Материалы за 29.12.2014 » Балҡантау\nБалҡантау » Материалы за 29.12.2014\nУлар бейеүгә ғашиҡ29-12-2014, 13:42 / Мәҙәниәт\n«Байыҡ» дәүләкән бейеүселәрен алҡышланы\nБашҡортостан юлдаш телевидениеһында барған «Байыҡ» бейеү бәйгеһен күптәр яратып ҡарайҙыр, моғайын. Унда йышыраҡ Учалы, Әбйәлил, Баймаҡ кеүек «бейеүсе» райондар вәкилдәре уңышҡа өлгәшә.\nОҫта ҡулдар арыу белмәй29-12-2014, 13:41 / Мәҙәниәт\nСатрашлап сигеү – ҡатмарлы һәм киң төшөнсә. Уны тиҙ генә үҙләштереүе еңел түгел, сөнки ул сәнғәт төрөнә тиң. Шулай ҙа оҫта ҡуллы кешеләргә был шөғөл күңел тынысландырыу, йәм табыу сараһына әүерелә. Мәҫәлән, район Мәҙәниәт йортоноң Яңы Аҡҡолай филиалы мөдире Ф.С. Шәүәлиева өсөн сигеү – үҙ ҡулдарың менән матур пейзаждар, натюрморттар, хатта портреттар яһау мөмкинлеге.\nӘҙип иҫтәлегенә29-12-2014, 13:39 / Спорт\nКүптән түгел беҙҙең ҡалала милли көрәш һәм билбаулы көрәш буйынса Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимов иҫтәлегенә арналған республика турниры үтте. Изге йолаға әүерелгән был бәйге быйыл туғыҙынсы тапҡыр батырҙарҙы бер майҙанға йыйҙы һәм әҙиптең 85 йыллығына арналған йомғаҡлау сараһы булды.\nӘ һеҙҙең ихатала йәмлеме?29-12-2014, 13:38 / Яңылыҡтар\nДәүләкәндә «Яңы йыл мозаикаһы» конкурсы старт алды\nБелем биреү учреждениелары ситтә ҡалманы һәм мәктәп яны участкаларын, биналар фасадтарын биҙәүгә тотондо. Педагогик коллективтың һәм уҡыусыларҙың ижади эше ҡар һындары: әкиәт геройҙары, киләһе йылды һынландырыусы статуялар эшләүҙән башланды.\nАсыҡ тыңлауҙар булды29-12-2014, 13:37 / Рәсми\n19 декабрҙә район Мәҙәниәт йортоноң бәләкәй залында БР Дәүләкән районы муниципаль район Советының «Башҡортостан Республикаһы Дәүләкән районы муниципаль районыУставына үҙгәрештәр һәм өҫтәлмәләр индереү тураһында» һәм «Башҡортостан Республикаһы Дәүләкән районы муниципаль районының Дәүләкән ҡалаһы ҡала биләмәһе Уставына үҙгәрештәр һәм өҫтәлмәләр индереү тураһында» ҡарарҙары проекттары буйынса асыҡ тыңлауҙар булды.\nБайрам хәүефһеҙ үтһен29-12-2014, 13:36 / Яңылыҡтар\nЯңы йыл һәм Раштыуа – һәр кем яратҡан, көтөп алған байрамдар. Әммә тап ошо көндәрҙә һеҙҙе йортоғоҙҙа, урамда һәм ҡунаҡта саҡта һис көтмәгәндә хәүеф һағалап тороуы бар.


Башҡорт теле ҡағиҙәләре - Башҡорт телендә аралашыу - Башҡорт форумдары\nБашҡорт теле ҡағиҙәләре\nАвтор темы: Тансулпан , сент. 21 2009 11:41\nБына ошондай яңы тема башларға уйлайым. Рус теленән башҡорт теленә күсеүселәрҙең байтағы бер ишерәк хаталар яһай, был уларҙың иң тәүҙә русса уйлап, һүңынан фразаны башҡортсаға тәржемә итеп һөйләү һөҙөмтәһе. Әлбиттә, эҙмә-эҙлекле өйрәнеү өсөн төрлө дәреслектәр, ҡулланмалар бар, ә был темала мин үҙем белгән кешеләрҙән ишетеп, улар ебәргән хаталарға байҡау яһап, туған тел өйрәнеүселәргә башҡорт теленең үҙенсәлектәрен яңларға ярҙм итергә уйлайым. Әңгәмә, уйланыу рәүешендә. Башҡа тел белеүселәр ҙә ҡушылыр, тип көтәм, ә яңы өйрәнеүселәр аңлап етмәгән ҡағиҙәләргә ҡағылышлы һорауҙрын бирер, тип уйлайым. Иҫкәрмә: беҙ әҙәби тел өйрәнәсәкбеҙ!!! Ҡайһы бер иптәштәрҙең килеп, темаға ҡыҫылып: был ҡағиҙә былай булырға тейеш түгел, бына былай булырға тейеш, тигән хәбәрҙәрҙе юйып барасаҡмын! Әммә диалектарҙа һөйләшергә теләүселәргә бик ихлас ҡараштамын!\nОтправлено 21 Сентябрь 2009 - 06:19\nБашҡорт телен белмәгән малайҙарҙы иң тәүҙә һүгенергә өйрәтә торғайныҡ. Ҡыҙыҡ күреп өйрәнәләр, уларҙың әйткәнен ишетеп тәгәрәп ятып көләбеҙ, улар беҙгә ҡарап эстәре ҡата ине. Шулайтып ипләп кенә теге был һүҙҙәрҙе өҫтәй барып арыу ғына һөйләшергә өйрәнәләр ине. Бында һүгенергә өйрәтмәһәк тә, мауыҡтырғыс алымдар ҡулланһаҡ, өйрәнеүселәргә лә беҙгә лә ҡыҙығыраҡ буласаҡ.\nБашланыҡ: Барайым мы, күрәйем ме - хата! Барайыммы, күрәйемме - дөрөҫ. Шулай мени? Тегеләй мени? - хата! Шулаймы ни? Тегеләйме ни? - дөрөҫ! - Беҙҙә ит бар! (Беҙҙә бергә яҙыла) - Беҙ ҙә һеҙгә барабыҙ улайғас! (Беҙ ҙә айырым яҙыла). Иртәгә был ҡағиҙәләрҙең аңлатмаһын яҙырмын.\nОтправлено 23 Сентябрь 2009 - 09:33\nБашҡорт телен белмәгән малайҙарҙы\nТелде белмәгән оло кешеләр, ғәҙәттә, «Я тебя люблю, как звучит по башкирски ( йәки казахса һ.б. телдәр) ?», - тип һорайҙар башта. Яуап: Мин һине яратам була инде.\nБыл темаға әллә ни ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра алмайым әле һаман))\nШуға ла ҡыҙығыраҡ ваҡиғалар менән һуғарып, артабан аңлатайым башҡорт теле ҡағиҙәләрен.\nБилдәле һәм билдәһеҙ үткән заман.\nБашҡорт телен һуңлап өйрәнеүселәр йыш ҡына был формаларҙы бутай. Ә уны иҫтә ҡалдырыу бик еңел:\nБилдәле үткән заман - ул ваҡиғаны һин үҙең, йәки һин һөйләгән кеше үҙ күҙҙәре менән күргән. Мәҫәлән:\nМин барҙым. (Иҫеңдән сыҡмаған ваҡиға)\nУл ашаны. (Һинең алдыңда ултырып ашаған)\nУлар килмәне. (Уларҙың килмәгәнен, тимәк, үҙ күҙҙәрең менән күргәнһең)\nӘгәр инде "мин барғанмын", тип әйтһәң, тимәк, һин йә иҫләмәйһең, йә бәләкәй булғанһын, йә иҫерек (шаяртам)) Был форма билдәһеҙ үткән заман тип атала.\nУл ашаған. (Ултырып ашағанын күрмәгәнһең, һиңә килеп әйткәндәр йәки буш табағын күреп әйтәһең)\nУлар килмәгәндәр. (Уларҙың килмәгәнен кеше аша ишетеп кенә беләһең).\nКөнкүрештә һөйләшкәндә, әлбиттә, ике форма ла ҡулланыла. Тарихты һөйләгәндә - тик билдәһеҙ үткән заман. Быға бәйле бер ҡыҙыҡ нәмә һөйләп үтәйем әле.\nБер ауыл аша үтеп барабыҙ таныштарҙың машинаһында. Машинаның хужаһы, үҙе был ауылдыҡы булмаһа ла, был яҡтарҙан, шуға был ауылдың тарихын һөйләп китеп бара:\n- Башҡорттар быуаттар буйы бында урыҫтарҙы индермәне. Килһәләр, гел генә ҡыуып торҙо!\nИкенсе бер тарих: бер ағай, һуңлап ҡына телен өйрәнгән башҡорт, гел үҙе тураһында билдәһеҙ үткән заманда һөйләй ине:\n- Мин бөгөн иртәнсәк тороп ашағанмын, шунан эшкә килгәнмен. Эштә ныҡ арығанмын, шуға иртәрәк ҡайтҡанмын.\nБыларҙың барыһын да кешенең яңылышлыҡтарынан көлөр өсөн түгел, ә бергә йылмайып, хаталар булдырмаҫҡа тырышыу өсөн яҙам.\nТик тырышыуҙарым бушҡа тугелме икән, тип хафаланам. Сөнки был бүлектә күбеһенсә башҡортса һәйбәт белеүселәр ҡатнаша, ә башҡорт телен өйрәнәм, тип яр һалыусылар, үкенескә ҡаршы, инеп тә сыҡмай\nРусса уйлап, һуңынан башҡортсаға ауҙарыусыларҙың хаталарын тикшерәйек.\nМин икмәк артынан киттем ( Русса: я пошел за хлебом).\nИкмәк артынан барып булмай, сөнки уның аяғы юҡ Дөрөҫө:\nМин икмәк алырға киттем, мин икмәккә киттем.\nМин өҫтәл артында ултырам. (Русса: я сижу за столом)\nӨҫтәлдең арты юҡ . Дөрөҫө:\nМин өҫтәл янында ултырам.\nМин диплом өҫтөндә эшләйем. (Русса: я работаю над дипломом)\nДиплом өҫтөндә ултырып, нимә эшләйһең? Дөрөҫө:\nМин диплом эшемде эшләйем.\nҺуңғы йылдарҙа русса мульт ҡарап, урамда русса аралашҡан балалар бик яман хаталар ебәрә:\nХата: Ҡасан беҙ киноға барғайныҡ, унда поп-корн ашаныҡ.\nҠайҙа беҙ барғайныҡ бит, шунда.\nДөрөҫ: Беҙ киноға барғанда, поп-корн ашаныҡ.\nБеҙ барған урында.\nБалалар һөйләмде русса төҙөй, һуңынан башҡортсаға калька итеп күсерә. Әлбиттә, күбеһенсә башҡортса аралашҡан балалар ундай хата ебәрмәй. Әммә мине ҡайһы бер күренештәр хафаландыра: ошо аҙна шаршамбы көнө егерменсе мәктәпкә осрашыуға саҡырғайнылар. Ишек төбөнә килеп еткәйнем, дәрестәре бөтөп, эркелешеп, балалар сыға башланы. Мин инә алмай торам, юл бирмәйҙәр. Беҙҙең Ибрайҙа улайтмаҫтар ине, күргәс тә, үткәреп ебәрерҙәр ине, һәр береһе һаулыҡ ҡушыр ине, таныш булмаһам да, тип уйлап торам. Тыңлабыраҡ ҡараһам, шаҡ ҡаттым: исмаһам, бер генә бала башҡортса һөйләшһәсе!!!\nОтправлено 26 Сентябрь 2009 - 10:21\nЙыш ҡына ошондай хаталар осрай: һүҙҙең аҙағындағыйомшаҡлыҡ билдәһен алып ташларға оноталар, ялғау ҡушҡан ваҡытта.\nҠағиҙә: ялғау ҡушҡанда, йомшаҡлыҡ билдәһе ҡуйылмай!!!\nҮҙләштерелгән һүҙҙәр -ст, -сть тип тамамлана икән, уға ялғау ҡушҡанда, бер т төшөп ҡала.\n[quote name='Тансулпан' date='Sep 24 2009, 23:28']\nБыл тема kызыk kына тугел, яман эhэмиэтле лэ. Фекерзэрегез менэн тулыhынса килешэм.\nОтправлено 29 Сентябрь 2009 - 08:58\nБер ваҡыт ҡыҙыма ошондай күнегеүҙәр эшләнем. Был темала бик файҙалы булыр тип уйлайым. Был биттәрзе принтер аша баҫтырып үҙ миҫалдарығыҙ менән тултырырға кәрәк\nbash_2.jpg 234,96К 27 Количество загрузок\nbash_3.jpg 367,51К 20 Количество загрузок\nbash_1.jpg 465,17К 29 Количество загрузок\nБик яҡшы әсбаптар! Әммә хаталар бар:\nҒәфү итегеҙ, тағы ике хатаны күреп еткермәгәнмен.\nХәҙер төҙәтәм. Был минең даими хата. Мин «г» менән «ғ» хәрефтәрен айыра алмайым\nОтправлено 30 Сентябрь 2009 - 05:51\nУларҙы бутамау өсөн бер ҡағиҙәне иҫтә ҡалдырырға кәрәк:\nБашҡорт һүҙҙәрендә һәм бөтөн ялғауҙарҙа г һәм к хәрефтәре тик нәҙек һуҙынҡылар: ә, ө, ү, е, и менән бергә килә. (килегеҙ, күрегеҙ, өйөгөҙ, һүренке һ.б.)\nҡ һәм ғ хәрефтәре тик ҡалын һуҙынҡылар менән: а, о, у, ы менән бергә килә (тарҡау, ҡотолдоғоҙ, булығыҙ һ.б.)\nИҫкәрмә: был ҡағиҙә тик башҡорт һүҙҙәренә генә ҡағыла, ғәрәп, фарсы, латин, грек һәм рус телдәренән ингән һүҙҙәргә ҡағылмай (ҡағиҙә, ғәрип, ҡәләм, ҡәтғи; карап, галактика һ.б.)\nӘммә һүҙ ниндәй генә булмаһын, башҡорт һүҙеме, башҡа телдән ингән һүҙме, ялғауҙар уларға башҡортса ҡушыла, шуға ялғауҙарҙа был ҡағиҙә мотлаҡ тотола (ҡағиҙәгә, ғәрипкә, ҡәләмегеҙ, ҡәтғирәк; карапҡа, галактикаға).\nОтправлено 14 Октябрь 2009 - 01:35\nБәләкәй балалар ошондай хатаны йыш ебәрә, ҡайһы бер телде яңы өйрәнгән ололар ҙа ебәргеләй:\nБеҙҙеке, минеке тигән һүҙҙәр ошо осраҡтарҙа ҡулланыла:\nБыл китап - минеке.\nҺин - минеке, мин - һинеке!\nОтправлено 14 Октябрь 2009 - 04:08\nБыл темаға әллә ни ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра алмайым әле һаман)).\nХатта ла ҡыҙыҡ\nТырышыу бушҡа китмәй ул. Һөйләшә белгәс тә, ҡағиҙәләрҙе белмәһәң һәйбәт түгелдә инде.\nБарғайныҡ һүҙе дөрөҫме ул? Әллә барған инек була мы? Башҡорт телен уҡымағас грамматика менән ҡыйыныраҡ.\nОтправлено 14 Октябрь 2009 - 09:54\nИке форма ла ҡулланыла. Әммә әҙәби телдә барғайныҡ тигән форма күберәк ҡулланыла, барған инек иһә диалект форма һанала. Ул форман татар әҙәби теленә ингән: барган идек. Барғайныҡ тигән форма татарҙарҙа юҡ, шуға ул миңә яҡыныраҡ.\nТағы ла һорау: үткән постымдағы "дөрөҫме, түгелдә" һуҙҙәрен дөрөҫ яҙҙыммы икән тип икеләнәм. -ме, -мы, -дә, -да һ.б. ( нисек аталғандарын белмәйем) ҡайһы ваҡытта айырым, ҡайһы ваҡытта ҡушылып яҙыла икәнен аңлатып бирһәгез ине.\nОтправлено 15 Октябрь 2009 - 06:41\nТағы ла һорау: үткән постымдағы "дөрөҫме, түгелдә" һуҙҙәрен дөрөҫ яҙҙыммы икән тип икеләнәм.\n-ме, -мы, -дә, -да һ.б. ( нисек аталғандарын белмәйем) ҡайһы ваҡытта айырым, ҡайһы ваҡытта ҡушылып яҙыла икәнен аңлатып бирһәгез ине.\nДөрөҫмө була. Сөнки һүҙҙең аҙаҡҡы һуҙынҡы хәрефе - ө.\nТүгелме, беләмме, бараммы, төкөйөммө, яҡшымы, ҡәтғиме, тоғромо.\nе, ә, и хәрефтәренән һуң -ме,\nө хәрефенән һуң -мө\nа, ы, у хәрефтәренән һуң -мы\nо хәрефенән һуң -мо яҙыла.\nБыл ялғауҙар һүҙгә ҡушып яҙыла.\nТүгелдәгә ҡағылғанда, был осраҡта түгелдә түгел, түгел дә .\nСөнки -дә, -да, -лә, -ла, -ҙә, -ҙа, -та, -тә ялғауы урын-ваҡыт килештә генә ҡушып яҙыла, йәғни ҡайҙа? кемдә? нимәлә? һорауына яуап биргән саҡта.\nҠайҙа? Күлдә, ашханала, тауҙа. Беҙ һине ашханала көтәбеҙ.\nКемдә? Миндә, һиндә. Миндә был фильм дискыла бар.\nӘгәр ҙә беҙ һанаған ваҡытта ҡуланабыҙ икән һүҙҙе, унда ялғау айырым ҡуйыла.\nМәҫәлән: Киноға мин дә барам. Минең өйөмдә айырым ашхана ла буласаҡ.\nОтправлено 16 Октябрь 2009 - 01:05\nУл форман татар әҙәби теленә ингән: барган идек. Барғайныҡ тигән форма татарҙарҙа юҡ, шуға ул миңә яҡыныраҡ.\nТыуған тел итеп татар телен уҡыным шул\nҠайһы яҡтанһың? Әйҙә, туған тел ҡағиҙәләрен өйрәнергә ярҙам итәйем. Һиңә башҡа теләүселәр ҙә ҡушылыр, тип ышанам.


Башҡортостан мәктәптәрендә һәр бала йылы аш менән туҡланырға тейеш | ГТРК «Башкортостан» - Хәбәрҙәр | 122214\n05 декабря 2018 — 16:38\nРеспублика етәксеһе ошондай бурыс ҡуя. Ауыл һәм ҡала мәктәптәрендә балалар нимә ашай һәм туҡланыу хаҡы күпме? Картуф иҙмәһе, иттән эшләнгән ризыҡ, икмәк, витаминлы салат һәм һут. Мәктәп уҡыусыларының төшкө ашы туҡлылы ла, тәмле лә булырға тейеш. Ҡырмыҫҡалы районы Прибельский ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбе уҡыусылары ашхана ризығы менән тулыһынса ҡәнәғәт.. Уҡыусыларҙың иртәнге һәм төшкө аш рационын ата-әсәләр үҙҙәре билдәләй. Бындай ысул күпкә отошлораҡ, тип һанай улар. Прибельский ауылының урта дөйөм белем биреү учреждениеһында уҡыусылар яҡынса утыҙ һумға ашаһа, ә бына Малай ауылындағы мәктәптә егерме биш һумға барып баҫа. Мәктәптә егерме биш бала белем ала. Улар бер тапҡыр ашай. Бынан тыш, Малай ауылы мәктәбе балаларға төп белем биреүҙән тыш, яҙғыһын баҡса эштәренә лә өйрәтә. Ашханаға итте ҡаланан килтерһәләр, ә бына баҡса емештәрен улар бер нисә айға еткерә. Учреждениела бала аҙ булғанға күрә лә, бешерелгән аҙыҡ һәр береһенә етә, ти хеҙмәткәрҙәр.Белем биреү учреждениеларындағы иттән эшләнгән фарш һәм балыҡ Өфөләге мәктәп һәм балалар туҡланыу үҙәгендә әҙерләнә. Бында бер көн эсендә ике тоннаға яҡын ит эшкәртелә. Бөтәһе 150-гә яҡын мәктәп һәм балалар баҡсаһы ит менән тәьмин ителә.Махсус ҡоролмалар ярҙамында иттән эшләнгән ошондай әҙер ризыҡ сыға. Әйткәндәй, бер көн эсендә бер мәктәпкә яҡынса 1200 аҙыҡ ебәрелә. Иттән эшләнгән ризыҡты утыҙ градуслы һыуытҡысҡа ҡуялар. Ярты сәғәттән һуң, уны махсус шыптырға һалып, билдәләнгән мәктәпкә оҙаталар. Ә мәктәптә иһә килтерелгән ризыҡ егерме минут эсендә бешеп сыға. Ҡалалағы белем биреү учреждениеларында ла ашнаҡсылар төшкө ашты үҙҙәре бешерә. Роспотребнадзор һәр бер мәктәп һәм балалар баҡсаһындағы туҡланыу режимын контрольдә тота. Быйыл ғына мәҫәлән, 172 тапҡыр тикшереү үткәрелгән. Йылына бер нисә тапҡыр үткәрелгән тикшереү эштәре лә үҙ һөҙөмтәһен бирә. Ә ҡағиҙә боҙоусылар язаға тарттырыла. Киләһе йылдарҙа ла белем биреү учреждениеларында һәр уҡыусыны мотлаҡ йылы аш менән тәьмин итеү ҡарала.


Ҡыҙҙар ҡаратыр сағың\n5 Апреля , 08:18\nНәүғәт Хисмәтуллинға бөгөн 60 йәш тулды.\nРедакциялағы ҡыҙҙар уны гел яратты. Хатта бер-береһенән көнләштеләр ҙә һымаҡ.\n- Ауыл хужалығын яҙырға кем бара?\n- Мин барам.\n- Юҡ, мин барам.\nМыйыҡлы абзылары янына хет бөтәһен тейә лә алып кит.\nАграр сектор - ҡатмарлы өлкә, махсус белем алып, әллә күпме был өлкәлә эшләп тә бөтөн нескәлектәренә төшөнөп етмәүең бар, ә ҡайһы бер, һыйырҙы үгеҙҙән, арышты бойҙайҙан айыра белмәгән журналистар тураһында нимә әйтәһең? Шулай ҙа гел уҡталып торҙолар - тегендә Нәүғәт абзылары бар. Шыр наҙан булып барһаң да, уның менән һөйләшкәндән һуң, юғары уҡыу йортон бөткән кешеләй булып сығып китәһең. Яйлап, төбөнә тиклем төшөп, ябай ғына итеп барыһын да аңлатыр. Яуаптан ҡасмаҫ, ҡойороҡто һыртҡа һалмаҫ. Юшатыр гәзите ойошторған Түңәрәк өҫтәлдәрҙә нисә тапҡыр ҡатнашты икән? Буламы - була, был йәһәт кенә килә лә етә. Үтә ныҡ простой инде, аҙыраҡ һаулана ла белмәй. Шул яғы менән ҡыҙҙарҙы, хәйер, барыһын да, үҙенә тартҡандыр ҙа.\nЯманһарыларҙың да, олораҡтарының, әйткәнен ишеткән булды: әәәә, Нәүғәтме? Эйе, белемле егет ул, уның атаһы ла, Кәлимулла абзый, төплө аҡыллы кеше ине.\nБеҙ Н. Хисмәтуллин тураһында күп яҙҙыҡ, шәхес булараҡ арҡыры-буйына йөрөп сыҡтыҡ, буғай. https://youshatir.ru/articles/danly-ly-ya-tashtaryby/2021-01-19/tura-arausy-1222099 https://youshatir.ru/articles/be-e-g-m/2021-01-22/atayymdan-mira-bulyp-alma-an-1218606\nНәүғәт Кәлимулла улының бөгөн юбилейы. Һаулыҡ һиңә тәү сиратта, абзый, ҡыҙҙарҙы үҙеңә тартып тороп, уларҙы бер-береһенән көнләштереп, тағы ла оҙаҡ йылдар эшләргә-йәшәргә яҙһын.


Күп ҡатлы йорттарҙа йәшәүселәр көн дә лифт менән ҡулланырға күнеккән\nҺәм ҡоролманың сафтан сығыуы юғары ҡатта йәшәүселәр өсөн үҙе бер бәләгә әйләнә. Өфөнөң Парк урамы 2/3 һәм Степан Злобин 34/2 йорттарында йәшәүселәр ҙә фатирҙарына йыш ҡына йәйәү менергә мәжбүр. Сөнки бындағы лифттар, яңы булыуына ҡарамаҫтан, йыш боҙола.\nСтепан Злобин 34/2 йортонда йәшәүсе йәш әсәләргә сабыйҙарын саф һауаға алып сығыу ябайҙан түгел. Капиталь төҙөкләндереүҙән һуң ҡуйылған яңы лифттар бәләкәй балалы ғаиләләр өсөн иҫәпләнмәгән, күрәһең. Ҙур булмаған коляска ла уның эсенә саҡ һыя, инһәң дә ишектәре ябылмай.\nЯңы лифттар йәш әсәләргә генә түгел, башҡаларға ла оҡшамай. Дәғүәләр - тауышы көслө, ышанысһыҙ, аҙна һайын тиерлек боҙола... Кнопкалары ла йүнләп эшләмәй.\nПарк урамы 2/3 йортонда йәшәүселәр ҙә лифттарына ҡәнәғәтһеҙлек белдерә. Асыҡланыуынса, ике адрес буйынса ла ҡоролмаларҙы «Өфөлифт» хеҙмәтләндерә. Ойошма вәкилдәре иһә, вазифабыҙҙы еренә еткереп башҡарабыҙ тип аңлата. Улар фекеренсә, лифттарҙың боҙолоуонда фатир хужалары үҙҙәре ғәйепле.\nАнатолий Козлов, «Өфөлифт» ойошмаһы етәксеһе урынбаҫары: «Беҙ көн дә лифттарҙың торошон тикшереп торабыҙ, ай һайын ремонтлайбыҙ. Авария булған осраҡта бригадаларыбыҙ тиҙ арала килеп етә. Тик ҡыҙғанысҡа, кешеләр үҙҙәре лифттар менән һаҡһыҙ ҡылана».\nӘлбиттә, ниндәйҙер кимәлдә был да дөрөҫ. Шулай ҙа йортто быға тиклем хеҙмәтләндереүсе «Көньяҡ Урал лифт» ойошмаһы эшен халыҡ күберәк оҡшатҡан. Тик лифттарҙы хеҙмәтләндереү башҡа ойошмаға күскән. Йортта йәшәүселәр иһә беҙҙән рөхсәт һораусы булманы тип аңлата.\nВиктор Саваненко, парк 2/3 йорто советы рәйесе: «Мин ни өсөн лифт хеҙмәтләндереүсе ойошманы алмаштырҙылар тигән һорау менән торлаҡ хужалығы идаралығына барҙым. Улар миңә ҡарарҙы директорҙар советы менән бергә ҡабул иттек тип аңлатты. «Көньяҡ Урал лифт» ойошмаһында әйтеүҙәренсә, уларға ҡаббаттан килешеү төҙөргә тәҡдим итеүсе булмаған».\nӨфөнөң Октябрь районының торлаҡ хужалығы идаралығы етәксеһе урынбаҫары Альберт Исхаҡов та мәсьәлә менән таныш булыуын белдерҙе. Халыҡтың зарланыуын иҫәпкә алып, улар «Өфөлифт»ты икенсе ойошмаға алмаштырыу тураһында уйлай. Ә бына ни өсөн идаралыҡ быға тиклем шелтәһеҙ эшләп килгән «Көньяҡ Урал лифт»ты йорттан ситләткәне һорау булып ҡала.


Әбйәлилдә бар шундай бер ауыл... » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Сәйәсәт » Әбйәлилдә бар шундай бер ауыл...\n05.10.2010 Әбйәлилдә бар шундай бер ауыл...\nӘүәл-әүәлдән беҙҙең халыҡ ирек һәм иркенлек яратҡан. Бәлки, шуғалыр ҙа, күберәк ауыл-ауыл булып ултырырға, ҡаланан алыҫыраҡ урынлашырға тырышҡан. Улай ғына ла түгел, бер туғандарҙың да һәр ҡайһыһы үҙ ауылына нигеҙ һалған. Ғәҙәттә, беҙ быны бер үк йылға, күл тирәһендә тупланған ауылдар миҫалында күрәбеҙ. Улар үҙҙәренә нигеҙ һалған ата-бабаларыбыҙ исемен йөрөтә.\nТарихи яҙмаларҙан күренеүенсә, Әбйәлил районының Юлдаш ауылына ҡасандыр Шәғәли Шаһман кенәздең ейәндәре күсеп ултырған. Бында бөгөн дә Ҡарасман араһы бар (Ҡарасман – кенәздең ейәне). Боронғо ҡулъяҙмаларҙа ХVIII быуаттан уҡ Тамъян улусының Юлдаш ауылы билдәле. Ауылдың тәүге атамаһы – Күҙисә. Ул заманда ун йортта ни бары 48 кеше йәшәгән. Тора-бара йәшәүселәр иҫәбе 140-ҡа еткән. Был хәлле ауылда әлеге йөҙ ҙә ҡырҡ кешегә 500 баш йылҡы малы, 250 һыйыр, 400 һарыҡ, 70 кәзә тура килгән. Ун алты дисәтинә һөрөнтө ерҙә иген сәселгән. Ауылда Мөхәмәткәрим Яныбаев менән Хәбибулла Боҫҡонов иң байҙарҙан иҫәпләнгән. Мәсете һәм мәҙрәсәһе лә булған ауылдың. 1920 йылда бында йәшәүселәр һаны 283 кеше тәшкил иткән.\nЮлдаш ауылы тарихына күҙ һалһаң, шул күренә: бөтә илгә ҡағылған ел-дауыл, үҙгәрештәр уны ла урап үтмәгән, әммә ауылдаштарым әлеге ауырлыҡтарҙы үҙҙәренең берҙәмлеге, татыулығы менән еңеп сыҡҡан. Үҙ-ара ниндәй генә ығы-зығы тыумаһын, улар сүпте ситкә сығармаған, бер-береһен һатмаған. Сәйәси золом осоронда бынан бер генә кеше лә репрессияға эләкмәгән, дөрөҫөрәге, шик аҫтына алынғандарҙы юлдаштар күмәкләп ҡурсалап алып ҡалыр булған. Ғаилә барса балаларын үҙ ҡосағына алған кеүек, улар ҙа төрлө синыф, төрлө идея вәкилдәрен берҙәй һыйындырған. Сәйәсәткә, донъяға ҡарата мөнәсәбәт, фекер айырмалығы юлдаштарҙы дуҫ-дошманға бүлгесләһә-бүлгесләгәндер, әммә улар береһе өҫтөнән береһе ошаҡ йөрөтмәгән, улай ғына ла түгел, ил өҫтөнә ауырлыҡтар ябырылғанда бер-береһен ҡурсалап-һаҡлап алып ҡалған.\nӘйткәндәй, йотлоҡ фажиғәһе лә Юлдашты башҡа урынға ҡарағанда аҙыраҡ йонсотҡан.\nБөйөк Ватан һуғышына ауылдан илле яугир китә, теүәл яртыһы яу ҡырында ятып ҡала. Бөгөн ауылдың үҙәк урамы һуғышта батырҙарса һәләк булған разведчик Ишбулды Әхмәтшин исемен йөрөтә. Ул – Дан орденының тулы кавалеры, ләкин, ни сәбәптәндер, Еңеү байрамдарында ла, бүтән тантаналарҙа ла исеме райондың бүтән батырҙары менән йәнәш тормай. Күрәһең, әлеге лә баяғы юлдаштарҙың үтә лә баҫалҡы булыуынан киләлер был.\nДан ордены кавалеры Шәйхислам Хәбиров, Ҡыҙыл йондоҙ ордены кавалеры Рәхмәтулла Ибраһимов, башҡорт атлылары дивизияһы яугиры, фронттан күп миҙалдар менән ҡайтҡан Ҡаһарман Сәйетғәлин, һуғыштың ахырынаса үҙҙәренең ил алдындағы изге бурысын намыҫ менән үтәгән Муллайән Ғәлин, Ғәлимйән Шәйхисламов, Хәлфетдин Ғафаров, Хажиғәле Аҡмырҙин һәм башҡалар, һәм башҡалар, һанай китһәң – батырҙар етерлек.\nИлдәге үҙгәртеп ҡороуҙар, тәү нәүбәттә, ауылдың тамырына балта сапты. Берәүгә лә сер түгел, коллектив хужалыҡтарҙы – совхоз һәм колхоздарҙы – перспективаһыҙ тип иғлан итеү сосораҡ әҙәмдәргә көс һәм аҡса түкмәй генә байыу юлы асты.\nЮлдаштарға ла үҙгәртеп ҡороу шауҡымы һуғылмай ҡалманы, әлбиттә. Әммә улар хужалыҡ итеүҙең халыҡты эш менән тәьмин итерҙәй формаһын һаҡлап алып ҡалды. Бында ҡошсолоҡ, ҡуян, тана-торпо фермалары бар. Йылҡы ла аҫрайҙар.\n– Нисек тә үҙебеҙ яйын табырға тырышабыҙ, – ти бригадир һәм ферма мөдире вазифаларын бергә алып барған Фәсхетдин Ғафаров. – Даими аҡса булмаһа ла, халыҡҡа ит, он, башҡаһы менән ярҙам итәбеҙ. Бөгөн үҙең тырышмаһаң, булмай. Бесән, ураҡ осоронда ҡуян ҡотҡара – арзан ит. Эшсәндәребеҙ асығып йөрөмәй.\nМал һанын кәметмәҫкә, тигән ниәт менән йәшәй һәм эшләй юлдаштар.\nИгенселеккә лә етди иғтибар бүленә. Быйыл 390 гектарҙа ашлыҡ сәселгәйне. Йылдың үтә ҡоро килеүе, июль аҙаҡтарына хәтлем бер тамсы ямғыр яумауы, әлбиттә, эҙемтәһеҙ үтмәне. Хәйер, икмәктең ҡасан еңел бирелгәне бар? Әммә ауылдаштарым иҡтисади һәм тәбиғи көрсөктәрҙе тырышлыҡ менән еңеп сығырға өйрәнгән.\n«Заветы» ауыл хужалығы-етештереү комплексы директоры Кәрим Ҡолмөхәмәтов менән Гусев ауыл советы биләмәһе хакимиәте башлығы Ғамир Ғәлләмов бригаданы иғтибар үҙәгенән төшөрмәй. Быйылғы «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамы – быға асыҡ миҫал. Был байрам яҡташтарҙың, туғандарҙың сираттағы күрешеү шатлығы ғына түгел, төҙөкләндереү сараһы ла, ауылдың бөгөнгө үҫешенә бер байҡау ҙа ул.\nЮлдашта тыйнаҡ, баҫалҡы, әммә эшсән, тырыш кешеләр йәшәй. Һәр урындағыса, бында ла клуб – төп мәҙәни усаҡ.\nҠыҫҡаһы, юлдаштарға бер ниндәй иҡтисади көрсөктөң дә ҡурҡынысы юҡ. Сәйәси боролоштарҙы ла, тормош ҡытыршылыҡтарын да улар үҙ тырышлыҡтары һәм үҙ аҡылы менән еңеп өйрәнгән.


“Эшем менән бәхетле...”\n15 Июль 2019, 17:40\nХалыҡ-ара шашка буйынса алты тапҡыр донъя чемпионы Тамара Танһыҡҡужина беҙҙең районда йыш була. Үткән йомала ул “Мораҙым тарлауығы” тәбиғәт паркында булды, “Мораҙым” балалар һауыҡтырыу лагерында ял итеүсе балалар менән бер юлы уйнау сеансы үткәргәнгә тиклем район хакимиәте башлығы Ғайса Янбаев менән осрашты. Тамара Михайловна район мәктәптәрендә шашка буйынса түңәрәктәр асыу теләге менән яныуын әйткәс, район етәксеһе донъя чемпионына һәр яҡлап ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер икәнлеген белдерҙе.\nДонъя чемпионы Тамара Танһыҡҡужина “Мораҙым тарлауығы”на тәүге килгән икән. “Хозур тәбиғәтле ошондай ғәжәйеп урынға тәүгә килдем ”, - тип белдерҙе ул, Мораҙымға аяҡ баҫҡас. Лагерь буйлап үткәргән ҙур булмаған экскурсия ваҡытында уға айырыуса балалар йәшәгән бәләкәй ағас өйҙәр оҡшаны, балаларҙың ниндәй шарттарҙа ял итеүе менән дә ҡыҙыҡһынды.\n- “Батшалар кеүек йәшәйҙәр”. Көнөнә 5 тапҡыр ашатабыҙ, көн һайын дискотека. Ял итергә теләүселәр бик күп. 2-се сменаға бөтәһе 240 заявка килде, тик беҙҙең бер сменаға 80 кешене генә алырға мөмкинлек бар, - тип һөйләне лагерь директоры Фирғәт Айытҡолов.\nҠунаҡҡа тау аҫтынан урғылып сыҡҡан шишмә һыуы ла оҡшаны.\nУңарсы мәҙәни саралар үткәрелгән урынға балалар ҙа йыйылды. Ял итеүселәр чемпионды буш ҡул менән ҡаршыламаны, шашка тураһындағы белемдәре менән уртаҡлашты. Аҙаҡ балалар үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарын бирҙе.\n-Иң иҫтә ҡалған уйын?\n- Һуңғы донъя чемпионаты, голланд уйынсыһының комбинацияһына яуап итеп үҙ контркомбинациямды үткәрә алған ваҡыт. Шул арҡала өс еңеүсе иҫәбенә индем һәм 23 июндә алтынсы тапҡыр донъя чемпионы исемен яуланым.\n- Шашкала уйнарға нисек өйрәндегеҙ?\n- Элек гаджеттар булманы, балалар баҡсаһында өҫтәл уйындары уйнаныҡ, төрлө турнирҙар үткәрелде. 8 йәш ярымлыҡ сағымда Ҡала пионерҙар йортона эләктем һәм был уйындың үҙем өсөн ни тиклем мөһим икәнлеген аңланым.\n- Был һеҙҙең өсөн ҡыҙыҡһыныумы, әллә эшме?\n- Был, күберәк эштер, ләкин мин эшем менән бәхетле. 15-16 йәшемдә өлкәндәр араһындағы ярыштарҙа ла еңә алыуымды аңланым һәм миндә чемпион булыу теләге уянды. Шул ваҡытта мин үҙ шөғөлөмә эшкә ҡараған кеүек етди ҡарарға кәрәк икәнен аңланым: иртәнге 9-ҙа тренировкаға киләм һәм кис кенә ҡайтам. Эшкә дөрөҫ ҡараш миңә юғары һөҙөмтәләргә ирешергә ярҙам итте.\n- Ҡайһы илдәрҙә булдығыҙ?\n- Мин 30-ҙан ашыу илдә булдым, иң иҫтә ҡалғаны – Тибет.\n- Алдағы һөнәр һайлауға ата-әсәйем ныҡ тәьҫир итте, мин тәүҙә (күберәк уларҙың теләге буйынса) Стәрлетамаҡта тарих , аҙаҡ Өфөлә юридик факультеттарын тамамланым. Әгәр баштан уҡ физкультура факультетына инһәм, был ваҡытҡа күптән диссертация яҡлаған булыр инем. Әле Башҡортостандың шашка федерацияһын етәкләйем, буш ваҡытта балаларҙы өйрәтәм.\nБына, ниһайәт, Халыҡ-ара гроссмейстер менән бер юлы уйнау сеансына барыһы ла әҙер һәм уйын башлана... Тамара Танһыҡҡужина 25 бала һәм вожатый менән бер юлы уйын алып барҙы, шул арала һорауҙарға яуап биреүен дауам итте. Мәҫәлән, иң ҙур бер юлы уйнау сеансы уның Өфөлә булған, унда 102 таҡтала 4,5 сәғәт дауамында уйын алып барылған. Уның 16-һы тигеҙ иҫәп менән тамамланһа, 7-һендә ул еңелгән.\nУйын тамам. Тамара Михайловна уға үҙ баһаһын да бирҙе, әгәр уйындың уртаһына таҡтала ярты фигуралар бар икән, тимәк баланың потенциалы бар, тине һәм тап шундай уйынсыларға китаптар бүләк итте.\nИң яҡшы уйынсыларҙы – 15 ҡыҙ һәм малайҙы тәбрикләү тантанаһында район хакимиәте башлығы Ғайса Янбаев, район мәғариф бүлеге начальнигы Рәсүл Әхмәтйәнов та ҡатнашты.\nБалалар беҙҙең билдәле яҡташыбыҙҙан (ул бәләкәй сағында Аралбай ауылында йәшәүсе олатаһы менән өләсәһендә йыш була) автограф алды, иҫтәлеккә фотоға төштө. Ә донъя чемпионы Тамара Танһыҡҡужина Күгәрсен еренең хозур тәбиғәтле был мөйөшөнә мөмкинлек булғанда тағы ла килергә теләүен белдерҙе.Шулай уҡ Тамара Михайловна райондың белем биреү ойошмаларында үтәсәк турнирҙарында ҡатнашырға теләген белдерҙе.


Еләк беште (хикәйә). Фәрзәнә Аҡбулатова\n27 Февраль 2020, 00:00\nЕләк бештеХикәйәИкенсе йыл инде илдә һуғыш бара. Ике йыл эсендә ауылдың ирҙәрен һуғыш йотто. Ә Сәмерхан ағайҙы, фронтҡа китергә тип ғариза артынан ғариза яҙған кешене, бронь менән ҡалдыра килделәр. Һин – тәжрибәле етәксе, тылда нығыраҡ кәрәкһең, тинеләр. Ул, ысынлап та, урман хужалығын ойоштороусы кеше булараҡ, тылда бик кәрәк ине. Тора-бара ундайҙарҙы, йәғни тәжрибәлеләрҙе лә фронтҡа ала башланылар.Ҡырҡ өсөнсө йыл Ҡазыхановтар ғаиләһенә үҙгәреш алып килде. Ҡырҡ өс йәшлек Сәмерханға повестка тапшырҙылар. Эштәрен теүәлләп ҡалдырыр өсөн, ул хәҙер көнө-төнө отчет яҙа. Атаһының өйҙә булыуы беренсе синыфта уҡыған Гөлнисаға шатлыҡ. Атаһы уны күтәреп кенә йөрөтә бит, нимә эшләһә лә һуҡранмай. Бына әле лә ул баш баҫып эшләгән атаһы янына килде. Тәүҙә алдына, аҙаҡ елкәһенә үк менеп атланды, сәсен туҙҙырҙы. «На, толпар! Әйҙә, алып бар мине Ҡаф тауына!» – тип һөрән һалды. Атаһы һөйләгән әкиәттә бик матур Ҡаф тауҙары бар, ә Ҡаф тауына һәр кем артыла алмай, тиҙәр. «Алып барырмын, ҡыҙым, әйләнеп ҡайтыу менән юл алырбыҙ. Һин инде ҙурайып, атайыңды көтөп торорһоң», – тип атай кеше ҡыҙын елкәһендә йөрөтөп алды. Ул арала әсәһе Йәмилә апай килеп инде: – Ҡуйсы, балам, атайыңды йонсотма. Эшен бөтөрһөн. Өлгөрә алмай бит.– Юҡ-юҡ, ҡыҙым миңә ҡамасауламай. Уйнаһын...– Ныҡ иркәләтәһең үҙең дә, – тип Йәмилә апай ирен шелтәләп алды. – Атайлы бала бит ул, иркәләнһен. Тиҫтерҙәренең ана күпмеһе атайҙары менән күрешеүҙән мәхрүм ҡалды. – Унан, Гөлнисаны арҡаһынан ҡағып яратып алғандан һуң, яңынан ҡағыҙҙарына сумды. Эйе, Гөлниса – иркә ҡыҙ. Атаһы менән әсәһенең балалары тыуа торған, ауырып үлә торған. Иң бәләкәсе – Гөлниса ғына – иҫән-һау тәпәй баҫып киткән. Балаһы өсөн өҙөлөп торған оҫта ҡуллы Сәмерхан ағай ҡыҙға бер нисә сана, саңғы, тимераяҡ яһаны. Спорт менән мауығып, сынығып үҫеүен теләй ул. Ҡыҙы менән үҙе лә йөрөнө. «Иркә» ҡыҙ сыныға барҙы, бер нисә йәшкә ҙурыраҡ бала-саға менән ярышып, алдынғылыҡты һис бирмәне. Айырылышыр көн һиҙҙермәй генә килеп етте.– Һуғыш оҙаҡҡа бармаҫ, – тип йыуатты ғаилә башлығы ҡәҙерлеләрен. – Һин ҡайтҡансы бирешмәбеҙ, туғандар менән бергәрәк булырбыҙ, – тине Йәмилә апай, ирен оҙатҡанда нисек тә иламаҫҡа тырышып. – Ә һин, ҡыҙым, хәҙер әсәйеңдең ҙур ярҙамсыһы! – тине атай Гөлнисаһын ҡосаҡлап. Сәмерхан ағай китеү менән нисектер ауыл бушап ҡалғандай булды. Гөлниса, ысынлап та, үҙен өлкәнәйеп киткәндәй тойҙо. Йәмилә апай дөйөм хужалыҡ эшенән ҡайтып инмәне. Өйҙә тынлыҡ, элекке йәнлелек юҡ...Немец фашистары сигенә башланы, тигән ҡыуаныслы хәбәр йөрөй. Халыҡ ас-яланғас булһа ла, уларға ошо һүҙҙәр ышаныс, көс бирҙе. Сәмерхан ағайҙан хаттар килеп торҙо. Хат алған көн иң ҙур, иң оло байрамға тиң. Бер хатында атаһы еңелсә йәрәхәтләнеүе, әммә кире һуғышҡа инеүе тураһында яҙҙы, ә тағы ла бер айҙан – ҡаты яраланыуы хаҡында. Был юлы уны Н. ҡалаһына госпиталгә оҙатҡандар. «Ярам ауыр. Бүтән һуғыша алмаҫһың, тинеләр, – тигәйне ул хатында. – Оҙаҡламай ҡайтарырға тейештәр. Гөлниса ҡыҙым, мин ҡайтыуға еләк киптереп ҡуй. Үҙебеҙҙең Ҡыръялан еләген бик һағындым, ныҡ тәмле бит ул...» Ә Н. ҡалаһы тирәһендә шул мәлдә ҡот осҡос ҡанлы алыштар булып уҙа. Был турала тылдағылар бер нәмә лә белмәй, әлбиттә. Стратегик әһәмиәткә эйә ҡала бер нисә тапҡыр ҡулдан ҡулға күсә. – Ур-ра! Атайым ҡайта! Әсәй, мин атайым ҡайтыуға күп-күп итеп еләк тирермен. Атайым ҡалай ныҡ шатланасаҡ! Әсәй, әле үк барып киләйемме? Бәлки, ул иртәгә таң менән ҡайтып төшөр? Хат бит оҙаҡ йөрөй! Еләкте киптерә торорбоҙ, – тип Гөлниса тырызға йәбеште. – Кис етте бит инде. Атайыңа бер-ике услам еләк етә. Өлгөрөрһөң. – Юҡ, бер-ике услам әҙ!Гөлниса төнө буйы йоҡлай алманы. Атаһы ҡайтып ишек шаҡый һымаҡ тойолоп, аяҡ остарына ғына баҫып, бер нисә тапҡыр ишек эргәһенә барып тыңлап торҙо. Әсәһен беренсе булып үҙе һөйөнсөләгеһе килә ине уның... Әсәһе иртүк уятты. Төнөн насар йоҡлаған ҡыҙ күҙен саҡ асты. – Еләккә барып киләһеңме? Тылсымлы һүҙ әйтелдеме ни, ҡыҙҙың шунда уҡ йоҡоһо осто. Тырызын тотоп, әхирәте Сәриәне эйәртеп, урманға ашыҡты. Йәй уртаһы, эштең ҡыҙыу мәле. Бөтөн халыҡ колхозға бесән саба. Буш йөрөгән әҙәм заты юҡ. Бала-сағаны сөгөлдөр утауға ҡыуалар. Еләк йыйырға ла рөхсәт юҡ, бесәнлекте тапарға ҡушмайҙар. Шуға еләкте берәүгә лә күренмәй генә йыйырға тейештәр. Колхоз рәйесе Хәлфетдин ағайға тотолһалар, насар буласаҡ. Ҡыръялан шау еләк. Был тиклем дә түшәлеп ятыр икән! Гөлниса ҡояштай балҡыны. Атаһының бәхете ниндәй ҙур һәм мул! Ике ҡыҙ еләк тирергә кереште. – Кем һеҙгә бында йөрөргә ҡушты! Нишләп һеҙ баҫыуҙа түгел, ҡасҡалаҡтар! Яман тауыштан ҡыҙҙар һикереп торҙо һәм таш һындай ҡатып ҡалды. Улар ҡаршыһында – атына атланған колхоз рәйесе Хәлфетдин ағай. Ҡыҙҙарҙың телдәре, гүйә, аңҡауҙарына йәбеште. Персиҙәтел атынан һикереп төштө лә ҡыҙҙарҙың һауыттарын тапарға тотондо. Иҙелгән еләктән үлән ҡып-ҡыҙыл булды. Ҡанлы еләктәр... Гүйә, үлән ҡанһырап илай. Асыулы Хәлфетдин ҡамсыһын һелтәп алды. – Был тирәлә бүтән эҙегеҙ булмаһын! Саботажниктар, бесән тапаусы ҡоротҡостар! Баҫыуға, ҡый йолҡорға!..\nҠырҡ өсөнсө йыл Ҡазыхановтар ғаиләһенә үҙгәреш алып килде. Ҡырҡ өс йәшлек Сәмерханға повестка тапшырҙылар. Эштәрен теүәлләп ҡалдырыр өсөн, ул хәҙер көнө-төнө отчет яҙа. Атаһының өйҙә булыуы беренсе синыфта уҡыған Гөлнисаға шатлыҡ. Атаһы уны күтәреп кенә йөрөтә бит, нимә эшләһә лә һуҡранмай. Бына әле лә ул баш баҫып эшләгән атаһы янына килде. Тәүҙә алдына, аҙаҡ елкәһенә үк менеп атланды, сәсен туҙҙырҙы. «На, толпар! Әйҙә, алып бар мине Ҡаф тауына!» – тип һөрән һалды. Атаһы һөйләгән әкиәттә бик матур Ҡаф тауҙары бар, ә Ҡаф тауына һәр кем артыла алмай, тиҙәр. «Алып барырмын, ҡыҙым, әйләнеп ҡайтыу менән юл алырбыҙ. Һин инде ҙурайып, атайыңды көтөп торорһоң», – тип атай кеше ҡыҙын елкәһендә йөрөтөп алды. Ул арала әсәһе Йәмилә апай килеп инде:


1 Февраль 2021, 14:00\nУҙған йылды урман буйлап китеп барһам, яҡындағы ҡыуаҡлыҡтан аңғармаҫтан айыу ҡаршыма килеп сыҡмаһынмы! Мине күреп тайыш табан артҡы аяҡтарына баҫты, буйы ике метр ярым тирәһе. Икебеҙҙең ара була-ҡалһа ун метр тирәһе, ғәҙәттә, улар һиҙгер, был осраҡта ел уның яғынан иҫкәндер: икебеҙ өсөн дә осрашыу аңғармаҫтан булды. Йәнем бот төбөнә төштө, быуынһыҙланып, баҫҡан урында ҡыбырлай ҙа алмайым. Башҡортсаһын да, татарсаһын да, урыҫсаһын да, нимессәһен дә, бар һүҙлек байлығын иҫкә төшөрҙөм: артыҡ боламай урман хужаһы менән һөйләшәм, үҙем менән таныштырам, насарлыҡ эшләргә теләмәгәнемде әйтәм. ә ул үкерә, башын болғап, минең күҙ ҡарашын эҙләй.\nДонъя шулай ҡоролған: нимәгәлер эйә булыр өсөн, ниҙәндер мәхрүм булырға, нимәнелер ҡорбан итергә кәрәк. Воскресенский ауылында йәшәгән урман хужалығы мастеры Марсель Зөбәйеров тәбиғәт ҡосағында йыртҡыс хайуандарҙан түгел, нәҡ әҙәм балаһының яуызлығы арҡаһында һаулығын юғалтҡан, ә “йәшел бишеге” уны кире аяҡҡа баҫтырған.\nТыумышы менән - Федоровканан, Мораҡта, унан һуң Ейәнсура районында йәшлек ғүмере уҙған, яҙмыш еле иһә уны күпселеге урыҫ милләте йәшәгән Воскресенскийҙа төпләндерә.\n“Элегерәк уҡыу йортон тамамлағандар мотлаҡ рәүештә кәмендә өс йыл эшләү шарты менән эш урыны менән тәьмин ителә, һәр студент һөнәре буйынса “отработка” үтергә тейеш ине, 1985 йылда Өфө урман техникумын тамамлағандан һуң, мине ошо яҡҡа ебәрҙеләр” , - ти Марсель Зәйнибәшәр улы. Уның ҡарамағындағы биләмә 60 мең гектарға һуҙылған: сиге Бөрйән районы, Ишембай районына барып терәлә. Икһеҙ-сикһеҙ шул майҙанды урмансы биш бармағы кеүек белә тиһәң, бер ҙә яҙыҡ түгел. Кемдер шәхси хужалығына, ә эшҡыуарҙар һатыр өсөн утын йүнләй, төҙөлөш өсөн дә делянка бүлдереүселәр етерлек. Аралап ҡырҡыу ҙа уның өҫтөндә. Эш буйынса 25-30 саҡырымды йәйәүләп урман ҡыҙырғаны өсөн ауылдаштары уға “Ҡыуғынсы, бәрей” ҡушаматын йәбештереп ҡуйғандар. “Уҙған йылды урман буйлап китеп барһам, яҡындағы ҡыуаҡлыҡтан аңғармаҫтан айыу ҡаршыма килеп сыҡмаһынмы! Мине күреп тайыш табан артҡы аяҡтарына баҫты, буйы ике метр ярым тирәһе. Икебеҙҙең ара була-ҡалһа ун метр тирәһе, ғәҙәттә, улар һиҙгер, был осраҡта ел уның яғынан иҫкәндер: икебеҙ өсөн дә осрашыу аңғармаҫтан булды. Йәнем бот төбөнә төштө, баҫҡан урында ҡыбырлай ҙа алмайым. Башҡортсаһын да, татарсаһын да, урыҫсаһын да, нимессәһен дә, бар һүҙлек байлығын иҫкә төшөрҙөм: артыҡ боламай урман хужаһы менән һөйләшәм, үҙем менән таныштырам, насарлыҡ эшләргә теләмәгәнемде әйтәм. ә ул үкерә, башын болғап, минең күҙ ҡарашын эҙләй. Бәхетемә, күҙлек йөрөтә инем ул саҡта, ҡурҡҡан ҡарашты һиҙһә, улар бит тиҙлекте сәғәтенә 70 километрға тиклем арттыра, бер ырғыуҙа тотоп алыр ине, әле һеҙҙең менән осрашып һөйләшеп ултырмаҫ инем. Айыу ҙа, мин дә артҡа сигенә-сигенә, үҙ юлыбыҙҙы дауам иттек”, - тип бәйән итте урмансы. Әйткәндәй, Марсель ағай әйтеүенсә, ул яҡтарҙа “урман хужаһы” йыш осрай икән. Бура әҙерләргә барған ауылдаш ир балары менән йөрөгән инә айыуҙы осратып, ҡурҡышынан ағас башына менеп еткәнен һиҙмәй ҙә ҡалған, өркөтөргә теләп, кейемдәрен йыртҡылап яндырып, аҫҡа елләгән арала, инә айыу икенсе ата айыуға әүерәп киткән.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, Марсель Зәйнибәшәр улы урманда кешенән ҡаза күрә. Йәшерен урман киҫеүселәр, әллә һунарсылар булдымы, кемдер уны ҡаты йәрәхәтләй. Аңына килгәндә, үҙенең, хатта әсәһенең кем икәнлеген дә онота, ә урмандағы кварталдар хәтерендә. Бары тәбиғәт кенә әҙәм балаһын үҙе дауалай, улар бер-береһен аңлай. Күҙ йомоп, энергияһынан, еҫенән ағас төрөн билдәләй белә урмансы! Йыш ҡына ул саңғыла урман гиҙә. Ана шул ваҡиға һуң уның тормошҡа ҡарашы үҙгәртә лә. Әлбиттә, оптимизация тип дәүләттең урман хужалығында эш урындарын ҡыҫҡартыуҙар, техниканың булмауы, эш хаҡының уғата түбән булыуы йәнен көйҙөрә, шуға ҡарамаҫтан ул донъяның йәмен, мәғәнәһен табып, асылын аңлап йәшәй.\nКистәрен мейестә сатырлап янған утҡа ҡарап уйланып, тормош иптәше Лидия Александровна менән хисләнеп ултырырға ярата. Һынау ҙар аша үтһә лә, зарланмай, булғанына риза Марсель Зәйнибәшәр улы.


Һуҡмаҡтарҙан оло юлға\n13 Октябрь 2020, 14:50\n“Татыу ғаилә – ил күрке” тигән әйтем бар халҡыбыҙҙа. Был тапҡыр һүҙҙәр Бәләкәй Шәрип ауылында йәшәгән Айгөл һәм Салих Байгилдиндарға ҡарап әйтелгән тиерһең. Татлы һөйөү емеше булып тыуған биш балаһы бер-береһенең үксәһенә баҫып үҫеп килә. Матур итеп яңы йорт һалып ингәндәр. Һарай тултырып мал тоталар, баҡса үҫтерәләр. Шул уҡ ваҡытта фермерлыҡ эшмәкәрлеген дә уңышлы алып баралар. Уңғанлыҡтары, татыулыҡтары менән, ысын мәғәнәһендә, ауылға йәм, ҡот бирә улар. Был яҙмабыҙҙа улар ғаилә бәхете серҙәре менән уртаҡлаша.\nЙәшлек хистәрен һаҡлап, мөхәббәттәренең ныҡлығын һынап ғаилә ҡорған ваҡытта Айгөлгә - 21, Салихҡа 25 йәш тулған була.\n- Артынан биш йыл йөрөнөм, - тип шаярта ғаилә башлығы. Әммә уйынлы-ысынлы әйтелгән был һүҙҙәрҙә хаҡлыҡ та бар. Бер-береһен үҫмер генә осорҙа район һабантуйында осрата улар. Көләс йөҙлө, баҫҡан ерендә бейеп торған Айгөлдө күреү менән оҡшата ул. Уттай ҡыҙҙы уттан ҡурҡмағандар ғына ала - егет тә маҡсатҡа ынтылышлы, ҡыйыу булып сыға.\n- Уйҙар, әйткән һүҙҙәр матдилаша, бойомға аша, тигәндәре бик тә дөрөҫ, - тип дауам итә Салих. – Быны мин үҙ тормошомда бер нисә тапҡыр һынаным. Шуның береһен генә әйтеп үтәм: бала саҡта гел кәләште Ҡаманан, йәғни Ҡотлобулаттан алам, тип йөрөгәнмен. Мин өйләнгәндә ҡала ҡыҙы иҫәпләнһә лә, сығышы менән Айгөл Ҡаманыҡы.\nЙәмәғәте һөйләгәндә Айгөл һүҙ ҡыҫтырмай, әле бер, әле икенсе балаһының янына килеп, дәресен ҡараша, бер туҡтауһыҙ һорау биргән кинйәләре Ирхандың һорауҙарына яуап бирә. Байгилдиндарҙың татыу ғаиләһендә биш бала үҫә. Тәүге дүртәүһе - Динис Бүләков исемендәге Смаҡ урта мәктәбе уҡыусылары. Балаларының барыһына ла, тормош юлдары яҡты, ҡотло булһын тип, матур исем ҡушҡандар. Баш балалары Зөлхизәгә - 12 йәш. Олимпиадаларҙа, конкурстарҙа, белем биреү учреждениеһының йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашып, былтыр ул мәктәптең Динис Бүләков исемендәге премияһына лайыҡ булған. 11 йәшлек Наҙгөлдө шиғыр һөйләү конкурстарында йыш осратырға мөмкин. Гагарин кубогына олимпиадаларҙағы уңышы үткән уҡыу йылында махсус значок менән билдәләнгән. 3-сө класта уҡыған Асия һүрәт төшөрөүгә әүәҫ. Шиғырҙы ла апайҙарына оҡшап оҫта һөйләй. Малик быйыл 1-се класҡа барған. Яңы ғына уҡый башлаһа ла, дәрестән ҡайтып бер аҙ ял итеп алғас та, өйгә эште башҡарыу, ҡустыһы менән уйнау, ата-әсәһенә ярҙам итеү кеүек матур ғәҙәттәре барлыҡҡа килгән.\n- Ир менән ҡатын бер-береһенә түгел, ә бер йүнәлештә ҡарарға тейеш. Берҙәм маҡсат менән янһаң ғына, ғаиләлә татыулыҡ, балалар бәхетле була һәм эшең алға бара. Тормош ҡороу өсөн ишеңде дөрөҫ һайларға кәрәк. Был донъяла һәр кемдең үҙенә генә тейешле яртыһы була, тиҙәр бит. Беҙ ана шул бер-беребеҙҙең яртыһылыр, тип уйлайым. Айгөл һәр башланғысымды хуплап, дәртләндереп тора. Ҡалала үҫһә лә, ауыл тормошо уны ҡурҡытманы, бергә кәңәшләшеп, йылдан-йыл малды ишәйттек. 2015 йылда крәҫтиән-фермер хужалығы булып теркәлеп, ең һыҙғанып эшкә тотондоҡ. Әле хужалығыбыҙҙа ҡолон-тайҙары менән бөтәһе бергә етмеш баш йылҡыбыҙ бар, шуның утыҙҙан ашыуы - бейә.\nБеҙ барғанда хужабикә ҡаланан ике аҙнаға бер тапҡыр килгән библиобустан, йәғни күсмә китапхананан китаптар йөкмәп ҡайтып тора ине. Улар араһында Хисмәт Юлдашев, Фәтҡулла Комиссаров һәм Әхмәр Үтәбайҙың шиғри йыйынтыҡтары ла бар.\n- Китап миңә ял итергә, һүҙ байлығымды арттырырға, телемде шымартырға ярҙам итә, - ти ул. Әйткәндәй, Айгөл үҙе лә шиғыр яҙа, тәбиғәт күренештәрен, ғаиләһен, балаларын фотоға төшөрөргә ярата. Күп балалы әсәгә китап уҡырға, ижад итергә нисек ваҡыт табаһың тигән һорауҙы бирмәй булдыра алманыҡ.\n- Ауыл халҡының күпселеге кеүек, ярты эшемде иртәнге сәғәттәрҙә эшләйем. Шәхси хужалыҡта мәшәҡәт бөтмәй инде ул, шуға китапты ла эш араһында ғына тоторға тура килә, әммә өҫтән-мөҫтән генә ҡарап сыҡмайым, төбөнә төшөп, хатта төп ролгә инеп китәм. Былтыр Таңсулпан Ғарипованың “Бөйрәкәй”ен, Гүзәл Яхинаның “Зөләйха күҙен аса”һын шулай илай-илай уҡыным. Әҫәрҙәрҙән тормош һабағы, тәрбиә, фәһем, ғибрәт алам, - ти Айгөл.\nҺәр ғаилә – бер дәүләт, тибеҙ. Ул, ысынлап та, үҙ ҡануны, ҡағиҙәләре, йәшәү рәүеше, тормош ҡиммәттәре булған ил ул. Байгилдиндарҙың да, бергә ғүмер итеүҙәренә күп ваҡыт үтмәһә лә, матур ғаилә традициялары барлыҡҡа килгән. Әсә ҡыҙҙарына милли ризыҡтар бешерергә, ә ата улдарын йорт-хужалыҡ эштәренә, шулай уҡ ололарға кешелекле, бәләкәйҙәргә кеселекле булырға, хеҙмәт һөйөргә өйрәтәләр.\n-Тормош - ул тауға менеү кеүек. Бер бейеклекте менһәң, уның артынан икенсеһе булыуы асыҡлана, уны артылһаң, өсөнсө үр көтә. Беҙҙең ғаилә тарихы ла бер һуҡмаҡтан башланғайны. Яйлап ҡына, бер-беребеҙгә иңебеҙҙе ҡуйып, оло юлға сығып киләбеҙ. Балаларыбыҙҙың шат тауышын ишетеү, мәктәптәге, балалар баҡсаларындағы уңышын күреү менән йоҡоһоҙ төндәр ҙә, барлыҡ мәшәҡәттәр ҙә онотола, - ти Айгөл һәм Салих Байгилдиндар.


«Байыҡ» башҡорт бейеүен башҡарыусылар конкурсында еңеүселәр билдәләнде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Байыҡ» башҡорт бейеүен башҡарыусылар конкурсында еңеүселәр билдәләнде\n12:16, 17 июля 2012 Йәмғиәт\nКүгәрсен районында «Байыҡ» республика башҡорт бейеүен башҡарыусылар конкурсының аҙаҡҡы этабы тамамланды. Бәйге 3-15 йәштәрҙәге балалар араһында үткәрелде. Конкурстың Мәсетле, Йылайыр райондарында, Өфө ҡалаһында үткән һайлап алыу турҙарында республикабыҙҙың төрлө төбәктәренән 450-нән ашыу бала ҡатнашҡан. Йәш бейеүселәрҙең сығыштарына БР халыҡ артисы Радмир Бәҙретдинов рәйеслегендәге жюри баһа биргән. Ҡыҙҙар һәм малайҙар дүрт номинацияла һынау үткән: «соло», «дуэт», «трио» һәм «бәләкәй ансамбль».\nКонкурс гала-концерты һәм еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы Күгәрсен районының «Мораҙым тарлауығы» тәбиғәт паркында үтте. Аҙаҡҡы этапта республиканың 35 ҡала һәм районынан 350-нән ашыу һәләтле бала ҡатнашты. Шулай уҡ Ҡаҙағстан, Астрахань өлкәһе, Тыва, Төньяҡ Осетия, Хакасия һәм Чечен республикаларынан башҡарыусылар ҡунаҡтарҙы үҙҙәренең сығыштары менән ҡыуандырҙы.\nКүгәрсен районының «Грация» балалар бейеү ансамбле, Ҡырмыҫҡалы районының «Далан» халыҡ ансамбле һәм Әбйәлил районынан килгән Динис Әхмәтов Гран-при яуланы, тип хәбәр иттеләр ойоштороусылар.\nӘбйәлил районының «Йәйғор» ансамбле беренсе урынға лайыҡ булды. Шулай уҡ Илеш бейеүсеһе Данияр Баһманов менән Нефтекама һылыуы Айгөл Шакирова ла конкурс еңеүселәре тип танылды.\nавтор: Әлим Фәйезов | фото: А.Ғәҙелшин


Ҡарашай-Саҡлау — Башҡорт Википедияһы\nКарашай-Сакловское сельское поселение[d]\nҠарашай-Саҡлау (Иҫке Саҡлау, Ҡаршы-Саҡлы; татар. Карашай Саклау, рус. Карашай-Саклово) — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Сарман районы ауылы.\nАуыл Минзәлә йылғаһы буйында, Сарман ауылынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 36 км алыҫлыҡта урынлашҡан.\nАуылға ҫарайлы-мең ырыуы башҡорттары нигеҙ һала. 1735 йылдан билдәле. Ауыл Ҫарайлы-Мең улусына ҡарай, һуңыраҡ был улус Ырымбур губернаһы Минзәлә өйәҙенә ҡарай. 1865 йылда Минзәлә өйәҙе Өфө губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Нөркәй улусы составына керә.\n1920 йылда ауыл яңы ойошторолған Татар АССР-ының Минзәлә кантоны составына керә. 1930 йылдан Минзәлә районы, 1935 йылдан — Ворошилов районы, 1957 йылдан — Яңы Юл районы, 1959 йылдан — Сарман районы составында була.\n303 680 826 927 590 516 580 468 330 347\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡарашай-Саҡлау&oldid=869254 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 00:47 28 февраль 2019 үҙгәртелгән.


“Реаль эштәр” файҙа килтерә » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Белем һәм тәрбиә » “Реаль эштәр” файҙа килтерә\n“Реаль эштәр” файҙа килтерә 02.02.2018 // Белем һәм тәрбиә\nҺуңғы осорҙа Учалы районында “Берҙәм Рәсәй” партияһының “Реаль эштәр” программаһы буйынса дүрт проект тормошҡа ашырылды. Ошо маҡсатта республика һәм район бюджеттарынан 3,7 миллион һум аҡса бүленде.\nМиндәк ҡасабаһында мәктәп өсөн тәғәйенләнгән таш бина 1939 йылда төҙөлә башлай, әммә һуғыш башланыу сәбәпле, төҙөлөш эштәре 1950 йылда ғына тамамлана. Данлы тарихлы белем усағы әллә күпме уҡыусыға ҙур тормошҡа юл күрһәтә. Бөгөн бында, Миндәк ҡасабаһынан тыш, күрше Ҡарағужа, Рафиҡ, Ғәлиәхмәр, Килмәк ауылдарынан 199 бала белем ала.\n– Бинаға туғыҙ тиҫтә йыл элек нигеҙ һалынһа ла, бөгөн дә ныҡлы ултыра. Һуңғы тапҡыр мәктәпкә капиталь ремонт 2002 йылда уҙғарылғайны. Тәҙрәләр ағастан булғас, ҡышҡы һалҡын көндәрҙә кабинеттарҙа температура тейешленән түбәнерәк күҙәтелде. Ауылдашыбыҙ, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Рим Ғабдуллинға ошо проблема менән мөрәжәғәт иткәс, боҙ урынынан ҡуҙғалды, “Берҙәм Рәсәй” партияһының “Реаль эштәр” программаһы нигеҙендә беренсе ҡатта 16 тәҙрә замансаға алмаштырылды. Ошо маҡсатта 267 мең һум аҡса бүленде. Бина йылынып ҡалды, депутатыбыҙға, район һәм урындағы хакимиәткә, эштәрен намыҫлы башҡарған төҙөүселәргә ҙур рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ, программа артабан да дауам итер, бинаның икенсе ҡатында ла тәҙрәләр алмаштырылыр, – тигән өмөтөн белдерҙе мәктәп директоры Гөлшат Хужиәхмәтова.\nКомсомол ҡасабаһының балалар баҡсаһына күрше Ҡарт Муйнаҡ, Туңғатар ауылы балаларын да йөрөтәләр. Бөгөн бында 37 сабый тәрбиәләнә. Бина 1972 йылда төҙөлгән, шунан бирле ремонт үткәрелгәне булмаған. Дүрт йыл элек, урындар етмәгәс, өҫтәмә төркөм дә асҡандар. Муниципаль район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев менән осрашыуҙа ауыл халҡы тап ошо проблеманы күтәреп сыға. 2016 йылда “Реаль эштәр” проекты буйынса бинаның канализация системаһы яңыртыла, ә 2017-лә ремонт эштәре өсөн республика һәм район бюджеттарынан бер миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелеп, яңы тәҙрәләр һәм ишектәр ҡуйыла, һыу үткәреү системаһы алмаштырыла.\n– Аукцион шарттары буйынса Дәүләкән ҡалаһының “Мир” фирмаһы еңеп сыҡты. Аралар алыҫ булыу сәбәпле, ремонтты башлап ебәреүҙә бер аҙ ҡытыршылыҡтар килеп сыҡһа ла, подрядсылар эштәрҙе ҡыҫҡа ваҡыт эсендә сифатлы итеп башҡарыуға өлгәште.\n“Реаль эштәр”программаһы биләмәләргә байтаҡ социаль мәсьәләләрҙе хәл итергә ярҙам итә һәм ниндәй проблема борсоғанын халыҡ үҙе билдәләй. Әйткәндәй, 2015 йылда беҙ тап ошо программа нигеҙендә 200 мең һумға Комсомол урта мәктәбе бинаһында яңы ишектәр ҙә ҡуйҙырттыҡ. “Реаль эштәр” артабан да дауам итер, һөҙөмтәләр көттөрмәҫ, – тип ышанысын белдерҙе Туңғатар ауылы Советы хакимиәте башлығы Альмир Рәхмәтуллин.\nКомсомол балалар баҡсаһы мөдире Гөлзар Байрамғолова ла ҡыуанысын йәшермәй:\n– Капиталь ремонтҡа тиклем ике ҡатлы бинаны йылытыу ҡатмарлыҡтар тыуҙыра ине, тейешле температура булмағас, балалар ҙа йыш ауырыны. Канализация системаһы ла беренсе ҡатта ғына ине. Ремонттан һуң балалар баҡсаһы йылынып, күркәмләнеп ҡалды, кескәйҙәр өсөн бөтә шарттар ҙа булдырылды. Бигерәк тә быға ата-әсәләр шат.\nУчалы ҡалаһының 7-се балалар баҡсаһына ла ошо программа нигеҙендә бер миллион һигеҙ йөҙ мең һумлыҡ капиталь ремонт үткәрелә. Уҙған быуаттың һикһәненсе йылдарында төҙөлгән бина бик иҫкерә, бигерәк тә яҙлы-көҙлө музыка залының һәм бер бүлмәнең ҡыйығынан һыу тамсылап ыҙалата, тәҙрәләр иҫке булыу сәбәпле йылы тормай.\nНиһайәт, былтыр йәй беренсе корпустың түбәһе тулыһынса алмаштырыла. Урындағы “Энергоресурс” йәмғиәте эштәрҙе ваҡытында һәм еренә еткереп атҡара.\nКөҙ иҫкереп бөткән 54 тәҙрәне “евро”ға алмаштырғас, бина бөтөнләй икенсе төҫ ала: бүлмәләрҙең эсе күркәмләнеп, йәмләнеп китә. “Ибраһимов” шәхси предприятиеһы хеҙмәткәрҙәре лә эштәренә яуаплы ҡарап башҡаралар.\n– Бөгөн баҡсаға 310 бала йөрөй, быға тиклем ата-әсәләр бинаның һыуыҡ булыуына дәғүә белдерә ине, ремонттан һуң хәл бөтөнләй үҙгәрҙе. “Берҙәм Рәсәй” партияһына, район хакимиәтенә йәш быуынды даими хәстәрләгәндәре өсөн рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ, – тип шатлығын йәшермәне балалар баҡсаһы мөдире Зөлфиә Ильясова.\nОзерный ауылының “Оҙонгүл” өлгөлө балалар бейеү ансамбле 2012 йылда ойошторола. Ошо ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә ул районда ғына түгел, республика кимәлендә лә ҙур танылыу яулай. “Еҙ үксә”, “Уралым”, “Байыҡ” һәм башҡа әллә күпме бейеү конкурстарында Гран-приға, призлы урындарға лайыҡ була егет-ҡыҙҙар, Учалыла уҙғарылған бер генә мәҙәни сара ла уларһыҙ үтмәй тиһәк, һис тә хата булмаҫ. Ансамблгә БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, балетмейстер Айбулат Әһлиев етәкселек итә.\n2016 йылда БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Рим Ғабдуллин менән ауылда осрашыу мәлендә клуб хеҙмәткәрҙәре депутаттан “Оҙонгүл” бейеү ансамбле өсөн сәхнә костюмдары менән ярҙам итеүен һорайҙар. Вәғәҙә – иман, тиҙәр, Рим Аксель улы һүҙендә тора: “Берҙәм Рәсәй” партияһының “Реаль эштәр” проекты буйынса ансамблгә сәхнә костюмдарын тектертеүҙе хәстәрләй. Ошо маҡсатта 350 мең һум аҡса бүленә.\n– 20 комплект костюмдың фасонын үҙебеҙ һайлап, заказ биреп, Өфө ҡалаһында тектерттек. Егет һәм ҡыҙҙарға бик оҡшай, яңы кейемдә тағы ла дәртләнеберәк бейегән кеүектәр, – ти ансамбль етәксеһе.\nБына шулай, халыҡтың депутаттарға биргән наказдары ҡағыҙҙа ғына тороп ҡалмай, ғәмәлгә ашырыла. “Реаль эштәр” проекты һөҙөмтәләре реаль эштәрҙә күренә.


«Инвестсәғәт»тә Ҡарман балыҡ хужалығына бағыр үрсетеүгә ярҙам итәсәктәр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n15:57, 19 июля 2019 Иҡтисад\nКраснокама районының Николо–Березовка ауылында Ҡарман балыҡ хужалығы бағыр балығы үрсетә. Генераль директор урынбаҫары Нина Вдовина республика етәксеһе Радий Хәбировҡа ваҡ бағыр үрсетеү өсөн биомодулдәрҙе күрһәтте һәм бына алты йыл дауамында эре балыҡтар өсөн ике ҙур ҡоролманы төҙөй алмайбыҙ тине. Хужалыҡ йылына 200 тоннаға тиклем бындай ҡиммәтле һәм ҙур һорау менән файҙаланған балыҡ төрөн үрсетә ала.\nРадий Хәбиров Краснокама районы башлығы Рөстәм Мусинға предприятие етәкселеге һәм БР ауыл хужалығы министрлығы менән бергә хужалыҡҡа ярҙам итергә субсидиялар бүлеү мөмкинлеген ҡарарға ҡушты. Төбәк башлығы фермерҙарҙы алдағы «Инвестсәғәт»кә саҡырҙы.\nҠарман балыҡ хужалығы 1983 йылда Ҡарман ГРЭС төҙөгәндән һуң компенсация объекты итеп ойошторолған. Тәүҙә унда 1991 йылға тиклем тауар карп балығы үрсетелгән. Унан һуң бағыр, мәрсен, канал йәйене, тебяпия, аҡ амур, суртан кеүек балыҡтарҙы үҫтерә башлағандар. Әлеге ваҡытта бында йылына 1000 тоннаға тиклем карп, 150 тонна мәрсен, 150 тонна бағыр, 40 тонна канал йәйене үҫтерелә. Бер юлы сертификатлы производствола мәрсен ыуылдырығы алыу һәм тоҙлау мөмкинлеге бар. Етештерелгән балыҡ продукцияһы селтәрле супермаркеттарға оҙатыла. Шулай уҡ йәш һәм тауар балыҡтары артабан үрсетеүҙә ҡулланыла.\nТеги: Радий Хәбиров, Краснокама, бағыр хужалығы


Көрсөк ваҡытында яғыулыҡ-энергетика комплексы предприятиелары һәм белгестәрå нимә менән шөғөлләнә икән? Был хаҡта уйланғанығыҙ булдымы? Улар 26-29 майҙа Өфөлә үтәсәк Рәсәй нефть һәм газ сәнәғәтселәренең VIII конгресына һәм "Газ. Нефть. Технологиялар-2009" XVII халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмәһенә әҙерләнә.\nНефть һәм газ сәнәғәтселәре конгресы - ул Рәсәйҙә яғыулыҡ-энергетика өлкәһендәге иң күләмле сараларҙың береһе. Унда яғыулыҡ-энергетика комплексы белгестәре, ватан фәне, РФ субъекттарының дәүләт власы органдары вәкилдәре, шулай уҡ сит ил ҡунаҡтары ҡатнаша.\n1993 йылда нигеҙ һалынған "Газ. Нефть. Технологиялар" күргәҙмәһе йылдан-йылға ойошторола. Күргәҙмә проекты нефть химияһы тармағы "яңылыҡтарын" күрһәтеү өсөн эшлекле майҙансыҡ булып тора.\nНи өсөн бындай саралар Башҡортостанда үткәрелә һуң? Республика фәнни һәм производство потенциалына бай. Сер түгел, Башҡортостанда нефть һәм газ сәнәғәтенең бөтә структуралары (геология, быраулау, нефть табыу, нефть эшкәртеү, транспортты индереп) бар тиерлек, ә алдынғы ғилми-тикшеренеү институттары (һәм Рәсәйҙә иң эре нефть юғары уҡыу йорто) тураһында әйтеп тораһы ла юҡ. Ҡыҫҡаһы, республика предприятиелары һәм белгестәренең күрһәтер уңыштары бар. Бындай нефть һәм газ форумы республиканың "визит карточкаһы"на әүерелде.\nЭкспофорумдың программаһына килгәндә, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы рәйесе Сергей Ефремов һүҙҙәренә ҡарағанда, 26 майҙа 14 сәғәттә Конгресс-холл бинаһында конгрестың пленар ултырышы асыла, унда 600-ләп кеше ҡатнаша. Ултырыштың темаһы - "Рәсәйҙең нефть һәм газ тармағы - көрсөктө еңеү юлдары". Конгреста ҡатнашыусылар ошо мәсьәләне хәл итеү буйынса фекер алышасаҡ, үҙ тәҡдимдәрен индерәсәк. Докладсылар үҙҙәренең сығышында юғары һөҙөмтәле технологиялар индереү буйынса практик тәҡдимдәрҙән тыш, нефть һәм газ тармағын модернизациялау һәм үҫтереү буйынса аныҡ саралар сағылдырасаҡ.\nСергей Ефремов һүҙҙәренә ҡарағанда, ағымдағы йылда 20 доклад тыңланыласаҡ. Әлбиттә, пленар өлөшөндә бөтәһен дә тыңлау мөмкин түгел. Шуға күрә көрсөктән сығыу буйынса аныҡ тәҡдимдәр индергән докладтар Конгресс резолюцияһын әҙерләгәндә иҫәпкә алынасаҡ һәм дөйөмләштереләсәк, йәки киләһе көнгә секция ултырыштарына күсереләсәк.\nӘйтергә кәрәк, сығыш яһаусылар араһында БДБ илдәренән дә делегация бар. Белорусь Республикаһы (уларҙың ҡатнашыуы БР һәм Белоруссия Фәндәр академиялары араһында килешеүҙәр төҙөүгә бәйле), Якутия, Дағстан, Ҡазағстан вәкилдәре доклад менән сығыш яһаясаҡ. "БР Энергия ресурстары транспорты проблемалары институты" дәүләт унитар предприятиеһының генераль директоры Әсхәт Ғүмәров фекеренсә, бындай ҡатнашыусылар һәм уларҙың сығышы тотош нефть һәм газ тармағын үҫтереү өсөн үтә лә файҙалы. Бынан тыш, Вьетнам вәкилдәре, шулай уҡ Индонезия илсеһе ҡатнашыуы көтөлә. Билдәле булыуынса, был илдәр нефть эшкәртеү өлкәһендә ҙур потенциалға эйә.\n26 майҙа конгресс сиктәрендә алты секция эшләйәсәк.\n- 25-26 майҙа Краснодарҙа бәләкәй һәм урта бизнес форумы үтә, һәм беҙҙең республика унда ҡатнаша, - ти Сергей Ефремов.\n- Башҡортостан "Рәсәй бәләкәй һәм урта бизнес көндәре"ндә стенд ойоштора, ә был шулай уҡ средстволар һәм кешеләрҙе йүнәлтеү. Һәм башта (экспофорумды ойоштороу алдынан) сығымдарҙы кәметеү тураһында уйлаған инек. Әммә, белгестәр был сараға ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡарауына һәм уның республика өсөн мөһимлегенә инанғас, күргәҙмәгә сығымдарҙы кәметмәҫкә булдыҡ.\n"Газ. Нефть. Технологиялар-2009" халыҡ-ара күргәҙмәһе иртәгә, конгресс менән бер үк көндө Спорт һарайында асыла. "Башҡортостан күргәҙмәләр комплексы" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Альбина Килдеғолова һүҙҙәренә ҡарағанда, быйыл, көрсөккә ҡарамаҫтан, ҡатнашыусылар һаны кәмемәй. 300-ҙән ашыу төрлө йүнәлештәге компаниялар ҡатнашыу тураһында белдергән. Улар араһында Нижегородка, Һамар, Свердловск, Омск, Ростов, Владимир өлкәләре, Татарстан, Коми һәм Удмурт республикалары бар. Швейцария, Чехия, Германия фирмалары үҙҙәренең проекттары һәм фәнни-техник эшләнмәләре менән таныштырасаҡ. Башҡортостандан 120 предприятие ҡатнаша.\n- Быйылғы күргәҙмә һәм конгресс республика тормошонда хаҡлы рәүештә лайыҡлы ваҡиғалар буласаҡ һәм илдең яғыулыҡ-энергетика комплексын артабан үҫтереүҙә хеҙмәт итәсәк, - ти ойоштороусылар.


Бөгөн Өфөлә Берҙәм дәүләт имтиханын ойоштороу мәсьәләһе буйынса ултырышы үтте - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБөгөн Өфөлә Волга буйы Федераль округы төбәктәренең Берҙәм дәүләт имтиханын ойоштороу мәсьәләһе буйынса ултырышы үтте. Кәңәшмәлә республика башлығы Рөстәм Хәмитов, Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт етәксеһе Сергей Кравцов, Рәсәй субъекттарының мәғариф министрҙары ҡатнашты. Фекер алышыу барышында сетерекле мәсьәләләрҙе хәл итеүгә, имтихан тапшырғанда етешһеҙлектәрҙе бөтөрөүгә айырым иғтибар бирелде. 3-4 йыл элек кенә Берҙәм Дәүләт имтиханы буйынса уҡыусыларҙы алдашырға этәрһәк, хәҙер имтихан тапшырыу талаптарын ҡатылатып, беҙ уҡыусыларҙы предметтарҙы өйрәнеүгә, тәртипкә өйрәтәбеҙ, тине Рөстәм Хәмитов. Шулай уҡ, төбәк башлығы, заманса күҙәтеү камералары, металл эҙләүсе ҡорамалдар һатып алыуға финанслауҙы арттырырыу кәрәк тине.\n27 ноября Хөкүмәт премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов бөгөн матбуғат конференцияһы үткәрҙе\n27 ноября Төркиә араһында мөнәсәбәттәрҙең ҡатмарлашыуы ике яҡ өсөн дә отошло түгел


Ҡырыҫ ҡышта – күңел йылыһы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ҡырыҫ ҡышта – күңел йылыһы\nҠырыҫ ҡышта – күңел йылыһы 14.12.2016 // Йәмғиәт\nҺалҡын ҡыш айҙарында урамда ҡалған эт-бесәйҙәр интегә. Ҡайһы бер осраҡта улар ышыҡ урын эҙләп, йорт подвалдарына төшә, тик һыуыҡ көндә йән аҫрар өсөн аҙыҡ табыу барыбер ҡатмарлы. Күптәре йылылыҡҡа мохтаж булып, йәшәүгә булған һуңғы өмөттәре менән үҙәккә үткес һалҡында урамда ҡый һауыттары янында урала.\nӘ бит һәр кеше күңеленең бер бәләкәй генә өлөшөндә миһырбанлыҡ һәм йәлләү тойғоһо булырға тейештер. Бер генә секундҡа тормош ҡағиҙәләре сигенән сығып, үҙебеҙҙе шул бисаралар урынына ҡуйып ҡараһаҡ ине. Йөрәгебеҙҙә, бәлки, тәрәнгә йәшеренгән иң ябай матур сифаттарҙы табып, мохтаж йәндәрҙе ҡулыбыҙҙан килгән бәләкәй генә ярҙамдан ҡалдырмаһаҡ ине...\nБеҙ нимә эшләй алабыҙ һуң? Урамда ҡалған эт-бесәйҙәргә ашарға бирергә мөмкин. Һәр тере йән өсөн аҙыҡ ҡаты һыуыҡтарҙа бирешмәҫкә көс бирә. Өҫтәлдәге ризыҡ ҡалдыҡтарын сүп биҙрәһенә ташларға ашыҡмайыҡ: тышҡа сыҡҡанда, эшкә барғанда йәки ҡайтышлай эт, бесәй, ҡоштар булған билдәле урындарға ҡалдырып китергә мөмкин. Юлда йөрөгәндә үҙебеҙ менән берәй телем икмәк һалып алырға ла була бит. Бәлки, беҙ ҡалдырған аҙыҡ-һөйәктәр эт-бесәйҙең ғүмерен һаҡлап ҡалыр.\nӘгәр ҙә шикләнергә урын булмаһа, хайуандарҙы подъездарға индереүҙән дә тыйылмайыҡ. Эттәр йортта йәшәгәндәр өсөн хәүеф тыуҙырыр тип борсолоу урынһыҙ, сөнки ярҙамға мохтаж өшөгән хайуандар агрессив булмай. Киреһенсә, был бисаралар беҙгә рәхмәт кенә әйтер. Әгәр ҙә инде күршеләр ҡаршы торһа, уй-ниәтебеҙҙе итәғәтле генә итеп еткерергә оялмайыҡ. Хайуан йылынғас, бер-ике сәғәттән кире сығарырға ла була. Кешеләрҙе мәрхәмәтле булырға саҡырыу был осраҡта бер ниндәй ҙә закон сиктәренән сыҡмай.\nҠайһы бер осраҡта эт-бесәйҙәр йылынырға теләп автобустарға килеп инә. Ҡырыҫлыҡ менән уларҙы ҡыуырға ашыҡмайыҡ, башҡа кешеләргә лә асыу-ҡурҡыуҙарын еңеп, тыныс булырға кәңәш итәйек. Битараф булмаһаҡ ине, сөнки әйтелгән бер-ике һүҙ килеп тыуған хәлдән сығырға ярҙам итер. Кондуктор үтә лә ныҡ туҙынһа, был хәлдә, мәҫәлән, хайуан өсөн аҡса түләргә мөмкин, 20-25 һум аҡсанан кәмеп китмәҫбеҙ, ә һеҙҙең менән сәйәхәт итер өшөгән хайуанға әҙерәк хәл инер.\nТелевизор һәм башҡа көнкүреш техникаһынан ҡалған, эсендә пенопласы булған ҙурыраҡ ҡумталарҙы эт-бесәйҙәр булған ергә алып барырға мөмкин. Елдән һәм һыуыҡтан һаҡланыу өсөн өсөн хәтәр шәп ышыҡ буласаҡ. Кәрәкмәгән иҫке йылы кейемдәрҙе лә эсенә һалырға була бит. Ваҡыт булғанда бисараларға ҡул аҫтындағы әйберҙәрҙән ваҡытлыса бәләкәй оя эшләп ҡуйырға мөмкин.\nЭт-бесәйҙәрҙән ытырғанып, яндарынан иғтибарһыҙ үтмәйек, бәлки, кемдер өсөн ошо йолҡош йәндәр яҡын дуҫ булып китер. Ветеринарға алып барып күрһәткәс, йыуындырып алғандан һуң хайуандар ҙа матурайып китә, кеше кеүек уларға ла йәм, йәшәү төҫө керә. Бәлки, ауылда бесәй йә эт алырға теләгән туғандарығыҙ, дуҫтарығыҙ барҙыр. Төрлө юлдар бар бит, уйларға була, Интернетта иғлан бирергә лә мөмкин. Бәлки, кешеләр ҙә матур уйҙар менән тап ошо хайуанды үҙенә алырға теләр, ә беҙ ҡылған бәләкәй генә яҡшылығыбыҙҙан, бушҡа үтмәгән ошо көнөбөҙҙән ҡыуаныс кисерербеҙ.\nҠаты һыуыҡтарҙа бары тик кешеләр генә йылылыҡҡа мохтаж хайуандарға ярҙам итә ала. Йөрәгебеҙҙә мәрхәмәткә урын булһын ине. Һәр кемдең ҡулынан килгән бәләкәй генә яҡшылыҡ та ерҙә ятып ҡалмаҫ, күңелебеҙҙе яҡтыртып, ҡыуаныс килтерер. Тормошобоҙҙағы бер мәл – ҡыштың ҡырыҫлығын яҡшы ниәт-эштәребеҙ менән йылытайыҡ.


12 Октябрь , 11:53\nҠәҙерле атай-әсәйҙәр, хөрмәтле олатай-өләсәйҙәр, милләттәштәр! 14 октябргә тиклем 2022 йылдың тәүге ярты йыллығына гәзит-журналдарға яҙылыу ун көнлөгө бара. Уның барышында "Аманат" журналына күпкә арзаныраҡ хаҡҡа яҙылып ҡалырға була.\n14 октябргә тиклем яратҡан “Аманат”ҡа 2022 йылдың беренсе ярты йыллығына 30 процент ташлама менән яҙылып ҡала алаһығыҙ. Ошо осорҙа “Аманат”, шулай уҡ республика, район баҫмаларына ла ташламалы хаҡҡа яҙылып була.\nАшығығыҙ, 265 һум 69 тингә “Аманат”ҡа яҙылып ҡалығыҙ! Акция ун көн генә дауам итә.\n14 октябрҙән һуң “АМАНАТ”ҠА ЯРТЫ ЙЫЛЛЫҠҠА ЯҘЫЛЫУ ХАҠЫ: 379 ҺУМ 57 ТИН ( ИНДЕКСЫ - П2706), БЕР ЙЫЛҒА - 668 ҺУМ 08 ТИН (ИНДЕКСЫ - П3396) буласаҡ.\n“Аманат”тың электрон адресы: amanat@yandex.ru\nОнлайн яҙылыу өсөн һылтанма: https://podpiska.pochta.ru/press/П2706


Йылылыҡ өсөн түләнгән аҡса ҡайтанан ҡасан иҫәпләнер? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n06 апреля 2021 — 11:57 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөлә мең ярымдан ашыу йортта йәшәүселәр йылылыҡ өсөн үҙҙәре өсөн генә түгел, ә шәхси фирмалар өсөн дә түләгән. Был ҡала хакимиәте ойошторған махсус тикшереү ваҡытында асыҡланды. Гөлнара Мирғәзәмова был йортта 2005-се йылдан алып йәшәй. Шул мәлдән үк торлаҡтың беренсе ҡатындә магазин-пекарнялар урын алғайны, тимәк беҙ 15 йылдан ашыу сит ойошмалар өсөн түләгәнбеҙ, тип әсенеп һөйләй ҡатын.Пархоменко урамындағы йорттарҙың береһендә дүрт коммерция ойошмаһы урынлашҡан. Үҙҙәренең квадрат метрҙарын йорт хужаларына ла „тигеҙ„ өләшкән улар. Махсус тикшереү техник паспорттың мәғлүмәттәре БашРТСта күрһәтелгән цифраларға тап килмәүен асыҡлаған.Торлаҡ хужалары документтарҙы сағыштырып ҡарауға ғына риза түгел, улар яңынан майҙанды үлсәүҙе талап итә. Халыҡ подвалды йылытыу өсөн түләгәнлектәрендә лә шикләнмәй. Халыҡ ризаһыҙлыҡ күрһәткәндән һуң, Өфөлә күп ҡатлы йорттарҙы тикшерә башлайҙар. Майҙанды дөрөҫ күрһәтмәгәнлектән, торлаҡ хужалары йылылыҡ өсөн артыҡ түләгән.Торлаҡ-коммуналь идаралығы вәкилдәре был етешһеҙлектәрҙе иҫәпкә алып, майҙандарҙы яңынан һанаясаҡбыҙ, тип вәғәҙә бирҙе.Майҙандары тап килмәгән һәр бер йортта әле махсус комиссия эшләй. Майҙандарында айырма табылған йорттар апрель айы тамамланғансы махсус ойошмаларға тапшырыла. Был иһә йылылыҡ өсөн түләүҙе аҙайтырға ярҙам итәсәк, ти белгестәр.


Республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы үтеп барған йылдың мөһим ваҡиғаларын барланы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликаның Сауҙа-сәнәғәт палатаһы үтеп барған йылдың мөһим ваҡиғаларын барланы\n15:17, 28 декабря 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 28 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nӨфөлә Яҙғы эшҡыуарлыҡ аҙналығы һәм Стәрлетамаҡта Эшҡыуарҙар көнө республикала бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү өсөн ойошторолған сараларҙың иң мөһимдәре булды, тип иҫәпләйҙәр Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһында. Ике майҙансыҡтың да эшендә дүрт меңдән ашыу эшҡыуар ҡатнашты. Улар өсөн «Стартап алышы», «галстукһыҙ» осрашыуҙар, семинарҙар кеүек ижади программалар әҙерләнде.\n«Тағы ла бер мөһим башланғыс — «Бизнес-навигатор» проектының эшләй башлауы, уның сиктәрендә меңдән ашыу коммерсант ҡатнашлығында 18 сара ойошторолдо. Маркетинг һәм интернетта бизнесты үҫтереү популяр темалар булды. Был аҙ сығым талап иткән реклама эҙләү менән аңлатыла. Проекттың эксперттары — уңышлы эшҡыуарҙар һәм дәүләт ведомстволары етәкселәре. Тәүгеләре тәжрибәләре менән уртаҡлашты, икенселәре мөһим проблемаларҙы хәл итеү юлдарын өйрәтте», — тип иҫкә төшөрҙөләр Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһында.\nТеги: бәләкәй эшҡыуарлыҡ,башҡортостандың сауҙа-сәнәғәт палатаһы


Өфөлә 10 сентябрҙән трамвайҙа ҡулаҡса менән түләүселәр өсөн хаҡ арта\nТроллейбус хаҡы һымаҡ уҡ ул 18 һум буласаҡ. Ә электрон пластик карта буйынса 15 һум. Льгота карталары булыусы хаҡлы ялдағылар, студенттар өсөн 10, ә мәктәп уҡыусылары өсөн 6 һум.\nӨфө электр транспорты идаралығы былтыр башлаған айлыҡ абонименттар буйынса йәмәғәт транспортында хәрәкәт итеүе күпкә арзаныраҡ сыға. Өфө ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ведомство киң ҡулланылған өс тариф буйынса айлыҡ абонементты билдәләгән. Айлыҡ абонементтар буйынса 20 һәм 30 тапҡыр юл йөрөүгә 240 һәм 340 һумлыҡ тариф ҡулланыла. 50 тапҡыр юл йөрөүгә иҫәпләнгән айлыҡ билет федераль һәм төбәк әһәмиәтендәге ташламаға эйә булыусылар, пенсионерҙар өсөн 340 һум торасаҡ


Йәнә шыршы балҡыны » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » On-line яңылыҡтар » Йәнә шыршы балҡыны\nБалалар гөрләшеп боҙ тауҙарынан шыуа, лабиринтта уҙышып уйнай. Әйткәндәй, һырғалаҡтарҙың һәр йәш арауығы өсөн айырым эшләнеүе яҡшы. Юғиһә, өлкәндәрҙең бәләкәстәрҙе имгәтеүҙәре лә бар. Былтыр ошондай осраҡтар йыш булғыланы бит.\nБыйыл боҙ һындарының ниндәйе генә юҡ! Әкиәт персонаждары, балыҡтар, ҡусҡар, йөрәк, йылды символлаштырыусы эт һ.б.. Былтыр авторҙарҙың тырышып эшләгән скульптураларын бер нисә көн эсендә вәхшиҙәрсә емереүҙәре иҫегеҙҙәлер. Бәғзе әҙәмдәр арҡаһында ҡалабыҙҙың даны барлыҡ республикаға таралды. Был юлы һындар тирә-яҡты йәмләп оҙаҡ ултырһалар ине, тип теләйек. Шулай ҙа уларҙы ҡалын боҙ киҫәктәренән эшләгәндәр.\nБоҙ ҡаласығын төҙөүҙә иң яҡшы эскиз өсөн иғлан ителгән конкурста Ирек Әсфәндиәровтың эше иң яҡшыһы тип табылды, биҙәү эштәрендә уға Илшат һәм Азат Билаловтар ярҙам иткән. Еңеүсе диплом һәм аҡсалата премия менән наградланды Шулай уҡ Ирек Әсфәндиәров «Тылсымлы боҙ» конкурсында «Диңгеҙ батшалығы» скульптураһы өсөн Гран-приға лайыҡ булды. Азат Билалов «Ғаилә» композицияһын, Ринат Шакиров «Эт - 2018 йылдың символы» эшен халыҡ хөкөмөнә сығарып, үҙ-ара беренсе урынды бүлештеләр.\nҠыш бабай, Ҡарһылыу һәм уларҙың дуҫтары ҡатнашлығында сәхнәләштерелгән тамаша барыһының да күңеленә хуш килде. Ҡыш бабайҙың таяғын бер һелтәү менән ҡабыҙылған шыршы - байрамдың иң сағыу мәле булды. Сара йыр-бейеү менән үрелеп барҙы. Учалы филармонияһы артистары, «Уралтау», «Алтынай», «Айлы лотос» бейеү ансамблдәре тамашасыларға дәртле сығыштарын бүләк итте.\nКостюмдар парады конкурсы байрамға айырыуса йәм өҫтәне, унда 1,5 йәштән алып 86 йәшкә тиклем йөҙләгән кеше ҡатнашты.\nҠала хакимиәте башлығы Ильяс Килмөхәмәтов барлыҡ Учалы халҡын яҡынлашып килгән Яңы йыл менән тәбрикләне. Сауҙа йорттары, ойошма-учреждениеларҙы байрамса биҙәүҙә ҡатнашҡан етәкселәрҙе һәм эшҡыуарҙарҙы билдәләп үтте.\nПредприятие, ойошмалар араһында «Дорзеленстрой» йәмғиәте, бюджет учреждениелары араһында үҙәк ҡала дауаханаһы еңеүсе тип табылды. Сауҙа, дөйөм туҡланыу һәм хеҙмәтләндереү өлкәһендәге предприятиелар араһында «Шатлыҡ» йәмғиәте лайыҡлы рәүештә беренсе урын алды. Барыһын да ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ!\nЙәшел шыршы матурая Уйынсыҡтар эленһә…\nМәҙәниәт һәм ял паркы ҡаршыһында боҙ ҡаласыҡты асыу тантанаһы үтте. Байрам башланыр алдынан уҡ түрҙә урын алған шыршы тирәһендә халыҡ гөрләй ине.... Тотош уҡырға\nҠала көнө сиктәрендә Учалыла балалар коляскалары парады үтте. Унда барлығы 60 ғаилә ҡатнашты. Бында семәрле тирмәләр, мөһабәт караптар, тылсымлы... Тотош уҡырға\nНаурыз байрамы үтте\nБайрамса биҙәлгән мәҙәниәт йорто алдында дәртле көй яңғырай. Халыҡ байрамға ағыла. Мәҙәниәт усағының бер яғында йәрминкә бара. Уңған ҡатын-ҡыҙҙар,... Тотош уҡырға\nЯңы йыл - күптәрҙең иң яратҡан байрамы. Бала саҡтан унан ниндәйҙер мөғжизә көтәбеҙ. Ә бит мөғжизәле мөхитте үҙебеҙ ҙә булдырырға һәләтлебеҙ. Бының... Тотош уҡырға


Киләсәккә яҡты уйҙар менән - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nӨфөнөң беренсе класс уҡыусылары теләгән һөнәрендә үҙен һынап ҡарай алды. Ҡашҡаҙан мәҙәниәт һәм ял паркында бер юлы табип, янғын һүндереүсе, кинолог, полиция хеҙмәткәре, рәссам, бейеүсе һәм башҡа бихисап һөнәр эйәләре йыйылды. Беренселәр кем булырға теләй? «Беренсе класс уҡыусылары аллеяһында» ун мең һигеҙ йөҙҙән ашыу баланың фотоһүрәте урын алған. Фотоларҙың янына һәр уҡыусының киләсәккә хыялдары ла яҙылған. “Балалар – беҙҙең киләсәк” тип исемләнгән байрам 6 йыл рәттән үткәрелә. Махсус әҙерләнгән майҙансыҡтарҙа һәр бала үҙен төрлө һөнәрҙә һынап ҡарай алды. Балалар фотоға төшөп кенә ҡалманы, белемен һынаны, юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен дә нығытты. Балаларҙы иң нығы хоҡуҡ һаҡлау өлкәһе ҡыҙыҡһындыра. Уларҙың күпләп полиция хеҙмәткәрҙәре янында йыйылыуҙары ла юҡҡа түгел. Сөнки беренселәр һайлаған һөнәрҙәр исемлегендә тап ошо һөнәр тәүге урында тора. Унан ары табиптар һәм төҙөүселәр килә. Хатта ҡыҙҙар ҙа был ҡатмарлы һөнәрҙән ҡурҡмай мауығып ҡулдарына бырау, сүкеш алды. Тиҙ ярҙам машинаһында беренсе ярҙам күрһәтеү мөмкинлегенә кескәйҙәр айырыуса шат ине. Өлкәндәр табип, янғын һүндереүсе, кинолог, полицейский, рәссам һәм бейеүселәр нимә менән шөғөлләнә икәнлеген ентекле аңлатты. Бигерәк тә, кинологтарҙың эттәр менән күрһәткән тамашаһы кескәйҙәргә хуш килде. Бынан тыш төп сәхнәлә конкурстар, спорт ярыштары, оҫталыҡ дәрестәре, ижади коллективтарҙың сығыштары ла уҙҙы. Сағыу байрамдан балалар ғына түгел, уларҙың ата-әсәләре лә ҡәнәғәт. Балаларҙың янып торған күҙҙәренән һәм ошо мөхиткә сумып төрлө һөнәр эйәләре итеп хис иткәндәренә ҡарап, уларҙың теләктәре тормошҡа ашыр һәм ҡаланың киләсәге ышаныслы буласаҡ, тип әйтергә мөмкин. Ҙур маҡсатҡа юл бәләкәй аҙымдарҙан башлана.\n07 сентября Трамвай һәм троллейбустарҙа йөрөү хаҡы арта\n08 сентября Яңауыл-Нефтекама юлындағы аварияла бер кеше һәләк булған


Аксаков байрамы Надеждино ауылында дауам итте\nРәсәй һәм Болгария тарихында тәрән эҙ ҡалдырған Аксаковтар нәҫеленең яҡты иҫтәлеге Башҡортостанда ҡәҙерләп һаҡлана.\nНадеждино ла Аксаковтарҙың ҡайтанан тергеҙелгән йорт музейы эшләй, сиркәүҙә дини йолалар үткәрелә. СССР-ҙың халыҡ артисы Юрий Назаров. Болгариянан Бөйөк Тырново университеты профессоры Иван Стоянов Аксаковтарҙың Болгария дәүләте төҙөлөлөшөндә роле тигән ғилми эш өҫтөндә эшләгән.\nТырново Университеты Башҡорт дәүләт университеты менән хеҙмәттәшлек итә. Аксаков тарихи мәҙәни үҙәге тағы ла үҙенең бал йорто, халыҡ шөғөлдәре оҫтаханаһы менән үҙенсәлекле. Бында килгән һәр кем ауылдың һәләтле кешеләре, уларҙың ҡул эштәре менән таныша ала. Оҫталар үҙ һөнәрен ауыл балаларына ла өйрәтә.\nӘҙәбиәттә тәрән эҙ ҡалдырған яҙыусыларға Башҡортостан республикаһының Аксаков исемендәге дәүләт премияһы тапшырыла. Һуңғы йылдарҙа ғына лауреаттар исемелеген Василий Белов, Валерий Ганичев, Михаил Чванов, Валентин Распутин, Станислав Куняев һәм Талха Ғиниәтуллин кеүек арҙаҡлы ҡәләм оҫталары тулыландырҙы.


Шиғриәт серҙәре хаҡында…\nТанылған шағир, БР атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, «Ағиҙел» журналының баш мөхәррир урынбаҫары Рәмил Йәнбәк.\n«Ир-егеттең аҫылы ил эшендә танылыр»\nКүренекле эшҡыуар, «Стройтрейдинг» компанияһының генераль директоры Иршат Аҫылғужин, иҡтисад фәндәре кандидаты, Башҡорт дәүләт университеты доценты Илдар Ғәбитов һәм билдәле тележурналист, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Сәрүәр Сурина.\nӨфө дәүләт сәнғәт училищеһының 90 йыллыҡ тарихы бар\nӨфө дәүләт сәнғәт училищеһының Башҡорт халыҡ музыка ҡоралдары бүлеге етәксеһе Ринат Халиҡов.\nҺәләтле балаларҙың белемен камиллаштырыу.\nӨфө ҡалаһы Мәғариф бүлегенең Өҫтәлмә белем биреү фәнни-мәғлүмәти методик үҙәгенең директоры урынбаҫары, педагогия фәндәре кандидаты Әлфиә Мәүлийәрова, Өфө ҡалаһының 117-се мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Миләүшә Моратшина.\nТормош, йәшәйеш һәм әҙәбиәт хаҡында…\nИжтимағи-сәйәси мәҡәләләре менән танылған журналист Зәйтүнә Әйле.\n«Сығыштарҙы көтөп алған тамашасыларыбыҙ бар…»\nСтәрлетамаҡ дәүләт филармонияһы директоры Заһир Шәйәхмәтов.


Башҡорттарҙың яҡын дуҫы (Маргарет ханымды иҫкә алғанда)\n(Берлин ҡалаһы, Германия)\n1990 йылдарҙа Германияла төрөктәрҙең күп булыуы мине ҡыҙыҡһындырҙы. Төрөк телен өйрәнәм тип, Берлин ирекле университетының тюркология институтына барҙым (тюркология өйрәнергә ниәтем юҡ ине). Ундағы төрөк телен өйрәнеү курстарына студенттар күп килгән, мин уҡыған төркөмдә 36 кеше ине.\nХәтирәләр генә ҡалды...\nИшмөхәмәт Ғилметдин улы Ғәләүетдинов (1.01.1948 — 12.10.2015) сығышы менән Учалы районының Сораман ауылынан. Уның ниндәй дәрәжәләргә эйә булыуы, фән өлкәһендәге уңыштары хаҡында күп яҙалар, һәм киләсәктә лә ул эш дауам итер. Шуға күрә, ауылдашыбыҙҙың ҡаҙаныштарына туҡталып тормайынса, фәҡәт уның тыуған ауылына бәйле йәшәйеше хаҡында хәтирәләрҙе яңыртмаҡсымын.


5 Декабря 2015 - Сайт Фонда культуры имени Мажита Гафури\nГлавная » 2015 » Декабрь » 5 21.08.2015\nБөйөк шағирҙың иҫтәлегенә арналған байрам район үҙәге Красноусол ҡасабаһында һәйкәлгә сәскә һалыуҙан башланды. Сараға республиканың билдәле әҙиптәре, журналистар йыйылды. Мәҙәниәт усағы алдында ойошторолған сәскәләр күргәҙмәһе бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Белем усаҡтары вәкилдәре йәйге биҙәктәр аша Мәжит Ғафуриҙың тормош юлын, ижади мираҫын күрһәтә. Юбилей концерты «Торналар» бейеүе менән башланды. Был юҡтан түгел. Артабан сәхнәгә бәләкәй Мәжит ролен башҡарыусы малай сыҡты. Яңғыҙ ҡалған ҡош уға ҡаурый бүләк итте. Ижадҡа һөйөү уятты. Был йырҙы тамашасылар баҫып тыңланы. Мәжит Ғафуриҙың «Үҙем һәм халҡым» шиғыры әле лә кешелекте алға әйҙәүсе гимн булып яңғырай. Байрам концертынан һуң ҡуныҡтар Еҙем-Ҡаран ауылына юлланды. Халыҡ шағиры исемен йөрөткән музей экспонаттары ла барыһын да ла ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Музей етәксееге белдереүенсә, был йорттан халыҡ бер ҙә өҙөлмәй. Төп тамаша Ғафури исемен йөрөткән паркта ойошторолдо. Унда шиғриәт һөйөүселәрҙе шағир ижад иткән геройҙар ҡаршыланы. Ҡәләм оҫтаһының бала сағы ла тап ошо ерҙә үткән, яҡында ғына уның тыуған йорто булған. Хәҙер был урын үҫеп килгән быуынға рух өҫтәүсе биләмә һанала. Ҡаран шишмәһе сылтыр-сылтыр аҡҡан кеүек ваҡытты ла туҡтатып булмай. Ләкин йылдар уҙған һайын шағирҙың бөйөклөгө, уның әҙәби мираҫына иғтибар арта ғына. Тыуған илен, ерен данлаусы әҙип халыҡ күңелен мәңгелеккә арбаған.\nПросмотров: 127 | Добавил: gafuri | Дата: 05.12.2015\nОшо айҡанлы Өфөлә әҙип исемен йөрөткән мемориал йорт-музей алдында шәхес ижадына арналған шиғри марафон үтте. Унда Ҡаҙағстан һәм Белоруссия ҡунаҡтары ла сығыш яһаны. Денис Мансуров Өфөгә Саҡмағош районынан ҡанатланып килеп еткән. Бөйөк шағирҙың тыуған көнөнә арналған шиғри марафонда ҡатнашыуҙы ул ҙур мәртәбәгә тиңләй. Байрамда ҡатнашыусылар Мәжит Ғафури ижадынан яратҡан шиғырҙарын һөйләне. Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Таңсулпан Бабичева бөйөк шағир исемен йөрөткән театрға 30 йылға яҡын ғүмерен арнай. Талантлы актриса бала саҡтан уҡ Мәжит Ғафуриҙың әҫәрҙәрен яратып уҡый. Шағирҙың йорт-музейының тарнихы ла ҡыҙыҡлы. Был йортто уға халыҡ шағиры исеме бирелгәс бүләк итәләр. Ошонда ул «Ҡара йөҙҙәр», «Тормош баҫҡыстары» һәм башҡа әҫәрҙәрен ижад итә. Мәжит Ғафуриҙың исемен мәңгелләштереү, әҫәрҙәрен халыҡ күңелендә ҡалдырыу буйынса республикала әүҙем эш алып барыла. Уның шиғриәте төрлө телдәргә тәржемә ителә, әҙәби конкурстар даими ойошторолоп тора. Ауыл-ҡалаларҙа ла шәхес исемен йөрөткән урамдар күп. Яңыраҡ баш ҡалала ҡуйылған һәйкәлде генә алайыҡ. Унда ла Мәжит Ғафуриҙың «Үҙем һәм халҡым» шиғырынан өҙөк килтерелә. Әҙәбиәт йылында был, әлбиттә, шиғриәт һөйөүселәр өсөн ҙур бүләк.\nПросмотров: 84 | Добавил: gafuri | Дата: 05.12.2015


9 Октябрь 2018, 11:59\nБәшмәктең иң күп осоро - августан сентябргә тиклем. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, йыл да тап бәшмәктән ағыуланыу осраҡтары теркәлә, уның хатта үтә күңелһеҙ тамамланғандары ла бар. Шунлыҡтан үҙегеҙ белгән бәшмәктәрҙе генә йыйығыҙ. Ҡарт, артыҡ өлгөргән йәки билдәләре асыҡ күренмәгән үтә йәш, шулай уҡ автомобиль юлдарына яҡын үҫкәндәрен йыймағыҙ. Ямғырһыҙ йылдарҙа йыйылғандары икеләтә зарарлы: эҫелә уларҙа матдәләр алмашыныуы үҙгәрә һәм күпләп ағыулы матдәләр туплана.\nТәжрибәле бәшмәкселәр уларҙы кәрзингә йыя, сөнки боҙолмай, һынмай һәм иҙелмәй. Һары һәм баллы бәшмәктәрҙе тоҡҡа йыйырға мөмкин. Ҡалай һәм пластмасса биҙрәләрҙә бәшмәктәр насар һаҡлана, тиҙ боҙола.\nШикләнәһегеҙ икән, сей бәшмәкте тәмләп ҡарамағыҙ, йыймағыҙ, хатта эйелмәгеҙ ҙә! Һайлап алынғандарын яҡшылап йыуығыҙ, 1-2 сәғәт һалҡын һыуҙа тотоғоҙ, уны ваҡыты-ваҡыты менән алмаштырығыҙ һәм өс тапҡыр тоҙло һыуҙа яртышар сәғәт бешерегеҙ. Әҙер бәшмәкте кәстрүлдә тәүлектән дә артыҡ һаҡламағыҙ.\nБәшмәк тураһындағы мифтар:\n- ағыулы бәшмәктәрҙең еҫе насар, ә ашарға яраҡлыларыныҡы – хуш еҫле;\n- ағыулыһының еҫе шампиньондыҡы кеүек үк;\n- ҡайнатҡанда һуған менән һарымһаҡ ҡарайһа - бәшмәк ағыулы тигәнде аңлата. (Һуған менән һарымһаҡ ағыулы бәшмәктәр кеүек үк, ашарға яраҡлыларын бешергәндә лә ҡарайырға мөмкин. авт.) Был уларҙа аминокислотаны тарҡатыусы тирозиндың булыу-булмауына бәйле;\n- ашҡаҙан-эсәк юлы тарафынан үҙләштерелмәгән ағыулы бәшмәктәр бар, алкоголь ҡулланған ваҡытта уларҙың һеңдерелеү үҙенсәлеге көсәйә һәм 30 минуттан ашҡаҙан ауырта, эс китә, ҡоҫоу рефлексы башлана. 2-4 сәғәттән организмдың бөтә функциялары ла тергеҙелә. Әммә ҡабатлап алкоголь ҡулланғанда, яңынан ағыуланыу билдәләре барлыҡҡа килә.\n- бөтә бәшмәктәр ҙә ағыуҙы һәм башҡа зарарлы матдәләрҙе бер төрлө туплай. Өлөшләтә был дөрөҫ, шунлыҡтан бәшмәкте автомобиль юлына яҡын урында йыйырға ярамай.\nАғыуланыу билдәләре ашағандан һуң бер сәғәттән барлыҡҡа килә: күңел болғана, эс ауырта, ҡоҫтора, эс китә. Шулай уҡ баш ауырта, температура күтәрелә, организмда тартышыу башлана. Бауыр һәм бөйөрҙө зарарлаусы бәшмәктәр ағыуының тәьҫире тик 8-48 сәғәттән генә күренә: ул - күңел болғаныу, ҡоҫоу, эстең ҡаты ауыртыуы, хәлһеҙлек, тартышыу.\nМәҡәләнең аҙағын гәзиттең 80-се һанында уҡығыҙ.


Йәшәү урыны үҙгәрһә... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Йәшәү урыны үҙгәрһә...\nЙәшәү урыны үҙгәрһә... 29.01.2019 // Йәмғиәт\nЙәшәү урынын үҙгәрткән пенсионерҙарға яңы урында пенсия ала башлау өсөн Пенсия фонды бүлексәһенә мөрәжәғәт итеү мотлаҡ булмаясаҡ, бының өсөн фондты электрон формала иҫкәртеү мөмкинлеге ҡарала.\nБыны Рәсәй Пенсия фонды сайтындағы шәхси кабинетҡа инеп, махсус хеҙмәт аша эшләп буласаҡ. Иң мөһиме, Пенсия фондының күпселек электрон хеҙмәттәрен ҡулланыр өсөн дәүләт хеҙмәттәре сайтында раҫланған иҫәп яҙыуы булырға тейеш. Әгәр ул юҡ икән, Пенсия фондының клиент хеҙмәтенә мөрәжәғәт итеп, тейешле урында теркәлә ала. Шәхси кабинетта теркәлгәндән һуң, Пенсия фонды бүлексәһенә барыуҙың кәрәге ҡалмай.\n“Российская газета” хәбәр итеүенсә, әлегә йәшәү урынын үҙгәрткән пенсионерҙар Пенсия фондына барып, был турала иҫкәртергә тейеш. Эш бына нимәлә: пенсия түләүҙе Пенсия фондының территориаль органы түләү эше асылған урында ойоштора. Кеше йәшәгән урынын алмаштырһа, түләү эше лә “күсенә”. Шуның өсөн Пенсия фондының территориаль органы бүлегенә барып, ғариза яҙырға кәрәк. Пенсия алыусы яңы урында рәсми рәүештә теркәлмәһә лә, хафаланырға урын юҡ, бары тик яңы адресты күрһәтергә кәрәк.\nДүрт көн эсендә документ эштәре тамамлана, һәм пенсионерға яңы урында пенсия түләнә башлай. Шуның менән бергә элек йәшәгән төбәктә пенсия билдәләүҙең дөрөҫлөгө документтар нигеҙендә тикшерелә.\nПенсионер яңы урында теркәлһә, һәр төбәктә билдәләнгән йәшәү минимумына тиклем федераль йәки төбәк өҫтәмәләрен иҫәпкә алып, пенсияны яңынан иҫәпләйәсәктәр. Икенсе төрлө әйткәндә, әгәр пенсия Рәсәй буйынса йәшәү минимумынан (8 726 һум) түбәнерәк булһа, уға федераль бюджеттан өҫтәмә түләү ҡарала, әммә төбәктә йәшәү минимумы пенсионерҙың пенсияһынан юғарыраҡ булһа, ул саҡта төбәк социаль өҫтәмәһе тәғәйенләнә.\nШулай уҡ пенсия килтереү ысулын һайлау һәм уны таратыусыны алмаштырыу мөмкинлеге лә бар. Бының өсөн Пенсия фондының территориаль органына граждандың сайттағы шәхси кабинеты аша ғариза яҙып, пенсия таратыу ойошмаһын, ысулын һәм пенсионерҙың банк реквизиттарын күрһәтергә кәрәк.\nӘлеге көндә пенсияны түбәндәге ысулдар менән алырға була:\nРәсәй Почтаһы аша:\nпенсияны өйгә килтертеү йә иһә йәшәү урыны буйынса почта бүлексәһенән барып алыу. Был осраҡта һәр пенсионерға таратыу графигы буйынса пенсия алыу көнө билдәләнә. Шул уҡ ваҡытта билдәләнгән дата сиктәрендә пенсия һуңыраҡ та түләнергә мөмкин (мәҫәлән, һәр айҙың 1-се көнөнән 18-енә тиклем). Пенсия түләүҙең һуңғы көнөн алдан белеү зарур, сөнки улар һәр почта бүлегендә төрлөсә;\nпенсияны банк бүлексәһе кассаһында йә иһә банк картаһы асып алырға була (2017 йылдың 1 июленән пенсия түләү өсөн тик махсус “МИР” карталары ҡулланыла).\nБилдәләнгән көндә банк пенсияны карта иҫәбенә Рәсәй Пенсия фондының территориаль органы бюджетынан күсерә. Картанан аҡсаны үҙегеҙ теләгән ваҡытта алырға була. Был осраҡта комиссия тотолмай.\nПенсионерҙың картаһы башҡа түләү системаларына ҡараған булһа, ҡулланыу ваҡыты уҙыу менән банктар үҙҙәре уны “МИР” картаһына алмаштыра;\nпенсия таратҡан ойошма аша:\nөйгә килтереү йә ойошманың үҙенән барып алыу мөмкинлеге бар.\nТөбәктәге бындай ойошмаларҙың тулы исемлеген Рәсәй Пенсия фондының территориаль органынан һорап белергә була. Пенсияны башҡа ойошмалар аша таратыу тәртибе почта элемтәһенекенән айырылмай.


Ябай ауыл егете ине…\n13 Апрель 2018, 14:24\nИҫән булһа, уға 67 йәш тулыр ине… Медицина хеҙмәте полковнигы Данис Ғәлимовҡа арналған хәтер кисәһе Балалар сәнғәт мәктәбенең тамашалар залында үтте. Сараны ҡаһарман яҡташыбыҙҙың улы, табип-уролог, медицина хеҙмәте майоры Рөстәм Ғәлимов һәм район тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы ойошторҙо.\nҺоҡланғыс хәрби врач Данис Ғәлимовты хөрмәтләп иҫкә алыу өсөн туғандары, уҡытыусылары, класташтары, Афған һуғышы ветерандары, район үҙәгендә йәшәгәндәр һәм лицей уҡыусылары килгәйне.\n– Мәктәп йылдарында Данис ябай ауыл егете ине. Яҡшы уҡыны, башҡаларҙан әллә ни айырылып торманы, бөтә класс һәм мәктәп сараларында ҡатнаша торғайны, – тип иҫенә төшөрҙө уның класташы Раиф Искәндәров.\nУның мәктәптәге уҡытыусылары – педагогик хеҙмәт ветерандары Зоя Никифоровна Цапалова менән Ольга Александровна Ваһапова элекке уҡыусылары тураһында йылы һүҙҙәр әйтте.\nҒәлимов Данис 1951 йылдың 8 апрелендә Оло Ыҡтамаҡ ауылында тыу-ған. Хәрби врач сифатында Афғанстан Республикаһына ебәрелгәндә инде уның медицина хеҙмәте капитаны званиеһы була. Унда таулы ерлектә разведподразделение яралыларын ҡотҡарыу буйынса һуғыш операцияһында ҡатнашҡан өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән наградлана.\nАфғанстандағы хеҙмәтенән һуң “Терапия” специальносе буйынса Ленинград ҡалаһында С. М. Киров исемендәге Хәрби-медицина академияһының етәксе медицина составы факультетына уҡырға инә. Уҡыуын тамамлағас, терапия һәм пульмонология бүлексәләре начальнигы сифатында хеҙмәтен Мәскәү округының 339-сы округ госпиталендә дауам итә. Шулай уҡ ул Мәскәү өлкәһе Марфин үҙәк хәрби клиник шифаханаһының дауалау корпусы начальнигы була. Пенсия йәшенә етеп, хәрби хеҙмәттән бушатылғас, Рәсәй Оборона министрлығының 52-се консультация үҙәге табип-терапевы булып эшләүен дауам итә. Унда ла эшмәкәрлеге менән етәкселектең һәм пациенттарының бәхәсһеҙ абруйын яулай.\n2014 йылда Данис Ғәлимов дауалап булмай торған сир менән ауырып китә, ә 2017 йылдың 25 июлендә уның йөрәге тибеүҙән туҡтай. Санкт-Петербург ҡалаһында ерләнгән.\nХәтер кисәһендә ҡатнашыусылар алдында Данис Ғәлимовтың улы Рөстәм сығыш яһаны һәм музейға атаһының шәхси әйберҙәрен: наградаларын, хәрби формаһын һәм документтарын тапшырҙы.\nХәтер кисәһе район тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейын һәм уның хөрмәтенә әҙерләнгән стендты ҡарау менән тамамланды.


Былтыр коммуналь хеҙмәткә түләүҙәр йәй һәм ҡыш айҙарында артҡайны\nТарифтар буйынса дәүләт комитеты етәксеһе белдереүенсә, быйыл тарифтар июлдә генә күтәреләсәк. Бөгөн ведомство 2014 йылға йомғаҡ яһап, киләһе ике йылға маҡсаттар билдәләне.\nБылтыр электр уты өсөн түләүҙәр буйынса методик күрһәткестәр ҡырҡа үҙгәрҙе. Был көндөҙгө һәм төнгө тарифтар буйынса түләүселәргә ҡағыла. 1 июлдән электр энергияһына бер ставка буйынса иҫәпләшеүселәргә хаҡ 8,5 процентҡа артһа, ике ставкалағыларға ул юғарыраҡ. Дөрөҫөрәге, көндөҙгө хаҡ дөйөм ставканан - 1, 14 процентҡа, ә төнгөһө 0,7 арта. Бынан тыш, быйыл йәйгеһен йылылыҡ өсөн тарифтар 11,4, ә һыу - 22 процентҡа тиклем күтәрелә. Былтырғы параметрҙар быйылғы менән сағыштырғанда түбәнерәк. Был зәңгәр яғыулыҡ өсөн хаҡтарҙы ауыҙлыҡлау менән бәйле. Әткәндәй, быйыл ул 7,5 процентҡа артасаҡ.\nИрина Васимирская, Башҡортостан тарифтар буйынса дәүләт комитеты етәксеһе: «Газға хаҡ артыу менән ҡалған тарифтар ҙа күтәрелә башлай. Былтыр коммуналь хужалыҡ өсөн түләүҙәр дөйөм алғанда 14,5 процентҡа артты. Быйыл мартта Рәсәй хөкүмәте коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләүҙәрҙең уртаса күрһәткесенә үҙгәртеүҙәр индереү тураһында ҡарар сығарҙы. Электр энергияһына килгәндә, һәр кем үҙе ниндәй ставкаға күсеү тураһында хәл итергә тейеш. Мәҫәлән, көндөҙ утты күп ҡулланып, төндә бөтөнләй яндырмаусылар өсөн бер ставка буйынса түләү күпкә отошло буласаҡ».


Йәш эшҡыуарҙарҙың яңы яҙымдары | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n10 февраля 2017 — 15:33 ГТРК «Башкортостан»\nБелоретта йүнселдәр йылдар буйы буш торған биналарҙы алып, заманса спорт тренажерҙары етештереү заводын асҡан. Иҙелбашындағы Сәрмән тауарҙары хәҙер Рәсәй кимәлендә лә танылыу тапты. Махсус ҡорамалдар Рәсәйҙең бөтә төбәктәрендә лә тиерлек һатыла. Ҡасандыр буш торған бина ла хәҙер эш тәүлек әйләнәһенә туҡталмай. Бында заманса спорт ҡорамалдарын эшләйҙәр. Тейешле талаптарға яуап биргән ҡорамалдар ҡулланыусыларҙа күптән хуплау тапҡан. Башланғыс капитал аҙ булыуы эшкә яңыса ҡараш талап итә. Етәкселек ҡорамалдарҙы һатып алырға сығымдар тапмағас, цехты йыһазландырыуға эшлектән сығып,тутыҡҡан линияларҙы ремонтларға мәжбүр була. Һөнәре буйынса технолог һәм машина төҙөүсе Азат Вилданов үҙенең проекты буйынса плазма ҡырҡыу станогын төҙөй.Тәүҙә завод биләмәһе сүплекте хәтерләтә. Беренсе йыл йыйылған төшөмгә ремонт эшләйҙәр. Тик бының менән туҡтап ҡалырға уйламайбыҙ әле, тип белдерҙе заводттың етештереү цехы етәксеһе.Бөтә ҡорамалдарҙы эшселәр ҡул менән етештерә һәм йыя. Сит ил тауарҙары менән бер тиңдә конкурентлыҡ иткән спорт ҡорамалдары, хәҙер республика ла ғына түгел, ә Калининградтан Владивостокка тиклем тәьмин ителә. Мәҫәлән, был продукция ошо көндәрҙә Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаларына оҙатыла. Бөтә етештерелгән тауарҙар тәү сиратта импорт алмаштырыу юлында ҙур урын алып тора. Әгәрҙә беренсе йыл килем 7 миллион һум тәшкил итһә, ә 2016 йылда ул һан 9 тапҡырға арта.Рәсәйҙең төрлө ҡалалары менән хеҙмәтәшлек иткән компания, хәҙер Урта Азия илдәренә лә сығырға планлаштыра. Уртаҡ эштең һөҙөмтәһендә бер туған Антон һәм Максим Копытовтарҙың да өлөшө бар. Заводттың өстән-ике өлөшө улар ҡарамағында. Йәш йүнселдәр Белореттағы үлсәү ҡоролмалары предприятиеһы эшен дә яйға һалырға ниәтләй.


«Минең өс айым» | Йәншишмә\nҺауа торошо әллә ни шатландырмаһа ла, күңелгә барыбер рәхәт. Шулай булмай, алда – өс айлыҡ каникул! Тәбиғәттең насар көнө юҡ, тигәндәй, теләгән һәр кем уны үҙенсә матурлай ала. Ауыл малайҙары балыҡ ҡармаҡлайҙыр инде. Эре-е-е-ләре эләкһә, был турала «Минең өс айым» конкурсына яҙып ебәрергә онотмағыҙ. Эйе, эйе, йәйге каникул ваҡытында уҙғарыла торған бәйгебеҙ башланды. Һеҙҙән матур-матур хаттар көтөп ҡалабыҙ, дуҫтар!\nӨс ай буйына төрлө ҡыҙыҡлы, мажаралы хәлдәргә тарырһығыҙ. Конкурста шундайыраҡ йөкмәткеле хаттарға өҫтөнлөк биреләсәк. Ә бүләктәр еңеүселәрҙе көтә лә инде.\nКонкурс 31 авгусҡа тиклем дауам итә. Хаттарҙың барыһы ла «Йәншишмә» биттәрендә донъя күрәсәк. Гәзиткә яҙылғанһығыҙ икән, иптәштәрегеҙҙең нисек ял итеүе, ниндәй ҡыҙыҡ хәлдәргә осрауы тураһында уҡып бара аласаҡһығыҙ. Иң мөһиме, яҙып ебәргән хәбәреңде лә беренселәрҙән булып үҙең күрәһең. Шәп бит!\nӘйҙәгеҙ, кем башлап ебәрер икән бәйгене? Иң тәүге булып килгән хәбәр авторына ла бүләк ҡаралған. Ҡыҙыҡлы хаттар көтөп ҡалабыҙ.\n« Өфөлә – «Включайся!» фестивале


«Һалдат» ағайҙары ҡунаҡҡа килде » "Урал" гәзите\nУларҙы хәҙер балалар ҙа танып тора: һәр байрамда тиерлек ҡунаҡҡа килгән, етди, хәрби кейемдәге ағайҙары кескәйҙәрҙең көтөп алған ҡунағы. Өс йыл дауамында ҡаланың Махсуслаштырылған бала йорто тәрбиәләнеүселәре лә, үҙҙәренең килеүҙәре менән ҡыуандырған «Хәрби разведчиктар туғанлығы» патриотик ойошма вәкилдәре лә хәҙер бер-береһенә өйрәнеп, эҫенеп киткән.\n1 июнь - Балаларҙы яҡлау көнөндә лә элекке разведчиктар оҙаҡ көттөрмәне. Тәмлекәстәр, һуттар, уйынсыҡтар, көнкүреш кәрәк-яраҡтары, шарҙар алып, күптәнге таныштарына, түҙемһеҙләнеп көтөп торған бәләкәстәргә ашыҡты. Балалар ҙа уларға һөнәрҙәрен күрһәтте, тәрбиәсе апайҙары ярҙамында һүрәт төшөрҙөләр, етеҙлектә ярыштылар.\n«Хәрби разведчиктар туғанлығы» ир-егеттәре шефлыҡҡа алған бала йорто тәрбиәләнеүселәренә бүләктәрен тапшырҙы. Ойошма етәксеһе Денис Вәлитов балаларҙы, тәрбиәселәрҙе байрам менән ҡотланы. -\nБала йорто коллективына рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ. Барығыҙ ҙа тәжрибәле, юғары квалификациялы белгестәр. Һеҙҙең ярҙам менән кескәйҙәр тәүге мөмкинлектәрен һәм ҡаҙаныштарын билдәләргә, тормошондағы беренсе баҫҡысты ҡурҡыуһыҙ үтер- гә өйрәнәләр. Киләсәктә уларға булған йылы ҡарашығыҙҙы онотмаҫтар, үҙ балаларын да матур мөхиттә тәрбиәләрҙәр. Һәр бала яратҡан, илебеҙҙең ысын гражданы итеп тәрбиәләгән ғаиләһен табыуын теләйбеҙ, - тине Денис Вәлитов.\nҺуңынан кескәйҙәр «һалдат» ағайҙары бүләк иткән велосипедтарҙа йөрөп күрһәтте, улар менән иҫтәлеккә фотоға төштө.


Мверу — Башҡорт Википедияһы\n9°10′ ю. ш. 28°30′ в. д.HGЯO\nингл. Lake Mweru\nКүлдең көньяҡ өлөшөнә йыһандан күренеш\nИлдәр Конго ДР\nДиңгеҙ кимәленән бейеклеге 917 м\nОҙонлоғо 131 км\nМайҙаны 5120 км²\nКүләме 38,2 км³\nИң ҙур тәрәнлек 27 м\nУртаса тәрәнлек 7,5 м\nМве́ру (ингл. Lake Mweru; франц. Lac Moero) — Конго йылғаһы бассейнындағы ҙур сөсө күл.\nКонго Демократик Республикаһы һәм Замбия сигендә, Танганьика күленең көньяҡ осонан 150 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Көнсығыш Африка рифт үҙәне күлдәре селтәренең бер өлөшө булып тора. Төньяҡ-көнсығыштан көньяҡ-көнбайышҡа табан 118 км-ға һуҙылған. Диңгеҙ кимәленән бейеклеге — 917 м, оҙонлоғо — 131 км, киңлеге — 56 км. Майҙаны — 5120 км², күләме — 38,2 км³, иң ҙур тәрәнлеге — 27 м, уртаса тәрәнлеге — 7,5 м\nЛуалупа — күлде тулыландырыусы иң ҙур йылға булып тора, ул һаҙлыҡлы дельта барлыҡҡа килтереп Мверуға көньяҡтан ҡоя. Көнсығышта әһәмиәтле ҡушылдығының береһе Калунгвиши йылғаһы күлгә көнсығыштан ҡоя. Төньяҡта Мверу күленән Лувуа йылғаһы сыға, ул төньяҡ-көнбайышҡа табан аға һәм Луалабу йылғаһына (Конго бассейны) ҡоя. Күлдең көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә майҙаны 25 км² тәшкил иткән ҙур Килва утрауы урынлашҡан.\nТөбәктең башҡа күлдәренән айырмалы рәүештә, Мверу күленең кимәле ҡоро һәм ямғырлы миҙгелдәр алмашыныуына ҡарап ныҡ үҙгәрмәй һәм уның йыллыҡ кимәле яҡынса 1,7 м тәшкил итә (максималь күрһәткесе май айына, ә минималь күрһәткесе ғинуарға тура килә).\nЕвропалыларға күлде асыусы тип сәйәхәтсе Давид Ливингстон тип иҫәпләнә, ул 1867-1868 йылдарҙағы экспедиция барышында Мверуны тасуирлап яҙа. Мверу күленең яр буйында балыҡсыларҙың бихисап ауылдары урынлашҡан. Күл буйындағы иң әһәмиәтле ҡалалар: Нчеленге, Кашкиши, Чиенги, Килва, Пвето, Луконзолва.\n↑ Мверу в БСЭ\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мверу&oldid=586762 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:32 21 март 2016 үҙгәртелгән.


Гүзәл заттарға үҙен бәхетле тойоу өсөн йылы һүҙ менән егерме мең һум хеҙмәт хаҡы ла етә икән\nБайрам алдынан халыҡ фекерен өйрәнеүсе компанияларҙың береһе ҡатын-ҡыҙҙарҙан һорау алыу ойоштороған. Баҡтиһәң, гүзәл заттарға үҙен бәхетле тойоу өсөн йылы һүҙ менән егерме мең һум хеҙмәт хаҡы ла етә икән. Бүләктәргә килгәндә инде респонденттарҙың 84 проценты хеҙмәттәштәренән алған ваҡ бүләктәргә, открыткаларға ҡыуаныс хистәре кисерә. Һәр икенсе ҡатын-ҡыҙ сәскә алырға теләр ине. Асыҡланыуынса, күпселек ҡатын-ҡыҙҙарға етәксеһенең маҡтауы етмәй икән.\nКөндәлек тормошта ирҙәр һәм ҡатындар үҙҙәрен ниндәйҙер кимәлдә дошман кеүек тота. Көслө зат мәҫәлән автоледиларҙың юлдағы хаталарынан рәхәтләнеп көлә. Был төр видеояҙмалар менән интернет тулған.\nГүзәл заттарҙың уң менән һулды бутауы инде лаҡапҡа әйләнгән. Ә бит былар бер ҙә осраҡлыҡ түгел. Ғалимдар ирҙәр һәм ҡатындарҙың фекерләүе айырылыуы, заттарҙың төрлө күренештәргә ҡараштары бөтөнләй тап килмәгәнен күптән иҫбатлаған.\nБәлки беҙ ысынлап та төрлө планеталарҙандыр? Быны асыҡлар өсөн ҡатын-ҡыҙҙар тураһында ҡайһы бер мәғлүмәт тупланыҡ.\nБер кем өсөн дә сер түгел, гүзәл заттар аралашырға ярата. Көн дауамында улар ирҙәрҙән 3 тапҡырға күберәк һөйләшә. Баҡтиһәң был кеше мейеһендә урынлашҡан ләззәт үҙәге эшенә бәйле. Шулай итеп һөйләшеүҙәр уларға рәхәтлек килтерә тигән һығымта яһарға мөмкин.\nҠатындар ирҙәргә ҡарағанда күҙҙәрен ике тапҡырға йышыраҡ йомғолай, иҫәнләшкәндә иһә ҡулды саҡ һиҙелерлек кенә ҡыҫа. Шулай уҡ яңыраҡ инглиз ғалимдары һуҡ бармағы сығанаҡ бармағынан оҙонораҡ булған ҡатын-ҡыҙҙар спортта ҙур уңыштарға йышыраҡ өлгәшә тигән һығымта яһаған.\nИҫнәгәндә гүзәл заттар ауыҙын усы, ә ирҙәр йоҙроғо менән яба. Ә киләһе факт ҡатындарҙың һығылмалығына бәйле, берәйһе саҡырғанда улар тик муйынын ғына бора, ирҙәр был осраҡта кәүҙәһе менән борола.\nБеҙҙән айырмалы рәүештә ҡатын-ҡыҙҙарҙың ишетеү һәләте лә яҡшыраҡ, шуға ла улар күпте белә. Уның ҡарауы мейеләре 10, йөрәктәре 20 процентҡа тиерлек бәләкәйерәк.\nЭҫе ҡомға, йә күләүек аша сыҡҡанда ир-аттар үксәһенә баҫырға тырышһа, гүзәл заттар аяҡ осон файҙалана.\nШулай уҡ әйтеүҙәренсә, ҡыҙҙар ҡулын биргәндә усын аҫҡа ҡарата. Беҙ быны тикшереп ҡарарға булдыҡ.\nЭксперимент сиктәрендә мин 5 ҡатын-ҡыҙға мөрәжәт итмәксемен, ә һеҙ уларҙың ҡулдарында иғтибар итегеҙ.\nШулай итеп беҙ урамда осратҡан ҡатын-ҡыҙҙар ҡулын биргәндә устарын аҫҡа ҡаратты, ләкин теория дөрөҫ йә дөрөҫ булмауын асыҡлар өсөн ир-егеттәргә лә мөрәжәғәт итергә кәрәк.\nӘ бына тағы бер факт: ҡатын-ҡыҙҙар берәй нәмә ташлайым тип һелтәнгәндә ҡулын артҡа ҡуя, ә ирҙәр ситкә. Быны ла тикшереп ҡарар өсөн беҙ урамдан үтеүселәргә мөрәжәғәт иттек. Ентекле ҡарағанда егеттәрҙең һелтәнеүсе ҡулы ысынлап та ситкәрәк китеүен күреп була, ә бына ҡыҙҙар ҡулын өҫкә тура күтәрә. Ләкин бөтә был айырмалыҡтар бөтөнләй мөһим түгел, иң мөһиме парҙарҙа мөхәббәт булһын тип билдәләй гүзәл заттар.\nШулай итеп ирҙәр Марс, ә ҡатындар Венера планеталарына ҡараһа ла, тәбиғәт уларҙы бер-береһе өсөн яратҡан. Айырыуса байрам көндәрендә гүзәл заттар иғтибарға мохтаж.\nШуны иҫтә тоторға кәрәк - ҡатын-ҡыҙ ул матур гөл, һәм тик мөхәббәт һәм наҙ нурҙарында ҡойонғанда ғына асылып, сәскә атып, тирә-яҡҡа гүзәллек һәм йәм тарата.