беләһегеҙ. Бигерәк тә ижад кешеләре тереләй кимерергә әҙер. Әйләнгән һайын артығыҙҙан “бездарь” тип сәйнәүҙәре көн кеүек асыҡ. Әммә мирауай дуҫтарығыҙ барында, бындай ғына нәмәләр бүстәк кенә. Иң мөһиме, яҡлап һүҙ әйтерҙәй кешең булһын. Кәрәкле генә урында һеҙҙе күккә сөйөп маҡтаһа, теге әҙәм бығаса шундай ҙа талант барлығын белмәүенә үҙе ғәрләнер. Ул ваҡыттамы-ы-ы-ы! Премияларын да алырһың. Эйе, эйе, шағир кеше мотлаҡ премия алырға тейеш. Тәүҙә берәй колхоздыҡын, унан райондыҡын. Тора-бара, әлбиттә, ауыҙыңды асып йөрөмәһәң, дәүләттекен дә алып ҡуйырһың. Унан – Халыҡ шағиры исемен дә бирерҙәр…\nРәхим ит шиғриәт иленә. Бында һәр кемгә урын етерелек.


Йәнегеҙҙе көйҙөргән нәмәләр файҙаға ғына\n21 Ғинуар , 13:45\nӘйберегеҙҙе онотоп кире өйгә инергә тура килһә үртәләнмәгеҙ, Аллаһы Тәғәлә ошо ваҡытта һеҙҙең шулай тотҡарланыуығыҙҙы теләй.\nЙәнегеҙҙе юҡ-барға үртәләмәгеҙ, мәҫәлән юлда машиналар тығынында торғанда, берәй ергә өлгөрмәгәндә, әйберегеҙҙе онотоп кире өйгә инергә тура килгәндә. Был йәнгә тейһә лә, ваҡ нәмәләр. Тимәк, Аллаһы Тәғәлә ошо ваҡытта һеҙҙең шулай тотҡарланыуығыҙҙы теләй.\nИкенсе мәртәбә иртән билдәләнгән ваҡытта тора алмаһағыҙ, балаларығыҙ балалар баҡсаһына барғанда әкрен кейенә, автомобилегеҙҙең асҡысын таба алмай ҡаңғыраһығыҙ икән, көйәләнмәгеҙ, ваҡытты кисектереп, Хоҙай һеҙҙе шулай һаҡлай. Барыһы ла Раббыбыҙ ҡулында.\n«Бәлки, йәнегеҙҙе көйҙөргән нәмәләр файҙаға ғыналыр. Үҙегеҙгә зыян килтергән нәмәне яратыуығыҙ ҙа ихтимал. Аллаһы Тәғәлә белә, ә һеҙ белмәйһегеҙ” (хәҙистән).