Яуҙан сығып яуға ингәндәй » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Яуҙан сығып яуға ингәндәй\nЯуҙан сығып яуға ингәндәй 08.04.2014 // Әҙәбиәт\nМәктәптең тынғыһыҙ уҡытыусыһы\nЙәнә артҡараҡ сигенеп алайыҡ әле. Университетты тамамлағас та аспирантура булыр, тип өмөтләндереп килделәр Әхмәтте. Ләкин мәсьәлә хәл ителер ваҡыт еткәс кенә, вәғәҙә биреп килеүселәр:\n– И-и, Сөләймәнов ауылда ятып та диссертация яҙа ала ул, – тине лә ҡуйҙы.\n– Әлбиттә, әлбиттә. Ул да булдырмағас! – тип ҡоптап, йүкә шына ҡағып, Мәғариф министрлығы ҡарамағына ҡалдырып, Әхмәттән ҡотолоу юлын ҡаранылар. Был һөйләшеүгә мин дә шаһит булғайным, сөнки ул беҙҙе эшкә тәғәйенләү мәлендә ректор бүлмәһендә барҙы.\nӘхмәт Өфөлә ҡалып торманы. Кәләшен – һабаҡташыбыҙ Флүрәне – эйәртте лә, ун айлыҡ Ләйсәнен күтәреп, тыуған ауылына ҡайтты ла китте. Бәхетенән, ауылдаштарының талабы буйынса, шул йылда ғына Бөрйән районы халыҡ депутаттары Советы Нәби башланғыс мәктәбен һигеҙ йыллыҡҡа әүерелдереү тураһында ҡарар сығарғайны.\nБДУ дипломы менән ҡайтып төшкән ике белгес муйындан эшкә сума. Эште бишенсе, алтынсы класс ойоштороуҙан башлайҙар. Тиҙҙән йәш уҡытыусылар өҫтәлә, кластар үҫә бара. Колхозсылар менән бергәләп өр-яңы мәктәп бинаһын күтәрәләр. Әхмәткә ҙур портфеленең бер бүлкәтенә – китап, дәфтәр, икенсеһенә йышҡы, бысҡы, сүкеш, балта һалып мәктәпкә йөрөү ғәҙәти хәлгә әүерелә. Төҙөүселәргә лә булышырға, стендтар ҙа яһап элергә, хеҙмәт дәрестәрен дә алып барырға кәрәк. Уҡыусыларын эйәртеп, тырма, һәнәк күтәреп, колхоз баҫыуҙарына “хеҙмәт десанты” төшөрөргә лә; ағас мылтыҡтар менән ҡоралланып, "Зарница" уйындары ойошторорға ла тура килә уға. Сәхнәгә артист булып сығырға кәрәк булһа ла, аптырап ҡалмай. Биш йыл буйы партия уҡыуҙары мәктәбендә пропагандист эшен алып бара. Был бурысты нисек атҡарыуы хаҡында үҙегеҙ фекер йөрөтөгөҙ. Пропагандислығының икенсе йылына партияның Өлкә комитеты уны маҡтау грамотаһы менән бүләкләй.\nУҡыусылары менән туристик походтарға барғанда, ял көндәрендә Әхмәт, күрше-тирәләге ауылдарҙы ҡыҙырып, ундағы халыҡ ижадын йыя. Студент йылдарының тәжрибәһе бында ла ярап ҡала.\nӘйткәндәй, беренсе курсты тамамлағас, уҡыу планы талап иткәнсә фольклор практикаһына барып ҡайтыу менән генә сикләнмәне ул. Икенсене бөткәс, башҡорт әҙәбиәте кафедраһы (мөдире – доцент Хәнифә Зиннәтуллина ине) ҡарары буйынса, уның етәкселегендә Вафа Әхмәҙиев, Нафиҡ Хәмитов, Биктимер Шәриповтарҙан торған төркөм айға яҡын Әбйәлил төбәген ҡыҙырып ҡайтҡайны. Әҙәбиәт кафедраһында уның отчетын тыңлап бөтөүгә, доцент Әмир Чанышев:\n– Алдағы уҡыу йылында быларҙың төркөмө әҙәбиәт буйынса курс эше яҙасаҡ. Әйҙәгеҙ, Сөләймәновтың сығышын, шул тәүге ғилми эшен, ул көнэлгәре асыҡ яҡлауға сығарҙы, тип, юғары баһа бирәйек, – тигән.\n– Әлбиттә, әлбиттә!\nШулай тиешеп, Әмир Иҙрис улының тәҡдимен Марат Минһажетдинов менән Бәһиә Мәғәсүмова ла күтәреп ала.\nДүртенсе курстан һуң һәм мәктәптә эшләгәндә, йәйге ялы ваҡытында Әхмәт беренсе курсты тамамлаған йәштәрҙе Ейәнсураға, Миәкәгә экспедицияға алып барҙы. Студент йылдарында үҙе яҙып алған фольклор өлгөләре генә лә диплом эше яҙырға етерлек ине. Әммә, көтмәгәндә, уға икенсе темаға, мин әйтер инем, тотош яҙмышын хәл итмәле темаға, тотонорға тура килде. Эш былай булды. Ул дүртенсе курста уҡығанда, әҙәбиәт кафедраһы "Башҡорт халыҡ ижады" тигән дәреслек әҙерләүҙе планлаштырғайны. Авторҙар коллективына профессор Кирәй Мәргән, фән кандидаттары Марат Минһажетдинов, Салауат Галин менән бергә Әхмәт Сөләймәнов һәм бишенсе курс студенты Биктимер Шәрипов индерелгәйне. Ни сәбәптәндер, дәреслеккә донъя күреү насип булманы. Уның ҡарауы, доцент Марат Минһажетдинов етәкселегендә легенда һәм риүәйәттәр буйынса Әхмәт яҙған бүлек диплом эше рәүешендә, курсташы Тимерғәле Килмөхәмәтовтың Мөхәммәтсәлим Өмөтбаев ижадын байҡаған шундай уҡ тәүге ғилми хеҙмәте менән бергә Куйбышев ҡалаһында ойошторолған студенттарҙың ғилми һәм техник ижады күргәҙмәһендә хуплау табып, махсус курс буйынса уҡыу ҡулланмаһы рәүешендә 1969 йылда БДУ нәшриәтендә "Башҡорт легендалары" исеме аҫтында ташҡа баҫтырылды. Китап ғилми етәксеһе менән авторҙаш рәүешендә бирелгән теоретик хеҙмәттән генә тормай. Уға башҡорт әҙәбиәте һәм башҡорт теле кафедраларында тырым-тырағай ятҡан ҡулъяҙмаларҙан (ә уларҙы төрлө йылдарҙа уҡыған талиптар диалектология һәм фольклор буйынса туплағайны) һәм студент йылдарында Әхмәт Сөләймәнов үҙе йыйған материалдарҙан ул һайлап алған, системаға һалған 131 легенда һәм риүәйәт индерелгән. Башҡорт фольклоры буйынса иң тәүге уҡыу ҡулланмаһы бына шулай тыуҙы. Ана шул эшенә таянып Әхмәт артабан кандидатлыҡ диссертацияһы яҙҙы. Былар бөтәһе лә үҙәктән ситтә, мәктәптәге мәшәҡәтле эштәр араһында әҙерләнде.\nХалыҡ-ара кимәлдә танылған\n1972 йылда Башҡорт дәүләт университетына эшкә килгәне бирле Әхмәт Сөләймәнов педагогик һәм ғилми эш йөгөн бергә һәм тиң тартты. Филолог-студенттар өсөн дүрт уҡыу әсбабы баҫтырып сығарҙы. Башҡорт мәктәптәренең V – VI кластары өсөн "Туған әҙәбиәт" дәреслек-хрестоматияһының, I – II, III – IV кластар өсөн урыҫ һәм татар телдәрендә "Тере шишмәләр" тигән уҡыу әсбаптарының, студенттар өсөн башҡорт әҙәбиәте тарихы программаһының авторҙашы, махсус курстар буйынса өс программаның, өс методик эшкәртмәнең авторы. БДУ-ның башҡорт бүлегенә уҡырға инеүселәр өсөн "Башҡорт теле һәм әҙәбиәте" тигән тәүге ҡулланма баҫтырҙы (авторҙашы – профессор Мөхтәр Әхтәмов). Әле генә, иш янына ҡуш булып, халыҡ ижады өлгөләрен йыйыусылар өсөн ярҙам йөҙөнән әҙерләнгән "Башҡорт фольклоры" тигән методик ҡулланмаһы донъя күрҙе.\nӘхмәт Мөхәмәтвәли улы Сөләймәнов шулай уҡ республиканың ижтимағи вә мәҙәни тормошонда әүҙем ҡатнаша. Радио, телевидение аша, матбуғатта сәнғәт, әҙәбиәт, халыҡ ижады, башҡарыусылар, һүҙ сәнғәте оҫталары тураһында сығыштар яһай. "Совет Башҡортостаны" гәзитендә "Улым, һиңә әйтәм, киленем, һин тыңла" рубрикаһын алып барҙы. Өфөгә килгәндән алып ул Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы һәм уның ҡарамағындағы Республика халыҡ ижады үҙәге, Хор йәмғиәте, Башҡортостан радиоһы һәм телевидениеһы менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итә. Башҡортостандың халыҡ артисы Флүрә Ноғоманова менән Хор йәмғиәте директоры Зәйтүнә Ғөбәйҙуллина ойошторған "Йырҙарың күп һинең, моңдарың күп" тигән концерт-лекцияны ул алып барҙы. Башҡортостан халыҡтарының мәҙәниәтен үҫтереү тураһындағы программаны әҙерләүҙә ҡатнашты. Музыка училищеларының фольклор коллективтары фестиваленең (Учалы), "Оҙон көй" (Туймазы), "Моңло гармун" (Яңауыл), ҡурайсыларҙың, халыҡ бейеүен башҡарыусыларҙың "Байыҡ" телевизион конкурсының (Октябрьский) жюри ағзаһы, "Ирәндек моңдары" (Сибай), "Салауат йыйыны" (тәүге дүртәүһендә), "Урал батыр" эпик ҡобайырын башҡарыусы йәш сәсәндәр бәйгеһе кеүек сараларҙың жюри рәйесе булды. Ун йыллап "Башҡортостан" дәүләт телерадиокомпанияһындағы "Хазина" ижад берекмәһе тапшырыуҙарында (етәксеһе – Юлай Ғәйнетдинов) "Сәсән" рубрикаһын алып барҙы. Әхмәт Сөләймәнов – әҙәбиәт һәм сәнғәт буйынса Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы, фән һәм техника өлкәһендәге (әлегә исемһеҙ) дәүләт премияһы комиссияларының, филология, педагогика, этнография, этнология һәм археология буйынса диссертация советтарының, "Башҡортостан: ҡыҫҡаса энциклопедия"ның мөхәрририәт ағзаһы булды. Бөгөн ул — "Ватандаш", "Башҡортостан уҡытыусыһы", "Бельские просторы" журналдарының мөхәрририәт ағзаһы, "Башҡортостан энциклопедияһы"ның ғилми-мөхәрририәт ҡоро ағзаһы, Төркиәлә сығып килгән "Милли фольклор" журналының Башҡортостан буйынса академик вәкиле, 35 томлыҡ "Төрки донъяһының дөйөм әҙәбиәте" тигән тупланманың башҡорт фольклоры һәм әҙәбиәтенә бирелгән өлөшө координаторы һәм авторҙашы. Бынан тыш, академик Ғайса Хөсәйеновтың ғилми етәкселегендә Әхмәт Сөләймәнов, БДУ доценты Ғәйнислам Ибраһимов менән бергәләп, Төркиәлә нәшер итеү өсөн өс томда "Башҡорт әҙәбиәте антологияһы"н әҙерләне. Төрөк дуҫтар уны башҡорт һәм төрөк телдәрендә ҡалын-ҡалын ике том итеп баҫтырып сығарҙы.\n1995 йыл ЮНЕСКО-ның ҡарары менән ҡырғыҙ халҡының күләме буйынса донъяла тиңе булмаған "Манас" дастаны йылы” тип иғлан ителгәйне. Шул мәшһүр эпостың 1000 йыллығына бағышланған халыҡ-ара оло байрамда Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев етәкселегендәге рәсми делегация составында Әхмәт Сөләймәнов та ҡатнашты. 1999 йылдың 24-25 ноябрендә иһә ЮНЕСКО ҡурсауында һәм уның шул саҡтағы Генераль секретары Майор әфәнде ҡатнашлығында шул уҡ илдең баш ҡалаһы Бешкәктә "Ерҙәге барлыҡ халыҡтарҙың эпосы именлек һәм кешелекте берләштереү өсөн" тигән халыҡ-ара конференция уҙғарыла. Шул форумда "Донъя халыҡтары эпосы" тигән халыҡ-ара ассоциация төҙөлә. Уның ойошторолоуын раҫлап, Әрмәнстан, Германия, Иран, Ҡарағалпаҡстан, Ҡытай Халыҡ Республикаһы, Ҡырғыҙстан, Монголия, Төркиә, Санкт-Петербург ҡалаһы, Саха (Яҡутстан), Тажикстан, Татарстан, Хаҡас республикалары вәкилдәре менән бер рәттән, Башҡортостан исеменән ҡул ҡуйыу Әхмәт Мөхәмәтвәли улына насип була.\nӘхмәт Сөләймәнов яңы быуат башындағы дүрт йыл ғүмерен тәгәрмәс өҫтөндә үткәрҙе, тип әйтергә була, сөнки Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты рәйесе сағында (2002 – 2006) уны кабинетында һирәк осратырға мөмкин ине: әле Ырымбурға юл тотҡан, әле Силәбегә, әле Ҡурғанға, әле Пермь крайына, әле Ҡазан – Чебоксар – Түбәнге Новгородҡа, әле Һамар – Һарытау яғына йәки республикабыҙ райондарына сығып киткән сағы була. Шул арала өсәр тапҡыр Төркиәлә, Азербайжанда халыҡ-ара ғилми форумдарҙа ҡатнашырға өлгөрҙө. 2001 йылда уға Мәскәү, Саха (Яҡут), Ҡырғыҙ, Тыва, Алтай, Ҡалмыҡстан ғалимдары менән бергә Саха-Яҡутстандағы "Лена-Евразия" фирмаһы ойошторған бер айлыҡ Трансгималай экспедицияһында ҡатнашыу насип була. Унда алған тәьҫораттары айырым һөйләшеүгә лайыҡ.\nҠайҙа юл алмаһын, кемдәр менән осрашмаһын, Әхмәт үҙенең төп һөнәрен онотманы. Йыш ҡына: "Ғайса Батыргәрәй улы ептең осон юғалтмаҫҡа кәрәк тип өйрәтте", – ти торғайны, һәм, ысынлап та, фекер ебенең осон юғалтмаҫҡа, фольклор тигән цехын туҡтатмаҫҡа тырышты. Шуға ла, әле телгә алынған бөтә эшмәкәрлеге уға яңынан-яңы халыҡ таланттарына, яңынан-яңы фольклор әҫәрҙәренә юлығыуға, сит-ят ерҙәрҙә башҡорт фольклорын танытыуға, Башҡортостан һәм сит илдәр менән фән өлкәһендә бәйләнештәрҙе нығытыуға үҙ өлөшөн индереүгә булышты, тип әйтә алабыҙ.\nБДУ-ла эшләгән дәүерендә ул үҙенең студенттары менән "Йәнгүзәл" фольклор ансамблен ойошторҙо. Был ансамбль республиканы урап сыҡты. Уның сығышын Силәбе, Ырымбур өлкәләрендә лә, Татарстанда ла яратып ҡаршылар булдылар. Әхмәттең мәҙәниәт өлкәһендәге хеҙмәтен дәүләтебеҙ юғары баһаланы: 1991 йылда уға "Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре" тигән маҡтаулы исем бирелде. Союз, Рәсәй күләмендә һәм сит илдәрҙә (Төркиәлә, Үзбәкстанда, Ҡырғыҙстанда, Ҡаҙағстанда, Азербайжанда) уҙғарылған халыҡ-ара ғилми конференцияларҙа, конгрестарҙа, симпозиумдарҙа Әхмәт Сөләймәнов әүҙем ҡатнаша килә.\n(Дауамы. Башы 63-64-cе һандарҙа).


巴什基尔网站排名|巴什基尔网站Alexa排名 - Alexa排名查询\n网站简介：Күренекле башҡорт шағиры, әҙәбиәт белгесе. Шиғырҙары.\n网站简介：Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһының сайты. Методик ҡулланмалар. һүҙлектəр (рус- башҡорт; башҡорт рус).\n网站简介：Персональ блог-сайт. Мәҡәлә һәм шиғыр.\n网站简介：Баймаҡ районы һәм ҡалаһының ижтимағи-сәйәси гәзите (ойоштороусылары: Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте эргәһендәге матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыœ, Баймаҡ ҡала Советы). Аҙнаһына 3 тапҡыр сыға.\n网站简介：Башҡорт телендә сыҡҡан дини гәзит.\n网站简介：Башҡортостан həм Рәсәй яҙыусылар союздары ағзаһы Бəхтейəр Халетовтың шиғырҙар китапы.\n网站简介：Әптекәй, Мырҙабулат, Шәмсел ауылдары тураһында мәғлүмәт. Бөйөк Ватан hуғышы ветерандары. Гәзиттәрҙән мәҡәләләр.\n网站简介：Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһының сайты.\n网站简介：Проект бөтөн дөнъя буйлап таралған алдынғы, эшлекле башҡорттар һәм Башҡортостанда тыуған яҡташтарыбыҙ тураһында һөйләй.\n网站简介：Башҡорт телендәге сайттар буйынса эҙләү, яңылыҡтар, радио һәм башҡортса сайттар архивы.\n网站简介：ЗАО «Мультифильтр». Воздушные фильтры и пылеуловители для систем аспирации и промышленной вентиляции, в том числе комплексные воздухоочистительные устройства (КВОУ). Производство и поставка.\n网站简介：Мәктәп йәшендәге балалар һәм үҫмерҙәр өсөн башҡорт телендә ай һайын сыға торған нәфис-публицистик журнал. Журнал һәм был сайт Башҡортостан халҡы, балалар тормошо, фән һәм техника, әҙәбиәт һәм сәнғәт, спорт өлкәһендәге ҡаҙаныштар тураһында яҙа, балалар ижады менән таныштыра. Журналда һәм был сайтта мәктәп тормошо, тәбиғәтте һаҡлау, буш ваҡытты ойоштороуға арналған бүлектәр бар.\n网站简介：Ижтимағи-сәйәси гәзит (ойоштороусылары: Башҡортостан Республикаһы Матбуғат һәм киң мәғлүмәт министрлығы, Сибай ҡала Советы, Сибай ҡала хакимиәте, редакция коллективы). Аҙнаға 2 тапҡыр сыға. Сибай һәм Башҡортостан яңылыҡтары.\n网站简介：Башкорт телендә ойошторолған мәҙәни радио. Канал тураһында мәғлүмәт: проекттары, эфир телефоны. Онлайн радио.\n网站简介：Әҙәби-нәфис һәм ижтимағи-сәйәси журнал.\n网站简介：Рәсми сайт. Баймаҡ районы яңылыҡтары.\n网站简介：Информер погоды, информер курса валют, информер новостей\n网站简介：Башҡорт телендә шиғырҙар йыйынтығы. Күренекле башкорт шағиры Шайзхзада Бабич шиғырҙары.\n网站简介：Әкиәт жанры хаҡында бер нисә һүҙ. Хайуандар тураһында әкиәттәр. Тылсымлы әкиәттәр. Батырҙар тураһында әкиәттәр. Тормош-көнкүреш әкиәттәре. Легандалар, риүәйәттәр. легенды и предания.\n网站简介：Рәсми мәғлүмәт сайты. Документтар һәм яңылыҡтар архивы.\n网站简介：Министрлыҡ тураһында мәғлүмәт, министрлыҡ аппараты хеҙмәткәрҙәре исемлеге. Министрлыҡ яңылыҡтары.ы.\n网站简介：Идаралыҡ структураһы тураһында мәғлүмәт. Яңылыҡтар.\n网站简介：Милли китапхана яңылыҡтары.


Быйыл республикала көслө ташҡын көтөлә - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБыйыл республикала көслө ташҡын көтөлә\nБелгестәр фаразлауынса, Ағиҙел йылдағынан 30 процентҡа тиклем юғарыраҡ күтәрелеүе ихтимал. Боҙ әлегә китмәһә лә, хәүеф зонаһына ҡараған биләмәлә йәшәүселәргә уяуыраҡ булыу зарур. Хәбәрсе. Хәмит Низаметдинов 1989, 2007 йылғы ташҡындарҙы, унан алда булғандарын да яҡшы хәтерләй. 85 йәшен тултырған хеҙмәт ветераны ярты быуаттан ашыу Нижегородка биҫтәһендә йәшәй. Ветеран мунса бүрәнәләре ысҡынып ағып китмәһен өсөн тимер сымдарға ҡаҙаҡлап ҡуйған. Әйберҙәр икенсе ҡатҡа күтәрелгән. Биҫтәлә һәр ихатала кәмә булыуы ла был тирәлә йәшәүселәр өсөн ғәҙәти күренеш. Быйыл ташҡын көслө буласағын ишеткәс күрше – күлән йыйылышып үҙ-ара совет та ойоштороп ала. Кемдең кәмәһе, кемдең итеге, һыу оҙаҡҡа тора ҡалһа кемдә ниндәй аҙыҡ запасы бар бөтәһен барлап ҡуялар бында. Рәйсә Сөләймәнова 2007 йылғы ташҡынды яҡшы хәтерләй, ул ваҡытта иптәше, 1-се төркөм инвалиды менән ҡыйыҡ эсендә бер нисә көн йәшәргә тура килә. Мөмкинлеге булғандар йорттарын бейегерәк күтәрергә тырыша.Яҙғы көндәр кинәт йылытып ебәргән осраҡта ирегән ҡар һыуҙары йылғаларҙы ярынан сығарасаҡ. Быйыл ҡарҙа һыу запасының юғары булыуы ла был хәүефте арттыра ти белгестәр. Тимәк һыу ятҡылығына яҡын йәшәүселәргә әленән үк үҙенең һәм мөлкәтенең именлеге хаҡында хәстәрлек күрергә кәрәк. Юғиһә, тәбиғәт ғәрәсәте бер кемде лә аямай. Нижегородка биҫтәһендә йәшәүселәр оло һыу тулҡынын тәүгеләрҙән ҡабул итә. Ҡала үҙәгенән ни бары 5 саҡрымда ятҡан биләмә ташҡын мәлендә йәшәү өсөн яраҡһыҙ уртауға әүерелә. Ә Май баштарында һыу ҡайтыу менән күрше тирә йыйылып урам уртаһында оло табын ҡора. Ошолай улар Бөйөк еңеү менән бергә тәбиғәт бәләһенән ҡотолоуҙы тантана итә. Оло һыуға әле иртәрәк булһа ла ҡотҡарыусы көстәр уға тулыһынса әҙер. Өфөлә ташҡын эҙемтәләрен бөтөрөүҙә, кеше ғүмерен ҡотҡарыуҙа ҡатнашыусы хеҙмәттәр һәм техника смотры үтте. Комиссия бөтә көстәрҙең дә ташҡынды ҡаршы алыуға әҙерлеген юғары баһаланы. Өфөлә ташҡын һыуҙарын үткәреү өсөн 19 штаб, 12 пост, ҡала халҡын ваҡытлыса урынлаштырыу өсөн 51 пункт ойошторолған. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, Өфөлә генә 15 меңдән ашыу кеше ташҡындан зыян күреүе ихтимал.\n23 марта Хәйбулла районында юлдарҙы ҡарҙан таҙартыу тәүлек әйләнәһенә алып барыла\n23 марта Брюсселдәге теракт сәбәпле Росавиация аэропорттарҙа именлек саралын көсәйтергә ҡушты


Баһадир Мөхәммәтзәкир олатайҙың ҡомартҡылары, йәки бер фотоһүрәттең тарихы — презентация на Slide-Share.ru 🎓\nПрезентация на тему: Баһадир Мөхәммәтзәкир олатайҙың ҡомартҡылары, йәки бер фотоһүрәттең тарихы\n
Больше презентаций на Slide-Share.ru
\nПервый слайд презентации: Баһадир Мөхәммәтзәкир олатайҙың ҡомартҡылары, йәки бер фотоһүрәттең тарихы\nСлайд 2: Эҙләнеү эшенең маҡсаты\nайырым кешеләрҙең яҙмышы аша тыуған яҡ тарихын өйрәнеү, матди һәм рухи ҡомартҡыларҙы эҙләп табыу һәм халыҡҡа еткереү.\nСлайд 3: Эҙләнеү эшенең актуаллеге\nһуңғы йылдарҙа тарихи сығанаҡ булып хеҙмәт итерҙәй әйберҙәргә, бигерәк тә, боронғо фотоһүрәттәргә иғтибар артты боронғо фотоһүрәттәр ваҡиғаларҙы шул миҙгелендә һаҡлап ҡалыуы менән әһәмиәтле һәм тарихты өйрәнеүҙә ярҙамсы сығанаҡ булып тора шуға күрә уларҙы эҙләргә, яңыртырға кәрәк\nСлайд 4: Был Мәскәүҙәге күргәҙмәлә төшкән ҡомартҡы фотоһүрәт. Ваҡыт үтеү менән ул таушалған, йыртылған\nСлайд 5: Мөхәммәтзәкир олатай Бөтә Союз ауыл хужалығы күргәҙмәһендә, 1957 йыл. ( ул алғы рәттә һулдан икенсе) Фотоһүрәтте яңыртҡандар\nСлайд 6: Вәлиев Мөхәммәтзәкир Хәлил улы\nТүбәнге Яйыҡбай ауылында 1882 йылда тыуған. 1900 йылда батша армияһына хеҙмәткә алына, Карпат тауҙарында хеҙмәт итә. 1904-1905 йылдарҙа рус-япон һуғышында, 1914-1916 йылдарҙа Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша. Һалдат хеҙмәте 17 йылға һуҙыла. 1917 йыл Февраль революцияһынан һуң ғына ҡайта.\nАтаһы менән өс мискә бәшмәк тоҙлап, бер һыйырын һуйып, асығып, шешенеп барған ауылдаштарына ашаталар - шулай итеп, күп кешене үлемдән алып ҡалалар Һаҡмарҙың Бикешкә боролған ерендә ҡыуып етеп, Һәҙиә еңгәйҙе багор менән һөйрәп сығарҙы\nСлайд 8: Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ» ордены. СССР Юғары Советы Президиумының 1957 йыл 11 ғинуарҙағы 249/36 һанлы Указы\nСлайд 9: Мөхәммәтзәкир Хәлил улы Вәлиевтың дәүләт наградалары\nСлайд 10: Атайым беҙгә – дүрт ҡыҙына Мәскәүҙән ебәк яулыҡтар, әсәйемә “француз” яулығы алып ҡайтты. Яулыҡҡа “Ленинград” тип яҙып ҡуйылған. Ул ваҡытта яулыҡ иң ҙур бүләк булғандыр. Ныҡ ҡыуандыҡ. Әле минең генә ебәк яулығым, әсәйемдең француз яулығы һаҡланған”\nСлайд 11: Мөхәммәтзәкир олатайҙың ҡыҙҙары Ишбикә менән Хәлимә аталарының ҡомартҡыларын ҡәҙерләп һаҡлайҙар\nСлайд 12: Хикмәтле бабай\nБик хикмәтле лә кеше булған ул Мөхәммәтзәкир олатай. Ейәне Әфтәр олатай һөйләй: “Ҡартатайым империалистик һуғыштан шинель кейеп ҡайта. Шинелен 17 урындан пуля тишеп бөткән, ә үҙе бер тапҡыр ҙа яраланмаған. Ул үҙе лә быға аптырап һөйләгәне хәтерҙә”. Харис олатай яҙмаһынан: “Зәкир олатайҙы ҡуйып, баш осона таш ултыртыуға буран да тымды, ел дә юҡ. Бөтәбеҙ ҙә бер-беребеҙгә ҡараштыҡ та таралыштыҡ”.\nСлайд 14: Мөхәммәтзәкир олатай ҡатыны Наҡия инәй менән\nСлайд 15: Ҡотлоәхмәт Вәлиев, 1939 йылда Бөтә Союз ауыл хужалығы күргәҙмәһенең бронза миҙалына лайыҡ була\nСлайд 16: Байрамғолова Зәлифә Ҡотлоәхмәт ҡыҙы, «Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ» ордены кавалеры\nПоследний слайд презентации: Баһадир Мөхәммәтзәкир олатайҙың ҡомартҡылары, йәки бер фотоһүрәттең тарихы: Мөхәммәтзәкир олатайҙың ҡыҙҙары менән иҫтәлеккә фото


–\tИшеттегеҙме, Зәйнетдин сәхнәне ҡалдыра икән. –\tҠайһы Зәйнетдин? Ә ҡасан килгәйне ул?\n13 Март 2019, 10:52\n– Ишеттегеҙме, Зәйнетдин сәхнәне ҡалдыра икән. – Ҡайһы Зәйнетдин? Ә ҡасан килгәйне ул? – Теге, сәхнәлә тәкмәс атып йырлай торған егет. – Ә, беләм мин уны, ул ҡумыҙҙа уйнағанда, сәстәр һелкенеп, тәндәр зымбырлап, йыһан ауаздары ишетелеп ҡуя. Ишеттем мин уны, үҙен тыңлаған һайын тыңлағы килеп тора. 25 йәшлек егеттең ифрат уңышлы башланған йырсы һәм башҡарыусы карьераһын ҡапылда ташларға уйлауы күптәрҙе шаҡ ҡатырҙы.\n– Миңә ҡалһа, мин үҙ түшәмемә терәлдем һымаҡ һәм артабан үҫергә теләйем. Был образдан мәктәп бишмәтенән үҫеп сыҡҡандай булдым, әле кейергә була, ләкин кеше араһына сығыуы ҡыйын, ҡулбаштар ҡыҫа, еңдәр ҡыҫҡа, – ти Зәйнетдин үҙе.\nМәшһүр Роберт Зәһретдиновтан һуң, милли мәҙәниәтебеҙ бәхетенә, уның урынын яҡташтары – уландары Миңлеғәфур менән Заһир Зәйнетдинов биләгәйне. Әйтергә кәрәк, абруйлы урынды артыҡ көндәшлеккә юл ҡуймай, тыныс бүлештеләр, һәр хәлдә ығы-зығы тойолманы. Шулай була күрһен.\nБәлки, ошо юҫыҡта Заһирҙың белдереүен пиар-сараларҙың береһе тип кенә ҡарарға кәрәктер. Ана, ғүмерҙә ҡартаймаҫ Алла Пугачева ҙур сәхнә менән 40 йыллап хушлаша һәм үҙе лә һиҙмәй, халыҡ та борсолмай, әйләнә лә ҡайта.\nШулай булғас, әйҙә, Зәйнетдин, уйна ҡумыҙыңда, кәрәкһә, тәкмәс атып та ебәр, һиңә бик тә килешә. Ҡумыҙыңды ташлай күрмә, тәндәрҙе зымбырлатып, боронғо башҡорттан ҡалған йыһан ауаздарын, тамашасыңды һоҡландырып, барлыҡ ер шарына тарат та, тарат.\nФото Заһир Зәйнетдиновтың "Вконтакте" сайтындағы сәхифәһенән алынды.


Ил һәм ғаилә терәктәре\n10 Ноябрь 2020, 11:35\nӨс гүзәл зат, өс эске эштәр органы хеҙмәткәре, өс майор... Эльвира Нәғимова, Лилиә һәм Рания Кучуковалар - оҙаҡ йылдар Белорет районы буйынса эске эштәр бүлегендә лайыҡлы хеҙмәт юлы үткән гүзәл заттар.\nКүп йылдар дауамында хеҙмәт көнөн бер бүлмәлә үткәреү, әллә күпме асылған енәйәт эштәре генә түгел, погонлы ханымдарҙы туғанлыҡ ептәре лә берләштерә. Уртаҡ хеҙмәт менән бер рәттән уртаҡ таныштар, уртаҡ дуҫтар, уртаҡ туғандар, хатта өсәүһенә уртаҡ атай исеме – Зариф берләштерә уларҙы.\nБелорет районы буйынса эске эштәр бүлегендә штатта 328 хеҙмәткәр иҫәпләнһә, шуларҙың 70-кә яҡыны - ир-аттар менән бер рәттән хеҙмәт юлы үткән гүзәл ханымдар. Татьяна Яҡупова етәкселек иткән тәүтикшереү бүлегендә ике тиҫтәгә яҡын хеҙмәткәрҙең дә яртыһы тиерлек ҡатын-ҡыҙ. Инйәр ҡыҙы Эльвира Зариф ҡыҙының да, ата-әсәһе сығышы менән Белорет районынан булған Йылайыр ҡыҙҙары - Лилиә һәм Рания Зариф ҡыҙҙарының да эске эштәр органдарында эшләүҙәренә тиҫтә йыл да булып киткән. Нәҫелендә халыҡ комиссары, эске эштәр органы хеҙмәткәрҙәре булған Эльвира Нәғимова Халыҡ-ара иҡтисад һәм хоҡуҡ институтын тамамлағандан һуң, күп уйлап тормай, Белорет эске эштәр бүлегенә эшкә килә. Ул 1994 йылдан бирле эске эштәр органында хеҙмәт итһә, шуның 7 йылы иһә тәүтикшереү бүлегендә. Лилиә Зариф ҡыҙы ла ошо уҡ институттың юриспруденция факультетын уңышлы тамамлап, хеҙмәт юлын эске эштәр бүлегендә башларға баҙнат итеп яңылышмай, майор дәрәжәһенә еткән өлкән тәүтикшереүсе 16 йылға яҡын ошо бүлектә эшләй. Ә Рания Зариф ҡыҙы Башҡорт дәүләт университетының Сибай филиалын уҡып бөткәндән һуң, 2007 йылда апайы артынан эске эштәр бүлегенә эшкә килә, ситтән тороп Эске эштәр министрлығы мәктәбендә белемен камиллаштыра.\nКүп йылдар дауамында ярайһы уҡ бай тәжрибә туплаған, үҙ эштәренең оҫталары булған погонлы тәртип һаҡсылары - тәүтикшереүселәр тейешле сараларҙы һәр ваҡыт еренә еткереп башҡарырға тырыша. Һанай китһәң, әле һыуынып та өлгөрмәгән эҙҙәр буйынса асылған төрлө енәйәт, урлашыу осраҡтарын асыҡлау, мутлыҡ эшләүсене фашлау, наркотиктарҙың законһыҙ әйләнешенә, рөхсәтһеҙ ҡорал һәм атыу припастары һаҡлауға кәртә ҡуйыу, талау, машина урлау, мутлашыу, кеше туҡмау, вандализм, аҡсаны үҙ мәнфәғәтенә тотоноу, эскән килеш ҡабаттан транспорт менән идара итеү, рөхсәтһеҙ, лицензияһыҙ спиртлы эсемлектәр, акцизһыҙ тауар һатыу кеүек әллә күпме ауыр булмаған енәйәт эштәренең осона сығыу, эҙенә төшөү ҙә ошо гүзәл заттар иңенә ята. Кешеләр менән уртаҡ тел таба, ҡайһылыр осраҡта психолог та була белеү, төрлө хәл-ваҡиғалар тураһында хәбәрҙар булыу ҙа эске эштәр органы хеҙмәткәрҙәренең төп бурыстарының береһелер.\nТынғыһыҙлыҡ һәм яуаплылыҡ көслө, талаптар юғары. Эшеңдә тәжрибәле, намыҫлы хеҙмәткәр булыу менән бер рәттән, һөйөклө ҡатын һәм өлгөлө әсә булырға ла өлгөрөргә кәрәк әле гүзәл заттарға. Район ауылдарына бер нисә көнгә эш буйынса сығып киткәндә һәр ваҡыт ярҙамға килерлек, арҡаңды ныҡлы терәрлек, балаларыңды ҡалдырырлыҡ атай-әсәй, тормош юлдашы, туғандар булғанда эш тә еңелерәк, бер нисә көн өйҙә булмауың да һиҙелмәй үтеүен тәүтикшереү бүлеге хеҙмәткәрҙәре, бигерәк тә гүзәл заттар, яҡшы аңлай. Лилиә Зариф ҡыҙының тормош юлдашы полицияла эшләгәс, уның эше ниндәй икәнен белә. Полицияның айырым ротаһының мобиль взводы командиры Дамир Сабитов та 24 йыл ғүмерен ошо өлкәгә бағышлаған бит. Эльвира Зариф ҡыҙының улы Динислам (хәҙер инде үҙе студент), Лилиә Зариф ҡыҙының Элина ҡыҙы, Рания Зариф ҡыҙының улдары Азамат, Салауат та бәләкәстән үҙаллылыҡҡа өйрәнеп, әсәйҙәренең эшен аңлап-белеп үҫәләр.\n- Хеҙмәтебеҙ ваҡыты менән саялыҡ, ныҡышмалыҡ талап итә, әммә гүзәл зат бар мәғәнәһендә гүзәл зат булырға ынтылырға тейеш. Беҙҙең ҡатмарлы, ябай булмаған эшебеҙҙә тик түҙемле, сыныҡҡан хеҙмәткәрҙәр генә эшләй алалыр. Йылдан-йыл енәйәттәрҙең арта барыуы ла эште ҡатмарлаштыра. Бигерәк тә эскән килеш руль артына ултырғандарҙың арта барыуы күңелде ҡыра. Күп осраҡта бер үк кеше Енәйәт кодексын боҙа. Мутлашҡандар тоҙағына эләккәндәрҙең бермә-бер артыуы күҙәтелә. Бер ваҡытта ла эш урынында тик кенә ултырырға ирек бирмәй енәйәт ҡылыусылар, уларҙың ҡорбандары булыусылар. Төркөм менән ҡала-районға йыш сығабыҙ, - тиҙәр тәүтикшереү бүлеге хеҙмәткәрҙәре Эльвира Нәғимова, Лилиә һәм Рания Кучуковалар.\nҠатмарлы, көндән-көн енәйәттәр артҡан заманда йәшәйбеҙ. Ә шулай ҙа ғүмерҙәребеҙҙе ышанып тапшырырҙай, беҙҙе яҡларҙай, енәйәттәрҙе асырҙай тәртип һаҡсылары булғанда күңелебеҙ тыныс. Тәртип һаҡсыларын һөнәри байрамдары менән тәбрикләп, эштәрендә уңыштар, ғаилә именлеге теләйбеҙ.


Төбәктә торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре ғинуар-апрель айҙарында 13,5 процентҡа артҡан // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктә торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре ғинуар-апрель айҙарында 13,5 процентҡа артҡан\n9:56, 23 мая 2013 Иҡтисад\nБашҡортостанда ғинуар-апрель айҙарында барлыҡ финанслау сығанаҡтары иҫәбенә 4864 фатир файҙаланыуға тапшырылған, уларҙың дөйөм майҙаны 458,4 мең квадрат метр тәшкил итә, тип хәбәр итә Башҡортостанстат. 2012 йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, был 13,5 процентҡа күберәк.\n249,2 мең квадрат метр торлаҡ – ауыл ерендә, 209,2 мең квадрат метры ҡалаларҙа төҙөлгән.\nСтатистиктар торлаҡ төҙөлөшө йәһәтенән предприятие һәм ойошмаларҙың әүҙемләшеүен билдәләй. Улар 96,6 мең квадрат метр торлаҡ төҙөгән, үткән йылдың ғинуар-апрель айҙары менән сағыштырмаса, был 69,4 процентҡа күберәк. Шуларҙың 63,4 мең квадрат метры – күп ҡатлы йорттар, 33,2 меңе – аҙ ҡатлы йорттар.\nХалыҡ үҙ иҫәбенә һәм кредит ярҙамында 3246 йорт төҙөгән, уларҙың дөйөм майҙаны 361,8 мең квадрат метр тәшкил итә (2012 йылдың тәүге дүрт айына ҡарата плюс 4,3 процент).\nБыйыл сафҡа индерелгән торлаҡтың төп өлөшө элеккесә шәхси йорттарға тура килә. Шул уҡ ваҡытта Башҡортостандың торлаҡ төҙөлөшө структураһында уларҙың өлөшө бер йыл эсендә 85,9 проценттан 78,9-ға тиклем кәмегән.\nВолга буйы федераль округында Башҡортостан ғинуар-апрель айҙарында торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре буйынса икенсе позицияны биләй. Беренсе урында Татарстан килә: унда был ваҡыт эсендә 880,8 мең квадрат метр торлаҡ төҙөлгән. Йән башына иҫәптә торлаҡты файҙаланыуға тапшырыу буйынса Башҡортостан округта дүртенсе урында килә.


Нефтекамала юлдарҙағы соҡорҙарға кирбес тултырыла\nҠала хакимиәтендә аңлатыуҙарынса, был алым ваҡытлыса. Яҙ етеү менән асфальт ҡатламы йоҡара. Тәрәнәйгән соҡорҙар юл хәрәкәте өсөн хәүеф тыуҙыра.\nРемонт эштәре башланғансы уларҙы ҡаплап торорға ҡарар ителгән. Кирбес өҫтөнә ҡом һалына. Ә көндәр йылытыу менән юлсылар капиталь ремонтҡа тотона. Тәү сиратта ҡаланың Ленин, Комсомол, Тракт, Дзержинский урамдары, Николо-Березовка шоссеһы төҙөкләндерелә.\nМарсель Солтанов, Нефтекама ҡалаһы хакимиәтенең бүлек етәксеһе: «Беҙ 200 саҡырымдан ашыу юлды тикшереп ҡарап сыҡтыҡ. Уртаса һауа температураһы биш градусҡа етеү менән эште башлаясаҡбыҙ».


Өфө – Ырымбур юлдарын йөрәктәр яҡынайта\n7 Февраль 2019, 13:27\nЖурналыбыҙҙың 50 йыллығына арналған юбилей саралары уҙған йыл дауамында Рәсәйҙең байтаҡ төбәктәрендә үтте. Тап йөҙ йыл элек Башҡортостан хөкүмәте иғлан ителгән тарихи Ырымбурҙа, Ҡыуандыҡта ла баҫмабыҙҙы ҙурлап оло байрам ойошторҙо милләттәштәребеҙ.\nЫрымбурҙа журнал хеҙмәткәрҙәрен Александровка районы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе, «Кесе ватаным – Туҡ-Соран» йәмғиәте етәксеһе Резеда ханым Күсәрова ҡаршы алды. «Милли ауыл» комплексының башҡорт музейы мөдире Гөлүзә Ғөбәйҙулла ҡыҙы Мөшәрәпова төбәктәге милләттәштәребеҙҙең мәҙәниәте менән таныштырҙы. Орск һәм Новотроицк,Ҡыуандыҡ ҡалаларынан килгән әүҙем яҡташтар менән дә күрешкәс, күмәкләп төп сара үтәсәк урынға ашыҡтыҡ.\nҠаланың бай тарихлы, заманында З. Биишева, С. Агиш, М. Йәлилдәр йөрөгән Х. Ямашев исемендәге китапханаһы туй майҙанын хәтерләтә ине. Теҙелешеп ултырған өҫтәлдәргә башҡорт һыйҙары ҡуйылған, тәмле сәйҙәр яһалған, шығырым тулы залда энә төшөрлөк тә урын юҡ. Барса халыҡ байрамса кәйефтә, күбеһе милли кейемдә. Экранда «Башҡортостан ҡыҙы» тышлыҡтарынан күренештәр алмашынып тора, төрлө йылдарҙа сыҡҡан баҫма һандарынан күргәҙмә лә ойошторолған.\nКитапхананың башҡорт әҙәбиәте бүлеге мөдире Әнисә Хәлитова кисәне матур, йәнле итеп алып барҙы, журналдың тарихына һәм рубрикаларына йөкмәткеле байҡау яһаны. Артабан сығыш яһаусыларҙың һәр береһе үҫмер саҡтан «Башҡортостан ҡыҙы»н уҡып үҫеүҙәрен, күбеһе ауыл һандыҡтарында һаман да элекке һандарын ҡәҙерләп һаҡланыуы хаҡында тулҡынланып хәбәр итте. Редакция хеҙмәткәрҙәренең баҫманың бөгөнгө эшмәкәрлеге тураһында һөйләп, глобализация шарттарында юғалып ҡалмаҫ өсөн журналдың тап ҡағыҙ вариантының тиражы кәмеүгә юл ҡуйырға ярамағанлығын һыҙыҡ өҫтөнә алыуҙарын ырымбурҙар күтәреп алды һәм тәнәфес мәлендә баҫмаға дәррәү яҙылды. Баҫмабыҙҙың дуҫы, сәфәрҙәшебеҙ Башҡортостандың Халыҡ ижады үҙәгенең фольклор белгесе Гөлгөнә Баймырҙина ла журналдың милли йолаларҙы тергеҙеү йәһәтенән ҙур эштәр атҡарыуына туҡталып, әлеге мәлдә «Башҡортостан ҡыҙы»нда барған бәйгеләр һәм баҫылып килгән оҫталыҡ дәрестәре хаҡында һөйләп китте. Ошо төбәккә хас милли биҙәүес – һаҡалды эшләү буйынса ул ойошторған оҫталыҡ дәресе лә сараға йәнлелек өҫтәне.\nУрындағы «Карауанһарай» мосолмандар ойошмаһы етәксеһе Гөлимә Сәлихйән ҡыҙы Йәнгәбилованың республикабыҙ тарихында ғәжәйеп ҙур урын алып торған Карауанһарай хаҡындағы сығышы уйландырырлыҡ булды. Гөлимә ханымдың ҡалала шәхси башҡорт музейы булдырыуына һәм башҡа юҫыҡтағы, бигерәк тә башҡорт милли биҙәүестәрен өйрәнеү һәм йыйыу йүнәлешендәге эшмәкәрлегенә һоҡландыҡ. Әйткәндәй, осрашыуға ул үҙ ҡулдары менән теккән таҡыяла килгәйне.\nЫрымбурҙың билдәле шағирәһе Нәфисә Смаҡованың ярһыу сығышы барыһының да күңеленә хуш килде. Бигерәк тә ижадсының журналыбыҙға арнаған әҫәренән:\n«Башҡортостан ҡыҙы», һаҡлап ҡалсы\nСафлыҡтарға тоғро һүҙеңде!\nЙәш саҡтағы кеүек өмөтләнеп\nКөтөп ҡалайыҡсы үҙеңде», – тигән юлдары яңғырағас, халыҡ гөж килеп ҡул сапты. Орск ҡалаһында халҡыбыҙ мәҙәниәтенә йән өрөп йәшәгән Миңзәрә апай Аҡҡошованың да йөрәге түҙмәне, осрашыу мәлендә «Башҡортостан ҡыҙы»на арналған өр-яңы шиғыр яҙып, уҡып ишеттерҙе.\nЫрымбур өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Йәғәфәр Йәнгилде улы Яманһарин урында милли мәҙәниәтте һаҡлау йүнәлешендә алып барылған эштәр хаҡында бәйән итеп, «Башҡортостан ҡыҙы»н үҙе йәшәгән ун биш мең милләттәшебеҙ төйәкләнгән ҡалаға ҡунаҡҡа саҡырҙы. Һәм бына беҙ Ҡыуандыҡта! Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы бинаһында ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙға бушлай һаҡал, селтәрҙәр эшләргә өйрәткән Сәрүәр Аслаева, фотохәбәрсе Александр Данилов, водителебеҙ Даян Аҡбулатов менән Яманһариндарҙың ҡотло йортона инәбеҙ. Хоҡуҡ һаҡлау өлкәһендә эшләп, хаҡлы ялға сыҡҡан хужа эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә. Уға ҡатыны Миңзәлә Дәүләткилде ҡыҙы ярҙам итә. Ваҡыт һуң булғас, уларҙың өйөндә генә ҡалырға булдыҡ. Башҡортостандан килгән әртистәр, журналистар йыш туҡтала икән уларҙа. Бөтә өлкәнең башҡорттарын бер тирәгә өйөрөп, күңелле, мәғәнәле тормош алып бара был ғаилә.\nХалыҡ билдәләнгән ваҡытҡа Ҡыуандыҡ ҡалаһының Машиналар төҙөү мәҙәниәт йортона ипләп кенә тартыла башланы. Бөтәһе менән дә ҡушҡуллап йә ҡосаҡлашып күрешәбеҙ. Ҡара күҙлек кейгән апайҙы шәйләнем. Таныштары менән хәл-әхүәлдәр һорашып, һөйләшеп тора ине. Күрмәүенә зарланды. Ысынлап та, баҫманы электән яратып уҡығандарҙың хәҙер, күҙҙәре насарайыуы сәбәпле, алдырмай башлауҙары хаҡында белә инем. Барып, ҡул биреп һаулыҡ һораштым. Үҙем менән таныштырҙым. «Рәхмәт, журналды ситтә йәшәһәм дә, байтаҡ йылдар алдырҙым. Яратып уҡыным. Хәҙер инде, билдәле сәбәп арҡаһында, туҡтаттым, – тине апай. – Һеҙҙең килеүҙе ишеткәс тә, осрашыуға мотлаҡ барам, тип ниәтләп ҡуйҙым. Ҡайҙан-ҡайҙан алыҫтан киләһегеҙ, нисек түҙеп өйҙә ятаһың?! Уҡый алғандар яҙылһын ине ул, – тип, ҡулыма «Аленка» шоколадын тотторҙо ул. Минең күҙҙәрҙән йәш бәреп сыҡты. Ииии, рәхмәт, апай! Рәхмәт, уҡыусыларыбыҙ! Шоколадты ҡайтыр юлда эҫе сәй менән күмәкләп ултырып ашаныҡ. Бик тәмле тойолдо ул миңә. Бына шундай хәтирә күңелдә ғүмерлеккә уйылды.\nКисәбеҙҙе йәмле итеп китапханасы Венера Ғәлийән ҡыҙы Мәхмүтова алып барҙы. Бында ла баҫмабыҙҙың сит өлкәләге башҡорттар өсөн әһәмиәте, тәьҫире хаҡындағы сығыштарҙы тулҡынланып тыңланыҡ. Ҙур Сурай ауылынан «Гөлсәсәк» башҡорт фольклор төркөмө, Ҡороюл ауылынан «Гөлләмә» ансамбле сығыштары байрамыбыҙға йәм өҫтәне. Ҡыуандыҡтағы осрашыуҙы ойошторған, алда һанап кителгән барса дуҫтарыбыҙға һәм унан саҡ ҡына әүәл уҙған Ырымбур китапханаһындағы кисәне моңло йырҙары менән биҙәгән Флүзә Хәлитоваға, Миңзәрә Аҡҡошоваға, Луиза Рай-Бәхтейәроваға, «Аҡ тирмә» клубы етәксеһе Мансур Ҡыуатовҡа, Марат Яҡшембәтовҡа, Новосергиевка районы Судьбадаровка ауылының «Мираҫ» вокал ансамбле һылыуҙарына, Зөлфиә Сәйфелмөлөковаға, Ырымбур ҡурайсыларына (улар араһында Александр исемле ҡумыҡ егете лә булды), сараның төп ойоштороусыһы булған Ырымбур башҡорттары ҡоролтайының рәйесе Йәғәфәр Йәнгилде улы Яманһаринға, ошо осрашыуҙарҙы уҙғарыуға ҙур өлөш индергән Мәскәүҙең «Сәсән» ижад берекмәһе етәксеһе Әлфиә Миңлеғәлләм ҡыҙы Агееваға, Х. Ямашев исемендәге китапхана директоры Светлана Хәлил ҡыҙы Әхмәтйәноваға һәм уның урынбаҫары Вәсилә Хәлим ҡыҙы Шәрәфетдиноваға, китапхананың башҡорт әҙәбиәте бүлеге мөдире Әнисә Марат ҡыҙы Хәлитоваға, «Карауанһарай» дини ойошмаһы етәксеһе Гөлимә Сәлихйән ҡыҙы Йәнгәбиловаға, матди ярҙам күрһәткән шәхси эшҡыуар Миңлегәүһәр Шамил ҡыҙы Аллағолова менән Резеда Ильяс ҡыҙы Күсәроваға һәм башҡа барлыҡ тынғыһыҙ дуҫтарыбыҙға сикһеҙ рәхмәттәребеҙҙе белдерәбеҙ!\nБайрам аҙағында журналға яҙылыусылар араһында лотерея уйнатылды. Ҡыуандыҡтан Миңлифә Рәмова Сәрүәр Аслаева бүләккә әҙерләгән таҡыяны отоп ҡыуанды. Ырымбурҙағы отошта иһә бүләктәр Миңзәрә Аҡҡошова, Гөлсәсәк Әбделваһапова, Фәрит Нәҙершин, Бикташ Сәйетовтарға тәтене. Унан һуң да тамаша ҡарарға килгәндәр һис ҡайтырға ашыҡманы. Ихлас аралашыуға, туған телдә яңғыраған йырҙарға һыуһап йәшәй сит өлкәләге милләттәштәребеҙ. Төбәктә тараласаҡ башҡорт телендәге «Карауанһарай» гәзите яңынан баҫыла башлаясаҡ, тигән яңылыҡты дәррәү ҡул сабыуҙар менән ҡабул итте ырымбурҙар. Беҙ ҙә ошо яҡтың данлы яҙмышлы кешеләре хаҡында йышыраҡ яҙырға вәғәҙә бирҙек. Йәмәғәт ойошмалары етәкселәре менән артабанғы хеҙмәттәшлек хаҡында килештек. Ара алыҫлығы кәртә түгел. Йән тартыуы, ҡәрҙәшлек тойғоһо һәр саҡ Ырымбурға илтер.


Хәйбулла хужалыҡтары ла әҙерлек һыҙығында\nЯуаплы кампания алдынан Атингән ауылында агро кәңәшмә үтте. Сара район хакимиәте, ауыл хужалығы бүлеге, мәғлүмәт-консультация үҙәге, райондың ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәрен һәм баш белгестәрҙе йыйҙы.\nВафа Сурин етәкләгән крәҫтиән-фермер хужалығы 2009 йылда ойошторола. Хужалыҡта эштең көйһөҙ барған, туҡтап торған мәле лә була. Әммә тәүәкәл етәксе төшөнкөлөккә бирелмәй, дәүләт ярҙамына таянып, яңынан-яңы мөмкинлектәр таба. Хәйер, ул бөгөн районда тотороҡло эшләп килгән хужалыҡтарҙың береһе һынала.\nАтингән ауылында фермерлыҡ эше менән шөғөлләнеүселәр байтаҡ. Шуға ла агрокәңәшмәнең тап Атингән ауыл биләмәһе нигеҙендә үтеүенең маҡсаты - тәжрибә уртаҡлашыу, көнүҙәк мәсьәләләр буйынса фекер алышыу, тотороҡло эшләүсе хужалыҡтарҙың эшмәкәрлеге менән таныштырыу.\nКәңәшмәлә сәсеүгә әҙерлек, аграрийҙарға күрһәтеләсәк дәүләт ярҙамы, хужалыҡтарҙы минераль ашламалар, орлоҡ, химик препараттар менән тәьмин итеү юлдары ла барланды. Кәңәшмәлә билдәләнеүенсә, Хәйбулла аграрийҙары яҙғы сәсеүгә әҙерлекте әүҙем алып бара. Иң мөһим бурыс - орлоҡтарҙы сәсеүгә әҙерләү. Дөйөм алғанда, районда бөтәһе 76 мең гектар майҙанда ярауай культуралар сәсеү күҙаллана. Уның 65 меңе бөртөклө иген культуралары.


Рөстәм Хәмитов: «Ауыл хужалығына булышлыҡ итеү – төп бурыстарыбыҙҙың береһе» // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Ауыл хужалығына булышлыҡ итеү – төп бурыстарыбыҙҙың береһе»\n10:08, 11 августа 2016 Иҡтисад\n10 августа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Мәләүез районында булды. Яңы Казанковка ауылында республика етәксеһе «Дуҫлыҡ» ауыл хужалығы предприятиеһы баҫыуҙарында урып йыйыу кампанияһы барышы менән танышты.\nБыйыл хужалыҡтың сәсеү майҙандары 7 739 гектар ерҙе биләй, шуның 4 296 гектарын – иген, 1 975 гектарын мал аҙығы культуралары тәшкил итә. Хужалыҡ рәйесе Аҫылбәк Алмашев әйтеүенсә, әлеге ваҡытта иген 3,5 мең гектарҙан йыйып алынған, гектарҙан уртаса уңыш 33 центнер тәшкил итә. Быға 900 тоннанан ашыу ашламалар комплексын ҡулланыу ҙа булышлыҡ иткән. Йыйылған уңыш хужалыҡтың иген келәтендә һаҡлана.\nПредприятиеның машина-трактор паркында 100 берәмектән ашыу үҙйөрөшлө техника һәм автомобилдәр бар, улар даими яңыртыла. 2014-2015 йылдарҙа 60 миллион һумдан ашыу суммаға техника һатып алынған.\nТөбәк Башлығы комбайнсылар менән аралашты, уларҙың эш күләме менән ҡыҙыҡһынды. Бер комбайнға уртаса 500 гектар һөрөнтө ер, йәғни көн һайын 20-25 гектар тура килә. Киләсәктә ошо майҙандарҙа һәр гектарҙан 37 центнер уңыш алырға ниәтләйбеҙ, тип хәбәр итте Аҫылбәк Алмашев.\n«Дуҫлыҡ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә һөт етештереү менән дә шөғөлләнәләр. Хужалыҡта 1 400 башҡа яҡын эре мөгөҙлө мал, шул иҫәптән 300 һыйыр, шулай уҡ аттар һәм һарыҡтар бар.\nРеспублика Башлығы хужалыҡтың һөт цехын ҡараны. Унда килтерелгән һөт эшкәртелә һәм пастеризациялана, артабан Мәләүез, Күмертау, Ишембай ҡалаларының сауҙа нөктәләренә һатыуға сығарыла.\n«Дуҫлыҡ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре менән аралашҡанда төбәк етәксеһе уларға уңыштар һәм миҙгелде уңышлы тамамлауҙарын теләне.\n– Һеҙ һәйбәт хужалыҡта эшләйһегеҙ: ышаныслы иҡтисади нигеҙ, яҡшы мөмкинлектәр. Тырышырға, эшләргә кәрәк, – тине Рөстәм Хәмитов. – Ауыл хужалығына булышлыҡ итеүгә килгәндә, күпме булдыра алабыҙ, шунса ярҙам итербеҙ. Был – төп бурыстарыбыҙҙың береһе. Дәүләт ярҙамынан тыш техника һатып алыу, уның паркын яңыртыу еңел түгел. Беҙ техника һатып алыуҙы субсидиялау программаһын ҡыҫҡартырға йыйынмайбыҙ. Яңы эш башлаған фермерҙарға ла булышырбыҙ.\nТеги: ауыл хужалығы,урып йыйыу кампанияһы,бр башлығы


Коммуналь хеҙмәттәр ҡышҡыһын баш ҡаланы ҡарҙан таҙартһа, йәйгеһен тирәк мамығынан араларға тырыша\nШулай ҙа көс етенкерәмәй, күрәһең. Өфө урамдары ап-аҡ мамыҡ өйөмдәре менән тулған. Бигерәк тә был күренештән аллергия менән яфаланыусылар йонсой. Бынан тыш, белгестәр янғын хәүефе юғары булыуын да билдәләй.\nБыл үҫмерҙәр үҙҙәренсә батыр аҙым яһамаҡ булып, интернет селтәренә видеояҙмалар һалған. Тик тирәк мамығына ут төртөү ни тиклем фажиғәле тамамланыу ихтималлығын аңламайҙар, күрәһең.\nӘ был хәл Һамар өлкәһендә теркәлә. Йәш егет яна башлаған мамыҡ өйөмдәрен һүндереү, йә ярҙам саҡырыу урынына, иҫтәлеккә видео төшөрә. Ә бит ялҡын яҡындағы бина, йорттарға ла күсеүе мөмкин ине. Мәҫәлән, дүрт йыл элек Стәрлетамаҡтағы рок-клуб бинаһы яна. Ҡайһы бер версиялар буйынса, балалар шаярып мамыҡ өйөмөнә ут төрткән булған. Яңыраҡ Менделеев урамында урынлашҡан сауҙа төкәтмәһендә лә янғын сыҡты. Белгестәр шул уҡ сәбәп арҡаһында тигән ҡарашта.\nБәхеткә, янғын һүндереүселәр был осраҡта ла ваҡытында килеп етә. Юғиһә, «Ҡыҙыл әтәс» ике ҡатлы бина эсендә лә уйнай башлар ине. Күреүегеҙсә, әле 20 квадрат метр майҙанды биләгән тимер ҡоролма урынында юҡ. Эшҡыуар уны икенсе урынға күсерергә мәжбүр булған.\n«Яҡын-тирәлә тирәктәрҙең күплеге, ысынлап та, янғын хәүефен арттыра»,-ти Менделеев урамында йәшәүселәр. Был парковка янында, етмәһә, сүп-сар ҙа күп. Кисә генә яна башлаған бер ағасты һүндерергә тура килгән.\nБаш ҡала урамдарында тирәктәр башлыса алтмыш-етмеш йыл элек күпләп ултыртыла. Әрһеҙ ағастар ҡыҫҡа ваҡыт эсендә тирә-яҡты йәшелләндерә. Тик хәҙер уларҙан аллергиктар йонсой.\nӘйткәндәй, мамыҡ үҙе аллерген түгел, ул киреһенсә, аллергия тыуҙырыусы һеркә, саң, үҫемлек спораларын таратыусы булараҡ һанала.\nЭлеонора Ураҙаева, аллерголог: «Аллергия билдәләре булғанда, тиҙ арала табипҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Урамдан өйгә ингәндә, лайлалы тиресәләргә ултырған һеркәне юҡ итеү маҡсатында күҙҙәрҙе һәм танауҙы яҡшы итеп йыуырға кәрәк. Шулай уҡ тирәк мамыҡтары йортҡа инмәһен өсөн тәҙрәләрҙе, форточканы ябыҡ тоторға кәңәш итәбеҙ».\nБаш ҡала халҡын бәләнән аралар өсөн коммуналь хеҙмәттәр ҙә көсөргәнешле режимда эшләй. Ағастарҙы санитар ҡырҡыу ойошторола, тротуарҙа, юлда ятҡан мамыҡтар йыйыла.\nЫсынлап та, был ағас япраҡтарының бер квадрат метры үҙенә ете килограмға тиклем саң йыя ала. Бер тирәк бүлеп сығарған кислород ун ҡайын, йә өс йүкә биргән миҡдарға торошло. Шулай ҙа мамыҡ өйөмдәренең тиҙ янып таралыу үҙенсәлеге оло мәшәҡәт тыуҙыра.\nҒәҙәттән тыш хәлде иҫкәртеү өсөн балкон һәм лоджияларҙа яғыулыҡ шыйыҡсаһы һәм тиҙ яна торған әйберҙәр тотоу тыйыла. Тәмәке төпсөктәре менән дә һаҡ булыу талап ителә.


Башҡортостанда һунар миҙгеле дауам итә\nУның менән бергә хоҡуҡ һағында тороусыларҙың браконьерҙарҙы асыҡлауға йүнәлтелгән рейдтары ла даими ойойшторола. Күләмле сараларға полицияның мобиль төркөмдәре һәм авиация ла йәлеп ителә.\nШәмбенең ямғырлы иртәһе күп кенә һунарсылар өсөн ҡош атыуҙан түгел, ә полиция һәм тәбиәғәтте һаҡлау ведомствоһы инспекторҙары менән осрашыуҙан башланды. Уларҙың тәүге талабы буйынса һунар итергә яратыусылар рөхсәт ҡағыҙҙарын һәм атыу ҡоралдарын күрһәтергә бурыслы. Бындай рейдар республикала даими ойошторолоп килә. Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығынан белдереүҙәренсә, һунар миҙгеле башынан алып һунарсылыҡты күҙәтеү ведомствоһы полиция менән ойошторған рейд ваҡытында дүрт йөҙҙән ашыу һунарсы тикшерелгән, уларҙың ун дүрте рөхсәтһеҙ януар аулаған. Йыл башынан өс йөҙҙән ашыу һунарсы административ яуаплылыҡҡа тарттырылған. Утыҙ өс мышы, биш ҡоралай, туғыҙ ҡабан һәм ике айыу законһыҙ атып алынған. Тәбиғәткә зыян килтереүселәрҙән ике миллион һум күләмендә штраф түләтелгән. Утыҙ кешегә ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатылған.


Республикала ишле ғаиләләргә торлаҡ һатып алыу өсөн 250 мең һум биреү ҡағиҙәләре раҫланды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n10:11, 19 октября 2020 Иҡтисад\nРеспубликала ишле ғаиләләргә торлаҡ һатып алыу өсөн 250 мең һум биреү ҡағиҙәләре раҫланды Фото: Ксения Калинина\nБашҡортостан хөкүмәте премьер-министры Андрей Назаров ишле һәм инвалид бала тәрбиәләгән ғаиләләргә бушлай бирелгән ер урынына бер тапҡыр аҡса түләү тәртибе тураһында ҡарарға ҡул ҡуйҙы. Тейешле документ 17 октябрҙә Башҡортостан Республикаһының рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған.\nБер тапҡыр бирелә торған түләү — 250 мең һум. Исем-шәрифе яҙылған таныҡлыҡ өс йылға тапшырыла. Ҡарарҙа таныҡлыҡ алыу өсөн кәрәкле бөтә документтар күрһәтелгән. Уны фатир, бүлмә, шәхси йорт (шул иҫәптән төҙөлә башлаған) һатып алыу өсөн иғәнә итеп тотонорға ярай. Шулай уҡ йорт һалырға, ипотеканы түләргә, ер һатып алырға мөмкин.\nКүсемһеҙ милек Башҡортостан биләмәһендә булырға тейеш.\nКүп балалы ғаиләләргә нисек ер урынына 250 мең һум алыу тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте һылтанма буйынса «Башинформ» сайтында уҡығыҙ.\nТеги: ер участкаһы, күсемһеҙ милек


Бөгөн игеҙәк ҡыҙҙарҙы һәләк иткән водителдең енәйәт эше буйынса суд ултырышы үтте\nҠот осҡос фажиғә былтыр 30 ноябрҙә Инорс биҫтәһендә теркәлгәйне. Олатаһы менән ял итергә тип урамға сыҡҡан Яна менән Дана юғары тиҙлектә килгән етенсе модель Ваз автомобиле тәгәрмәстәре аҫтында ҡалды. Игеҙәктәрҙең авария урынында уҡ ғүмере өҙөлә. Олаталары ауыр хәлдә дауаханаға оҙатылғайны. Ә водитель авария урынын ҡалдырып ҡасты. Ваҡиға буйынса тәфтишселәр етәрлек материал туплаған. Бөгөн суд шаһиттар күрһәтмәләрен тыңланы.\nСуд ултырышы ябыҡ ишектәр артында үтте. Ғәйепләнеүсене лә полиция хеҙмәткәрҙәре камера обьективтарынан йәшереп тотто. Ултырыштар залында ғәйепләнеүсе һәм ҡыҙҙарҙың туғандары ғына. Сит кешеләрҙән тик шаһиттарҙы ғына индерҙеләр. Тап уларҙың күрһәтмәһенән ҡот осҡос аварияның быға тиклем билдәле булмаған ваҡлыҡтары асыҡланды.\nИгеҙәк ҡыҙҙарҙың ғүмерен өҙгән авария былтыр 30 ноябрҙә Инорс биҫтәһендә теркәлгәйне. Шәмбе дәрестәрҙән һуң ҡыҙҙар ял көндәрен олатаһы менән өләсәһе янында үткәрергә була. Шул китеүҙән Яна менән Дана башҡа ҡайтмай.\nКсения Головина, игеҙәктәрҙең әсәһе: «Бәләкәй ҡыҙым менән беҙ өйҙә ҡалдыҡ. Шәмбе кис әсәйемдең шылтыратыуы һиҫкәндерҙе. Атайым дауаханала, ә ҡыҙҙарҙан хәбәр ала алмауы тураһында белдерҙе. Беҙ уларҙы эҙләй башланыҡ».\nКис ҡыҙҙар олаталары менән саф һауа һуларға сыға. Өфө моторҙар эшләү берекмәһе эргәһенә урынлаштырылған самолетты барып ҡарайҙар. Кире ҡайтышлай улар юғары тиҙлектә килгән етенсе модель ВАЗ автомобиле тәгәрмәстәре аҫтында ҡала. Балаларҙың ғүмерен өҙгән водитель ваҡиға урынын ташлап ҡаса. 47 йәшлек ирҙе бер көндән һуң полиция хеҙмәткәрҙәре ҡулға алды.\nСергей Васильев, ҡулға алыныусы: «Шолохов исемендәге институт тирәһендә автомобилде уҙырға булдым. Йәйәүлеләрҙе абайламай ҡалдым. Уларҙың өҫтөнә барып менгәнмен. Ҡурҡышымдан ваҡиға урынын ҡалдырып ҡасып киттем».\nБөгөн ғәйепләнеүсе яҡ бөтөнләй икенсе хәбәр һөйләй. Йәнәһе лә балаларын етәкләгән ир үҙе юлға йүгереп сыҡҡан. Яҡлаусы адвокат ваҡиға урынында Ваз автомобиленән тыш сит ил машинаһы ла булыуын иҫбатларға тырыша. Уның һүҙҙәренсә, тап арттан килгән автомобиль ҡыҙҙарҙы үлемесле тапатҡан. Шаһиттар игеҙәктәр менән ирҙең юл уртаһында ҡуҙғалмай тороуҙарын һәм тапатыусы водителдең ҡаршы һыҙаттан барыуын билдәләй. Судҡа иһә был күрһәтмәләрҙе иҫәпкә алып тейешенсә ҡарар сығарырға ҡала.


Рөстәм Хәмитов: “Һөҙөмтәлерәк эшләргә кәрәк” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Рөстәм Хәмитов: “Һөҙөмтәлерәк эшләргә кәрәк”\nРөстәм Хәмитов: “Һөҙөмтәлерәк эшләргә кәрәк” 06.09.2013 // Сәйәсәт\nОшо көндәрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Башҡортостан юлдаш телевидениеһының “Телеүҙәк” тапшырыуында журналистарҙың һәм халыҡтың һорауҙарына яуап бирҙе. Республика етәксеһе менән бындай тура бәйләнеш алтынсы тапҡыр ойошторола. Сәғәт ярым самаһы барған тапшырыуҙа Рөстәм Хәмитов төрлө өлкәгә ҡағылышлы һорауҙарға яуап бирҙе. Сара барышында яңғыраған һүҙҙәргә ҡарағанда, халыҡты социаль торлаҡ төҙөлөшө, төбәккә киләсәк инвестициялар күләме, эш хаҡын күтәреү, ауыл хужалығы үҫеше, Өфөләге халыҡ-ара саммиттарға әҙерлек мәсьәләләре айырыуса борсоуы күренә.\nЙөрәк тибеше — төп яңылыҡ\n“Башинформ” агентлығының баш мөхәррире Шамил Вәлиевтең: “”Башинформ”дың мәғлүмәттәре менән даими танышып барыуығыҙ мәғлүм. Һуңғы көндәрҙең төп яңылығы тип ниндәй ваҡиғаны баһалайһығыҙ?”– тигән һорауына яуап биреп, Президент республика медицинаһы тарихында тәүге тапҡыр баш ҡала табиптарының пациентҡа икенсе йөрәк күсереп ултыртыу ваҡиғаһын билдәләне.\n— Әлеге ҡатмарлы операцияны кардиодиспансерҙа эшләгәндәр. Яңы йөрәкле 50 йәшлек ир үҙен һәйбәт тоя, – тине Рөстәм Хәмитов һәм был яңылыҡты тарихи әһәмиәткә эйә ваҡиғаларҙың береһе тип баһаланы.\nТәрбиәселәр 28 мең һум аласаҡ!\nТапшырыуҙы алып барыусы Азамат Әлмөхәмәтов төбәк башлығының мәғариф мәсьәләһенә ҙур иғтибар бүлеүен һыҙыҡ өҫтөнә алды. “Президент вазифаһына тәғәйенләнеү менән балалар баҡсаһында эшләүсе тәрбиәселәрҙең эш хаҡын күтәреү тураһындағы Указға илдә тәүгеләрҙән булып ҡул ҡуйҙығыҙ. 2015 – 2017 йылдарға был күрһәткесте 28 мең һумға еткерергә тигән талабығыҙ бар. Быға өлгәшергә мөмкинме?”– тип һораны ул.\n— Мәғариф өлкәһенә һәр саҡ ҙур иғтибар бүлергә кәрәк. Ҡуйылған маҡсаттарға өлгәшеүебеҙгә шигем юҡ, – тине Рөстәм Зәки улы.\nТармаҡтағы көнүҙәк мәсьәләләрҙең береһенә — мәктәптәрҙең ябылыуына — ҡарата ла Президент үҙ фекерен белдерҙе. “Ҡулайлаштырыу — Федераль үҙәктән килгән талап. Был сара 2006 йылдан уҡ башланғайны. Рәсәйҙә бер уҡытыусыға 15 уҡыусы тура килергә тейеш тигән норматив индерелде. Ошонан сығып, уҡыусылар һанын педагогтар иҫәбенә бүлделәр. Совет заманында республика мәктәптәрендә 730 мең бала уҡыһа, әле ни бары 430 мең уҡыусы белем ала. Ә уҡытыусылар, киреһенсә, ошо арауыҡ эсендә әллә ни аҙаймаған. Быйылдан мәктәптәрҙе ҡулайлаштырыу туҡтай тиһәк тә була. Шулай ҙа уҡыусыларҙың һәм ата-әсәләрҙең һайлау мөмкинлеге булырға тейеш тип уйлайым. Улар йә өйө эргәһендәге мәктәпте һайлай, йә балаһын заман талаптарына тап килгән, көслө уҡытыусылары булған, тулыһынса йыһазландырылған мәктәпкә алып бара. Тик, икенсе вариантта туҡталған хәлдә, балаға автобуста йөрөргә кәрәк буласаҡ. Үҙемә ҡалһа, уҡыусыларҙың һәйбәт белем алыуы яғындамын”, – тип фекере менән уртаҡлашты республика башлығы.\nҺаҡсыллыҡ — заман талабы\n“Башҡортостан” дәүләт телерадиокомпанияһының мәғлүмәт хеҙмәте етәксеһе Рөстәм Зарафетдинов иһә Рәсәй Президенты Владимир Путиндың һүҙҙәренә һылтанды. Ил башлығы, атап әйткәндә, яңыраҡ иҡтисади үҫеш тиҙлеге һүлпәнәйеүен билдәләп, сығымдарҙы ҡулайлаштырыу кәрәклеген әйткәйне. “Һеҙ ҙә Хөкүмәт ағзаларын был мәсьәләгә иғтибарлы булырға саҡырҙығыҙ. Ҙур социаль проекттар, мәктәптәр, һаулыҡ һаҡлау өлкәһе тураһында һөйләйбеҙ, шул уҡ ваҡытта сығымдарҙы ҡыҫҡартыу талабы көн үҙәгендә тора. Был ниндәй иҫәпкә башҡарыласаҡ?” – тип һорау бирҙе журналист.\n— Эш хаҡы тураһында әйтеп үткәйнем инде. Уҡытыусы, табиптарҙың, социаль өлкә хеҙмәткәрҙәренең хәле ярайһы уҡ һәйбәт. Шулай ҙа дөйөм хәлдең һөҙөмтәләре генә ҡыуандыра. Халыҡтың яртыһы 20 мең һумдан кәм эш хаҡы ала бит. Эшләп йөрөгән кешеләрҙең 14 проценты 10 мең һумдан кәмерәккә бил бөгә. Шуға ла хеҙмәт хаҡын арттырыуға йүнәлтеү өсөн гел генә өҫтәмә ресурстар эҙләү мотлаҡ. Бюджет өлкәһендә лә 5 — 7 мең һум эш хаҡы алыусылар һаман бар әле. Башҡортостан — нефть, нефть продукттары, нефть химияһы, химия буйынса иң ҙур экспортлаусыларҙың береһе. Һуңғы һигеҙ айҙа сәнәғәт етештереүе күләме буйынса былтырғы күрһәткестәрҙән күпкә алға киткәнбеҙ. Шулай ҙа илдә хәл көсөргәнешле. Ошо сәбәпле ресурстарҙы самалап тотоноу кәрәк. Аҡса бар, тик уны юҡ-барға тәләфләмәү — заман талабы. Шуға ла ҡулайлаштырыу тураһында һөйләгәндә, мин тәү сиратта үҙ эшебеҙҙе мөмкин тиклем һөҙөмтәлерәк итеүҙе күҙ уңында тотам. Төҙөлөштөң хаҡын көйләргә тейешбеҙ, сығымдарҙы кәметеп, күберәк йорт һалыу юлдарын эҙләргә, һөҙөмтәлерәк эшләргә өйрәнеү кәрәк. Ә социаль өлкәгә бирелгән барлыҡ вәғәҙәләр, һис шикһеҙ, үтәләсәк, – тип ышандырҙы республика башлығы.\nКөслө ун төбәк иҫәбендәбеҙ\nПрезидент тура эфир барышында Рәсәй субъекттарының социаль һәм иҡтисади үҫеше буйынса яңы статистик мәғлүмәттәр менән таныштырҙы. “Башҡортостан — илдең иң ныҡ үҫешкән һәм көслө ун төбәге иҫәбендә. Мәскәү, Татарстан, Мәскәү өлкәһе, Краснодар крайы менән бер рәттә киләбеҙ. Төрлө күрһәткестәрҙә бишенсе, алтынсы, етенсе, һигеҙенсе урындарҙы биләйбеҙ. Тик ябай кешене әлеге проценттар, һандар, квадрат метрҙар, километрҙар, тонналар ҡыҙыҡһындырмай. Уны үҙ тормошо күберәк борсой. Эш, кеҫәһендә аҡса булыуы, хеҙмәт хаҡын ваҡытында алыуы, уның күләме, подъезының, урамының таҙалығы, юлға асфальт түшәлеүе — тәү шарт. Ябай кешенең тормошо тап ошо күрһәткестәргә бәйле. Ауыл һәм ҡалаларҙа уңайлы шарттар булдырыу, төҙөкләндереү йәһәтенән алға китеш күҙгә күренә”, – тине Президент.\nСаммиттар үҫешкә этәргес бирәсәк\n“Российская газета” хәбәрсеһе Альфред Әһлетдинов “ШОС һәм БРИКС саммиттары Башҡортостан өсөн инвестициялар йәлеп итеү йәһәтенән этәргес бирәсәкме?”– тигән һорау менән мөрәжәғәт итте.\n— Былтырғы һөҙөмтәләр ҡыуандыра. 54 — 55 миллиард һум — Өфө өсөн һәйбәт күрһәткес. Дөйөм капитал иһә былтыр 233 миллиард һум тәшкил итте. Екатеринбруг ҡалаһы был саммиттарҙы 2009 йылда ҡабул иткәйне, әле иһә улар ошо эштең һөҙөмтәһен күрә. Халыҡ-ара йыйындарҙың Башҡортостанда үтеүе — республика өсөн ҙур ҡаҙаныш. Ике йылдан бөтә донъя Өфө, Башҡортостан тураһында һөйләй башлар, был беҙҙең баш ҡалаға шаҡтай ҙур реклама буласаҡ”, – тип белдерҙе Рөстәм Зәки улы.\nБөгөн Башҡортостанда 30 меңгә яҡын эшһеҙ рәсми теркәлгән. Президент иһә ысынбарлыҡта буш ятҡандар күберәк булыуын әйтте.\n— Эш урындары булдырыу — мөһим мәсьәлә. Кешеләрҙең “оҙон” аҡса артынан сит төбәктәргә китеүен күреү аяныс. Халыҡ Төмән өлкәһенә, Ханты-Манси автономиялы округына, Ямалға күпләп юллана. Был йәһәттән беҙ — донор. Шул уҡ ваҡытта республикаға килеүселәр Башҡортостандан Себер тарафтарына сығып киткәндәргә ҡарағанда күберәк. Ауыл хужалығының бөлгөнлөккә төшөүе, совхоз һәм колхоздарҙың бөтөрөлөүе — эшһеҙлектең төп сәбәбе, – тине Рөстәм Зәки улы һәм хәлде үҙгәртеү өсөн кисектергеһеҙ саралар күрергә кәрәклеген белдерҙе. Тәү сиратта заманса ауыл хужалығы комплекстарын булдырыу талап ителә, тине ул.\nИт тә, һөт тә мул буласаҡ\n“Инвестиция проекттарының тәүгеләре тормошҡа ашырыла башланы ла инде. Улар араһында иң ҙуры — Благовар районында сусҡа ите етештереү буйынса мегакомплекс төҙөү. Унда йыл һайын 42 мең тонна продукция эшләп сығарыу планлаштырыла. Мәләүез районында күркә ите етештереүсе комплекстың икенсе сираты файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Бүздәк районында “ДАМАТЕ” компанияһы ҙур инвестиция проектын тормошҡа ашыра башлаясаҡ. Уның ярҙамында республикала йыл дауамында етештерелгән һөттөң күләме яҡынса 100 мең тоннаға артасаҡ. Шулай уҡ ауыл ерендә бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү — мөһим йүнәлештәрҙең береһе. Мәҫәлән, “500 ферма” республика программаһы ярҙамында быйыл йөҙгә яҡын һөтсөлөк фермаһын яңыртыу планлаштырыла”, – тине республика етәксеһе һәм шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nХәҡиҡәт бәхәстә тыуа\nТура бәйләнеш мәлендә күтәрелгән тағы бер мөһим мәсьәләләрҙең береһе — әле республикала барған һайлау кампанияһы. “Әгәр был йүнәлештә эш ыңғай юҫыҡта дауам итә икән, тимәк, халыҡ киләсәккә ышаныс белдерә. Дөйөм алғанда, әлеге һайлау кампанияһы республикала 2011 йылда үткән кампанияға оҡшаш тип баһалайым”, – тине Башҡортостан Президенты һәм парламент эшмәкәрлегенең еңел түгеллеген билдәләне. “Пленар ултырыштар, ғәҙәттә, тыныс үтһә лә, комиссияларҙа һәм комитеттарҙа ҡыҙыу фекер алышыу, бәхәстәр килеп тыуыуы — тәбиғи хәл”, – тип билдәләне республика етәксеһе.\nТотош уҡырға 805\nТотош уҡырға 802


Башҡортостан Башлығын һайлау 8 сентябрҙә була\n2 Июнь 2019, 18:38\nДәүләт Йыйылышы депутаттары пленар ултырышта Башҡортостан Башлығын һайлау көнөн тәғәйенләне. Һайлау 8 сентябрҙә була.\nӨФӨ, 2019 йыл, 30 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nРеспубликаның Дәүләт Йыйылышы депутаттары пленар ултырышта Башҡортостан Башлығын һайлау көнөн тәғәйенләне. Һайлау 8 сентябрҙә була. Һайлау тураһында республика кодексының 10-сы статьяһына ярашлы, республика башлығы вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатҡан осраҡта, һайлау сентябрҙең икенсе йәкшәмбеһендә уҙғарыла. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, республика парламенты депутаттары һайлау участкаларының эшен ике сәғәткә оҙайтты. Башҡортостан Башлығын һайлауҙа улар иртәнге сәғәт 7-нән киске 9-ға тиклем эшләй.\n«Һайлаусыларға уңайлы булһын өсөн участкаларҙың эш ваҡытын оҙайтабыҙ. Был норма күпселек халыҡҡа тауыш биреү мөмкинлеген бирергә тейеш, – тине Дәүләт Йыйылышы рәйесе Константин Толкачев. – Хәҙер бөтәһенең дә эш графигы төрлөсә. Күптәр сменалап эшләй, йәкшәмбе көндө барыһы ла ял итмәй, айырыуса уңыш йыйыу осоронда. Ә кемдәр ял итә, ғаиләләре менән баҡсаға бара һәм кисен генә ҡайта, шуға тауыш биреп өлгөрмәй. Совет осоронда һайлау участкалары таңғы 6-нан киске 10-ға ҡәҙәр эшләй ине. Эш ваҡытын арттырыу һайлау комиссияларының эшендә ҡыйынлыҡ тыуҙырмаҫ тип уйлайым».


Мораҙ ауылы — Викидәреслек\nМораҙ – Башҡортостан Республикаһы Ғафури районындағы ауыл.\nМораҙ – Кәлсер Табын ырыуы башҡорттарының боронғо ауылдарының береһе. Тарихи мәғлүмәттәр буйынса, Мораҙ ауылына XVIII быуат баштарында нигеҙ һалынған тип фаразларға була.\nБишенсе ревизия (халыҡ иҫәбен алыу) мәғлүмәттәрендә Мораҙ ауылы ике тапҡыр телгә алына. Тәүгеһендә өс йортта 22 кеше йәшәүе теркәлһә, икенсеһендә 6 йортта 35 аҫаба башҡорт йәшәүе күрһәтелгән. Ауылға нигеҙ һалыусы өс кешенең исемдәре лә билдәле. Улар Кәлсер Табын волосы старшинаһы Тайыш Иткинин командаһы кешеләре – Мораҙ Сөләймәнов, Хашим Мерәсов һәм Мортаза Рахманғолов булған. Тап ошо өс кеше Кесе Табын башҡорттарынан ер һатып алып, бөгөнгө Мораҙ ауылына нигеҙ һалған. Был хаҡта тарихи документтар һаҡланып ҡалған.\nБыл документты аңлайышлы булһын өсөн һүҙмә-һүҙ килтереү урынлы булыр ине:\n“Тысяча семьсот пятидесятого году мая четвертого дня Уфимского уезда Ногайской дороги Кси-Табынской волости команды старшины Баимбета Ильчигулова башкирцы деревни Теумовой Абулхаир Минигулов, деревни Мавлюшовой Абубакир Кадралиев, Муртаза Смаков, будучи в г. Уфе, дали мы сию от Уфимских крепостных дел запись в том что пропустили мы, Абулхаир Минигулов, Абубакир Кадралиев, Муртаза Смаков, по данному письму в нынышнем 1750 г., кое здесь в Уфимской провинциальной канцелярии объявляет, оной же Ногайской дороги Кальчир-Табынской волости команды старшины Таиша Иткинина башкирцев д.Мерясовой Мураза Сулейманова, Хашима Мерясова, Муртазу Рахмангулова 3 детьми их владения вечно.... старинной нашей вотчиной, которую мы, Абулхаир с тов., владеем истари между Гилима (Зилим) и Мяндима с лесы Еманчи да по Медям смежна Муталовой вотчинная земля на горную сторону да от межи Гирей-Кипчатской волости земля до Гилима вместо себя имеющимися в той вотчине старыми нашими де жилыми деревьями также им Муразу, Хашиму и Муртазе и в коем дельныя деревья делать и владеть без всякого от нас, Абулхаира Минигулова с тов. им, Муразу Сулейманову с тов., вотчину, бортныя ухожья, а владеть уже им, Муразу с тов., вместо нас одним им., наперед сей записи за те уступки вотчины нашей... (взяли) от них Мураза Сулейманова с тов., на свои нужды в оброк деньги по десяти рублев с человека, итого 30 рублев, впередь нам, Абулхаиру с тов., до той вотчины...дела нет и не вступатца, ни в чем не спорить...”\nБына ошондай йөкмәткеле документ күп нәмәгә асыҡлыҡ индерә. Документта телгә алынған Кәлсер Табын волосы старшинаһы Тайыш Иткинин хәҙерге Иҫке Тайыш ауылына нигеҙ һалыусы булып торһа, Кесе Табын волосы старшинаһы Байымбәт Илсеғолов хәҙерге Байымбәт ауылын нигеҙләүсе тарихи шәхес.\nӘ документтағы башҡа шәхестәргә һәм ауыл исемдәренә килгәндә инде, Теүәм ауылынан булған Әбүлхәйер Миниғоловтың бөгөнгө ҡайһы ауылдан икәнлеген асыҡлап булманы.\nӘ бына документта телгә алынған Мәүлеш ауылы кешеһе Әбүбәкир Кадралиевтың ҡуйған тамғаһы буйынса бөгөнгө Яугилде ауылы кешеһе булыуы бәхәсһеҙ. Сөнки Кесе Табын ырыуы башҡорттары ауылдары араһында бөгөнгө Яугилденән башҡа бер генә ауылда ла Мәүлеш араһы юҡ.\nУнан килеп, Әбүбәкир Кадралиевтың тамғаһы Яугилде ауылындағы Мәүлеш араһыныҡы менән тап килә. Документҡа ҡул ҡуйған өсөнсө кеше Мортаза Смаковтың тамғаһы иһә бөгөнгө Байымбәт ауылы кешеләренең ата-бабаларының тамғалары менән тап килә.\nОшоларға нигеҙләнеп, Мораҙ Сөләймәнов һәм уның ике иптәшенә Кесе Табын ырыуының бөгөнгө Байымбәт һәм Яугилде ауылы кешеләре ер һатҡан тип әйтергә ныҡлы нигеҙ бар.\nҺүҙ ыңғайы шуныһын да әйтеп китеү урынлы булыр, Байымбәт старшинаның ерҙәре бик күп булған. Бөгөнгө Красноусол ауылы ерҙәре лә уның биләмәһе иҫәпләнгән. Богоявлен заводын төҙөтөү өсөн баяр Твердышевтың һәм уның кешеләренең Байымбәт Илсеғоловтан ер һатып алыуҙары хаҡындағы документ та бар архивта.\nӘ бына Мораҙ ауылы кешеләренең ер һатып алыу хаҡындағы документы 1750 йылда ғына булыуы бер ни тиклем бәхәс тыуҙыра. Ни өсөн тигәндә, 1737 йылда төҙөлгән картала уҡ Мораҙ ауылы күрһәтелгән.\nШуныһы үҙенсәлекле: 1737 йылғы картала бөгөнгө Ғафури районындағы ауылдарҙан Мораҙ һәм Табын ауылы ғына бөгөнгө атамаларында күрһәтелгән. Тағы ла Богоявлен (бөгөнгө Красноусол) ауылы бар. Әлбиттә, бының үҙ сәбәптәре лә етерлек.\n1735-1736 йылдарҙағы Килмәк абыҙ етәксегендәге башҡорт восстаниеһы, 1739-1740 йылдарҙағы Ҡараһаҡал яуы һөҙөмтәһендә бик күп башҡорт ауылдары яуыз Тевкелев (Тәфтиләү) тарафынан яндырыла. Яуҙа ҡатнашҡандар аҫыла-киҫелә, балалары, ҡатын-ҡыҙҙары тартып алына. Бөгөнгө күҙлектән ҡарағанда ҡот осмалы күренеш була был.\nБыл башҡорт күтәрелештәре 1734 йылда хәҙерге Ырымбур ҡалаһына нигеҙ һалыу менән бәйле була. Башҡорттар үҙ ерҙәрендә рөхсәтһеҙ ҡала - ҡәлғә төҙөтөүгә ҡырҡа ҡаршы сығып, ҡулдарына ҡорал алырға мәжбүр булғандар. Восстаниелар баҫтырылғас, күп ауылдар яндырылған һәм кем ҡайҙа етте шунда күсеп китергә, яңы ауыл нигеҙләргә мәжбүр булған. Башҡа ауылдар кеүек, Мораҙ ауылы ла тап шулай барлыҡҡа килгән.\nБөгөнгө Мораҙ ауылына килгәндә инде, 1816 йылда уҙғарылған 7-се ревизияла 11 йортта 59 кеше йәшәүе хаҡында мәғлүмәт бар.Тағы ла 43 йылдан иһә 20 йортта 92 кеше йәшәгән.\n1896 йылда 21 йортта 132 кеше йәшәүе хаҡындағы мәғлүмәт бар. Тәүге совет халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса (1920 йыл), Мораҙҙа 38 йортта 167 кеше йәшәгән.\nХалыҡ араһында ауылдың икенсе исеме лә бар. Мәндем йылғаһы буйында ултырғанға күрә Мәндем тип тә йөрөтәләр.\n1812 йылғы Ватан һуғышында Хөсәйен Әбүшахмин менән Әливша Үтәгәнов ҡатнашҡан. Улар икеһе лә Парижды алған өсөн көмөш миҙал менән бүләкләнгән. Уларҙың вариҫтары ошондай атай-олатайҙары булыуы менән хаҡлы ғорурлана алалар.\nБөгөнгө Үтәгәновтар һәм Әсфәндийәровтар Әливша Үтәгәновтың туранан-тура вариҫтары булып торалар. Хөсәйен Әбүшахминдың тоҡомо Лоҡманов һәм Хәйретдиновтарға тармаҡланған. Ә ауылға нигеҙ һалыусы Мораҙ Сөләймәновтың вариҫтары булып бөгөнгө Сәйетбатталовтар тора.\nБөгөнгө Мораҙҙа тырыш, уңған, егәрле халыҡ йәшәй. Мал аҫрап, ҡорт бағып, баҡса үҫтереп, халыҡ үҙ көнөн үҙе күрә. Ауыл халҡының күпселеген Шәриповтар тәшкил итә. Был тоҡом Ҡолғананың улы Мөхәмәтшәрифтән таралған. Мөхәмәтшәрифтең Ғирфан һәм Ноғоман исемле улдары ишле үрсем биргән.\nШулай уҡ ауылда Кинйәбулатовтар, Хәйретдиновтар, Амангилдиндар, Үтәгәновтар дуҫ һәм татыу ғүмер кисерә.\nМораҙ ауылы халҡы үҙ тарихында беренсе тапҡыр 25 июндә үтәсәк “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамын ҡаршыларға әҙерләнә. Был байрам айҡанлы ауылда Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙары иҫтәлегенә һәйкәл асыласаҡ. Ә иң мөһиме, ауыл төҙөкләндерелә, халыҡ үҙ туғанлыҡ ептәрен барлай.\nСамат ҒӘЛИУЛЛИН. Табын. 24.06.2016\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Мораҙ_ауылы&oldid=24295»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:48 26 март 2022 үҙгәртелгән.


Аҙыҡ-түлеккә хаҡ артыуы кеҫәгә һуғамы?\nВолга буйы федераль округында республика сауҙа нөктәләрендә һатылған туңдырылған балыҡ иң ҡиммәте һанала. Күҙәтеүҙәр буйынса йыл башынан алып һөт һәм һөт ризыҡтарына, йәшелсә, емеш-еләккә лә хаҡтар һиҙелерлек күтәрелгән. Был күренеште бер ни тиклем тотҡарлап буламы? Аҙыҡ-түлек баҙарында хаҡтар нигеҙле ҡуйыламы? Өфөлә «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһе федераль хеҙмәт идаралыҡтары, сауҙа нөктәләре вәкилдәрен түңәрәк өҫтәлгә йыйҙы.\nВиноградты алырмын тимә, йыл башынан алып ул яҡынса илле процентҡа ҡиммәтләнгән. Емеш-еләккә хаҡтарҙың күтәрелеүе башлыса уларҙың сит илдән килтерелеүенә, миҙгелдәр алмашыныуына бәйле булһа, йәшелсәгә хаҡтарҙың ныҡлы тешләшеүе бер аҙ аптыратҡайны. Шулай ҙа мартта помидор, ҡыяр бер аҙ арзанайҙы, уларға хаҡ биш-алты һумға төштө. Ә бит халыҡ емеш-еләк, йәшелсә менән генә туҡланмай, сауҙа нөктәләрендә ҡуйылған хаҡтар менән күптәр риза түгел.\nРеспубликала аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙы күҙәтеүсе махсус комиссия булдырылған. Хоҡуҡ боҙоусы сауҙа селтәрҙәре хаҡында мәғлүмәт тикшереү органдарына ебәрелә. Йыл башынан алып ҡына прокуратура һатыусыларға ҡарата 85 административ эш ҡуҙғатҡан, төп сәбәптәрҙең береһе әлеге лә баяғы хаҡтарға ҡайтып ҡала. «Берҙәм Рәсәй»ҙең «Халыҡ контроле» проекты ағзалары ойошторған түңәрәк өҫтәлдә Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт вәкилдәре лә хоҡуҡ боҙоусылар менән етди көрәш алып барыуын белдерҙе. Ведомствонан хәбәр итеүҙәренсә, республикала картуфтың егерме процентын ғына урындағы етештереүселәр һатыуға сығара, ҡалғаны күрше төбәктәрҙән, сит илдән килтерелә. Сауҙалағы һуған, кәбеҫтә лә - импорт тауарҙары икән.\nРөстәм Камалетдинов, Башҡортостандың сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау дәүләт комитеты рәйесе: «Сауҙа селтәрҙәрендә республика продукцияһы күләмен арттырыр өсөн иң мөһиме етештереү сәнәғәтен үҫтерергә кәрәк. Ауыл хужалығы тауарҙарын эшкәртеү, һаҡлау талап ителә. Был инфраструктура тейешле кимәлгә еткәнсе, барыһы ла тик һүҙҙә генә ҡаласаҡ».\nОшо көндәрҙә Башҡортостан сауҙа селтәрҙәрендә социаль әһәмиәтле аҙыҡ-түлеккә минималь хаҡтар ҡуйыласаҡ, исемлектә башлыса ауыл хужалығы тауарҙары булыр тип көтөлә. Шулай уҡ республикала хаҡтарға мониторинг дауам итәсәк. Был өлкәлә «Берҙәм Рәсәй» партияһы эште йәнләндерергә ниәтләй.\nИлдәге иҡтисади көрсөк етештереүселәрҙең, һатыусыларҙың ҡомһоҙлоғон арттырмаҫмы?! Һауанан алып ҡуйылған хаҡтар өсөн административ яуаплылыҡ ҡаралған. Тик уның күләме күптәргә һабаҡ түгел, шикелле. Аҙыҡ-түлеккә ихтыяж бар, тимәк, кеҫә ҡалынайтырға теләк тә яҡын арала ғына кәмемәйәсәк.


Сирҙе ваҡытында ауыҙлыҡлау мөмкинлеген биргән мәғлүмәт аппараты - Bash.News\nТ.Миннуллин Счастье с неба. Спектакль Туймазинского государственного татарского драматического театра\nСирҙе ваҡытында ауыҙлыҡлау мөмкинлеген биргән мәғлүмәт аппараты\nСирҙе ваҡытында ауыҙлыҡлау мөмкинлеген биргән мәғлүмәт аппараты https://bash.news/news/87855_sire_vaytynda_auylylau_mmkinlegen_birgn_mlmt_apparaty/?lang=bash\n11 ғин 2019, 22:50\nӨфө ҡала клиник дауаханаһының Дим биҫтәһе поликлиникаһына яңы ҡоролма ҡуйылды. Бында килгән һәр пациент диагностик һораулама үтә ала. Был мөмкинлек ниндәй ауырыу барлығын асыҡларға ярҙам итә. Әлегә яңылыҡ ил буйынса тик республикала ғына тормошҡа ашырыла.\nМәғлүмәт аппаратының файҙаланыуға тапшырылыуына ни бары ике көн. Әле халыҡ яңы саҡ өйрәнеп кенә тора. Ҡайҙа баҫырға, ниндәй мөмкинлектәр биреүен медицина учреждениеһы хеҙмәткәрҙәре өйрәтә. Гөлнара Ғәйнетдинова яңы ҡоролманы тәүге үҙләштереүселәрҙең береһе. Ваҡытты алмауын, аппараттың уңайлылығын ул шунда уҡ билдәләне.\nГөлнара Ғәйнетдинова, пациент: “Минең фекеремсә, был ҡоролма үҙ һөҙөмтәһен бирер тип уйлайым. Ярай, йәштәр өсөн өйрәнеү тиҙ бирелһә лә, ололар өсөн әлегә бер аҙ ҡатмарлыҡтар бар. Шулай ҙа хеҙмәткәрҙәр ярҙам итә”.\nЯңы ҡоролма ике яҡ өсөн дә отошло булмаҡсы, ти поликлиника етәкселеге. Ул пациенттар ағымын көйләп кенә ҡалмай, табипҡа күренеп сығыу ваҡытын да ҡыҫҡарта.\nРәмил Илтенбаев, Өфө ҡала клиник дауаханаһы Дим биҫтәһе поликлиникаһының участка терапевты: “Табиптарға ауырыуҙарҙы ҡабул итеү еңелләшә”.\nШулай уҡ ауырыуҙы ваҡытында билдәләп үҙ мәлендә дауалау йәһәтенән дә отошло. Сөнки мәғлүмәт аппаратында бар кәрәкле һорауҙарға әҙер яуап бирелгән. Иң һуңында нимәгә өҫтөнлөк биреп, ниндәй белгескә мөрәжәғәт итергә кәрәклеген дә белергә була.\nМәғлүмәт аппараты республикала ғына түгел, ә тотош ил кимәлендә берҙән-бер һанала. Әлегә Өфө ҡала клиник дауаханаһының Дим биҫтәһе поликлиникаһында һынау үтә. Әгәр ҙә проект үҙен аҡлаһа, ул башҡа медицина учреждениеларына тәҡдим ителәсәк.\nБСТ Y.Metrika: 550\nСибайҙа йәшәүселәр парк буйлап табип менән йөрөй ала\n23:27, 02 дек


22 августа 2018 — 16:31 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостанда “цифраны тоҡандыр ” акцияһы дауам итә. Ул халыҡҡа заманса сифатлы телевидение — мультиплекстың үҙенсәлектәрен аңлатып, “цифраны тоҡандырырға” ярҙам итеүгә арналған. Башҡортостанда йәшәүселәр хәҙер юғары сифатта бушлай 20 телеканал ҡарай ала. Цифралы сигнал күпкә яҡшыраҡ, уның һүрәте лә сағыу, тауышы ла сифатлы. Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһы Рәсәй телерадио селтәре менән берлектә үткәргән “Цифраны тоҡандыр” акцияһы 24 сентябрь Миәкәлә ойошторола. “Цифраны тоҡандыр”акцияһы республиканың билдәле сәхнә йондоҙҙары сығышы менән үрелеп барасаҡ. Бынан тыш, акцияла ҡатнашыусылар ҡиммәтле бүләктәр ҙә ота ала. Цифраға күсер өсөн телевизорға антеннаны ғына тоташтырырға кәрәк. Әгәр телевизор 2014-се йылдан иртәрәк етештерелгән булһа, сигналды ҡабул итер өсөн махсус приставка кәрәк буласаҡ. “Цифраны тоҡандыр” акцияһы 9-сы августта Дыуан районының Мәсәғүт ауылында старт алды. Цифралы телевидение бында тәүгеләрҙән булып килде. Район халҡы хәҙер юғары сифатлы 20 канал ҡарай ала. “Цифраны тоҡандыр” акцияһы кискеһен Мәсәғүт ауылының мәҙәниәт йортонда байрам концерты, викториналар менән дауам итте. Төп приз — заманса телевизорҙы 15-йәшлек Сынбулат Нурғәлин кеүек һәр кем ота ала. 24-се август цифралы десант Миәкә районына төшәсәк.24-се август Миәкә районында урындағы халыҡҡа цифралы телевидениеның эшләү тәртибе, мөмкинлектәре һәм үҙенсәлектәре ентекләп аңлатыласаҡ. Байрамға килеүселәр яратҡан йырсыларының сығыштарын да ҡарай ала. “Цифраны тоҡандыр” акцияһы барышын беҙҙең медиахолдинг каналдарында күҙәтергә мөмкин. Акцияның төп маҡсаты – Башҡортостанда һәр йәшәүсеһе һәр кем цифралы телевидениены бушлай ҡарай алырға тейеш. Кабель һәм юлдаш оперторҙары менән сағыштырғанда, цифралы телевидение өсөн түләүҙең кәрәге юҡ.


Башҡортостанда һайлау һөҙөмтәләре: юғары әүҙемлек, биш партия һәм 13 меңдән ашыу күҙәтеүсе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n11:19, 21 сентября 2021 Сәйәсәт\nБашҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһының яҡынса мәғлүмәттәре буйынса, һайлауҙа ҡатнашҡан 14 партиянан «Берҙәм Рәсәй» (66,6%), КПРФ (14,7%), ЛДПР (8,6%), «Яңы кешеләр» (2,7%), «Ғәҙел Рәсәй. Дөрөҫлөк өсөн» (2, 6%) алда бара.\nСалауат (96,4%), Благовар (93,6%), Тәтешле (92,8%) райондары, Салауат (75,4%), Сибай (73,5%), Октябрьский (70,2%) ҡалалары халҡы юғары әүҙемлек күрһәтте.\n2021 йылдың 17-19 сентябрендә һайлауҙа республиканың һайлау участкаларында 13 540 күҙәтеүсе эшләне. Сағыштырыу өсөн: 2016 йылда иһә 10 087 күҙәтеүсе булды.\n1389 объектта видекүҙәтеү ҡуйылды: 1320-һе — һайлау участкаларында, 69-ы — территориаль һайлау комиссиялары биналарында. Республиканың башҡа һайлау участкаларында видеотеркәү саралары ҡулланылды.\nРеспубликала һайлаусыларҙың 72,79 проценты тауыш бирҙе.


Берәүҙәр эшләй, икенселәр бүләк алып ҡыуана. Һабантуйҙар кем өсөн ойошторола?\n3 Июнь 2019, 13:16\n“Һәнәк” журналына Саҡмағош районының Иҫке Бәшир ауылынан шылтыраттылар. Бай, матур ауыл, уңған кешеләр йәшәй. Егәрле халыҡ ҡайһы бер райондар көнләшерлек итеп һабантуй үткәрә. Бөтәһе лә шәп үткән, тик халыҡ көрәш һөҙөмтәләре менән генә ҡәнәғәт түгел. Иң тәүҙә көрәштә еңеүселәр өсөн тәғәйенләнгән бүләктәрҙе барлайыҡ. Төҫлө телевизор, мотобысҡы, машина йыуғыс, һарыҡ тәкәһе, ат, һәм башҡалар. Был бүләктәрҙе урындағы көрәшселәр яулаған, сәсеү алдынғылары лайыҡ булған, тип иҫәпләһәгеҙ, хаталанаһығыҙ.\nҠыҫҡаһы, ауыл халҡы барлыҡ бүләктәрҙең ҡаланан килгән профессионал көрәшселәргә эләгеүе менән ҡәнәғәт түгел. Нисек инде, берәүҙәр эшләй, көн-төн иген үҫтерә, ә бүләкте баҫыу эштәренә мөнәсәбәттәре булмағандар эләктерә?\nБәхәсләшергә, уйланырға урын бар һымаҡ. Сөнки көрәштең спонсоры ауылдаштары – Азат Ғарифуллин. Ул Себерҙә йәшәй һәм эшләй, яҡташтарына бәләкәй генә бүләк эшләгән.\nКөрәш буйынса ярыштар дүрт ауырлыҡ категорияһында ойошторолған. Барлыҡ бүләктәр (ноутбуктар, һарыҡтар, саңһурғыстар, һыуытҡыстар) Өфөнән килгән профессионал спортсыларға, береһе генә Мәләүездән икән, эләккән.\nҺабантуй – халыҡ байрамы, Азат Ғарифуллин һымаҡ, йомарт бағымсының булыуы ла яҡшы, урындағы халыҡтың күңеле лә бар бит әле. Бәлки, ысынлап та, ярыштарҙы урындағылар өсөн генә үткәрергә булғандыр? Хәйер, һабантуйҙан һуң тауыш күтәреүҙән ни фәтеүә? Бүләктәрҙе үҙ-ара бүлешеп, шартына еткереп, йыуғандар бит инде.


Башҡортостан Президенты Павел Астаховҡа «Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» Орденын тапшырҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты Павел Астаховҡа «Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» Орденын тапшырҙы\n11:26, 16 мая 2014 Йәмғиәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Павел Астаховҡа «Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» Орденын тапшырҙы. Был Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкиленең Башҡортостанға бишенсе сәфәре.\nБала хоҡуҡтары буйынса вәкил етем балаларҙы торлаҡ менән тәьмин итеүгә ыңғай баһа бирҙе.\n— Әгәр элек иң яҡшы осраҡта 20-30 фатир бирелһә, 2010 йылдан алып был һан йылына 230-ға тиклем артты, уҙған йыл балалар йорттары тәрбиәләнеүселәренә 700-ҙән ашыу фатир тапшырылды, — тип һандар килтерҙе Павел Астахов. — Айырма ҙур. Республикала өс социаль торлаҡ бар. Рәсәй Федерацияһының 40-лаған төбәгендә балалар йортонан сыҡҡан егет-ҡыҙҙарҙың барыр урындары юҡ. Уларҙың торлағы ла, һөнәре лә юҡ. Башҡортостанда был мәсьәлә күбеһенсә хәл ителә.\nИл масштабтарында был проблема тураһында һөйләгәндә хоҡуҡ һаҡлаусы, «фатир» мәсьәләһе бөтә Рәсәй Федерацияһы өсөн көнүҙәк, тип билдәләне.\nПавел Астаховтың әйтеүе буйынса, дәүләт фатир бирмәй башлағас, интернат учрежденияларынан сығыусы күп кенә йәштәр хатта сиратҡа баҫманы – оноттолар йәки был хәлдән сығыу өсөн башҡа юлдар тапты.\n— Йыл һайын балалар йорттары 30 мең самаһы егет һәм ҡыҙҙы сығара, ә сиратҡа һәр йыл 50 мең тирәһе кеше баҫа. Сөнки уға алдан баҫмаған, әммә быға бөтә хоҡуҡтары булғандарҙы индерәләр. Рәсәйҙә торлаҡ алыуға сиратта 105 мең балалар йорттарының элекке тәрбиәләнеүселәре тора, 2013 йылда улар 96 мең ине, 2012-лә – 80 меңдән ашыу. Башҡортостанда был һан дүрт меңләп тәшкил итә, — тип аңлатты балалар омбудсмены.\nПавел Астахов иғтибар иткән темаларҙың береһе – тәрбиәгә алған ата-әсәләргә ярҙам итеү.\n— 2010 йылда Рөстәм Хәмитов менән бындай ғаиләләрҙе дәртләндереү саралары тураһында мәсьәләне тикшерҙек. Һәм шул уҡ йылдың яҙында Башҡортостан был мәсьәләне хәл итеүгә йүнәлтелгән эштәр башҡарҙы. Уллыҡҡа алған ғаиләләр әсәлек капиталы күләмендә аҡсалата бүләк ала башланы. Ул ваҡытта бындай норма Рәсәйҙең бер төбәгендә лә юҡ ине. Унан да бигерәк, республика етәкселеге зәғиф баланы уллыҡҡа алғанда аҡсалата премия күләмен тағы ла 100 мең һумға арттырыу тураһында ҡарар ҡабул итте, — тип билдәләне РФ Президенты ҡарамағындағы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкиле.\nПавел Астахов ғаилә именлеген иҫкәртеү буйынса йүнәлештең дөрөҫ үҙгәреүен республиканың ыңғай тәжрибәһе итеп баһаланы. Бында беренсе талап буйынса ата-әсә хоҡуғынан вайымһыҙ мәхрүм итеүҙе туҡтаттылар.\n— Ата-әсә хоҡуғынан мәхрүм ителгән ата-әсәләрҙең иҫәбе ҡырҡа кәмене. Был күрһәткес һәр ғаилә өсөн көрәшеүҙәре тураһында һөйләй, — тип иҫәпләй бала хоҡуҡтарын яҡлаусы.\nШулай уҡ Павел Астахов, «республикала балалар хоҡуҡтарын яҡлау өлкәһендә эшләүсе белгестәрҙең иҫәбе был йылдарҙа кәмемәне, ә киреһенсә ике тапҡырға тиерлек артты», тип билдәләне.\n— Был бик мөһим. Балалыҡты яҡлау системаһында һәр белгес, һәр профессионал алтынға тиң. Һәм ул бөгөн кәрәк, сөнки ваҡытында ярҙам итерлек, өйрәтерлек профессионалдарҙың булыуы шарт, — тип билдәләне омбудсмен.\nШулай уҡ Рөстәм Хәмитов менән осрашыуҙа Ҡырымдың Белогорск районында аҡылы буйынса зәғиф балалар өсөн балалар йорт-интернатын шефлыҡҡа алыу мәсьәләһе тикшерелде.\nПавел Астаховтың әйтеүе буйынса, был айырыуса учреждение. Унда йәшәгән 135 баланың яртыһы – тыуғандан алып түшәктә ятҡан балалар.\n— Был балалар йортонда булдым. Территория емерек, ҡоймаһы ауған. Ҡыйыҡтың бер нисә урынында ремонт эшләргә кәрәк, юғиһә ямғыр яуғанда һыу тама. Мебель бик аҙ. Канализация ла, газ да юҡ. Хәл ителмәгән көнкүреш мәсьәләләре байтаҡ. Балаларҙың кейемдәре иҫке, уйынсыҡтары юҡ. Көнөнә берешәр генә памперс бирелә. Башҡортостандың был эшкә тотоноуына биш шатмын. Республиканың учреждениеға памперстар менән фура ебәреүен беләм.\n— Балалар йортон тәртипкә килтерәсәкбеҙ, —тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.


Учалылар дөйөм көс менән үҫеш юлында бара!\n2014 йылда районда «Урындағы башланғыстарҙы хуплау» программаһы буйынса 18 проект тормошҡа ашырыла. 25 миллион 600 мең һумлыҡ финанс ярҙамға ауылдарҙа юлдар, һыу менән тәьмин итеү системалары һәм башҡа социаль объекттар төҙөкләндерелә. Шулай уҡ ҡалала яңы универсаль спорт майҙансығы булдырыла. Ғөмүмән, урында физик культураға иғтибар йылдам арта ғына. Саңғы-роллер трассаһының барлыҡҡа килеүе лә быға ишара.\nЙәш саңғысылар тренерҙың һәр һүҙенә ҡолаҡ һала, күнекмәләрҙе теүәл һәм ваҡытында үтәгәндә генә ярыштарҙа еңеү яуларға мөмкин. Учалыла былтыр сафҡа индерелгән саңғы-роллер трассаһы ла спортты үҙ итеүселәргә яңы мөмкинлектәр асты тиһәк хата булмаҫ. Километр ярым араны саңғыла үтергә теләүселәр һаны артҡан. Ҡыуанысҡа күрә, был объект яҡтыртыу системаһы менән дә ҡулайлаштырылған.\nСаңғы-роллер трассаһында йәйгеһен дә күнекмәләр ойошторола. Әйткәндәй, 7 миллион һумлыҡ спорт объекты «Урындағы башланғыстар нигеҙендә Башҡортостандың ауыл һәм ҡала биләмәләрен үҫтереү проекты»н тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә барлыҡҡа киләгәйне. Төҙөлөш төбәк бюджетынан тыш, ҡала хакимиәте һәм урындағы предприятиелар иҫәбенә финанслана. Учалы халҡы ла үҙ өлөшөн индерә - битараф булмаусыларҙан 800 мең һумдан ашыу аҡса йыйыла. Иң мөһиме - был изге башланғысҡа балалар һәм үҫмерҙәр ҡыуана.\nТрассаны тағы йөҙ метрға тиклем киңәйтеү ҙә ҡаралған. Әлегә ҡырсынташ һалынған, асфальт түшәргә ҡалған. Шулай уҡ спорт объекты янында яңы биналар төҙөү ҙә планлаштырыла, унда ҡышын саңғысылар йылынып, сәй эсеп сыға аласаҡ.\n2014 йылда ҡаланың Мәҙәниәт һәм ял паркында ла яңы универсаль спорт майҙансығы булдырыла. Өс миллион һумлыҡ объект «Урындағы башланғыстарҙы хуплау» программаһына ярашлы сафҡа индерелә. Әлегә бында яҡтыртыу системаһы менән тәьмин итеү мәсьәләһен генә хәл итергә ҡалған. Үҫмерҙәр һәм йәштәр кисен дә күнекмәләр яһарға теләй.\nУниверсаль спорт майҙансығының ыңғай яҡтары бихисап. Ҡышын бында сәкән һуғыусылар йыйыла. Төрлө турнирҙар ойошторола.\nБыйыл да учалылар «Урындағы башланғыстарҙы хуплау» республика программаһында еңеп сығырға ниәтләй. Ҡала пляжын төҙөкләндереү идеяһы менән яналар. Әлегә конкурсҡа барлыҡ документтар ҙа тапшырылған, изге ниәт тормошҡа ашырмы-юҡмы - август аҙағында билдәле буласаҡ.


Ул бар ғүмерен руль артында үткәргән\nВодитель -профессионал булараҡ ярты быуаттан ашыу хеҙмәт стажы бар. Петр Лобов ил күләмендәге иң яуаплы сараларҙы водитель булараҡ хеҙмәтләндергән. Сит ил делегациялары, хатта дипломаттарҙы ла йәрөткән. Бай һәм ҡыҙыҡлы тормош юлы үткән водитель хаҡлы ялда ла тик тормай. Күңеленә ятҡан эш менән мәшғүл.\n«Башавтотранс» ойошмаһының хеҙмәт ветераны донъяға һәр ваҡыт йылмайып баға, шуға уға донъя ла йылмая. Илле йылдан ашыу водитель булып эшләгән уҙаман Өфө урамдарын биш бармағылай белә, юл йөрөү ҡағиҙәләрен дә теүәл үтәй. Тик, ғүмере буйы ҡанына һеңгән юл йөрөү ҡағиҙәләрендә яңы үҙгәрештәр бер ни тиклем уңайһыҙлыҡтар тыуҙырһа ла, уның өсөн әле һаман да «Волга» автомашинаһы юл батшабикәһе булып ҡала.\nХәләле Мария Григорьевна менән 51 йыл бергә татыу ғүмер кисерәләр. Тормош иптәшенең эшмәкәрлеге алыҫ сәфәрҙәр, яңы таныштар, юл менән бәйле булыуын күндәм, сабыр ханым һәр ваҡыт аңлап йәшәгән.\nМария Лобова, Петр Лововтың ҡатыны: «Эшкә ул бик иртә таңғы дүрттә китә бик һуң ҡайта ине. Бишйыллыҡтарҙы өс йылда үтәне.Үҙенең төп эшенән тыш йәмәғәт эшен дә әүҙем башҡарҙы. Аллаға шөкөр балаларҙы тигеҙ үҫтереп, татыу ғүмер иттек».\nХеҙмәт алдынғыһына иң беренселәрҙән булып «Волга» автомобиле рулен ышанып тапшыралар. Уның тырыш, фиҙәҡәр хеҙмәте ошо маҡтау ҡағыҙҙары менән баһаланған. Ә был фторһүрәттәр өс тиҫтә йыл элек төшөрөлгән. Польша, Испания, Италия делегацияларын, дипломаттарҙы йөрөткән мәлдәрен ул әле кисә генә булып үткән ваҡиға кеүек хәтерләй. Үҙ эшенә яуаплы ҡараған водитель сетерекле хәлдәрҙән дә бик оҫта сыҡҡан.\nПетр Лобов, «Башавтотранс» ойошмаһының хеҙмәт ветераны, хаҡлы ялдағы водитель: «Иң юғары баһа-Хөкүмәттең маҡтау ҡағыҙы. Минең фотһүрәтем илле бер йыл буйына Союздың һәм Башҡортостан пассажирҙар ташыу ойошмаһының Почет таҡтаһында торҙо. Етәкселәрем Алексадр Шибинға, Родион Еникееквтарға рәхмәтлемен. Улар пассажирҙар ташыу өлкәһендә эшләгән ысын профессионалдар».\nҠыҙыҡлы һәм бай тормош юлы үткән уҙаман хаҡлы ялда ла ҡул ҡаушырып өйҙә ултырырға ғәҙәтләнмәгән. Ул һәр ваҡыт хәрәкәттә һәм эш менән мәшғүл. Өфөнөң иң ҙур һәм яңы гимназияһында вахтер булып эшләй. Ул гимназия уҡыусыларының хәүефһеҙлеге һәм именлеге өсөн яуаплы. Был вахта аша мәктәпкә теге йәки был йомош менән килеүселәр махсус журналда теркәлә. Ә уҡыусы йәштәрҙең һәр береһенең йөҙөн, нисәнсе класта уҡығанын, хатта ҡайҙа күнекмәгә юлланыуы хаҡында ла хәбәрҙар.\nПетр Лобов, «Башавтотранс» ойошмаһының хеҙмәт ветераны, хаҡлы ялдағы водитель: «Был уҡыусылар ушу менән шөғөлләнә.Уларҙы бик яҡшы тренер өйрәтә.Балаларҙы ярата.Улар ҙа остаздарына ылығып торалар».\nСәстәренә сал ҡунған, асыҡ йөҙлө Петр Гавриловичты һәр ваҡыт үҫмерҙәр һырып ала. Улар ҡыҙыҡлы әңгәмәсе, яуаплы хеҙмтәкәр, кисәге оҫта водитель менән аралашыуҙан күңел кинәнесе һәм фәһем ала.\nПетр Гаврилович Лобов кеүек хаҡлы ялда ла үҙен йәмғиәткә кәрәкле итеп тойоусы өлкәндәр булыуы һөйөндөрә. Ә йәштәргә өлгө алырҙай, маяҡ булырҙай, үҙ тәжрибәһе менән уртаҡлашыр кешеләргә тиңләшергә генә ҡала.


Борайҙан Әлфиә Әсләмова «Йыл уҡытыусыһы-2018» республика конкурсы лауреаты булды\n16 Апрель 2018, 11:47\nРайоныбыҙҙа үҙ эшенә мөкиббән киткән, ижади ҡарашлы уҡытыусылар күп. Уларҙың “Йыл уҡытыусыһы” республика бәйгеһендә лә һәр саҡ ҙур теләк менән ҡатнашып, яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтеүе быға асыҡ дәлил.Быйылғы конкурста районыбыҙҙан биш уҡытыусы оҫталыҡта һынау тотто: 2-се гимназияның татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Әлфиә Әсләмова, рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зилә Вәлиәхмәтова, 3-сө мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Айгөл Камаева, 1-се мәктәптең башланғыс кластар уҡытыусыһы Альбина Мортазина, Салҡаҡ мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы Инзилә Фәйезова.\nРайоныбыҙҙа үҙ эшенә мөкиббән киткән, ижади ҡарашлы уҡытыусылар күп. Уларҙың “Йыл уҡытыусыһы” республика бәйгеһендә лә һәр саҡ ҙур теләк менән ҡатнашып, яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтеүе быға асыҡ дәлил.\nБыйылғы конкурста районыбыҙҙан биш уҡытыусы оҫталыҡта һынау тотто: 2-се гимназияның татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Әлфиә Әсләмова, рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зилә Вәлиәхмәтова, 3-сө мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Айгөл Камаева, 1-се мәктәптең башланғыс кластар уҡытыусыһы Альбина Мортазина, Салҡаҡ мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы Инзилә Фәйезова.\nРайондаштарыбыҙ башҡа бәйгеселәр менән бер рәттән, ярыш талаптары буйынса аҙна дауамында һәләттәрен күрһәтә: эссе яҙа, асыҡ һәм оҫталыҡ дәрестәре уҙғара, артабан «Мәғариф проекттары» менән таныштыра, «түңәрәк өҫтәл»дә ҡатнаша. Улар бәйге барышында үҙҙәрен заманға ярашлы уҡытыу методикаһын камиллаштырыу өҫтөндә эшләүсе, үҙ һөнәренең оҫтаһы булырға ынтылыусы, хеҙмәтенә ижади ҡараусы уҡытыусылар булараҡ күрһәтте. Һөҙөмтәлә, Әлфиә Ринат ҡыҙы финалға сығып, лауреат булды, ә Айгөл Хәсән ҡыҙы “Педагогик оҫталыҡ өсөн” номинацияһында еңеү яуланы.\n— Республика бәйгеһе алты этаптан торҙо. Беренсеһендә уҡытыусының шәхси сайтын баһаланылар. Икенсе этап — дәрес. Мин Өфөнөң 65-се татар гимназияһында V класта “Роберт Миңнуллин — балалар языусыһы” темаһына дәрес күрһәттем. Роберт Миңнуллиндың Өфө уҡыусыларына ебәргән видеосәләмен жюри ағзалары дәресемдең кульминацияһы булараҡ билдәләп, яҡшы баһаланы. Киләһе этапта “Ғаилә күрке уҡыусыларымда сағыла” тигән эссела мин мәктәп, уҡытыусы, уҡыусы, ата-әсәләр — бер ғаилә тигән теманы асыуға өлгәштем. Оҫталыҡ дәресем “Татар теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә һәм кластан тыш эшмәкәрлектә дистанцион ярҙам” тигән тема буйынса үтте. Бәйгелә ҡатнашыусы хеҙмәттәштәремде дистанцион ярҙамдың бер нисә йүнәлешендә эш итергә төшөндөрөп, фокус-төркөмдәргә ошо эштең продукттарын булдырырға өйрәттем. Бик уңышлы килеп сыҡты. Үрҙә әйтеп үткән һынауҙар һөҙөмтәһендә мин киләһе турҙа ҡатнашыу мөмкинлеге алдым. “Белем биреү проекты” конкурсында беҙ Нефтекама, Бүздәк, Өфөнән килгән бәйгеселәр менән “Рус телле мәктәптәрҙә татар теле һәм әҙәбиәтенән дистанцион курстар” тигән педагогик проект булдырыу өҫтөндә эшләп, жюри алдында уңышлы сығыш яһаныҡ. Артабан иң тулҡынландырғыс мәл — финалға сығыусыларҙы иғлан иттеләр. Бәхетемә, мин дә ошо исемлектә инем. Конкурстың һуңғы һынауы — БР мәғариф министры урынбаҫары менән “түңәрәк өҫтәл” булды. Жюри алдында беҙ — 20 финалсы һәм Альмира Ғәниева араһында “Киләсәк мәктәбе — проекттар мәктәбе” темаһына йәнле, мауыҡтырғыс, файҙалы әңгәмә үтте. “Йыл уҡытыусыһы” оҫталыҡ конкурсында ҡатнашыу минең өсөн, беренсенән, үҙемдең һәләтемде асыу булһа, икенсенән, саранан баһалап бөтөргөһөҙ тәжрибә туплап, киләсәккә дәрт, илһам, көс алдым, — тип бәйге тураһында һөйләне Борай 2-се гимназияһының юғары квалификациялы уҡытыусыһы Әлфиә Ринат ҡыҙы.Шулай итеп...\nКиң ҡарашлы, көслө рухлы, һәләтле, ижади ҡарашлы уҡытыусыларҙы асыҡлау, мәғариф өлкәһендә яңы идеяларҙы таратыу, тәжрибә уртаҡлашыу, уҡытыусы һөнәренең дәрәжәһен күтәреү маҡсатында ойошторолған бәйге тамамланды. Һәр йылдағыса, конкурс яңы исемдәр асты. Шуныһы һөйөнөслө, улар араһында районыбыҙ уҡытыусылары ла бар.\nмәғариф бүлеге методисы


Ағымдағы йылға пландар етерлек\nҠыуып етергә һәм үтеп китергә - совет власы ваҡытында көн үҙәк булған был лозунгты бер ниндәй иронияһыҙ бөгөнгө Башҡор тостан сәнәғәтенә ҡарата ҡулланырға ла була. Тик үтеп китеү үҙебеҙгә ҡағыла, ә яҡшыртыу иһә - эш һөҙөмтәләренә. Бындай һ ығымта яһарға нигеҙ булып БР Хөкүмәте Премьер - министр уры нбаҫары, Сәнәғәт министры Сергей Ефремов һәм уның урынбаҫарҙ арының сығыштарында яңғыраған республика сәнәғәт комплексыны ң эш статистикаһы торҙо.\nСығыштарҙа нимә яңғыраны һуң Үткән йыл һөҙөмтәләренән ҡә нәғәтлек тойғоһо. Үҙегеҙ уйлап ҡарағыҙ һәм һығымталар яһағыҙ . Үткән йылда республика сәнәғәтенең етештереү күләме 192,1 миллиард һум тәшкил иткән, үҫеш - 7,5 процент, әйткәндәй, һу ңғы өс йыл сағыштырғанда был иң юғары һан. Бынан сығып ярайһ ы уҡ яҡшы перспективалар күҙ алдына баҫа: әгәр бөгөн Башҡорт остан Рәсәйҙә 89 төбәк араһында 10 - сы урын биләй икән, ошо\nуҡ темпта дауам иткәндә күрше Свердловск һәм Силәбе өлкәләр ен дә артта ҡалдырыуыбыҙ ихтимал. Өҫтәүенә етештереү күләмдә рен арттырыу өсөн киңлектәр ҙә етерлек. Сергей Ефремов билдә ләүенсә, Башҡортостан сәнәғәте 2004 йылда һис һүҙһеҙ электро энергетикала 103,2 процент физик күләм индексын, яғыулыҡ сән әғәтендә - 100,2, химия һәм нефтехимия, машиналар төҙөү һәм металл эшкәртеүҙә - 114 процент, ҡара металлургияла - 110 пр оцент, төҫлө - 102, быяла һәм фарфор - фаянс - 110, еңел сән әғәттә - 110, медицинала - 115, урман һәм ағас эшкәртеү - 11 0 процент физик күләм индексын тәьмин итә ала. Һәр хәлдә БР Сәнәғәт министрлығы предприятие етәкселәре алдына тап ошо бу рыстарҙы ҡуйҙы.\nДөйөм алғанда, бының өсөн мөмкинселектәр юҡ түгел: респу бликала килемһеҙ эшләүсе предприятиелар һаны 34,1 процентҡа тиклем ( 2,5 тапҡыр) ҡыҫҡартылған, уртаса эш хаҡы 5899 һумға\nҡәҙәр күтәрелгән, шул уҡ ваҡытта үткән йыл эсендә эш хаҡы б уйынса тотҡарлыҡтар ҙа кәмегән.\nБер һүҙ менән әйткәндә, Башҡортстан сәнәғәт комплексының уңыштарҙан баш әйләнеүҙәргә юл ҡуйырға ваҡыты юҡ. БР Сәнәғәт\nминистрлығы тарафынан ҡуйылған мәсьәләләрҙе хәл итеү өҫтөнд ә эщләргә кәрәк.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЗАМАНА БЕҘГӘ БӘЙЛЕМЕ, ӘЛЛӘ БЕҘ - ЗАМАНАҒАМЫ? - 2018 - Мәҡәләләр\nЗАМАНА БЕҘГӘ БӘЙЛЕМЕ, ӘЛЛӘ БЕҘ - ЗАМАНАҒАМЫ?\nБыл һорауҙы үҙемә лә, яҡындарыма ла бик йыш бирәм. Тәү ҡарашҡа ғына ябай тойолған был һорауыма ҡайһы берәүҙәр көсәнеп уйланмай, еңел генә "Эйе" тип яуап биреп, үҙ фекерен замананың алдынғы технологиялары шараттарында йәшәү менән бәйләй. "Заманаһы шундай бит, ни хәл итәһең инде?" тип зарланғандарға һорауымды үҙгәртәм: "Замананы төҙәтергәме, әллә уның көтөлмәгән сюрприздарына үҙебеҙ сәбәпсеме?" Миҫал өсөн бынан утыҙ-ҡырҡ йылдар элек оло гонаһтарҙан һаналған ҡылыҡтарҙан бер нисәһен һанайым: "СПИД, ВИЧ исемен алған йоғошло ауырыуҙар, "гражданлыҡ никахы", наркоманлыҡ, эскелек, сүп- сарҙарҙа табылған сабыйҙар, һәр төрлө телеканалдарҙа күрһәтелгән хәшәрәттәр, интернет селтәренә мөкиббән бирелеүҙәр һәм башҡалар - быларҙың барыһына ла кеше үҙе ғәйепле түгелме ни? Әллә был әшәкеләргә лә замана ғәйеплеме?" тигән һорауҙан һуң, ҡыҙыу бәхәскә әүерелеп барған әңгәмә ирекһеҙҙән һүрелә төшөп, һәр кем үҙ эсенә йомола...\nҮкенескә ҡаршы, һуңғы йылдарҙа Ер йөҙөндә йәшәгән барлыҡ халыҡтарҙың хаяһыҙ ғәмәлдәрен заманаға бәйләп, үҙ-үҙҙәрен аҡларға маташыуҙар, "заман менән бергә атларға" маташыусылар, шуның менән "алдынғы ҡарашлы" булырға тырышыусылар һаны арта ғына бара шикелле. Быны ҡайһы бер күҙәтеүҙәрем менән раҫламаҡсы иҫәбем.\nКүптән түгел арыу уҡ күрешмәгән танышым менән телефон аша һөйләшеп киттек. Хәл-әхүәл һорашҡас: "Бабайым менән бергәләшеп мәсеткә йөрөп, намаҙ уҡырға өйрәнеп алдыҡ. Хәҙер икәүләшеп намаҙ уҡыйбыҙ, мәсеткә йөрөйбөҙ", - тине танышым. Намаҙға баҫмаһалар ҙа, динде ихтирам иткән кешеләр менән һөйләшкәндә һәр ваҡыт шатлыҡ тойғолары менән бергә әңгәмәсемә ҡарата ихтирам тойғоһо уяна ине. Был юлы шатланып өлгөрә лә алмай ҡалдым… "Хәҙер намаҙ уҡыу модала бит", - тип һалдырҙы "модный" танышым. "Хәҙер модала" тигәне юғарыла ҡуйылған һорауыма тулыһынса яуап булды ла ҡуйҙы, йәнәһе, заманаһы шул: моданан ҡалышып, намаҙ уҡымай йөрөп булмаҫ инде, оят бит. Тимәк, модный танышым аңлауынса, кемдер үҙ сабыйын үҙе үлтерһә, был - замана модаһы, телевизорҙан ярым шәрә көйө сығыш яһаһалар - был да мода, ғәзиз ата-әсәңдең йорт ҡураһына талашып, судлашып йөрөһәң, был да замана "модаһынан артта ҡалмау", ҡайсаҡ яулыҡты ла тик күптәр ябынған өсөн, йәғни, мода өсөн ябынабыҙ кеүек.\nЯулыҡты ла мода өсөн генә ябынғандар тураһында ла юҡҡа ғына һүҙ ҡуҙғатманым. Бер ваҡыт ишек алдында торһам, тамаҡ төбө менән шарылдап, бер йәш әсә балаһын әрләй. Бәләкәс кенә балаһы ятҡан колясканы бер ҡулы менән этеп, эргәһендә йүгерә-атлай мыжып килгән малайын икенсе ҡулы менән эткеләп-төрткөләп, донъя яңғыратып әрләй-әрләй килгән йәш ҡатындың кейеменә иғтибар иттем. Оҙон күлдәкле, башында яулығы ла бар - кейеменә ҡарап, һоҡланып торорлоҡ. Тик… күп тә үтмәне, йәш әсәнең тауышына балаһының илау тауышы ҡушылғанға әйләнеп ҡараһам, әсә кеше подъезд алдында ҡысҡырып әрләй-әрләй, малайын дөмбәҫләй башланы. Күңелемә икейөҙлөлөк тураһындағы ауыр уйҙар ятты. Кеше күҙенә күренеп торған кәүҙәңде ҡаплау әле иманлы булыуҙың бер өлөшө генә, тәү ҡарауҙан күренеп бармаған "эске кәүҙәңде" лә иман кейеменә кейендереүҙәлер Аллаһы Тәғәлә ҡушҡандарҙы үтәү һәм Уның тыйғандарынан тыйылыу, тигән фекергә туҡталдым мин ошо минутта.\nКүҙәтеүҙәрем нигеҙендә яҙылған ике осраҡта ла иманды мода менән бутап, моданан ҡалышмай йәшәп ҡалырға тырышыу шауҡымы ярылып ята. Тәүгеһендә намаҙ уҡыу - мода, тип асыҡтан-асыҡ әйтелһә, икенсеһендә, иманлы булыу өсөн Ул ҡушҡанса кейенеү ҙә еткән, тип аңлау. Әлбиттә, беҙ, әҙәм балалары, бөтәбеҙ ҙә гонаһлыбыҙ. Ҡайһы ваҡыт кемгәлер эйәреп, йә кемдер ҡушты тип ғәмәл ҡылабыҙ, ҡылғандарыбыҙҙың дөрөҫ булмауы асыҡланһа, эйәрткән кешене ғәйепләп, бөтә ғәйепте уға ауҙарып, үҙебеҙҙе аҡларға маташабыҙ.\nЕр йөҙөндәге фәхеш һәм харам эштәр арҡаһында Ер һәм диңгеҙҙәр өҫтө боҙолоуына, йоғошло, ҡаты сирҙәргә, ҡаты аслыҡҡа дусар булыуға тик үҙебеҙ ғәйепле икәнде аңлау өсөн беҙгә, әҙәм балаларына, Уның тарафынан күпме ваҡыт бүленде икән, йәмәғәт? Һынау өсөн килгән фани донъяны ғына яратып, бары тик тәнебеҙ һорағанды ғына ҡәнәғәтләндереп, йәнебеҙҙе утҡа һалмайбыҙмы? Мәрйәм апай Бураҡаеваның "Һәр башҡорт өйөндә ҡурай булырға тейеш" тигәненә ҡушып, мин "Ҡурай янында Ҡөрьән булыуы фарыз" тип өҫтәр инем. Ҡөрьәнде уҡып, өйрәнеп йәшәгән кеше һирәгерәк яңылыша. Әммә Изге Китапта, бөтә кеше лә Ҡөрьән менән вәғәзләнмәҫ, тип тә әйтелгән бит әле. Тимәк, беҙ, әҙәм балалары, балаларыбыҙҙы ғына түгел, хатта үҙебеҙҙе лә иман юлында тәрбиәләүгә үтә лә һуң тотонабыҙ, тигән һығымта яһарға урын бар. Иманды ҡеүәтләү кемдәргәлер бик еңелдән дә түгелдер, шуға күрә Ҡөрьәндә бирелгән аяттар нигеҙендә икеләнеү-шикләнеүҙәрһеҙ (мода тип кенә ҡабул итмәһендәр өсөн) аңлатып бирерлек дин әһелдәренең маҡсатлы эшләүе лә мотлаҡ, тип иҫәпләйем үҙем. Мөмкинлектән файҙаланып, был мәҡәләмдә иман юлын һайлауға битараф булмаған милләттәштәремә үҙем шаһит булған бер ваҡиғаны ла миҫалға килтермәксемен.\nУрал яръяғында урынлашҡан Хәйбулла районын йәй үҙенең ямғырҙары менән бигүк иркәләп бармай. Ауылда фермер булып көн күргән бер туған Вәкил ҡустым 2010 йылда ла иген сәсте. Әммә ямғыр булмау сәбәпле, игене насар ғына сығып, үҫә алмай аҙаплана ине. Барыбыҙ ҙа үҙебеҙгә ауыр саҡта ғына Аллаһы Тәғәләне иҫкә төшөргән кеүек, Вәкил ҡустымдың да Ул ҡушҡандарҙы үтәү фарызлығы уйына килә. Иген баҫыуында ҡорбан салдырып, туғандарҙы, яҡындарҙы ҡорбан ите менән һыйлап, намаҙ уҡып, изге теләктәр теләгәндән һуң өйҙәребеҙгә таралыштыҡ. Иртәгәһе көндө түҙемһеҙлек менән көтөп алған Вәкил ҡустым үҙ баҫыуы яғына ҡараһа, унда ҡап-ҡара болот киҫәге күрә. Ярҙамсыһы Хәлимгә әйтеп, икәүләшеп баҫыуға юллана улар. "Бынауындай эҫелә ниндәй ямғыр һиңә, Вәкил ағай", тип көлгән Хәлим, Вәкил ағаһының ғына баҫыуы өҫтөнә яуып үткән ямғырҙы күреп, һүҙһеҙ ҡала. Ҡорбан ваҡытында күрше фермерҙың: "Вәкил ағайҙың ҡорбаны минең баҫыуға ла етә ул", - тигәне Юғары Көстөң иғтибарынан ситтә ҡала. Аллаһы Тәғәлә был юлы ла һәр кем үҙе өсөн генә яуаплы икәнен тағы бер тапҡыр иҫкәрткәндәй, ямғырын тик ҡорбан салдырыусының баҫыуы өҫтөнә һибеп, Үҙенең Барлығын һәм Берлеген белдереп, Үҙе ҡушҡандарҙы үтәү фарызлығын иҫкәртә...\n"Киске Өфө" гәзитен мин балалар тәрбиәләүҙә ярҙамсы методик ҡулланма кеүек күрәм. Ниндәй генә битен асһаң да, үҙ балаң менән булһынмы, уҡыусыларың менән булһынмы, тәрбиә мәсьәләләренә ярашлы мәҡәлә табып уҡып, рәхәтләнеп кәңәшләшергә, йә булмаһа, бәхәс ҡорорға мөмкинлек биреүсе әсбап кеүек тойола ул миңә. Был һығымтаға килеүемдең сәбәбе лә үҙемдең һөнәрем уҡытыусы булғанлыҡтандыр, моғайын. Әммә баланы уҡытыусы ғына тәрбиәләмәй, тәрбиәнең нигеҙе ғаиләлә һалынғанлыҡтан, балаларыбыҙҙы тәрбиәләрҙән алда үҙебеҙ тәрбиәле булайыҡ, тип өндәшке килә милләттәштәргә. Бәйғәмбәребеҙҙең: "Йәштәрҙең ололар булып ҡыланыуы - яҡшы, ә ололарҙың йәштәр булып ҡыланыуы - шаҡшы", - тиеүе лә юҡҡа түгел бит. Был һүҙҙәрҙе Аллаһ илсеһе киләсәктә намаҙҙы мода тип, әҙәпһеҙ хәбәрҙәрҙе мәрәкә хәл итеп ҡабул итеүселәр булыу ихтималлығын тойоп әйтмәнеме икән, тигән уйҙа туҡталам ҡайсаҡ. Иман - ул мода түгел, иман - ул йән тыныслығын көҫәгән күңел торошо, үҙеңдең генә түгел, вариҫтарыңдың, нәҫелеңдең дә әхлаҡлы булып йәшәү рәүеше. Ошондай һығымталарымдан сығып, милләттәштәребеҙҙе борсоған мәсьәләләр: халҡыбыҙҙың кәмей барыу сәбәптәре, телде һаҡлау проблемалары, яңғыҙлыҡ бәләләре - барыһын да ыңғай хәл итерлек юлдар күрһәтелгән Изге Китабыбыҙға иғтибарлы һәм ихтирамлы булайыҡ, милләттәштәр, тип әйтке килә.\nБашҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы. Сибай ҡалаһы.\nЯҙылған: 27.11.18 | Ҡаралған: 268


Баш ҡаланың «Нефтехимик» ял һәм мәҙәниәт паркында «Өмөт» аллеяһына нигеҙ һалынды\nБөгөн ойошторолған экологик акция сиктәрендә ылыҫлы ағастар ултыртылды. Саранан күренекле эстрада йырсылары, йәмәғәт эшкәмәрҙәре лә ситтә ҡалманы.\nЭкологик акцияла мөмкинлектәре сикләнгән балалар ҙа ҡатнашты. Улар ҙа ҡулдарына бирсәткә кейеп ҡаланы йәшелләндереүгә үҙ өлөшөн индерҙе. Шуға ла был сараны ла социаль акция тип исемләгәндә лә хата булмаҫ, ти ойоштороусылар. Әлбиттә сара йыр-моңһоҙ ҙа үтмәне. Акция ҡатнашыусылары ҡала халҡы һәм ҡунаҡтарына матур сығыштарын бүләк итте.


Гөлйемеш Үтәғолова шиғырҙары\nСибайҙағы интернат-гимназияның X синыф уҡыусыһы Гөлйемеш Үтәғолова бәләкәй саҡтан иншаларҙы йөкмәткеле итеп яҙып, үҙенең уй-хистәрен уйландырырлыҡ итеп еткерә белә. Шиғырҙары ла матур килеп сыға. Баймаҡ районы Күсей ауылы ҡыҙы «Аҡ ҡауырһын» түңәрәгенә йөрөп, илһам ҡанаттарын да нығытып алды. «Таң нуры» тигән шиғри йыйынтығын әҙерләп, Таңсулпан Ғарипова исемендәге бәйгелә Гран-при ҙа яуланы. Киләсәктә лә Гөлйемешкә ижади үрҙәр генә теләйбеҙ.\nӘлнисә АЛДЫРХАНОВА-КӘРИМОВА, «Аҡ ҡауырһын» түңәрәге етәксеһе.\nТау артынан алтын ҡояш\nКөмөш нурҙарын һибә.\nЙәшел үләндәргә ҡунған\nЫсыҡ тамсылар кибә.\nСылтырап аҡҡан шишмәләр\nТаң нурына аллы-гөллө\nТаң һарыһынан кешеләр\nБашлай эштәрен яйлап.\nАл таң бәхетен өләшә\nИртә торғанын һайлап.\nТау башында яңғыҙ ҡайын\nЕл менән серем итә.\nУның яңғыҙ бер дуҫҡайы\nЕлеп үтә лә китә.\nҠайһы саҡта ботағына\nТурғайҙар килеп ҡуна.\nБына ҡунаҡ килде, тиеп\nҠайыным, эй, ҡыуана.\nЭх, йәлләйем ҡайынҡайҙы,\nАңлайым уның хәлен.\nМин дә бит яңғыҙлыҡтың\nТатыным әсе тәмен.\nҠояш нурына үрелеп,\nСәскә атҡан бәпембә.\nҒорур баҫып ултыралар\nЙәшел хәтфә үләндә.\nЭй, һоҡлана сәтләүек.\nЕл иҫкәндә бәүеләләр,\nҺары бәпкәләр кеүек.\nЙәшел урман араһында\nҠып-ҡыҙыл еләк бешкән.\nБик күп ҡыҙҙар һәм малайҙар\nЕләк йыйырға төшкән.\nҠайнатты беҙгә ҡышҡа.\nЙәйҙең тәмен һаҡлайым, тип\nАй менән ҡояш\nЗәңгәр күктә йылы ҡояш\nЕргә нурын өләшә.\nАҡ ҡорған артынан ғына\nАй ҙа унан көнләшә.\nНисәмә төрлө япраҡ –\nҠыҙыл, көрән, һороһо ла,\nЙәшелдәре лә байтаҡ.\nЫңғай ғына ел иҫкәнгә\nСыбар япраҡтар еремә\nБалаҫ кеүек йәйелә.\nТирә-яҡҡа нурҙар сәсеп,\nҠыш артынан яҙ килә.\nЗәңгәр күктә беҙгә ҡарап,\nҠояш шатланып көлә.\nЙылғаларҙа боҙҙар китә,\nҠар иреүен көтәбеҙ.\nЯҙ – ярһыу, йәй йәмле булыр,\nТиеп өмөт итәбеҙ.\nНисәмә һүҙҙәр китапта,\nНисәмә унда һөйләм.\nБарыһын бергә уҡыһаң,\nКилеп сыға бер бәйләм.\nКүпме серҙәр аса китап,\nУл бит – белем шишмәһе.\nАҡыллы булам, тигәндең\nТулы китап кәштәһе.\nӘсәйем икмәк бешергән –\nТүңәрәк, йылы, йомшаҡ.\nДонъяла иң тәмле ризыҡ,\nАйға тора ул оҡшап.\nИкмәк еҫен алыҫтарҙан\nҺиҙеп тора бесәйем.\nТик бесәйҙе индермәне\nҠурсағыма тегеп ҡуйҙы\nӘсәйем йәтеш күлдәк.\nЗәңгәр сәскәләр – күлдәктә,\nӘ сәскәлә – күбәләк.\nҠурсағымды ҡулымдан да\nЛәкин теккән күлдәктәрҙе\nИртә менән ергә томан\nСелтәр ҡорғанын һалды.\nБар өйҙәрҙе, урамдарҙы\nҮҙ ҡосағына алды.\nЯңғыҙ түгел хәҙер урман,\nЯңғыҙ түгел далалар.\nҠорған эсендә иҙрәп,\nҠарайым да көҙгө ағастарға\nМоңһоу көҙҙөң хәлен тоямын.\nКүңелемә тулған һағыштарҙы\nЯпраҡ кеүек ергә ҡоямын.\nТыныс урман мине тыңлай кеүек,\nКәңәш биргән кеүек шыбырлап.\nШым ғына күҙәтәм, алтын көҙҙө\nҠурҡытырмын кеүек ҡыбырлап.


«Илдә тыныс йәшәүегеҙҙең ҡәҙерен белегеҙ...»\n6 Апрель 2020, 19:01\nӘсәйемдең бер туған апаһы Мәхмүзә Астанғәле ҡыҙы һуғыштан алда Әбйәлил районы Юлдаш ауылына Бирғәле Солтановҡа тормошҡа сыға. Бирғәле апа (төбәк һөйләшендә атайҙан оло ир кеше. – Ред.) Бөйөк Ватан һуғышының тәүге көндәрендә үк фронтҡа алына. Мәхмүзә инәйем биш һәм ике йәшлек Шәйхетдин һәм Фәсхетдин улдары менән тороп ҡала. 1943 йылда иренең үлеме тураһында «ҡара ҡағыҙ» килә. Һуғыштан һуң инәйем, икенсегә кейәүгә сығып, ғаиләһе менән күрше Силәбе өлкәһенең Ҡыҙыл районына күсеп китә.\nТәүге иренең фронттан яҙған хаттарын һәм иптәштәре менән төшкән берҙән-бер фотоһүрәтен Мәхмүзә инәйем ғүмер буйы йәшереп һаҡлай. Хатта улдарына ла күрһәтмәй. Әсәйем бер ваҡыт: «Икенсе еҙнәм апайымды ныҡ көнләште бит ул», – тигәйне. Хаттарҙың оҙаҡ йылдар сер булып ҡалыуы шунан киләлер, тип уйлайым.\n– Әсәйем үлеп киткәс, ҡомартҡыны Шәйхетдин ағайым табып алған һәм 2013 йылда миңә тапшырҙы. Улар латин хәрефтәре менән яҙылған, етмеш йылдан ашыу ғүмер эсендә теткеләнеп туҙғандар, шуға уҡыуы бик ауыр. Яҙмышыма бик рәхмәтлемен: атайым менән осрашып һөйләшкәндәй булдым, хатта уртаҡ уйҙар, фекерҙәр табып, төҫкә генә түгел, холоҡ-фиғелем менән дә уға оҡшауымды асыҡланым, – тип һөйләй ике туған Фәсхетдин ағайым Солтанов.\nУл үҙе, армиянан һуң Харьков хәрби академияһында уҡып, ғүмер буйы Мәскәүҙә, Камчаткала, Ҡаҙағстанда һауа һөжүменә ҡаршы көстәр (ПВО) ғәскәрендә хеҙмәт итте, майор дәрәжәһендә отставкаға сыҡты. Хәҙер Мәскәү өлкәһенең Красногорск ҡалаһында йәшәй. Әсәһе менән ағаһы баҡыйлыҡҡа күскәс, иң яҡын туғандар булып ҡалдығыҙ, тип беҙҙең менән нығыраҡ аралаша. Фәсхетдин ағай атаһынан ҡалған хаттарҙы латин хәрефтәренән кириллицаға нисек күсергән – журналға шул рәүештә тәҡдим итәм.\nБирғәле апам тәүге хатты 1941 йылдың 22 июнендә Әлкә станцияһынан ебәргән. Яуапты тиҙерәк яҙыуҙы һораған, фронтҡа алып китеүҙәре бар, тигән.\nХаттарҙы ул бик матур һүҙҙәр менән йылы хистәргә һуғарып яҙған. Һәр береһе: «Ҡәҙерле күргән иптәшем Мәхмүзә, мин һеҙгә күкрәгемдең иң нескә ерҙәренән һыҙылып сыҡҡан һағышымды ялҡынлы сәләм итеп евәреп ҡалам», – тигән һүҙҙәр менән башланып китә. Хаттарының күп өлөшөн һәр кемгә, шул иҫәптән уландарына, исемләп, Урал тауҙарындай ҙур сәләм тапшырыуға бағышлаған. Бер тапҡыр Мәфтуха балдыҙын (йәғни минең әсәйемде) атарға онотҡан да, аҙағында ғәфү үтенеп, йыуатыу өсөн уға йыр сығарып яҙып ҡуйған.\nМәҡәләнең тулы вариантын журналдың 3-сө (2020) һанында уҡығыҙ.


Стәрлетамаҡ ҡалаһы бер нисә көнгә илдең көрәш үҙәгенә әйләнде\nУҙған ял көндәрендә төбәктә спорттың был төрө буйынса Рәсәй беренселеге үтте.\nҮҫмерҙәр араһында уҙған бәйгегә илдең ике тиҫтәгә яҡын төбәгенән 130 бил бирмәҫ батыр йыйылды. Ярышҡа шулай уҡ Ҡырым республикаһы, хатта Алтай крайы вәкилдәре лә килде. Мәртәбәле турнирҙа 11 ауырлыҡ үлсәмдәренең барыһында ла алыштар ҡыҙыу барҙы. Ни өсөн тигәндә, унда еңеү яулау көрәшселәргә спорт мастерлығына кандидат исеме алыуға мөмкинлек аса. Башҡоростан йыйылма командаһы һәр ваҡыттағыса Рәсәй беренселеген юғары әҙерлек менән ҡаршы алды. Шуға ла яҡташтарыбыҙ был юлы ла һынатманы.\nСиттән килгән командалар Стәрлетамаҡ ҡалаһының ярыштарҙы юғары кимәлдә ҡабул итеүен билдәләне. Һөҙөмтәләрҙән күренеүенсә, спорттың был төрөндә хәҙер Башҡортостан менән Татарстан ғына алдынғылыҡ итмәй. Уларҙың үксәһенә шулай Төмән, Ырымбур өлкәләре, Сыуашстан республикаһы ла баҫып килә. Тап ошо төбәк вәкилдәре күберәк пьедесталға күтәрелде. Улар араһында Башҡортостандың дүрт үҫмере Рәсәй чемпионы исемен яуланы. Тағы ла 11 яҡташыбыҙ икенсе, өсөнсө урындарға сыҡты.