Башҡортостан ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙамға 442 миллион һум бүлә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙамға 442 миллион һум бүлә\n9:07, 16 июня 2011 Иҡтисад\nБашҡортостандың ауыл хужалығы етештереүселәренә мал аҙығы әҙерләү, дизель яғыулығы һатып алыу һәм техника һатып алыуға сығымдарҙың бер өлөшөн компенсациялауға дәүләт ярҙамы күрһәтеләсәк.\nБР Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов ҡул ҡуйған Хөкүмәт бойороҡтары менән 442 миллион һумлыҡ дөйөм ярҙам күләме билдәләнде – был 2011 йылда агросәнәғәт комплексына дөйөм дәүләт ярҙамы күләменең өстән бер өлөшөн тәшкил итә тиерлек.\nМал аҙығы әҙерләүгә субсидиялар биреү аҙыҡтың үҙҡиммәтен 15-20 процентҡа кәметеү мөмкинлеген бирәсәк. Бер яҡтан, ул ауыл хужалығы етештереүселәренең финанс хәлен тотороҡландырыуға булышлыҡ итәсәк, икенсе яҡтан, малсылыҡ продукцияһы үҙҡиммәтенең ҡырҡа артыуына юл ҡуймау мөмкинлеген бирәсәк.\nМәҫәлән, былтыр мал аҙығының ҡиммәтләнеүе һөҙөмтәһендә 1 килограмм ит хаҡы 150 – 300 һумға, ә һөт 8 һумдан 16 – 18 һумға (айырым райондарҙа – 20 һумға) тиклем артты. Көндәрҙең ғәҙәттән тыш эҫе тороуы һөҙөмтәһендә 500 – 900 километр арауыҡҡа 1 тонна һутлы һәм тупаҫ мал аҙығын ташыу 3 – 5 мең һум тәшкил иткән.\nБашҡортостан Хөкүмәте мал аҙығы йыйыуҙы ваҡытында тормошҡа ашырыу өсөн бер үк ваҡытта дизель яғыулығын һатып алыуҙы ла субсидиялаясаҡ. Дәүләт ярҙамы бүлеү агротехник сроктарҙы үтәү, мал аҙығы сифатын яҡшыртыу һәм уның үҙҡиммәтен түбәнәйтеү мөмкинлеген бирәсәк. Шул уҡ ваҡытта заем средстволарын йәлеп итеү кәмейәсәк һәм уңышты һаҡлап ҡалыу тәьмин ителәсәк.\nШулай уҡ Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән «Һөт малсылығын үҫтереү» айырым маҡсатлы тармаҡ программаһын финанслау билдәләнде. Субсидиялар биреү ике этапта тормошҡа ашырыласаҡ. Һөҙөмтәлә һөткә миҙгелгә бәйле хаҡтың кәмеүен компенсациялау 1 литр һатылған һөткә 2 һум тәшкил итәсәк.\nБынан тыш, Башҡортостан Хөкүмәте тарафынан ауыл хужалығы техникаһы һатып алыуға сығымдарҙың бер өлөшө ҡаплана. Башлыса комбайндар алмаштырыуға мохтаж – былтыр ураҡта эшләгән бер комбайнға уртаса баҫым 752 гектар тәшкил итһә, быйыл 810 гектар булыуы көтөлә, айырым райондарҙа был күрһәткестең 1200 гектарға етеүе ихтимал, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.\nТеги: ауыл хужалығы, БР Хөкүмәте бойороғо


Йәшлеккә әйләнеп ҡайттыҡ » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт » Йәшлеккә әйләнеп ҡайттыҡ\nЙәшлеккә әйләнеп ҡайттыҡ 09.01.2018 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nКүптән түгел “Ҡорос” халыҡ театры Т. Миңнуллиндың “Тиле йәшлек” спектаклен ҡуйҙы. М. Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның тамаша залында алма төшөрлөк тә урын юҡ ине, ике сәғәт буйы баҫып ҡарарға әҙер булғандар ҙа табылды. Сәхнә әҫәрен тамашасылар шул тиклем йылы ҡабул итте. Фестивалгә килгән ҡаҙаҡ, алтай, яҡут, үзбәк, сыуаш, ҡырғыҙҙарҙың спектаклде аңлап, ҡыуанып ҡарауы, профессиональ актерҙар тип уйлауы – үҙе мәртәбә.\nТамашаны абруйлы ҡунаҡтар — Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ришат Сәғитов, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Венер Камалов һәм М. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрынан, М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт драма театрынан башҡа актерҙар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, журналистарҙың килеп ҡарауы йәштәргә дәрт өҫтәне.\nСпектаклдән һуң тамашасыларҙың коллективҡа рәхмәт һүҙҙәре тураһында айырым әйтергә кәрәктер. Нисек кенә булмаһын, һәр кем үҙенең йәшлеген бер ваҡытта ла онотмай, ул бөтәбеҙ өсөн дә ҡәҙерле. Беренсе саф хистәр, мөхәббәт тойғоһо, эскерһеҙ, сағыу йәшлек – барыһы ла бар “Тиле йәшлек” спектаклендә. “Беҙҙе йәшлегебеҙгә ҡайтарғанығыҙға, көлдөрөп тә, илатып та алғанығыҙға ҙур рәхмәт!” – тине уҡытыусылар, тамашаға килгән ағай-апайҙар. Бына шулай шатлыҡ өләшкән, йәшлеккә ҡайтарған шәп спектакль килеп сыҡты!\nРежиссер — театрҙың етәксеһе, М. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актеры, йырсы Илнур Лоҡманов менән Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, композитор Ришат Сәғитовтың хеҙмәте лә оло баһаға лайыҡ.\nАвтор: В. СИТДИҠОВА.


Өфө кремдары йәшәртә » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Йәмғиәт » Өфө кремдары йәшәртә\nӨфө кремдары йәшәртә 31.01.2012 // Йәмғиәт\nӘлегә донъяла тиңе булмаған косметикаға егерме йыллыҡ хеҙмәт, тырышлыҡ һалына. Тиренең ҡартайыу процестары һәм уны йәшәртеү ысулдары менән ҡыҙыҡһынған Александр Николаевичҡа Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Биохимия һәм генетика институтындағы ошо юҫыҡта эшләүсе лабораторияны ышанып тапшыралар. 1991 йылда тикшеренеүҙәрҙе финанслау туҡтатыла. Ғалимдар ҡаҙаныштарын косметика етештереүсе фабрикаларға тәҡдим итеп ҡарай, әммә ҡыҙыҡһыныу белдереүселәр табылмағас, был эшкә үҙҙәре тотона. Шулай итеп, 1991 йылда А. Земницкий етәкселегендәге “Жеспар-Биос” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте барлыҡҡа килә.\nЭштәренә мөкиббән белгестәр шарттарҙың һәм аҡсаның юҡлығына зарланмай, тикшеренеүҙәрен дауам итә. Тәүге кремдарҙы нисек итеп аш сүмесе менән бутай-бутай кәстрүлдә әҙерләүҙәрен хәҙер көлөп иҫкә алалар. Продукцияны камиллаштырыу, сертификаттар юллау, етештереүҙе яйға һалыу буйынса сығымдарҙы ҡаплар өсөн Александр Николаевич Өфөлә ресторан һәм кейем-һалым магазины аса. Ниһайәт, 1995 йылда Земницкий беренсе косметика линияһын – “Плазан”ды сығара. Атаманың бер өлөшө продукцияның плацента (бала ятҡыһы) нигеҙендә яһалыуын аңлатһа, икенсеһе – авторҙың исем-шәрифенең баш хәрефтәре. Косметикаға медицина күҙлегенән ҡарау юғары сифатлы кремдар етештереүгә булышлыҡ итә. Бөгөн “Плазан”ды профессиональ косметологияла киң ҡулланалар, Рәсәй һәм сит ил ҡатын-ҡыҙҙары араһында һатып алыусылар артҡандан-арта. Уны Дженнифер Лопес, Кайли Миноуг, Наоми Кемпбелл, Клара Новикова, Лайма Вайкуле кеүек билдәле ”йондоҙҙар” үҙ итеп өлгөргән. 60 төрлө крем һәм шампундән торған косметика линияһын Германияның Мюнхен ҡалаһында ла етештерәләр.\n“Плазан”дың уңышы А. Земницкийҙы нанокосметика буйынса эшләүгә илһамландыра. “Жеспар-Биос” йәмғиәтенең ғилми-тикшеренеү үҙәгендә тәбиғи компоненттарҙан кәрлә киҫәксәләр алыуға өлгәшәләр. Нанокосметиканы етештереү һәм донъя баҙарына сығарыу маҡсатында “НаноДерм-профи” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте булдырыла.\nNanoDerm (НаноДерм) косметикаһындағы кәрлә комплекстар сәс бөртөгөнөң диаметрынан 10 мең тапҡырға бәләкәй һәм тиренең иң төпкөл ҡатламдарына барып етергә, хатта күҙәнәктәргә үтеп инергә һәләтле. Улар күҙәнәктәрҙе ябай кремға ҡарағанда ун тапҡырға күберәк байыта, тимәк, файҙалы матдәләр ҙә аҙыраҡ ҡулланыла. Шуның иҫәбенә нанокосметиканың хаҡы бер ни тиклем арзаная. Сит илдең затлы кремдары 3 000 һумдан кәм булмаһа, беҙҙекеләрҙең хаҡы 1 200 һумдан да артмай.\n– Сит ил косметикаһында силикон бар. Был матдә организмды зарарлай. Ә беҙҙең продукция шәкәргә нигеҙләнгән. Тәбиғи матдәләр һаулыҡҡа зыян килтермәй, – ти Александр Николаевич.\nӨфөлә барлыҡҡа килгән “матурлыҡ майҙары”ның тылсымы уларҙы һынау осоронда уҡ күптәрҙе таң ҡалдырған. Мәҫәлән, ҡатын-ҡыҙҙар ай ярым эсендә биш-ун йылға йәшерәк күренә башлаған. Голландияның пеләш ир-егеттәре NanoDerm шампундәренән ифрат ҡәнәғәт – уларҙың сәсе ҡуйы булып үҫкән. Пластик операциянан һуң профессиональ линия кремдарын ҡулланыу яраларҙы биш-ете көндә, йәғни ике тапҡыр тиҙерәк уңалтҡан.\n– Беҙҙең технология донъяға билдәле косметика компанияларыныҡынан алты-һигеҙ йылға алда бара. Сит ил баҙарын яулар өсөн етештереүҙе оҙаҡҡа һуҙырға ярамай, – тине доктор Земницкий Башҡортостан Республикаһының Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығында уҙған кәңәшмәлә.\n2010 йылда компания Рәсәй венчур фондына һәм РОСНАНО-ға ғариза тапшырған, былтыр майҙа тәүгеһенән инвестиция килгән, өс айҙан продукция һатыуға сығарылған. Әле NanoDerm косметикаһын Мәскәүҙең байтаҡ дарыуханаһында табырға мөмкин. Америка Ҡушма Штаттарынан Интернет аша заказдар арта. Башҡортостанда үҙебеҙҙең ҡулланыусылар әллә ни күп түгел икән.\n– Беренсенән, беҙ рекламаға аҡса сарыф итергә теләмәнек, сөнки был тауарҙың хаҡын да күтәрәсәк. Икенсенән, халыҡтың нанокосметикаға икеләнеп ҡарауы ҡатмарлылыҡ тыуҙыра. Һәр дәүерҙә яңылыҡ ауыр ҡабул ителә, әммә уны бер нисек тә кисектереп булмай. Яҡташтарыбыҙ ҙа шуны аңлаһын, нанотехнологияға йөҙ менән боролһон ине, – тип аңлатты Александр Николаевич сауҙа өлкәһендәге мәсьәләне.\nЯҡын арала ”РОСНАНО” корпорацияһынан инвестициялар килеүе көтөлә. Йәнә республика етәкселегенән дә ярҙам булғанда, йыл аҙағында етештереүҙе киңәйтеү күҙаллана. Доктор Земницкий әйтеүенсә, юғары хеҙмәт хаҡы ҡаралған 1,5 меңдән ашыу эш урынының барлыҡҡа килеүе һәм Өфөнөң Рәсәйҙең косметика үҙәгенә әүерелеүе ихтимал. Әлегә баш ҡалалағы етештереү үҙәгендә иллеләгән кеше эшләй.\n– Киләсәктә башҡорт косметикаһының башҡорт балы кеүек тотош донъяға танылыуын теләйем, – ти Александр Земницкий.


Өфө урамдарында йәнә битлек режимы тураһында иҫкәрткән махсус автомобилдәр йөрөй // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:41, 18 июня 2021 Йәмғиәт\nӨфө урамдарында йәнә Граждандарҙы яҡлау идаралығының ҡала халҡын битлек режимын үтәү кәрәклеге тураһында иҫкәрткән махсус автомобилдәр күренде. Кисә машиналар Киров районында йөрөнө, тип хәбәр ителә баш ҡала мэрияһы сайтында.\nМахсус транспорт, былтырғы кеүек, райондың барлыҡ урамдарында, шулай уҡ алыҫтағы биләмәләрҙә йөрөп сыға.\nМуниципалитетта өфөләрҙе йәмәғәт урындарында битлек кейергә һәм шәхси гигиена ҡағиҙәләрен үтәргә саҡыралар.\nАлдан хәбәр ителгәнсә, 18 июндә республика властары мәҙәниәт, спорт, дөйөм туҡланыу учреждениеларында һәм йәмәғәт транспортында йөрөүҙең яңы ҡағиҙәләрен ентекләп яҙырға вәғәҙә бирҙе. 21 июндән Башҡортостанда йәмәғәт транспортында һәм халыҡ күп йөрөгән урындарҙа битлек режимын үтәүгә контроль көсәйтелә. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, республикала ҡағиҙә боҙғандарға штраф янай.


DataLife Engine > Версия для печати > Зыялылар майҙаны. Эшлеклелек биҙәй йәштәрҙе лә\nГлавная > В Башкортостане > Зыялылар майҙаны. Эшлеклелек биҙәй йәштәрҙе лә\n21-01-2016, 12:45. Разместил: 147258951\nАзат БАҘРАНОВ, “Мәскәү һәм Санкт-Петербург студенттары һәм аспиранттары ассоциацияһы” ойошмаһы етәксеһе:\n- IV Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайын үткәреүгә әҙерлек мәлендә беҙ ҡайһы бер шәхестәр, йыйынды ойоштороу кимәле тураһында интернет селтәрендә бик күп негатив мәғлүмәттәр уҡыныҡ. Ҡайһы бер йәштәр, был йыйында беҙҙе ҡатнаштырмайҙар, тип тауыш күтәрҙе, үпкәләрен белдерҙе. Ҡатнаштырмайҙар икән, йәштәр өсөн башҡа төрлө йыйындар ҙа етерлек тә баһа. Төрлө форумдарҙа, стажировкаларҙа, фекер алышыу һәм тәжрибә уртаҡлашыу өсөн ойошторолған сараларҙа ҡатнашырға була. “Таврида” бөтә Рәсәй йәштәр форумы, “Территория смыслов на Клязьме”, “Селигер” кеүек йәштәр йыйындары бихисап һәм уларға үҙаллы ғариза яҙып та, республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы аша ла барырға мөмкин. Йәш кеше өсөн бындай саралар Ҡоролтай йыйындарында ҡатнашыуға ҡарағанда файҙалыраҡ та әле.\nБының менән мин һис кенә лә Бөтөн донъя башҡортттары ҡоролтайының әһәмиәтен кәметергә теләмәйем, уның да бик файҙалы һәм фәһемле, милләттәштәр өсөн кәрәкле булыуын таныйым. Ләкин йәштәргә шәхес булараҡ үҫергә, замандан артта ҡалмаҫ һәм үҙ ниәттәрен тормошҡа ашырыу өсөн конкурентлы мөхиттә эшләргә кәрәк. Үҙ-ара ғына ярышырға түгел, бүтән милләт йәштәре менән аралашыу һәм фәһем алыу бик мөһим. Хатта, беҙҙең йәштәребеҙҙә эшлеклелек сифаттары үҫешмәгән, тип тә әйтергә мөмкин. Сөнки сәғәт ун икелә осрашырға һөйләшеп, сәғәт икегә тиклем көттөрөп ҡуйыу, йәки нимәлер эшләп бирергә вәғәҙә итеп тә, һүҙендә тормау миҫалдары менән йыш осрашырға тура килә.\nӘлеге көндә Санкт-Петербург һәм Мәскәү ҡалаларында уҡыған башҡорт йәштәре алдына эшлеклелек сифаттары тәрбиәләүҙе маҡсат итеп ҡуйғанбыҙ. Улар төрлө форумдарҙа ҡатнашып, белемдәрен камиллаштырырға тырышып йөрөй. Йәштәр өсөн уҡыу, һәр яҡлап белемен камиллаштырыу, сит телдәрҙе өйрәнеү һәм тәжрибә туплауҙан да яҡшы нәмә юҡ. Был һәр кемдең ҡулынан килә торған эш, бары тик ултырған ереңдән тороп, ҡуҙғалып китергә генә кәрәк. Шуға күрә, ҡайһы бер студенттарҙы, тегендә бар, бында ҡатнаш, тип, мәжбүри рәүештә эшләтергә лә тура килә. Һуңынан ул үҙе әүҙемләшеп китә, төрлө сараларҙа ҙур теләк менән ҡатнаша, һәр нәмәне ваҡытында үтәргә тырыша башлай. Күҙ ҡурҡа, ҡул эшләй, тигәндәй, мөмкин булмаҫтай күренгән эште лә башлап ебәреү генә фарыз. Шуға күрә, йәштәргә киләсәккә үҫеш юлын күҙҙалларға ярҙам иткән йыйындарҙан тыш, реаль эштәр талап иткән сараларҙа ҡатнашыу ҙа мөһим. Мәктәпте тамамлап, юғары уҡыу йортонда уҡып сығып ҡына туҡтап ҡалмаҫҡа, ә ғүмер буйы уҡырға, үҙең өсөн яңы асыштар яһарға һәм ғәмәлдә шуны ҡулланырға тейеш беҙҙең йәштәр. Сөнки милләттең киләсәге йыйындарҙа түгел, ә һәр кешенең көндәлек хеҙмәте, атҡарған эше аша хәл ителә.\nКамила ҒӘЛИЕВА яҙып алды.\n(“Киске Өфө” гәзитенән).


Һөнәрле ҡулында ҡот уйнай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » Һөнәрле ҡулында ҡот уйнай\nҮҙ көстәре менән ике ҡатлы ҙур йорт һалып, уңайлы шарттарҙа алты бала тәрбиәләгән, дини ҡанундарҙы үтәп йәшәгән Ләйсән менән Данис Суфияновтар – Солтанбәк ауылының ғорурлығы.\nСеберҙә эшләп, ғаиләһен етеш тормошта йәшәткән ғаилә башлығының уңғанлығына, булдыҡлылығына халыҡ таң ҡала. Силәгенә күрә ҡапҡасы тигәндәй, Ләйсән дә бик тырыш, аш-һыуға оҫта. Бәлеш, ҡоймаҡтары ла, торттары ла зерә уңа уның. Күптән түгел торттарҙы заказ буйынса ла бешерә башлаған.\nСуфияновтарҙың йорто бер-бер артлы тыуған балаларҙың шат тауыштарынан гөрләп тора. Динислам, Гүзәл, Ильяс һәм Әминә күмәкләп уйын менән мәшғүл, ә өлкән апайҙары әсәләре янында. Бөгөн өсәүләп торт бешерәсәк улар! Бындай саҡта үҙҙәре шундай етди, ә аш-һыу бүлмәһе серле тойола. Бәләкәйҙәргә юҡ-бар өсөн борсоп, ҡамасаулап йөрөү тыйылған.\n— Аш-һыуға “бисмилләһ”те әйтеп, тыныс күңел менән тотонорға кәрәк. Шунда ғына ризығың уңа, тәмле, бәрәкәтле була, – ти хужабикә. – Ҡыҙҙарым Айһылыу менән Лилиә – уң ҡулым. “Һә” тигәнсе һауыт-һабаны йыуып ҡуялар, ҡамырҙы туҡып бирәләр, сәскәләр төшөрәләр. Кешеләр эшемде оҡшата, әленән-әле заказдар булып тора. Берәүҙәргә — юбилейға, икенселәргә — аят ашына, өсөнсөләргә никахҡа һ.б. кәрәк. Һәр торт бер көн алдан кис бешерелә. Татлы ризыҡты өҫтәлгә еткергәнсе байтаҡ көс түгергә, фантазияны эшкә егергә тура килә. Торт бешереү — сабырлыҡ һәм ваҡыт талап иткән ижади эш ул. Бәләкәстәр ҙә һәр минутыбыҙҙың ҡәҙерле икәнен аңлай, бер ҙә юҡтан борсомай. Ундай мәшәҡәтле кистәр “быныһы ғаиләбеҙ өсөн” тип бешерелгән тәмлекәс менән сәй эсеп тамамлана.\nЛәйсән яратҡан шөғөлө буйынса ярайһы тәжрибә туплаған. Крем өсөн сифатлы ҡаймаҡтың ҡайҙа һатылғанын, айырым биҙәктәрҙе эшләү өсөн ҡайһы яйланманың яҡшыраҡ икәнен һ.б. белә. Өй шарттарында мастика, айсинг эшләргә лә өйрәнгән.\nКөндән-көн оҫтара барһа ла, даими эҙләнә Ләйсән. Клиенттың теләген үтәүҙең уңыш сере икәнен яҡшы аңлай уңған ҡатын. Шуға ҡамырҙың ниндәй төрө кәрәклегенән алып аҙаҡҡа тиклем барыһы бергә кәңәшләшеп хәл ителә. Ә инде ниндәй торт кәрәклеген аныҡ ҡына әйтә алмаһалар, ҡамырҙың бер нисә төрөн бешереүе, кремдың йогуртлыһын, эремсеклеһен, крем-чиз, крем-пломбир тигәндәрен эшләүе тураһында һөйләй. Ризыҡтың ниндәй ваҡиғаға әҙерләнгәненә ҡарап, биҙәлешен дә тәҡдим итә. Ә бына өс килограмға еткән иң ҙур тортты ул атаһының тыуған көнөнә бешергән.\nТырышлыҡ табышҡа юл яра. Егәрле Ләйсәндең яратҡан шөғөлө лә әкренләп килем килтерә башлаған.\nАвтор: Сулпан ҒИЛМЕТДИНОВА


Гомологик хромосомалар — Башҡорт Википедияһы\nГомологик хромосомалар — ҙурлыҡтары, центромераһының урыны, формалары, биҙәге, гендарының төрө һәм һаны буйынса бер төрлө булған парлы хромосомалар.\nУларҙағы гендар (урындары) локустары буйынса тап киләләр. Был парлы хромосомаларҙың бер үк локусын биләгән парлы гендар аллель гендар тип атала. Йәғни, улар бер үк РНК йәки бер үк аҡһымды кодлай. Енси үрсеү ваҡытында организм был хромосоманың береһен әсәй организмынан, ә икенсеһен атай организмы аша ала.\nДиплоид (2n) организмдарҙа геном гомологик (парлы) хромосомаларҙан тора. Йәғни, күҙәнәк ядроһында хромосомаларҙың һәр төрө икешәр була. Мейоз барышында гомологик хромосомалар айырым өлөштәре менән үҙ-ара алмашырға мөмкиндәр. Был күренеш кроссинговер тип атала. Кроссинговер генетик материалдың рекомбинацияһына алып килә һәм организмдарға хас үҙгәреүсәнлектең бер сәбәбе (сығанағы) булып тора\nГомологик хромосомалар бер-береһенең күсермәһе йәки копияһы булыуы мөмкин түгел. Сөнки, был хромосомаларҙың килеп сығышы бөтөнләй башҡа: организм уларҙың береһен әсәй, икенсеһен атай организмы аша ала. Гомологик хромосомалар бер уҡ гендар йыйылмаһы булһа ла, был гендарҙағы нуклеотидтар теҙмәһе бер үк төрлө түгел.\nСоставы менән тап килеп, гомологик хромосомаларҙағы гендар бер иш (гомозигота) аллель булыуы ла, составы төрлө булып, төрлө (гетерозигота) аллель булыуҙары ла мөмкин.\nЙәғни, гомологик хромосомаларҙың бер үк локустарын бер үк гендың төрлө варианттары биләргә мөмкин. Бынан тыш, ҡайһы бер мутациялар һөҙөмтәһендә (дупликация, инверсия, популяциялар һәм делеция) гомологик хромосомаларҙағы гендарҙың торошо, урыны үҙгәрергә мөмкин\n↑ Reece, Jane; Campbell, Neil. Biology. — San Francisco: Benjamin Cummings, 2002. — ISBN 0-8053-6624-5.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Гомологик_хромосомалар&oldid=793859 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 03:00 29 март 2018 үҙгәртелгән.


Башҡортостанда дауаханаларға ун яңы реаномобиль тапшырылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:30, 11 декабря 2019 Йәмғиәт\nБашҡортостандың ашығыс медицина ярҙамы хеҙмәттәре үҙҙәренең автопаркын тулыландырҙы.\nРеспублика балалар клиник дауаханаһы, Дыуан, Бәләбәй, Белорет райондары үҙәк дауаханалары, Нефтекама, Сибай, Күмертау, Октябрьский ҡала дауаханалары ун Ford Transit маркалы ашығыс медицина ярҙамы машинаһы (реанимобиль) асҡыстарын алды. Стәрлетамаҡтың санитар автотранспортына ике реаномобиль тапшырылды, тип хәбәр итә республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте.\nРеанимобилдәр заманса медицина ҡорамалы менән йыһазландырылған һәм табиптар йәки реанимация бригадаһы көсө менән ашығыс медицина ярҙамының дауалау сараларын үткәреү, госпиталгә тиклемге этапта пациенттарҙың хәлен күҙәтеү һәм уларҙы ташыу өсөн тәғәйенләнгән.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау, ашығыс ярҙам


9 майҙа Чечен Республикаһындағы террор ғәмәлендә зыян күргән Башҡортостан полицейскийҙарының хәле яҡшыра\nӘлеге ваҡытта улар Чечен Республикаһы буйынса Рәсәй эске эштәр министрлығы медсанчасының госпиталенә урынлаштырылған. Яҡташтарыбыҙ бында тейешле медицина ярҙамы ала.\nАлдан хәбәр ителеүенсә, дүшәмбе көн алты яҡташыбыҙ ике террорсыны Грозный ҡалаһындағы контроль-үткәреү пункты аша Чечен Республикаһының баш ҡалаһына индермәй, юғары һөнәри оҫталыҡ күрһәтте. Террор ғәмәле ваҡытында террорсыларҙың береһе үҙен-үҙе шартлатып өлгөрҙө, икенсеһе юҡ ителде. Әйткәндәй, Лайф-Ньюс агентлығы хәбәр итеүенсә, бөгөн Чечен Республикаһының Грозный районында террорсылар Шамил Джанаралиев менән Әхмәт Иналов йәшәгән йорттар янған. Янғын сәбәптәре асыҡлана. Ғәҙәттән тыш хәлдә уларҙың туғандары зыян күрмәгән.


Ваҡытында тикшерелеү мотлаҡ\nЭлгәре Рәсәйҙә 24 мартты – Аҡ сәскә йәки Ромашка көнө тип атағандар һәм был көндө туберкулез менән ауырыусыларҙы дауалау өсөн Хәйриә акцияһы ойоштороп, аҡса йыйғандар. Тәүләп бындай көн профессор А.Виноградовтың инициативаһы менән 1911 йылда ойошторола. Аҡ сәскә көнөндә йыйылған аҡсаға үпкә сирлеләргә, амбулаторияларға ярҙам фонды булдырыла.\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы инициативаһы менән 1996 йылдан башлап 24 март рәсми рәүештә Бөтә донъя туберкулезға ҡаршы көрәш көнө итеп билдәләнә һәм ул көнүҙәк проблемаларҙың береһе булып тора.\nТуберкулез(үпкә сире) - ул туберкулез микобактерияһы барлыҡҡа килтергән йоғошло сир. Уны был сирҙе асыҡлаусы ғалимдың исеме менән Кох таяҡсалары тип тә йөрөтәләр. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, йылдың-йылы бөтә донъя буйынса 10 миллион самаһы кеше ошо сиргә юлыға, 4-5 миллион кешенең ғүмере өҙөлә. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы эксперттары күҙаллауынса, 2020 йылға сир йоҡтороу осраҡтары 200 миллионға етеп, туберкулездың тотош донъя кимәлендәге оло проблемаға әүерелеүе ихтимал.\n“1-се һанлы үлтереүсе-инфекция” тип йөрөтөлгән был сир һөйәк, быуын, күҙҙәр, бауыр һәм нервы системаһына ҙур зыян килтерә, ә инде үпкә “төп сәп” булып тора. Ғәҙәтттә сир йоҡтороусылар тиҙ арыуға, хәлһеҙлеккә, ҡуҙғыусанлыҡҡа, илап барыуға, йоҡоһоҙлоҡҡа, төндәрен ныҡ тирләүгә, аппетит юғалыуға, кистән тән температураһының киҫкен күтәрелеүенә зарлана.\nСирле кеше инфекция таратыусы төп сығанаҡ булып тора. Ул йүткергән, сөскөргән, һөйләшкән саҡта ҡаҡырыҡ, төкөрөк тамсылары 1,5 метрға тиклем тарала. Сирле бер кешенең йыл һуҙымында 15 - 50 кешегә сир йоҡтороуы ихтимал. Наркомандар, ВИЧ сирлеләр, эскелек менән мауығыусылар, тәмәкеселәр хәүеф төркөмөнә ҡараһа, тейешенсә туҡланмаусылар, шәкәр диабеты, ашҡаҙан-эсәк сире менән яфаланыусылар ҙа ғәҙәттә тиҙ бирешәләр.\nБалалар араһында 3 йәштән 15 йәшкә тиклемге осор үтә лә хәүефле. Сирҙе алдан иҫкәртеп, ваҡытында прививкалар: туберкулезға ҡаршы БЦЖ һәм сибектәренә БЦЖ-М вакцинаһы эшләтеп кенә балаларҙы һаҡлап ҡалырға мөмкин. Ваҡытында прививка эшләнмәгән балаларҙың 15 тапҡырға йышыраҡ үпкә сиренә, хатта уның иң ауыр формаһына дусар булыуы күптән иҫбатланды. Прививкаларҙың балаларҙы туберкулездың төрлө формаларынан һаҡлауын һәм уларҙы иҫкәртеүен оноторға ярамай.\nСирҙе ваҡытында асыҡлау ҙа мөһим роль уйнай. Шуның өсөн дә туберкулезға ҡаршы иммунитет торошон тикшереү маҡсатында йыл һайын бер йәштән башлап балаларҙы Манту реакцияһына тикшерәләр.\n15 йәштән һуң инде флюорографик тикшереү тын алыу юлдары туберкулезын асыҡлауҙың төп алымы булып тора. Ололарға Манту пробаһы табип күрһәтмәһе буйынса ғына үткәрелә. Туберкулезды башланғыс стадияла асыҡлау өсөн кәмендә йылына бер тапҡыр мотлаҡ флюорографик тикшереү үтергә кәрәк.\nСирҙе дауалауға ҡарағанда алдан иҫкәртеү отошлораҡ икәнен барыбыҙ ҙа аңлайбыҙ. Ваҡытында прививкалар эшләтеп, тикшереүҙәр үтеүҙән тыш, организмды сыныҡтырырға, спорт менән шөғөлләнергә, дөрөҫ туҡланырға, шәхси гигиена ҡағиҙәләрен ҡәтғи үтәргә һәм тәмәкенән, спиртлы эсемлектәрҙән, наркотиктарҙан баш тартырға кәрәк.


Өфөлә «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы йыл лауреаттарын бүләкләне // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы йыл лауреаттарын бүләкләне\n16:04, 23 декабря 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 23 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n«Башҡортостан уҡытыусыһы» ғилми-методик журналы редакцияһында 2015 йылға йомғаҡ яһалды. Бында педагогик баҫманың йыл лауреаттарын һәм Әҙәбиәт йылына арналған ижади конкурс еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы уҙҙы, тип хәбәр итте баш мөхәррир урынбаҫары Әминә Раҡаева.\nЖурналдың директоры Салауат Кәримов Белорет районының Ғәбдүк ауылы мәктәбе уҡытыусыһы Рәүф Айытбаевҡа, Аҡмулла исемендәге БДПУ доценты Зәки Әлибаевҡа, Ишембай районының Васильевка ауылы мәктәбе уҡытыусыһы Әлфиә Клеинаға, БДУ доценты Флүр Сибәғәтовҡа һәм Ҡырмыҫҡалы районының Иҫке Муса ауылы мәктәбе уҡытыусыһы Фәниә Юнысоваға йыл лауреаты дипломдарын һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы.\n«Башҡортостан уҡытыусыһы» журналының быйылғы 4-се һанында Әҙәбиәт йылына бағышланған «Уҡытыусы — ижадсы» тип аталған конкурс иғлан ителде. Ижади бәйге журнал уҡыусыларҙа ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Унда Башҡортостан район һәм ҡалаларынан, Рәсәй төбәктәренән 100-ҙән ашыу педагогик хеҙмәткәр һәм педагогик хеҙмәт ветераны ҡатнашты. Конкурс йомғаҡтары буйынса номинацияларҙа еңеүселәр билдәләнде: «Педагогик фәлсәфә» — Учалы районы Миндәк ауылының 6-сы мәктәбе уҡытыусыһы Зөлфиә Туҡтарова; «Минең педагогик алымым» — Шаран районы Шаран ауылының 2-се мәктәбе уҡытыусыһы Ләйсән Диярова; «Мәҙәк хәлдәр» — Бәләбәй районынан педагогик хеҙмәт ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы Камил Фазлетдинов. Еңеүселәр «Хазина-Тур» туроператорының сертификаттары менән бүләкләнде. Ҡайһы бер эштәр Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге, «Урман илселеге» аралашыу зоопаркының дәртләндереү приздарына лайыҡ булды. Еңеүселәргә һәм номинанттарға «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы редакцияһының почет грамоталары тапшырылды.\nТеги: йыл йомғаҡтары,педагогика,конкурстар,киң мәғлүмәт саралары


15 апрель - The Reader Wiki, Reader View of Wikipedia\n15 апрель — григориан стиле буйынса йылдың 105-се (кәбисә йылында 106-сы) көнө. Йыл аҙағына тиклем 260 көн ҡала.\n: Халыҡ-ара мәҙәниәт көнө.\nБосния һәм Герцеговина: Армия көнө.\nГрузия: Мөхәббәт көнө.\nҠаҙағстан: Ғашиҡтар көнө.\nРәсәй: Радиоэлектрон көрәш белгестәре көнө.\n1955: Заһир Исмәғилевтың «Салауат Юлаев» операһының премьераһы була.\n1955: АҠШ-тың Иллинойс штаты Дез-Пленз ҡалаһы эшҡыуары Рэй Крок үҙенең тәүге «Макдоналдс» ресторанын аса.\n1990: Симферополь ҡалаһында яңынан тергеҙелгән хәҙерге Ҡырымтатар академия музыкаль драма театрының беренсе тамашаһы (1990).\nМырҙабулатов Сөләймән Шәңгәрәй улы (1890—9.01.1931), Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре. Беренсе донъя һәм Граждандар һуғыштарында ҡатнашыусы. 1919 йылдың июненән Башҡортостандың Ғәҙәттән тыш комиссияһы рәйесе вазифаһын башҡарыусы, 1920—1923 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының хәрби эштәр буйынса халыҡ комиссары ярҙамсыһы, ер эштәре халыҡ комиссары.\nИсмәғилев Ришат Сәлих улы (1920), мәғариф ветераны. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1945—1985 йылдарҙа Нуриман районы Байгилде урта мәктәбе директоры. 1-се Бөтә Рәсәй уҡытыусылар съезы (Мәскәү, 1960), Башҡорт АССР-ы уҡытыусыларының 1—7-се съездары делегаты. РСФСР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1959), РСФСР‑ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1960). I (1985) һәм II (1957) дәрәжә Ватан һуғышы һәм «Почёт Билдәһе» (1960) ордендары кавалеры.\nҒиләжетдинов Йәүҙәт Мәхмүт улы (1930—30.08.2011), ғалим-философ, социолог, йәмәғәтсе. 1988 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, 1990 йылдан — иҡтисад һәм хеҙмәт социологияһы кафедраһы, 1991 йылдан — социология, 2000—2006 йылдарҙа — ғәмәли һәм тармаҡ социологияһы кафедраһы мөдире; бер үк ваҡытта 1998 йылдан — Социаль-иҡтисади тикшеренеүҙәр институтының социология бүлеге мөдире, 2004—2007 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының Социалогик һәм сәйәси тикшеренеүҙәр үҙәгенең төп ғилми хеҙмәткәре. Философия фәндәре докторы (1975), профессор (1976). Рәсәй Социаль фәндәр академияһы академигы (1997). Рәсәй социологтар йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе (1992—2006), Рәсәй социология ассоциацияһының республика бүлексәһе (2003—2005) рәйесе. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980). Башҡортостан комсомолы премияһы лауреаты (1983).\nИванов Пётр Ильич (1950), хеҙмәт алдынғыһы. 1980 йылдан Стәрлетамаҡ районы Фрунзе исемендәге колхоз тракторсыһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1996), Стәрлетамаҡ районының почётлы гражданы (2013). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ауырғазы районы Тряпино ауылынан.\nҒафаров Винер Ғәбдрәхим улы (1955), ғалим-табип. 1997 йылдан Өфө ҡалаһының 2-се стоматалогия поликлиникаһының баш табибы. Медицина фәндәре кандидаты (2003). Рәсәй Федерацияһының (2005) һәм Башҡортостан Республикаһының (2003) атҡаҙанған табибы. Ғафури районының почётлы гражданы (2015). Сығышы менән ошо райондың Яңғыҙҡайын ауылынан.\nГлухарёв Василий Геннадиевич (1980), спортсы, тренер. 2000—2008 йылдарҙа спорт ориентирлашыуы буйынса Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы, 2008 йылдан Төмән өлкәһе йыйылма командаһының баш тренеры. Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2001). Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы (2004). Шәхси зачётта Рәсәй чемпионы (2001—2008). Сығышы менән Октябрьский ҡалаһынан.\nӘшрәпов Әсхәт Тажетдин улы (1931—19.04.2008), кинооператор. Ҡаҙаҡ ССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1979) һәм ике тапҡыр Дәүләт премияһы лауреаты (1967, 1970). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1971).\nТайфур Сәғитов (1936—26.04.2018), яҙыусы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1986). Сергей Чекмарёв исемендәге премия лауреаты (1985).\nШокуров Анисим Павлович (1912—26.07.1990), археолог, уҡытыусы, тыуған яҡты өйрәнеүсе. 1955—1957 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Археология институты Башҡортостанда ойошторған археологик экспедицияһының отряд етәксеһе. Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1971), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1961).\nКириллова Евдокия Федотовна (1927—1.07.2005), Баҡалы районы «Ленин юлы» колхозының 1939-1983 йылдарҙағы ҡош ҡараусыһы. Башҡорт АССР-ының VI саҡырылыш (1963-1967) Юғары Советы депутаты, КПСС-тың XXII съезы (1961) делегаты. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966), ике Ленин (1960, 1966), Октябрь Революцияһы (1971) һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1973) ордендары кавалеры. Баҡалы районының почётлы гражданы.\nСәлихов Фәнәүи Зиҡаф улы (1957), йырсы (лирик тенор). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2008), Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2003).\nОсипов Виктор Иванович (1937), ғалим-геолог‑гидрогеолог, Рәсәй Фәндәр Академияһы академигы (1991), Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының почётлы академигы (1998), геология‑минералогия фәндәре докторы (1977), профессор (1980).\nЮревич Эдуард Иванович (1888—16.09.1958), совет партия‑дәүләт эшмәкәре. 1913 йылдан РСДРП(б) ағзаһы. 1927 йылдың февраленән — 1929 йылдың февраленә тиклем ВКП(б)-ның Башҡортостан өлкә комитетының яуаплы (1-се) секретары.\nТуленков Константин Иванович (1908—17.05.1978), металлург-инженер, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1946—1956 йылдарҙа ул ваҡыттағы Белорет ҡорос сым-канат заводының үҙәк лабораторияһы начальнигы. Сталин премияһы лауреаты (1952). Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалеры (1973). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Үҙән ауылынан.\nКузнецов Иван Павлович (1918—20.08.1986), хужалыҡ, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1970—1978 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары. БАССР-ҙың VII—IX саҡырылыш Юғары Советы депутаты. РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1968). Ленин (1965), Александр Невский (1944), 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1943), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1958, 1971) һәм «Почёт Билдәһе» (1976) ордендары кавалеры. Сығышы менән Пенза губернаһы Луховка ауылынан.\nӘхмәлетдинов Фазылйән Фазлый улы (1918—29.04.1979), совет-фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. Уҡсылар дивизияһы айырым разведка ротаһының отделение командиры, гвардия өлкән сержанты. Советтар Союзы Геройы (1945).Советтар Союзы Геройы (1945).\nРоберт Паль (1938), Башҡортостандың рус телендә ижад иткән шағиры һәм яҙыусыһы, тәржемәсе һәм журналист. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1988). «Алтын Урал» әҙәби премияһы (2008), Степан Злобин (1998) һәм Фәтих Кәрим исемендәге (2009) премиялар лауреаты.\nЛатипов Марат Мөьмин улы (1958), дәүләт эшмәкәре, Рәсәй Социаль страховка фондының Башҡортостан төбәк бүлексәһе идарасыһы. Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, Почёт ордены кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Дәүләкән районы Ҡоръятмаҫ ауылынан.\nДауытов Шаһиәхмәт Мөхәмәтдин улы (1894—27.11.1937), дәүләт эшмәкәре. 1934—1937 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы рәйесенең 1-се урынбаҫары. СССР-ҙың 5—7 саҡырылыш Үҙәк Башҡарма Комитеты ағзаһы, Советтарҙың 4—6-сы Бөтә Союз, Советтарҙың 13-16-сы Бөтә Рәсәй съездары, 2—5‑се Бөтә Башҡорт съездары делегаты. Беренсе донъя һуғышында ҡатнашыусы. Сәйәси золом ҡорбаны.\nФридман Марк Наумович (1914—10.12.1969), ғалим-терапевт, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1939—1940 йылдарҙағы совет‑фин һуғышында ҡатнашыусы. Медицина фәндәре докторы (1967), профессор (1969). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1964), СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1948). Ҡыҙыл Йондоҙ ордены кавалеры (1940). Сығышы менән хәҙерге Украинаның Хмельницкий өлкәһе Полонное ҡалаһынан.\nСөләймәнов Вәлиәхмәт Ғимал улы (1924—15.07.2011), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. Уҡсылар дивизияһының айырым танкыға ҡаршы дивизионының орудие командиры, гвардия өлкән сержанты. Дан орденының тулы кавалеры. 1995 йылда Мәскәүҙәге Еңеү Парадында ҡатнашыусы.\nСөләймәнов Наил Тимерйән улы (1939), ғалим-инженер‑электромеханик, 1986—2011 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы. Техник фәндәр докторы (1998), профессор (2000). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары мәктәп хеҙмәткәре (2010), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уйлап табыусыһы (1998), СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1978). Саңғы ярышы буйынса СССР‑ҙың спорт мастеры (1964). Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһының Арса районы Ашытбаш ауылынан.\nСәлихов Файыҡ Сәйетғәли улы (1939), ветеран-төҙөүсе, «Башсантехмонтаж» йәмғиәтенең элекке генераль директоры. Пётр фән һәм сәнғәт академияһының мөхбир ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡорт АССР-ының (1989) атҡаҙанған төҙөүсеһе. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Саҡмағош районы Имәнлеҡул ауылынан.\n1710: Уильям Куллен, Шотландия табибы, организм функцияларының Нервыларға нигеҙләнеүен асыҡлаусы.\n1730: Феличе Фонтана, Италия физигы, натуралист һәм химик.\n1800: Джеймс Кларк Росс, Британияның сәйәхәтсе диңгеҙ офицеры.\n1820: Эвандер Макнейр, АҠШ генералы, Граждандар һуғышында ҡатнашыусы.\n1880: Макс Вертгеймер, Чехия психологы, гештальтпсихологияға нигеҙ һалыусыларҙың береһе.\n1890: Иосиф Апанасенко, СССР-ҙың Рәсәйҙәге Граждандар һуғышында ҡатнашҡан һәм Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған хәрби эшмәкәре.\n1890: Мигель Найдорф, Аргентина шахматсыһы.\n1925: Илбарис Надиров, ғалим-фольклорсы, Татар АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт эшмәкәре (1983).\n1930: Жорж Декриер, Францияның театр һәм кино актёры.\n1965: Линда Перри, АҠШ йырсыһы.\n1990: Эмма Уотсон, Британия актрисаһы, Гарри Поттер тураһындағы фильмдарҙа Гермиона роле менән билдәлелек алыусы.\n1452: Леонардо да Винчи, Италия рассамы, скульптор, архитектор һәм ғалим.\n1980: Жан-Поль Сартр, Франция философы, атеистик экзистенциализм вәкилы.\nThis page is based on the Wikipedia article 15 апрель; it is used under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License (CC-BY-SA). You may redistribute it, verbatim or modified, providing that you comply with the terms of the CC-BY-SA.


Бензинға хаҡ арта. Был иҡтисади мохтажлыҡмы?\nМай айында бензинға хаҡтың беренсе тапҡыр артыуы ябай автомобилселәрҙе генә түгел, тармаҡ ойошмаларын да хафаға һалды. Рәсәй яғыулыҡ союзы яғыулыҡты күмәртәләп һатыусыларҙы алдан һөйләшеп һәм аҫтыртын эш итеүҙә ғәйепләй. Был күренештең сәбәбе нимәгә ҡайтып ҡала?\nКүңелһеҙ статистикаға ҡарағанда, май айында бензиндың хаҡы 3,4 процентҡа үҫте. Дағстандың баш ҡалаһы Махачкалала ул хатта 4,8 процентҡа күтәрелде. Шуға күрә яғыулыҡ союзының дәғүәһе лә иғтибарға лайыҡ.\n– Бензинға хаҡтың артыуы юлда машиналарҙың күбәйеүе осорона тура килде, – ти ошо союздың белгесе Александр Егоров. – Рәсәйҙә шоферҙарҙың күп өлөшө автомобилен йәй генә файҙалана. Шуға күрә автозаправкалау станцияларында, күрәһең, бынан файҙаланып ҡалырға ашыҡтылар. Йөк ташыусыларҙың сығымы артыуы уларҙың хеҙмәтенә хаҡты ла күтәрәсәк, әлбиттә. Ә бына ябай автомобилселәргә күндәм булыуҙан башҡа сара юҡ.\nЫсынлап та, бензин хаҡтары беҙҙә үҙаллы үҫә. Әгәр ҙә аҙыҡ-түлеккә хаҡты “Роспотребнадзор”, Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт һәм башҡа дәүләт структуралары контролдә тотһа, бензин буйынса тикшереүсе юҡ. Сәбәбен, йәнәһе, бензиндың тәүге ҡулланыу әйбере булмауы менән аңлаталар. Фәҡәт яҙғы баҫыу эштәре осоронда ғына ул сағыштырмаса контролгә алына, ләкин ул саҡта ла хаҡы түбәнәймәй, тик арттырыуҙы ғына туҡтатып торалар.\n– Бензин хаҡының үҫеш графигын 90-сы йылдарҙан алып ҡарағанда, уның бер ҡасан да арзанаймауын күрербеҙ, – ти был ойошманың инвестиция аналитигы Владимир Рожанковский. – Быны ниндәйҙер “милли” сәбәптәргә, нефть эшкәртеү заводтары хужаларының ҡомһоҙлоғона, акциздарҙың артыуына, һалым ҡануниәтенең үҙгәреп тороуына һәм башҡа сәбәптәргә ҡайтарып ҡалдырырға ла була, ләкин яғыулыҡ хаҡын ауыҙлыҡлаусы ғына юҡ.\nБелгестәр аңлатыуынса, бензин хаҡының артыуы күп шарттарға бәйле. Яғыулыҡҡа хаҡтың Европа илдәре менән сағыштырғанда арзаныраҡ булыуы уны күпләп сит илгә һата башлауға килтереүе ихтимал, тип тә хәүефләнә улар.


Сибайҙа юғары белемле табибтар әҙерләйәсәктәр | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nСибайҙа юғары белемле табибтар әҙерләйәсәктәр\n25 сентября 2019 — 16:18 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров Урал Аръяғы төбәгендә Башҡорт дәүләт медицина университетының филиалын төҙөргә тәҡдим итте.\n-Беҙ әҙербеҙ, бының өсөн бөтә шарттар ҙа бар, – тине университеттың ректоры Валентин Павлов.\nБыйыл БДМУ 1300 –ҙән ашыу юғары белемле белгес сығарҙы. Ә инде 2024 йылға алты меңдән ашыу табиб әҙерләйәсәк. Шулай итеп биш йыл эсендә белгестәргә булған ихтыяжды бөтөрөү ниәттәре ҡорола. Кадрҙар ҡытлығы тәү сиратта тармаҡта хеҙмәт хаҡының түбәнлеге, эш һәм йәшәү шарттарының ҡәнәғәтләндерерлек булмауына бәйле.Республика етәксеһе район-ҡала башлыҡтарына буласаҡ белгестәр менән тығыҙыраҡ эшләргә, уларҙы тыуған төйәктәренә ҡайтарыу әмәлен күрергә саҡырҙы. Миҫал өсөн Баймаҡ һәм Бәләбәй райондарын атаны, уларҙа йәш белгестәр ординатуранан һуң райондарына ҡайтып эшкә төшкән. Хеҙмәт хаҡтары 50 мең һумға етә.\nБер үк вҡытта Благовар, Мишкә, Дәүләкән, Иглин һәм Хәйбулла яҡтарында медицина кадрҙарына етди ихтыяж күҙәтелә.Республикала йәш табибтарға матди ярҙам күрһәтеүҙең бер нисә дәүләт программаһы эшләй.\n“Земский доктор” федераль проектына ярашлы, 99 табиб берешәр млн һум финанс ярҙам аласаҡ, 10 фельдшерға 500 меңешәр һум аҡса эләгәсәк. Республиканың шул уҡ атамалағы программаһы сиктәрендә 125 табиб 1 млн, ә 72 махсус белемле һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре 500 мең һум аласаҡ. Былар барыһы ла төбәктә халыҡ сәләмәтлеге менән бәйле көнүҙәк мәсьәләләрҙе хәл итергә мөмкинлек бирәсәк.


Яҙ ҡояшы кеүек ихлас ағай | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Яҙ ҡояшы кеүек ихлас ағай\nЯҙ ҡояшы кеүек ихлас ағай\nКеше ниндәй айҙа тыуһа, күберәк шул миҙгелдең сифаттарына эйә була тигәндәрендә бер ни тиклем хаҡлыҡ барҙыр, моғайын. 1 мартта донъяға ауаз һалған бөгөнгө редакциябыҙ ҡунағы - районыбыҙ илһөйәре, Иштуған ауылы уҙаманы Урал Мөхәмәтшиндың холоҡ-фиғелендә лә яҙҙың иң матур һыҙаттарын күрергә була. Ҡояш кеүек киң күңелле, ярҙамсыл, яҡты йөҙлө, йылы һүҙле, ташҡын йылға кеүек ярһыу хисле, шул уҡ ваҡытта сабыр һәм ипле ағай яҡташтары араһында лайыҡлы абруй ҡаҙана. Күркәм юбилейы алдынан ул беҙҙә ҡунаҡта булып китте һәм беҙ бер нисә һорауыбыҙға яуап алырға өлгөрҙөк.\n- Урал Ғиниәтулла улы, ошо көндәрҙә һеҙ матур юбилей датаһын билдәләйһегеҙ. Уны ниндәй тойғолар менән ҡаршы алаһығыҙ?\n- Был сараны оло ҡыуаныс менән ҡаршы алам. Матур ғүмер бүләк иткәне өсөн яҙмышыма шөкөрана ҡылам тиһәм, барыһы ла аңлашылалыр. Ҡатыным Вәсиләгә рәхмәтлемен. Ул миңә береһенән-береһе матурыраҡ, аҡыллыраҡ, уңғаныраҡ өс ҡыҙ бүләк итте. Ейән-ейәнсәрҙәремә, улар миндә бишәү, тормош һәм хеҙмәт йылдарым тураһында һөйләр һүҙем барлығы менән дә бәхетлемен.\n- Район мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре араһында һеҙ иң ҙур стажлы, тәжрибәле. Башҡа төбәктәрҙә был өлкә башлыса ҡатын-ҡыҙҙар иңендә. Ә һеҙ уға нисек килеп эләктегеҙ?\n- Был һорауға яуап бирер өсөн тормошомдоң ауыр осорон иҫкә төшөрөргә тура килер, ахырыһы. Ауыл хужалығы техникумында уҡып йөрөгән осорҙа бер-бер артлы атай-әсәйемде юғалттым. Диплом алып ауылға ҡайтҡас, эшһеҙ йөрөгән осорҙа район мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Рәшит Хисмәтуллин ауыл клубы художество етәксеһе вазифаһын тәҡдим итте. Һеңлеләрем янында булыу, уларҙы ҡарау өсөн уңайлы эш булыр тип, ризалаштым. Шулай итеп, мин хеҙмәт биографиямды мәҙәниәт өлкәһендә башлап ебәрҙем. Оҙаҡ эшләргә тура килмәне - бригадир ярҙамсыһы итеп эшкә алдылар һәм колхоздың комсомол секретары итеп һайлап ҡуйҙылар. Ете-һигеҙ йылдан мине партком секретары вазифаһына үрләттеләр. Илдә демократик үҙгәрештәр башланғас, партия өлкәһендә эшләгән етәкселәрҙе эштән бушаттылар. Кем ҡайҙа эш таба шунда урынлашырға тәҡдим иттеләр. Мин оҙаҡ уйлап торманым, хужаһыҙ торған ауыл клубы етәксеһе дилбегәһен кейҙем һәм ошоғаса һайлаған юлыма тоғро ҡалдым.\n- Көндәлек хеҙмәтегеҙ менән халҡыбыҙҙың мәҙәни ҡиммәттәрен һаҡлауға, байытыуға булышлыҡ итәһегеҙ, йәш быуынға халыҡтың бай рухи тәжрибәһен тапшыраһығыҙ. Был эштә иң беренсе һеҙ кемгә йәки нимәгә таянаһығыҙ?\n- Һәр башланғысымда ғаиләм терәк булды, тиһәм бер ҙә хата булмаҫ, моғайын. Хәләл ефетем мәҙәниәтте яҡшы аңланы. Шулай уҡ Зәлиә Камалетдинова, Гөлназ Солтанғолова, Айгөл Ҡунаҡбаева һәм уларҙың тормош иптәштәре кеүек фекерҙәштәремә иҫәп тоттом. Халыҡ ижады өлгөләренә, сәнғәтенә, ауылымдың өлгөлө, татыу ғаиләләренә таяндым. Йыл һайын үткәрелеп, матур йолаға әүерелгән сараларыбыҙҙан ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр араһында “Йәгеҙ әле!” конкурсын атарға мөмкин. “Ҡатын-ҡыҙҙар сере”, “Фитнес” түңәрәктәре эшләй. Шулай уҡ дини йолаларға, әҙәп-әхлаҡҡа нигеҙләнгән “Рухи хазина” төркөмө популярға әйләнә бара.\n- Иштуған һыуһаҡлағысы төҙөлмәй ҡалыуында, дөрөҫөрәге ауылдың имен ҡалыуында һеҙҙең өлөш бик ҙур тип әйткәндәрен ишеткәнебеҙ бар. Ошо хаҡта бер аҙ һөйләп үтмәҫһегеҙме икән?\n- Өлөшөм ул хәтле ҙур тип әйтә алмайым. Тик шулай ҙа ауылыбыҙҙың ысын патриоттары Рәфис Әлмөхәмәтов, Сынбулат Байрамғоловтарға эйәреп, ҡулдан килгән бөтә сараларҙы ҡулланырға тырыштыҡ. Һыуһаҡлағыс ул ваҡытта тыйылған тема ине. Беҙ күтәргән проблемалар гәзит-телевидение аша халыҡҡа бик еткерелмәне. Яҙған мәҡәләләрҙе баҫтырыр өсөн баш мөхәррир кабинеттарын күп тапарға тура килде. Үҙебеҙҙең мәсьәләне күрһәтеп, юғары вазифалы етәкселәрҙе саҡырып республика кимәлендә “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамдары уҙғарыу, РСФСР, республика халыҡ депутаттарына мөрәжәғәттәр яҙыу, улар менән осрашыуҙарға барыу эҙһеҙ үтмәне. Төҙөлөш туҡтатылғас, Башҡортостан телевидениеһы аша ауылдаштарым, яҡташтарым исеменән алдынғы ҡарашлы ғалимдарыбыҙға, һыуһаҡлағысҡа ҡаршы ҡултамға ҡуйған меңәрләгән республика халҡына рәхмәт әйтеп сығыш яһау миңә насип булды.


Затон биҫтәһенә илтәсәк яңы күпер төҙөү һигеҙ миллиард һумға төшәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЗатон биҫтәһенә илтәсәк яңы күпер төҙөү һигеҙ миллиард һумға төшәсәк\n12:17, 20 февраля 2012 Иҡтисад\nАғиҙел йылғаһы аша Затон биҫтәһенә илтәсәк яңы күпер төҙөү яҡынса һигеҙ миллиард һумға төшәсәк. Был хаҡта Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Вся Уфа» телеканалында «тура бәйләнеш» барышында хәбәр итте.\nУның һүҙҙәренсә, ғәмәлдәге күпергә параллель рәүештә һалынасаҡ яңы күперҙе проектлау тамамланған. Төҙөлөш быйыл башланасаҡ. Күперҙе өс-дүрт йыл эсендә төҙөп бөтөү планлаштырыла.\nРөстәм Хәмитов шулай уҡ ҡаланың бер нисә биҫтәһендә, шул иҫәптән Затонда, автобустар йөрөүенә бәйле проблемаларҙың булыуы хаҡында белдерҙе. Башҡортостан Президенты «Башавтотранс» етәкселегенә автобустарҙың даими рәүештә, өҙөклөкһөҙ йөрөп торорға тейешлеге хаҡында белдерҙе.\nТеги: башҡортостан президенты, транспорт


Әзербайжан Википедияһы — Башҡорт Википедияһы\nCC BY-SA[d] һәм GNU FDL[d]\nӘзербайжан Википедияһы Викимилектә\nӘзербайжан Википедияһы (әзерб. Azərbaycanca Vikipediya) — Википедияның әзербайжан телендәге бүлектәре.\n2002 йылда булдырыла. Беренсе мәҡәлә 2004 йылдың апрелендә барлыҡҡа килә, 33 мәҡәлә менән декабрҙә үҙ аллы бүлек булып айырылып сыға.\n2015 йылға тиклем, башҡа күп Википедияларҙан айырмалы, Әзербайжан Википедияһында мәҡәләләр ике алфавитта: латин һәм ғәрәп алфавитында яҙыла. Был шуға бәйле: Әзербайжанда йәшәгән әзербайжандар латиница, Иранда йәшәгәндәр ғәрәп яҙмаһы менән ҡуллана.\n2015 йылдың 22 июлендә Википедияның ғәрәп яҙмалы Әзербайжан бүлеге, латин яҙмалы Әзербайжан Википедияһынан айырылып, үҙ аллы йәшәй башлай.\n1 Төп статистик күрһәткестәр\n1.1 Һан күрһәткестәре\n1.2 Сифат күрһәткестәре\n1.3 Инеү һаны\n2.1 Ҡатнашыусыларҙың географик бүленеше\nТөп статистик күрһәткестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҺан күрһәткестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2019 йылдың 30 ноябренә ҡарата Википедияның латин яҙмалы әзербайжан бүлегендә 152 056 мәҡәлә бар. Унда 184 934 ҡатнашыусы теркәлгән, шуларҙың 682-һе һуңғы 30 көн эсендә ниндәй ҙә булһа ғәмәл эшләгән, 15 ҡатнашыусы хаким статусына эйә. Дөйөм төҙәтеүҙәр һаны — 4 938 936.\nВикипедияның латиин яҙмалы Әзербайжан бүлеге бөтә бүлектәр араһында мәҡәлә һаны буйынса 50-се урынды биләй.\n2019 йылдың 30 ноябренә Википедияның ғәрәп алфавитлы бүлегендә 152 193 мәҡәлә бар. 2 722 ҡатнашыусы теркәлгән, уларҙың 91-е һуңғы 30 көндә ниндәй ҙә булһа ғәмәл эшләгән, хакимдар юҡ. Дөйөм үҙгәртеүҙәр һаны — 1 152 945.\nСифат күрһәткестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЭнциклопедия сифатын үлсәү ябайҙан түгел. Айырым тел бүлектәренең үҫешкәнлегенең бер күрһәткесе итеп 2006 йылда «тәрәнлекте» баһалау алымы тәҡдим ителә. «Тәрәнлекте» иҫәпләгән саҡта бүлектең дөйөм биттәре һаны иҫәбенә ингән ярҙамсы биттәр менән мәҡәләләр нисбәте ҡарала һәм һәр мәҡәләгә тура килгән уртаса төҙәтеүҙәр һаны иғтибарға алына. Тәрәнлеге буйынса (29) Әзербайжан Википедияһы 2014 йылдың 27 мартына ҡарата Википедияның 100 меңдән ашыу мәҡәләле 42 бүлеге араһында егерме бишенсе урынды биләй.\n2019 йылдың 30 ноябренә ҡарата Википедияның латин алфавитлы әҙербайжан бүлегендә 124 һайланған мәҡәлә була, ә яҡшы мәҡәләләр һаны 67-гә етә.\n2014 йылдың 4 мартына ҡарата Википедияның һәр тел бүлегендә булырға тейешле мәҡәләләр күләме буйынса Әзербайжан Википедияһы башҡа тел бүлектәре араһында 54-се урынды биләй.\nИнеү һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nӘзербайжан Википедияһы бөтә бүлектәр араһында инеү һаны буйынса 46-сы урында тора — уның биттәре сәғәтенә 7500 тапҡыр ҡарала (2014 йылдың февраленә ҡарата).\nҠатнашыусыларҙың географик бүленеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n2014 йылдың мартына ҡарата 200-ләп википедиясы йәшәгән урыны тип Әзербайжанды йә уның берәй ҡалаһын күрһәтә .\nИлдәрҙән төҙәтеүҙәр проценты\n2002 йылдың 2 июне — Википедияның әзербайжан телендәге бүлеге булдырыла.\n2007 йылдың 9 марты — 5 000 мәҡәлә.\n2007 йылдың 22 июле — 10 000 мәҡәлә.\n2011 йылдың 29 июле — 75 000 мәҡәлә (5 819-ы ғәрәп алфавитында). 75 меңенсе мәҡәлә صفی‌خانلو (ғәрәп алфавитында) E THP тигән ҡатнашыусы тарафынан яҙыла.\n2011 йылдың 7 авгусы — Ebrahimibot тгән атамалы боттың эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә موعتصیم آباد(جوادیه) (تویسیرکان) Әзербайжан Википедияһында ғәрәп яҙмалы мәҡәләләр һаны 10000-гә етә, һуңыраҡ آشاغا طویلان (اسدآباد) тигән мәҡәлә AzWikiҙағы 80 000-се мәҡәлә була.\nБүлек оҙаҡ йылдар буйы Төрки Википедиялары араһында 2-се урынды биәлп килә, әммә 2011 йылдың октябрендә — Ҡаҙаҡ уны уҙып китә, ә 2013 йылда тағы Үзбәк Википедияһы ла алға сыға.\n2012 йылдың 17 сентябре — 90 000 мәҡәлә.\n2014 йылдың 10 марты — Әзербайжан баш ҡалаһы Баҡыла әзербайжан телендәге Википедияны үҫтереү эшмәкәрлеге планын әҙерләү маҡсатында википедиясыларҙың беренсе милли форумы үтә.\n2014 йылдың 25 марты — 100 000 мәҡәлә.\n2015 йылдың 11 марты — 99 999 мәҡәлә.\n2015 йылдың 12 марты — 100 000 мәҡәлә.\n2015 йылдың 31 марты — 98 384 мәҡәлә.\n2015 йылдың 1 апреле — 97 949 мәҡәлә.\n2015 йылдың 14 апреле — 95 873 мәҡәлә (ғәрәп яҙмалы бер мәҡәлә лә ҡалмай).\n2015 йылдың 22 июле — ғәрәп телле айырым Әзербайжан Википедияһы булдырыла.\n2015 йылдың 29 октябре — 100 000 мәҡәлә.\nВикипедиясыларҙың беренсе милли форумында. Баҡы, 2014 йыл 10 март\nЛоготибы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЛатин алфавитлы Әзербайжан Википедияһының рәсми логотибы\nҒәрәп алфавитлы Әзербайжан Википедияһының рәсми логотибы\nВикипедияның 10 йыллығы\n50 000 мәҡәлә\nғәрәп яҙмаһында 10 000 мәҡәлә (рәсми түгел)\n100 000 мәҡәлә\n↑ азербайджанская Википедия (әзерб.) — 2002.\n↑ Ҡалып:Ll — Избранные статьи азербайджанского раздела\n↑ Ҡалып:Ll — Хорошие статьи азербайджанского раздела\n↑ Page Views for Wikipedia, All Platforms, Normalized (Таблицы статистики Википедии) (инг.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 30 май 2012. 2011-15-03 тикшерелгән.\nVikipediya kollektiv bilik mənbəyidir(недоступная ссылка)\n«NƏ QƏDƏR MÜMKÜNSƏ DAHA TEZ»(недоступная ссылка) (әзерб.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Әзербайжан_Википедияһы&oldid=1090283 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:41 4 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.


Донъя видео-сат - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nХәҙерге ваҡытта йәшәгән күп веб-сайттар, улар тәҡдим осраҡлы аша аралашыу веб-камера кеүек киң билдәле"видеочить"Ҡайһы бер кеше белмәй, был яҡшы тип, башҡа ла бик күп. Беҙ, тип иҫәпләй, улар иң яҡшы атҡаҙанған генә, донъя менән аралашырға тәҡдим итә, шуның менән бергә"онлайн-ҡыҙ менән аралашыу". "Видеочинать менән ҡыҙ"- интернет-сервис, бөтә донъя буйынса иң популяр видеочинать яҙылған. Беҙгә килеүселәр иң зауығын ҡәнәғәтләндерерлек рулетка ч взыскательный беҙ әҙер, түгел инеме ни өсөн өйҙән сығып китер, бәлки, һеҙҙең менән аралашыу, төрлө илдәрҙә һәм ҡитғаларҙа йәшәгән. Беҙҙең ярҙам менән видео-ч Һеҙгә ҡыҙыҡ табып, һәм һәр ваҡыт төрлө коммуникабельный әңгәмәләште. Сит телде үҙ белемдәрен тәрәнәйтеү әгәр телисез икән, басыгыз был төймәгә бары тик"Алға"видеочинать тәҙрәләре булған.\nОсраҡлы кешеләр менән, һеҙ улар менән һөйләшә, халҡының булыуы мөмкин Нью-Йорк-париж йй.\nФайҙаһыҙға рух. Бөтә донъя менән һөйләшеп - бына беҙҙең девиз. Видеочатов исемлеге Виртуаль аралашыу бара хәҙерге донъяла мөһим роль уйнай. Төрлө кешеләр, мәсьәлә, безмятежный хисе - былар барыһы ла осраҡлы видеочить"интернет-ҡыҙ менән аралашыу".\nҺеҙгә уңайлы булһын өсөн беҙ иң популяр уйын рулетка чатта йыйып: Халыҡ-ара видеочивать Халыҡ-ара ч-рулетка Сит илдә видеочивать Ч-рулетка Видео танышты онлайн-видеочивать Беҙҙең күп сюрприздар һеҙҙең өсөн һәйбәт була, тип сат-видео менән таныш кешегә шул тиклем рәхәтерәк була.\nЧ"менән онлайн ҡыҙы менән аралашыу". Башҡалар менән сағыштырғанда беҙҙең өҫтөнлөк ч онлайн-рулетка Беҙ яҡшы булһа, анонимность абсолют сөнки һеҙ шәхси хәүефһеҙлек һәм мәғлүмәт гарантиялана.\nИң яҡшы идара итеү системаһы ғорурлана алабыҙ беҙ.\nКилеүселәргә уңайлы өсөн беҙ барыһын да эшләргә тырыша ч в рулетке. Һәйбәт эшләгәндәр бушлай ҡуллана һәм беҙгә яңы кешеләр һәм ваҡиғалар менән һеҙгә рәхәт тормош суматошный видеочинать тәьҫораттары менән аралашты.\nНаслаждайся тормошо менән бергә"интернет-ҡыҙ менән аралашыу".\nБер осрашыу, теркәлгән ла, телефондан\nонлайн видео танышты ҡыҙ менән теркәлгән видеочивать ҡыҙ менән видеочить онлайн танышыу өлкәндәр өсөн бушлай таныша видео ҡыҙы менән бушлай видео чат ҡыҙының сайты менән танышып видео без теркәлгән бушлай онлайн видео чат 18 онлайн ч рулетка чатта теркәлергә рулетка менән башҡа ҡыҙға 18


Игенде юғалтыуһыҙ йыйып алыу, республиканың иген фондын булдырыу, ужым сәсеү -- ауыл кешеһен бөгөн иң ныҡ борсоған һ орауҙар иҫәбенә ошолар инә. Бөгөн республика йортонда БР Хөк үмәте Премьер - министры Рафаэль Байдәүләтов етәкселегендә ү ткән сираттан тыш селектор кәңәшмәһендә тап ошо һорауҙар тик шерелде лә инде.\n-- Бөртөклөләрҙе йыйып алыу эшенең иң яуаплы осоро килеп етт е, тип башланы һүҙен алып барыусы. 1 сентябргә бөртөклөләр 8 19 мең гектар майҙанда һуғылған. Был пландың 54 процентын тә шкил итә. Үткән йылда был ваҡытҡа ни бары 43 процент ҡына й ыйып алынған ине. Республикала гектарынан уртаса 24 центнер\nуңыш йыйып алына. Шулай ҙа бөртөклөләрҙе йыйып алыу һуҙылды тип иҫәпләргә ниг еҙ бар: күп кенә райондар ҡаралған график буйынса йыйып өлг өрмәй. Әйтәйек, Әбйәлил, Баймаҡ, Белорет, Бөрйән, Дыуан, Йыл айыр, Мәсетле, Салауат, Учалы, Хәйбулла һәм Федоровка районд арында майҙандарҙың 12 - 40 проценты эшкәртелгән Ҡышлау культураларын сәсеүҙең агротехник йәһәттән уңайлы ти п һаналған оптималь ваҡыты үтеп бара. Ә бөгөн планда ҡара лған 600 мең гектарҙың бары тик 500 -ҙө генә сәселгән. "Селектор"ҙа ҡатнашыусылар тикшергән тағы бер "ауырыу" тема - игенде рөхсәтһеҙ республиканан ситкә һатыу. Билдәле булыу ынса, Башҡортостан етәкселеге ауыл хужалығы етештереүселәрен ә игенде ситкә һатыуҙы тыйҙы. Был тыйыу эшкәртелгән продукци яға ҡағылмай -- он, ярманы ниндәй күләмдә лә һатырға рөхсәт ителә. Хәҙер үҫтерелгән игенде урынлаштырыу проблемаһы менән\nБР Ауыл хужалығы министрлығында булдырылған махсус комис сия шөғөлләнә. Быйыл Рәсәй игенһеҙ ҡалды тип әйтергә була. Иген шаулап үҫк ән урындарҙа ла уны йыя алмайҙар: Башҡортостан етәкселегенә бер нисә тапҡыр комбайндар менән ярҙам итеүен үтенеп мөрәжәғ әт иттеләр. Ғәҙәттә "икмәкле" төбәктәрҙә ямғыр яумау сәбәпл е иген үҫмәне. Һөҙөмтәлә ашлыҡҡа хаҡтар артҡандан арта һәм, республика хөкүмәте башлығының фекере буйынса, улар артабан\nда күтәреләсәк. Бынан беҙ ярайһы ғына аҡса эшләй алыр инек,\nәммә уңыш йыйыуға ҡатнашлығы булған бәғзе бер әҙәмдәрҙең ба рмаҡтары үҙҙәренә кәкрәйеүе бар республиканың ҡышҡа әҙерлек менән инеүенә ҡамасауларға мөмкин. Бөртөкләп таратып барлыҡ икмәкте әрәм - шәрәм итеп бөтөргә лә була бит. Бындай хәл килеп сыҡмаһын өсөн ҡаты саралар күрелә. Эске эшт әр органдары хеҙмәткәрҙәрендә лә ҙур яуаплылыҡ ята. Йыл да 3 1 августан 31 октябргә тиклем Башҡортстанда "Уңыш" операцияһ ы үтә. Быйыл ошо акция барышында дәүләткә 40 тоннанан ашыу и ген кире ҡайтарылды. Ауыл хужалығы продукцияһын, яғыулыҡ - м айлау материалдарын һәм ауыл хужалығы техникаһына запас част ар урлау менән бәйле 104 енәйәт асылған, 495 кеше администра тив яуаплылыҡҡа тарттырылған.


- Рәсәйҙең Килһә, бушлай, Йәғни ҡушылдығы - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\n- Рәсәйҙең Килһә, бушлай, Йәғни ҡушылдығы\nОсраҡлы һайлай, бында таныш\nБыл уйын шешә альтернатива булараҡ билдәлеСоциаль селтәрҙәрҙә уны бөтөнләй яҙырға Була һәм бер клик чатта Яҙа рулетка. Ашап һәм ҡыҙ менән танышып, Бик уңайлы һәм ябай. Өлөшләтә арзан һәм бушлай хеҙмәттәр. Һеҙ матур ҡыҙ менән танышып Ала, кеше ҡыҙыҡ, уйын-көлкө, Әңгәмәләште, дустары туғандары һәм. Видео чат мода, хатта илдәрҙә Йәшәү һәм ижад шарттарын бөтә алмай. Төп талаптары металл булмаған осорҙа Йәшәү өсөн бик күп эшләргә Йәки йәкшәмбе рулетка кеше өсөн Табаҡлы keyichicano ч осрашты. Уның асылы шунда, партнерҙар өсөн Осраҡлы бәйләнештәр өсөн шылтыратыуҙар булды.деконструкция. Был һылтанма аша ғына һаҡлай Йәки социаль селтәрендә эшләүҙең алгоритмы Эҙләп, микрофон йәки веб-камера, Декомпозиция эште башлау өсөн, Һеҙ Түбәндәге кәрәк.Тирәсте. Шул мәлдә уның менән дә Ышанмайым, һеҙ тупаҫ һәм тәбиғәт Непонятным теле булараҡ башлай мәҫәлән, Мимика, ым-ишара, ә һуңынан Тормош лингвистик саралар ҡулланғанын. Бәйләнеш.\nШулай уҡ, алмаш, үҫешен, ҡабул Итеү, идеялар менән алмашыу тураһында Һөйләшеп йәки нәмә-ул аралашыу.\nВаҡытында етешһеҙлектәрҙе бушлыҡ-был була Ҡайһы бер һыҙат, уның тормошон Өйрәнеү йәки борсой. Декабрь, урыҫ.Omegle-рулетка сикләнгән була диапазон Декабрҙә рус телендә донъя теләһә Ниндәй нөктәһендә аҡыллы, унда һәр Теләүсе урыҫса һөйләште. Күберәк бәйле кеүек, сәйәхәт һәм Башҡа ҡалаларҙа һәм илдәрҙә, тормошта Булыуы мөмкин түгел дә мәлих, Дуҫлыҡ һәм эштәргә килгәндә, әгәр Һеҙҙең добросовестно эшләне. Бәләкәй генә тәгәрмәсте рулетка менән Видеочивать булырға ынтылыу мөмкинлеге.\nҠыҙҙар һәм ир-егеттәр һәм Ирҙәр, һәм ҡатындар, һәм тығыҙ Спортсылар, уҡыусылар һәм интеллектуаль тамашасы Театры, туристар альпинистар һәм, хайуандар Яратыусылар-ҡарашты тағы бер уңайлы Һәм аралашыу өсөн уңайлы.\nӘгәр булһа, ниндәй сәбәп тыш, Был килешеү оҡшаған, улар башҡа Туҡтатыу мөмкин, ҡыҙыҡһыныу, шул саҡта өҫтәне.\nДенка, һеҙ телендә түбәндәге һүҙ Әйткән йәки яҙған тапшырыу автоматтары Булмаһа, һеҙ уларҙы алыр булған. Ял итеүселәр өсөн күңел тыныс Булған ҡыҙыҡлы кеше эзләй, мөхәббәт Һәм дуҫ.\nКүрделі Қарым-қатынас Ерлер үшін\nэротика өлкәндәр өсөн видео-таныштырыу башҡа танышыу сайттарына теркәлдем фото теркәлгән бушлай таныша интернетта танышҡан. ч плюс рулетка менән ҡыҙы 18 тел таныштырҙы. ҡала менән танышты эротическое видео чат ир-егет менән таныштым.


Радий ХӘБИРОВ: “Миңә “Янғантау” геопаркы һәм Мәсетле киҫелеше идеяһын йоҡторҙолар!”\n4 Ғинуар 2019, 01:18\nБөгөн Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Мәсетле киҫелешендә булды. Республика етәксеһе “Янғантау” геопаркы объекты менән танышты, Мәсетле ауылы мәсетенә керҙе. Тулыраҡ - сайтта.\nБөгөн Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Мәсетле киҫелешендә булды. Республика етәксеһе “Янғантау” геопаркы объекты менән танышты.\n“Салауат районы... Миңә “Янғантау” геопаркы һәм Мәсетле киҫелеше идеяһын “йоҡторҙолар”!.. Ғалимдарыбыҙ һүҙҙәренсә – ул көңгөр осоро тарихының идеаль киҫелеше. Ул беҙҙең Башҡортостан геопарктарының “тәүге ҡарлуғасы...” – тип Радий Хәбиров тәьҫораттары менән уртаҡлашты үҙенең социаль селтәрҙәрҙәге сәхифәһендә https://vk.com/radiyhabirov?w=wall413272232_64098%2Fall.\nРадий Фәрит улы Мәсетле ауылы мәсетенә лә керҙе. “Бәйләнештә” селтәрендәге “Янғантау” геопаркы Мәсетле киҫелеше” (“Геопарк "Янган-тау" Мечетлинский разрез”) төркөмөндә хәбәр ителеүенсә, унда республика етәксеһенә боронғо хайуандарҙың һәм үҫемлектәрҙең ташҡа һеңгән һындарын күрһәткәндәр. Ул ауыл имамы Ғабит Ғималовтың шәхси һүрәттәр күргәҙмәһен дә ҡараны. Һуңынан Радий Хәбиров мәсет эсендәге этник зал менән дә танышты. Башҡорт милли кейемендәге ауыл ҡатын-ҡыҙҙары йыр-моң, мандолина һәм ҡумыҙ көйҙәре менән хөрмәтләп ҡаршы алды https://vk.com/public166813465?w=wall-166813465_886.\nСоциаль селтәрҙәр аша мәғлүм булыуынса, Радий Фәрит улы ҡатыны Каринэ Хәбирова менән беҙҙең яҡтарға ял итергә килгән. Был уның Салауат районына рәсми эш сәфәре түгел. Шулай ҙа республика етәксеһенең беҙҙең райондағы Рәсәйҙәге тәүге Геопарк менән яҡындан танышып, ошо проект менән ҡыҙыҡһыныуы районыбыҙҙың киләсәктә был йүнәлеш буйынса үҫешеренә өмөт өҫтәй.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостандың алдағы башлығы Рөстәм Хәмитов та былтыр августа Мәсетле киҫелешендә һәм ауыл мәсетендә булғайны https://iyryzan.rbsmi.ru/articles/geopark-esh-m-khite/r-st-m-kh-mitov-m-setle-ki-eleshend-f-nni-k-t-...\nФотолар – "Бәйләнештә" социаль селтәренән, “Геопарк "Янган-тау" Мечетлинский разрез” төркөмөнән.\nШулай уҡ уҡығыҙ:\nРадий Хәбиров төньяҡ-көнсығышта булды https://iyryzan.rbsmi.ru/articles/s-y-s-t/radiy-kh-birov-t-nya-k-nsy-yshta-buldy/\nРөстәм Хәмитов Мәсетле киҫелешендә фәнни үҙәк төҙөләсәген белдерҙе https://iyryzan.rbsmi.ru/articles/geopark-esh-m-khite/r-st-m-kh-mitov-m-setle-ki-eleshend-f-nni-k-t-...


Ирек Ялалов: «100 мең һум күләмендә штраф юридик шәхес өсөн – ул әҙ» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nИрек Ялалов: «100 мең һум күләмендә штраф юридик шәхес өсөн – ул әҙ»\n12:45, 6 мая 2014 Сәйәсәт\nӨфөлә ҡала төҙөклөгө ҡағиҙәләрен боҙоусылар өсөн штрафтарҙы арттырасаҡтар. Был хаҡта мэрияла оператив кәңәшмәлә баш ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов хәбәр итте.\n— Йылдан-йыл – бер үк ҡағиҙә боҙоусылар, — тип белдерҙе мэр. — Шуның өсөн ҡалала яуыз боҙоусыларҙың реестрын ойоштороу зарур. Штрафтар ысын булырға тейеш, ә шартлы түгел. 100 мең ул әҙ тип уйлайым. Бөтәһенең дә Европала йәшәге килә, ә бының өсөн бер кем ҡыл да ҡыбырҙатмай.\nАдминистратив хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодексҡа төҙәтмәләр проектын БР Дәүләт Йыйылышы депутаттары әҙерләйәсәк.\nКүрше ҡалаларҙы – Ҡазанда һәм Екатеринбургта юридик шәхестәр өсөн штрафтар 100 мең һумға тиклем. Практика күрһәтеүенсә, бындай санкциялар ҡаланың тышҡы күренешенә ыңғай тәьҫир итә.\nТеги: ҡала төҙөклөгө,штрафтар


Иң мөҡәддәс тойғо » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nДонъялағы һәр йән эйәһенең әсәһе бар. Кем һәм ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, яҡты донъяға килтереүенә кеше әсәһенә рәхмәтле. Әсә һүҙенән Ҡояш йылыһы, миһырбанлыҡ, яҡтылыҡ тоябыҙ. Сабыйҙың теле лә «әсәй» тип асыла. Ҡурҡыныс килгәндә, ауырығанда һәр ваҡыт ошо изге йән аңыбыҙға килә. Шулай булғас, әсәй – ҡурсалаусы, һаҡлаусы, яҡлаусы. Балаһына үҙ йәнен бүлеп бирергә әҙер, ауырығанда төн йоҡоларын ҡалдырып, керпек елпеүен күҙәткән, хәүефле юлдарҙан көнө-төнө доғалар уҡып көтөп алған әсә бит ул!\n...Әсәйем мәрхүмә булыуға ике тиҫтә йыл тулып уҙҙы. Үҙем уның йәшен үттем инде хәҙер. Әммә ҡәҙерлемдең рухы, яҡты хәтере мине һаман йылыта. Ғүмерлек һөйөүен тойоп, әсәй наҙы менән һуғарылғанға күңелем бөтөн, уйҙарым яҡты. Һәр ваҡыт уның алдында иҫәп тотам кеүек. Ҡәнәғәт ҡалыуын йә хупламауын тойоп, уның менән күңелемдән һөйләшәм. Ҡыйын ваҡыттарҙа ҡылт итеп уның әйткән һүҙҙәре иҫкә төшөп, төшөнкө уйҙарҙан арынам. Уның ауырлыҡтар алдында бирешмәй, матур итеп йәшәргә ынтылыуын иҫләү миңә дарман өҫтәй.\nНишләптер әсәй йылыһын беҙ татлы һүҙҙән түгел, уның булмышынан тоябыҙ. Уның хәстәрлеге, ҡарашы, йәшәйеше, хыялдары, өмөт-маҡсаттары менән билдәләнә ул һөйөү. Уның бар йәшәйеше беҙҙең тирәләй урала. Уның өсөн башҡа орбита, Йыһан юҡ. Беҙ, балалары, уның донъяһының айырылғыһыҙ бер өлөшө, яҡты бите, һөйөнөсө, көйөнөсө.\nӘсәлек – Аллаһы Тәғәлә тарафынан гүзәл затҡа бүләк ителгән иң мөҡәддәс тойғо. Ул упҡындарҙан тартып алыр, әжәлде сигендерер, һыуҙа ла батырмаҫ, утта ла яндырмаҫ. Үҙендә ошо хисте асҡан, баҫырмай үҫтергән, көсәйткән кеше бәхеттең иң юғары ҡатына менә, тимәк.\nӘсәһен ҡәҙер иткән, уның күңелен күрергә ынтылған, ҡайғыртыуҙан, көйөндөрөүҙән һаҡларға тырышҡан кешеләр беләһегеҙме ниндәй хөрмәт уята! Ошо мөнәсәбәт өсөн генә ихтирамлы баш эйге килә ундайҙар алдында.\nАһәңле, баһалы, моңло, мөхәббәтле кешеләрҙе Әсә миһырбанлығы күтәргән, дәрәжәһен арттырған! Әсәләр булғанда донъя ла яҡтыраҡ, көндәр ҙә яғымлыраҡ. Йөрәк йылыһы, күңел һиҙгерлеге менән Ер йөҙөн йылытҡан Әсәйҙәр йәшәһен!


Был мәҡәләнең башын һүҙмә - һүҙ ҡабул итмәгеҙ. Унда бер аҙ\nшаяртыу ҙа бар. Юҡ, улай түгел, унда бер аҙ дөрөҫлөк тә ба р. Хәйер, бөгөн ысынлап та һәр ҡатын - ҡыҙ ат егә алмай. Хатта ауылда ла. Һәм был хәл төпкөл ауылдарҙа эште ҡыйынлаштыра. Әммә хат ташыусы ханым ат егә белмәһә, бер аҙ көтөп тороп, кәрәкле ауылға автобуста бара ала йәки берәй ир - атҡа атты егеп биреүен һорап мөрәжәғәт итергә мөмкин. Ысынбарлыҡта\nиһә бөгөн почтаның проблемалары икенсе төрлөрәк. Күп урында\nпочта хеҙмәткәрҙәре клиенттарҙы хеҙмәтләндереүҙә компьютер файҙалана.\nОшо көндәрҙә Башҡортостан почтаһы байрамға әҙерләнә - быйыл Башҡортостанда дәүләт почтаһы барлыҡҡа килеүенә 270 йыл һәм БР Федераль почта элемтәһе идаралығы барлыҡҡа килеүенә 10 йыл тула. Барыһы ла бынан өс йөҙ йыл тирәһе элек\nбашлана. Ул ваҡытта Башҡортостан территорияһында 20 земство\nстанцияһы иҫәпләнә, улар буйлап почта аттарында, ә уларҙың һаны аныҡ билдәле -158 - гәзит түгел, уларҙың һаны бик аҙ бу ла, башлыса хат ташыйҙар.\nБөгөн иһә БР Федераль почта элемтәһе идаралығында 1300 почта элемтәһе объекты бар, уларҙың 59 - ы - почтамт. Хеҙмәткәрҙәр һаны 11 мең, уларҙың 5 меңе почтальондар. Предприятие балансында ярты мең автомашина бар, улар 370 район - ара һәм ҡала - ара маршруттарында республика буйлап\nпочта ташый. Әгәр бер ун йыл самаһы элек район үҙәктәренә\nкорреспонденция аҙнаһына бер тапҡыр килһә, бөгөн ул\nаҙнаһына биш тапҡыр килтерелә, Башҡортостандың 18 ҡалаһына\nйышыраҡ килә - алты тапҡыр. Почтамттарҙың күбеһенә яңы\nгәзит һәм хаттар иртәнге сәғәт унда килтереп еткерелә. Тейешле ваҡытҡа өлгөрөр өсөн машиналар Матбуғат йортонан\nтөнгө сәғәт берҙән дә ҡалмайынса сыға.\nОшо көндәрҙә Төп почтамтта байрамға һәм БР Федераль почта элемтәһе идаралығының һуңғы тиҫтә йылда эш йомғаҡтарына арналған матбуғат конференцияһы үтте. Идаралыҡ директоры Альберт Дүсәлимов унда ҡатнашыусыларға почта\nхеҙмәткәрҙәренең йәшәйеше хаҡында һөйләне, һандар менән\nӘйтелгән ваҡыт эсендә килемһеҙ эшләүсе, хатта минималь техника менән дә тәьмин ителмәгән почта тармағы юғары технологиялы производствоға әүерелә. Почтала һәр ҡағыҙҙың\nҡулдан тултырылған ваҡытын күптәр хәтерләйҙер әле. Хәҙер иһ ә республикала 300 - ҙән ашыу почта - касса терминалы ҡуйылғ ан, унда беренсе сиратта компьютер урын ала. 12 ҡалала мәғлү мәт\nҡабул итеү һәм эшкәртеүсе автоматлаштырылған система\nиндерелгән. Был система түләүҙәр ҡабул итеү һәм мәғлүмәтте эшкәртеүҙе ҡағыҙһыҙ технология буйынса автоматлаштырыуҙы тәьмин итә. Бынан тыш клиенттарҙы хеҙмәтләндереү ваҡыты ла ҡыҫҡарҙы, хеҙмәтләндереү төрҙәре артты.\nБР Федераль почта элемтәһе идаралығының 2004 йылда "Рәсәй почтаһы" берҙәм унитар предприятиеһы составына инеү\nваҡытынан алып үҫеш айырыуса һиҙелә башланы. Үткән йылдан б ашлап БР Федераль почта элемтәһе идаралығы тотороҡло килем алыусы предприятие булып таныла. Әгәр 2004 йылда килем 27 миллион һум булһа, 2005 йылда ул 87 миллион тәшкил\nитә. "КиберАҡса" тип аталған, ебәрелгән аҡсаны адресатына 1 5 сәғәт эсендә еткереүҙе тәьмин итеүсе, бар урында ла интерн етҡа коллектив инеү мөмкинселеген тәьмин итеүсе "КиберПочта" кеүек глобаль проекттар булдырыла. Һуңғыһы бөгөн ауыл ерендә\nайырыуса мөһим. Бөгөн Башҡортостанда алтмыштан ашыу пункт э шләй.\nҠайһы бер элемтә бүлектәре, әйтәйек, Өфөнөң 1 - се, 17 - се,\n81 - се, 68 - се, 77 - се һәм башҡаларҙы яңынан йыһазландыр ыу башланған, унда тотош ҡорамалдар һәм мебелде алмаштырыу күҙ уңында тотола.\nӘммә бер нисә ауылды хеҙмәтләндереүсе почтальондарға әлегә корпоратив стиль ҡайғыһы юҡ. Уларға гәзит - журнал, хаттарҙы йәйәүләп йөрөп таратырға тура килә. Һәм ара ғәҙәттә биш километрҙан артмаһа ла, иҫләйһегеҙҙер, һәр ҡатын - ҡыҙ ҙ а ат егә белмәй, һәр ир - ат та ярҙам итергә ашҡынып тормай. Тимәк, БР Федераль почта элемтәһе идаралығы үҫеше өсөн йүнәлештәр етерлек әле. Шул иҫәптән ат егергә өйрәтеү буйынс а курстар асырға ла мөмкин.


"Тарихтан бер көн" ðóáðèêàšûíäà áûë þëû Дүртөйлө районында тыуып үҫкән яҡташыбыҙ, Рәсәйҙең атҡаҙанған юрисы И.Ш. Мөҡсинов ìåíœí òàíûøòûðàáûƒ.\nИрек Шәриф улы Мөҡсинов (1932 йылдың 26 марты - 1999 йылдың 29 октябре) 1955 йылда М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетын тамамлағас, үҙ хеҙмәт эшмәкәрлеген БАССР Министрҙар Советының ойоштороу бүлеге инструкторы булып башлай. Һуңынан протокол-хоҡуҡ бүлеге мөдире, Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе ярҙамсыһы булып эшләй. 1960-1962 йылдарҙа Мәскәү дәүләт университеты юридик факультеты аспирантураһында уҡый һәм кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай. 1962-1963 йылдарҙа - СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалы Президиумының ғилми секретары. 1963-1994 йылдарҙа Мәскәүҙә СССР Фәндәр академияһы Дәүләт һәм хоҡуҡ институтында кесе, өлкән, төп ғилми хеҙмәткәр, институттың проблемалы федерализм төркөмө етәксеһе булып эшләй. 1990- 1991 йылдарҙа СССР Конституцион надзор комитеты ағзаһы була.\n1994 йылда Ирек Шәриф улы Рәсәй Федерацияһының Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһы депутаты итеп һайлана. Илдең юғары закондар сығарыу органында эшләп, ул яңыртылған Рәсәйҙә федератив мөнәсәбәттәрҙе үҫтереүҙең демократик юлы өсөн сығыш яһай, Рәсәй составында суверенлы дәүләт булараҡ Башҡортостан мәнфәғәттәрен яҡлай, Башҡортостандың яңы дәүләт статусының хоҡуҡи нигеҙҙәрен эшкәртеүгә һәм Рәсәйҙә ысын федерализм принциптарын һәм нормаларын нығытыуға тос өлөш индерә.\n1996 йылдың мартында Мөҡсинов Башҡортостан Республикаһының Конституцион суды рәйесе итеп һайлана. Был вазифала уның профессиональ һәм әхлаҡи сифаттары - намыҫлылығы, әҙәплелеге һәм закон талаптарын тайпылышһыҙ күҙәтеүе асыҡ сағыла. Уның тырышлығы арҡаһында Башҡортостан Республикаһы дәүләт власының яңы институты дәүләт мәнфәғәттәре, граждандар хоҡуҡтары һәм азатлыҡтары һағында тороусы, һөҙөмтәле эшләүсе органға әйләнә.\nУл Башҡортостан Республикаһының дәүләт суверенитеты тураһында Декларацияны, БР Конституцияһын, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының 1994 йылдың 3 авгусындағы "Рәсәй Федерацияһы дәүләт власы органдары менән Башҡортостан Республикаһы дәүләт власы органдары араһында вәкәләттәрҙе үҙ-ара бүлешеү тураһында"ғы Килешеүҙе һәм башҡа мөһим закон сығарыу акттарын эшкәртеүҙә туранан-тура ҡатнаша.\nҮҙенең күп яҡлы дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрлеген И.Ш. Мөҡсинов ғилми ижади эш, шулай уҡ Башҡортостан һәм Рәсәйҙең хоҡуҡ һаҡлау органдары өсөн юғары квалификациялы юристар әҙерләү буйынса педагогик эшмәкәрлек менән бергә уңышлы алып бара. Профессор Мөҡсинов етәкселегендә уның 20-нән артыҡ уҡыусыһы юридик фәндәр кандидаты булды.\nИрек Шәриф улы Мөҡсинов "Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юрисы", "Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы" тигән почетлы исемдәргә лайыҡ булды, Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән наградланды. Ул шулай уҡ Вьетнам Социалистик Республикаһының "Халыҡтар дуҫлығын нығытҡан өсөн" орденына һәм Германия Федератив Республикаһының "Дуҫлыҡ өсөн" Алтын миҙалына лайыҡ булды.\n1999 йылдың декабре аҙағында республика Президенты Мортаза Рәхимовтың автокатастрофала һәләк булған БР Конституцион суды рәйесе Ирек Мөҡсиновтың иҫтәлеген мәңгеләштереү тураһында бойороғо сыҡты. Өфөлә Мөҡсинов урамы (элекке Каменский тыҡрығы) барлыҡҡа килде. Дорофеев урамындағы ул йәшәгән йортҡа таҡтаташ ҡуйылды.


Фермер Хәсән Иҙиәтуллин хужалығында айыуҙар аҫрай\n29 Ғинуар 2019, 16:13\nИглин районының Оло Теләк ауылы фермеры Хәсән Иҙиәтуллин районда билдәле кеше. Ул ныҡлы хужалыҡ тота: төрлөнән-төрлө культуралар үҫтерә һәм күпләп мал, ҡош-ҡорт аҫрай, мал йәнле хужа хатта йәнлектәр ҙә үрсетә.\nХужа – йылҡысылыҡ менән мауыға, бында меңәрләгән ат бар. Үҙе әйтеһенсә, бер нисә йылдан тоҡомло аттарҙың һаны 5-6 меңгә етеүе ихтимал. Бынан тыш, хужалыҡта күркә-павлин, күгәрсендәр, абердин-ангус тоҡомло һыйырҙар, һарыҡ-кәзәләр һәм башҡа төрлө хайуандар бар. Улар араһында ябай булмағандары ла етерлек, мәҫәлән, айыу балалары. Хәйер, улар ҙур инде. Урындағы һунарсылары инә айыуҙы атҡандан һуң, уның балаларын Хәсән Сәғитйән улына алып килә. Һөтһөҙ был йән эйәләре харап булырҙар ине моғайын, ә фермерҙа һөткә ҡытлыҡ юҡ.\nАйыу балалары бәләкәй саҡта үҙҙәрен иркен тота, асыҡ һауала йөрөй, Хәсән Сәғитйән улы йыш ҡына улар менән уйнай. Хәүефһеҙлек йәһәтенән хәҙер улар ситлектә тотола, айырыуса хужалыҡта сит-яттар булғанда. Ә кешеләр булмағанда хужа уларҙы иркендә йөрөтә. Ҡарап торошҡа тыныс күренһәләр ҙә, тайыш табандар үҙҙәре ситлеккә инәме икән һуң?\n- Юҡ, - ти фермер. – уларҙы әүрәтергә тура килә. Улар бал, шәкәр, кәнфит, печенье-перәник кеүек баллы ризыҡтар ярата. Ә малдың эс-ҡарыны өсөн әллә нимә эшләргә әҙерҙәр. Шулай алдаштырып ябып ҡуябыҙ.\nАйыу балалары үҫкән ваҡытта фермаға йыш ҡына билдәле фотограф Фаил Әбсаттаров килә. Матур һәм илгәҙәк айыу балаларын фотоға төшөрөү уғата мауыҡтырғыс була. Әммә ваҡыт үтеү менән улар көслө януарға әйләнә. Бер ваҡыт, сираттағы килеүендә, ул фермер менән килешеп, айыуҙарҙы урманда төшөрөргә уйлай. Әле ҡасан ғына барыһы менән дә кинәнеп уйнаған дүрт аяҡлы дуҫтар инде ысын урман хужаһы кеүек ғәләмәт ҙур януарға әйләнгән. Фотограф уларҙы төшөргән ваҡытта бер айыу аңғармаҫтан, Фаилде килеп ҡосаҡлай. “Ғәйрәтле айыу шул тиклем ҡыҫты, мин саҡ-саҡ тын ала алдым. Айыу зыян итмәһен өсөн ҡулымдағы фотоаппаратты юғары күтәрҙем. Ярай әле шул саҡ хужа килеп сыҡты һәм йүгереп килеп, айыу менән икебеҙҙең араға таяҡ тығып, беҙҙе айырҙы”.\nХәҙер Хәсән Сәғитйән улы үҙенең биләмәһенә аяҡ баҫҡандарҙы айыуҙар ситлегенә яҡын килмәүҙәрен үтенә.\nУлар иҫ киткес һиҙгер һәм етеҙ хәрәкәтле, - ти хужа кеше. – Айыу – йыртҡыс, унан йәшенеп һәм йүгереп кенә ҡотолоп булмай. Ағасҡа ул йәһәт менеп етә – тоҫмаллай һәм йәһәт кенә өҫкә һикерә.\nКүптәр, хужанан йәнлектәрҙе ниңә урманға ебәрмәүе менән ҡыҙыҡһына.\nУлар бәләкәйҙән үк бында үҫтеләр. Бер нисә тапҡыр урманға ебәрергә тырышып ҡараныҡ, әммә улар беҙгә өйрәнгән һәм һәр ваҡыт әйләнеп ҡайталар, - тип яуаплай Хәсән Сәғитйән улы. – Хәҙер инде уларҙы үлтереп кенә, ҡотолоп була. Ниңә инде үҙеңә шундай гонаһ алырға? Беҙ уларҙы яратабыҙ, әйҙә йәшәһендәр...


Материалы за 30.08.2016 » Башҡортостан гәзите\nБаһаға лайыҡ “Ҡатындар”\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 30-08-2016, 17:25\n“Башҡортостан” ижтимағи-сәйәси гәзитен яҙлыҡтырмай уҡып барам. Бер һаны ғына уҡылмай ҡалһа ла, нимәлер етмәй төҫлө. Гәзит бик йөкмәткеле, унда тормошобоҙҙоң күп яҡлы, ҡатмарлы күренештәре, хәл-ваҡиғалары һүрәтләнә. Был баҫманы сығарған ғилемле, зыялы заттарға, уның баш мөхәрриренә, халҡыбыҙҙың күңел торошон, зиһенен, донъяға ҡарашын байытыуға арымай-талмай аҡыл көстәрен сарыф иткәндәргә һаулыҡ-сәләмәтлек насип әйләһен Аллаһы Тәғәлә. Сикһеҙ рәхмәтлебеҙ уларға.\nКом: 0 // Уҡынылар: 503 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҠаланың тауығы булғансы, ауылдың әтәсе бул\nЙәмғиәт // 30-08-2016, 01:07\nӘллә аҡрынлап һарыға һабыша башлаған япраҡтар, әллә көн билбауының тәүлек һайын ҡыҫҡара барыуы күңелдә барыбер моңһоулыҡ уята. Ә бит йәйҙең тәҡәтһеҙ эҫе булыуына ҡарамаҫтан, яҙғы ҡояшты, нурға ҡойонған урмандарҙы, ауылдың шаулашып һабанға йыйыныуын иртә көҙҙән һағына башларбыҙ әле...\n“Тыуыр әүлиәләй ҡатындар, тик рух тере ҡалһын халҡымда”\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 30-08-2016, 01:07\n“...Ниәтемде атҡарырға көс-дарманым етерҙәй? Үҙ-үҙемде белә-белгәндән таныш бер халәткә инәм дә... Индем! Булмышыма баҡтым: унда сит күҙгә күрһәтмәй генә бәпләгән серле Йәнағасым үҫә, үҙем шулай атаным. Ундай ағас бер ҡайҙа ла, бер кемдә лә юҡ, сөнки уны тик мин үҙ баҡсамда бар ҡылдым да йөрәгемде уға емшән иттем, ғүмер һутым менән һуғарҙым, күңел нурым һирпеп, яҡты һәм наҙ бирҙем.\nКом: 0 // Уҡынылар: 752 тапҡыр // Тотош уҡырға\nХәйбулла районының Иҫәнгилде ауылы элек-электән бағымсылар төйәге булыуы менән дан тотҡан. Ауылды уратып алған хозур тәбиғәт – Ташкүл, Аҡҡош, Йомортҡалы күлдәре, Зәм-зәм шишмәһе, Буранбай үҙәге, Ҡара Ҡабаҡ буйы быға сәбәпсе түгелме икән? Бағымсы, быуын ултыртыусы Нурия Байгилдинаны районда ғына түгел, республикала ла белделәр, хөрмәт иттеләр. Ҡулдарының име бар, тиҙәр ине уның хаҡында. Шөкөр, данлыҡлы Нурия инәйебеҙҙең изге эшен ҡыҙы Маһира, ейәнсәрҙәре Миңһылыу менән Нәсимә дауам итә.\nКом: 0 // Уҡынылар: 441 тапҡыр // Тотош уҡырға\nМаҡсаттарына хыянат итмәйҙәр\nБашҡорт асыҡ КВН лигаһы йәштәре Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрында шаяндар һәм отҡорҙар фестиваленең сираттағы уйынын ойошторҙо. Ул Рәсәй киноһы йылына арналды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 482 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҺунарсы булған ырыуым, һунарсы ата-бабам\nРеспубликабыҙҙан ситтә ғүмер иткән милләттәштәребеҙҙең тормошо менән танышырға һәр саҡ талпынам. Күптән түгел күршеләргә юл төштө – Һарыҡташ районының Һунарсы ауылына нигеҙ һалыныуға – 430 һәм урындағы урта мәктәпкә 30 йыл тулыуҙы билдәләнеләр.\nКом: 0 // Уҡынылар: 488 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҠалала кем талана?\nСоциаль мәсьәлә // 30-08-2016, 01:07\nТорлаҡ-коммуналь хеҙмәттәрҙең эшмәкәрлеге кеше күңелендәге сей яраға әйләнеүе сер түгел. Был тармаҡты үҙгәртеп ҡороу тураһында хәбәрҙәр, мәғариф системаһын үҙгәртеү кеүек үк, телдән төшмәй. Ләкин, ни генә тиһәк тә, эшебеҙҙең һүҙҙән ары киткәне юҡ.\n“Һуҡа бабай, ситкә кит!”\nЙәмғиәт // 30-08-2016, 01:06\nNo-till технологияһы – ул баҫыусылыҡтың бер ҙур системаһы. No-till һүҙен тәржемә иткәндә, “һабан юҡ” тигәнде аңлата. Төп асылы уның тупраҡтың өҫтөндәге ел һәм һыу эрозияһын кәметеүгә булышлыҡ иткән үҫемлек ҡалдығын һаҡлау, байытыуға ҡайтып ҡала. Ер көҙ ҙә, яҙ ҙа һөрөлмәй, тырматылмай, культивация үткәрелмәй. Шуның һөҙөмтәһендә уның төҙөлөшө боҙолмай, ер кипмәй, дым һаҡлана, ә һабан менән эш иткәндә тупраҡҡа ҙур зыян килә.\nРөстәм ХӘМИТОВ: “Төп йомғаҡ шул: күрһәткестәр тотороҡлана”\nРеспубликабыҙ Башлығы Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәтенең киңәйтелгән ултырышын үткәрҙе. Ул 2016 йылдың тәүге яртыһындағы социаль-иҡтисади үҫеш йомғаҡтарына арналды. Сығыш яһаусылар ғинуар-июнь айҙары һөҙөмтәләренә ниндәй баһа бирҙе, киләсәккә үҫеште нисек күҙалланы?\nКПРФ: киләсәккә ынтылыш бар\nСәйәсәт // 30-08-2016, 01:06\n“18 сентябрҙә илдең һәр гражданына “Үҙебеҙгә, балаларыбыҙға һәм ейәндәребеҙгә ниндәй илдә йәшәргә?” тигән мөһим һорауға яуап бирергә тура киләсәк. Ваҡиғалар үҫеше Медведев хөкүмәтенең яңы либераль сәйәсәте һәр йәһәттән мөмкинлектәрен тулыһынса сарыфлауын һәм илде бөлгөнлөккә илтеүен иҫбатланы. Һуңғы сирек быуат эсендә Рәсәйҙе тотанаҡһыҙ хосусилаштырыу, долларҙың өҫтөнлөгө менән килешергә, Бөтә сауҙа ойошмаһы алдында баш эйергә мәжбүр иттеләр...”\nКом: 0 // Уҡынылар: 497 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБанктар аҙыраҡ, заводтар күберәк\nБөгөн иҡтисадыбыҙҙың аҫты-өҫкә килгән мәл. Һәр бер көслө иҡтисадта ҡеүәтле сәнәғәт бар, ә финанс индустриаль үҫеште тәьмин итә. Ә беҙҙә киреһенсә, спекулятив финанс капиталы үҙ-үҙенә эшләй. Быны туҡтатырға кәрәк. Тап шуға күрә “Гражданлыҡ платформаһы”ның төп лозунгы – банктар аҙыраҡ, заводтар күберәк!\n“Берҙәм Рәсәй” партияһы программаһы: социаль өлкә\n“Берҙәм Рәсәй” – һәр кемдең тауышын ишетеү – беҙҙең бурыс!\nҺәр кешегә иғтибар – дөйөм киләсәктең\nРәсәй – социаль дәүләт. Унда кеше, уның хоҡуҡтары һәм азатлыҡтары юғары ҡиммәтте тәшкил итә. “Берҙәм Рәсәй”ҙең социаль сәйәсәтенең бөтә асылы ошонда. Беҙҙең өсөн кешеләргә ысын, һиҙелерлек, лайыҡлы һәм һөҙөмтәле ярҙам күрһәтелеүе мөһим. Халыҡтың тормошон яҡшыртыу – тотороҡло социаль-иҡтисади үҫештең нигеҙе. Һәр кеше сифатлы белем алыу һәм лайыҡлы хеҙмәт хаҡы түләнгән эш табыу мөмкинлегенә эйә булырға тейеш. Социаль яҡлауға мохтаж булғандарҙы уның менән тәьмин итеү фарыз. Беҙ иҡтисади мәсьәләләрҙе социаль өлкә иҫәбенә хәл итә алмайбыҙ һәм итмәйәсәкбеҙ ҙә.\nЕрҙең даны – ирҙән\nБыйылғы эҫе йәй, ҡоролоҡ ауыл хужалығы эшсәндәре алдына ҙур һынау ҡуйҙы. Бындай шарттарҙа өмөттө аҡларлыҡ уңыш үҫтереп алыу, етерлек мал аҙығы туплау өсөн игенсенән икеләтә тырышлыҡ талап ителә. “Нурлы” агрофирмаһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте эшсәндәре был һынауҙы уңышлы үтә.\nҠәбилә башлығына ышанған ҡатын тураһында хикәйәт\nНисек илһамландырыусы ҡатын булырға? Бик борон, ер йөҙөндә нимә күҙҙәренә күренә барыһын да тотоп ашарға ғына торған, тик ҡырағай хайуандар ғына йәшәгән дәүерҙә, бер ҡәбилә ғүмер иткән, ти.\nБер көн быларға фажиғә килә, ҡәбилә йәшәгән мәмерйә алдына ҡылыс тешле бер юлбарыҫ эйәләшә. Уны үлтерергә бер яугирҙең дә көсө етмәгән. Кешеләр ҡасып бикләнеп ҡалған. Инде ҡояш ун тапҡыр байығансы бер нәмә лә ашамаған улар. Яугир ҡәбиләнең тәненән көс китә башлаған. Ә мәмерйә алдынан юлбарыҫ китмәгән дә китмәгән. Шунан бер ваҡыт башҡаларҙан бер нимәһе менән дә айырылмаған ябай ҡатын торған да ҡәбилә башлығы эргәһенә килеп былай тигән:\nҺиңә ҡыйын була, эйеме? Уның һәр екеренеүе һуғыуға тиң. Ә һуғыу ул – көс ҡулланыу. Был хәлде тик үҙегеҙ генә туҡтата алаһығыҙ. Ә нисек? Үҙегеҙҙә мине мәжбүр итергә, көс ҡулланырға ярамай тигән ныҡлы ышаныс тыуҙырып!


Еңеләйтелгән намаҙ | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Доғалар һәм намаҙ > Еңеләйтелгән намаҙ\n« Ямғыр һәм зекер\nНамаҙҙы ваҡытында уҡы! »\nЮлда саҡта бәндә тота башлаған ураҙаһын тотмаһа ла була, мәжбүри булған Рамаҙан ураҙаһын өҙә ала. Тик һуңынан был ураҙаны ҡаза ҡылып тултырып ҡуя.\nМосолмандың ашығыс эше булғанда, сығып китергә ҡабаланғанда, фарыз ғына намаҙын уҡый ала. Был кешенең Аллаһы Тәғәлә алдында намаҙ бурысы төшкән һанала. Әммә кеше быға ғәҙәтләнергә тейеш түгел. Намаҙҙы сөннәттәре менән бергә еренә еткереп уҡыу бик сауаплы.\nСәфәрҙә, юлда барғанда нисегерәк намаҙҙы уҡырға һуң?\nДинебеҙҙең ҡағиҙәләре буйынса, тура баҫып тороу йәки ҡыям — намаҙҙың төп шарты, шуға күрә әгәр кешенең баҫып тороу мөмкинлеге бар икән, ул бер нисек тә тә ултырған килеш намаҙ уҡырға тейеш түгел, был осраҡта намаҙ ҡабул булмай. Тик ауырыу һәм зәғиф кешеләргә генә ташлама бар. Ләкин төрлө осраҡтар була: мәҫәлән, кеше юлда барған ваҡытта, транспортта хәрәкәтләнгәндә, намаҙҙы баҫып уҡый алмаҫҡа мөмкин.\nБындай осраҡта нишләргә? Транспорт хәрәкәте уңайына урынлашып ултырабыҙ, ҡибланы билдәләйбеҙ. Ҡулдар бил эргәһендә, ҡибла яғына әйләнеп тәкбир әйтәбеҙ һәм намаҙ уҡый башлайбыҙ. Ғәҙәттәге намаҙҙағы кеүек «Фатиха» сүрәһен уҡыйбыҙ. Рөкүғҡа эйелгәндә тәкбир һүҙҙәрен әйтеп алға ярым бөгөләбеҙ, унан һуң турайып ултырабыҙ, сәждә өсөн булдыра алған хәтле аҫҡа эйеләбеҙ. Шунан ары турайып ултырып намаҙҙы теүәләйбеҙ.\nТуҡтап намаҙ уҡыу мөмкинлеге булғанда, уңайлы ерҙә туҡтап, ҡиблаға табан боролоп, ниәт ҡылып, намаҙ уҡыйбыҙ. Нәжес һәм бысраҡ булмаған таҙа ер, ҡар өҫтө намаҙлыҡ була ала.\nТәһәрәткә килгәндә инде, алдан аяҡтарын йыуып, тәһәрәт алып, ситек йә иһә башҡа аяҡ кейеме кейгән булһа ( был турала ошонда уҡы: https://nazir1965.com/din/sitek-m%d3%99sex.html#more-11105) мосолман кешеһе тәһәрәте боҙолған осраҡта яңынан тәһәрәтләнеп аяғындағы кейеменә мәсех кенә ҡыла, был ғәмәл аяҡ йыуыуҙы алмаштыра. Бының өсөн: аяҡтарҙы еүеш ҡул менән һыпырып алырға кәрәк. Юлсы өсөн аяҡты һөртөп тәһәрәт алыу өс тәүлек, юлсы булмаған кешегә 1 тәүлек дауамында рөхсәт ителә.\nВахтала, ҡырҙа эштә йөрөгәндә, мәҫәлән: вахтала мин ҡышҡы осорҙа таң алдынан торғаста, тәһәрәтләнеп ситек һәм уның өҫтөнән итек кейеп алғас, юлда, транспорта иртәнге намаҙ ваҡыты еткәс, уны ултырған килеш уҡырға тура килде. Әгәрҙә тәһәрәт боҙолһа, уны яңыртыр өсөн литр ярым һауытҡа һыу ала торғайным һәм тәһәрәтләнгәндә уның фарызын ғына үтәп, бит-ҡулды сылатып, баштың маңлай түбәһенә һәм аяҡтағы итеккә мәсех ҡыла инем. 25-30 градус һыуыҡта һәм әсе елдә, ҡар өҫтөндә фарыз намаҙҙы ғына уҡыным. Истинжә ҡылыуҙы, әгәр кәрәге булһа, бының өсөн рөхсәт ителгән ҡағыҙ-мағыҙҙар алмаштыра. Бына шулай үҙенең йәшәй торған еренән 85-90 км йыраҡлыҡҡа киткән кеше юлсы булып һанала һәм килгән ерендә 15 көндән оҙаҡҡа ҡалһа, ул юлсы булып һаналмай һәм барлыҡ намаҙҙарҙы ҡыҫҡартмай уҡырға тейеш була. Беҙҙең осраҡта Сибайҙан, Баймаҡтан Магнит ҡалаһына көн һайын эшкә килеп-ҡайтып йөрөгән кеше юлсы хөкөмөндә.\nӘгәрҙә юлсы килгән ерендә 15 көндән аҙыраҡҡа ҡалһа, намаҙҙарын ҡыҫҡартып уҡырға мөмкин.\nШулай уҡ ошондайыраҡ хөкөмдә бар, әгәр юлсы ҡайтыр көнөн белмәй оҙаҡ ваҡытҡа берәй ерҙә туҡталһа, айҙар буйы намаҙҙарын ҡыҫҡартып уҡый ала.\nНамаҙҙарҙы берләштереү буйынса ниндәй хөкөмдәр бар икәнен ҡарап үтәйек. Бында һүҙ өйлә менән икенде һәм ахшам менән йәстү намаҙы тураһында буласаҡ.\nХәнәфи мәҙһәбенең дәлилдәре китабында: сәфәрҙә ике намаҙҙы берләштереп уҡыу тигән бүлекте ҡарайыҡ. Бында бер-нисә хәҙисте уҡып үтәйек.\n665. Нәфиғ һәм Ғабдуллаһ ибн Вәкил: «Бер мәле Ғабдуллаһ ибн Ғүмәр мөәзин, кешеләрҙе киске намаҙға саҡырып, аҙан әйтте. Киске шәфҡәт ҡыҙыллығы бөткәнсе үк, Ғабдуллаһ ахшам намаҙын үтәне. Шунан һуң, ул, шәфҡәт ҡыҙыллығы бөткәнен көттө һәм йәстү намаҙын уҡыны. Ул: «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәссәләм берәй ергә ашыҡҡанда шулай эшләй ине», — тине. Был ваҡытта Ғабдуллаһ ибн Вәкил өс көн һәм өс төнлөк юл үткән ине», — тип аңлатма ҡылғандар. Ошо хәҙис сылбыры «ышаныслы» тип һанала.\n666. Риүәйәт ҡылынғанса, Нәфиғ һөйләгән: «Бер ваҡыт мин Ғабдуллаһ ибн Ғүмәр (Аллаһ унан риза булһын) менән юлға сыҡтым. Юлда беҙҙең янға бер кеше килеп: «Сафия бинтү Әбү Үбәйд үлем хәлендә, барып хәлен белегеҙ», — тине. Беҙ кисекмәҫтән уның хәлен белергә киттек. Беҙгә көрәйештәрҙән булған бер ир эйәрҙе. Ҡояш байыны, әммә ибн Ғүмәр намаҙ уҡырға ашыҡманы. Мин уның намаҙҙарҙы тейешле ваҡыттарында уҡығанын белеп: «Намаҙ уҡырға кәрәк», — тинем. Ул миңә ҡараны, ләкин намаҙҙы уҡыманы. Киске шәфҡәт ҡыҙыллығы бөтә башлағас, ул ахшам намаҙын, киске ҡыҙыллыҡ тулыһынса юғалғас, киске намаҙҙы уҡыны. Шунан һуң, ул: «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәссәләм, берәй ергә ашыҡҡанда, шулай эшләй ине», — тине. Ошо хәҙис сылбыры «ышаныслы» тип һанала.\n667. Әбү Ғосман (Аллаһ унан риза булһын): «Сәғд ибн Малик менән бергә хаж ҡылғанда, беҙ өйләнән һуң өйлә намаҙын икенде намаҙы менән, йәстү намаҙы кергәс, ахшамды йәстү намаҙы менән берләштереп уҡыныҡ. Мәккәгә килеп еткәнсе, шулай эшләнек», — тип риүәйәт ҡылған. Ошо хәҙис сылбыры «ышаныслы» тип һанала.\n668. Риүәйәт ҡылынғанса, Ғәли (Аллаһының уға ризалығы булһын) бер мәле сәфәргә ҡояш батҡандан һуң сыҡҡан. Ҡараңғы төшкәс, ул ахшам намаҙын уҡыған. Унан һуң киске ашты ашаған һәм йәстү намаҙын уҡыған. Шунан һуң, ул атҡа ултырған да: «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәссәләм шулай эшләй ине», — тигән. Ошо хәҙис сылбыры дөрөҫ һанала.\nНамаҙҙарҙы берләштереү хупланмай\n669. Ғабдулланан (Аллаһының уға ризалығы булһын) тапшыра: «Мин Мөхәммәд пәйғәмбәрҙең Мөздәлифә үҙәнлегендә йыйында уҡылған ахшам һәм йәстү намаҙҙарынан тыш, башҡа намаҙҙарҙы ваҡытһыҙ уҡығанын күрмәнем. Тағын әле ул шул уҡ көндә иртәнге намаҙҙы ваҡытынан алда уҡыны», — тигән.\n670. Әбү Ҡатәдә (уға Аллаһының ризалығы булһын) тапшырыуы буйынса: Пәйғәмбәр саллаллаһу ғәләйһи үәс-сәләм: «Йоҡо – сиктән тыш етешһеҙлек түгел, ә намаҙҙы икенсе намаҙ ваҡыты кергәнсе уҡымау етешһеҙлек булып тора», — тигән.\n671. Ғосман ибн Ғабдуллаһ ибн Мәүхиб һөйләгәнен тапшырыуҙарында, бер ваҡыт Әбү Һөрәйрәнән (уға Аллаһының ризалығы булһын): Намаҙға булған иғтибарһыҙлыҡ нимәлә сағыла?» — тип һорағандар. Ул: «Намаҙға булған иғтибарһыҙлыҡ ул — намаҙҙы икенсе намаҙ ваҡыты кергәнсе уҡымау», — тип яуап биргән. Ошо хәҙис сылбыры «ышаныслы» һанала.\n672. Риүәйәт ҡылынғанса, Ғабдуллаһ ибн Ғаббас (Аллаһ уларҙан риза булһын): «Намаҙ ваҡыты икенсе намаҙ ваҡыты кергәнсе сыҡмай», — тигән. Ошо хәдис сылбыры «ышаныслы» һанала.\nӨҫтәге хәҙистәрҙән аңлауыбыҙ буйынса өйлә менән икенде берләштергәндә лә һәм ахшам менән йәстүне берләштергәндә лә араларында бер аҙ ваҡыт булыуын күрәбеҙ. Бында әйтелмәй бер намаҙ артынан икенсеһе ҡуша уҡыла, тип. Ә әйтелә, миҫалға: өйлә ваҡытының аҙағында (өйлә намаҙы ваҡыты бөтөүгә 15 минут самаһы ҡалғас) төшкө намаҙҙы уҡып, һәм шунан һуң ваҡыты ингән икенде, һәм ахшам менән йәстү намаҙҙары тураһында һүҙ бара. Һәм былай берләштереү әллә ни хупланмай, юлсыларға уҡырға мөмкин тиелә. Ваҡытында уҡылған намаҙ сауаплы тиҙәр.\n«Әт-Тәслил Әз-Зарури ли Мәсәил Әл-Ҡудури» китабының Хәнәфи мәҙһәбе өсөн еңеләйтелгән фикһ мәсьәләрен ҡарап үтәйек.\nҺорау: Ислам шәриғәтендә мосафир өсөн берәй хөкөм бармы?\nЯуап: Фикһ китаптарында мосафир хөкөмдәре аңлатылған.\nЯуап: Әгәр кемдер берәү дөйә (транспорт) йәки йәйәү килеш өс көнлөк юлға сыҡһа, мосафир тип атала. Был хәлдә дүрт рәҡәғәтле намаҙҙар ҡыҫҡартылып, ике рәҡәғәт итеп уҡыла, был хәл өйлә, икенде һәм йәстү намаҙҙарында. Ахшам, витр, сөннәт һәм нәфел намаҙҙарында ҡыҫҡартылыу юҡ.\nҺорау: Ҡыҫҡартып уҡыла торған намаҙҙар дүрт рәҡәғәт итеп уҡылһа, сауап буламы?\nЯуап: Ҡыҫҡартып уҡыу ҡәтғи ҡуйылған, ике рәҡәғәттән артыҡ уҡыу — мәкруһ.\nҺорау: Ҡыҫҡартып уҡый торған намаҙҙарҙа ике рәкәғәттән артыҡ уҡыу мәкруһ булһа ла, әгәр дүрт рәҡәғәт уҡылһа, ике рәкәғәт фарыз үтәлгән буламы?\nЯуап: Әгәр дүрт рәҡәғәт уҡығанда, ике рәҡәғәттән һуң «Әттәхиәт»кә ултырырға онотмаған булһа, ике рәкәғәте фарыздан хисапланыр, ҡалған ике рәҡәғәте нәфел булыр.\nҺорау: Әгәр ике рәкәғәттән һуң «Әттәхиәт»тә ултырмаһа, хөкөмө нисек була?\nЯуап: Был осраҡта фарызы боҙолоп, намаҙҙы яңынан уҡырға кәрәк булыр.\nЯуап: Әйе, мосафир моҡыйға (урындағы имамға) эйәреп уҡыһа, фарыз намаҙы дүрт рәҡәғәт итеп уҡыр (Ғалидарҙың күпселеге ошо фекерҙә). Шулай уҡ әгәр бер ҡалала йәки ауылда 15 көн йәшәргә ниәт ҡылған булһа, дүрт рәҡәғәт уҡыр.\nҺорау: Әгәр 15 көндән аҙыраҡ торорға ниәтләнгән булһа, нисек булыр?\nЯуап: Намаҙ дүрт рәҡәғәт итеп уҡылмайынса, ҡыҫҡартып уҡыла.\nҺорау: Бер мосафир бер ҡалаға йәки ауылға барып, унда 15 көн йәшәргә ниәт ҡылмайса, бөгөн йәки иртәгә китәм, тип торһа, хөкөмө нисек булыр?\nЯуап: Әгәр йылдар буйы ошо ниәт менән торһа ла, дүрт рәҡәғәтле намаҙҙарҙы ике рәҡәғәт итеп уҡыр.\nҺорау: Мосолман ғәскәре дошман ҡалаһынына инеп, 15 көн торорға ниәт ҡылһа, намаҙҙарын дүрт рәҡәғәт итеп уҡырҙармы?\nЯуап: Улар намаҙҙарын ике рәҡәғәт итеп уҡыйҙар, ниәттәре иғтибарға алынмай.\nҺорау: Мосафир дүрт рәкәғәтле намаҙҙа имам булып, моҡыймдар (имамҡа эйәреп ойоусы кешеләр, юлсы түгелдәр) уға эйәреп уҡыһалар, намаҙҙарын ҡыҫҡартып уҡырҙармы?\nЯуап: Әйе, мосафир имам намаҙын ҡыҫҡартып уҡыр. Эйәреп уҡыған моҡыймдар, имам сәләм биргәндән һуң, ҡалған ике рәҡәғәттән уҡырҙар.\nЯуап: Әйе, имам өсөн сәләмдән һуң, эйәреп уҡыусыларға: «Намаҙҙарығыҙҙы минән башҡа тамамлағыҙ, мин — мосафир», — тип иғлан итеү — мөстәхәб.\nҺорау: Мосафир Мәккә менән Минала 15 көн торорға ниәт ҡылһа, ул мосафир булып хисапланырмы?\nҺорау: Бер мосафир үҙ ватанына ҡайтһа, әммә 15 көн йәшәргә ниәте булмаһа, был кеше намаҙын ҡыҫҡартып йәки тултырып уҡырмы?\nҺорау: Бер кеше бер ҡалала тыуып, бер нисә йыл йәшәгәндән һуң, был ҡаланан икенсе ҡалаға күсеп китһә, бер ни тиклем ваҡыттан һуң тыуған ҡалаһына эш менән килһә, был ҡалала намаҙын ҡыҫҡартып уҡырмы?\nЯуап: Әгәр йәшәгән урындан өс көнлөк йәки оҙонораҡ юлға сыҡһа, был осраҡта ҡыҫҡартып уҡый, сөнки Расүлүллаһ, ғәләйһис-сәләм Мәккәнән Мәҙинәгә күскәндән һуң, Мәккәгә килгәндә намаҙын ҡыҫҡартып уҡыған.\nҺорау: Мосафир сәйәхәт ваҡытында намаҙын ҡазаға ҡалдырған булһа, ватанына ҡайтҡас, ҡаза намаҙын уҡырға йәки моҡыйм ватанында намаҙын ҡазаға ҡалдырған булһа, сәфәргә сыҡҡас ҡалдырған намаҙын ҡаза ҡылырға теләһә, был ике осраҡта нишләргә?\nЯуап: Әгәр берәүҙең намаҙы сәфәрҙә булғанда ҡазаға ҡалһа, ватанына ҡайтҡас, ҡаза ҡылып ике рәкәғәт уҡый. Әгәр намаҙы ватанында булған ваҡытта ҡазаға ҡалған булһа, сәфәрҙә ҡаза ҡылһа, дүрт рәкәғәт уҡырға тейеш.\nҺорау: Хәҙерге заманда сәйәхәт итеүселәр машина һәм осҡос менән йөрәйҙәр, быларға намаҙҙы ҡыҫҡартып уҡыу тейешме?\nЯуап: Әгәр ватанынан сығып юл йөрөргә ниәтләгән булһа, намаҙҙар ҡыҫҡартып укыла, сөнки сәфәр үҙе мәшәҡәттер.\nҺорау: Мосафир өсөн ике намаҙҙы бергә уҡыу дөрөҫме, йәғни өйлә менән икендене, ахшам менән йәстүҙе берләштерегә яраймы?\nЯуап: Был эш «фиғлән» яраһа ла, үә «ваҡыттан» ярамай, сөнки Аллаһы Тәғәлә Ҡөръәндә әйтә: «Иннә саләта кәнәт ғәләл мүьмининә китабән мәүҡүта». «Намаҙҙы үҙ ваҡытында уҡығыҙ», Ниса, 130 аят.\nҺорау: ««Фиғлән» ярай, «ваҡыттан» ярамай тигән һүҙегеҙҙе аңлатығыҙ.\nЯуап: «Фиғлән»- өйләне кисектереп, ахыры ваҡытында һәм икендене башланған ваҡытында, шулай уҡ ахшамды һуңлап, ваҡытының аҙағында үә йәстү намаҙының башланған ваҡытында уҡыуҙы аңлата. Былай йыйып уҡыуҙы «джәмғи фиғли» тип әйтәләр. Факиһтар был йыйып уҡыуҙы «джәмғи сури» тиҙәр. Ләкин беҙҙең мәҙһәбтә бер намаҙҙы икенсе намаҙ уҡыу ваҡытында уҡыу дөрөҫ булмаҫ. Былай берләштереүҙе «джәмғи ваҡ — ти» тиҙәр. Факиһтар был берләштереүҙе «джәмғи хаҡиҡи» тиҙәр.\nТатарстан мөфтийе Камил хәҙрәт Самигуллин яҙғандары менән тамамлайыҡ: Ҡайһы бер имамдар намаҙ берләштереү тураһында фәтүә сығара башлайҙар, уларҙың был эше дөрөҫ түгел, тип аңлата.\n(Мәғәнәһе): «Намаҙ – мосолмандарҙың теүәл (билдәле) ваҡыттарҙа уҡылырға фарыз ителгән ғибәҙәтелер» («Ниса» сүрәһе, 103 сө аят).\nБохари “Намаҙҙы боҙоу тураһында..." бүлегендә имам әҙ-Зөһри (рәхимуһуллаһ) тапшырыуында бындай аңлатма килтерә. Имам әҙ-Зөһри (рәхимуһуллаһ) әйткән: “Мин Димәшктә Әнәс ибн Маликкә (раҙыйаллаһу ғәнһү) керҙем, ул илай ине, мин унан: Һин ни өсөн илайһың?"- тип һораным. Ул миңә: “Мин Пәйғәмбәр (саллаллаһу ғәләйһи үәссәләм) заманында булғандарҙан хәҙер намаҙҙан башҡа һис бер нәмә лә күрмәйем. Ә һеҙ шул намаҙҙы ла юғалта бараһығыҙ (үҙ ваҡытында башҡармайһығыҙ)", — тип әйтте".\nБыл аят һәм хәҙис намаҙҙарыбыҙҙы беҙ үҙ ваҡытында уҡырға, уларҙы ҡалдырмаҫҡа тейешлегебеҙ тураһында киҫәтә. Беҙ метрола булһаҡ та, автобуста булһаҡ та, былар барыһы ла намаҙҙы ҡалдырыу өсөн иғтибарға лайыҡлы сәбәп булып тора алмай. Бындай кеше «джәмиғ-сури» менән намаҙ уҡырға, йәғни беренсе намаҙҙы уның ваҡытының аҙағында, ә икенсе намаҙҙы уның ваҡытының башында башҡарырға мөмкин. Был турала алдан уҡ аңлатылған инде ине. Мосолман метрола, поезда, автобуста барғанда, туҡталыштарға, метро станцияларында сығып, улар туҡтап торған ваҡытта намаҙ уҡый ала. Беҙ бар мосолмандарҙы ла шулай эшләргә саҡырабыҙ, беҙҙең күптәребеҙ йәмәғәт урындарында намаҙ уҡырға ояла, ҡыйынһына. Әгәр ҙә бындай мөмкинлек юҡ икән, автобус, метро, поезд туҡтап тормай икән, ахыр сиктә, сәждә һәм рөҡуғтарҙы баштарҙы эйеү менән башҡарып, уларҙа барған ваҡытта ла намаҙ уҡырға була.\nӘгәр ҙә уның тәһәрәте юҡ, ә тәһәрәт алыр өсөн һыу юҡ, ә намаҙ ваҡыты сығып килә икән, ул бындай осраҡта тәйәммүм (һыу булмағанда ҡулдарҙы таҙа тупраҡка һуғып пакланыу) алырға һәм намаҙ уҡырға тейеш.\nМөджтәһид булмайынса, үҙ аңлауынса фәтүә сығарған кешеләр тураһында ла әйтәһебеҙ килә. Уларҙы «хатыйбел ләйл» (төндә утын йыйыусылар, йәғни, дәлилде ҡайҙан алғандарын белмәүселәр), тиҙәр. Беҙ бары тик үҙ мәҙһәбеҙ мөджтәһиттәрҙең фекерҙәрен генә килтерергә тейешбеҙ, ә үҙебеҙҙең хата фекеребеҙ һәм башҡа мәҙһәбтәр имамдары һәм ғалимдары фекерҙәрен килтерергә тейеш түгелбеҙ.\nОшо темаға (ҡала шарттарында намаҙҙарҙы ҡушып уҡыу) ҡараған бындай фекерҙәрҙе беҙҙең Әбү Хәнифә мәҙһәбе генә түгел, ә Әһле-Сөннәттең башҡа мәҙһәбтәренең дә күп ғалимдәре өҫтөнлөклө тип иҫәпләмәгән.\nҺүҙебеҙҙе йомғаҡлап, Хәнәфи мәҙһәбенең һуңғы «мөхаҡҡығы» (иң һуңғы һүҙе) тип йөрөтөлгән Мөхәммәд Әмин ибн Ғәбидиндың (һижриҙең 1252-се йылында Димәшк ҡалаһында вафат) «Уҡуду-Рәсмил-Мөфти» китабындағы һүҙҙәрен килтерәһебеҙ килә: «Үҙенә ҡарата „ғәмәл“ башҡарырға йәки башҡалар өсөн фәтүә сығарырға йыйынған кешегә, үҙ мәҙһәбендәге ғалимдар өҫтөнлөк биргән фекерҙәргә мотлаҡ рәүештә тәҡлид итергә кәрәк. Уға, өҫтөнлөк булмаған фекер буйынса, ҡайһы бер урындарҙан тыш (йәғни, ҡайһы бер ғалимдар ҡайһы бер ваҡыттарҙа өҫтөнлөклө булмаған фекерҙәр буйынса ла фәтүә сығарғандар, тик беҙ ҡараған был теманы бер генә хәнәфи ғалимы лә хатта өҫтөнһөҙлөктәр дәрәжәһенә лә ҡуймаған) „ғәмәл“ ҡылырға йәки фәтүә сығарырға юл ҡуймаҫҡа кәрәк. Ғалимдар әйтеүенсә, был мәсьәлә буйынса иджмағ (мөджтәһиттәрҙең дөйөм фекере) бар. Мөфтигә мөнәсәбәтле рәүештә ибн Хәйтарал-Хайтами, ибн Сәлах һәм мәликиттәрҙән әл-Баджи шуға тәҡлид иткәндәр. Былар һәм мәликиттәрҙән әл-Карафиның һүҙҙәре, мөҡәллимдәрҙең мөджәһиттәргә тәҡлид итергә тейешлеген, һәм, улар өсөн өҫтөн булмаған фекер буйынса хөкөм һәм фәтүә сығарыу – рөхсәт ителгән ғәмәл түгел икәнен, — дәлилләй. Сөнки был — үҙ күңелен буйынса ғәмәл ҡылыу була, ә был иһә, иджмағ буйынса, харам ғәмәл булып иҫәпләнә».\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 24.11.2021 в 15:56, и размещена в категории Доғалар һәм намаҙ. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Хүнәйн алышы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Пәйғәмбәрҙәр тарихынан > Хүнәйн алышы\n« Мәккәне яулап алыу\nХөнәйен яуы »\nРәсүлуллаһ тарафынан Мәккә фәтх ителеп, һындарҙың бөтөрөлөүе Ҡөрәйш мөшриҡтәре үә Мәккә тирәһендә булған башҡа ғәрәптәрҙең, рәсүлуллаһҡа баш эйеп, Исламиәтте ҡабул итеп тороуҙары Һәүә зин үә Сәҡиф ғәрәптәренә ишетелгәс, улар ҙа тиҙ арала Ислам ғәскәренең улар ерҙәренә килеп етәсәктәрен төшөнөп, бер ергә йыйылып, был мәсьәлә тураһында кәңәшләшә башланылар, Һәүә зин үә сәҡифлылар ғәрәптәрҙең иң ҡеүәтле ҡәбиләләре ине. Шуның өсөн улар, үҙҙәренең ҡеүәттәренә таянып, рәсүлуллаһ менән һуғыш ҡылырға, Ислам ғәскәре һөжүм итмәҫтән элек, уларға ҡаршы сығып һөжүм итергә ҡарар бирҙеләр. Тирә-яҡ ғәрәптәрен Ислам ғәскәренә ҡаршы йыйып, ҡеүәтле бер ғәскәр йыя алдылар. Ошбу ҡәбиләләр араһында рәсүлуллаһтың һөт анаһының ҡәүеме Бәни Сәғд тә бар ине. Ғәскәргә башлыҡ итеп Мәлик ибн Ғәүф Насри билдәләнде. Был кеше ни ҡәҙәр батыр үә хәрби яҡтан оҫта булһа ла, йәш булғанлыҡтан, тәжрибәһе камил түгел ине. Мәлик ғәскәрҙең һуғыш майҙанынан ҡасмауҙарына сәбәп булыр тип, ғәскәргә үҙҙәре менән ҡатындарын, балаларын үә малдарын алып сығырға әмер бирҙе. Мөшриҡ ғәскәре эсендә аҡыл үә фекере менән танылған Дурайд ибн Симма бар ине. Был зат мөшриҡтәрҙең иң бөйөк фарсиҙарынан булып, күп һуғыштарҙа ҡатнашып, дәрәжә ҡаҙанған булһа ла, хәҙерге көндә ғәйәт ҡарт үә һуҡыр ине. Уны һуғышҡа алып сығыуҙарында фәҡәт фекеренән файҙаланыу үә уның менән тәбрикләнеү өсөн ине. Дурайд ғәскәр эсендә ҡатындар, балалары үә малдары ла барлығын белгәс, Мәлик ибн Ғәүфте саҡыртып, быларҙы алып сығыуының сәбәбен һораны.\nМәлик быға һуғыш майҙанынан ҡасмаһындар өсөн алып сыҡтым тиһә лә, Дурайд бының фекерен хата ҡылды: «Ҡатын үә балаларҙың булыуы еңелгән кешене ҡасыуҙан тота алмай», — тип, уларҙы кире ҡайтарып ебәрергә кәңәш бирҙе. Фәҡәт Мәлик: «Һин үҙең дә, аҡылың да ҡартайған», — тип, уның фекерен ҡабул итмәне.\nИслам ғәскәренең сығыуы\nРәсүлуллаһҡа Һәүәзин үә Сәҡиф ғәрәптәренең әҙерләнеп һуғышҡа сығыуы ишетелгәс, ун ике мең ғәскәр уларға ҡаршы сыҡты.Ошбу ғәскәрҙең ун меңе Мәҙинәнән Фәтх Мәккә өсөн килгән ғәскәр булып, ҡалған ике меңе яңы ғына Исламға килгән Мәккә халҡы ине. Уларҙың кәлебтәренә иман нуры әле урынлашмағандан, ихлас менән һуғышмаясаҡтары, киреһенсә, Ислам ғәскәренә мәшәҡәттәр сығарасаҡтары тәбиғи ине. Ғәскәр эсендә мөшриҡтәрҙең дә булыуы мәсьәләне тағы ла ауырлаштырасаҡ ине.\nҒәскәр Хүнәингә яҡынлашҡас, рәсүлуллаһ ғәскәрҙе сафлап, мөһәжирҙәрҙең әләмен Ғәли ибн Әбү Талибҡа, Әус әләмен Үсәид ибн Хузаирға, Хазраж әләмен Хәббәб ибн Мунзирға бирҙе. Бынан башҡа төрлө ҡәбилә башлыҡтарына ла әләмдәр бирҙе. Үҙе ике ҡат тимер кейем кейҙе.\nИслам ғәскәренең боҙолоуы\nҒәскәр хәрәкәт итеп алғы сафтар Хүнәингә еткәндә, тар бер ерҙә йәшеренеп торған мөшриҡ ғәскәре, кинәттән сығып, ҡаты рәүештә уҡ менән ата башланы, һис уйламағанда бындай һөжүмде күреп, Ислам ғәскәре кире боролоп ҡаса башланы. Арттан килә торған ғәскәр ҙә быны күреп ҡаса башланы, мөшриҡтәр арттарынан ҡыуып киттеләр, һуғыш майҙанында рәсүлуллаһ янында мөһәжир үә ансарҙарҙан бер ҡәҙәр ғәскәр генә ҡалды. Былар араһында Әбү Бәкр, Ғүмәр, Ғәли, Ғаббас, Фазыл ибн Ғаббас, Әбү Суфьян ибн Харис, Рабиға ибн Харис, Әймән ибн Үмм Әймән, Үсәмә бин Зәид бар ине. Рәсүлуллаһ ҡасып барған ғәскәргә ҡысҡырып ҡайтарырға тырышһа ла, ҡурҡыуҙарынан улар уны ишетмәнеләр. Ғәскәрҙең боҙолоуына күптән түгел генә Исламиәткә кергән Мәккә халҡынан күбеһе шатлыҡ күрһәтһәләр ҙә, Ғикримә ибн әбү Йәһил кеүек хәҡиҡи борсолған кешеләр ҙә бар ине. Сафүән ибн Үмәйә мөшриҡ булдығы хәлдә ваҡиғанан ҡаты борсолдо. Әбү Суфьян иһә бер ҡәҙәр шатланғанлығын аңлатты. Шул ваҡиға менән һуғышҡа барған кешеләр һыналдылар. Рәсүлуллаһ һуғыш майҙанында: «Мин Аллаһуҙың рәсүле, мин ялғанламайым, мин Ғабдел Мутталиб улы», — тип тора ине.\nБылай ғына ғәскәрҙе йыйып булмағас, Ғаббас ибн Ғабдел Мутталибҡа мөһәжир үә ансарҙарға ҡысҡырырға ҡушты. Ғаббас ғәйәт ҡаты тауышлы булып, үҙ тауышын йыраҡ ерҙәргә еткерә ала ине. Шулай ул ҡаты тауышы менән: И ансар йәмәғәте, и бәйғәт ризуан йәмәғәте» (мөһәжирҙәр, тимәк) тип ҡысҡыра башланы. Ҡасып бара торған сәхәбәләр, Ғаббастың тауышын ишетеп әҫәрләнеп, тауышҡа табан кире йүгерә башланылар. Ҡасып барыусы ғәскәрҙең күплегенән үә тәртипһеҙ ҡасыуынан дөйә өҫтөндә барыу мөмкин булмағанлыҡтан, бик күбеһе дөйәләрен ташлап, тик ҡоралдарын күтәреп, рәсүлуллаһ янына йәйәү йүгерҙеләр.\nИслам ғәскәре тиҙ арала рәсүлуллаһ янына йыйылып, тәртип менән сафланып, бар ҡеүәт менән мөшриҡ ғәскәренә һөжүм яһанылар. Мөшриҡ ғәскәре оҙаҡ ҡаршы тора алмайса, сигенеп ҡаса башланы. Ислам ғәскәре уларҙың арттарынан ҡыуып, бик күп малдарын ғәнимәт алдылар. Ҡатын үә балаларын, хатта ғәскәрҙән дә атлы әсир алдылар.\nҺуғыштың башы мосолмандар өсөн күңелһеҙ булһа ла, Аллаһуҙың рәхмәте һәм мөһәжирҙәр үә ансарҙарҙың ғәйрәте арҡаһында һуғыштың ахыры уларҙың файҙаһы өсөн булды.\nБик күп һуғыштарҙа үҙҙәренән әллә нисә ҡат артыҡ мөшриҡ ғәскәрҙәрен еңеп килгән ваҡытта Ислам ғәскәренең был һуғышта ҡаса башлауының сәбәбе ғәскәрҙең төрлө халыҡтан ғибәрәт булыуылыр. Юғарыла зекер ителгәнсә, был ғәскәр эсендә бик күп сәхрә ғәрәптәре, яңы ғына Исламға килгән Мәккә халҡы үә мөшриҡтәр ҙә бар ине. Быларҙың һуғышҡа барыуҙары Аллаһ ризалығы өсөн булмайса, тик халыҡтан ҡалмау йәки ғәнимәт алыу өсөн генә ине. Шуның өсөн мөшриҡтәрҙән кинәт бер һөжүм булғанлыҡтан, улар ҡаса башланы. Был ваҡытҡа ҡәҙәр бик күп һуғыштарҙа ҡатнашып, Аллаһ юлында мал үә йәндәрен ҡорбан итеп килгән мөһәжирҙәрҙең үә ансарҙарҙың да күңелдәренә ҡурҡыу һалдылар. Әгәр ғәскәр ансарҙар үә мөһәжирҙәрҙән генә ғибәрәт булһа, бындай ваҡиға булмаҫ ине.\nӘбү Ғәмир сәриәһе\nМөшриҡтәр еңелгәс, бер фирҡәһе Әутасҡа, береһе Нахләгә, береһе Таифҡа ҡастылар. Әутасҡа ҡасҡан мөшриҡтәр артынан бер ҡәҙәр ғәскәр менән Әбү Ғәмир Әшғәри күндерелде. Мөшриҡтәр уларға бер ҡәҙәр ҡаршы тороп маташһалар ҙа, һуңынан еңелделәр, һуғышта Әбү Ғәмир шәһит булғанлыҡтан, урынына Әбү Мусә Әшғәри ҡалып команданлыҡ ҡылды. Ғәскәр, байтаҡ ғәнимәт үә әсирҙәр алып, рәсүлуллаһ янына ҡайтты.\nБөтә әсирҙәр үә ғәнимәттәр йыйылып, Жәғрана тигән ергә урынлаштырылды. Ғәнимәт 24000 дөйә, 40000-дән артыҡ ҡуй үә бик күп әсирҙәрҙән ғибәрәт ине. Хүнәин ғәзүәһендә Әймән ибн Үмм Әймән үә Зәид ибн Зәмғә шәһит булдылар.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 11.11.2018 в 12:44, и размещена в категории Пәйғәмбәрҙәр тарихынан. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.