6 Сентябрь 2018, 18:25\nБашҡортостанда «Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит» хәйриә акцияһы тамамланды. Сара 1 июлдән 31 авгусҡа тиклем уҙғарылды. Быйылғы йылда районыбыҙҙа «Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит» акцияһы юғары кимәлдә үтте тип һис шикһеҙ әйтергә була. Был хәйриә акцияһын ойоштороуҙа Бөрйән муниципаль район хакимиәтенең роле бик ҙур, шуға ла беҙ был ҙур эште күмәкләшеп йырып сыға алдыҡ тиһәк бер ҙә хата булмаҫ.\nБашҡортостанда «Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит» хәйриә акцияһы тамамланды. Сара 1 июлдән 31 авгусҡа тиклем уҙғарылды.\nБыйылғы йылда районыбыҙҙа «Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит» акцияһы юғары кимәлдә үтте тип һис шикһеҙ әйтергә була. Был хәйриә акцияһын ойоштороуҙа Бөрйән муниципаль район хакимиәтенең роле бик ҙур, шуға ла беҙ был ҙур эште күмәкләшеп йырып сыға алдыҡ тиһәк бер ҙә хата булмаҫ.\nТәүҙә үткән йылдағы һандарға күҙ йүгертеп алайыҡ, 43 ойошма һәм 15 шәхси эшҡыуар ярҙамында 159 376 һум аҡса йыйылды. 45 балаға комплектланған сумка, 73 балаға мәктәп кәрәк-яраҡтары, 55 балаға уҡыу кейемдәре тапышырылды. Шулай уҡ, Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы - 15, ИКЦ - 7 һәм ветстанция – 1 балаға адреслы ярҙам күрһәтте. Быйылғы «Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит» хәйриә акцияһы барышында 196 балаға ярҙам күрһәтелгәйне.\nБыйыл 36 ойошма, 9 шәхси эшҡыуар, 3 изге күңелле кешеләр ярҙамында 129462 һум аҡса йыйылды. 42 балаға комплектланған сумка, 149 балаға мәктәп кәрәк-яраҡтары,10 балаға уҡыу кейемдәре тапышырылды. Быйылғы «Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит» хәйриә акцияһы барышында 201 балаға ярҙам күрһәтелде.\nХәйриә акцияһына ойошмаларҙан тәүгеләрҙән булып Центр.бухгалтерия сельских поселений, «Алаҡуян» МУП-ы, ГКУ РБ Бурзянское лесничество, район үҙәк дауаханаһы, «Масем» балалар һәм үҫмерҙәр клубы, ветстанция, муниципаль район хакимиәте, «Газпром», Иҫке Собханғол ауыл хакимиәте, Пенсия фонды идаралығы, «Таң» гәзите редакцияһы, Связь Старосубхангуловский ЛТС ҡушылды, Шулай уҡ, «Урал» ФОК-ы, ДРСУ, КУС (милеккә идара итеү комитеты), Яңы Монасип мәктәбе, ООО «КомЭнергоСервис», Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы, мәҙәниәт бүлеге, мәшғүллек үҙәге, РЭС, ИКЦ, Казначейство, Бурзянский лесхоз, ЭСКБ Восток, ПК Бурзянский, «Уралсиб» банкы, АНО «Атайсал», ГБПОУ ЗАПК, почта, МФЦ, мәғариф бүлеге, Баҙал мәктәбе, «Берҙәм Рәсәй» партияһынан ярҙам алдыҡ.\nШулай уҡ, изге күңелле кешеләр: Саитбатталова Зифа, Бикбулатова, Йәмилова Х, шәхси эшҡыуарҙар: Бәшәров Й.Й., Насретдинов З.Х., Сибай, Йәтимова Г., Сибай, Чунин В.Н., Огурцова Л.Р., Сафина Г.А., Ишморатов И.З., Галин ҙур теләк менән әйберләтә ярҙам ҡулы һуҙҙылар.\nСибай ҡалаһының шәхси эшҡыуары – В.Н. Чунинды айырым телгә алмау мөмкин түгел, былтырғы йыл 48 меңлек әйберләтә ярҙам күрһәткәйне, быйыл 36250һумға кейемләтә ярҙам итте. Әлеге мәлдә был кейемдәр таратылманы, сентябрь һәм октябрь айҙарында акция ойоштороп, мохтаж ғаиләләргә таратып бирәсәкбеҙ.\nҺәр ваҡыт мохтаж кешеләргә изгелек өләшкән, яҡты эҙ ҡалдырған ойошма-учрежденияларға, шәхси эшҡыуарҙарға, райондаштарға сикһеҙ рәхмәтлебеҙ, ҡылған изгелектәрегеҙ үҙегеҙгә күп тапҡыр сауап булып ҡайтһын, тормоштан һәм эштәрегеҙҙән йәм табып йәшәргә яҙһын тигән теләктә ҡалабыҙ. Һеҙҙең изгелегеҙҙән 201 бала шатлыҡ ҡыуаныстары кисерә.\nҒаилә үҙәгенең Бөрйән районындағы бүлеге


Тәүге бүләк кемдең өлөшөнә төшөр?\n19 Ноябрь , 12:15\nХөрмәтле гәзит уҡыусылар! Ниһайәт, гәзиткә яҙылыуҙың иң күңелле осоро башланды.\nКиләһе йылдың тәүге ярты йыллығына “Торатау”ҙы алдырыусы тоғро дуҫтарыбыҙ араһында бүләктәр оттороуҙы киләһе аҙнанан башлайбыҙ. Бүләктәр һәр аҙна уйнатыласаҡ һәм тәүге бүләгебеҙ - үтекте киләһе йома отторабыҙ. Гәзиткә яҙылып та, һаман квитанцияғыҙҙы ебәрергә ваҡытығыҙ етмәй тора икән, был эште оҙаҡҡа ҡалдырмай башҡарып ҡуйығыҙ. Квитанцияғыҙҙың күсермәһен беҙҙең редакцияға индерә йәки почта аша һала алаһығыҙ, адресыбыҙ: Совет урамы, 88-се йорт, 2-се ҡат “Торатау” гәзите редакцияһы. Шулай уҡ toratau@mail.ru электрон почтаһына ла ебәрергә мөмкин.\nАртабанғы аҙналарҙа ла һеҙҙе электр сәйнүге, блендер, фен кеүек матур-матур бүләктәр көтә. Ә инде иң ҙур бүләгебеҙ - электр ит үткәргесен Яңы йыл байрамы алдынан уйнатырбыҙ. Кемдең өлөшөнә нимә төшөрөн ваҡыт күрһәтер. Иң мөһиме - мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырмаҫҡа – гәзиткә яҙылырға һәм бүләк оторға!\nАвтор:"Торатау" гәзите редакцияһы.


Туған телдә һөйләшеүсе планшеттар һәм смартфондар\n15 Июнь 2020, 18:15\nРеспубликаның балалар баҡсаларында башҡорт һәм татар телдәрендә һөйләшеүсе планшеттар һәм смартфондар барлыҡҡа киләсәк.\nУны ошоға тиклем башҡорт телендә һөйләшеүсе ҡурсаҡтар эшләүсе “БашТой” компанияһы етештергән. Был идеяны тормошҡа ашырыуҙа “Маҡсат” төбәк йәмәғәт йәштәр ойошмаһы менән берлектә Башҡортостан башлығы гранты конкурсында еңеү булышлыҡ иткән.\nЯуаплылығы сикләнгән “БашТой” йәмғиәте етәксеһе Фәнзил Әҙелбаев билдәләүенсә, улар 2019 йылдың йәйендә ошо проектты тормошҡа ашырыу буйынса эре халыҡ-ара компания менән килешеү төҙөгән. Әлеге ваҡытта компанияның продукцияһы донъяның 80 иленә оҙатыла һәм 40 телдә һөйләшә.\nИнтерактив ҡурсаҡтар музыкаль плеерҙарҙан, смартфондар, микрофондар, планшеттар, төрлө китаптар һәм башҡа ассортименттан тора.\n-Беҙ 40 ҡыҫҡа йырҙар һәм 80 ике юллыҡ башҡорт һәм татар шиғырҙарын яҙҙыртыҡ. Бөтә шиғырҙар ҙа үҙенсәлекле, тап ошо проект өсөн яҙылған. Шулай уҡ ике телдә алфавит яҙылды. Ҡулланыусылар туған телдәрҙә һөйләшеүсе гаджеттарҙың башҡа өҫтөнлөктәрен дә баһалар.\nҠурсаҡтар Санкт-Петербург ҡалаһында уңышлы һынау үткән һәм хәүефһеҙлек сертификаты алған. Файҙалы смартфондар һәм планшеттарҙы сауҙаларҙан ирекле һатыуҙа алырға мөмкин буласаҡ.\nУлар әле үк Сибай ҡалаһының “Ҡурай”, “Светлячок”, “Ҡояшҡай” балалар баҡсаларына алынған.


"Йәшлек" гәзитенең бүләктәр йыйылмаһын оттороу буйынса ярышты тамамланыҡ. Еңеүсе - ӘЛФИРӘ АЙЫТБАЕВА! » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » "Йәшлек" гәзитенең бүләктәр йыйылмаһын оттороу буйынса ярышты тамамланыҡ. Еңеүсе - ӘЛФИРӘ АЙЫТБАЕВА!\n"Бәйләнештә" селтәренең "Йәшлек" гәзите - газета "Йэшлек" паблигында 11 марттан алып 28 мартҡа тиклем дауам иткән дуҫтарға һөйләү - репост конкурсы һөҙөмтәләре менән бик ҡыуандырҙы. 18 көн эсендә ярыш яҙмаһын 292 кеше дуҫтарына һөйләне, 499 кеше "лайк" ҡуйҙы.\n292 кешенең сәхифәһендә "Йәшлек"тең акцияһын кәмендә биш кеше күрһә лә был бик яҡшы һөҙөмтә бит! Иң ҡыуаныслыһы - төркөмгә яҙылыусылар һаны артты. Ике аҙнана ашыу ваҡыт эсендә уларҙың һаны 6748-ҙән 7146-кә етте.\nБындай әүҙемлекте беҙ көтмәгәйнек. Рәхмәт һеҙгә, дуҫтар!\nОшоноң һымаҡ ярышты йәнә ла еллерәк приздар ҡуйып, тағы ла ойошторасаҡбыҙ.\nЕңеүсене ғәҙел рәүештә, Random.app ҡушымтаһы ярҙамында билдәләнек. Ул - Әлфирә АЙЫТБАЕВА исемле апай булды. Еңеүсе ярыш яҙмаһын 14 мартта таратҡан.\nВидеояҙманы ҡарарға мөмкин. Еңеүсене ҡотлайбыҙ!\nЯрышҡа әүҙем ҡушылғандарҙы һәм яҙманы таратыуҙа ярҙам иткән кешеләргә һәм төркөмдәргә рәхмәт белдерәбеҙ!\n- Гүзәл Рәхмәтуллина, Йәнгүзәл Йәнгилдина - 1 репост, 3 лайк;\n- Райхана Булатова, Гөлсинә Көмөшбаева - 1 репост, 2 лайк;\n- Миләүшә Юлдашбаева - 4 репост, 5 лайк;\n- Гөлсинә Ҡотлоғужина, Роза Хөснуллина, Дания Вәлитова,\nНурсилә Ғәйнетдинова, Әлиә Әбдрәшитова, Венера Ғилманова, Динара Асҡарова, Зөһрә Исмәғилева, Гөлнара Ғәбитова, Миләүшә Мырҙағолова, Альбина Садыҡова - 1 репост, 1 лайк;\n- Давлет Беков - 1 репост, 6 лайк;\n- Әлиә Шиһапова - 1 репост, 4 лайк;\n- Ләйсән Ишмырҙина, Гүзәл Ишназарова - 1 репост;\n- Динә Ҡотоева - 3 репост, 4 лайк;\nТөркөм-пабликтар ҙа әүҙемлек күрһәтте. Улар:\nбашҡорт ҡатын-ҡыҙы, Модельная-Краеведческая-Библиоте Сибай, Абубакировская-Сельская Модельная-Библиотека, Ивановская-Сельская-Библиотека Библиотека,Центральная-Районная Библиотека,ГӨЛФИӘ **ГӨЛГӘ ОҠШАШ**/ғәр.тел./**, "Таң" гәзите, Серләшәйек (10 репост, 31 лайк), БашСтатус (3 репост, 4 лайк),Күңел утрауы, Зианчуринский район - я оттуда родом!!, Билаловская сельская библиотека, [club77910949|Абишевская сельская библиотека, Ыласын ине.\nЯрыш яҙмаһын таратыуҙа ҙур әүҙемлек күрһәткән Гөлфиә Киленбаева апайға (57 репост, 57 лайк), Әлиә Айытбаеваға (29 кеше репосты, 59 кеше лайҡылдаған), Әминә Асҡароваға (14 репост, 14 лайк), Гүзәл Ишназароваға, Райхана Булатоваға редакция исеменән айырыуса рәхмәт белдерәбеҙ.\nҮҙҙәре хаким иткән төркөмдәренә ҡуйған Серле Хәстрүшкә, Гүзәл апай Ситдыҡоваға, Миңзәлә Асҡароваға, ИнНу ҡыҙҙарына рәхмәт!\nСығыу ваҡыты 28-03-2016, 11:07 | Ҡаранылар: 657\nЕңеүсене билдәләнек! Хамматоваларҙың сувенирын һәм "Йәшлек" призын ГӨЛИӘ МӘҒӘФҮРОВА отто!\nДуҫтарығыҙға һөйләгеҙ ҙә фотосессия отоғоҙ!\nУңыш даланлыны һайланы\nЕңеүсе - РӘФИЛӘ МӘСӘҒҮТОВА!\nҠыҙыҡ та инде кеше тигәнең


Өфөлә «Шыршы» комедияһының бер эпизодын төшөрҙөләр\n28 ноябрҙә өфөләр «Шыршы» киноһының «Бөтә ил менән шыршы биҙәйбеҙ» исемле эпизодында ҡатнаштылар.\n28 ноябрҙә өфөләр «Шыршы» киноһының «Бөтә ил менән шыршы биҙәйбеҙ» исемле эпизодында ҡатнаштылар. Сара режиссёр һәм проект продюсеры Антон Богданов етәкселегендә «Торатау» Конгресс-холы янындағы майҙанда уҙҙы.\n- Өфө ҡалаһын һайлау осраҡлы түгел. «Шыршы» киноһының франшизаһын экрандарға ҡайтарғас илдең бар ҡалаларына ла фильмда ҡатнашыу өсөн тәҡдимдәр таратылды. Өфө тәүгеләрҙән булып яуап бирҙе, - тип билдәләне ул.\nШулай уҡ Антон Богданов проектҡа айырым иғтибар биргәндәре өсөн ҡала халҡына һәм киң мәғлүмәт сараларына рәхмәт әйтте, изге теләктәр теләне.\nФильмды төшөрөү шулай уҡ Мәскәүҙә, Пермдә, Красноярскиҙа, Төмәндә һәм Саранскиҙа үтте. Яңы йыл комедияһының яңы өлөшө 16 декабрҙә прокатҡа сыға.


Ирина Шейк өләсәһе менән ҡоймаҡ бешерә » Башкортостан кызы\nБашҡорт һылыуҙарының бер-бер артлы донъя подиумын яулауы ғәҙәти күренешкә әйләнеп килә шикелле. Ҡыҙҙарыбыҙҙың береһе – матурлыҡ алиһәһе тип танылған, Португалия футболсыһы Криштиану Роналдуның йөрәген әсир иткән билдәле топ-модель Ирина Шейктың (Шәйхелисламова) яҙмышы, бер ҡараһаң, ысынбарлыҡҡа әйләнгән әкиәтте хәтерләтә. Armani, Lacoste, Intimissimi кеүек абруйлы сауҙа маркалары “йөҙө” булып тороусы һәм сикһеҙ уңыш ҡаҙаныусы һылыуҡайҙың бала сағы Сибайҙа уҙған. Уның атаһы ла, әсәһе лә тыумышы менән Сибайҙан, улар тап ошонда таныша, өйләнешә. Бер ни тиклем ваҡыттан ғаилә Силәбе өлкәһенең Еманжелинск ҡалаһына күсеп китә. Атаһы – шахтер, әсәһе музыка уҡытыусыһы булып эшләй. Иринаның уға оҡшаған бик сибәр Татьяна исемле һеңлеһе лә бар. Ун һигеҙ йәшендә “Мисс-Силәбе” конкурсында еңеп сыҡҡандан һуң Ирина Мәскәүгә юллана, артабан Нью-Йоркта танылыу яулай. Ғәҙәти булмаған матурлыҡҡа эйә һылыуҙың һүрәте бөгөн гламур журналдар битенән төшмәй, атаҡлы агентлыҡтар уның менән яңынан-яңы килешеүҙәр төҙөй. Ҡыҙҙың: “Мин модель булып дан яулар өсөн түгел, әсәйемә ярҙам итер өсөн эшләй башланым. Атайым үлгәс, һеңлемде һәм мине ул яңғыҙы үҫтерҙе”, – тиеүе иһә уның маҡсатлы, бик тырыш һәм әсә йәнле булыуы хаҡында һөйләй. Ирина үҙен яңы өлкәлә – кинола ла һынап ҡарамаҡсы, Голливуд режиссеры Брэтт Рэтнерҙың “Геракл. Фракия һуғыштары” тигән фильмында Гераклдың ҡатыны Мегара ролен башҡара. Июнь айында төшөрөлгән фильм киләһе йылда донъя күрәсәк.\nБыйыл йәй яҡташыбыҙ Сибайға өләсәйҙәре, туғандары янына ҡунаҡҡа ҡайтҡан. Сәфәр хаҡындағы иң йылы тәьҫораттары менән ул үҙенең социаль селтәрҙәге битендә бүлешеп, Ғәлиә өләсәһе менән ҡоймаҡ бешергән сағындағы һүрәттәрен ҡуйған. Ҡыҙ газ плитәһе янында йылмайып тороусы өләсәһенең һүрәте аҫтына: “Өләсәйемдән ҡоймаҡ диетаһы! Был – иң яҡшы диета!” – тип яҙған. Ә икенсе фотола икәүләшеп төшкәндәр, Ирина ҡулында – ҡоймаҡлы тәрилкә. “Өләсәйем – Ватан һуғышы батыры! Мин уның менән бик ғорурланам! Ул әле ни эшләй тип уйлайһығыҙ? Мин яратҡан ҡоймаҡтарҙы бешерә!” – тигән ҡыҙ.\nҺикһән һигеҙ йәшлек Ғәлиә Ғәйнислам ҡыҙы Шәйхелисламова – Сибайҙа билдәле шәхес. Ул Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында өсөнсө Украин фронтында разведкала хеҙмәт иткән, ҡыйыулығы күп миҙалдар менән билдәләнгән. Йәш сағында ул да, ейәнсәре кеүек, таң ҡалырлыҡ сибәр була. Һуғыштан һуң егерме йыл элеваторҙа эшләй. Иринаның икенсе өләсәһе лә Сибайҙа абруйлы кеше. Нина Федоровна Коренкова оҙаҡ йылдар ҡалалағы Дәүләт страховка идаралығына етәкселек иткән, “Башҡортостандың атҡаҙанған иҡтисадсыһы” исеменә лайыҡ булған. Ҡыҙ ике өләсәһен дә бик ярата, бүләктәр менән ҡыуандырып тора, йыш шылтырата, форсат сыҡҡан һайын яндарына ҡайтырға тырыша. “Улар – донъялағы иң һәйбәт өләсәйҙәр! Шундай өләсәйҙәрем булыу менән бәхетлемен!” – ти.\nИрина, ҡайҙа ғына йәшәһә лә, ниндәй генә үрҙәр яулаһа ла, Сибай йөрәгендә һәр ваҡыт айырым урын биләйәсәген белдерә. “Был ҡалала мин тормош ығы-зығыһынан бөтә күңелем менән ял итәм. Сөнки бәләкәй ваҡытым тап ошонда уҙҙы. Сибай менән Еманжелинск араһын атайым менән машинала күпме үткәнбеҙҙер! Бала сағым ҡалаһы минең өсөн ғүмер буйы бик ҡәҙерле төйәк булып ҡаласаҡ”, – ти үҙенең бер интервьюһында топ-модель.


Видеочивать - Видеочивать Германия\nӘгәр һеҙҙең тормош дустар һеҙҙең етмәй, икенсе половинка таба алмай һеҙ үҙегеҙ, йәки һеҙ генә түгел, күңел менән поболтать кем, йәғни һезгә генә кәрәк видеочивать Googlme киләУйма видеочат экономит ваҡытта осраҡлы кешеләр менән аралашыу, һеҙ сарыф ине ул, әгәр улар ябай менән алышыу, текст йыйыу клавиатура. Тәбиғи, төп аудиторияһын сайтында-йәш кешеләр аралаша, танышырға мөмкин булыуын әйтергә теләйем видеочат һәм уларҙың «тере ҡалыу», һәм, бәлки, белгән яҡшы кеше, уның менән аралашыуы дауам итә һәм артабан. Өлкән быуынға ашып, йәшәй, үҫә, уның инде үҙ балаһына тормош, оҙон кис был ябай аралашыуы кәрәк кеше өсөн, үҙен яңғыҙ тоймай. Категория менән файҙаланыусылар мөмкинлегенең сикләнгән булыуы, уның тышҡы донъя менән бәйләнеш кеүек башҡа бер кем кәрәк, сөнки уларҙың күбеһе йорт физик яҡтан ғына сығырға мөмкин түгел. Минималь талаптар сайтты файҙаланыусылар, тиҙлекле интернет бары кәрәкле һәм веб-камера, бер-береһен күреү мөмкинлеге әңгәмәләште. Видеочить рулетка үҙенсәлекле булып тора, сөнки һеҙгә таныш булған кешеләр менән аралашҡандан һуң һәр ваҡыт һеҙҙең өсөн rtx. Интрига булған өсөн һеҙҙе һәр ваҡыт һаҡларға, бер ниндәй кеше менән яҙмышын бәйләй һәм был билдәле ваҡытта донъяның ниндәй генә төбәгендә осор һеҙҙең өсөн, һеҙҙең бер ниндәй яңы белемгә, ҡыҙыҡлы һөйләшеү подчерпнуть һеҙҙең менән әңгәмәләште.\nАбсолют ч файҙаланыусылар өсөн бушлай биреү, тип күп тапҡыр арттырырға мөмкинлек булһа һеҙ әңгәмәләште.\nВидеочат аралашыу кеше өсөн ҙур стимул булып тора, ул үҙе еңергә тырыша алдында ҡурҡыу нәмә яңы, улар өсөн билдәле булмаған, кем өсөн тормошта ҡыҫырыҡлау кисергән быға буйһондо йәки реаль эштәр менән аралашты. Таныш кешеләр менән аралашҡандан һуң, был һеҙҙең өсөн сайт, һеҙ раскрепощать күберәк булыр, тип ышанып, оптимистик. Ябай кешегә күп кәрәкме выговариваться, үҙ проблемалары тураһында һөйләне, кисерештәре, психологтар менән аралашып барҙы тиң шулай әйтергә мөмкин, шуға күрә үҙем дә ҡурҡып күңелен асып әңгәмәләшһә, был бит һеҙҙең аралашыу һөҙөмтәһендә бер нәмә лә бирергә бурыслы. Дөйөм алғанда, chatroulette һәр бер табаса, йәғни, тап ул кәрәк. Һеҙ әңгәмәләште теләүселәр табылһа һәйбәт, бик яҡшы ваҡыт үткәрергә һәм үҙем өсөн бик күп яңы ҡыҙыҡлы һәм белегеҙ, был видеочат.\nч-ике рулетка башҡа видеочивать теркәлгән рулетка чатта теркәлергә онлайн без рулетка ҡыҙ менән танышып бушлай онлайн видео рулетка менән ҡыҙ видеочивать ҡатын-ҡыҙ видеочить онлайн рулетка таныш булмаған теркәлгән видео чат бушлай танышыу сайттарына теркәлдем 18 рулетка видео чат


Инфоурок › Внеурочная деятельность ›Другие методич. материалы›Башҡорт теле йылына бағышланған сценарий\nБашҡорт теле йылы бағышланған сценарий\nМаҡсаттар:Башҡорт теленә ҡарата һөйөү, туған телдәргә ихтирам, ғорурлыҡ тойғолары уятыу, балаларҙың телмәрен халҡыбыҙҙың йырҙары, бейеүҙәре аша байытыу, туған телгә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү.\n(Ҡурай моңо уйнай)\nУҡытыусы: Хәйерле көн барығыҙға,\nХәйерле көн, ҡәҙерле балалар, ҡунаҡтар!\nАлып барыусы: Бөгөн беҙ бергәләшеп ошо залға йыйылдыҡ. 2020 йыл - Башҡортостан Республикаһында «Башкорт теле” йылы тип иғлан ителде . Был бик ҙур күркәм, һәм беҙҙең тыуған телебеҙгә дан йырлау йылы булыуын теләйбеҙ . .\nМоң шишмәһе һандуғастай моңло ла һин, Һығылма бил тал сыбыҡтай нәфис тә һин, Аллы-гөллө гөл сәскәләй наҙлы ла һин, Эй, илһамлы, эй, хөрмәтле башҡорт теле!\nБеҙҙең Рәсәй күп милләтле дәүләт. Әйтегеҙ әле балалар, ниндәй милләт кешеләре йәшәй беҙҙең туған еребеҙ Башҡортостан республикаһында?\n(татар, башҡорт, рус, сыуаш, латыш, h.б).\nНиндәй тел Башҡортостанда милләт теле тип һанала?\n(рус hәм башҡорт теле).\nАлып барыусы :\nКүп милләтле республикабыҙҙа иң күбе рус, татар hәм башҡорт халҡы.\nТуған тел… Кеше тәү мәртәбә ошо телдә “әсәй”, ”атай” һүҙҙәрен әйтә. Ошо тел ярҙамында үҙенең тирә-яғындағы төрлө төшөнсәләр, атамалар менән таныша, кешеләр менән аңлаша. Әхләҡ төшөнсәләрен әсә телендә аңына һеңдерә, күңеленә беркетә.\n“Халыҡтың теле – уның тормошоноң иң матур, мәңге шиңмәй, мәңге һулымай торған сәскәһе ул. Телдә бөтә халыҡ сағыла. Тыуған илдең күге, һауаһы, уның баҫыуҙары һәм яландары, урмандары һәм тауҙары, йылғалары һәм күлдәре, ҡышҡы бурандары һәм йәйге ямғырҙары уның йырҙарында, моңло көйҙәрендә, сәсәндәр ижадында яңғырай.\nУҡыусылар шиғырҙар һөйләй.\n1-се уҡыусы Наҙгөл\nБеҙҙе бер саҡ ҡырағай күрҙеләр,\n“Телһеҙ” башҡорт тип көлдөләр,\nЕр-һыуыбыҙ, илебеҙ таланды,\nЙөрәгебеҙ булды яралы.\nИрек һөйҙөк, ҡоштай талпынып,\nЛәкин ауыр яза татыныҡ.\nТелебеҙҙе батша ҡырҡтырҙы,\nТархан мырҙа ҡамсы һуҡтырҙы.\nТелһеҙ булдыҡ. Ләкин хыялдар\nДаръяларҙан тәрән, киң ине.\nБығауҙарҙы бер саҡ өҙөрбөҙ,\nИрек таңы тыуыр бер, тинек.\nРус туғаным менән бергәләп\nАзат иттек изге еремде\nКөслө, бай һәм сәсән яһаныҡ\nМинең туған башҡорт телемде.\n2-се уҡыусы Динар\nҮҙ телемдә һөйләшәм,\nМинән ҡоштар көнләшә.\nМин ҡояшҡа тиңләшәм.\nБар булмышым нур ғына\nКүңелкәйем йыр ғына…\n3-сө уҡыусы Ислам\n“Әсәй!” тигәндә лә һин кәрәк,\n“Атай!” тигәндә лә һин кәрәк.\nБерҙән-берем, айым, ҡояшым,\nТип әйтһәм дә, телем, һин кәрәк.\nСалауат та ғорур башҡортон\nТуған теле менән данлаған.\nКиң Уралын – данлы төйәген\nҺаҡлар өсөн ерен данлаған.\n4- се уҡыусы Ләйсән\nЭй, туған тел, нәфис телем һин,\nНаҙлы моңоң мине һуғарған.\nӘсә телкәйенән нур алған.\nАлып барыусы:Башҡорт халҡы – тәбиғәт балаһы, ул йыр-моңға бай, бейеүҙәре генә ни тора! Башҡорт милли бейеүен данлап мин проект эше эшләгәйнем. Салауат ҡалаһында республика кимәлендә уҙғарылған «Фәнгә бер аҙым” фәнни-ғәмәли конференцияһында икенсе урын яуланым һәм һеҙҙең алдығыҙҙа ла ошо Тыпырҙаҡ бейеүен бейеп күрһәтәм.\nШиғыр М.Кәрим Рус түгелмен, ләкин Россиянмын\n5-се уҡыусы Морат\nАлып барыусы : Эй туған тел! Ниндәй ҡөҙрәтлеһең һин! Гүзәлһең, күркәмһең, йыйнаҡһың; һин байһың, ҡеүәтлеһең, мәргәнһең! Шуға ла халыҡ ил ағаһы булған сәсәндәрҙең ялҡынлы тапҡыр һүҙен яу ҡыйыр булат ҡылыс үткерлеге менән сағыштырған да инде.\n1-се уҡыусы Гөлфизә\nТыуған ояһынан айырылған ҡош\nҠанатына мәңге ял тапмай.\nТуған телен яратмаған кеше,\nБашҡаларҙың телен яратмай.\nВаҡыт менән бергә үҙгәрә бел\nТелдәр өйрән, донъя күр.\nЙөҙ сөйөрмә һин үҙ телеңдән:\nБыл – Ватанды һатыу менән бер.\n4-се уҡыусы Ильяс\nҺин тыуғас та, әсә һөтө менән\nИренеңә тамған туған тел.\nТуған телең юйһаң, әсәйеңде\nОнотоуың булыр шуны бел!\n- Башҡортостан, башҡорт теле тураһында шиғырҙар, йырҙар тыңланығыҙ, ә хәҙер уҡыусылар кроссворд та сисеп алайыҡ.\nКонцерт номеры бейеү «Башҡорт балы”, Замандаш менән\n7-се уҡыусы Айһылыу\nБер телдәндә телем кәм түгел-\nАйгүзәл(7 кл )\nХәҙерге башҡорт теле – һәр яҡлап үҫкән телдәрҙең береһе. Туған телдә халыҡтың тормошо һәм уның Тыуған илгә булған ҡайнар мөхәббәте сағыла.\nБеҙҙең телебеҙ музыкаль, һығылмалы, өндәребеҙ бай һәм яғымлы.\nУҡыусылар башҡарыуында М.Сәлимовтың Р.Шәкүр һүҙҙәренә яҙылған “Ерем, илем, телем” йыры башҡарыла.\nЕрем, илем, телем\n1. Башҡорт телендә һөйләшәм,\n2. Туған телем, һин халҡымдың,\nБыл был тауышы.\n3. Киң Уралым, йырлап аға\nТел – кешенең ғүмерлек юлдашы. Тыуғандан алып һуңғы һулышына тиклем тел һәм һүҙ кеше менән бергә йәшәй.Һәр халыҡтың үҙ теле, көйө, яйы бар. Сабый тәү тапҡыр әсәһе әйткән һүҙҙәрҙең мәғәнәһен аңлау, уның һорауҙарына яуап биреүҙән үҙ телендә һөйләшергә өйрәнә. Шуға ла туған тел әсә теле тип атала ла инде !!!!!\nНомер материала: ДБ-1159625


“Сәләм, мин – Илгизәр, алкоголик!” » Башҡортостан гәзите\n“Сәләм, мин – Илгизәр, алкоголик!”\n18-07-2017, 02:52 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға\nЭскесене кем ҡотҡарыр?\n“Аноним алкоголиктар” клубы тәүге тапҡыр ХХ быуат башында Америкала барлыҡҡа килә. Уны ойоштороусылар ағзаларға ҡәтғи талап ҡуя – эсеүҙе ташлағандар ғына йөрөй ала. Клубтың маҡсаты нәҡ “ысҡынмаҫҡа” ярҙам итеүгә ҡайтып ҡала, бының өсөн 12 аҙымдан торған айныу программаһы ла бар. Һөҙөмтәлә йәмғиәт шул тиклем көсәйә, хатта уның ағзалары әле үткән быуат аҙағында ике миллиондан артып китә, ә эшмәкәрлек 141 илдә йәйелдерелә. Шуныһы үҙенсәлекле: был клуб коммерция нигеҙендә түгел, ағзаларҙың мөмкинлектәренә ҡарап йыйған аҡсалар ярҙамында эшләп килә. Әлеге ойошманың эшен дауам итеүселәр Стәрлетамаҡта ла бар. Стәрлетамаҡтарҙың бихисабы, һуңғы сиккә етеп тигәндәй, клуб ярҙамында эсеүҙән туҡтағандан һуң, ошонда артабан йәшәргә көс туплай. Элекке эскеселәр көн дә аралаша, үткәндәренән һабаҡ ала, бер-береһен ҡабаттан “араҡы һаҙлығына” батмауҙан һаҡлап килә. Сираттағы йыйылышта ошо юлдар авторына ла булырға тура килде. Иҫкәртәм: хеҙмәт бурысы менән.\n– Сәләм, мин – Илгизәр, – тип таныштыра үҙе менән урта йәштәрҙәге бер ир. – Ғүмер буйы эстем. Аңымды юғалтҡансы эсә торғайным. “Наркологияға” аҙнаһына бер нисә мәртәбә һала торғайнылар хатта. Ҡойма аша сығып өлгөрмәйем, йәнә шешәгә… – Илгизәр һөйләүгә оҫта икән, тотлоҡмай ҙа, туҡтамай ҙа хәтер ебен һүтә бирә. – Дауаланып сығам… Алырға тип килгән әсәй менән ҡустымдың йөҙөнә ҡарарға оялам. Таксиҙа ҡайтабыҙ ҙа, тамаҡ ялғап алғас, улар үҙ мәшәҡәте менән булыша башлай, сөнки мине көнө буйы ҡарауыллап ултыра алмайҙар ҙа инде. Мин үҙ эшем менән булам. “Бурысымды” аңлайһығыҙҙыр инде – үтеп барған таныш-дуҫтарҙы тәҙрәнән күҙәтәм, урамға сығам һәм “ҡуласа” яңынан башлана…\n– Эсеп йөрөй торғас, бер мәл әсәй әллә нисәмә танышлыҡ аша май заводына эшкә урынлаштырҙы, – һүҙгә икенсе клуб ағзаһы ла ҡушыла. –- “Блат” буйынса эләгеү эш урынына ҡытлыҡ булыуға бәйле түгел, әлбиттә. “Хеҙмәт кенәгәһе”нә ҡарайҙар ҙа ниндәй юл үткәнемде шунда уҡ аңлап ҡалалар: эстем-ҡыуылдым, эстем-ҡыуылдым, – тип бәйән итә ул үҙ тарихын, килештереп. – Завод тигәндән, йәш саҡта малайлыҡтан егет ҡорона ингән мәлдә үк ҙур производствола эшләп ҡараным. Унда әле ауыҙға бер грамм да алмай инем. Эштәге ағайҙар: “Тотаһыңмы әллә?” – тигәндә сирҡана, үҙҙәрен йәлләй инем, әммә бер йыл да үтмәне, үҙем улар рәтенә баҫтым. Ғөмүмән, бер нисә айҙан шулай ҙа тотҡолай башланым, ә йыл үтеүгә көн дә эсер кешегә әйләндем. Әлбиттә, туҡтаған саҡтар ҙа була, шундай бер мәлдә өйләндем. Ҡыҙыбыҙ тыуҙы, хәҙер уға – 12 йәш. Ғаилә булғас, һауыт-һаба шалтырай, әлбиттә. Ошондай саҡтарҙа ҡатыныма үс итеп эсә инем, алкоголикка әйләнгәнде һиҙмәй ҙә ҡалдым. Әле инде өс йыл эсмәгән ваҡытта ла, әлбиттә, ҡатын менән әрләшмәй тормайбыҙ, тик бындай мәлдәрҙә әсәйҙә йәшәйем. “Эскәнсе, шунда булһа ла ятып тор”, – ти ҡатыным. Ярай әле улар бар, ҡыҙымды күрмәйенсә, нисек йәшәр инем, күҙ алдына килтереүе лә ҡурҡыныс. Уйлайым да, элек бөтөнләй йүләр булғанмын икән, ниңә эстем шул тиклем? Ошо клубҡа килеп эләкмәһәм, бәлки, һаман да эсеп йөрөр инем. Һөйләгәнем бар, ҡатыным имселәргә йөрөттө, әсәйем, мине дауалайым тип, “наркология” юлын тапаны, тик файҙа булманы.\nАртабан әңгәмәсем тағы май заводына эшкә урынлашыу тарихын иҫенә төшөрә:\n– Май заводында ла аҙмы-күпме эшләп алдым, шунда тәүбәгә килерлек ваҡиға кисерҙем: бер мәл шулай май урлап һатып эсергә булдыҡ. Берҙе барып килдем, икенсене, өсөнсөнө… Саҡ ҡына хәтерләйем: дүртенсе шешә артынан йүнәлгәндә, ҡойма аша ырғый алмай бер булдым. Инде менгәйнем, икенсе яҡҡа бит-ҡулды һыҙырып ҡолап төштөм, хәҙер ошоларҙы уйлап, оялып ҡуям. Уянып киткәндә көмөшкә һатыусының ҡатынын ҡосаҡлаған көйө карауатта ята инем. Күҙемде астым, ҡайҙа ни булғанын аңламайым. Ярай ваҡытында уянғанмын: әллә ҡайҙан ҡайтып ингән йорт хужаһы башыма балта менән һелтәнде. Ауып-түнеп барған кешелә ҡайҙан көс булғандыр, ялтанып ҡалдым да тышҡа уҡталдым. Ә тышта йәй түгел, тик мин кейемһеҙ баҫып торам. Күршеләге бер йортта башҡа ҡатын-ҡыҙҙарҙың бүркен, шулай уҡ ниндәйҙер гүзәл заттың иҫкереп бөткән тунын бирҙеләр. Ярай, уныһына шөкөр. Әйткәндәй, троллейбуста ҡайтып етерлек аҡса ла һондолар әле, шатлығымдың сиге булманы. Тик бына кондукторҙы алдап, ауыр хәлгә тарыным, тип аҡсаны янда ҡалдырҙым. Ул көмөштәр көмөшкәгә китте тағы…\nТелмәр тамамланыуға, ҡыңғырау яңғырай – тәнәфес икән. Журналисҡа һорауҙар биреү мөмкинлеге тыуа. Клубтың нисек көн күреүе тураһында һорашҡас, “китап-брошюра сығарырға, ҡуртым хаҡын түләргә һәм, бына, сәй-кәнфит алырға үҙебеҙ аҡса йыябыҙ”, – тигән аңлатма алам. Ҡуртым тигәндән, әле клубтың йыйылыш үткәрергә бинаһы юҡ, ваҡытлыса бер ятаҡтың бүлмәһендә осрашалар икән.\n– Әлбиттә, быға тиклем ҡала хакимиәте махсус бүлмә менән тәьмин итә ине, тик һуңғы арала ундай ярҙамдан өҙөлдөк, – тип проблема ла күтәрә Илгизәр.\nӨсөнсө ағза башҡаларҙан айырылып тора: матур костюм, галстук таҡҡан. Есеме исеменә тап килә тигән һымаҡ:\n– Институт тамамланым, оҙаҡ йылдар урта звено етәксеһе булып эшләнем. Тик өҙлөкһөҙ эсеүем арҡаһында эштән бушаттылар. Был хәл бер нисә тапҡыр ҡабатланды, – ти ул. – Һүҙ ҙә юҡ, алкоголикка әйләнеүебеҙҙә тәү сиратта үҙебеҙ ғәйепле, әммә беҙҙә эсмәйенсә эшләү ауыр ине. Заводтарҙа иптәштәрең берәй нимә “йыуғанда” ситтән ҡарап торһаң йә иһә алданыраҡ ҡайтып китһәң, һин, тимәк, йә сирле, йә һатлыҡйән. Йәнәһе, компанияны үҙ итмәйһең. Хәҙер генә ул, теләгең юҡ икән, бер кем дә көсләмәй ҙә, саҡырмай ҙа. Беҙ йәш саҡта сменаларҙан һуң “Хөрмәт итһәң, эсеп ҡуй” тигән һүҙҙәр йыш ҡабатланды. Шул “ултырыштарҙа” эскегә һабышып киттем дә инде.\n– Сәләм, мин – Лилиә…\nҠарап торғанда төҫкә-башҡа актрисаларҙан бер ҙә ҡайтыш түгел был ҡатынды, дөрөҫөн әйткәндә, тәүҙә берәйһенә эйәреп кенә килгәндер, тип уйлағайным. Яңылышҡанмын икән, уның да тарихы егеттәрҙекенән кәм түгел.\n– Йәшләй генә эсә-тарта башланым. 14 йәштән дискотекаларға йөрөнөм. Егеттәрҙең иғтибарына бер ҡасан да тилмермәнем. Күтәреп кенә йөрөтөргә риза ине үҙҙәре. Әлбиттә, бының өсөн хаҡы ла булды… Йәшләй генә буласаҡ ирем менән таныштым. Ауырға ҡалдым. Тик Игорь наркоман булып сыҡты, әйткәс әйтәйем, уның менән бергә үҙем дә “шаярғылай” инем. Нисек кенә булмаһын, бер саҡ Игорҙы ултырттылар, үҙем Хоҙай ярҙамы менән генә тороп ҡалғанмындыр инде. Бала тыуҙы, тик уның ҡайғыһы юҡ. Эскегә бирелдем. Аҙналар буйы айнымаған саҡтар булды. Ярай әле ҡыҙымды әсәйҙәр ҡараны.\nЭсеп йөрөй торғас, тамам бындай тормоштан ялҡтым да әсәйгә әйттем: “Зинһар, нисек тә мине ҡотҡар, артабан былай йәшәй алмайым”. Ике көндән ауылдағы инәйемдә йәшәй башланым. Өйҙә генә ултырам, кешеләр менән аралашыуҙы тыйҙылар, үҙем дә тыйылдым. Ике ай буйы ыҙаланым, иҫәргә әйләнәмме икән тип ҡотом оса ине ваҡыты менән – һаташыуҙар, кәйефтең юҡлығы… Ике ай үткәс, әсәкәйем Себерҙә эш табып, шунда оҙатты. Эшләй башланым, эсмәйем, аҡса йыям, тик нимәлер етмәй. Баланы һағыныу ғына түгел ине был. Урамға сығам, паркка ял итергә барам, күңелһеҙ… Ҡыҫҡаһы, йәнә эсә башланым. Эштә “артыма типкәндәрен” һиҙмәй ҙә ҡалдым. Ярай әле, ныҡлап эскесегә әйләнгәнсе, тыуған яҡҡа ҡайтып еткәнмен. Себерҙә, бәлки, үлеп тә ҡуйыр инем.\nБында ҡайтҡас та Лилиә элекке ғәҙәтен ташлай алмай аҙаплана. Йәнә урамда ятҡансы эсеү кимәленә еткәс, упҡын төбөнә тәгәрәгәнен аңлап ҡала. Туғандары ярҙамында аяҡҡа баҫа ул. Хәҙер яңынан ғаилә ҡорған, ҡыҙына ваҡыт арауығында аҙашып ҡалған һөйөүен биреп йәшәргә тырыша.\n…Бүлмәлә тағы ла бер нисә аноним алкоголик бар ине. Әлбиттә, уларҙың да үткәндәре күп урында теләктәштәренеке менән ауаздаш, хатта үкенеслерәктер ҙә әле. Әммә барлыҡ тарихты ла барлап сығыу түгел теләгем. Һабаҡ алам, тәүбә ҡылам тигән кешегә өҫтә яҙылғандар ҙа етерлек, сәс үрә торорлоҡ. Бер урында ла ҡабартыу ҙа, кәметеү ҙә булманы – һөйләүселәрҙең телмәре шымартылды ғына. Шул уҡ ваҡытта был мәҡәлә менән әлеге клубҡа реклама яһау тип тә уйларға ярамай, бары тик эскелек проблемаһына яңы күҙлектән, эскеселәрҙең үҙҙәренең күҙлегенән, бағыу ғына әлеге яҙма. Хәйер, реклама тип, клуб бит, ҡайһы бер ойошмалар һымаҡ, эскелек ҡолона эләгеүселәрҙе эш ҡолона әйләндереүсе лә, аҡса һуғыусы ла түгел. Үҙ көсөнә йәшәп килгән йәмғиәт.\nОшо урында бер әңгәмә иҫкә төштө. “Наркологияла” эшләүсе бер табиптан: “Һеҙ, медицина белгесе булараҡ, имсе әбейҙәрҙең дауалауына нисек ҡарайһығыҙ?” – тип һораным. Ул: “Әбей түгел, шайтан булһа ла, дауалаһын, әммә эскесене аяҡҡа баҫтырһын, иң мөһиме – ярҙам итһен!” Шуның һымаҡ, әлеге аноним алкоголиктар ҙа урамда эсеп-туҙып, аунап ятҡансы ошо клубҡа йөрөһөндәр. Бер-береһенең рухын нығытһындар, ярҙам итһендәр. Ә иң яҡшыһы: башҡа бындай кимәлгә төшмәү!\n…Йәнә ҡыңғырау тауышы яңғырай, инде йыйылыш тамамланғанына ишаралап. Лилиә шунда уҡ ҡыҙына шылтыратып, хәлен белешергә тотона. Бәйләнештең теге осонда шатлыҡлы ауаз ишетелә: күрәһең, бала әсәһенең айыҡ тауышын ишетеүенә өмөтләнә һәм өмөтө аҡлана. Һәр саҡ шулай булһа икән ул был ғаиләлә. Лилиә һөйләшкән арала, егеттәр тышҡа йүнәлә, улар ҙа, яҡындарының өмөтөн аҡлап, телефондарына үрелә.\nЭскесене кем ҡотҡарыр? Әлеге күренештән сығып, һығымта яһаһаҡ, үҙҙәре генә. Яҡындары ярҙамында, әлбиттә. Юҡ, уларҙың бер-береһен ҡанатландырыу хаҡында ғына һүҙ бармай. Нимәгәлер өлгәшер өсөн ныҡлы теләк, ихтыяр көсө кәрәк бит. Ә укол, етенсе быуын сихырсыһы, ямғырҙан һуң ҡалҡҡан бәшмәктәй таралған дауалау ойошмалары – сара ғына ул...


Саҡмағош районында балалар баҡсаһы һәм социаль торлаҡ файҙаланыуға тапшырылды - Bash.News\nСаҡмағош районында балалар баҡсаһы һәм социаль торлаҡ файҙаланыуға тапшырылды https://bash.news/news/107402_samaosh_rajonynda_balalar_basay_m_social_torla_fajalanyua_tapshyryldy/?lang=bash\n«Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 объект» программаһына ярашлы Саҡмағош районының Йомаш ауылында яңы балалар баҡсаһы асылды. Яңы бина төҙөү өсөн республика бюджетынан 82 миллион һум аҡса бүленгән. Ошоға тиклем бында 40 бала йөрөй алһа, яңы балалар баҡсаһы 95 сабыйға иҫәпләнгән.\nСабыйҙар төрлө яҡтан үҫешһен өсөн музыка залы, рәсем төшөрөү студияһы, методика һәм медицина кабинеттары булдырылған. Балалар менән эшләргә логопед, психолог һәм тәрбиәселәр йәлеп ителгән.\nАйбулат Хажин, Башҡортостандың мәғариф министры вазифаһын башҡарыусы: “Республикала сифатлы тәрбиә һәм уҡытыу булдырыу өсөн барлыҡ мөмкинлектәр тыуҙырыла. Йыл аҙағына тиклем тағы ла 22 мәктәпкәсә учреждение асыу ҡаралған. Республика хөкүмәте тарафынан бындай иғтибар күптән юҡ ине”.\nСаҡмағоштарҙың шатлығы бының менән тамамаланманы. 2018 йылдың июнь айында төҙөлә башлаған күп фатирлы йорт ҡулланыуға тапшырылды. Барлыҡ уңайлыҡтар булдырылған фатирҙарҙа яңы ремонт, коммуникация селтәрҙәре үткәрелгән, өлөшләтә техника урынлаштырылған. Тантаналы рәүештә райондың социаль-иҡтисади өлкәһендә эшләгән 4 ғаиләгә фатир асҡыстары тапшырылды. Өй туйлаусыларҙың шатлығын уртаҡлашырға тип туғандары, район хакимиәте вәкилдәре йыйылды.\nРеспублика көнөнә бағышланған саралар урындағы Мәҙәниәт йортонда дауам итте. Район хакимиәте башлығы Реканс Йәмәлиев төрлө өлкәләрҙә юғары баһаланған һәм республиканы үҫтереүгә күп көс һалған шәхестәрҙе билдәдәләп үтте. Улар почетлы грамоталар һәм юбилей миҙалдары менән бүләкләнде. Шулай уҡ сарала күп йылдар бергә тормош иткән парҙар тәбрикләнде. Тантаналы йыйылыш сағыу концерт программаһы менән тамамланды.


Ҡайҙа “Йәшлек”те күп алдыралар – шунда яңы почтальон көтөгөҙ! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Гәзиткә яҙылыу » Ҡайҙа “Йәшлек”те күп алдыралар – шунда яңы почтальон көтөгөҙ!\n25.10.2013 Ҡайҙа “Йәшлек”те күп алдыралар – шунда яңы почтальон көтөгөҙ!\n“Йәшлек” бүләк иткән гармун “Байыҡ”тың гала-концертында ҡатнашасаҡ!\n“Альберт ағай Буранғолдан сыҡҡан тинеләр, хәҙер килеп етер”, – шулай тип Амангилде почта бүлексәһе начальнигы Гөлйөҙөм Кирәева беҙҙе, почтальондарҙы, тынысландырҙы. Хәйер, бер мин генә, беренсе тапҡыр почтаға “эшкә сыҡҡас”, ҡуҡанлап, үҙемә урын таба алмай ултырам, ә Илүзә Бикҡужина, Хәлисә Төхбәтова, Рәмилә Рәхимова ҡыштыр-ҡыштыр килеп үҙ эштәре менән була – газ һәм электр уты өсөн квитанцияларҙы бүлешә. Был яуаплы эшкә мине ҡыҫтырмайҙар, йә бутап ҡуйыр ҙа, аҙаҡ осона сығыуы бер бәлә булыр, тиҙәрҙер инде. Шулай ҙа йә Гөлйөҙөмдө, йә гәзит таратыусыларҙы эшенән айырып, тегеһен-быныһын һорашам.\n– Беҙҙә туҡһан йәшлек инәй бар, Өммөкамал Баязитова, – тип документтар тултыра-тултыра һөйләй Гөлйөҙөм. – Уға, инәй, гәзиткә яҙылығыҙ, тиһәм, әйҙә һуң, тип дәртләнеп, иң башта мине, йәш кешене, “Йәшлек”кә яҙ, тип көлә, шунан “Осҡон”до ла оноттороп ҡуйма, ти. Ошо дан инәй бөтөн “Салауат Юлаев” командаһын исемдәре менән белеп һөйләп ултыра ла ул! Бына бит, гәзит уҡыған кеше уҡыған кеше инде. Шулай уҡ Фәрзәнә Юлмөхәмәтова ла подписканы һәр ваҡыт “Йәшлек”тән башлай. Мәктәптә эшләп йөрөгән һәм хаҡлы ялдағы уҡытыусылар ҙа һис бер һүҙһеҙ яратҡан гәзитебеҙгә яҙыла. Әйткәндәй, Рысҡужанан Зөһрә апай Мәһәҙиева 13 төрлө баҫмаға яҙыла, Латифа Мостафина ла унан ҡалышмай... Һанай китһәң, шундай уҡымышлы, алдынғы ҡарашлы кешеләребеҙ күп беҙҙең! Бер яңылыҡты әйтергә онотмайым әле: “Йәшлек” бүләк иткән гармун “Байыҡ”тың гала-концертында ҡатнашасаҡ! Клуб хеҙмәткәре Вәхит Камалов бейеүе менән үтте. Бигерәк матур бейеү килеп сыҡҡан!\nБыл һөйөнсөгә иркенләп ҡыуанып та өлгөрмәнек, ишектән Альберт Ямуров килеп тә инде. Көн һайын тиерлек утыҙ йыл дауамында почта ташыған водителде Әбйәлилдә белмәгән кеше юҡтыр. “Һөнәре буйынса иң яҡшыһы” исемен йөрөткән Альберт ағай, тиҙ-тиҙ генә донъя хәлдәре тураһында һөйләшеп, хәҙерге тормош менән сағыштырғанда, элек коммунизмда йәшәгәнбеҙ, үҙебеҙ генә шуны белмәгәнбеҙ, тигән һығымта яһап ҡуйҙы ла: “Ләкин ауырлыҡтарға ҡарамай эшләргә лә эшләргә кәрәк!” – тип хушлашып сығып та китте.\nШул саҡта үҙебеҙҙең гәзитте күреп, саҡ иламаным: ике данаһын тышлыҡ итеп өҫтән һәм аҫтан һалғандар, шулары ойпалып, йыртылып, әллә нимәгә әйләнгән! Шаҡ ҡатып тороуымды абайлап, почтальондар, Белореттан шулай ебәрәләр, тип аңлатырға ашыҡты: “Былай ҙа йыш ҡына гәзит-журналдар етешмәй, улар ошолайтып тағы ике гәзитте юҡҡа сығара. Күп осраҡта “Йәшлек”, “Осҡон” етмәй, өҫтәмә дана һалһалар, яҡшы булыр ине. Юғиһә үҙебеҙ яҙылған баҫмаларға күҙ йүгертеп кенә сығабыҙ ҙа, кешегә һалабыҙ. Әле бына “Ағиҙел” юҡ, ә кеше таптыра. Ерле-юҡтан әрләнеп тә ҡалабыҙ”.\n– Баҫмалар теүәл, ваҡытында килеп торһа, кеше яҙыла ул, ә килмәһә, әлбиттә, икенсе юлы баш тарта, – ти Гөлйөҙөм. – Форсаты сыҡҡас, редакциялар башҡорт баҫмаларын һатыуға ла ебәрһендәр ине, тип әйтеп ҡалайым. Башҡортса гәзит-журналдарҙы халыҡ гел һорай ул.\nАмангилде ауыл хакимиәте биләмәһенә ҡараған ауылдарҙа гәзитебеҙҙе яратып уҡығандарын яҙылыусылар һанына ҡарап та белеп була – иң тос пачка “Йәшлек”! Почтальондар подписка менән өй һайын ике-өс тапҡыр йөрөп, бурысҡа үткәреп, аҙаҡ саҡ аҡсаны йыйып алһалар ҙа, халыҡты аң-белем, мәғлүмәт сығанағынан айырмай. Урындағы хакимиәт башлығы Раян Фәттәховҡа ла рәхмәтлебеҙ – ул гәзит-журналдарға яҙылыуҙы һәр саҡ тикшереп, күҙәтеп, контролдә тота. Тик бына оптималләштереү тигән булып, Үтәгәндә мәктәпте ябыуҙары ата-әсәләргә, уҡыусыларға ғына түгел, беҙгә лә ҡарата эшләнгән ҡырын эш булды әле ул – эшһеҙ ҡалған уҡытыусылар йөҙөндә яҙылыусыларыбыҙҙы юғалттыҡ...\nБерҙәмдәрҙең эше алға бара\nАмангилде почта бүлексәһе хеҙмәткәрҙәре шәп-шәп кенә гәзиттәрҙе бүлгән арала, уларға ярҙам итергә маташып, аяҡ аҫтында буталып йөрөйөм. Ғәҙеллек һәм дөрөҫлөк яратҡан бүлексә начальнигы Гөлйөҙөм Кирәева, коллективыбыҙ татыу, почтальондар яҡшы, хас та социаль хеҙмәткәрҙәр кеүек хәстәрлекле, кеше менән уртаҡ тел таба беләләр, шуға эшебеҙ ҙә алға бара, тип коллегаларын маҡтаны.\n– Тик почтальондарҙың эш хаҡы бигерәк аҙ, – тип көйөп тә ҡуйҙы. – Исмаһам, спецовка ла бирмәйҙәр бит. Әгәр өҫ кейеме, аяҡ кейеме бирһәләр, кешене эшкә йәлеп итеүе еңел булыр ине. Бына Хәлисә апайҙың сумкаһы өтөлөп-ҡырылып бөткән. Кеше араһына сығарып ебәреүе оят. Ғөмүмән, был апайға төплө ярҙам кәрәк ине ул – ташҡын мәлендә өйө зыян күрҙе, әммә бер ҡайҙан бер тинлек ярҙам килмәне.\nЭлек дөйөм хужалыҡта бухгалтер, кассир булып эшләгән Хәлисә апай почтала ла инде ике йыл эшләй. Амангилденең яртыһына, Үтәгәнгә почта ташый. Ҡайҙа йәйәү, ҡайҙа юл ыңғайындағы машиналарға эләгеп йөрөргә тура килә. Әммә быға ҡыйынһынмай, сөнки, үҙе әйтеүенсә, эшен бик оҡшата.\nАмангилденең икенсе яртыһына һәм Әбделғәзе ауылына Рәмилә Рәхимова почта тарата. Ул яңы ғына эшләй башлаған.\n– Әбделғәзегә ике ай кеше эҙләнем, – ти Гөлйөҙөм. – Эш хаҡы күпме, тип һорайҙар, өс мең һумдан алып тиһәм, баш тарта ла ҡуялар. Ярай ҙа Рәмилә ризалашты.\n– Шул аҙ ғына эш хаҡына йөрөйһөңмө, тип халыҡ аптырай ул, – тип һүҙгә Рәмилә ҡушыла. – Аҡсаны әҙ түләһәләр, башҡа эшләмәм, тим.\nӘҙ булһа ла, даими рәүештә аҡса килер сығанаҡ булғанда йәшәүе ышаныслыраҡ, тип уйлайым үҙемсә, ләкин үҙ фекеремде үҙемдә ҡалдырам. Ә ҡатындар Рәмиләне, ҡал да ҡал, тип өгөтләйҙәр – яҡшы кешене ебәргеләре килмәй.\nРысҡужала беҙҙе яраталар!\nНиһайәт, почтала өс йыл эшләгән Илүзә Бикҡужина (элекке йыл “Йәшлек”тең махсус бүләген алған дуҫыбыҙ), ауыр сумкаларын иңбашына аҫты ла, әйҙә, киттек, тине. Ҡыуанып артынан эйәрҙем – беҙ хәҙер икәүләп Рысҡужа ауылына почта таратасаҡбыҙ.\n– Ә Ҡаҙмашҡа иртәгә үҙем таратырмын, сөнки квитанцияларҙы һалғансы кис етәсәк, ауыл ҙур ғына, – тип аңлатты Илүзә. – Элек почтальон Бибинур Мәхмүтованы ял иттереп йөрөгәйнем. Ул хаҡлы ялға киткәс, эшкә саҡырҙылар, баш тартып торманым. Күпселектә аяҡҡа көс төшә, тик мин зарланмайым. Сөнки саф һауала йөрөү, кеше менән аралашыу ҙа үҙенә күрә ҡыуаныс. Почта таратҡанда ҡыҙым Гөлсөм, улдарым Тимербулат менән Ислам да ярҙамлаша, уларһыҙ ике ҡулһыҙ кеүекмен.\nИлүзәне тыңлай-тыңлай, йүгерә-атлай почта таратам – яңы эш бит, шуға ҡыҙыҡ! Мин гәзитте һалыуым була, артымса кешеләр сығып, уны ала ла һалалар. Күбеһе артымдан аптырап ҡарап ҡала. Был ауылда “Йәшлек”те алдырып уҡыған иң оло уҡыусыбыҙға 87 йәш! Ғәйшә Ямалованан, ысынлап гәзитебеҙҙе уҡыйһығыҙмы, тип төпсөнгәс, уҡыйым шул, тип яуапланы: “Гәзит уҡыуҙан башҡа эшем юҡ, Илүзәне көтөп алам. Тик бына гәзиттең аҙнаһына бер килеүе оҡшамай, элек ике тапҡыр таратҡандарында бик тә уңайлы ине”.\n– Башҡа эшем юҡ, тиһә лә, бер ҙә тик ултырмай ул Ғәйшә инәй – ойоҡбаш, бейәләйҙәр бәйләй, – тип йылмайҙы Илүзә. – Әйткәндәй, ейәне Ишдәүләт тә гәзит-журналһыҙ ҡалмай, “Һәнәк”, “Башҡортостан” һәм башҡа баҫмаларға йыл да яҙыла.\n– Ә мин быйыл, аҡсанан өҙөлөп, “Йәшлек”те алдырмағайным, ҡалай уңайһыҙ булды әле, – тип, беҙҙе осратып, бошондо Алмабикә Усманова. – Киләһе йылға мотлаҡ яҙылам!\nГәзитебеҙҙе даими алдырыусы Клара һәм Йәүҙәт Ибраһимовтар, Рәхилә һәм Нәзир, Сулпан һәм Фәнил Хәкимовтар, Шәүрә һәм Дамир, Азалия һәм Зәбир, Сәғирә һәм Раил Зәйнуллиндар, Мәрйәм һәм Ғәҙел Мостафиндар, Минзәлә һәм Йәмил, Ғәдилә һәм Мирйән Абдуллиндар, Айгөл һәм Айбулат, Шәүрә һәм Йәүҙәт Һибәтовтар, Зөһрә Мәһәҙиева, Роза һәм Иршат Иҡсановтар, Рәүлә һәм Раян Фәттәховтар, Гөлсирә Хамматова, Разия һәм Айҙар Ғиззәтовтар, Айһылыу һәм Самат Әхтәмовтар, Зифа һәм Наил Билаловтар, тағы биш кеше ташлама менән файҙаланып, декада мәлендә “Йәшлек”кә яҙылып та ҡуйған. Илүзәнең һүҙе буйынса, һанай китһәң, тотош Ҡаҙмаш, Рысҡужа ауылдары халҡын яҙырға кәрәк, сөнки әлеге ваҡытта бында 85 йортҡа гәзитебеҙ килә!\n– Нисек инде “Йәшлек”кә яҙылмайым ти? Яҙылам! Ашаған ашым, эскән һыуым шул гәзит-журналдар! – тип ярып һалды Латифа Мостафина. – Ашамаһам – ашамайым, әммә “Йәшлек”кә, “Осҡон”ға, “Киске Өфө”гә, “Шоңҡар”ға мотлаҡ яҙылам. Телевизор ҡарарға яратмайым, ә гәзит-журналды ҡабат-ҡабат уҡыйым, бер көләм, бер илайым, йә аптырайым, йә шатланам, тигәндәй... Сканвордты рәхәтләнеп сисәм, эҙләп тә яуап таба алмаһам, ихатаға сығып йөрөп баш ватам. Иҫкә төшһә, ҡыуанып яҙа һалам.\n– Беҙ ҙә ғаиләбеҙ менән “Йәшлек”те яратып уҡыйбыҙ, – тип йөпләне уны ауылдашы Эльвира Хөснөтдинова. – Миңә айырыуса “Тормош юлдары ҡатмарлы” рубрикаһы оҡшай.\n– Иҫ белгәндән алып “Йәшлек” менән бергә, – тине Минзәлә Абдуллина. – Атайҙар “Ленинсы”ны яҙҙырҙы, шуны тәүҙә Фәрит, Таһир, Зәбир ағайҙар уҡыны, аҙаҡ беҙгә, Фәнүзә, Рәсимә, Гөлниса, Нәжибәгә, сират етте. Оҡшай торғайны, әле лә яратып уҡыйбыҙ, йыл да яҙылабыҙ. Аҙнаһына бер генә сыҡҡас, күләме ҙурайҙы, шуға уҡып та бөтөп булмай ине, хәҙер өйрәндек шикелле. Һәр хәлдә, аҙна буйына яйлап башынан аҙағынаса уҡыйбыҙ.\nГөлнәфис Яхина ла “Йәшлек”тең хәбәрсеһен ауылында күреп шатланды:\n– Бер йыл да яҙылмай ҡалғаныбыҙ юҡ, сөнки “Йәшлек”һеҙ йәшәү юҡ! “Йәшлек”те уҡып, йәш булып тик йөрөйбөҙ. Тик аҙнаһына бер генә сығыуы ҡыйын.\nМатур-матур кешеләрҙән яҡшы һүҙҙәрҙе ишетеүе бигерәк күңелле ине, тик тиҙҙән почтаны таратып бөтөрҙөк тә ҡуйҙыҡ!\nПочта сумкаһы бушаһа ла, күңел ҡыуанысҡа тулғайны, шуны мөлдөрәмә килеш кенә өйгә алып ҡайтылды. Оҡшап ҡалды миңә почтальон эше, яңынан берәй ауылға барып, эшләп ҡайтмай булмаҫ. Тағы ҡайһы ауылда “Йәшлек”те күп алдыралар әле ул?! Мин шунда барам!


18 август Викимилектә\nЕр: Дөйөм тел көнө.\nИнтуитив зирәклек көнө.\nТаиланд: Фән көнө.\nҠаҙағстан: Сик һаҡсылары көнө.\nРәсәй: Географтар көнө.\nТажикстан: Медицина хеҙмәткәрҙәре көнө.\nӘзербайжан: Сик һаҡсылары көнө.\n1586: Өфө ҡала статусын ала. Тарихи Башҡортостан территорияһында Өфө өйәҙе ойошторола.\n1682: 10 йәшлек Пётр I Бөйөк Рәсәй Батшаһы итеп иғлан ителә.\n1782: Санкт-Петербургта Пётр I-гә «Баҡыр һыбайлы» һәйкәле асыла.\n1845: Рәсәй География йәмғиәте ойошторола.\n1900: Рәсәй империяһы инженеры Константин Перский дөйөм ҡулланылышҡа «телевидение» һүҙен тәҡдим итә.\n1955: Башҡортостан уҡытыусыларының I съезы эш башлай.\n1994: Башҡортостан һәм Абхазия араһында «Дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек тураһында килешеү»гә ҡул ҡуйыла.\nБасманов Гавриил Иванович (1920—1.03.1945), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, уҡсылар ротаһы элемтәсе-радисы, рядовой. Советтар Союзы Геройы (1943).\nРождественский Александр Петрович (1920—12.12.2007), ғалим-геолог, йәмәғәтсе. 1952 йылдан СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалы Геология институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, 1954 йылдан сектор мөдире, 1968—2007 йылдарҙа лаборатория мөдире, баш ғилми хеҙмәткәр; бер үк ваҡытта 1961—1974 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты, 1971—1973 йылдарҙа Башҡорт дәүләт педагогия институты уҡытыусыһы. 1965—1992 йылдарҙа СССР География йәмғиәтенең Башҡортостан филиалы рәйесе. Геология минералогия фәндәре докторы (1967), профессор (1976). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1980). Рус география йәмғиәтенең почётлы ағзаһы (1980). Сығышы менән хәҙерге Һарытау өлкәһенең Арҡаҙаҡ ҡалаһынан.\nМушкина Светлана Леонидовна (1950), хеҙмәт ветераны, тележурналист. 1978 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1998), Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (2003). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nШилов Сергей Леонидович (1955), ғалим-хирург. 1979 йылдан Златоуст ҡалаһының «Булат» производство берекмәһенең медик-санитария бүлеге, 1997 йылдан Башҡорт дәүләт медицина университеты клиникаһы табибы, бер үк ваҡытта 2000 йылдан БДМУ уҡытыусыһы, 2014 йылдан Өфөләге 43-сө поликлиника табибы. Медицина фәндәре докторы (2008). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nЮлыев Батыргәрәй Ғабдулмөхәмәт улы (1861—1915), уҡытыусы, этнограф, тыуған яҡты өйрәнеүсе. 1891 йылдан хәҙерге 1-се Этҡол ауылы уҡытыусыһы, урындағы урыҫ-башҡорт мәктәбенә нигеҙ һалыусы. Башҡорттарҙың фольклорын, этнографияһын тикшереүсе, легенда, хикәйәт һәм риүәйәттәр йыйыусы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Йәрмөхәмәт ауылынан.\nҒәйнетдинов Фазыл Минһаж улы (1946), ғалим-хирург. 1993 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 2000 йылдан — колопроктология курсы мөдире. Медицина фәндәре докторы (1997), профессор (1998). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1999). Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһының Ютазы районы Аҡбаш ауылынан.\nӘмеров Фәнис Садиҡ улы (1946), дәүләт хеҙмәте һәм эске эштәр органдары ветераны. 1969—1997 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы һәм Башҡортостан Республикаһының Эске эштәр министрлығы хеҙмәткәре; 1997—2003 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың Закондар сығарыу Палатаһы депутаты, шул иҫәптән 1999 йылдан Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе урынбаҫары — Закондар сығарыу Палатаһы Рәйесе; 2003—2004 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы тышҡы бәйләнештәр һәм сауҙа министры урынбаҫары; 2004—2008 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһының рәйес урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы. Стәрлетамаҡ районының почётлы гражданы (2008). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ауырғазы районы Мораҙым ауылынан.\nСуханов Владимир Евгеньевич (1956—16.06.2011), комсомол һәм таможня органдары ветераны. 1978 йылдан Өфөләге С. М. Киров исемендәге производство берекмәһе инженеры, 1983 йылдан — ВЛКСМ комитеты секретары; 1984 йылдан — ВЛКСМ-дың Өфө ҡалаһы Киров район комитетының беренсе секретары; 1994—2009 йылдарҙа Башҡортостан таможня идаралығы хеҙмәткәре. Таможня хеҙмәтенең отставкалағы полковнигы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Әлшәй районы Раевка ауылынан.\nӘхәтов Искәндәр Шәүкәт улы (1956), ғалим-физик-механик. 1982—2000 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1991 йылдан тотош мөхиттәр механикаһы кафедраһы мөдире, 2011 йылдан БДУ-ның Дисперслы системаларҙың микро һәм наномасштабтағы динамикаһы үҙәге етәксеһе; 2014 йылдан Сколково фән һәм технологиялар институтын Проектлау, производство технологиялары һәм материалдары үҙәге директоры. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (2002). Физика-математика фәндәре докторы (1991), профессор (1992). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001), Башҡортостан комсомолы премияһы лауреаты (1985).\nАлтынбаев Рәнис Рәйес улы (1976), дәүләт, мәҙәниәт һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим, ҡурайсы-педагог, йырсы. 2011 йылдан Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры урынбаҫары.Филология фәндәре кандидаты (2013). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2019).\nХисамова Рәмзиә Ислам ҡыҙы (1947), СССР һәм Рәсәй театр актёры. 1969 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1989).\nГорбушина Нәфисә Муллайән ҡыҙы (1923), хеҙмәт ветераны, 1956—1974 йылдарҙа Өфөләге «Мир» тегеү фабрикаһының (аҙаҡ фирмаһының) тегеүсе-моторисы, смена мастеры һәм өлкән мастеры. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Благовар районы Яңы Һынташ ауылынан.\nТрахтенберг Орест Владимирович (1889—23.05.1959), ғалим-философ, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1939—1959 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһы Философия институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Өфөлә эвакуацияла булғанда (1943—1945) К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институты уҡытыусыһы, 1944 йылдан — марксизм-ленинизм кафедраһы мөдире. Философия фәндәре докторы (1939). РСФСР‑ҙың Педагогия фәндәре академияһы академигы (1947). Сталин премияһы лауреаты (1943). Сығышы менән Санкт-Петербург ҡалаһынан.\nҠолсонбаев Фәрит Кинйәбулат улы (1949—16.08.2021), ауыл хужалығы һәм муниципаль хеҙмәт эшмәкәре. 1993—1999 йылдарҙа Хәйбулла районы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары — ауыл хужалығы идаралығы начальнигы, 2001—2003 йылдарҙа район хакимиәте башлығы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. Сығышы менән ошо райондың Михайловка ауылынан.\nҠәҙербаев Фуат Моталип улы (1949), ғалим-тау инженеры, хужалыҡ һәм йәмәғәт эшмәкәре, педагог. 1985—2000 йылдарҙа Нефтекама быраулау идаралығы начальнигы, 2000—2019 йылдарҙа — Нефтекама нефть колледжы директоры. Техник фәндәр кандидаты (1993). Нефтекаманың ике саҡырылыш (1984—1992) ҡала Советы депутаты. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған (1997) һәм Рәсәй Федерацияһының почётлы (2004) нефтсеһе, Башҡортостандың мәғариф отличнигы (2004). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981). Нефтекама ҡалаһының почётлы гражданы (2013). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Балаҡатай районы Билән ауылынан.\nРөстәм Хәмитов (1954), Башҡортостан Республикаһының икенсе Президенты. 2015—2018 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Башлығы.\nХәлитов Динар Дидар улы (1959), архитектор, дәүләт эшмәкәре. 2017 йылдан Башҡортостан Республикаһының Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған архитекторы (2004). Рәсәйҙең почётлы архитекторы (2010). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы 2-се Этҡол ауылынан.\n18 августа тыуғандар\n1750: Антонио Сальери, Австрия композиторы, дирижёр һәм педагог.\n1810: Жюль-Жозеф Перро, Франция бейеүсеһе, балетмейстер.\n1815: Александр Миддендорф, Рәсәй империяһының тәбиғәт фәндәре белгесе, сәйәхәтсе, Петербург Фәндәр академияһы ағзаһы.\n1830: Франц Иосиф I, дәүләт эшмәкәре, 1848—1916 йылдарҙа Австрия императоры һәм 1867—1916 йылдарҙа Венгрия короле, Беренсе донъя һуғышын башлаусы.\n1890: Вальтер Функ, Германия журналисы, иҡтисадсы.\n1925: Брайан Олдисс, Англияның фантаст яҙыусыһы.\n1940: Дмитрий Китаенко, дирижёр һәм педагог, СССР-ҙың халыҡ артисы (1984).\n1945: Винс Мелоуни, Австралия музыканты, «Bee Gees» төркөмөнең элекке гитарисы.\n1945: Владимир Мигуля, СССР композиторы, йырсы.\n1950: Деннис Эллиотт, Британия музыканты, скульптор, «Foreigner» төркөмөнең элекке барабансыһы.\n1980: Эстебан Матиас Камбьяссо Дело, Аргентина футболсыһы, милли йыйылма команданың ярым һаҡсыһы.\n18 августа вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=18_август&oldid=1062522 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 17 август 2021 в 16:26\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:26 17 август 2021 үҙгәртелгән.


Написал в 27 октября 2017, 10:44\nАкциябыҙ дауам итә. Был юлы гәзит сығарышырға баш ҡаланың Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика интернат-гимназияһы уҡыусылары килде. Алтынсынан Әҙилә Шаһыбалова, һигеҙенсенән Әлиә Йәнбирҙина, Илназ Ишбирҙин, Зилиә Исҡужина, Раушания Мусиналар башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Гүзәл Зөлфәр ҡыҙы Хоҙайбирҙина менән «Йәншишмә»нең икенсе битен эшләп ҡараны. Редакцияға килеүсе балалар үҙҙәрендә лә «Ҡурай» гәзитен сығарыуҙа әүҙем ҡатнаша икән. Беҙҙә лә бер аҙ оҫталыҡ туплауҙарына шат булдылар.\nОҙаҡламай каникул етә. Баш ҡалаға юлығыҙ төшһә, редакцияға килеп, «Йәншишмә»не сығарышыуҙа һеҙ ҙә ҡатнаша алаһығыҙ. Йәгеҙ, әүҙемерәк булайыҡ!\n« «Кванториум»дар асыла


Һынауҙарҙан ҡайырылмаһын яҙмыштар » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Һынауҙарҙан ҡайырылмаһын яҙмыштар\n14.04.2018 Һынауҙарҙан ҡайырылмаһын яҙмыштар\nБер кем дә көтмәгәнен белһә лә, йүгереп ҡайтты Илнара өйөнә. Яҙҙың тәүге айы башланып ҡына тора, ә яғырға утын да бөткән. Портфелен иҙәнгә ташланы ла, тышҡа сығып та китте. Ирей ҙә башламаған ҡар аҫтынан бирсәткәле ҡулы менән самалап, яғырлыҡ ҡалдыҡ-боҫтоҡ эҙләй башланы. Йоҡа ҡына бирсәткәһенең һыуланыуына иғтибар итмәҫкә тырышып, һәрмәнә торғас тапты тәки бер-ике түмәр башын! Улары елле генә булыуҙарына ҡарамаҫтан, көсө етте: ҡар аҫтынан сығарып, ах та ух килеп, бер урынға тәгәрәтте. Иҫке утын һарайынан балта сығарҙы. Атаһының балта үткерлеген тикшергәнен хәтеренә төшөрөп, уға оҡшарға тырышып, тура баҫып, һул ҡулына ҡорамалын алып, уң ҡулының баш бармағы менән йөҙөн һыйпап ҡараны...Үтмәҫләнеп тә бөткән икән... Эсендә олоған бүреләрен тыйыпмы, әллә атаһын юҡһыныу тойғоларын йүгәнләүҙәнме, Илнара бар көсөнә түмәргә балтаһын төшөрмәһенме! Бәләкәс кенә ҡыҙҙан бындай уҡ көстө көтмәгән түмәр шаҡ ҡатты шикелле, аптырап, “дыңҡ” итеп уртаға ярылды ла ҡуйҙы... Илнара ике түмәрҙе тураҡлап бөткәнсе шыбыр тиргә батты. Өҫтөндәге еңел курткаһын сисергә тип төймәләренә тейҙе лә, һипһенде. Өләсәһенең атаһына: “Ҡапыл һалма кейемеңде, улым, тирең ҡатҡанын көт, сир инер тәнеңә, юғиһә”, – тигәне иҫенә төштө. Ярылған утынды иллә-алла менән тоҡандырып ебәргәс кенә өҫтөн алмаштырҙы. Шул арала электр плитаһына сәйнүген ҡуя һалып, өйҙө йыйыштырырға ла тотондо. Әсәһе дүрт көн элек күрше ауылға әхирәтенә “хәл белергә” киткәйне, ҡасан ҡайтырын кем белә. Наил ҡустыһының иҙәнгә ташлап бөткән уйынсыҡтарын йыйған булды ла, телевизор ҡабыҙҙы. Уныһы ла бер һәйбәт нәмә күрһәтмәгәс, һүндереп, дәресенә тотондо. Плита боҙола башлаған, күрәһең, бер сүмес һыуы бик оҙаҡ ҡайнамай аптыратты. Инде лә сәйен тиҙ генә һемереп, ҡустыһын алырға балалар баҡсаһына йүгерҙе. Тәрбиәсе Сулпан апаһы, бөгөн Наилды бик матур итеп кейендереп алып килгәне өсөн Илнараға рәхмәт әйтте. Ә тегеһе инде, апаһын күреү менән йүгереп килеп, муйынынан бәләкәй генә йылыҡай ҡулдары менән ҡосаҡлап алды, ә ҡолағына: “Әсәй ҡайттымы?” – тип бышылданы. Тәрбиәсегә күрһәтмәҫкә тырышып, Илнара башын: “Юҡ”, – тип һелкте.\nИшетмәй тормай инде ауыл кешеһе был ғаиләнең хәлен! Сулпан апаһы ипләп кенә Наилды уйын бүлмәһенә кире индерҙе лә, ҡыҙға һораулы ҡарашын төбәне. Әллә Илнараның күңеле ошо наҙ тулы ҡараштарҙы көткән тиһең, әллә был бик тә мөләйем апайҙы яҡын күргәнгәме, ни булһа ла бер нәмәне лә йәшереп тә маташманы ҡыҙыҡай, әсәһенән бына инде дүртенсе көн хәбәр юҡлығын, һәм ҡайтһа ла өйҙә башҡа кешеләр менән эсеүен дауам итеүен, балаларға иғтибар итмәүен бер тында һөйләне лә бирҙе.\n13 йәшлек ҡыҙ үҙҙәренең бынан дүрт йыл элек кенә булған тормошон һағынып иҫкә алды. Атаһының: “Бына, Илнара, ҡусты алып ҡайттыҡ, исеме – Наил! Һин хәҙер апай булдың, ҙур кеше иттек беҙ һине, ҡыҙым!” – тип сикһеҙ ҡыуанғанын, әсәһенең бәхеттән балҡыған йөҙөн онотоп буламы һуң?! Илнара күк бантик бәйләнгән төргәккә яҡынламай ҙа торғас, атаһы ҡулынан тотто ла: “Ҡыҙым, әйҙә яҡыныраҡ барайыҡ әле, танышырға кәрәк бит”, – тип шуҡ йылмайып, Илнараны бәпәй янына тартты. “Уф, Аллаҡайым, ҡалай ҡурҡыныс! – тип ҡыҙ сыр итеп атаһына һыйынды. “Атай, ул ни эшләп бигерәк бәләкәй һуң? Биттәре сирышмы? Күҙҙәрен дә асмай, фи! Ул бер ҡасан ҙураямы һуң? Ана, Зәлифәләрҙең бәпәйҙәре һымаҡ мат-у-у-у-у-у-с ҡына була икән тиһәм”, – тип илап ебәрмәһенме... Өләсәһенең: “Сөбханалла, Аллаға шөкөр, алты ағзаһы теүәл, аҡылы камил бала бирҙең, Хоҙайым, бәрәкалла! Инде ата-инәле булығыҙ инде, иншалла”, – тип көлә-көлә ҡосаҡлап алыуы ғына тынысландырҙы уны. Был малай бигерәк теремек, аллаға шөкөр, тип доғаларын уҡый-уҡый күмәкләп йыуындырырҙар, кейендерерҙәр, сисендерерҙәр ине... “Бер бәләкәс кенә кеше өсөн ни тиклем сабышҡан булалар, фи! Ә мин “бишле” алдым бөгөн!” – тип үпкәләгән саҡтары ла булды хатта ҡыҙыҡайҙың. Ә һуңынан ул мәктәптән ошо “тәмлекәс” тубырсыҡты һағынып, йүгереп ҡайтыр булып китте.\nТуп-тумалаҡ ҡустыһына теүәл ике йәш тулғанда, аталары мәрхүм булып ҡуйҙы. Илнара ул ваҡытта ниҙәр кисергәнен аңлата алманы. Аптыранды: “Нисек итеп ошолай ят та үл инде! Ә Наил ? Ә Илнара? Улар хәҙер кемде атай тип әйтер? Ана бит, Наил ҡустыһы уға ҡарап тора! Малайҙың муйылдай ҡара күҙҙәре берсә илап ултырған әсәһенә баға, һәм аптырап, ни булды тигәндәй, Илнараға текәлә. Бына-бына түгелергә торған йәштәрен йотто ла ҡыҙый, йәһәт кенә ҡустыһын ҡулына алып, өләсәһенең бүлмәһенә инеп китте. Әбекәйҙең ҡуңырт йөҙө, бер бөртөк улын ерләгәндән һуң, тағы ла ҡарайған һымаҡ күренде ҡыҙға. Доғаларын уҡып ултырған өләсәһе икеһен дә ҡоласын йәйеп ҡаршыланы: “Балаҡайҙарым минең!” Икәүләшеп өләсәһенең йылы, наҙлы ҡосағында иркәләнеп бер аҙ торғас, Илнара уны ишетте... “Балам, ныҡ булайыҡ, йәме? Хоҙай Тәғәлә ҡайғыһын биреүен биргәс, түҙемлеген дә йәлләмәҫ, иншалла, сабыр булайыҡ”, – тип бышылданы ул ҡалтыранған тауышы менән... Ниндәй генә хәлдәр булһа ла, балам, Хоҙай тәғәләнән ярҙам һора, уны яманлама, асыуланма, яман һүҙ бер ҡасан да сыҡмаһын тешең араһынан, ярармы? Сабыр, сабыр...”– тип әллә үҙен, әллә ҡапыл ғына олоғайып киткән ейәнсәрен йыуатты ул.\nАтайһыҙ өйҙә күңелһеҙ, шыҡһыҙ булып тойолһа ла, тора-бара өйрәнделәр шикелле. Илнараны мәктәптән, Наилды балалар баҡсаһынан, әсәһен эштән өләсәһе тәмле ризыҡтар менән көтөп ала. Кистәрен күмәкләп сыр-сыу килеп дәрес әҙерләйҙәр, өләсәһенең әкиәттәрен тыңлайҙар, әсәһенә ул-был ҡул эштәрендә ярҙамлашалар... Әсәһе кистәрен күршеләргә бәйләмен тотоп инер булып китте. Өләсәһе лә, йыйынып йөрөгән килененә: “Килен, ярар, бар, әхирәттәрең менән аралашып, бауыр аҫтынан ел үткәреп кил, һөйләшеп ал эсең бушағансы”, – тип оҙатыр ине. Бер мәл, әсәһен көтөп еткерә алмағас, Илнара йоҡлап китте. Түрбашта ипләп кенә һөйләшкән тауыштар уны төн уртаһында йоҡоһонан уятты. “Һуң ҡайтһамсы, ҡәйнәм, ҡуй үпкәләп торма, әҙерәк кенә эстем мин, уныһы ла шарап ҡына, йөрәгемдең яныуын баҫыр өсөн генә бит!”– был әсәһенең тауышы. Тимәк, тағы ла иҫерек әсәйем, тип уйланды ҡыҙыҡай. Артабан өләсәһенең: “Килен, беҙ һинең менән нисә йыл бергә йәшәйбеҙ, ҡыҙым кеүек бит һин миңә! Ҡайғы бер ҡасан да ағас башынан йөрөмәй шул, ә кеше башынан йөрөй, балам! Әммә үлгән артынан үлеп булмай! Ирҙәре үлгән ҡатындарҙың бөтәһе лә эскегә һабыша башлаһа, аллам һаҡлаһын, ярты ил эскесегә әйләнер ине! Сабырлығыңды тупла. Э-э-й-й-й, барҙы юҡ итеүе бик тиҙ ул, килен, “һәйт!” тигәнсе осоп бөтә донъя малы. Өндәшмәй килдем бит ошоға ҡәҙәр, һиҙемләһәм дә. Әле Илнараның танауына еҫ ингән мәле, Наилға ла айныҡ әсәй кәрәк, килен, ишет мине! Ҡағылма, тотма башҡаса шул иблис һыуын, әстәғәфирулла, әстәғәфирулла”, – тигәнен ишетте. Илнара ҡыбырлау түгел, тын алырға ла ҡурҡып ятты. Әсәһенең ипләп кенә өйҙә лә шешәнән шыйыҡса ҡойоп эскәнен күргәне бар ине, тик өләсәһенә генә әйтә алмай йөрөнө.\nБер көн мәктәптән ҡайтҡанда, урамда кещеләрҙең йыйылып киткәнен күргәс, Илнараның мейеһен өләсәһенең: “Бәлә ағас башынан йөрөмәй, кеше башынан йөрөй”, – тигән һүҙҙәре телеп үтте. Өйгә инеү менән әсәһенең илаған йөҙөнән аңланы – өләсәһе! Йөрәге алҡымына килеп тығылдымы ни, шул тиклем итеп күкрәге сәнсте, хатта ҡыҙ тын ала алмай торҙо. Ишек тупһаһын аша атлап инә алмай, аңғармаҫтан ҡолап китте. Ҡыҙының хәлен күргән әсәһе йүгереп килеп ҡосаҡланы ла, икәүләшеп шым ғына илашып алдылар. “Балам, йөрәге туҡтаған да ҡуйған өләсәңдең, эштән ҡайтһам, үткәйне инде”, – тип аңлатты әсәһе. Күрше-күлән, туғандары, өләсәһенең йөрәге улын юғалтыуға түҙмәгән инде, тип ҡайғырышты.\nХәҙер инде Наилды баҡсаға Илнара алып бара, алып ҡайта башланы. Әсәһенең малайҙы алып йөрөргә “ваҡытым юҡ, эшем күп, бушай алмайым, әхирәтем килгән, әхирәтемә барам” тигән һәм башҡа сәбәптәре табылып ҡына торҙо. Йыш ҡына кистәрен дә ҡайтмағас, Илнара малды ла үҙе ҡараштырғылаған булды. Һыйыр, һарыҡтарҙың аҫтын таҙалап, бесән-һалам һалырға, тауыҡ-ҡаҙҙарҙы мәлендә ашатып торорға өйрәнде. Мейескә ут тоҡандырырға, тамаҡ йүнәтергә оҫтарып алды. Ниндәй генә эштәр менән ҡулы мәшәҡәтләнһә лә, башында бер генә уй: “Бәлә кеше башынан йөрөй... Хәҙер инде әсәйемде лә тартып алалыр был алла бабай, тип эсе бошто баланың. Их, өләсәһе булһа икән, ул әйтер ине бер аҡыллы һүҙ, ҡотҡарыр ине, кире ҡайтарыр ине әсәһен балаларына, тип өҙгөләнде. Әсәһе өйҙә саҡта Илнара менән Наилдан да бәхетле кешеләр юҡтыр: өй йылы, таҙа, тәмле ризыҡтарҙан өҫтәл һығыла, мал-тыуарҙы ла йүгереп йөрөп үҙе ҡарай...Тик бындай мәлдәр һирәгәйгәндән-һирәгәйә барғанын ҡыҙ күрә, тоя әсәһенең эскелек исемле упҡынға осоп барғанын... Нисегерәк ярҙам итергә икән әсәһенә, кемдән кәңәш һорарға икән, тип баш ватты йоҡлап киткәнсе үҫмер ҡыҙыҡай...\nИртәгәһен ҡустыһын етәкләп, йүгереп баҡсаға килеп ингәндә лә, был уйҙар мейеһен теткеләй ине: “Әсәйем бөтөнләй насар кеше түгел, тик харап була. Кем генә ҡотҡарыр икән, кемгә барып башымды эйергә, хәлемде һөйләп ярҙам һорарға?”– тигән уйҙар менән килеп инде ул. Сулпан апай Наилды сисендереште, һәр ваҡыттағыса яғымлы, йомшаҡ һүҙҙәре менән хәлдәрен һорашты. “Әсәйеңде кисә барып алайыҡ тиһәк, булдыра алманыҡ, Илнара”. Был һүҙҙәрҙе ишеткән ҡыҙҙың бер йыл буйы тулышып килгән күңел яралары әсе, әрнеткес күҙ йәштәре булып түгелде... Тыйырға ла маташманы ҡыҙ үҙен, тормоштоң ҡаты һынауҙарынан өшөп, туңып барған бәләкәс кенә күңелен йылытырғалыр типме, был яғымлы, матур апайға һыйынды...\nОшо көндән уларҙы Сулпан апаһы үҙҙәренә алып ҡайтты. Ишектән уға эйәреп тағы ике бала килеп ингәс, Ғәле ағай шатланып: “Ой-о-о-ой, ҡатынҡай, иртән генә бер ниндәй ҙә яңылыҡ юҡ ине бит артып ҡайтырың тураһында, үәт шәп иткәнһең бит!” – тип көлдө. Балаларға өҫтәрен һалышырға ярҙам итте лә, ихласлап төпкө бүлмәгә әйҙүкләне. Илнара уңайһыҙланыңҡыраһа ла, бәләкәс Наил иҫе китеп торманы: яңы уйынсыҡтарға ынтылды, Ғәле ағайға һорау артынан һорау яуҙырҙы ғына! Илнара Сулпан апайға сәй әҙерләште, бер-ике ауыҙ һүҙ менән мәктәптәге уңыштарын һөйләне. “Ниндәй яҡшы кешеләр, ә балалары юҡ? Ниңә Хоҙай бабай беҙҙең атай-әсәйебеҙ итмәне икән ошоларҙы?” – тигән уйҙар башына инеп сыҡҡыланы хатта. Иртәгәһен Сулпан апай, Илнара һәм ҡустыһы өйҙә ҡалдылар, Ғәле ағай эшкә китте. Уянғас та, үҙҙәренең бында килергә риза булыуына аптырап, киләсәген уйлап, әллә ҡайҙа йөрөгән меҫкен әсәһен йәлләп, ҡыҙ бер талай тормай ятты. Тик ошолайтып ҡына әсәһен анау зәхмәттән ҡотҡарып булыр, алла бирһә, тигән уйҙар уны тынысландырҙы...\nБыл өйҙә, өләсәһе әйтмешләй, нур, ҡот уйнап тора! Иҫләй Илнара, атаһы үлгәндән һуң, әсәһе араҡы менән “күңелен йыуата” башлағас та: “Ағыу бит ул шайтан эсемлеге, Аллам һаҡлаһын, донъяңдың ҡотон ебәреп, йотма ул ҡара һыуҙы!” – тип әсәһен киҫәткәнен. Тимәк, был өйҙә ул “ҡара һыу юҡ” тигән һығымта яһаны ҡыҙ. Сулпан апай яғымлы, Ғәле ағай шаталаҡ, икеһе лә гел генә көлөп-йылмайып, балаларҙың күңелдәрен күтәрерлек һүҙҙәрен табып ҡына тора. Мәктәптә Илнараны, ауырыҡһына, тип әйттеләр. Шулай итеп, бергәләшеп күңелле генә итеп көн артынан көн үткәреп, йәшәп алып киттеләр. Сулпан апаһы Илнараға дәрестәрен ҡарашһа, Ғәле ағай Наил менән булышты. Алдан һөйләшкәнсә, әсәһе тураһында һүҙ ҡуйыртып торманылар. Сулпан апайҙың Ғәле ағай менән ипләп кенә һөйләшкәндәренән Илнара аңлай: был ғаилә уның һәм Наилдың әсәһен упҡындан йолоп алыр өсөн бөтә көсөн һала. “Балалар хаҡына”, – ти бит Ғәле ағаһы. Илнара үҙе лә, ятҡан-торған һайын әсәһенә һаулыҡ теләне, иман нуры инһен күңеленә әсәкәйемдең, яман холҡонан ҡотолһон, беҙгә ҡайтһын, көтәбеҙ бит, тип Хоҙай Тәғәләнән үтенде. “Ҡыҙым, ни булһа ла, гел яҡшы теләктәр теләп йөрө, сөнки бала хаҡы – тәңре хаҡы, бала теләге ҡабул була ул”, – тигәйне бит өләсәһе лә, ошондай хәл булырын һиҙгәндәй.\nТөшкө аш мәлендә берәү килеп ингәс, Илнара ла, Сулпан апаһы ла иғтибар итмәне, төпкө бүлмәлә Наил менән уйнауҙарын белделәр. “Һаумыһығыҙ”, – тигән таныш тауышты ишеткәс, ҡапыл малай үҙәк өҙгөс тауыш менән: “Әсәй!” – тип ҡысҡырып, ишек алдына йүгереп китте. Һуңғы ике аҙнала әсәһен бер тапҡыр ҙа һорамаған ҡустыһының былай ҡыланырын көтмәгән Илнараның күҙ алды ҡараңғыланып, хәле бөттө лә ҡуйҙы. “Кил-де, тап-ты, кил-де”, – тип дарһылдап типте йөрәге. Сулпан апаһы ҡыҙҙы иңдәренән ҡосоп: “Бөтәһе лә яҡшы, тыныслан”, – тип бышылдап, бүлмәнән сығып китте. Илнара уның яғымлы итеп әсәһен түргә әйҙүкләгәнен, уның хәлен һорашҡанын, Наилды тынысландырғанын, тегеләрҙең илаша-ҡосаҡлаша сисенешкәндәрен бүлмәнән сыҡмай тыңлап ултырҙы. “Кил-де, тап-ты, кил-де”. Бына хәҙер сыҡһа, әсәһен күрһә, шатлыҡ-ҡыуанысынан, күңелен ялмаған аңлайышһыҙ хистәр ҡойононан ҡолап китермен, тип ҡурҡты ул. Бөтә тәне дер ҡалтырап, күҙҙәренән мөлдөрәмә тулы йәштәре бына-бына ҡойолам тип торғанда, әсәһе ҡурҡа-ҡурҡа ғына, Илнараға шулай тойолдо, килеп инде. Үҙенең ни тиклем яңылышҡанын ысын күңеле менән аңлаған ҡатын, артабан атларға ҡыймай, ғәйепле ҡиәфәт менән ҡапыл ғына олпатланған, оло кешеләр күтәрә алмаған ҡара ҡайғыларҙы сабырлыҡ менән үткәреп килеүсе ҡыҙының күҙҙәренә төбәлде. “Балам, яңылыштым, балаҡайҙарым, кисерегеҙ, зинһар мине, ғәфү итегеҙ!”– тип бышылданы уның ирендәре. “Әсәй! Әсәкәйем!” – тип кенә әйтә алды ҡыҙ. Шуны ғына көткәндәй, әсәһе Наилды ҡулынан да төшөрмәй, атылып килеп ҡыҙын ҡосағына алды. Бәләкәс кенә үҫмер ҡыҙҙың күңелендә бик оҙаҡ йыйылып килгән әсәһенә булған үпкәһе, нәфрәте, киләсәктән ҡурҡыуы күҙ йәштәре аша түгелеп, юҡҡа сыҡты...\nОшо мәлдә Илнара өләсәһенең “Сабыр иткән – моратына еткән” тип әйткән мәҡәленең асылына төшөнгәндәй булды ла, бәхетле йылмайып, әсәһенең ҡосағына нығыраҡ һыйынды.


Рөстәм Хәмитов: “Бөрйән” кластеры инвесторҙар аҡсаһы иҫәбенә үҫәсәк” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Рөстәм Хәмитов: “Бөрйән” кластеры инвесторҙар аҡсаһы иҫәбенә үҫәсәк”\nРөстәм Хәмитов: “Бөрйән” кластеры инвесторҙар аҡсаһы иҫәбенә үҫәсәк” 29.06.2018 // Яңылыҡтар\n“Бөрйән” туристик кластерын инвесторҙарҙан ресурстар йәлеп итеү иҫәбенә лә үҫтереү күҙаллана. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов, инфраструктура проекттарын үҫтереүҙә шәхси секторҙың әһәмиәтен билдәләп, ошо турала хәбәр итте.\n— Беҙ шәхси инвесторҙарҙы йәлеп итеү йәһәтенән эш алып барабыҙ, — тине төбәк етәксеһе. — Мәҫәлән, “Бөрйән” кластеры дөйөм алғанда 2,5-3 миллиард һумға баһалана. Федераль һәм республика ресурстары иң күбе 500 — 700 миллион һум тәшкил итәсәк, ҡалғаны иһә — шәхси секторҙан. Барыһы ла перспективаны күрә, тырышлыҡ һала. Был йүнәлештә бер-ике генә түгел, ә тиҫтәләгән кеше эшләй, туризмды үҫтереүҙең бик күп алымдары тәҡдим ителә. Тегендә база, бында ял йорто, ҡылҡы, умартасылыҡ һәм башҡалар. Ошо рәүешле байтаҡ аҡса йыйыла. Ә беҙ иһә инфраструктура, яҡшы юлдар, электр, газ менән тәьмин итергә тейешбеҙ. Бындай симбиоз һөҙөмтә бирергә тейеш.\nӘйткәндәй, “Бөрйән” кластеры 2025 йылға тиклем иҫәпләнгән “Эске һәм ситтән килгән туризмды үҫтереү” федераль программаһына инде. Туризм-рекреация кластеры Бөрйән, Күгәрсен һәм Көйөргәҙе райондары биләмәләрендә ойоштороласаҡ. Бынан тыш республикала “Урал риүәйәттәре”, “Асылыкүл”, “Ҡандракүл”, “Өфө” туристик кластерҙарын төҙөү буйынса эш алып барыла.


«Өфө» аэропортының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 6 июлдән 11-нә тиклем эске һәм халыҡ-ара терминалдар эргәһендә шәхси транспорт ҡуйыу тыйыла\nБыл көндәрҙә аэропорт алдындағы майҙан пассажирҙар ҡаршы алыу һәм оҙатыу өсөн генә асыҡ буласаҡ. Шулай уҡ А һәм В линияларының барлыҡ парковкалары ла эшен ваҡытлыса туҡтата. Пассажирҙар С1, С2 һәм С4 туҡталҡалары менән файҙалана ала. Бынан итыш, был осорҙа вокзал алдына килеүсе бөтә шәхси транспорт тикшереү үтәсәк. Шуға ла водителдәргә аэропортҡа килеү ваҡытын алдан иҫәпләргә кәңәш ителә. Ваҡытлыса сикләүҙәр ошо көндәрҙә Өфөлә халыҡ-ара саммиттар уҙыуға бәйле.


Мутлашыусылар тоҙағынан һаҡланығыҙ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Мутлашыусылар тоҙағынан һаҡланығыҙ\nҮткән ялдарҙа Сибай ҡалаһы буйынса полиция бүлегенә хаҡлы ялдағы кешеләр бер нисә ғариза биргән. Уларҙа шикле телефон шылтыратыуҙары тураһында хәбәр ителә.\nӘбей-бабайҙарға бар осраҡтарҙа ла ир кеше шылтыратҡан һәм һеҙҙең улығыҙ йәки ейән-ейәнсәрегеҙ машина менән аварияға осраны, тигән. Артабан ул, ғәйепләнеүсе булмаҫ өсөн аҡса түләргә кәрәк, тип әйткән. Һәр бер осраҡта ла билдәһеҙ ир 20 - 30 мең һум аҡса һораған. Үкенескә күрә аферистың ҡармағына 49 йәшлек ир эләгә – ул 20 мең һум аҡсаһын күсерә. Бер аҙҙан уның яҡындары менә!н бер ни ҙә булмауы асыҡланған.\nСтәрлетамаҡ ҡалаһында ла ошондай енәйәт теркәлгән. Был осраҡта 70 йәшлек бабай, улына ярҙам итергә теләп, таныш булмаған мобиль телефон номерына 10 мең һум аҡсаһын күсерә. Аҙаҡтан улына шылтырата һәм уның бер ниндәй ҙә юл-транспорт фажиғәһенә эләкмәүен белеп, сикһеҙ аптырана.\nӘ Салауат ҡалаһында булған мутлашыуҙа Краснодар ҡалаһынан килгән ир 10 мең һум аҡсаһынан ҡолаҡ ҡаға. Уға билдәһеҙ номерҙан шылтыраталар һәм банк исеменән банк картаһы буйынса “тикшереү” үткәртәләр. Егет телефон аша исемен-фамилияһын, карта номерын һәм уның артындағы һанды, ПИН-кодты әйтеп бирә. Шул мәлдә уның аҡсаһын һалдырып та алалар.\nБындай күңелһеҙ осраҡтарға эләкмәҫ өсөн иң беренсе һаҡ булырға кәрәк. Әгәр ҙә һеҙгә “мин бәләгә тарыным, аҡса һал” тип шылтыратһалар йәки яҙһалар, аптырап ҡалмағыҙ. Әйтелгән телефонға йәки картаға аҡса күсермәгеҙ. Тәүҙә туғандарығыҙ менән бәйләнешкә сығырға һәм тикшерергә кәрәк. Күп осраҡта уларҙың иҫән-һау икәнлеге, телефон аша булған сәйер һөйләшеүҙең алдаҡ булыуы асыҡлана.\n“Банк картаһы хеҙмәтләндереүе” тип шылтыратыусыларға ҡарата айырыуса һаҡ булығыҙ. ПИН-код, карта номеры һәм артындағы һанды сит кешегә әйтмәгеҙ.\nСығыу ваҡыты 2-10-2013, 17:14 | Ҡаранылар: 1142\nҺаҡ булығыҙ – телефон аша мутлашыусылар!


Мәрйен балҡышы » Журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nҺуңғы осорҙа гүзәл заттарҙың кейемдәрендә, биҙәүестәрендә милли асыл, рухи ҡиммәттәребеҙ сағылыш табыуына шаһитбыҙ. Баҫмабыҙҙа йыл дауамында барған «Милли биҙәк», Республика халыҡ ижады үҙәге ҡарамағындағы «Сәсәндәр үҙәге» һәм Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының республика «Ағинәй» йәмәғәт ойошмаһы тарафынан иғлан ителгән «Селтәр» традицион биҙәнеү әйберҙәре бәйгеләре лә ошоға асыҡ миҫал. Күптән түгел Өфөлә уларҙың һуңғыһына йомғаҡ яһалып, үҙҙәренең эштәрен «Бәйләнештә» сайтындағы «Башҡорт ҡатын-ҡыҙы», «Селтәр», «Ағинәй» төркөмдәренә һалып, конкурсҡа ҡушылып, тәжрибә уртаҡлашҡан йөҙҙән ашыу гүзәл зат йыйылды.\n...Көмөш тәңкәләр, мәрйендәр балҡышы менән күҙҙе иркәләгән сара ысын мәғәнәһендә Селтәр байрамына әйләнде. Төрлө төбәктәрҙән, сит өлкәләрҙән йыйылған оҫтабикәләрҙең эштәрен күреп, күңелде берсә һоҡланыу, берсә ғорурлыҡ биләне. Бына, мәҫәлән, Әбйәлил районы Яңы Балапан ауылынан Рита Шәйҙуллина ун йыл эсендә 123 селтәр, 107 ҡашмау эшләгән!..\n...76 йәшлек Фәйрүзә инәй Кәримованың саф көмөш тәңкәләр менән биҙәлгән селтәре шунда уҡ иғтибарҙы йәлеп итте. «Беҙҙең яҡта, тамьяндарҙа, селтәр тимәйҙәр, һаҡал тип йөрөтәләр, бына был һаҡалға яҡынса дүрт ғасыр. Араһында XVI – XVII быуат тәңкәләре лә бар. Миңә, етенсе быуынға, килеп еткән изге ҡомартҡы ул. Тик ваҡыт үҙенекен итә, мәрйендәренең төҫө уңып, һына башланы, ептәре лә серей. Быйыл йәй яңыртып тегеп алдым. Өләсәйемдәрҙән ҡалған һаҡалдар бер нисәү ине, совет осоронда бер саф көмөшкә 9 һум 50 тин аҡса биреүҙәренә ҡыҙығып, арыуығын тапшырып ташланым. Әсәйем һиҙеп ҡалып, бына ошо бер һаҡалды һандығы төбөнә йыйып ҡуйҙы. Йәшлек менән ҡәҙерен, баһаһын аңлап етмәгәнбеҙҙер инде», – тип һөйләй ағинәй. Уның ҡарауы әле Фәйрүзә Нурмөхәмәт ҡыҙы дүрт ҡыҙына, ейәнсәрҙәренең һәр береһенә күҙ нурҙарын түгеп, йөрәк йылыһын ҡушып һаҡал һәм ҡашмау яһап биргән...\n...Бөрйән районы Әбделмәмбәт ауылынан Зәкиә инәй Муллағолова ла халҡыбыҙҙың аҫыл йолаларын тергеҙеүгә, һаҡлауға үҙ ҡарашын белдерҙе. «Әлбиттә, ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың заманса кейемдә милли биҙәктәребеҙҙе ҡулланыуы, селтәр, яға, хәситәләрҙең стилләштерелгән төрөн булдырыуы – маҡтауға лайыҡ һоҡланғыс күренеш. Һәр ҡул эше – сәнғәт әҫәре, ул тарихҡа ҡала. Ошоға бәйле бер аҙ борсолоуҙарым да бар: киләсәктә тарихты өйрәнеүселәр заманса селтәрҙәрҙе, ҡашмауҙарҙы ысынбарлыҡ тип һанап ҡуймаҫмы икән? Боронғолоҡтан, милли асылыбыҙҙан үтә ныҡ ситләшеп китмәйек, тиеүем, сөнки халҡыбыҙҙың йор аҡылы – әйтеп аңлатҡыһыҙ бай хазина ул. Бына ошо селтәр-ҡашмауҙарҙы ғына алып ҡарайыҡ, уларҙағы һәр биҙәктең, һәр элементтың үҙ мәғәнәһе бар. Мәҫәлән, ҡортбаш һоҡтан, күҙ тейеүҙән һаҡлай, кәзәмөгөҙ, ҡусҡар кеүек биҙәктәр байлыҡ, бәрәкәтте үҙенә тарта, көмөш тәңкәләр насар энергияны кире ҡаға. Көмөштөң таҙартыу көсөнә эйә булыуы ғалимдар тарафынан да раҫланған дәлил. Халҡыбыҙ быны электән белгән, тормошта ҡулланған, шуға ла өләсәйҙәребеҙ башлыса көмөш биҙәүестәргә өҫтөнлөк биргән. Кемдер арттан елкәбеҙгә ҡараһа, беҙ шуны һиҙәбеҙ, сөнки кешенең күҙ ҡарашы менән бергә энергия йүнәлтелә, шул иҫәптән насары ла булыуы ихтимал. Ә ҡашмау, селтәр ҡатын-ҡыҙҙы һаҡлай, уға төбәлгән һоҡто, насар энергияны кире ҡаҡлыҡтыра. Өҫтәүенә улар кәүҙәне төҙ тотоуға булышлыҡ итә», – халыҡ педагогикаһын яҡшы белгән мәғариф ветераны Зәкиә Мөҙәрис ҡыҙының фекерҙәре ысынлап та уйландыра, мәғлүмәтлеге һоҡландыра. Ул – республикала билдәле шәхес, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы Марат Ғизитдин улы Муллағоловтың хәләл ефете, иренең васыятына тоғро ҡалып, изге эштәрен дауам итеүсе...\n...Ә «Башҡортостан ҡыҙы» журналының махсус призына Магнитогорск ҡалаһынан «Яйыҡбикә» этник музыка төркөмө лайыҡ булды. Был ханымдар – Әнүзә Исхаҡова, Рәшиҙә Мортазина, Зөлфирә Саниева, Вәсилә Батталоваларҙың һәр береһе сит өлкәлә тамырҙарыбыҙға тоғролоҡ һаҡлап, рус мөхитле ҡалала үҙ яндарына милләттәштәребеҙҙе бер ҡорға туплап йәшәй...\nТеги: Селтәр Ағинәй


Мәҙәниәт министры Асҡар Абдразаҡов тәүге тапҡыр наградлау тантанаһы үткәрҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nМәҙәниәт министры Асҡар Абдразаҡов тәүге тапҡыр наградлау тантанаһы үткәрҙе\n14:48, 7 декабря 2010 Йәмғиәт\nШишәмбе, 7 декабрҙә, Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығында алдынғы мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен наградлау тантанаһы үткәрелде. Тәүге тапҡыр уны ведомствоның яңы етәксеһе Асҡар Абдразаҡов үткәрҙе.\n— Тәүге имтихандағы кеүек тулҡынланам, — тип тураһын таныны ул.\nМинистр артистарҙың, башҡа мәҙәниәт эшмәкәрҙәренең хеҙмәтенә ҙур ихтирам менән һәм аңлап ҡарауын билдәләне.\n— Барығыҙ ҙа күреп тораһығыҙ, бөтә халыҡ ял иткәндә, беҙ эшләйбеҙ. Шул рәүешле үҙ ижадыбыҙ, үҙ хеҙмәтебеҙ менән беҙ кешеләргә матурлыҡты тойорға, күрергә һәм аңларға өйрәтәбеҙ, — тине ул.\nБР-ҙың яңы мәҙәниәт министры, донъя кимәлендәге опера йондоҙо ҡулынан бөгөн 12 кеше награда алды. Уларҙың туғыҙына «БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исем бирелде. Ҡалғандарына килгәндә, Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтенең уҡыу-педагогика әҙәбиәте редакцияһы мөхәррире Зөһрә Йәйкәрова Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән бүләкләнде, уның коллегаһы Әлфиә Әсәҙуллина «БР-ҙың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре» исемен алды. Ә Фәйзи Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле артисы Марат Яҡупов был тантанала «Башҡортостандың атҡаҙанған артисы» тигән иң юғары исем алыуға лайыҡ булды.\nТантананы тамамлап, Асҡар Абдразаҡов бүләкләнеүселәрҙең барыһына ла яңы йылда үҙ эштәрен тағы ла ҙурыраҡ дәрт һәм илһам, яңы көс менән дауам итеүҙәрен теләне.\n— Беҙ, үҙ сиратыбыҙҙа, һеҙгә һәр яҡлап ярҙам итергә тырышасаҡбыҙ, — тине министр.


Бында тарих һаҡлана\nБылтыр Сибай ҡалаһы үҙенең 60 йыллығын киң билдәләне. Ҡала архивы иһә Сибай ҡала статусы алғандан һуң ике йылдан үҙ эшмәкәрлеген башлай. Төрлө дәүерҙә архивтың атамаһы бер нисә тапҡыр үҙгәрһә лә, төп эш йүнәлеше элеккесә ҡала: документтар туплау, уларҙың дөрөҫ иҫәбен алып барыу, артабан һаҡланыуын тәьмин итеү. Ә һуңынан белешмә-мәғлүмәт фонды булдырыу, уларҙы дөйөм ҡулланылышҡа индереү, тейешлеләрен республика һәм федераль архивтарға һаҡлауға ебәреү.\nFилми-тикшеренеү эштәре һәм улар нигеҙендә төрлө хеҙмәт яҙыу өсөн архив документтарының әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ.\n—Был эште ойоштороп, яйға һалыуҙа архивтың тәүге етәкселәре З.В.Вайсман, В.В.Баландина, М.М.Ваһапова, В.С.Чипшева, Н.И.Каратай, И.И.Игнатова, Н.М.Жжонова, Г.Ә.Нәбиуллина, Т.Т.Сабитоваларҙың хеҙмәте ҙур,—ти Сибай ҡала хакимиәтенең архив бүлеге мөдире Нилә Ишмөхәмәт ҡыҙы Зәйнуллина.\nҠала етәкселегенең ярҙамы һөҙөмтәһендә архив хеҙмәткәрҙәре бөгөн Таусылар проспектының 21-се йортонда урынлашҡан бинала уңайлы шарттарҙа эшләй.\n—Документтар 290 квадрат метр майҙанды тәшкил иткән ике бинала урынлаштырылған. 12 урынға иҫәпләнгән уҡыу залы бар. Материалдар туплау өсөн бөтә йыһаздар ҙа етерлек,—тип һүҙен дауам итә Нилә Ишмөхәмәт ҡыҙы.—Ҡала архивында 150 фондты тәшкил иткән 40 меңгә яҡын документ тупланған, 35 учреждение архивты тулыландырыусы булып тора. Һаҡлауҙа шәхси материалдарҙан йыйылған фондтар ҙа бар. Дөйөм алғанда, архивсылар бай мәғлүмәт һаҡлап, киләсәк тураһында хәстәрлек күрә.\nАрхив документтарын файҙаланыу күп яҡлы. Төрлө органдарҙың, ойошма һәм учреждениеларҙың һәм, әлбиттә, граждандарҙың һорауы буйынса кәрәкле мәғлүмәт бирелә. Ә мөрәжәғәттәр һаны йылдан-йыл арта. Мәҫәлән, улар буйынса 2011-2014 йылдар арауығында 17 мең белешмә бирелгән. Был архив хеҙмәткәрҙәре эшенең кәрәклеге һәм мөһимлеге тураһында бик асыҡ һөйләй. Граждандарҙың пенсия реформаһына бәйле һорау-ғаризалары йылдан-йыл арта. Хеҙмәт стажын асыҡлау, льготаларға хоҡуҡ биреүсе төрлө дәүләт наградаларын дәлилләү буйынса мөрәжәғәт күп. Бында тарих һаҡлана, шуға ла һуңғы ваҡытта халыҡтың шәжәрә төҙөү менән әүҙем шөғөлләнеүе лә күптәрҙе архивҡа алып килә.\nКешеләрҙе ихлас ҡабул итеү, уларҙың мөрәжәғәтенә тейешле ваҡытта яуап биреү—баш белгес Фәтихә Зәйнулла ҡыҙы Исрафилова, архивариус Зарина Шәфҡәт ҡыҙы Әбдрәхимованың төп бурысы. Архивсылар документтар менән эшләүҙең ни тиклем ауыр ҙа, яуаплы ла икәнен белеп эш итә. Шулай уҡ бында өлкән быуын хеҙмәткәрҙәренең милли, мәҙәни мираҫты һаҡлауға индергән өлөшөн баһалай беләләр, уларҙы хөрмәт менән иҫкә алалар.\n—Өлкән коллегаларыбыҙҙың эшенә ихтирам менән ҡарайбыҙ. Уларҙың хеҙмәте—архивтың тиҫтәләрсә йылдар уңышлы эшләп килеүенең нигеҙ ташы,—ти мөдир Н.И.Зәйнуллина.—Архив документтарына ихтыяж бик ҙур. Республикабыҙҙың дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары кәрәкле мәғлүмәттәр менән ваҡытында тәьмин ителә. Фән докторҙары һәм кандидаттары, ғилми хеҙмәткәрҙәр, аспиранттар, уҡытыусылар һәм студенттар ретроспектив мәғлүмәтте даими ҡуллана.\nАрхив документтарын файҙаланыу эше күп яҡлы. Нәҡ уның буйынса дәүләт архивы тураһында ғына түгел, ә республиканың бөтә архив хеҙмәте тураһында фекер йөрөтәләр. Дәүләт һәм йәмәғәт ойошмаларының, бигерәк тә ябай граждандарҙың, һуғыш һәм хеҙмәт ветерандарының мөрәжәғәтенә ваҡытында яуап бирергә тырышабыҙ. Һуңғы йылдарҙа халыҡтың үҙ шәжәрәһен өйрәнеүгә ҡыҙыҡһыныуы көсәйҙе. Был йәһәттән дә эшебеҙ күп яҡлы.\nБеҙҙең архивта ҡала үҫешенә ҡағылышлы материалдар ҙа бихисап. Пенсия реформаһына бәйле граждандарҙың һорау-ғаризалары ла йылдан-йыл арта. Үрҙә әйтеүемсә, хеҙмәт стажын асыҡлау, льготаға хоҡуҡ биреүсе төрлө дәүләт наградаларын дәлилләү буйынса мөрәжәғәттәр күп. Архив документтары күргәҙмәләргә ҡуйыла, уларҙы матбуғатта, радио-телевидениела файҙаланалар.\nБеҙҙә Бөйөк Ватан һуғышына һәм яугирҙарға бәйле материалдарҙы табырға була. Архивта дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәренең, яҙыусыларҙың, ғалимдарҙың, халыҡ хужалығының төрлө өлкәләрендә эшләүселәрҙең шәхси материалдарынан йыйылған фонд бар. Был юҫыҡта эш артабан да дауам итәсәк.\nСибай архивсылары үҙ ҡаҙанында ғына ҡайнап ҡалмай, республикала уҙғарылған төрлө конкурстарҙа, ғилми-ғәмәли кәңәшмәләрҙә ихлас ҡатнаша. Тырышлыҡтары иһә уңышлы һөҙөмтә бирә. Әйтәйек, архив бүлеге мөдире 2014 йыл—Мәҙәниәт йылында «Урал аръяғы йондоҙҙары» проекты менән Башҡортостан Башлығының мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренә тәғәйенләнгән 100 мең һумлыҡ грантын алыуға өлгәшә. 2014-2015 йылда Нилә Ишмөхәмәт ҡыҙы Бөтә Рәсәй һөнәри оҫталыҡ конкурсында әүҙем сығыш яһап, Волга буйы федераль округы буйынса беренсе урын яулай һәм «Рәсәйҙең иң яҡшы архивисы» булып таныла. Мәскәүҙәге конкрста дипломант исемен яулай. Ошо көндәрҙә генә 2016 йыл йомғаҡтары буйынса Н.И.Зәйнуллина етәкләгән Сибай ҡалаһының архив бүлегенә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Рәхмәт хаты тап-шырылды.\nАрхив хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамдары менән ҡотлап, уларға артабан да уңыштар теләйбеҙ.


ТЕРКӘҮ МӘСЬӘЛӘЛӘРЕ ЮРИСТ БЕЗ ОНЛАЙН - Бөтә донъя юристар! Интернет-кафе адвокат менән юридик.\nТЕРКӘҮ МӘСЬӘЛӘЛӘРЕ ЮРИСТ БЕЗ ОНЛАЙН\nТЕРКӘҮ МӘСЬӘЛӘЛӘРЕ ЮРИСТ БЕЗ ИНТЕРНЕТА Предприятие етәкселәре, үҙ вазифаһын юрист штаты булмай ул, үҙең яҡшы булһаң кәрәклеге тураһында отчет бирә, эске законлылығын күҙәтә процедура үткәреп була кем генә түгел, ә тышҡы сәйәсәт. Юрист шунда роле ниндәй Уға ниндәй бурыстар йөкмәтелгән вазифалы\nБыл предприятиеһының уңыштарына бәйле грамоталы белгес бармы. Онлайн белгестәр әҙерләү һәм теркәлгән Тәү сиратта, был эшкә һәр төрлө милек формаһындағы предприятиелар һәм юристар кимәлдә, сифатлы белем алыу йәш кеше тураһында ҡайғыртырға тейеш.\nЛәкин, был ғына теорияһы, унда килеүселәр хоҡуғы, ер ҡануниәте т. структураһын, уның ентекле анализлау, улар нигеҙендә үҙгәрештәр һәм өҫтәмәләр индереү процесы булыуы аңлашыла.\nЙыш ҡына,"уҡыусы башлыса"ның хеҙмәте менән башлағым килә, хатта, әгәр алдынғы белгестәр эшләргә тура тәүҙә ярҙамсыһы йәки эшмәкәрлеге менән шөғөлләнә, унда бөтөнләй бушлай онлайн юристар һорау бирергә мөмкин.\nҺәм ниндәй милек формаһындағы предприятиелар эше менән конкретно файҙаһына булды, һәм юристар бушлай онлайн булып, мохтаждарға мөмкин булғанса теләһә ҡайҙа мөрәжәғәт теркәлгән. Белемде практикала камиллаштырып, һәр үҙгәреш тиҙ һәм аныҡ мөмкинлек бирә, предприятие һәм уларҙы хәрәкәткә килтерә.\nГРАЖДАН ЭШЕ БУЙЫНСА АДВОКАТ ТҮЛӘҮҺЕҘ\n온라인 컨설턴트로 연결


Башҡортостанда ауыл хужалығы иҫәбен алыу өсөн 1,8 меңдән ашыу кеше йәлеп ителә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n13:52, 22 июля 2021 Иҡтисад\nБашҡортостанда ауыл хужалығы иҫәбен алыу өсөн 1,8 меңдән ашыу кеше йәлеп ителә Фото: Валерий Шахов\nБашҡортостанда ауыл хужалығы иҫәбен алыу өсөн 1,8 меңдән ашыу кеше йәлеп ителә, тип белдерҙеләр кесаҙна Башстат кәңәшмәһендә.\n«Башинформ» хәбәр иткәнсә, 1-30 августа Рәсәйҙең барлыҡ төбәктәрендә ауыл хужалығы иҫәбен алыу ойошторола.\n«Республикала 800-ҙән ашыу ауыл хужалығы ойошмаһын, 4 мең крәҫтиән-фермер хужалығын һәм шәхси хужалыҡты, бынан тыш, 2,4 меңгә яҡын баҡсасылыҡ ширҡәтен һәм 677 мең шәхси ярҙамсы хужалыҡты яҙып алырға кәрәк», — тине Башҡортостанстат етәксеһе урынбаҫары Илдар Заһиҙуллин.\nОшо иҫәп алыу барышында ауыл хужалығы тармағында мәшғүлдәр һаны, ер участкалары һәм уларҙы файҙаланыу, ауыл хужалығы культуралары һәм күп йыллыҡ үҫентеләр майҙандары тураһында ла мәғлүмәттәр теркәлә. Шулай уҡ мал һаны иҫәпкә алынырға тейеш.\n1 августан 16-һына тиклем ауыл хужалығы ойошмалары, крәҫтиән-фермер хужалыҡтары электрон төрҙәге тикшереү бланктарын үҙ аллы тултыра.\nАуыл хужалығы иҫәбен алыуға яҡынса йомғаҡ – быйыл декабрҙә, ә тулыһынса 2022 йылдың аҙағында яһала.\nТеги: ауыл хужалығы иҫәбен алыу


Яңы йылға аяҡ баҫҡанда » "Урал" гәзите\nЯңы йылға аяҡ баҫҡанда\nЯңы йылға беҙ ниндәйҙер тулҡынланыу, яңы ѳмѳт-хыялдар менән аяҡ баҫабыҙ һәм үткәненә йомғаҡ яһайбыҙ. 2012 йыл һеҙҙең ѳсѳн нисек булды һәм 2013 йылға ниндәй ѳмѳттәр бағлайһығыҙ, тигән һорау менән беҙ донъяның иң шәп еңел атлеттары рәтенә ингән, 3 тапҡыр Чикаго марафоны еңеүсеһе, Лондонда үткән XXX Олимпиада уйындарында ҡатнашыусы халыҡ-ара класлы спорт мастеры Лилиә Булат ҡыҙы менән уның тормош иптәше, тренеры Игорь Юрьевич Шобуховтарға мѳрәжәғәт иттек. Әйткәндәй, данлыҡлы Лилиәбеҙ ҙә Йылан йылында тыуған икән. Тимәк, быйыл уға мотлаҡ уңыш йылмаясаҡ.\n2012 йыл Имен бала саҡ һәм Ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы булараҡ иҫтә ҡала. Шуға ла Шобуховтарҙың интернациональ ғаиләһе менән таныштырып китеү уңайлы булыр. Башҡорт егете Булат Рәхмәтулла улы Шаһбалов менән украин ҡыҙы Наталья Дмитриевна Белоретта ғаилә ҡороп, Гүзәл, Лилиә һәм Айгѳл исемле ҡыҙҙар тәрбиәләп үҫтерәләр. Икеһе лә хеҙмәт ветераны булған ғаилә башлыҡтары оҙаҡ йылдар металлургия комбинатында эшләп, хаҡлы ялға сығалар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Булат Рәхмәтулла улы бик иртә вафат булып ҡалған. Шулай уҡ Игорҙың әсәһе, сығышы менән Илеш башҡорто, Рима Ишембай ҡыҙы менән рус егете Юрий Константинович Белоретта тѳпләнәләр. Шуныһы ҡыҙыҡ - ҡалала тыуып үҫкән Лилиә башҡортса һѳйләшә белмәй, ә бына Игорь башҡортса матур һѳйләшә. Ни ѳсѳн тиһегеҙме - ѳләсәһе арҡаһында! Йыш ҡына ауылға ҡайтып йѳрѳгән Игорь ѳләсәһе һәм тиҫтерҙәре менән башҡортса аралашырға ѳйрәнә. Әйткәндәй, уның башҡортса белеүе күп кенә мәҙәк хәлдәргә килтереп кенә ҡалмай, хатта «бәләләрҙән» дә ҡотҡара. Нисек икәнен үҙегеҙ ҙә аңлап тораһығыҙҙыр. «Бер тел белгән - берҙе йыҡҡан, 10 тел белгән - унды йыҡҡан» тип юҡҡа ғына әйтелмәгән. Шуға ла III класта уҡыусы ҡыҙҙары Анна тырышып-тырмашып башҡорт телен ѳйрәнә, ә атаһы уға һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер. Ғѳмүмән, Шобуховтар ғаиләһендә ниндәйҙер тәбиғилек, ихласлыҡ, бойондороҡһоҙлоҡ мѳхите хѳкѳм һѳрә. Был йортта бесәйҙәр, ике эт, баһадир һәм ғорур тутыйғош ғаилә ағзалары менән гармонияла йәшәй.\nБына шул ғаилә ҡиммәттәренең тѳп нигеҙе булып тора ла инде. Аҡыллы һәм нәзәкәтле Лилиә менән юморға бай ныҡышмал Игорь үҙ йорттарын бик тәфсирләп, еренә еткереп тѳҙѳгән. Бында күңелһеҙләнеп ултырырға урын юҡ, сѳнки баҡса бар, спорт менән шѳғѳлләнеү ѳсѳн бѳтә мѳмкинлектәр булдырылған. Әлбиттә, Аняны тәрбиәләү һәм хужалыҡ эштәре менән шѳғѳлләнеү күберәген Наталья Дмитриевна иңенә тѳшә, сѳнки Лилиә менән Игорь ѳйҙә һирәк була.\n- 2012 йыл беҙҙең ѳсѳн әллә ни уңышлы булмаһа ла, йылға үпкәләп ултырып булмай инде, ваҡыт та юҡ,- тиҙәр Шобуховтар. - 2013 йылға ҙур ѳмѳттәр бағлайбыҙ. Марафонда ҡатнашырға ниәт бар, әммә алдан бѳтә серҙе асып һалып та булмаҫ. Иң мѳһиме - һаулыҡ булһын. Ә Яңы йылды ҡаршылауға килгәндә, ул - ғаилә байрамы. Шуға ла беҙ бѳтә туғандар менән үҙебеҙҙә ҡаршылайбыҙ. Мотлаҡ шыршы биҙәйбеҙ. Байрам табынында ҡаҙ, билмән була. 2010 йылды Испанияла ҡаршылағайныҡ, ул тиклем оҡшаманы. Унда Раштыуаны ғына билдәләйҙәр. Беҙҙең Яңы йыл байрамдары барыбер күңелле.\n2013 йылдың Тирә-яҡ мѳхитте һаҡлау йылы тип билдәләнеүенә килгәндә, бѳтәһе лә үҙебеҙҙән тора. Үҙең йәшәгән ерҙе сүп-сар ѳйѳмѳнә күммәҫкә, тәбиғәтте, хайуандарҙы, йәнлектәрҙе һәм ҡоштарҙы һаҡларға һәм яратырға ғына кәрәк. Бының ѳсѳн кешегә әллә ни кѳс түгергә кәрәкмәй, бары кешелек сифаттарын юғалтмау мотлаҡ.\nРайон-ҡала халҡын Яңы йыл байрамы менән ихлас күңелдән ҡотлап, һаулыҡ-таҙалыҡ, ғаилә бәхете, эштәрендә уңыштар һәм бѳтә изге ниәттәренең тормошҡа ашыуын теләйбеҙ.\nБеҙ ҙә Яңы - 2013 йыл Шобуховтар ғаиләһенә бәхет һәм шатлыҡ-ҡыуаныстар алып килһен тибеҙ.\nҺҮРӘТТӘРҘӘ: Шобуховтар ғаиләһе.\nЭ. МѲХӘМӘҘИЕВА фотһы.


Башҡортостан шағирәһе Мәскәү яҙыусылар ойошмаһының дипломына лайыҡ булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан шағирәһе Мәскәү яҙыусылар ойошмаһының дипломына лайыҡ булды\n10:34, 13 февраля 2017 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 13 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Людмила Кузьмина/. Башҡортостан һәм Рәсәй Федерацияһы Яҙыусылар берекмәләре ағзаһы Рәшиҙә Бик Рәсәй Яҙыусылар союзының Мәскәү ҡала ойошмаһы уҙғарған «2014 — 2016 йылдарҙа иң яҡшы китап» әҙәби бәйгеһе дипломы менән бүләкләнде. Был наградаға яҙыусы 2016 йылдың яҙында Мәскәүҙең ҡала яҙыусылар ойошмаһы эгидаһы аҫтында сыҡҡан «Яратҡан яғым, минең Ватаным!» китабы өсөн лайыҡ булды.\n«Яратҡан яғым, минең Ватаным!» китабы – тәү сиратта балалар өсөн шиғырҙар авторы булараҡ танылыу яулаған Рәшиҙә Бик әҫәрҙәренең тулы баҫмаһы. Яңы китапта ул илһөйәрлек йөкмәткеле шиғырҙар яҙыусы шағир-гражданин, тыуған иленең тарихын һәм уның иң сағыу биттәрен үҫмер уҡыусыға еткереү менән дәртләнгән кеше булараҡ килеп баҫа.\nШиғри йыйынтыҡҡа «Берлинға хәтлем!» поэмаһы, «Александр Невский», «1812 йылдағы Ватан һуғышы», «Ильмена» әкиәт-поэмаһы, төрлө йылдарҙа яҙылған шиғырҙар, улар араһында Рудольф Нуриевҡа, Федор Шаляпинға, Булат Окуджаваға, Корней Чуковскийға арналғандары бар, Рәсәй һәм Башҡортостан символдары тураһында уйланыуҙар ингән. Әгәр элек бөтә поэмалары ла балалар өсөн айырым һүрәттәргә бай баҫмалар сифатында сыҡһа, йыйынтыҡҡа ингән бер шәлкем шиғырҙары өлкәндәргә лә, бер үк ваҡытта балаларға ла тәғәйенләнгән.\nРәшиҙә Биктың награда алған китабы – сағыу ҡыҙыл төҫтә, ҡаты тышлы. Инеш һүҙен шағир Дмитрий Силкан – Рәсәй Яҙыусылар союзы Мәскәү ҡала ойошмаһының Ижади шиғриәт берекмәһе яуаплы секретары яҙған.\nРәшиҙә Бик (Бикмәтова) Ташкент ҡалаһында тыуған, 50 йылдан ашыу Башҡортостанда йәшәй һәм хеҙмәт итә, үҙен урыҫ телле яҙыусы тип иҫәпләй, сөнки бөтә әҫәрҙәрен дә (шиғырҙарын һәм прозаһын) урыҫ телендә яҙа. Ул 2002 йылдан Башҡортостан һәм Рәсәй Яҙыусылар союздары ағзаһы. Бик күп әҙәби конкурстар, шул иҫәптән бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара бәйгеләр лауреаты. Мәҫәлән: былтыр «Ҙур финал» халыҡ-ара конкурсында «Ҡояшлы түңәрәк» номинацияһында дипломға һәм Халыҡ-ара яҙыусылар гильдияһы (Германия) президенты призына «Уның ғәли йәнәптәре китап!» конкурсы дипломына лайыҡ булды.\n«Яратҡан яғым, минең Ватаным!» йыйынтығы – Рәшиҙә Биктың республиканан ситтә сыҡҡан тәүге китабы.\nТеги: конкурстар, әҙәбиәт, шиғриәт


«Йәшлек» гәзите » Яңылыҡтар таҫмаһы » Ҡатын-ҡыҙҙар иғтибарына!\n28.08.2019 Ҡатын-ҡыҙҙар иғтибарына!\nЭнергияғыҙ ташып торамы? Шулай булһа – шәп! Ә бына хәлегеҙ мөшкөлләнеп китһә, беләһегеҙме нимә сәбәпсе? Бәлки, түбәндәгеләрҙер.\nБелгестәр (уларҙың аныҡ ҡына кем икәне әйтелмәгән) гүзәл заттың энергияһын урлаусы 9 нәмәне асыҡлаған.\nТәүлегенә һигеҙ сәғәт йоҡлау – ҡатын-ҡыҙҙың сәләмәт һәм матур булыуының нигеҙе.\nХроник рәүештә йоҡо туймау беҙҙе псих һәм истеричкаға әйләндереүе бар. Етмәһә, туйғансы йоҡлай алмаһаң, тиҙ ҡартаяһың.\nФастфуд – ҡыҙҙарҙың дошманы. Онотмағыҙ! Ашыҡ-бошоҡ, ҡабалан-ҡарһалан ашауҙан бер ниндәй ҙә файҙа юҡ. Лутсы ултырып, яҡшы сифатлы, файҙалы ризыҡ ашау.\nЯратҡан эш булмауы\nЭшләйһең икән, уны күңел һалып башҡарырға кәрәк. Исмаһам, бер бөртөк булһа ла хоббиғыҙ бар икән, был яҡшы. Ижадҡа ынтылығыҙ. Ашты ла яратып бешерергә кәрәк.\nЭлекке йәрҙәрегеҙҙең фотолары (әйберҙәре)\nБулған – бөткән йә үпкән-ҡосҡан – елгә осҡан, тиҙәрме әле? Һеҙ ҙә үткәнгә йәбешеп ятмағыҙ. Китаптың да бит яңы битен асыр өсөн береһен ябырға тура килә. Үткән үткәндә ҡала, нишләйһең.\nЭнергияны һурыусы иң ҙур нәмә. Ғәйбәт һөйләү һеҙҙе артҡа һөйрәй, бәхетһеҙ итә. Телегеҙ ярамаған нәмә һөйләй икән, аурағыҙ ҙа бысрана. Үҙегеҙҙе һәм ғаиләгеҙҙе был бысраҡлыҡтан һаҡлағыҙ.\nСоциаль селтәргә бәйлелек\nТеләһә ниндәй бәйлелек тә кешенең көсөн ала. Һәр нәмәлә сама белегеҙ.\nҮҙегеҙҙе ғәйепле итеп тойоу\nӘгәр ысын ғәйебегеҙ булмаһа, етте һеҙгә үҙегеҙҙе ҡорбан итеү. Һәр ҡатмарлы хәлдән сығыу юлы бар. Ғәйебегеҙҙе таныу яҡшы, әлбиттә. Әммә бар негативта һеҙҙең генә ғәйеп булыуы мөмкин түгел. Үҙегеҙҙе позитивҡа көйләгеҙ.\nТатлыны күп ашау\nТәмлекәстәр – беҙҙең ысын дошман. Был һүҙгә ышанғығыҙ ҙа килмәҫ, бәлки. Әммә тап шулай ул. Шәкәр тиренең тонусын кәметә, һимертә, аш һеңдереүҙе боҙа, организмда серотонин эшләүгә ҡамасаулай. Һуңғыһы етмәһә, депрессияға дусар булыуыңды көт тә тор.\nБөтә нәмәне контролләү\nҺәр кемгә оҡшар ине ул командир булыу. Тик был мөмкин түгел. Кәрәкмәй ҙә. Барыбер барыһын да контролләп бөтә алмаясаҡһығыҙ. Донъяның кешеһе лә, эше лә, башҡаһы ла күп. Һеҙҙең ҡанат аҫтына һыймай. Һаулығығыҙҙы, нервығыҙҙы ғына әрәм итерһегеҙ.


«Башҡортостан халҡы, милләттәштәрем бик әүҙем, артабан да шулай булып ҡалһындар» » Архив газеты "Йәшлек"\n«Башҡортостан халҡы, милләттәштәрем бик әүҙем, артабан да шулай булып ҡалһындар» Башҡортостан » Юбилейҙар\nРФ Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосопов «Йәшлек» гәзите редакцияһында уҙғарылған «тура бәйләнеш»тә халыҡтың һорауҙарына яуап бирҙе.\nМарсель Харис улы парламенттың төҙөлөш һәм ер мөнәсәбәттәре буйынса комитеты ағзаһы, Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе. Уға һорауҙар ҙа башлыса ошо өлкәләргә ҡағылды. Бынан тыш, милләттәшебеҙ арҙаҡлы шәхес, көрәш батыры, СССР-ҙың, РСФСР-ҙың атҡаҙаған тренеры Харис Йосоповтың улы ла. «Тура бәйләнеш»кә шылтыратыусылар был хаҡта ла онотманы.\nАзамат Абдрафиҡов, мәғлүмәт агентлығы хеҙмәткәре, Өфө ҡалаһы:\n– Һаумыһығыҙ, Марсель Харисович. Һеҙгә шундай һорауым бар ине: Дәүләт Думаһындағы Башҡортостан депутаттары ҡайһы комитеттарҙа айырыуса әүҙем эшләй?\n– Мин үҙем парламенттың Төҙөлөш һәм ер мөнәсәбәттәре буйынса комитеты ағзаһы. Уның эшмәкәрлегенә туҡталғанда, шуны әйтергә була: бында ярайһы ғына ҙур эш алып барыла, Думалағы барлыҡ комитеттарҙың иң әүҙем эшләүсе бишәүһе иҫәбенә инәбеҙ. Башҡортостандан һайланған депутаттар төрлө комитеттарҙа. Беҙҙең төбәк депутаттар һаны буйынса ла айырылып тора тиерлек. «Берҙәм Рәсәй» фирҡәһенән генә 15 депутат. Ветерандар эше, хәүефһеҙлек, ғаилә, ҡатын-ҡыҙҙар һәм балалар мәсьәләләре буйынса комитетта эшләйҙәр. Әүҙемдәр, тип әйтер инем. Бында пленар ултырыштарҙа ҡатнашыу, закон проекттарын тәҡдим итеүҙе лә индерәм.\nЛуиза Хәйретдинова, Салауат районының, Арҡауыл ауылы:\n– Алло, һаумыһығыҙ. Был Арҡауыл ауыл хакимиәте башлығы шылтырата. Марсель Харис улы, һеҙгә ҙур рәхмәтемде еткергем килә. Һеҙ шул тиклем эштәр башҡарҙығыҙ. Беҙҙең ауыл зыяратын кәртәләтеп, аҡһаҡалдарҙы, халыҡты ныҡ шатландырҙығыҙ. Элек атайығыҙ Харис ағай үҙе беҙҙә мәсет һалдырғайны, һеҙ ҙә әруахтар рухын ихтирам итеп, ярҙам ҡулы һуҙҙығыҙ. Беҙ һеҙҙе «Салауат йыйыны»нда көткәйнек, «Рәхмәт хаты» тапшырырға ине ниәтебеҙ. Бына форсатты файҙаланып, гәзит аша рәхмәт еткерергә булдыҡ. Эшегеҙҙә уңыштар теләйбеҙ һәм һәр ваҡыт һеҙҙе Арҡауыл ерендә көтөп ҡалабыҙ.\n– Бик ҙур рәхмәт, Луиза Хәбир ҡыҙы, йылы һүҙҙәрегеҙ өсөн! Ысынлап та, минең өсөн Арҡауыл яғы тыуған яҡ һанала. Ата-бабаларым йәнтөйәге тормошомдоң бер өлөшө. Ер йөҙөндә күңелемә иң яҡын ер. Зыяраттағы эштәр инде ул бигерәк тә тереләр өсөн кәрәк. Артабан да мөмкинлек булһа, ҡулдан килгәнсе һәр ваҡытта ла ярҙам итәсәкмен. Һеҙ ҙә шуны белеп тороғоҙ: Арҡауылда йәшәмәһә лә, һеҙгә ярҙамға килер яҡташығыҙ бар.\n– Рәхмәт. Беҙ һеҙҙең менән ғорурланабыҙ!\nӘмир Сафин, Бөрйән районы:\n– Һаумыһығыҙ, иптәш Йосопов. Әмир ағайығыҙ был, Бөрйәндән. Беҙ, һуғыш ваҡыты балалары ла, аҙ ҡалып барабыҙ. Ғүмер буйы колхозда эшләнек. Беҙгә берәй льготалар ҡаралмағанмы ул? Шунан, ветерандар Өфөлә госпиталдә дауалана, беҙ унда бара алабыҙмы икән?\n– Әмир Ғәлимйән улы, был «Йәшлек»тең баш мөхәррире Артур Дәүләтбәков. Беҙҙең гәзитте уҡыһағыҙ, беләһегеҙҙер, Дәүләт Думаһы һуғыш осоро балаларына ҡарата төрлө закон проекттарын ҡарай. Марсель Харис улы ла Мәскәүгә барғас, һеҙҙең үтенесте мотлаҡ еткерер, тип өмөтләнәйек. Ә госпиталгә килгәндә, һеҙҙең телефон һандарығыҙҙы депутат ярҙамсыһы яҙып алды, бәйләнешкә сығыр.\nРәхмәт шылтыратыуығыҙға, һау булығыҙ.\nИлмир, Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты экономисы:\n– Хәйерле көн! Һорау бирергә мөмкинме?\n– Һаумыһығыҙ, әлбиттә, тыңлайым һеҙҙе.\n– Һеҙҙең аҙашығыҙ билдәле көрәшсе Марсель Йосопов хаҡында һорашмаҡсымын. Беҙ уның менән бергә уҡыныҡ. Марсель, ике ҡулы ла йәрәхәтләнеүгә ҡарамаҫтан, спортҡа килеп, ныҡышмал рәүештә шөғөлләнеп, ҙур уңыштарға ирешкән көслө шәхес, Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының әүҙем ағзаһы ла (һүҙ көрәш буйынса күп тапҡыр Башҡортостан, Рәсәй, Европа чемпионы, йәмәғәт эшмәкәре, Учалыла тыуып, хәҙер Силәбелә йәшәүсе 27 йәшлек милләттәшебеҙ Марсель Йәлил улы Йосопов хаҡында – авт.). Бер нисә аҙна элек кенә ул юғары ауырлыҡ категорияһында ике тапҡыр Европа чемпионы исемен дә яуланы. Уның был еңеүенә нисек ҡарайһығыҙ? Силәбе башҡорттары ҡоролтайы, өлкә хөкүмәте ошондай еңеүҙәрҙе нисек баһалай? Һеҙ, Марсель Харис улы, сер булмаһа, аҙашығыҙҙы нисек дәртләндерҙегеҙ?\n– Һорау, ысынлап та, бик әһәмиәтле. Марсель менән оҙаҡ ҡына бергә эшләнек. Уның һәр еңеүе ниндәйҙер кимәлдә атайымдың, тренеры ағайымдың (Морис Харис улы Йосопов – Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры) эшенең дауамы кеүек. Бөгөн Марсель Башҡортостанда, Силәбелә көрәшселәр символы кеүек тә ҡабул ителә. Беҙ ауылдарҙа спортты, айырыуса көрәште, үҫтереүгә өлөш индерергә тырышабыҙ. Секциялар эшенә (инвентарь менән тәьмин итеү, тренерҙарға түләүҙәр һ.б.) матди ярҙам күрһәтәбеҙ. Марселде ныҡ көслө шәхес, тип иҫәпләйем. Ул ныҡышмалылығы, ихтыяр көсө, сәмлелеге арҡаһында бөгөнгө кимәлгә етте. Уны һәр саҡ матди яҡтан да, былай ҙа дәртләндерергә тырышабыҙ, ҡаҙаныштары артабан да иғтибар уртаһында буласаҡ. Ысын батыр ул. Әйткәндәй, билдәле милләттәшебеҙ Эльбрус Ниғмәтуллин да уны физик яҡтан әҙерләүгә күп көс һалды.\nИлдар АҠЪЮЛОВ, «Башҡортостан» гәзите журналисы:\n– Атайығыҙҙың танылған шәхес булыуын беләбеҙ. Уның ниндәй сифаттары һеҙгә ҡәҙерле?\n– Атайым минең өсөн бөйөк спортсы ғына түгел, уныһы бәхәсһеҙ. Ул – ифрат та киң күңелле, бик күп кешегә йүнәлеш биреүсе кеше булды. Уҡыусылары менән йыш осрашам. Һәр береһе атайымдың кешегә дөрөҫ юл күрһәтә белеүен иҫкә ала. Уға күпселек осраҡта кәңәш һорап килер булғандар. Ысын педагог булараҡ та ихтирам итеүселәр байтаҡ. Ағайым уның юлынан китте, мин дә спорт менән шөғөлләндем, был өлкәнән «алыҫ» түгелмен.\n– Һаумыһығыҙ, һеҙгә һорау бирергә мөмкинме? Марсель Харис улы, һеҙ, Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты етәксеһе булараҡ, өлкәлә башҡорт ырыуҙары йыйындарын үткәреүгә нисек ҡарайһығыҙ? Башҡортостанда улар үтеп тора...\n– Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы Башҡортостандағы Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының бер өлөшө бит инде ул. Башлыса, Арғаяш, Ҡоншаҡ райондары башҡорттар күпләп йәшәгән төбәк тип иҫәпләнһә лә, милләттәштәребеҙ өлкәнең һәр районында, ҡалаһында көн күрә. Уларҙа ҡоролтайҙар ҙа эшләп килә. Һабантуйҙар үткәрәбеҙ. Үҙ сиратымда республика ҡоролтайы үткәргән һәр сараға ыңғай ҡарайым. Халыҡ байрамдары беҙҙә лә йыш үтә башланы.\n– Минеңсә, «Силәбе башҡорттары» тигән системалаштырылған китап та сығарылһа, һәйбәт булыр ине. Унда өлкәнең һәр районынан ентекле мәғлүмәт булһа, беҙ архивҡа йә интернетҡа инеп, ваҡыт үткәреп ҡарап ултырмаҫ, ә китапты асып, тарихыбыҙҙы, кәрәкле материалды алыр инек. Бындай китап менән һәр китапхананы тәьмин иткәндә лә һәйбәт буласаҡ. Был турала ни әйтерһегеҙ?\n– Мин шундай һәр башланғысты хуплайым. Беҙҙең тарихсыларыбыҙ ҙа, тыуған яҡты өйрәнеүселәребеҙ ҙә етерлек. Башҡорт халҡының тарихы иҫ киткес бай, уны оноторға хаҡыбыҙ юҡ. Силәбе, Ырымбур, ғөмүмән, башҡорттоң аҫаба ерҙәре һаналған башҡа төбәктәрҙәге милләттәштәребеҙ хаҡында ла китап сығыуы бик әһәмиәтле буласаҡ.\nМин ярҙам итергә вәғәҙә бирәм. Һеҙ, аңлауымса, Силәбе өлкәһендә йәшәйһегеҙ, беҙҙе ҡайҙан табырға беләһегеҙ. Бөгөн-иртәгә хәл итергә тырышайыҡ. Был мәсьәләгә конкрет күҙлектән ҡарайыҡ. Әле булған, баҫылып сыҡҡан материалдарҙы ҡарарға, тағы ла тупларға кәрәк.\n– Марсель Харисович, депутат булараҡ, һеҙгә мөрәжәғәттәр күпме? Ниндәйерәк үтенес-һорауҙар өҫтөнлөк итә?\n– Мөрәжәғәттәр, төбәгенә ҡарап, айырыла. Ил субъекттарынан аныҡ һорауҙар, тәғәйен бер проблемалар буйынса мөрәжәғәттәр күп. Ер мөнәсәбәттәре буйынса, әлбиттә. Унан килеп, бына, мәҫәлән, Еңеү көнө осоронда һуғыш ветерандарын торлаҡ менән тәьмин итеүгә бәйле һорауҙар күбәйгәйне. Бөгөн хәл итәһе мәсьәләләр күп, эш тә алып барыла. Һәр мөрәжәғәткә шәхсән рәүештә ҡарау талап ителә.\nБашҡортостан халҡы бик әүҙем. Өфөгә килгәндә, алданған «дольщик»тар проблемаһын хәл итеүҙе һорайҙар. Ауылдарҙан ер мәсьәләһен күтәреп сыҡҡан һорауҙар байтаҡ килә. Бер һүҙ менән әйткәндә, башҡортостандар ғәҙеллек, хәҡиҡәт яратыусы халыҡ, тигән фекергә киләһең.\nСоциаль тәьминәт, эш хаҡтары, пособие, пенсиялар, бер туҡтауһыҙ үҫеүсе тарифтар – был һорауҙар ҙа һәммәһен дә борсой. Әлбиттә, бөгөн хәл итә торған сетерекле мәсьәләләр улар.\n«Берҙәм Рәсәй» партияһы ла, башҡарма власть та социаль йүнәлештә эшләй. Беҙ инфляцияны «йүгәнләү», тарифтарҙы үҫеүҙән туҡтатыу юлдарын эҙләйбеҙ.\n«Йәшлек»тең электрон почтаһына һәм «аська» буйынса килгән һорауҙар\n– Өфө ҡалаһының Киров районында балалар баҡсаһында урын алырға ярҙам итегеҙсе (мөрәжәғәт итеүсе телефон һандарын ҡалдырған, Марсель Йосопов үҙенә теркәп ҡуйҙы).\n– Күп балалы ғаиләләргә торлаҡ төҙөү өсөн бушлай ер участкаһы биреү мәсьәләһе ҡайһы стадияла?\n– Был мәсьәлә Рәсәй Президенты тарафынан хупланды. Бөгөн өс һәм унан да күберәк бала тәрбиәләгән ғаилә, ысынлап та, торлаҡ төҙөү өсөн бушлай ер участкаһына хоҡуҡлы. Ғаилә ғариза яҙырға тейеш. Был тәңгәлдә, сиратҡа баҫырға тура киләсәк. Шул ғына проблема тыуҙырыуы бар. Ергә килгәндә, шуныһын да әйтергә кәрәк: Рәсәйҙең ни бары ике проценттан да әҙерәк майҙаны ғына төҙөлөштәргә йәлеп ителгән. Ә нисәлер сутый ер алыр өсөн бихисап кәртә аша үтергә тура килә. Бында нимәлер дөрөҫ түгел.\nБөгөн халыҡ аҙ ҡатлы йорттар һалыуҙы ла хуп күрә. Башҡортостанда был юҫыҡта программа ла эшләй. Бер яҡтан ер участкаларының бүленеүгә әҙер булмауы (кадастр планы, геодезия тикшереүе юҡ һ.б.) борсой. Ә Рәсәйҙә ер майҙанының күпме икәнен яҡшы беләбеҙ...\nЭлектрон почта аша Марат исемле уҡыусыбыҙ мөрәжәғәт иткән:\n– Рәсәй хөкүмәте Премьер-министры Владимир Путин, 2011 йыл аҙағына сиратта тороусы бөтә хәрби пенсионерға торлаҡ буласаҡ, тип вәғәҙә бирҙе. Башҡортостанда был хәл нисек тора?\n– Был һорауға РФ Дәүләт Думаһы депутаты, ветерандар эше буйынса комитет ағзаһы Иршат Фәхретдинов анығыраҡ яуап бирер (әйткәндәй, «Йәшлек» уның менән «тура бәйләнеш» үткәреп, мәҡәләне 43-сө һанда, йәғни 4 июндә баҫып сығарҙы – авт.).\nДөрөҫөн әйткәндә, федераль бюджеттан хәрби ветерандар өсөн торлаҡҡа бик ҙур средстволар бүленгән.\nМарсель Йосопов Иршат Фәхретдинов менән бәйләнешкә сығып, Мараттың һорауын еткерҙе һәм түбәндәге яуапты алды:\n– Хәрби пенсионерҙарға торлаҡ бүлеү РФ Дәүләт Думаһының ветерандар эше буйынса комитеты тарафынан тәҡдим ителгән. Әлегә торлаҡ бүлеү механизмдары билдәләнә. Был хәрби комиссариат аша булырмы, йә Социаль яҡлау министрлығынанмы – һәр хәлдә торлаҡҡа сиратта тороусы хәрби пенсионерҙар йәшәгән урыны буйынса мөрәжәғәт итергә тейеш. Был тәңгәлдә эш алып барыла.\n«Йәшлек» редакцияһы хеҙмәткәре һорауы:\n– Ғаиләгеҙ хаҡында һөйләгеҙ әле.\n– Ҡатыным менән өс бала үҫтерәбеҙ. Ике улыбыҙ һәм бер ҡыҙыбыҙ бар, ғаиләм Өфөлә. Балаларымдың өлкәндәре һөнәр үҙләштерә, бәләкәйе мәктәптә уҡый.\nавторы: admin | 7 июня 2013 | | Фекерҙәр (0)\nДепутатҡа һорау бирегеҙ!!!\nРухыбыҙ ныҡ, Урал тауындай