«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ДОНЪЯЛЫҠТА ЭҘЕҢ ҠАЛҺЫН, КЕШЕ - 2021 - Мәҡәләләр\nДОНЪЯЛЫҠТА ЭҘЕҢ ҠАЛҺЫН, КЕШЕ\nРәсүл Ғилметдин улы Байгилдин менән беҙ ауылдаштар. Улай ғына ла түгел, 1996 - 1999 йылдарҙа Баймаҡ районының "Октябрь байрағы" гәзитендә бергә эшләнек. Уның журналистикаға яңы аяҡ баҫҡан сағы ине. Ул бөгөн яҙыусы булараҡ та билдәле. Был әңгәмәне яҡташымды ижадсы булараҡ гәзит уҡыусыларға киңерәк танытыу маҡсатында ҡорҙом.\nРәсүл, әҫәрҙәрең матбуғат биттәрендә яңыраҡ - тиҫтә йыл самаһы элек кенә - күренә башланы. Хәҙер китап уҡыусылар һирәк икәнен иҫәпкә алғанда, һине танып-белеүселәр ҙә күп түгелдер, тип фаразларға ҡала. Таныштырып китәйек башта... - Сығышым менән мин Йылайыр районы Матрай ауылынан. Бишенсе класҡа тиклем тыуған ауылымда уҡыным, мәктәпте Баймаҡ интернат-мәктәбендә тамамлап ҡуйҙым. Артабан Мейәс геология разведкалау техникумында белем алдым, ике йыл сик буйы ғәскәрҙәре сафында хеҙмәт иттем (ун һигеҙ йәшем тулғас та армияға саҡырҙылар). Ҡулға диплом алғас, йүнәлтмә буйынса Чукоткаға киттем, унда алтын эҙләү эшендә булдым. Ике йылдан Башҡортостанға ҡайттым. Бер аҙыраҡ Өфөлә "Башгипроводхоз" проект-тикшеренеү институтының геология бүлегендә хеҙмәт итеп алдым. Өйләнгәс, тыуған яҡҡа ҡайтырға тура килде, тик һөнәрем буйынса эш таба алманым. Аҡъярҙа төпләнеп, һигеҙ йылдан ашыу ғүмерем төҙөлөштә үтте. Өйрәнсектән башлағайным, 5-се разрядлы ташсы-монтажсыға тиклем барып еттем, өс йыл ташсылар бригадаһы бригадиры вазифаһын башҡарҙым. 1996 йылда ғаиләм менән Баймаҡҡа күсеп килдек, район гәзиттәрендә махсус хәбәрсе ("Октябрь байрағы" гәзитендә), бүлек мөдире ("Һаҡмар"ҙа) булып эшләнем. 2002 йылда Сибайға күстек. Унда "Атайсал" гәзитендә хәбәрсе, мөхәррир булдым, 2005 йылда ҡала хакимиәтенә мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы итеп саҡырҙылар. Был вазифала ун дүрт йылға яҡын хеҙмәт иттем. 2019 йылда ғаиләм менән Өфөгә күстек һәм бөгөнгө көндә "Башҡортостан ҡыҙы" журналында эшләйем, баш мөхәррир урынбаҫарымын. Ғөмүмән алғанда, биш һөнәр алмаштырҙым, ситтән тороп Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтын, Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһын тамамланым.\nГәзиткә эшкә килгәнеңде яҡшы хәтерләйем, ә ҡасан әҙәби әҫәрҙәр яҙа башланың һуң?\n- Яҙышыу теләге миндә һәр саҡ булды. Йәш ваҡытта бер дәфтәргә төрлө фекерҙәремде теркәп бара инем. Шунан үҙем өсөн генә хикәйәләр яҙып ҡараным. Үткән быуаттың 90-сы йылдарында "Йәшлек" гәзитендә сыҡҡан мәҡәләләремде, ҡағыҙға баҫылған тәүге әҫәрҙәрем, тип әйтергә мөмкиндер. Гәзиттә эшләй башлауым күңел ихтыяжымды ҡайһылыр миҡдарҙа ҡәнәғәтләндерә ине. Журналистикала аҙмы-күпме тәжрибә туплағас, етдиерәк яҙышыу теләге тыуҙы. Тәүге хикәйәм 2005 йылда донъя күрҙе. Сибай ҡала хакимиәтендә яуаплы вазифала эшләй башлағас, ижадты тағы ҡуйып торорға тура килде. Илле йәш тулған осорҙа, әгәр ошонан ары ла кире яҙа башламаһам, һуң буласаҡ, тигән уй йәнә ҡәләм алыуға этәрҙе.\nБер нисә хикәйәмде республика баҫмаларына ебәрҙем. Тик яуап булманы. Күпмелер ваҡыт үткәс, "Киске Өфө" гәзите редакцияһынан шылтыраттылар, әҫәрең оҡшаны, баҫырға әҙерләйбеҙ, тинеләр. Шылтыратыусы билдәле яҙыусы, шағир Әхмәр Үтәбай ине. Шулай итеп, "Киске Өфө"нөң баш мөхәррире Гөлфиә Янбаева, ул ваҡытта ошо гәзиттә эшләгән Әхмәр Үтәбайҙың фатихаһы менән әҫәрҙәрем тағы донъя күрә башланы, яҙышырға дәрт өҫтәне. Йыл йомғаҡтары буйынса баҫманың лауреаты итеп тә күрһәттеләр. Әгәр шул саҡта терәк тапмаһам, бәлки, төңөлөп тә ҡалған булыр инем.\nӘлегә һин - бер китап авторы. Китабыңдың геройҙары кем?\n- "Аҙашҡандар юлды табырмы..." тип атағайным тәүге китабымды. Һорау һымаҡ яңғыраһа ла, баҫым күберәк икеләнеү яғына яһалған. Үҙ замандаштарым тураһында яҙам, геройҙарымдың прототиптары арабыҙҙа йөрөй. Улар фәрештә кеүек камил да, әҙәм аҡтыҡтары ла түгел, ыңғай һәм кире яҡтары булған ҡәҙимге кешеләр. Әлбиттә, дөйөмләштереп бирелгән заманыбыҙҙың типик образдары. Үҙҙәрен танығандар, геройҙарҙа кемделер сырамытып, шул кешене яҙғанһың бит, тигәндәр ҙә осрап ҡуя.\nКитапҡа инеп киткән "Сиктең сигендә..." хикәйәһендә төп герой, бик оҙаҡ ситтә йөрөгәндән һуң, тыуған ауылына ҡайта һәм тәпәй баҫҡан төйәгенең бөгөнгө хәлен күреп тетрәнә. Шул уҡ ваҡытта автор өмөткә лә урын ҡалдыра...\n- Эйе, үкенескә ҡаршы, ауыл ҡартая, яйлап һүнә бара. Асфальт юл һыҙатында ятҡан элекке ҡеүәтле "Башҡорт" совхозы үҙәге Матрайҙа ла тормош хәҙер ҡайнап тормай. Төпкөл ауылдарҙа ул бөтөнләй һүнеп барған төҫлө: эш юҡ, йәштәр бармаҡ менән генә һанарлыҡ, мәктәптәр, клубтар ябылған. Халыҡ район үҙәктәренә, ҡалаларға барып төпләнә, Себер тарафтарында үҙенә төйәк таба. Был айырым кешенең генә түгел, ә тотош милләттең трагедияһы. Сөнки ауыл - ул халҡыбыҙ бишеге, телебеҙ, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙ һаҡланған урын. Бөгөнгө глобалләштереү милли мәҙәниәтте, телдәрҙе, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе, ғөмүмән, миллилекте юҡҡа сығара бара. Ә тормошто цифрлаштырыу кешенең шәхсәнлеген юя. Кеҫәлә йөрөткән телефон аша беҙҙең һәр аҙым күҙәтеү аҫтында. Тағы ла тиҫтә-тиҫтә ярым йылдан беҙ бөтөнләй башҡа йәмғиәттә, бүтән шарттарҙа йәшәйәсәкбеҙ, тип уйлайым. Тормош ҡиммәттәре үҙгәрәсәк, йәмғиәт тә, тәбиғи мөхит тә икенсе төрлө буласаҡ. Әгәр еребеҙҙән, тыуған төйәгебеҙҙән тамам айырылһаҡ, алда көткән ысынбарлыҡ беҙҙе бөтөнләй йотасаҡ, илһеҙ, телһеҙ, тарихһыҙ ҡамғаҡ кеүек, ел ыңғайына бәреп-һуғып йөрөтәсәк. Себергә лә кеше бөтөнләйгә тип сығып китмәй, аҙыраҡ аҡса эшләйем дә ҡайтам, тигән уй менән ҡуҙғала. Ә ҡайтырмы һуң ул? Үҙе лә ҡайтһын, балаларын да алып ҡайтһын ине. Шунда ғына киләсәккә өмөтөбөҙ булыр.\n"Ҡорҙаштарыма, үҙемдән оло һәм кесе ауылдаштарыма, ҡарап, уларҙың, бер ҡор булып, бер төптән эш ҡылыуға һыуһауҙарын, ҡорбашсыға мохтаж булыуҙарын тойҙом. Әгәр алда асыҡ маҡсат күрһәләр, теүәл бурыс ҡуйыусы булһа, ғәскәргә тупланырға әҙер ине ауылдаштарым. Бөгөн беҙҙең арала батыр, юл башлаусы юҡ - мин шуны аңланым тау башында торғанда". Был - хикәйәнең төп геройы уйланыуҙары. Ҡуштау ваҡиғалары, ысынлап та, ойошторған, берләштергән көс булһа, беҙҙең халыҡ тауҙар аҡтарырға әҙер икәнен күрһәтте. "Күккә терәлеп тау башында ултырған йәшел-ҡыҙыл һыҙатлы бағанаға йыш бағып торам мин. Башҡаларҙың да, аңҡайып, уға текләп-текләп алғандарына иғтибар иттем.\n- Олатай, ҙурайғас мин дә погран булам. Ауылыбыҙҙы һаҡлайым, - эргәмә шым ғына килеп баҫҡан күрше малай шулай тине.\nМин ер эшкәртһәм, ул һаҡта торһа, ауылыбыҙ үлмәҫ, бәғерҙәрҙе телгән ир күҙ йәштәре лә тыуған тупрағыма бүтән таммаҫ, аҡһаҡалдар ҡоро киң һәм бәҫле булыр!" Ошо юлдар менән тамамлана әлеге хикәйә. Эйе, өмөт бар һәм ул - беҙҙең йәштәребеҙ һәм балаларыбыҙ.\nАуылда йәшәүселәр, ситкә таралған милләттәштәребеҙ тыуған төйәгебеҙҙең бөгөнгө хәлен төбөнә төшөп аңлаймы икән һуң?\n- Аңлай, тип уйлайым. Унан сығыу юлын да белә кеүек улар, тик ауыл кешеһен донъя баҫҡан. Торлаҡ алыу (төҙөү), балаларын үҫтереү, уҡытыу, башлы-күҙле итеү, уларға аяҡҡа баҫып китергә ярҙамлашыу хәстәре менән йәшәй ул. Башҡаһына көсө лә, ваҡыты ла, аҡсаһы ла ҡалмай. Үкенескә ҡаршы, эскеселек тә бәкәлгә һуға.\nСиттә үҙен тапҡан, кәсебен уңышлы алып киткән яҡташтарға өмөт бағлау ҙа урынлылыр. Миҫал өсөн алыҫҡа йөрөргә лә түгел. Матрайҙан Ирек Фәхри улы Мәҡсүтов, "Башҡорт" совхозынан ҡалған ферманы һатып алып, крәҫтиән хужалығы асты. Үҙе Себер тарафтарында эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә, ә хужалыҡты ауылдағы туғандары алып бара. Шундай кешеләр күберәк булһа, ауыл йәшәйәсәк, әлбиттә.\nИжади пландарың тураһында бер-ике ауыҙ һүҙ әйтеп китһәң ине...\n- Повестар һәм хикәйәләрҙән тупланған китабым нәшриәттә үҙ сиратын көтөп ята. Әле "Ғаилә" романы өҫтөндә эшләйем. Ул - бер нисә быуындың тормошон үҙ эсенә алған әҫәр. Повестарға бүлеп, айырым-айырым яҙам. Өсәүһе "Ағиҙел" журналында баҫылды, дүртенсеһе сиратын көтөп ята, ә бишенсеһе өҫтөндә эшләп ултырам. Ун - ун ике повесть булыр, тип уйлайым. Аҙаҡтан улар бер романға берләштереләсәк.\nБыл бик ҡыйыу аҙым, тип уйлайым. Нисек шундай ҙур әйбергә тотонорға йөрьәт иттең?\n- Кеше ғүмере ҡыҫҡа ла, шул уҡ ваҡытта оҙон да. Был Ергә нисәмә быуын килеп киткән. Улар нисек йәшәгән, нимәгә инанған, ниндәй көскә таянған? Был һорауҙарға яҙыусылар үҙҙәренең тарихи әҫәрҙәрендә яуап эҙләй. Шул уҡ ваҡытта бөгөнгө тормош, яҡын үткәндәр тураһында һирәк яҙыла. Әлбиттә, шаһит булған ҡайһы бер ҙур ваҡиғаларҙың айышына беҙ тик ваҡыт үткәс, улар алыҫлашҡас ҡына төшөнәсәкбеҙ. Әле иҫән оло быуын кискән ғүмер, улар заманы тураһында хәҙер яҙып ҡалыу дөрөҫөрәктер барыбер. Бер кем дә был донъялыҡтан эҙһеҙ юғалырға тейеш түгел, тигән фекерҙәмен. Һуғыш осоро документтарын халыҡҡа асҡан "Мемориал", "Память народа" сайттарында Зыяетдин, Имаметдин, Нуриәхмәт, Илһам олатайҙарымдарға ҡағылышлы документтар таптым. Уларҙың тәүге өсәүһе яу ҡырынан әйләнеп ҡайта алмай. Бигерәк тә тетрәндергәне Зыяетдин олатайымдың яҙмышын асҡан немец концлагеренда тултырылған формуляр булды. Матрай мәктәбе директоры булған олатайым һуғышҡа тик 1942 йылдың 20 майында ғына алына. Шул уҡ йылдың июлендә хәбәрһеҙ юғала. Табылған документтан билдәле булыуынса, немец-фашистарының көслө йәйге һөжүме йүнәлешенә тап килгән Воронеж өлкәһенең Кантимировка ҡасабаһы эргәһендә әсиргә төшә. 1944 йылдың 18 апрелендә Германияла концентрацион лагерҙа вафат була. Олатайымдың фажиғәле яҙмышын бер нисек тә иғтибарһыҙ ҡалдырып булмай. Бөгөнгө ысынбарлыҡты ситләп үтеү ҙә ҡулына ҡәләм алған кеше өсөн яҙыҡтыр. Башлаған ҙур әйберем беҙҙең ғаиләнең дүрт быуыны тормошон үҙ эсенә алған роман булараҡ ниәтләнгән. Атай-әсәйемдең бала сағы тап килгән һуғыш осоронан башланып, бөгөнгө көнгә тиклем килеп етергә тейеш ул...\nРәшит ҮТӘЕВ әңгәмәләште.\nЯҙылған: 18.06.21 | Ҡаралған: 255


Үләндәр ҙә дауалай | Йәншишмә\nСирләп китһәң, ни эшләргә һуң? Һауығырға кәрәк инде. Элек-электән ата-бабаларыбыҙ төрлө-төрлө шифалы үләндәр менән дауаланған, уларҙы йыйып киптереп, ҡайнатып эскән. Халҡымда дарыу үләндәре йыйыу, һөлөк һалыу, имләү менән шөғөлләнгән айырым кешеләр булған.\n«Андыҙ барҙа – ат үлмәҫ, ирәүән барҙа – ир үлмәҫ», тигән халҡым. Шуға ла үләндәрҙең дауалау үҙенсәлектәрен, ҡасан, ниндәй күләмдә йыйырға, уларҙы ҡайһылайтып һаҡларға кәрәклеген бик белеп эш иткәндәр. Мәҡәлдәр, әйтемдәр аша файҙаһын беҙгә лә әйтеп ҡалдырғандар. Хәҙерге ваҡытта үлән менән дауаланған кешеләр бик әҙҙер. Дарыуханаға барып, ҡиммәтле дарыу алыу еңелерәк тә, тиҙерәк тә кеүек. Ә шулай ҙа шифалы үләндәрҙе йыйып, ҡышҡылыҡҡа әҙерләһәң, бар яҡтан да файҙалы буласаҡ. Сөнки уларҙы ҡулланыу аҡсаңды яныңда ҡалдырасаҡ һәм һатып үҙеңә аҡса эшләргә лә була.\nКүптәргә ҡамасаулаған дегәнәктән генә күпме файҙа! Унан май эшләргә, сәсте төнәтмәһе менән йыуырға мөмкин – тамырҙарын нығытыуға булышлыҡ итәсәк.\nСөйәл үләне лә шифалы, уны май айында, сәскә атҡан саҡта йыялар. Күптәр, ағыу, тип ҡулланмай, ләкин аҙ миҡдарҙа эсһәң, йүткереүҙе бөтөрә, температураны төшөрә.\nҮгәй инә үләне лә беҙҙә ҡый урынына үҫә, ә уның, баҡтиһәң, тын юлдарына һалҡын тейгәндә, астма, туберкулёз менән яфаланғанда файҙаһы ҙур икән. Өҫтәүенә, үгәй инә үләне япрағы ашҡаҙан, бөйән эсәге, бауыр, бөйөр ауырыуҙарынан шифалы. Уның төнәтмәһен оҙаҡ эсергә ярамай. Кире тәьҫире, йәғни зыяны булырға мөмкин, күңел болғаныу, аппетит юғалыу, эс ауыртыуы бар.\nҮләндәрҙең файҙаһы бик күп, әммә бөтәһен дә кәрәкле күләмдә генә ҡарап йыйырға кәрәк. Уларҙы тамырҙары менән өҙөргә ярамай. Әлбиттә, ҡулланғанда табиптар менән кәңәшләшеү мотлаҡ.\nҺаулығығыҙ үҙ ҡулығыҙҙа, дуҫтарым, уны һаҡлағыҙ, сәләмәт булығыҙ! Сәләмәт тәндә – сәләмәт рух, тиҙәр бит.\n« Әҙеһәмовтарҙың бәләкәй дәүләте\nҠышты грипп та ярата »


Айыҡ күңел асайыҡ!\n31 Декабрь 2019, 18:23\nКүптәр хәҙер туйҙарҙы ғына түгел, Яңы йыл байрамын да бер тамсы шарапһыҙ үткәрә. Бәғзеләр быға: "Улай мөмкинме ни?"-тип аптырар. "Мөмкин!"-тип яуап бирәбеҙ беҙ. Теләк кенә булһын. Быны дәллилләү маҡсатында, айыҡ тормош яҡлы булған уҡыусыларыбыҙға мөрәжәғәт иттек. Тулыһынса сайтта уҡығыҙ\nЯңы йыл тураһында һүҙ сығыу менән күптәрҙең күҙ алдына, мандарин, тәмле-татлынан торған ҡаптар, бүләктәрҙән тыш, шампан шарабы ла килеп баҫа. Рәсәй халҡы өсөн өр-яңы йылды бокалдар сәкәштереп ҡаршы алыу үҙенә күрә бер йолаға әүерелгән. Кемдер бының бер ниндәй ҙә насарлығын күрмәһә, кемдер байрам ваҡытында ла хәмергә урын ҡалдырмай. Нисек кенә булмаһын, халҡыбыҙ айыҡ тормошҡа яйлап булһа ла ҡайта бара. Күптәр хәҙер туйҙарҙы ғына түгел, Яңы йыл байрамын да бер тамсы шарапһыҙ үткәрә. Бәғзеләр быға: "Улай мөмкинме ни?"-тип аптырар. "Мөмкин!"-тип яуап бирәбеҙ беҙ. Теләк кенә булһын. Быны дәллилләү маҡсатында, айыҡ тормош яҡлы булған уҡыусыларыбыҙға мөрәжәғәт иттек.\nМәрйәм, 37 йәш: “Яңы йыл төнө һәр беребеҙ өсөн тылсымлы бер мәл. Бәләкәй саҡта төнөн түҙмәй йоҡлап китәм дә, иртән тороу менән шыршы аҫтынан бүләк алырға йүгерә инем. Йәш саҡта инде һәр ваҡыт дуҫтар менән йыйылыштыҡ. Кейәүгә сыҡҡас иптәшем менән бергә таныштарға ҡунаҡҡа йөрөй инек, йә үҙебеҙгә саҡырабыҙ. Әлбиттә,ул саҡтарҙа шарапһыҙ күңел асыуҙы күҙ алдына килтермәнек. Унһыҙ йырлап-бейеп тә, күңел асып та булмай кеүек ине. Балалар булғас, хәҙер өйҙә генә ҡалыуҙы хуп күрәбеҙ. Бер ниндәй эскеһеҙ ҙә матур ғына итеп ғаилә менән гөрләшеп ултырабыҙ. Иптәшем дә минең ыңғайға Яңы йыл төнөндә спиртлы эсемлектәргә бөтөнләй ҡағылмай. Байрам кәйефен былай ҙа булдырып була икән. Бының өсөн өҫтәлде мотлаҡ матур итеп биҙәйем. Бенгаль уттары, салют алабыҙ, гирляндалар эләбеҙ”.\nАйгөл, 28 йәш: “Бөтөнләй иҫерткес эсемлектәрһеҙ тип әйтә алмайым, әлбиттә. Шампан шарабы алабыҙ. Ул Яңы йыл табыны символына әйләнгән бит инде. Әммә бокалдарҙы сәғәт ун икене һуҡҡанда исем өсөн генә сәкәштерәбеҙ ҙә, шуның менән тамам. Мин байрам төнөндә квест ойошторорға яратам. Уның араһында төрлө уйындар, конкурстар үткәрәм. Фантазияңды эшкә екһәң, бик ҡыҙыҡ килеп сыға. Бөтәһенә лә оҡшай”.\nВенер, 33 йәш: “Өсөнсө йыл инде Яңы йылда ғына түгел, бөтөнләй эсмәйем. Ә элек был байрамды иҫерткес эсемлектәрһеҙ күҙ алдына ла килтерә алмай инем. Хәҙер бының бер ниндәй ҙә мәғәнәһен күрмәйем. Теләк булһа, унһыҙ ҙа күңел асып була икән. Иң башта корпоратив ваҡытында “нишләп?”, “ауырыйһыңмы ни?” тигән тоҙһоҙ һорауҙары менән әҙерәк йәнгә тейеп алдылар ҙа, хәҙер коллегалар ҙа өйрәнде”.\nХәбир, 46 йәш: “Эсмәнем түгел, эстем үҙ заманында алкаш булып йөрөгән тип уйлап ҡуймағыҙ. Ҡунаҡ-мунаҡ, байрамдар ваҡытында юҡ тимәнем. Унһыҙ күңел дә аса белмәнем. Беҙҙең тәрбиә лә шулайыраҡ булды бит. Беҙҙе эскеһеҙ күңел асырға өйрәтмәнеләр тип әйтәйемме. Айыҡ башҡа нисек итеп уйнап-көлөүҙе белмәнек тә ул. Әллә белмәнек, әллә оноттоҡ... Һәр хәлдә лә, йәштәрҙе шуға өйрәтергә ине. Хәҙерге ҡыҙҙар һәм егеттәр маладис былай. Сәләмәт тормош яҡлы булғандары арыу уҡ ҡына, шикелле. Мин дә хәҙер корпоратив-фәлән булһа ла эсмәйем. Коллегалар менән барып һөйләшеп-көлөшөп ултырам да, арый башлаһам ҡайтыу яғын ҡарайым. Ғаилә менән Яңы йыл ҡаршы алғанда шарап алмайбыҙ. Уның кәрәге юҡ беҙгә. Дуҫтар, туғандар менән йыйыла ҡалһаҡ, була инде ул нәмә. Әммә эсмәйем тигән кешенең берәү ҙә ауыҙына көсләп ҡоймай. Шулай ҙа инде?”\nАйыҡ тормош өсөн көрәшеүҙе һәр кем үҙенән башларға тейештер. Яңы йылыбыҙ ғына түгел, бөтә тормошобоҙ айыҡ булһын. Барығыҙға ла бәрәкәтле тормош, киләһе йыл да һау булайыҡ, бар булайыҡ.


15 апрелгә тиклем Башҡортостан юлдарында 500 меңдән ашыу соҡор ремонтланасаҡ - Правительство Республики Башкортостан\n15 июнгә тиклем республика район-ҡалаларында дөйөм алғанда 505 973 мең соҡор-саҡыр ремонтланырға тейеш. Был күрһәткесте Башҡортостандың транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты билдәләгән. Ошо турала төбәк етәксеһе үткәргән аҙналыҡ оператив кәңәшмә барышында комитет рәйесе Тимур Мөхәмәтйәнов белдерҙе.\n1 марттан алып республикала 27,3 мең соҡор-саҡыр ямалған. Төҙөкләндереү эштәре графикка ярашлы алып барыла. 5 апрелдән ҡайнар асфальт-бетон әҙерләүсе 17 завод эшләй башланы. Шулай юҡ «Юл эксперты» тип исемләнгән мобиль ҡушымта камиллаштырылды. Бөгөнгә уның ярҙамында халыҡтан 1 719 мәғлүмәт ҡабул ителгән, һөҙөмтәлә 369 соҡор төҙөкләндерелгән. Ошо уҡ системаға ихаталарҙағы соҡор-саҡырҙар тураһында 450 мөрәжәғәт килгән. Бынан тыш, Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры вазифаһын башҡарыусы – торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Михаил Киреев әйтеүенсә, тармаҡ хеҙмәткәрҙәре рейды барышында ихаталарҙа 16 602 соҡор асыҡланған. Уларҙың 4 419 төҙөкләндерелгән.\nМихаил Киреев ултырышта шулай уҡ газондарға автомобиль ҡуйыу мәсьәләһен күтәрҙе. Был күренештең төп сәбәбе – парковкалар етмәүе.\nРадий Хәбиров административ комиссияларҙың насар эшләүен һыҙыҡ аҫтына алды. 2019 йылдың беренсе кварталында улар газонға автомобиль ҡуйғандарға ҡарата ни 315 ҡарар сығарған, дөйөм штраф күләме – 295 300 һум.\n9 апрелдә Дәүләт Йыйылышы –Ҡоролтай ултырышында Башҡортостан Республикаһының административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы Кодексына икенсе уҡыуҙа үҙгәреш индереү ҡарала. Закон ҡабул ителеү менән йәмәғәт комиссиялары аныҡ эшләүсе инструментҡа эйә буласаҡ. Штрафтар иҫәбенә тупланған аҡса автомобилдәр өсөн яңы парковка булдырыу һәм газондарҙы уратып алыусы конструкциялар өсөн йүнәлтеләсәк.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЭШҠЫУАРЛЫҠ НИҢӘ ЙӘЛЕП ИТМӘЙ? - 2014 - Мәҡәләләр\nЭШҠЫУАРЛЫҠ НИҢӘ ЙӘЛЕП ИТМӘЙ?\nЮғары менеджмент мәктәбе белгестәре ике мең рәсәйленән һорау алыу ойошторған. Һөҙөмтәлә 2013 йылда үҙ эшен ябыусылар һанының 2012 йыл менән сағыштырғанда ике тапҡырға күберәк булыуы асыҡланған. Яуап биреүселәрҙең 40 проценты эшҡыуарлыҡтың килемһеҙ булыуын билдәләгән. Шул уҡ ваҡытта үҙ эшен аса алмауҙың сәбәбен аҡса юҡлыҡҡа һылтаусылар кәмегән. Тимәк, бөгөнгө көндә капитал юҡлығы үҙ эшеңде башлап ебәреүгә тотҡарлыҡ түгел. Шулай ҙа халыҡ эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнергә атлығып тормай. Сөнки бөгөнгө баҙар иҡтисады шарттарында уңышлы бизнес алып барыуға улар ышанмай. Был тап ошо һорау алыу барышында асыҡланған.\nКүптәр хыяллана хыялланыуға\nНи тиһәң дә, эшҡыуарлыҡ һәм уның үҫеше һәр ваҡыт актуаль темаларҙың береһе, сөнки тап ул иҡтисадты алға әйҙәүсе көс булып тора. Ә һандарға күҙ һалһаң, был көстөң кәмеүе, етерлек булмауы асыҡ күренә. Был хаҡта бар иҡтисад белгестәре яу һала, әммә әлегә хәлде төҙәтерлек саралар күрелгәне һиҙелмәй. Бер ҡарағанда, дәүләт эшҡыуарлыҡты үҫтереү өсөн бар яҡлап ярҙам итә кеүек, әммә ни өсөн эшҡыуарҙар һаны артмай һуң? Ни өсөн халыҡ ялланып эшләүҙе, йә булмаһа бөтөнләй эшләмәүҙе хуп күрә? Ошо һорауҙарға яуап бирергә тырышып ҡарарға ине был мәҡәләмдә.\nКүптәр үҙ эшен асырға хыял итә. Ләкин ысынбарлыҡта күптәребеҙ, эш хаҡы ниндәй булыуға ҡарамаҫтан, ялланып эшләүҙе ҡулай таба. Уға тотороҡлолоҡ, ай һайын ниндәйҙер күләмдә эш хаҡы алыу бойондороҡло булыуҙан ҡәҙерлерәк. Сөнки эшҡыуарлыҡ һәр ваҡыт билдәһеҙлек бизмәнендә: бөгөн уңһаң, иртәгә туңырға мөмкинһең. Эшҡыуарлыҡ - ул аҡыл һәм күңел көсөргәнешлеген үтә ныҡ талап иткән шөғөл. Нимә булһа ла, яуаплылыҡ һинең өҫтә. Ошоно аңлағандар ғына эшҡыуарлыҡҡа киләлер ул. Ә халыҡтың күпселеге ундай яуаплылыҡтан ҡурҡа. Уға билдәле бер эш менән мәшғүл булып, уның өсөн эш хаҡы алып ятыу уңайлыраҡ. Беҙҙең йәмғиәттең менталитеты, совет осоронан ҡалған ҡалып шундай.\nБилдәле, бөтәһе лә эшҡыуар була алмай, заводтарға - эшселәр, кибеттәргә - һатыусылар, балаларыбыҙҙы уҡытырға уҡытыусылар, халыҡты дауаларға табиптар кәрәк. Шулай ҙа, дөйөм алғанда, эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнергә теләүселәр бик аҙ, беҙҙең илдә эшкә яраҡлы халыҡтың ете процентын ғына тәшкил итә улар. Ә һуңғы арала был һандың тағы ла кәмеүе күҙәтелә. Сөнки Рәсәй шарттарында бизнес асыу һәм уны уңышлы алып барыу бик ауырға төшә. Һәм бында эш башланғыс капитал булмауҙа ғына ла түгел, ә ҡағыҙ, бюрократия волокитаһы, юғары һалымдар, башҡа түләүҙәр, күҙәтеү органдарының "әрһеҙлеге" лә кире ролен уйнай. Шуға ла "конверттағы" эш хаҡтары, ике ҡатлы бухгалтерия, теркәлмәйенсә эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеү беҙҙең илдә ныҡ үҫешкән.\nҠоро һүҙҙән - факттарға\nРайоныбыҙҙың халыҡ иҫәбен алыу материалдары борсоуға һалды мине. Һуңғы йылдарҙа, айырыуса кризислы 2008-ҙән һуң халыҡ һаны йыл һайын уртаса бер меңгә кәмегән. Мәҫәлән, 2002-нән 2008-гә тиклем халыҡтың 25484-тән алып 28149-ға тиклем артыуы күҙәтелһә, унан һуң районда йәшәүселәр һаны 24987-гә тиклем төшкән. Үлем факторын да күҙҙән ысҡындырмайыҡ, шулай ҙа халыҡ иҫәбенең кәмеүен күптәрҙең, айырыуса йәштәрҙең республиканың бүтән тарафтарына, перспективалы яҡтарға юл алыуында күрәм. Сөнки беҙҙә йәштәргә үҙҙәренең һәләтлектәрен тормошҡа ашырыу мөмкинлеге юҡ. Уларҙы аңларға мөмкин. Дәүләт, әлбиттә, был проблеманы төрлө дәртләндереү программалары менән хәл итергә тырыша, әммә хәл яҡшы яҡҡа үҙгәрмәй, ахыры. Мин йәшәгән Мөрсәлим ауыл биләмәһендә лә халыҡ иҫәбе кәмеү юлында. Мәҫәлән, 2002 йылда бында 3404 кеше көн күрһә, 2009 йылда 3700-гә тиклем артһа, 2010 йылда кинәт кәмегән - 3024-кә генә ҡалған. Артабан тағы ла кәмеү бара: 2012 йылда - 2911, 2013 йылда - 2821-гә тиклем төшкән халыҡ һаны. Был, әлбиттә, ҡыуандырған факт түгел. Йәштәр киткәс, балалар һаны ла кәмей, балалар һаны кәмегәс, мәктәптәр ябыла. Бындай демографик һәм иҡтисади көсөргәнеш, шулай уҡ бар ерҙә оптималләштереү барған шарттарҙа ауылда эшҡыуарлыҡ үҫеше һорау аҫтында ҡалыуы тәбиғи. Әле булғандары ла үҙ эшен күптән асҡан эшҡыуарҙар. Ә яңылары әлегә күренмәй. Ошо ғына ла күпте һөйләй. Бөгөн ауыл эшҡыуарҙарының төп бурысы - баҙар иҡтисады тулҡындарында нисек тә түңкәрелмәй тороп ҡалырға!\nБарыһы ла алып һата\nБөгөнгө көндә Мөрсәлим ауыл биләмәһендә ни бары ике тиҫтәләп кенә эшҡыуар иҫәпләнә. Дөйөм алғанда, уларҙың эшмәкәрлеге күберәк аҙыҡ-түлек, кейем-һалым һатыу өлкәһенә бәйләнгән. Тотош районды миҫал итеп алғанда ла, күпселек эшҡыуарҙарҙың тап алып-һатыу юлында икәнен күреүе ауыр түгел. Ә бына халыҡты хеҙмәтләндереү өлкәһендә - дөйөм туҡланыу, торлаҡ-коммуналь, юридик, туризм, ял һәм һаулыҡты нығытыу буйынса үҙ эшен асырға теләүселәр күренмәй. Ә бит төрлө хеҙмәттәр тәҡдим итеү - иҡтисадты ғына түгел, халыҡтың йәшәү кимәлен дә күтәрә. Тик беҙҙә әле был өлкәләге мөмкинлектәр файҙаланылмай. Был тәңгәлдә эшҡыуарҙарҙың инициативаһынан тыш, власть вәкилдәренең дә ярҙамы кәрәк. Шул уҡ күңел асыу һәм ял итеү нөктәләрен генә алайыҡ. Балаларға аттракциондар, парктар, ғаилә менән ял итерлек кафелар, спорткомплекстар бит халыҡҡа һыу һымаҡ кәрәк. Хатта сәс ҡырҡтырыр өсөн заманса бөҙрәханалар ҙа юҡ. Минең уйымса, халыҡ ауыл тирәһенән эш булмағанға ғына түгел, ә ауылда күңелһеҙ булғанға "ҡаса".\nРайонда туризм буйынса инвестицион паспорт ҡабул ителгән, әммә был йәһәттән эш алып барылғаны тойолмай. Ә бит районыбыҙ милли геройыбыҙ Салауат Юлаевтың, халыҡ шағиры Рәми Ғариповтың тыуған яғы. Мәҫәлән, ниңә "Салауат эҙенән" тигәнерәк маршрут эшләмәҫкә, "Янғантау"ға бит бөтә Рәсәйҙән һаулыҡтарын нығытырға киләләр, уларға беҙҙең батырыбыҙ менән яҡынданыраҡ танышыу файҙалы булыр ине. Был һис тә утопик идея түгел. Бында тик маршрут булдырырға, туристар йөрөтөү өсөн автобус бүлергә, гидтар әҙерләргә генә кәрәк. Шул ыңғайы миҙгелгә ярашлы халыҡ йолалары, байрамдары менән таныштырырға ла мөмкин булыр ине. Юҡһа, беҙгә килгән ҡунаҡтар Салауат Юлаев музейынан башҡа иҫтәлекле урындарҙы белмәйҙәр ҙә.\nБыл, әлбиттә, һүҙ ыңғайы тыуған уйҙар. Ни тиһәң дә, эшҡыуарлыҡ - алып һатыуға ғына ҡоролмаһын ине. Һуңғы арала экотуризм тигән йүнәлеш үҫешә. Ҡала кешеләре ауыл һауаһын танһыҡлай: күптәр сит илгә барғансы, тип, тәбиғәт ҡосағына ынтыла. Был йәһәттән дә беҙҙең район экологик яҡтан иң саф төбәктәрҙең береһе. Ҡала кешеләре ошондай матур тәбиғәт ҡосағында ҙур булмаған коттедждарҙа ла бик теләп ял итер ине. Ҡалай ғына ҡараһаң да, был мөмкинлек райондың үҫешенә булышлыҡ итер ине. Райондың инвестицион мөмкинлектәрен ауыл хужалығы тармағын үҫтереү йәһәтенән генә ҡарау дөрөҫ түгел. Әлбиттә, аграр район булараҡ, был алдынғы йүнәлеш. Әммә был йәһәттән дә беҙҙең районда эштәр һүлпән бара кеүек. Мәҫәлән, ауыл хужалығы, тигәндә,ниңә беҙ тик игенселек һәм малсылыҡты ғына күҙ алдына килтерәбеҙ, ниңә йәшелсә үҫтереү кеүек шөғөл ситтә ҡала? Ул рентабелле йүнәлештәрҙең береһе булыр ине, моғайын. Әлеге мәлдә күп йәшелсәләр сит өлкәләрҙән килтерелә. Ниңә үҙ теплицаларыбыҙҙы асмаҫҡа, баҫыуҙарҙа кишер, бәрәңге, ҡыҙыл сөгөлдөр, һуған үҫтермәҫкә?\nТағы шундай мәғлүмәт...\nРайонда эшҡыуарлыҡ тураһында мәғлүмәт туплағанда, бик ҡыҙыҡлы асыштарға ла юлығылды. Мәҫәлән, райондағы эшҡыуарҙарҙың һаны биш йөҙгә лә етмәй. Эшкә яраҡлы ун ете мең тирәһе кешенең өс-дүрт проценты ғына был. Һуңғы ике-өс йылда уларҙың һаны бөтөнләй үҙгәрмәгән тиерлек. Мәҫәлән, шундай үҫеш күҙәтелә: 2010 йылда ун мең кешегә - 237, 2011 йылда - 259, 2012 йылда 293 эшҡыуар тура килһә, 2013 йылда был һан 315-кә еткән. Ә бына ағымдағы һәм киләһе йылда ошо уҡ кимәлдә ҡалыу күҙаллана. Һәр хәлдә 2015 йылға план графаһында 315 тигән һан тора.\nҒөмүмән, хакимиәт сайтында эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса аныҡ мәғлүмәт юҡ. Ә ауыл хужалығы буйынса бер ниндәй мәғлүмәт тә тапманым.\nЭшҡыуарлыҡ - ул киләсәкте тойоу һәм унан файҙа алыу, тигән бер иҡтисад белгесе. Ә икенсе берәү бизнесты велосипедта йөрөү менән тиңләгән, туҡтаһаң - мотлаҡ йығылыу янай, тигән. Минең уйымса, киләсәктә уңышлы эшҡыуарлыҡ алып барыу өсөн тотҡарлыҡтар кәмейәсәктер, сөнки иҡтисадты кесе һәм урта эшҡыуарлыҡтан тыш алға этәреп булмаясағы тураһында хәҙер ил кимәлендә оран һалалар. Мин оптимист: шуға бөгөнгө мәҡәләм пессимистик йөкмәткеле булһа ла, барыһы ла алда әле, тип, күтәренке нотала тамамлағы килә.\nЯҙылған: 18.08.14 | Ҡаралған: 1244


Башҡортостанда страховка иғәнәләре 6 миллиард һум тәшкил итәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда страховка иғәнәләре 6 миллиард һум тәшкил итәсәк\n12:21, 16 февраля 2016 Иҡтисад\nӨФӨ, 2016 йыл, 16 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nБыйыл төбәктә Башҡортостан буйынса Пенсия фондына страховка иғәнәләре кереме 6 миллиард һум тәшкил итә һәм былтырғы кимәлдән күберәк, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Пенсия фонды республика бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә.\nСтраховка иғәнәләре ай һайын эш хаҡы алған көндә түләнә, әммә 15-нән дә һуңға ҡалырға ярамай. Ваҡытында түләнмәгән суммаға пеня һалына. 2015 йылда түләү ваҡытын боҙған өсөн түләүселәр Пенсия фонды бюджетына 255 миллион һум пеня күсергән.\nИҫәпләнгән, әммә түләнмәгән страховка иғәнәләре бурыс тип һанала һәм мәжбүри рәүештә түләтелә.\nПенсия ведомствоһында аңлатыуҙарынса, 2016 йылда эш биреүселәр өсөн мотлаҡ пенсия страховкалауына страховка иғәнәһе тарифы — 22 процент. Страховка иғәнәләре түләнәсәк сикке йыллыҡ хеҙмәт хаҡы — 796 мең һум. Мотлаҡ пенсия страховкалауына страховка иғәнәһе тарифы 10 процент күләмендә билдәләнгән.\nБыйыл мотлаҡ медицина страховкаһы федераль фондына страховка иғәнәләре ставкаһы — 5,1 процент. Страховка иғәнәләре физик берәмектәр файҙаһына түләүҙәрҙең бөтә суммаһынан ошо ставка буйынса иҫәпләнә.


Аксаков Сергей - Культурный мир Башкортостана\nСергей Тимофеевич Аксаков Өфө ҡалаһында тыуған танылған урыҫ яҙыусыһы, дәүләт эшмәкәре, әҙәбиәт һәм театр тәнҡитсеһе.\nАксаков Сергей Тимофеевич улы 1791 йылдың 20 сентябрҙә (1 октябрҙә) Өфөлә тыуған.\nБала сағы Өфөлә һәм Ырымбур губернаһы Боғорослан өйәҙендә нәҫелдән нәҫелгә күсә килгән Яңы Аксаков имениеһында (Ырымбур өлкәһе Боғорослан районы Аксаков ауылы) үтә.\nҠазан университетында уҡый (1805—07). 1808 йылда Санкт-Петербургҡа күсә, унда Закондар эшләү комиссияһында һәм Дәүләт килемдәре экспедицияһында хеҙмәт итә.\n1811 йылдан алып Мәскәүҙә, 1816—20 йылдарҙа Яңы Аксаковта, 1821—26 йылдарҙа Бәләбәй өйәҙе Надеждино ауылында (бөгөнгө Бәләбәй районы) йәшәй.\n1827 йылда башлап Мәскәү цензура кабинеты цензоры; 1833 йылда алып Константин ер үлсәү училищеһы (Мәскәү) инспекторы, 1835 йылдаң Межа институтына үҙгәртелғәндан һуң, уның тәүге директоры (1839 йылға тиклем).\n1843 йылдаң алып Мәскәү янындағы Абрамцев имениеһында йәшәй. Ул Сергиев Посад ҡалаһы янында урынлашҡан, 1919 йылда бында Аксаковтың шәхси кабинеты йыһазландырыла, артабан Аксаковтар ғаиләһе тормошо хаҡында материалдары тупланған йорт-музей (хәҙер музей-ҡурсаулыҡ) асыла.\nСергей Тимофеевич Аксаков 1859 йылдың 30 апрелендә (12 май) Мәскәүҙә вафат була, Новодевичье зыяратында ерләнгән.\nХIХ быуаттың 20‑се йылдары аҙағында Аксаков йорто Мәскәүҙең әҙәби тормошо үҙәге була, унда «Аксаков шәмбеләре» уҙғарыла. Аксаков әҙәби ижад менән шөғөлләнә, классицизм традицияларында шиғырҙар ижад итә.\nУның әҫәрҙәренә мемуар теүәллек, көнкүреште тәнҡитле һүрәтләү, хикәйәләүҙең ябайлығы һәм тәбиғилеге хас. Яҙыусының ҡабатланмаҫ стилен билдәләгән «Буран» (1834) очеркы Аксаков 30‑сы йылдарҙың әҙәби тормошо өсөн ҙур ваҡиға була. Очерк артабанғы «Балыҡ ҡармаҡлау хаҡында яҙмалар» (Записки об уженье, 1847), «Ырымбур губернаһының мылтыҡлы һунарсыһы яҙмалары» (Записки ружейного охотника Оренбургской губернии, 1852), «Төрлө һунарҙар хаҡында һунарсы хикәйәләре һәм хәтирәләре» (Рассказы и воспоминания охотника о разных охотах, 1855) һәм тәбиғәт тураһындағы башҡа әҫәрҙәрҙең прологы булып тора. Аксаков мираҫында төп урынды «Ғаилә йылъяҙмаһы» (Семейная хроника, 1856) һәм «Багров ейәненең балалыҡ йылдары» (Детские годы Багрова-внука, 1858; Н.Иҙелбай, Я.Найманов, Ф.Рамаҙанова тәржемәһе, 1959) автобиографик повестары биләй, унда автор, Багровтар ғаиләһенең өс быуыны тарихына таянып, XVIII быуат аҙағында алпауыттар көнкүрешенең киң панорамаһын тергеҙә, крепостной тәртиптең боҙоҡлоғон күрһәтә. Уның әҫәрҙәренең теле йәнле һөйләү телмәренең сағыулығы, ябайлығы һәм тасуирилығы менән айырылып тора. Аксаков ысынбарлыҡты уның матдилығында, ғәҙәтилегендә сағылдыра.\nКүп әҫәрҙәрҙәрендә, шулай уҡ «Иҫтәлектәр» (Воспоминания, 1856) мемуарҙарында, «Бына ошо минең тыуған илем!» (Вот родина моя!..), «Ауылға хат» (Послание в деревню) һәм башҡа шиғырҙарында Аксаков Башҡортостандың матур һәм йомарт тәбиғәтен данлай, халҡының ауыр тормошон, башҡорт ерҙәренең таланыуын, урмандарҙың ҡырылыуын дөрөҫ итеп сағылдыра.\nАксаковтың «Аленький цветочек» (1858) әкиәтен Гөлнур Яҡупова башҡорт теленә тәржемә итә («Ал сәскә», 1992).\nАксаков иҫтәлегенә Өфөлә Аксаков халыҡ йорто төҙөлгән, яҙыусының йорт-музейы асылған. Әҙиптең исеме Өфөнөң иң боронғо ҡала баҡсаларының береһенә, киң танылған исемендәге шифаханаға, Өфө, Стәрлетамаҡ, Белорет, Күмертау, Мәләүез, Октябрьский ҡалалары һәм республикалағы ҡайһы бер ауыл урамдарына бирелгән.\nӨфөлә һәм Башҡортостандың Бәләбәй районы Надеждино ауылында Аксаковҡа һәйкәлдәр ҡуйылған. Уның исемендәге премия, Аксаков фонды булдырылған. 1991 йыл алып Халыҡ-ара Аксаков байрамы ойошторола.


Һуғым алғанда » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Һуғым алғанда\nҺуғым алғанда 08.06.2018 // Әҙәбиәт\n– Нәзифтән тиһеңме? – Апай ҙа ҡабатлап һораны. – Кит, башында әҙерәк аҡылы булған кеше уларҙан ит аламы! Мал ҡарай белмәй бит улар. Үҙҙәрен һылап-һыйпап, ҡунаҡтан ҡайтып керә белмәйҙәр. Былтыр башмаҡтары күтәртеп үлде. Быйыл да шыр һөйәк бер нәмәләре йөрөй ине. Шуны һуйырға уйлайҙармы икән? Тәүбә! Йә, Хоҙай, һеҙ шуны алырға булдығыҙмы? Тапҡандар икән иҫәр кешеләрҙе.


Ултырғысыңды бер-ике аҙым алға шылдыр... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Ултырғысыңды бер-ике аҙым алға шылдыр...\nУлтырғысыңды бер-ике аҙым алға шылдыр... 15.01.2019 // Әҙәбиәт\n"Башҡортостанға “Бәләкәй шаһзат” осоп килде!" Шулай тип хәбәр итә үҙенең “Бәйләнештә” социаль селтәрендәге сәхифәһендә Денис Өмөтбаев. Сәйәхәтсе, үҙенсәлекле проекттар авторы булараҡ танылған егет Антуан де Сент-Экзюпериның һоҡланғыс “Маленький принц” әҫәрен башҡортсаға тәржемә иткән. Китап, иғтибар итегеҙ, Испанияла баҫылып сыҡҡан.\n- Донъяла “Маленький принц” повесын мәҙәни мираҫ булараҡ һаҡлаған бер нисә фонд һәм әҫәрҙе төрлө телдәрҙә йыйған коллекционерҙар бар. Испанияла йәшәгән шундай кешеләрҙең береһе бер нисә ай элек мине “Фейсбук” селтәрендә эҙләп табып, был планетала “Бәләкәй шаһзат” һөйләшкән тағы бер тел булыуына һоҡланыуын белдерҙе. Тәржемәнең әлегә ташҡа баҫылмағанын белеп, был өлкәлә үҙенең ярҙамын тәҡдим итте.\n“Бәләкәй шаһзат”тың башҡорт телендә баҫылып сығып, бар Европаға тараласағын белгәс, мин бик шатландым. Мөғжизә яралһын өсөн, ысын күңелдән теләк теләр кәрәк. Бәләкәй шаһзаттың үҙенең һүҙҙәре менән әйткәндә, “ултырғысты бер-ике аҙымға шылдырыу ҙа етә, һәм һин ҡояш байышын ҡабат-ҡабат күҙәтәсәкһең. Бар күңелдән теләргә һәм ышанырға ғына кәрәк”, – ти Денис үҙе.\nФото: Денис Өмөтбаев


Быйыл республикала 28 фельдшер-акушерлыҡ пункттары төҙөлдө - Bash.News\nБыйыл республикала 28 фельдшер-акушерлыҡ пункттары төҙөлдө\nБыйыл республикала 28 фельдшер-акушерлыҡ пункттары төҙөлдө https://bash.news/news/113291_byjyl_respublikala_28_feldsherakusherly_punkttary_tld/?lang=bash\n31 дек 2019, 02:12\nБыйыл һаулыҡ һаҡлау өлкәһе яңы транспорт менән байытылды. Ашығыс ярҙам хеҙмәтенең техника паркы күпкә яңырҙы. Төпкөлдәрҙә оло кешеләрҙе һәм мөмкинлеге сикләнгәндәрҙе үҙәк дауаханаларға йөрөтөү өсөн махсус транспорт һатып алынды. Медицинаны халыҡҡа яҡынайтыу маҡсатында райондарға сәләмәтлек поездары йөрөй башланы. Мобиль фаптар һатып алынды.\nҒөмүмән, Башҡортостанда беренсел медицинаны үҫтереүгә иғтибар көсәйтелде. Быйыл ғына республикала 28 фельдшер-акушерлыҡ пункттары төҙөлдө. Йөҙҙән ашыу кардиология бүлмәләре барлыҡҡа килде. Дауаханаларға 660 медицина хеҙмәткәре йәлеп ителде. Онкологияны киҫкенләшмәҫ борон асыҡлаусыларға биш мең һум күләмендә премия бирелә башланы. Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге башҡа бик күп эштәр һөҙөмтәһе булып йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙары һәм яман шештән үлеүселәр һанын кәметеүгә өлгәштек. Һәм быны оло еңеү тиергә лә мөмкин.\nКиләсәктә ҡотҡарылған ғүмерҙәр һаны тағы ла артасаҡ ҡына. Башҡортостанда күптән юҡҡа сыҡҡан санитар авиация тергеҙелә башланы. Ҡанатлы медицина өсөн баш ҡалала алты һәм республика төбәктәрендә һигеҙ вертолет ултырыу майҙансыҡтары барлыҡҡа киләсәк. Уларҙың береһе сафҡа инде лә инде. Вертолет менән тәүге пациент та килтерелде. Медицинаның Һауа юлындағы тәүге аҙымдары тураһында БСТ каналы хәбәрсеһе Гүзәл Борханова.\nОсоу аппараты ергә ғәҙәттәгенән күпкә еңелерәк ултыра. Сөнки салонда медицина ярҙамына мохтаж пассажир. Илфир Ҡорманаевты табиптар Үрге Ҡыйғынан барып ала. Киҫкен хирургия паталогияһы булған иргә ашығыс ярҙам талап ителә. Әммә үҙ яйына дауаханаға килерлек хәле булмай. Пациентҡа ҡанатлы медицина ярҙамы оҙатыла.\nШулай ҙа вертолетты һәр пациентҡа ла йөрөтөү мөмкин түгел. Авиация киҫкен хәлдә генә файҙаланыласаҡ. Башлыса пациентты түгел, ә һирәк һөнәрле һаналған табипты урынға алып барыу өсөн.\nПациенттың ғүмере ҡыл өҫтөндә торғанда, санитар авиацияһын ҡулланыу хәл иткес роль уйнай. Робинсон-44 вертолеты пилоттан тыш үҙ бортына пациентты һәм табипты ала. Һауа транспорты автомобиль менән 6 cәғәттә үтәһе юлды 3 cәғәткә тиҙләтеү мөмкинлеге бирә.\nИлшат Ғилемйәнов, Миәкә үҙәк район дауаханаһы баш табибы: “Был автобустар беҙгә бик кәрәкле. Улар ярҙамында беҙ фаптар булмаған ауылдарҙа беҙ медицина ярҙамы менән тәьмин итеү проблемахын хәл итәсәкбеҙ”.\nИлнур Юнысов, Белорет үҙәк район дауаханаһының һаулыҡ һаҡлауҙы ойоштороу буйынса баш белгесе: “Һаулыҡ һаҡлау" милли проектына ярашлы, Паз автомобиле эсендәге был модуль беренсе ярҙам күрһәтеү аптечкаһынан алып фельдшер-акушер сумкалары менән дә йыһазландырылған. Күсмә ФАП халыҡты махсус төҙөлгән график буйынса хеҙмәтләндерәсәк”.\nКамил Яппаровң, Шишмә үҙәк район дауаханаһы баш табибы: “Бында 12врач, 20 шәфҡәт туташы эшләне. Иң беренсе маҡсат-яман шеште һәм йөрәк ауырыуҙарын диагностикалау. Улар асыҡланһа, беҙ пациенттарҙы үҙәккә ебәрәбеҙ. Бөгөн 600 -гә яҡын кеше ҡабул иттек”.\nХәҙерге заман медицинаһының төп бурысы – халыҡтың ғүмерен оҙайтыу. Юл селтәрҙәре, һыу һәм һауа суднолары бәйләнеше аша заманса медицина хеҙмәтләндереүе халыҡҡа яҡыная.\nКиләһе йылдан санитар авиацияға Рәсәйҙә етештерелгән «Ансат» вертолеттары ҡайтарыласаҡ. Осош барышында уҡ табиптарға үпкәләрҙе яһалма елләтеү, УЗИ аппататында тикшереү үткәреү мөмкинлеге буласаҡ.\nДмитрий Торопов, «Русавиа» авиакомпанияһы генераль директоры: “Йыл башынан беренсе «Ансат» вертолеты һатып алынасаҡ. Ә икенсе ярты йыллыҡтан тағы ла берәүһе ҡайтарыласаҡ. 2020 йылдың июленән беҙ яңы модулле һауа судноһында дежурлыҡ ойоштороп, осоштар башҡарасаҡбыҙ”.\nЯңы модулле техника өсөн һауаға күтәрелеү – ултырыу майҙандары Октябрьский, Нефтекама, Сибай, Аҡъяр, Баймаҡ,Белоретта төҙөләсәк. Өфөлә иһә тағы ла бер яңы майҙансыҡ булдырылыр тип көтөлә. Юл селтәрҙәре, һыу һәм һауа суднолары ярҙамы менән заманса медицина хеҙмәтләндереүе халыҡҡа яҡыная.\n2022 йылға Рәсәйҙә бар халыҡ электрон медицина картаһына күсерелә\n10:25, 17 ғин\nБелоретта төбәк ҡан тамырҙары ауырыуҙарын дауалау үҙәге асылды\n10:18, 15 ғин\nТуймазыла – яңы балалар поликлиникаһы\n11:14, 13 ғин\nБашҡортостанда гриптың ныҡлап таралыуына юл ҡуйылмаҫҡа тейеш\n18:22, 10 ғин\nАуыл ерендә йәшәүселәргә юғары сифатлы медицина ярҙамы\n00:52, 10 ғин


«Бронза» өсөн ҡыуанырға кәрәк » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Спорт » «Бронза» өсөн ҡыуанырға кәрәк\n02.06.2019 «Бронза» өсөн ҡыуанырға кәрәк\nБер нисә йылдан ул Рәсәй командаһы өсөн «алтын»ға торошло булырмы?..\n«Ҡыҙыл машина»ға ҡаршы тороусылар юҡ. Быйыл шундай «йондоҙ»ло состав менән ул мотлаҡ исемен ҡайтарасаҡ. Канада менән юлдары тик финалда ғына киҫешәсәк һәм башҡаһы…»\nШундай һүҙҙәр Словакияла уҙған донъя чемпионатында ике аҙна буйы ҡолаҡ төбөндә яңғырап тора. Яңғырамай… Донъя хоккей күген балҡытҡан Овечкин, Малкин, Кучеров, Ковальчук, Орлов, Анисимов, Кузнецов, Василевский кеүек шәхестәр ҡасан бергә йыйылып, Рәсәй намыҫын яҡлар ине әле?! Ә улар йыйылды. Донъя беренселегенең мәртәбәһен бермә-бер арттырып, бер нисә тиҫтә мең көйәрмәнде үҙенә йәлеп итеп, онотолмаҫлыҡ байрам өҫтәне, тиһәк тә арттырыу булмаҫ.\nУлар Австрия, Италия, Норвегия кеүектәрҙе «йәлпәштереп», ҡалғандарын да шул юҫыҡта еңәсәгенә алдан ышанды. Сөнки командаға плей-оффта кем менән осрашһа ла барыбер ине. Егеттәр үҙҙәре шул хаҡта асыҡтан-асыҡ белдерҙе. Ә бит сирекфиналда уҡ «шылтыратыусылар» булды. Әгәр бәйге ваҡытында тамамланып өлгөрмәһә, белмәйем, моғайын, АҠШ командаһы беҙҙекеләрҙе алдан уҡ өйгә ҡайтарып ебәрер ине.\nФиндар Рәсәй командаһы өсөн күптән уңайһыҙ дәғүәсегә әйләнеп бара. Үҙебеҙҙәге Олимпия уйындарын ғына алайыҡ. Улар беҙҙе шунда мәсхәрәгә ҡалдырҙы. Шул уҡ тиерлек состав менән алдан уҡ «алтын»ды муйынға тағып, һөҙөмтәлә бер нәмәһеҙ ҡалдыҡ. Финляндия хоккейсылары Рәсәй командаһын 3:1 иҫәбенә отоп, ярымфиналға үткәрмәне. Был юлы ла шул уҡ тырмаға баҫтыҡ. Бронза миҙал өсөн бөтә үсен чехтарҙан ҡайтарырҙармы тиһәк, юҡ, унда ла саҡ ҡалдылар. Дәғүәсенең ҡапҡаһына ике голдары ла, яңылыштан ҡағылып, һуғылып инде. Ә инде буллит серияһын, еңеүсене асыҡлай торған ысул, тип һанамаҫ инем. Сөнки ул – лотерея. Бында команда түгел ә шәхси оҫталыҡ алғы сафҡа сыға. Унда ла, һин ниндәй генә оҫта булма, әгәр саҡ ҡына яңылышһаң, эш харап. Команданы яманлағандан да түгел, беҙгә «бронза» түгел, ә «алтын» кәрәк ине. Беҙҙекеләргә башҡа баһа ла юҡ һымаҡ ине шул. Нишләйһең, тимәк, кимәлебеҙ ҙә шул тирәгә төшөп бара. Бер нисә йылдан бронза миҙал да беҙҙең өсөн «алтын»ға торошло булмаҫ, тимә…\nӘ инде билдәһеҙ хоккейсыларҙан тупланған Финляндия уйынсылары чемпион булып танылды. Канада – икенсе, беҙ – өсөнсө.\nКиләһе чемпионат Швейцарияла уҙасаҡ. Рәсәй йыйылма командаһы был юлы төркөм осрашыуҙарында Финляндия, Швейцария, АҠШ, Латвия, Норвегия, Италия һәм Ҡаҙағстан хоккейсылары менән сәкәләшәсәк.


Цифралы яҙ акцияһы дауам итә | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЦифралы яҙ акцияһы дауам итә\nРәсәй-Башҡортостан радиоһының Самауыр тапшырыуында барған “Цифралы яҙ” акцияһының унынсы еңеүсеһе билдәләнде. Салауат ҡалаһынан ун ете йәшлек Денис Харьков беренселәрҙән булып тура эфирға шылтыратып, һорауға дөрөҫ яуап бирҙе. Ул хәҙер юғары сифатта ғына түгел, ә бушлай федераль телеканалдарҙа барған тапшырыуҙарҙы тыңлай ала. Һәр шишәмбе Рәсәй-Башҡортостан радиоһының Самауыр тапшырыуын алып барыусылар тура эфирҙа “Цифралы яҙ” тип аталған акция иғлан иткәйне. Алып барыусыларҙың һорауына беренселәрҙән булып дөрөҫ яуап биреүсегә приставка бүләк ителә. Конкурстың унынсы еңеүсеһе итеп Салауат ҡалаһынан 17 йәшлек Денис Харьков билдәләнде. Денис Харьковтың тыумыштан күҙҙәре күрмәй. Шуға ла, беҙҙең телерадиокмпания менән берлектә цифралы телевидение хеҙмәткәрҙәре уға отҡан бүләген тапшырырға һәм приставканы ҡулайлаштырырға килде. Денис Харьков Рәсәй-1. Башҡортостан, Рәсәй. Мәҙәниәт каналында барған тура эфирҙарҙы һәм Рәсәй-Башҡортостан радиоһының тапшырыуҙарын тыңлап бара. Алып барыусыларҙың һәр береһен тауышынан таныйым, ти ул. Приставка отоу маҡсаты менән барған акция иғлан ителгәс, шунда уҡ беренселәрҙән булып шылтырата. Әйткәндәй, Денис сығышы менән урыҫ булыуына ҡарамаҫтан, беҙҙең телеканалда башҡорт телендә барған тапшырыуҙарҙы ла ҡалдырмай. Тап башҡорт телендәге һүҙҙәрҙе лә ул үҙ аллы өйрәнә.Юғары сифатта ғына түгел, ә бушлай федераль телеканалдарҙан башҡорт телендә барған тапшырыуҙарҙы хәҙер республикала йәшәүселәрҙең 95 проценты ҡарай ала. Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһында барған һуңғы хәбәрҙәр, төрлө тапшырыуҙар халыҡҡа бер ниндәй ҡамасауһыҙ барып етәсәк. “Цифралы яҙ” акцияһының унынсы еңеүсеһе тип билдәләнгән Денис Харьков та хәҙер яңы приставка ярҙамында телеканалдарҙа барған тапшырыуҙарҙы юғары сифатта тыңлай аласаҡ. Көн дә яратып тыңлаған тапшырыу алып барыусыларынан бүләк отоуына ул бигерәк ҡыуанды. Барлыҡ хыялдар тормошҡа аша, тик ышанрға ғына кәрәк, ти ул.


Мәғәриф » Страница 6 » Архив газеты "Йәшлек"\nБеҙҙең вуздар лайыҡлылар иҫәбендә Мәғәриф\nӨфө дәүләт нефть техник университеты, Бөрө дәүләт социаль-педагогия академияһы, Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты «Сәләмәт йәшәү рәүеше вузы» Бөтә Рәсәй конкурсы призерҙары тип танылды. Ярышҡа йомғаҡ Иваново ҡалаһында үткән «Беҙ – сәләмәт йәшәү рәүеше өсөн!» беренсе Бөтә Рәсәй форумында яһалғайны.\nБылтыр йыл аҙағында башланған һәм илдең 300-ҙән ашыу юғары уҡыу йорто заявка биргән конкурста республика вуздары әүҙем ҡатнашты.\nТест һорауҙарында әллә ни үҙгәрештәр юҡ Мәғәриф\nМәктәптәрҙә уҡыуҙар тамамланыуға бер ай ғына ваҡыт ҡалды. Сығарылыш синыф уҡыусыларын алда яуаплы һынауҙар көтә. Һынауҙар алдынан һәр кемдең күңеле тыныс түгел, бигерәк тә берҙәм дәүләт имтихандары борсолоу уята. Нимә тип кенә ҡурҡытмайҙар. Быйылғы берҙәм дәүләт имтихандарында уҡыусыларҙы нимә көтә һуң? «Башинформ» мәғлүмәт агентлығында үткән матбуғат конференцияһында һүҙ ошо хаҡта барҙы.\nБилдәле булыуынса, быйыл уҡыусылар рус теленән һәм математиканан мотлаҡ рәүештә берҙәм дәүләт имтиханы тапшырасаҡ. Бынан тыш, улар БДИ тапшырыу өсөн тағы ла 12 фәнде һайлай ала.\nГрецияға юл ала БАШҠОРТ ҡыҙы Мәғәриф\nАптырата, һоҡландыра был стәрлетамаҡтар. Бигерәк тә спорт өлкәһен әйтәм. Әле генә башҡорт егете Ирек Зарипов, Ванкуверҙа уҙған Паралимпия уйындарында дүрт миҙал яулап, донъяны шаҡ ҡатырғайны, әле килеп башҡорт ҡыҙы бар Рәсәй Олимпия комитетын аптыратты. Нисек, кем ул, тиерһегеҙ. Стәрлетамаҡ физкультура институты студенты Айгөл Тимербулатова Мәскәүҙә үткән йәш ғалимдар һәм студенттарҙың ХХI Бөтә Рәсәй Олимпия сессияһында студенттар араһында беренсе урынды яуланы. Сессияның төп бурысы шунда – «Олимпизм. Олимпия уйындары. Олимпия хәрәкәте: тарих һәм бөгөн» – ошо темаларҙы үҙ эсенә алған фәнни эшеңде күрһәтеп, яҡларға тейешһең. Йүгереү йә һикереүҙә судьялар ғәҙел баһа бирергә мөмкин әле, ә фәнни эштә... Шуныһы икеләтә ҡыуаныслы: ғәҙәттә, был сарала мәскәүҙәр тәүге урындарҙы бер кемгә лә, бигерәк тә милли төбәктәргә, биреп бармай.\nБерҙәм дәүләт имтиханы башланды, тик бөтә уҡыусылар өсөн дә түгел Мәғәриф\n20 апрелдә берҙәм дәүләт имтиханын алдан тапшырыу хоҡуғына эйә булғандар өсөн һынауҙар башланды.\nБР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостанда ун кеше БДИ-ны алдан тапшырасаҡ, шуларҙың алтыһы – Өфөлә, шулай уҡ Асҡын һәм Стәрлетамаҡ райондарында берәр кеше һәм Ҡариҙел районынан ике уҡыусы. Улар – Бөтә Рәсәй кимәлендәге ярыштарҙа ҡатнашырға тейешле спортсылар, 2010 йылда хеҙмәткә саҡырылыу көтөүсе егеттәр һәм операцияға ятырға тейешле сығарылыш синыф уҡыусылары.\n20 апрелдә улар рус теле буйынса берҙәм дәүләт имтиханы тапшырҙы, ә 24 апрелдә математиканан һынау тотасаҡтар. Бынан тыш, уҡыусылар БДИ тапшырыу өсөн йәмғиәтте өйрәнеү, физика, биология, тарих, информатика фәндәрен һайлаған.


Өфө менән Төркиәнең Эскишехир ҡалаһы араһында хеҙмәттәшлек булдырыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфө менән Төркиәнең Эскишехир ҡалаһы араһында хеҙмәттәшлек булдырыла\n15:36, 5 сентября 2012 Йәмғиәт\nӨфө менән Төркиәнең Эскишехир ҡалаһы араһында хеҙмәттәшлек булдырыла. Көн элгәре Башҡортостан баш ҡалаһы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов Эскишехир ҡалаһы губернаторы, ТӨРКСОЙ халыҡ-ара ойошмаһының Төркиә делегацияһы вәкиле Ҡадир Кочдемир менән эш осрашыуы үткәрҙе.\nӘлеге визит Өфөлә 6-8 сентябрҙә үтәсәк ТӨРКСОЙ халыҡ-ара ойошмаһы мәҙәниәт министрҙарының Даими советының ХХХ ултырышына ҡарата ойошторолдо, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.\nОсрашыу барышында Өфө һәм Эскишехир ҡалалары араһында хеҙмәттәшлекте үҫтереү юлдары тикшерелде. Башта мәҙәниәт өлкәһендә делегациялар менән алмашыу тәҡдим ителде. Бынан һуң инде мәғариф, сәнәғәт, төҙөлөш һәм башҡа өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек итеү планлаштырыла.\nБелешмә өсөн. Эскишехир – Төркиә Республикаһының ҙур сәнәғәт үҙәге. Бында машиналар эшләү, аҙыҡ-түлек, текстиль, цемент, ағас эшкәртеү сәнәғәте бар. Был ҡала шулай уҡ Төркиәнең мөһим транспорт үҙәге булып тора.\nТеги: халыҡ-ара хеҙмәттәшлек,эш осрашыуҙары,төрксой


Песня «Косилка, молотилка» исполнителя Фанис Султангулов. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Косилка, молотилка»\nисполнителя Фанис Султангулов.\nУйнап алайыҡ әле /лә/,\nЙырлап алайыҡ әле,\nУйнайыҡ та, йырлайыҡ та,\nБейеп алайыҡ әле.\nУйнайбыҙ бергә-бергә /лә/,\nУйнап-көлөп, шау-гөр килеп,\nУлай итербеҙ әле,\nБылай итербеҙ әле.\nУлай итербеҙ әле /лә/,\nМине көтһәң төнөн-көнөн, Йоҡолары тартып алһам, Ғәфү итсе мине, ҡабат Яндарыңа ҡайта алмам. Припев Күҙең талһа юлға ҡарап, Керпектәрең хәлһеҙ төшһә. Ғәфү итсе үткәндәрен Булыр бары төштә генә (х2) Иреңдәрең исемемде Ҡабат-ҡабат әйтеп талһа, Ғәфү итсе, боролалмам Тағы килеп һинең янға. Припев Күҙең талһа юлға ҡарап, Керпектәрең хәлһеҙ төшһә Ғәфү итсе, үткәндәрен Булыр бары төштә генә (х3)\nКүҙ алмай торған булам тәҙрә уттарына ҡарап, Һине күреп тынһыҙ ҡалам, булды бит йөрәгем харап. Бына һүнде тәҙрә уты, яңғыҙ ҡалдым ҡараңғыла. Ләкин яна йөрәк уты, һүнмәй бара өмөт ҡала. Припев: Ниңә, аңламайым, ҡасаһың? Әллә миңә ышанмайһың? Хаттарыма яуап яҙмайһың? Әллә инде мине оноттоң? (2 раза) Нимә кәрәк эре ҡыҙҙан һинең кеүек ашҡан йөҙҙән? Дуҫтарым мине аңламай, аңлай тик төнгө тулы ай. Мине күреп тәҙрә төбөндә шым ғына илай ямғыр. Күрмәҫһең мине бөгөн дә, иртән күрерһең барыбер. Припев: Ниңә, аңламайым, ҡасаһың? Әллә миңә ышанмайһың? Хаттарыма яуап яҙмайһың? Әллә инде мине оноттоң? (2 раза) Эх, һине ҡосағыма алып йылынырға ине. Сәстәреңдән һыйпап, йылмайыуыңа, Матурлығыңа һоҡланып, бергә булырға ине. Ләкин ниңәлер, бәғрем, һин мине аңламайһың. Припев Ниңә, аңламайым, ҡасаһың? Әллә миңә ышанмайһың? Хаттарыма яуап яҙмайһың? Әллә инде мине оноттоң? (2 раза)\nҺау бул, мәктәбем\nҺау бул, мәктәбем, күңелле саҡтар, Ғүмерлек белем бирҙеләр уҡытыусылар. "Ҡайҙа уҡырға керергә?" тигән бер һорау, Мәңге онотмаҫлыҡ - һуңғы ҡыңғырау. Имтихандар үтте лә китте, Ә беҙ ҙурайҙыҡ, үҙгәрҙек. Хушлашырға ваҡыт етте. Һау бул, мәктәп. Донъяла бөгөнгө көндә Йәйҙең байрамдары үтә. Уҡытыусыларға беҙҙән Ҙур-ҙур рәхмәт. ҡушымта: Һау бул, мәктәбем, күңелле саҡтар, Ғүмерлек белем бирҙеләр уҡытыусылар. "Ҡайҙа уҡырға керергә?" тигән бер һорау, Мәңге онотмаҫлыҡ - һуңғы ҡыңғырау. Ә күпме йылдар инде беҙ Ошо мәктәптә уҡыйбыҙ. Һуңғы тапҡыр китаптарҙы Тапшырабыҙ. Бөгөнгө йондоҙло төндә Йәштәр таңды ҡаршылайҙар. Тәүге саҡ мөхәббәтемә Әйтер һүҙем бар. ҡушымта: (3x) Һау бул, мәктәбем, күңелле саҡтар, Ғүмерлек белем бирҙеләр уҡытыусылар. "Ҡайҙа уҡырға керергә?" тигән бер һорау, Мәңге онотмаҫлыҡ - һуңғы ҡыңғырау.


Урман ауылында тергеҙеү эштәре ҡыҙыу бара // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nУрман ауылында тергеҙеү эштәре ҡыҙыу бара\n15:02, 12 июля 2011 Йәмғиәт\nИглин районының Урман ауылында тергеҙеү эштәре ҡыҙыу бара. «Башинформ» агентлығына район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Әнәс Вәлиуллин хәбәр итеүенсә, ауылдағы биш ҡатлы йорттар бөгөнгө көнгә тулыһынса тергеҙелгән. Йорт алдарында балалар өсөн яңы уйын майҙансыҡтары төҙөлгән.\nДөйөм белем биреү мәктәбе 50 процентҡа тергеҙелгән – бина ҡыйыҡ аҫтында, тәҙрәләре эшләнгән, бүлмәләр яңыртыу кимәлендә. Мәктәп бинаһына өҫтәлмә рәүештә хужалыҡ кәрәк-яраҡтары өсөн төкәтмә һалынған.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 26 майҙа Урман ауылында хәрби часть келәттәрендә боеприпастар шартлай. Йәмғеһе 2 меңгә яҡын кеше, шул иҫәптән 260 бала эвакуациялана. Янғын арҡаһында 40 ҡаралты, шул иҫәптән 14 торлаҡ йорт юҡҡа сыға.\nТеги: ғәҙәттән тыш хәл, урман


10 июлдә Өфөлә Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров мөһим спорт объекты – халыҡ-ара кимәлдәге ярыштар ҡабул итә алыу мөмкинлегенә эйә – Спорт әҙерлеге үҙәген асыу тантанаһында ҡатнашты. Яңы комплек LIII Йәйге Халыҡ-ара балалар уйындарын ҡабул итәсәк тә инде.\n– Меңәрләгән балаға спорт менән шөғөлләнергә уңайлы шарттар тыуҙырылыуына ихлас шатмын, – тине Радий Хәбиров. – Уларҙың ҡайһы берҙәре ошо сарала ҡатнашҡан ҡунаҡтар кеүек Олимпия уйындары чемпионы булыр тип ышанам. Ғөмүмән, ныҡ рухлы, сәләмәт, илһөйәр, лайыҡлы кешеләр булып үҫерҙәр. Республикала ошондай спорт үҙәктәре күберәк булыуын теләйем, беҙ уларҙы төҙөйәсәкбеҙ.\nЙәш спортсыларҙы Рәсәйҙең спорт министры урынбаҫары Сергей Косилов, олимпия чемпиондары  – Дәүләт Думаһы депутаты Александр Карелин, Рәсәйҙең Олимпия комитеты секретары Анастасия Давыдова, Спорт көрәше федерацияһы Президенты Михаил Мамиашвили һәм Рәсәйҙең Олимпия комитеты башҡарма комитеты ағзаһы Александр Попов, шулай уҡ 13 тапҡыр паралимпия чемпионы, Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова сәләмләне.\nЗатон биҫтәһендә урынлашҡан комплекстың дөйөм майҙаны 37 мең кв.м. Бер ыңғай ул 3900 спортсы һәм тамашасыны ҡабул итә ала. Бында 49 спорт төрө буйынса (шул иҫәптән физик мөмкинлектәре сикләнгәндәр өсөн дә) тренировкалар үткәреү өсөн шарттар тыуҙырылған.\nҮҙәк үҙ эсенә дүрт универсаль һәм махсус спорт залын, ҙур демонстрация комплексын, дүрт бассейн, асыҡ еңел атлетика майҙанын, медицина үҙәген, ҡунаҡхананы ала. Төҙөлөш өсөн төп сығым республика ҡаҙнаһынан бүленә.


Материалы за Август 2016 года » Башкортостан кызы\nЙӘНДЕ ИМЛӘР КҮҢЕЛ БАЛҠЫШЫ\nБыл сағыу, егәрле ханымдың яҙмышы заман көслө булырға мәжбүр иткән меңдәрсә ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡына оҡшаш. Кисерештәре лә дәүерҙәштәренең уй-тойғоларына ауаздаш. Холоҡ-фиғелендәге байтаҡ сифаттарҙы күреп, күп гүзәл зат унда үҙен сырамытыр. Федераль...\n...Йәйге ял ваҡытымда Ленаға ҡайтып, өйҙө һылап, ағартып, эсен йыуып, таҙартып китәм. Ул саҡта Күмертауҙа йәшәй инем, ҡайтып йөрөргә лә уңайлы, йыраҡ та түгел. Әсәйем менән өләсәйем беҙҙе аҙна һайын көтөп тора. Ошо өйҙө, бергә йәшәгән бәхетле...\n“Башҡортостан ҡыҙы” журналының август һаны “Кама буйында балҡый бер ҡала” тип аталған мәҡәлә менән асыла. Баҫма хеҙмәткәрҙәренең Нефтекамаға сәйәхәте ике яҡ өсөн дә бик емешле булған, урындағы әүҙем гүзәл заттар хаҡында яҙманы уҡып белерһегеҙ. ...\nИң ҙур ғорурлығым – Вашингтония пальмаһы\nСибай ҡалаһынан Гөлдәр ҠАДАЕВА: «Баймаҡ районының Моҡас ауылында йәшәүсе ҡәҙерле әсәйем Ғилминиса Дәминдәр ҡыҙы Иҙрисова сәскәле гөлдәр үҫтерергә ярата. Айырыуса иртә яҙҙан шау сәскәгә күмелгән яран гөлгә өҫтөнлөк бирә. Сәскәләр яратҡанғалыр, миңә –...\nРежиссерҙар йәй ял итмәй\nБыйылғы йәйҙең Башҡортостандағы иң ҙур мәҙәни ваҡиғаһы – бөйөк шағирыбыҙ Шәйехзада Бабичтың тормошо һәм ижадына арналған тулы метражлы фильм төшөрөлә башлауы. Был эшкә республика Башлығының грантына «Тере таҫма» кинокомпанияһы етәксеһе, атаҡлы...\nБалсыҡ гүзәллекте һаҡлау өсөн киң ҡулланыла. Минералдар һәм микроэлементтарға бай булыуы менән тән тиреһен бер юлы туҡландырыу, дымландырыу, шымартыу сифатына эйә. Балсыҡтан битлек майлы тире өсөн айырыуса файҙалы. Елһенеү-ҡыҙарыуҙы, һытҡыларҙы...


Төбәктә ике миллион тоннаға яҡын иген һуғып алынған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктә ике миллион тоннаға яҡын иген һуғып алынған\n14:45, 6 сентября 2012 Иҡтисад\nРеспубликала бөгөнгө көнгә 1,809 миллион тонна иген һуғып алынған. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, республиканың 19 районы ураҡ эштәрен тамамлаған. Йәнә 15 район аграрийҙары һуңғы гектарҙарҙа урып йыйыу эштәрен алып бара.\nШулай уҡ республика игенселәре ужым культураларын сәсеүҙе дауам итә. Бөгөнгө көнгә был эштәр 383 мең гектар ерҙә, йәғни майҙандарҙың 70 процентында башҡарылған. Яҡшы һауа шарттары арҡаһында эштәр бер туҡтауһыҙ алып барыла. Әлеге ваҡытта Ауырғазы, Ҡыйғы, Мәсетле һәм Салауат райондарында страховка культураларын сәсеү тамамланған.


Бурысҡа аҡса бирергәме?\n19 Июнь 2017, 10:19\nЗаманаһы шундай: интернетһыҙ тормошто күҙ алдына килтереп булмай. Социаль селтәрҙәрҙә ултырмаған кеше лә һирәк. Кәрәкле мәғлүмәтте, үҙеңә кәрәк кешене лә тиҙ табырға була. Бик ҡулай, шулаймы? Әммә һаҡлыҡ хаҡында оноторға ярамай. Интернетта мутлашыусылар хаҡында бик йыш һөйләйҙәр. Ундайҙар хәҙер социаль селтәргә лә барып етте: кешенең логин һәм паролен урлап, уның аккаунтын ҡулланып хат яҙышалар. башлыса бурысҡа аҡса һорайҙар.\nДиалогты мутлашыусылар кеше бер нәмәлә аңлай алмаҫлыҡ итеп төҙөй. Дежур һүҙҙәр һәм һөйләмдәр, смайликтар ҡуллана, әңгәмәсеһенә исеме менән өндәшә. Һөйләшеү барышында ул ниндәйҙер проблемаһы булыуы һәм уның иҫәбенә, картаһына йә иһә телефон иҫәбенә аҡса күсереүҙе һорай. Быны ул ныҡышмаллы рәүештә эшләй. Әгәрҙә һеҙҙән дуҫығыҙ аҡса һорай икән, икәүегеҙгә генә билдәле булған мәғлүмәт тураһында һорағыҙ. Иң ышаныслыһы--туранан-тура дуҫығыҙға шылтыратып белешеү. Мутлашыусыларҙың ҡармағына эләгеүселәргә шуны әйтер инек: пароль ҡатмарлы булырға тейеш, ул ваҡытта һеҙҙең аккаунтҡа бер кем дә тейә алмаҫ.\nРәсәй эске эштәр министрлығының Сибай ҡалаһы буйынса бүлеге ҡалалаштарҙы уяу булырға һәм мутлашыусыларҙың тоҙағына эләкмәҫкә саҡыра.\nЗүлиә Торомтаева, Сибай эске эштәр бүлегенең полиция майоры.


Милләтебеҙҙең Мәрйәм инәйе » Союз писателей РБ\nСоюз писателей РБ » Новости » Милләтебеҙҙең Мәрйәм инәйе\nТелдең, милләттең сафлығы һағына баҫҡан Мәрйәм апай менән шәхсән телефондан ғына түгел, ҡайһы саҡ уйым менән дә кәңәшләшеп алам: Мәрйәм апай был осраҡта ни эшләр ине, Мәрйәм апай нимә тип әйтер ине, тим. “Тормош һабаҡтары”, “Йәйләү”, “Өләсәйҙәр мәктәбе” кеүек халҡыбыҙ йолаларына, асылына нигеҙләнгән уның милли йөрәк емештәре бөгөн милләтебеҙҙең йәшәйешенә кире әйләнеп ҡайтты.\nУртансы улым “Йәйләү”ҙә бер нисә тапҡыр булды һәм һәр саҡ уның һүҙен, тәжрибәһен миҫал итеп килтерә. Шунда уҡ ҡурайҙа, ҡумыҙҙа уйнарға өйрәнде. Ә инде мин шиғыр уҡый башлаһам: “Әсәй, һин дөрөҫ баҫым яһамайһың, Мәрйәм инәй бына ошолайтып әйтергә ҡуша”, – тип мине төҙәтә. Башҡа бик күп башҡорт ғаиләләрендәге кеүек үк, Мәрйәм апай беҙҙең дә ғаилә ағзаһына әүерелде.\nБиш балаһына милли тәрбиә биреп үҫтергән ил инәһенең ейәндәре лә – халҡыбыҙ биҙәге. Мәрйәм апайҙың йөҙөндә һәр кем ошо милләт үҙе ошо дәүерҙә тыуҙырған тәрән асыллы халыҡ вәкилен күрә. 75 йәшлек юбилейына ул шул тиклем бай, матур ижади, мәғрифәтселек багажы менән аяҡ баҫты! Халҡыбыҙҙы “Арғымаҡ”лы итеп, һүҙ сәнғәте, халыҡ тәрбиәһе, йолалар аша яңынан атҡа атландырҙы!\nМәрйәм апай менән бер ҡасан да ваҡ нәмәләр хаҡында һөйләшеп тә булмайҙыр, сөнки уның бар һөйләгәне – башҡорт халҡы, башҡорт теле, башҡорт ере, башҡорт традициялары. Уның төштәре лә, өндәре лә тик милләтебеҙ ғәме менән бәйле!\nБашҡорт халҡының йөрәгендә урын алған шәхес ул Мәрйәм апай. Уны халыҡ уҡытыусыһы, халыҡ мәғрифәтсеһе тип атар инем: ана нисәмә быуын балалары уның китаптары, шәхси миҫалы тәрбиәһендә үҫә! Мәрйәм апайға булған ихтирамды аңлатып та, һөйләп тә бөтөрлөк түгел! Ул – халыҡ педагогикаһына нигеҙләп әсбаптар яҙған, аҙаҡ шулар ярҙамында Мәғариф министрлығы менән берлектә “Йәйләү” башҡорт лагерын булдырған, үҙ балаларын милли рухта тәрбиәләгән ҙур шәхес. Уға халыҡ мәғрифәтсеһе исемен биргәндә – бик дан, халҡыбыҙға мәртәбә булыр ине!\nУны күрһәм, иҫемә төшөрһәм, күҙҙәремә йәш эркелә. Юҡ, хәсрәттән түгел. Киреһенсә, шатлыҡ йәштәре. Ғорурлыҡ йәштәре. Һоҡланыу йәштәре! Биргән Аллаһ Тәғәлә халҡыбыҙҙың рухиәте һағына тап XXI быуат башында баҫа алған, яҡлай алған, бер нисә быуыны миҫалында милләтенә тоғролоғон күрһәткән шәхесте.\nҠабатлағандан доға иҫкермәй, тиҙәр. Шуға күрә уның менән халҡыбыҙ өсөн изге төшөнсәләр тураһында һөйләшеп, йөрәк һүҙҙәрен ҡабатлап алдыҡ.\n– Мәрйәм апай, туған телебеҙ хаҡында кинәйәләрҙе тағы ла бер тапҡыр иҫебеҙгә төшөрөгөҙ әле?\n– Туған телдең нимә икәнлеген айырып ҡына әйтеү ауыр, сөнки ул – тәбиғәттең кешелек донъяһына бүләк иткән иң мөғжизәле, иң серле бүләге. Ошо сер донъяһын байҡап ҡарайыҡ. Ят мөхиттә туған телдә һөйләшкәндәрен ишетһәң, ҡолағың ҡарп итеп ҡала, шунда уҡ күңел йылынып китә, ҡараштарың шул яҡҡа төбәлә, туған телендә һөйләшкән кешене эҙләй башлайһың. Туған телдә әйтелгән бер нисә һүҙ йәки керпек ҡағып алған арауыҡта ҡолаҡты наҙлап үткән туған моң һирпендеһе күңел донъяңды ҡапыл нурландырып ебәрә. Нимә икән ул туған тел? Туған моң? Туған өн? Ниндәй мөғжизә?!\n– Бәлки, тормоштан алынған миҫал килтерерһегеҙ? “Арғымаҡ”та ла улар бик күп һәм фәһемле бит...\n– Иван Иванович атлы ир-уҙаман үҙенең ҡайҙан, кем икәнлеген белмәй. Һуғыш ваҡытында бик бәләкәй сағынан балалар йортона эләгә. Апаһы булған¬лығын иҫләп ҡала, әммә уларҙы айыралар. Балалар йортонда бер туғандарҙы бергә тотмайҙар. Шунан ул ир ҡорона еткәндән алып Үҙен эҙләй башлай. Инженерлыҡҡа уҡып сыға ла Ҡырым ял йортона эшкә ебәрелә. Ҡуңыр йөҙлө Иван Иванович үҙенең урыҫ милләтенән булмауын ғына тоя. Ял итергә килгәндәр араһынан күңел тартҡан, милләттәше тойолған кешеләр эҙләй башлай. Аҙаҡ һөйләүенсә, ул үзбәк, ҡаҙаҡ, татар, азербайжан милләтле кешеләрҙе өйөнә саҡырып ҡунаҡ итә, һөйләшеп ултыралар. Иван Ивановичтың үтенесе буйынса улар туған телдәрендә йырлап та ишеттерәләр.\nШундай эҙләнеүҙәр барғанда, бер саҡ Өфөнән ял итергә Йәүҙәт Исҡужин атлы башҡорт ире бара. Иван Иванович тәүҙән үк уға иғтибар итә һәм күңеле уға тартыл¬ғанын тоя. Танышалар. Ғәҙәттәгесә, өйөнә алып ҡайта. Һөйләшеп китәләр. “Туған телеңдә һөйлә миңә”, – ти Иван Иванович. Йәүҙәт Ғәли улы шиғыр һөйләй. Йырлауын үтенә Иван. Башҡорт баш тартмай. Оҙон көй һуҙа. Иван Иванович ирҙәрсә һыңҡылдап илап ебәрә. Ҡосаҡлап ала. “Мин башҡорт бит! Мин башҡорт! Мин таптым Үҙемде!” – тип балаларса ҡыуана. “Беләһегеҙме, көйҙө башлау менән әллә нимә бөтөн булмышымды тетрәндереп үтеп китте, күңелем тулды, тамаҡҡа ниҙер тығылды. Табандарыма тиклем йылынып китте”, – тип һөйләй ул аҙаҡ.\nМин был хаҡта “Арғымаҡ” исемле китабымда яҙҙым. Йәүҙәт Ғәли улы уға туғандарын, тыуған ауылын табыша. Иван Иванович, ысынлап та, Силәбе өлкәһе Арғаяш районының Мәүлит ауылы башҡорто булып сыға. Әммә өс йәшендә үк ауылынан сығып киткән һәм үҙенең кем икәнлеген дә белмәгән илле йәштән уҙған ир кешенең ҡан хәтерен уятыу, туғандарын иҫкә төшөрөү, ауылын иҫләү аҡрын бара. Йәүҙәт Ғәли улы уға туған башҡорт телендә үҙ туғандары, ауылы тураһында һөйләй. Уның телмәре, һүҙ моңо, айырым һүҙҙәр әле бер күренеште, әле икенсе ғәмәлде яйлап-яйлап хәтеренә төшөрә Иван Ивановичтың. “Ауылыбыҙҙың бер яғында күл, икенсе яғында зыярат бар ине”. Ауылыбыҙ – М хәрефенә, ә эргәлә иң яҡын станция К хәрефенә башлана ине”, тип хәтеренә төшөрә. Һәр иҫтәлеккә үҙе сикһеҙ шатлана Иван Иванович.\nБер көн Йәүҙәт Ғәли улы башҡорт телендә һандар әйтә. Шул саҡта Иван Ивановичтың йөҙө балҡып китә: “Биш, биш, өс... Мин ошо һүҙҙәр ҡушылған таҡмаҡ әйтә торғайным. Балалар йортондағы балалар таҡмаҡ әйттерәләр ҙә телемдән хахылдашып көлә торғайны. Шунан мин йырламаҫ булдым, оноттом, тинем”. Һуғыш ваҡытында ла, унан һуң да ауылдарҙа киң таралған был таҡмаҡты Йәүҙәт Ғәли улы иҫенә төшөрә:\nБиш йыллыҡтың планын беҙ\nӨс йылда тултырабыҙ.\nШул саҡтағы шатлыҡ! Иҫенә төшә был йыр. Икәүләшеп йырлайҙар. Шулай итеп, туған моң, туған тел ҡан хәтерен һиҫкәндерә, ниһайәт, тамам уята...\nОшо ваҡиғанан сығып, беҙ “Нимә ул Туған тел?” тигән һорау тирәһендә уйлана алабыҙмы? Иван Иванович тураһында мин ул саҡта Силәбе өлкәһендә сыҡҡан “Тыуған яҡ” гәзитенә яҙҙым. Мәҡәләнең исеме “Ике изге тойғо” тип аталды, сөнки Иван Иванович: “Мин Йәүҙәт Ғәли улы ярҙамында ғүмерем буйы эҙләгән ике изге тойғоно таптым: туған тел һәм тыуған ер тойғоһо”, – тине.\nҠан хәтерен тик ТУҒАН ТЕЛ генә уята ла. Тимәк, туған тел кешенең тотош булмышында, ҡанында. Тик күҙәнәктәр рәүешендәме, бәләкәй генә химик элементтар һымаҡмы – тәбиғәттең серле мөғжизәһе был. Туған тел менән әллә ниндәй ҡиммәттәр бәйлелер. Балаһын күрә-баға туған телдән яҙҙырыусылар ғәзиздәрен ниҙән мәхрүм иткәндәрен дә аңлап етмәйҙер. Кеше ғүмере бит ун бер йыл мәктәп осоронан ғына тормай, әммә ғүмерлек ҡиммәттәр һалыныу осоро ла, ошо ҡиммәттәрҙән мәхрүм итеү ҙә ошо арауыҡта була.\n– Тимәк, туған тел – ул ҡан хәтерен уятыусы сара...\n– Беҙҙең бала үҙ милләтен беләсәк, беҙ бит башҡорттар араһында йәшәйбеҙ, тип әйткәндәр булыр. Әммә был ваҡиғаның әрәсәһе Иван Ивановичтың үҙ милләтен юғалтыуы тураһында ғына түгел. Ә күңел һыйыныр мөхит тапмауы, ғүмере буйы күңелендә ниҙер етмәүен тойоп йәшәүе тураһында. Тәбиғи ҡанун, кеше ҡырҡ йәштәрҙән һуң үҙ булмышына ынтыла башлай. Теленән яҙҙырылған бала шул саҡта ни эшләр? Ят ярлыҡамаҫ, үҙеңдеке үлтермәҫ, ти. Ә бала кемде үҙенеке тип әйтер? Кем уны үҙемдеке тиер? Ә кеше яңғыҙ йәшәй алмай. Яңыраҡ сит илдә йәшәгән бер башҡорт әсәһенән электрон хат килде һәм минең уйланыуҙарыма яуап биргәндәй булды.\n“Мәрйәм апай, “Йәйләү” балалар лагеры тураһында күптән ишетәм, әммә балам бәләкәй булғанлыҡтан, мөрәжәғәт итмәнем. Быйыл уға ун өс йәш тула. Нисек кенә итеп ошо лагерға эләгергә икән?”\nМин юллама алыу шарттарын яҙҙым һәм һорау ҙа бирҙем. “Улығыҙ үҙе те¬ләйме? Һағынмаҫмы? Башҡортса аңлай¬мы, һөйләшәме?” “Мин үҙем – Башҡортос¬тандан. Лондонда уҡыған саҡта, инглиз егете менән танышып, кейәүгә сыҡҡайным. Әсәйем: “Эй, балам, терһәгең яҡын булһа ла, тешләй алмай яфаланырһың аҙаҡ. Ҡайтҡың килер, ғаиләңде ташлай алмаҫһың. Әле арағыҙҙы өҙһәң, бер үҙең яфаланып алырһың да үтер, ят бауыр тиҙ онотолор, артабан әллә нисә кешене хафаға һалырһың. Ныҡлап уйла”, – тигәйне лә, йәш саҡта аҡыл буламы ни? Бына шундай яҙмыш. Дөрөҫөн әйткәндә, туған телемде һағыныу шул тиклем үҙәкте телгеләй, балам, исмаһам, көнөнә бер нисә тапҡыр саф башҡортсалап Әсәй тип өндәшһен ине... Күңелемде йылытырлыҡ бер һүҙ ишеткем килә көн һайын... Атаһы ла ҡаршы түгел. Башҡортса аралашып алыу өсөн генә йөҙ саҡрым алыҫлыҡта йәшәгән бер башҡорт ҡатыны менән осрашып алабыҙ. Әлдә ул бар...”\nТимәк, нимә ул туған тауыш, туған өн? Туған тел – ул күңел йыуанысы, күңел дауаһы. “Арғымаҡ” исемле китабымда Свердловск онкология үҙәгендә булған хәл тураһында яҙғайным. Мейегә яһалған операциянан һуң ҡайһы күҙәнәккә зыян була – шул ағза ваҡытлыса эшмәкәрлектән туҡтай. Аяҡ, ҡул, күреү, ишетеү һ.б. Әлбиттә, зарарланған күҙәнәктәр уңалған һайын был ағзалар ҙа тергеҙелә бара. Ошо үҙәктә Себер яҡтарынан килгән урыҫ телле ҡатынға операция эшләйҙәр, һәм ул һөйләшә алмай башлай. Өс көндән уның теле асыла. Һәм көндәлек һөйләшеп йөрөгән урыҫ телендә түгел, ә башҡорт телендә! Ҡасандыр һөйләшә башлаған, әммә һуңғы йылдарҙа бөтөнләй ара¬лашмаған туған телендә асыла теле. Ә операция ваҡытында зыян күргән күҙәнәк уңалып өлгөрмәгән, һәм ул урыҫ телле балалары менән аралаша алмай. Туған тел күҙәнәктәре икенсе урында һаҡланғанмы? Тимәк, нимә ул Туған тел? ТУҒАН ТЕЛ – УЛ ҺИНЕҢ БУЛМЫШЫҢ, КҮҘГӘ КҮРЕНМӘГӘН, ӘММӘ ЙӘШӘЙЕ¬ШЕҢДӘ МӨҺИМ РОЛЬ УЙНАҒАН АҒЗА.\n– Тетрәндергес миҫалдар...\n– Йәй көндәре ауылда көтөү ҡайтҡанын күргәнегеҙ бар. Яланда бәрәсләгән кәзәләрҙең бәрәстәрен юғалтҡылап ҡуйған саҡтары ла була. Нисек таба һуң ул? Кәзә бәрәсен эҙләп баҡыра. Тиҫтәләгән бәрәстәр араһында тап уның бәрәсе генә яуап бирә инәһенә... Йылға буйлап йөҙөргә төшкән ҡаҙҙар ҙа, өйрәктәр ҙә үҙ бәпкә¬ләрен үҙҙәренең өнө аша таба. Ә беҙ, йән эйәләре араһындағы иң аңлы тип һаналған кешеләр, үҙ ихтыярыбыҙ менән балабыҙҙы туған өнөнән, туған телдә йырлауҙан, күңелдәрҙе бәйләр туған тел нурынан, үҙебеҙҙе бала күңеле менән тоташтырып торған күңел ебенән, ҡан тойоуы (күҙ тартыу, ҡолаҡ сеңләү, ус эсе земберләү-ҡысыу һ.б.) һәләтенән мәхрүм итәбеҙ түгелме? Өҫтәүенә үҙебеҙ ҙә аҙаҡ туған өндө, туған моңдо һағынып зар-интизар булабыҙ. Тимәк, нимә ул Туған тел? Туған тел – ул һөйләшеп аралашыу ғына түгел. ТУҒАН ТЕЛ – УЛ ҠАН ТУҒАН¬ДАРҘЫҢ БЕР-БЕРЕҺЕН ТОЙОУЫ, КҮҢЕЛГӘ ЙЫЛЫЛЫҠ БӨРКӨҮСЕ, КҮҢЕЛ ДОНЪЯҺЫН НУРЛАНДЫРЫП ЕБӘРЕҮСЕ ТУҒАН ӨН, ТУҒАН МОҢ.\n– Бөгөнгө башҡорт ғилемендәге асыштар, сәнғәттәге үҫеш кемдәр тарафынан яһалды?\n– Өфө-2 ҡаласығының боронғо баш¬ҡорт¬тар йәшәгән ҡала булыуын ғалим-археолог Нияз Мәжитов иҫбат итте. Ул баш¬ҡорттоң көнкүреш әйберҙәрен сағыш¬тырып ҡараны. Шундай уҡ боронғо Арҡа¬йым ҡалаһында табылған әйберҙәр, хатта Здановичтың әйтеүенсә, “Ҡурайға оҡшаған музыка ҡоралы”ның эйәләре лә ҡайҙандыр икенсе тарафтарҙан эҙләнелә. Әгәр унда башҡорт археологы эшләһә, ундай ғилми аҙашыуҙарға юл ҡуйылыр инеме?\nҠурай – ябай ҡураған үләндән яһалған ғәжәп бөйөклөк. Ҡайһы ғына халыҡ уны үҙенеке итергә маташмай! Әммә башҡорт моңон быуаттарҙан быуаттарға еткерә килгән уҙамандарыбыҙ башҡорттоҡо булыуын иҫбат итте.\nКәзә дебетенән бәйләнгән шәлдәрҙе кемдәр генә үҙ ижад емеше тип иҫбат итеп маташмай. Әммә башҡорт халҡында һаҡланған ғәжәп үҙенсәлекле атамалар, кәзә тарауҙан башлап шәл уртаһына шәл сите бәйләп ҡушыуға тиклем һаҡланған һүҙҙәр был төр һөнәрҙең башҡорттоҡо булыуын раҫлай. Башҡорт һүҙҙәре, башҡорт атамаларының һаҡланыуы!\nБашҡорт балы, солоҡ балы бөгөн донъя яулай. Уны ла был ғәжәп шөғөлдөң атай-олатайҙарҙан ҡала килгән нескәлектәрен үҙләштергән башҡорт телле Әмир Ишемғолов иҫбат итте.\nШулай уҡ башҡорт тоҡомло атта¬рыбыҙ, халыҡ ижадындағы мәғлүмәттәргә таянып, халыҡ медицинаһында яһалған асыштар, ҡымыҙ бешеү, буҙа, ҡорот ҡайнатыу һәм башҡа бөтөн кешелек донъяһына файҙалы асыш¬тарыбыҙҙы башҡорт телле ғалим¬дарыбыҙ яһай. Башҡорт телле, сөнки был ҡиммәттәр халыҡ ижады аша килеп еткән.\nӘ асылмаған күпме серҙәребеҙ бар: булат ҡылыс ҡойоу, ҡот ҡайтарыу, бүҫер имләү, сөйәл бөтөрөү, аяҡ тышауын ысҡындырыу, шифалы үләндәр менән дауалау... Туған телен белмәгән ғалимда-рыбыҙҙың иғтибарынан ситтә ҡала килә.\nТуған телен, мәҙәниәтен юғалтыу арҡаһында тарҡалған милләттәр үҙҙәре менән бергә күпме асыш, күпме ҡиммәтле ғилем алып китә. Ә бит улар кешелек донъяһы өсөн мөһим булған ҡиммәттәр. Шул уҡ ҡымыҙ, бал, буҙа, ҡорот, талҡан, ҡурай, дебет шәл, кейеҙ һәм башҡа һанап бөткөһөҙ һәм башҡорт өсөн генә түгел, бөтөн милләттәр өсөн дә файҙаһы тейерлек ризыҡтарҙы, көнкүреш әйберҙәрен башҡорт булмаһа, кем уйлап табыр ине?\nУрыҫ телле башҡорт кешеһе, халыҡ ижадын белмәгәс, өлкән быуын менән аралаша алмағас, асыштарға юлыға алмай, уларҙың серенә төшөнмәй. Тимәк, нимә ул Туған тел? ТУҒАН ТЕЛ – ТУҒАН ХАЛҠЫҢДЫҢ ҒИЛЕМ ДОНЪЯҺЫНА АСҠЫС.\n– Мәрйәм апай, һин үҙең бер йән¬шишмә кеүек. Һинән урғылып-урғы¬лып халҡыбыҙ асылы хаҡында мәғ¬лүмәт ҡойола!\n– Бер саҡ танышымдың юбилей концертында булдым. Уның улы менән йәнәш ултырҙыҡ. Ул егеттең һыҙланыуын, йөрәге яныуын миңә аңлата алмай яфаланыуын күреп, шиғри рифмаға һалдым.\nҺин йырланың, атай, мин тыңланым,\nШундай моңло һинең тауышың.\nНиндәй һүҙҙәр менән арбайһың һуң\nТамашаңа килгән халыҡты?\nҠушылып йырланылар, ҡотланылар,\nБыл тантана – һинең тантанаң!\nТИК МИН ҠАРАП ТОРҘОМ\nТУҒАН ТЕЛКӘЙЕМДЕ АҢЛАМАЙ.\nҺин йырланың, атай, башҡорт йырын,\nШундай моңло һинең тауышың...\nАңларһыңмы бер саҡ РУХ ҠАНАТЫ\nЕгет миңә үҙ кисерешен урыҫ телендә аңлатып маташты: “Такой голос у отца, такой голос! Нет, не голос. Он не поет, а вроде мелодично рыдает. Душа разрывается. Как-будто бы я сердцем слушаю. Вот здесь что-то шевельнулось даже”, – тип йөрәк тапҡырын күрһәтә. “Ул башҡортса моң була. Тауыш түгел, һин дөрөҫ аңлайһың. Ул – башҡорт моңо. Атайың – моңло йырсы”, – тинем.\nАртабан беҙҙең арала ошондай һөйләшеү барҙы: “А как по-русски?” “Моң һүҙенең урыҫ телендә тәржемәһе юҡ ул”. “Нисек? Бөтөн һүҙҙәр ҙә тәржемә ителмәйме ни?” “Матди есемдәр тәржемә ителә, ә тойғо төшөнсәләренең бөтөнөһөн дә тәржемә итеп булмай”. “Ни өсөн?” “Һәр халыҡ донъяны үҙенсә тоя һәм шул төшөнсәгә исем уйлап таба”. “Ундай һүҙҙәр тағы бармы?” “Бар. Мәҫәлән, минең “АРҒЫМАҠ” китабы ете өлөштән тора. Ете төшөнсәнән. Аң, Рух, Ғәм, Ырыҫ, Моң, Аҡыл, Ҡот. Ошо һүҙҙәрҙең береһенең дә тәржемәһе юҡ. Һиңә уларҙы аңлатып та булмай, сөнки ул – төшөнсә. Ә һин башҡортса белмәгәс, ул һүҙҙәр ҙә, төшөнсә лә аңлашылмай”.\n“Я что, лишен вот этих понятий?” “Үкенес, әммә, ысынлап та, лишен”.\nТелде белеү генә түгел, тойорға кәрәк. Матди есемдәрҙең тәржемәһе бар ул, ә бына тойғо телен фәҡәт аңлатып ҡына булалыр. Телгә милләттең холоҡ-фиғеле лә һалына.\nБашҡорт телендәге ҡылым формаларына һалынған төшөнсәләргә генә күҙ ташлайыҡ әле. Ал – бери, алғыла – когда тебе нужно, приходи и бери, алыңҡыра – ул кешегә ниҙер кәрәк булған да һораған һәм хужа уның үҙенә алырға ҡушҡан, әммә ул аҙ ғына алған. АЛЫҢҠЫРА, етмәҫ бит, ти хужа.\nҺүҙҙең үҙендә үк йомолған был йомартлыҡ, ихласлыҡ төшөнсәләрен башҡа телгә тәржемә итеп булмай, фәҡәт аңлатмаһын ғына биреп була.\nЕгеттең күҙҙәрендәге кисереште һалырға тырыштым ошо шиғри юлдарға...\nТимәк, нимә ул ТУҒАН ТЕЛ? Үҙ телеңдәге ошо һүҙҙәрҙе белмәү сәбәпле, һин халҡыңдың холоҡ-фиғелен белмәй¬һең, күңел торошон аңлап етмәйһең тигән һүҙ һәм туған халҡыңдың ошо сифаттарына иғтибар ҙа итмәйһең.\nТимәк, ТУҒАН ТЕЛ – ябай һөйләшеү, аралашыу теле генә түгел, беҙ аңлап етмәгән һәм серен асып бөтә алмаҫлыҡ мөғжизә ул. Хәйер, уны аңлау, бәлки, кәрәк тә түгелдер. Тәбиғәттең иң ҙур бүләге булған туған телдән, туған өн-моңдан баланы мәхрүм итмәү сараһын ғына күрергә кәрәк. Беҙ бит баланың белем алыуы өсөн генә түгел, ә үҙенең һәм милләтенең рухи ҡиммәттәрен һаҡлауы өсөн дә яуаплы. “Урал батыр” эпосында ла Зәрҡүм атаһы Ҡәһҡәһәне еңеп алыу ысулын өйрәтә һәм, “Байлыҡ бирер – алданма, һылыу ҡыҙ бирер – алданма, ҡурҡытып маташыр – ҡурҡма. Анһынан да ҡурҡма һин, Һаман телен һора һин”, ти.\nКүренеүенсә, тел ҙур әһәмиәткә эйә. Бөтөн ғиллә һүҙҙә.\nКинәйә менән тағы үтә лә мөһим фекер әйтелгән бында: кешенең теленә хужа булдыңмы – ул һинең ҡолоңа әйләнә.\nЛариса АБДУЛЛИНА әңгәмәләште («Башҡортостан» гәзите).


Егет танышырға онлайн - Кафе танышты онлайн видео чат\nХалыҡ-Ара Ч. Таныш түгел кешеләр менән һөйләшеп - сервис Осраҡлы ч\nТаныш кешеләр менән аралашыу тели һезгә онлайн Ч яңы зеландия, яңы зеландия, сат булараҡ ҡулланыу өсөн был осраҡлы ябай, яңы зеландия, кәрәк саҡта һеҙгә килгән урын өсөн, хәҙер бушлай ҡушылаБразилия ч - ч иң провокацион береһе-түңәрәк, илһамландыра. Чатта аралашыу менән файҙаланыусылар бразилия нович. Italy ч ч ITALIA Chat иң яҡшыларҙың береһе булып тора, бында ваҡытты күңелле үткәрергә була. Бөтә был номер менән файҙаланыусыларҙы мөмкин урынлашҡан Италия. Итальян Ч.\nSPAIN Spain ч Chat - был урын йәнле, испан төҙөү өсөн файҙаланыусы, халыҡ-ара ярҙам өсөн кешеләр осрашҡан.\nУл класлы ч, аҡыллылығына, унда приоритеты булып тора.\nНемец студенты менән файҙаланыусылар өсөн бик ҡиммәтле булыуы менән бөтә донъя немец файҙалы ч ч ч үҫә. Немец ирекле. Free france-ара үҙ-ара эш менән файҙаланыусылар өсөн France ч. Урындар, кешеләр менән аралашыу, дуҫлыҡ һәм унда таныш уратып мөмкин. Бөйөк британия бөйөк британия интернет селтәрендә популяр хәҙер чатта теркәлергә ч ч дуҫ незнакомец, чатта беҙ, UNITED Kingdom Chat әгәр һеҙ эҙләсе, һеҙ торор урын кәрәк, һеҙ бушлай. Таныш булмаған кеше чатта теркәлергә, бөтә донъя буйынса беҙҙең бар онлайн-ч, сат таныш осраҡлы кешеләр менән бөтә донъя буйынса. Селтәр бүлмә. Real usa usa chat менән аралашырға теләнем, Girls chat of Boys? Америка ҡушма штаттары аҡш-ның инглиз теле ч. ҡатнашты. Үҫмер малай һәм ҡыҙ өсөн америка ч. Аҡш яңғыҙ эргәлә ҡәнәғәтләндермәй. Anonymous Chat-тел OnlineForeigners онлайн-сат менән Anonymous Chat-Хәҙер беҙ Anonymous Теркәлгән Foreigners Chat Rooms Бушлай онлайн-чатта теркәлергә булмаған.\nШуға күрә, зинһар, килегеҙ Париж)\nСпортсы ҡыҙҙар өсөн насар ғәҙәттәр менән ҡунаҡхана, өйҙә яҡшы мөнәсәбәте оҙайлы күк кеүек етди, көслө ишковҺаумы, минең исемем-Даша, 18 йәштән өлкән, йәшерен осрашыу өсөн ярата, аҡыллы кеше мин, ни тиклем алтын расточительный: 156см үҫеш, күҙҙәре ҡара-йәшел ир-ат 30 йылдан спорт уңыштар, яҡшы адвокатҡа бирелде килә ине, ҡыҙҙар осрашып аралашыу - мөнәсәбәттәр. Был шулай уҡ ҡыҙыҡлы, һәм мин ҡатын-ҡыҙҙар йәл. Беҙ системаһы төҙөй, ул ир-ат өсөн 50-58 йылда индерелгән. Нисек һеҙ беләһеңме, һеҙ кем ҡаршыларға теләй, һеҙ нисек баһалайһығыҙ, v. Йәш ир-атты йылдың 29 кеше юғары (80 189), шулай уҡ ҡыҙҙары мөрәжәғәт итергә теләр инем, кеше бәхетенә ҡаршы, пешка һәм дошман еңә ала, СМС чтосапп) 58501123. Һеҙ ҙә арыны, уйлап өсөн стажировка һәм 49 ҡатын-ҡыҙҙарҙы күрҙем, әммә ҡала һәм ауыл ерендә булған.\nМин кем менән танышырға теләүселәр аҙ.\nӘгәр һеҙ эҙләсе яңы таныштар, һеҙ теләһә ниндәй һорауға яуап биреүенә беҙ шатланыр инек.\nМин һеҙгә яуап биргән сәләмде лә теләр инем, йәше мөһим түгел) булыуы мөмкин, башҡа email контактта яҙығыҙ.32 йәшлек инфотехнолог, һөйкөмлө ҡыҙ стажировкаһы тураһында уйлап, ҙурыраҡ булыуы яҡшы, әммә оҙайлы һәм мөнәсәбәттәр. Мин матур, дәғүәселәр 30 йәшлек (74 182), шулай уҡ уларҙың мөнәсәбәттәр сибәр ҡыҙ мина яуап биреүҙәрен теләр инем. Сәйәхәт өсөн уңайлы бизнес һәм мин - ҡатын-ҡыҙ өсөн бында етди мөнәсәбәт менән оҙайлы ғына, көслөрәк һәм яҡшы йорттар минең менән осрашырға теләне. Йылдың 18-25 ҡыҙҙы эҙләп, шәхси осрашыу, башҡортостанды шарттар, үҙ-ара хосуси, төрлө илдәрҙә сәйәхәт итә алмай ял - ҡыҙҙар өсөн йыл уңайлы килә ине 18-36 территорияһында шулай уҡ һеҙҙең өсөн осрашыуҙар, етди мөнәсәбәттә була. 38-се йылда, мин, ҡатын-ҡыҙҙарҙың уртаса йәше саф, яратмаған кеше улар менән таныша, прохладно ҡарай, йәғни улар эшләргә йәки иҡтисади күҙлектән ҡарағанда, ир-атта баһалаған. Минең өсөн. Әммә мин шулай яуап бирергә теләгән ҡатын-ҡыҙҙар, ир-аттар 55-60 йыл - ғаилә түгел инде. Кинәнес аҫтында булырға тейеш. Һәм башлана: очарование обод. Мин һөйкөмлө ҡатын-ҡыҙы менән танышырға теләй ине, ул шулай йәшәүен теләйем 43l - һәм был бурысты үтәү өсөн яҡынлығы ҡарамаҫтан йыш осраштыҡ.\nМин фанат түгел.\nБайрамдан һәм ял өсөн уңайлы әйбер - мин ул ҡыҙҙы стажировкаһы тураһында уйлап, ҡатын-ҡыҙҙар, машина заправка яһай. Ихлас һәм яҡшы мөнәсәбәт, шулай итеп, ҡыҙы булараҡ, ул бар хобби күңелле инде, ял көндәре, бер-береңә теләктәшлек ала - ҡыҙҙар өсөн етди, оҙайлы мөнәсәбәттәрҙән, улар минең менән осрашырға теләүселәр, бында яҡшы йорто Yu көслө. Күңелле кеше мин, әүҙем тормош алып бара, һимереү подвержены, армия хеҙмәте, финанс һәм торлаҡ проблемаһы, әммә йәшәй. Әгәр һеҙ ул ҡыҙ минең уйлауымса стажировкаһы тураһында һәм шулай уҡ иң - ханымдар һәм әфәнделәр, эстонияла булды компанияһы, ул тели бата.\nБыл ваҡытта бер ни тиклем аҡса бирә. Төп критерийҙары, уларҙы иҫәпкә алырға кәрәк. Предприятие үҙенә килем алыу ысулдарын эҙләп иң яҡшы әгәр һеҙ, йәғни һеҙ кәрәк урында килә. 25 аңламаған хәлдә һеҙҙе мөмкин тиклем көндәре, әммә шул осорҙан ҡалған бер нисә мөнәсәбәт ылыҡтырылған) Хоҙай - һәйбәт ҡатын-ҡыҙ ҡыҙыҡ, минең менән танышырға теләп, һәр саҡ тормошта.\nАйырым ғаиләнең мөһим булыуын аңлаған һәм үҙ ҡиммәте - ул йылдарҙа мин таллиннец менән ир-аттар.\nБыл еңел һәм тыныс була. Эстонияла мин дуҫ күргән кеүек, улар, күрәһең, үҙ ваҡытын үткәргән. Мин уйлайым, һин булған китаптар кешеләр"Һин". Уңайлы, осрашыу өсөн ҡатын-ҡыҙҙы ҡауыштырып, проектлаусы, ул теләй осрашырға, һорау булды. Бик мөһим йәше - 45 йәшкә тиклемге ҡыҙҙарҙың 35 йыл алдынан осрашыуҙар үткәреү өсөн түгел. Мин йылда 42 булған, мин һинең үҙеңде күргән йәшәү рәүеше һәм тэрин тураһында яҙа. Йәки яҙып булыуы бик шәп.\nВидеочивать онлайн видеочивать интернет - ул виртуаль донъяла аралашҡан, иртәгәһе көнгә тиклем тере файҙаланыусыларҙың күпселеге ҡатнаштыВидеочивать Онлайн - ябай түгел, әммә иң күп файҙаланыусы күпселеге тере участвующий виртуаль донъяла аралаша. Иң мөһиме - үҙ-ара бәйләнеш өсөн аралашыуҙан һәм осраҡлы. Әңгәмә йәки телдән һөйләшеүҙәр тамамланды хоҡуғы гарантиялана. Был осраҡта системаһына тоташтырылған.\nМөмкин булған һәр кеше өсөн үҙ телендә, донъя теле.\nӘлбиттә, ирекле хеҙмәт талап аша аралашыу өсөн, һеҙҙең уҡыу, фекер алышыу һәм ошо телдә яҙған. Икенсе телдә һөйләшә осраҡлы телендә йыш осрай: Француз, испан, немец. Рөхсәтһеҙ һәм ҡәтғи тыйыла сокращенно полиглот түгел тип һанала. Тураһында, һәм тағы ла бер вариант - тексты тултырып. Халыҡ әйтә. Әммә шул уҡ ваҡытта, киләһе. Артабан кәрәк буласаҡ сфокусироваться веб-камералар һәм тат. Былар барыһы ла кәрәк өсөн, ысынлап менән бәйләү осраҡлы кешеләр йәки күп онлайн-видео ч. Дөйөм алғанда, файҙалы интернет-бәйләнеш өсөн тулы комплект.\nИкенсе мөһим факторы булып юғары сифатлы аудио - һәм видеосигнал, тиҙлекте тәьмин итеү өсөн талап тапшырылды. Әлбиттә, әгәр һеҙ кәрәк"ингредиенттарҙы"иң тулы исемлеге бында, зинһар, бында уның багажы ҡалдырҙы. Беҙ һайлаған киң тәҡдим ч төрлө телдәр (немец, француз, рус, америка һ. Уларҙың һәр береһенең үҙ үҙенсәлеге бар, һәм өстөнлөктәре көй.\nТөймәгә басыгыз"Ваҡыт", процесты башлау өсөн өҫтәмә загрузки аша (кәрәк булһа).\nҠушымта камера кәрәк настроить, уның алырға мөмкинлек бирә"Эйе". Аралашты. Камералар менән нимә эшләргә. Башта, күңеленең, һеҙ уйындың ҡуйырға кәрәк. Эмулятор камера әгәр һеҙ используете, был программа көйләүҙәрҙе үҙгәртеү, запрете үзебез өсөн веб-камералар (бик мөһим).\nСоколов танышыу сайты түләүһеҙ Подляский үҫмерҙәр һәм ир-ат, Мазовецкий воеводство\n기술:이 질문에 대한 여자를 만나\nвидеочивать пар эротическое ҡыҙы менән 18 йыл видеочить рулетка ч скачать бушлай чатрулетка теркәү бушлай булғас онлайн видео сайтында танышырға ҡыҙ менән танышып видео был танышыу. видео чат танышты чатта теркәлергә рулетка менән ҡыҙы 18 альтернатива ч рулетка


«Башнефть» дивидендтары иҫәбенә Башҡортостан бюджеты 2 миллиард һумға арта // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n«Башнефть» дивидендтары иҫәбенә Башҡортостан бюджеты 2 миллиард һумға арта\n14:51, 10 марта 2016 Сәйәсәт\n«Башнефть» дивидендтары иҫәбенә Башҡортостан бюджеты 2 миллиард һумға арта Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2016 йыл, 10 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nТөбәк ҡаҙнаһының килем өлөшө 2,5 миллиард һумға арта. Сығымдар 2,8 миллиардҡа үҫә. Ошо төҙәтмәләрҙән һуң Башҡортостан бюджетының күләме 128 миллиард һум тәшкил итәсәк. Бөгөн Дәүләт Йыйылышының профилле комитетында республиканың финанс министры Рида Собханҡолова «2016 йылға һәм 2017, 2018 йылдарҙың план осорона Башҡортостан Республикаһының бюджеты тураһында»ғы Законға төҙәтмәләр тәҡдим итте. Парламентарийҙар яҡын арала үтәсәк пленар ултырышта төҙәтмәләрҙе ҡабул итергә ниәтләй.\nФинанс ведомствоһы башлығы аңлатыуынса, закон бюджеттың айырым күләмдәрен ентекле асыҡлауҙы күҙ уңында тота.\n«Төҙәтмәләрҙең беренсе өлөшө «Башнефть» акциялары буйынса дивидендтар керемен үҙгәртеү кәрәклегенә бәйле. Беҙ ҡаҙнаны 2 миллиард һумға тулыландырабыҙ. Планлаштырылған бюджетта дивидендтар 3 миллиард һум күләмендә иҫәпкә алынған. Хәҙер уларҙы биш миллиардҡа тиклем еткерәбеҙ», — тип һөйләне Рида Собханҡолова.\nДивидендтар иҡтисади һәм социаль тотороҡлоҡто тәьмин итеү буйынса сараларға (1 миллиард һум) һәм республика адреслы инвестиция программаһына (1 миллиард) йүнәлтелә.\nТөҙәтмәләрҙең икенсе төркөмө федераль аҡсаларҙың килеүенә бәйле. Уларҙың күләме 239 миллион һум тәшкил итәсәк һәм нигеҙҙә агросәнәғәт комплексына дәүләт ярҙамы күрһәтеү өсөн йүнәлтеләсәк.\n«Моноҡалаларҙы үҫтереү фонды»нан бушлай керемдәрҙең күләме артҡан. Күмертау моноҡалалар исемлегенә ингән һәм быйыл инфраструктураны үҫтереүгә 236 миллион һум, 2017 йылда иһә 76,8 миллион һум ала. Шулай уҡ республика ҡаҙнаһынан 67 миллион һум күләмендә ошо йүнәлеште финанслау күҙ уңында тотола.\nТөҙәтмәләрҙең дүртенсе өлөшө перинаталь үҙәкте файҙаланыуға тапшырыу кәрәклегенә бәйле. Рида Собханҡолова һаулыҡ һаҡлауҙы яңыртыу программаһы аҡсаһы иҫәбенә республикала 130 койкаға иҫәпләнгән перинаталь үҙәк төҙөлөүен иҫкә төшөрҙө. Ул федераль бюджеттан — 1,5 миллиард һумға, республика ҡаҙнаһынан 500 миллионға финансланған. Уҙған йылдан ҡалған 398 миллион һум аҡсаны быйылға күсерәләр.\nБюджет төҙәтмәләре Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты булдырылыуға һәм республика Башлығы ҡарамағындағы Башҡортостан Дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһының аҡса буйынса етәксеһенең вәкәләттәрен тапшырыуға ла бәйле.\nТеги: бюджет,башҡортостан дәүләт йыйылышы


Йыйырсығың булмаһын тиһәң, баҙам аша!\n16 Август , 15:15\nАмерика диетологы Тоби Смитсон йәмәғәтселектең иғтибарын баҙам сәтләүегенә (миндаль) йәлеп иткән. Баҡһаң, ул холестерин кимәлен, ҡандағы шәкәрҙе кәметә, организмда Е витаминын күтәрә икән. Етмәһә, тирене лә яҡшырта, ҡорһаҡтағы майҙы ла яндыра.\nДиетолог һүҙҙәренсә, бер ус баҙам менән туҡланыу тирене сәләмәтләндерергә булышлыҡ итә. Ҡояш нурҙарына бик янғың килмәһә, тышҡа сығыр алдынан Смитсон 35 бөртөк баҙам сәтләүеге ашарға кәңәш итә.\nӘйткәндәй, тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, 40-45 бөртөк баҙам сәтләүеге ашау йыйырсыҡтарҙы кәметә, биттәге пигменттарҙы яҡшырта.


сишәмбе, 19 сентябрь 2017, Казан вакыты 20:17\nРеспублика хөкүмәтендә эш хаҡы буйынса бурыстарҙы түләү мәсьәләһе тикшерелде.\nУлтырышта билдәләнеүенсә, донъя баҙарындағы финанс кризисҡа һылтанып ҡайһы бер етәкселәр хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын түләү мәсьәләһендә һүлпәнлек күрһәтә.\nҺөҙөмтәлә республика предприятиеларында 102 миллион һумдан ашыу бурыс тупланған. Дөйөм алғанда, был күрһәткес илдең башҡа төбәктәре менән сағыштырғанда күпкә аҙыраҡ. Шулай ҙа эш хаҡы буйынса бурыстарға бәйле хәл даими иғтибар талап итә, тине хөкүмәт премьер-министры.\n«Урындағы хакимиәт башлыҡтары, предприятиеларҙағы хеҙмәт хаҡын ваҡытында түләү һәм предприятиелар етәкселәренең социаль яуаплылығын артттырыу өсөн етди саралар күрергә кәрәк», тип билдәләне хөкүмәт премьер министры Раил Сарбаев.\nХөкүмәт премьер-министры урынбаҫары, сәғәтәт, инновация, инвестиция сәйәсәте һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министры Юрий Пустовгаров билдәләүенсә, бурыстарҙың күпселек өлөшө машиналар эшләү тармағына тура килә. Әлбиттә, был предприятиеларҙың милекселәре төрлө. Шулай ҙа урындағы хакимиәттәрҙең вәкәләттәре, эш хаҡы буйынса бурыстарҙы түләтеү өсөн мөмкинлек бирә.


Республика мәктәптәренең 60 проценты 5 көнлөк уҡыуға күсте | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспублика мәктәптәренең 60 проценты 5 көнлөк уҡыуға күсте\n03 апреля 2019 — 15:31 Урал Байбулатов\nБелем биреүгә арналған тәүге форумда Башҡортостан башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбиров башланғыс һәм урта кластарҙы ошондай тәртипкә күсерергә тәҡдим иткәйне. Ә 1-се сентябрҙән бөтә мәктәптәрҙә лә яңы график буйынса белем бирә башлаясаҡтар. Яңылыҡты уҡыусылар ҙа, уҡытыусылар ҙа шатланып ҡабул итте. Милена Манапова робот эшләү серҙәрен өйрәнә һәм ҡушылған эштәрҙе класта иң беренсе атҡарып сыға. Киләсәктә ул программалаусы булырға хыяллана. Әммә, алты көн уҡыған саҡта, яратҡан факультативҡа ваҡыт аҙ ҡала. Хәҙер, 5-се класс уҡыусыһы шәмбе роботтар йыйыу менән шөғөлләнәсәк.Нөрлө ауылында 5 көнлөк уҡыуға күсеү тураһында хәбәрҙе уҡытыусылар ҙа, уҡыусылар ҙа шатланып ҡабул иткән. Хәҙер уларҙың өҫтәмә – 32 ял көнө барлыҡҡа килде.Әммә, шәмбе ял ғына булмаясаҡ. Был көндә уҡыусыларға камиллашырға мөмкинлек бирелә. Мәктәптәрҙә айына бер тапҡыр ярыштар уҙғарыла һәм түңәрәктәр эшләйәсәк. Мәҫәлән, Нөрлө ауылында волейбол, баскетбол һәм софтбол буйынса күнекмәләр ойошторола. Балалар район һәм республика кимәлендәге ярыштарға әҙерләнә ала. Шул уҡ ваҡытта уҡыусыларҙың уҡыу йөкләмәһе артмаясаҡ. Уҡытыусылар әйтеүенсә, көнөнә күбендә бер дәрес кенә өҫтәлә.Өфөнөң 115-се гимназияһында ике сменала уҡыталар. Бында дәрес теҙмәһе төҙөгәндә ауырыраҡ булған, ләкин, балалар алты дәрестән артыҡ уҡымай.Мәғариф министрлығынан белдереүҙәренсә, биш көнлөк уҡыуға күсеүҙән уҡытыусыларҙың эш хаҡтары кәмемәйәсәк.1-се сентябрҙән бөтә мәктәптәр ҙә яңыса уҡыта башлай. Белгестәр әйтеүенсә, норма буйынса уҡыу йөкләмәһен аҙнаһына 3 сәғәткә кәметеп буласаҡ. Уҡыусыларҙың ялын ойоштороу һәм буш ваҡытын файҙалы итеү ҙә мөһим. Тик, программа төҙөгәндә уҡытыу сифаты зыян күрергә тейеш түгел, ти уҡытыусылар.


Мал һимертеү һәм һуйыуҙа ветеринария күҙәтеүе тейешле кимәлдә ҡуйылған\nСтәрлетамаҡ районы Айгүл ауылында эшләүсе башмаҡ һимертеү комплексы эргәһендә 2016 йылда ветеринария һәм санитар талаптарға яуап биргән мал һуйыу цехы ла асылған. Районда ит продукцияһы сифатлы һәм хәүефһеҙ булһын өсөн барлыҡ шарттар ҙа үтәлә\nБыл биналарҙа 2014 йылға тиклем «Урал» ауыл хужалығы комплексының һөт-тауар фермаһы урынлашҡан булған. Ит менән кәсеп итеүсе эшҡыуар Илшат Игеҙов был фермаларҙы үҙ сығымдарына һатып алған. Аҙбарҙарҙы реконструкциялап, үгеҙ һимертеүгә тотонған. Әлеге ваҡытта комплекста 300-ләп баш мал һимертелә.\nСифатлы һәм мәрмәр төҫөндәге юғары класлы ит етештереү өсөн һөт һыйырҙарына һәм ит үгеҙҙәрен ҡушып алынған быҙауҙар халыҡтан һатып алына. Һуңынан улар сифатлы мал аҙығы ярҙамында һимертелә. Рационда арпа, һоло, кукуруз, ҡатнаш аҙыҡ, минераль мәтдәләр ҡулланыла. Үгеҙҙәр өс-дүрт ай эсендә үҙ ауырлығынан 10-11тапҡыр артыҡ тартырға тейеш. Мал һуйыу һәм итте эшкәртеү барлыҡ санитар һәм ветеринар талаптарҙы үтәп башҡарыла.\nРәсәй, Ҡаҙағстан һәм Белорусия илдәре етәкселәре ҡул ҡуйған таможня союзы 2014 йылдан үҙ көсәнә инде. Был союз нигеҙендә өс ил хөкүмәте тарафынан ит продукцияһының хәүефһеҙлеген тәьмин итеү маҡсатында мал һуйыу пукнттары асыу ҡарары сығарыла. Мал һуйыу пункттары ветеринария табиптары күҙәтеүе ярҙамында эшләй. Бында тейешле кимәлдә һимертелгән мал килтерелә, улар кәрәкле санитария талаптарын үтәп һуйыла, тейешле экспетриза үткәрелә. Ит һатыу нөктәләренә 2-4 градусҡа тиклем һыуытылған килеш оҙатыла. Мал һуйыу һәм һимертеү комплесында 19 кешегә хеҙмәт урындары булдырылған.\nИлшат Игеҙов, крәҫтиән-фермер хужалығы етәксеһе: «Комплексты асыу менән яңы эш урындарын булдырҙыҡ. Һатыуға сифатлы һәм таҙа ит продукцияһын етештерәбеҙ, мул табыш алабыҙ».\nСтәрлетамаҡ районы һәм ҡалаһы ветеринария хеҙмәте тарафынан бөтәһе 9 мал һуйыу пункты хеҙмәтләндерелә. Ветеринарҙар һәм ит етештереүселәр халыҡтың сәләмәтлеге нигеҙендә сифатлы һәм таҙа ит продукцияһы етештереү икәнлеген яҡшы аңлай.


Сауҙа үҙәктәре күп кәрәкме? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Сауҙа үҙәктәре күп кәрәкме?\nСауҙа үҙәктәре күп кәрәкме? 21.02.2017 // Иҡтисад\nӨфө Рәсәйҙең халҡы бер миллиондан артҡан ҡалалары араһында сауҙа үҙәктәре менән иң күп тәьмин ителгән тәүге биш мегаполис иҫәбенә инде.\n“M1 Solutions” компанияһы мәғлүмәттәре буйынса был йәһәттән иң алда Һамар (1000 кешегә ҡарата 560 квадрат метр), Екатеринбург (470 квадрат метр) ҡалалары килә. Республикабыҙҙың баш ҡалаһында һәр 1000 кешегә 400 квадрат метр майҙан тура килә. Рәсәй буйынса уртаса күрһәткес – 170 квадрат метр. Эксперттар раҫлауынса, был төр эшҡыуарлыҡта тәҡдим ихтыяждан артып киткән: ҡалала тағы ла яңы сауҙа үҙәктәре асыу улар өсөн һатып алыусылар етмәүенә килтерәсәк.\nБелгестәр шуға ла иғтибар бирергә кәңәш итә: был йәһәттән ошолай юғары кимәлдә тәьмин ителһә лә, Өфө ҡалаһында әле сауҙа өсөн буш майҙансыҡтар байтаҡ. Шулай булһа ла, был тармаҡта сифатлы объекттар күп тип булмай.\nБынан ике-өс йыл элек кенә сауҙа үҙәктәре “ҡуртымға биреү баҙары” булараҡ йәшәй ине, хәҙерге заманда уларҙы “ҡуртымға алыусылар баҙары” тип атарға мөмкин. Элекке осорҙа үтәлә башлаған проекттар “гигантомания”ға тартыуы менән билдәле булды. Уның сәбәбе – девелоперҙарҙың берҙән-бер объекттың да сауҙа селтәренә тиклем үҫәсәгенә артыҡ өмөт итеүе. Ошо белгестәр мөмкин тиклем күберәк килешеүҙәр төҙөргә лә, был объектты ташлап, икенсеһенә күсергә була тип иҫәпләгән. Ҡалдырып кителгән үҙәк артабан үҫергә, киңәйергә тейеш икән. Әммә, күренеүенсә, өмөт аҡланмай һәм Өфө сауҙагәрҙәре билдәләгән нормалар хата булып сыҡты. Һөҙөмтәне барыһы ла күрә: сауҙа үҙәктәре үҙ ишектәрен тантаналы асҡан көндә уларҙың бөтә майҙанының 30 проценты самаһы ғына тауар менән тулған була.\nШулай ҙа ҡайһы бер сауҙа үҙәктәре үҙ хеҙмәткәрҙәренең юғары һөнәри кимәлдә эшләй алыуын да иҫбатланы: Өфөләге “Башҡортостан” үҙәгенең директорҙар советы ағзаһы Артур Хажиғәлиев әйтеүенсә, былтыр һатыу ойошмаһының майҙаны тулыһынса файҙаланылған. Хужалар шулай уҡ был комплексҡа килеүселәрҙең күбәйеүен билдәләгән. Улар аңлатыуынса, яҡшы күрһәткестәргә сауҙа үҙәгенең концепцияһын төрләндереү арҡаһында өлгәшкәндәр.\n– Хәҙер майҙансыҡты сауҙа өсөн ҡулланыу, ҡуртымға биреү генә етмәй, – ти белгестәр. – Беҙ ҡаланың күп кенә, шул иҫәптән яңы асылған объекттарынан арендаторҙарҙың китеүен күреп торабыҙ. “Башҡортостан” үҙәген һатыу-алыу майҙансығы итеп кенә ҡарамайбыҙ. Бер нисә йыл элек кенә сауҙа үҙәктәрендә маникюр салоны менән химик таҙартыуға ҡабул итеү бүлмәһенән башҡа өҫтәмә хеҙмәтләндереү урындары булмай ҙа торғайны. Ул заманда беҙҙә тағы ла йога студияһы, сит телдәрҙе өйрәнеү клубы, бейеү һәм фитнес залы, Хабенский фонды һәм башҡа өҫтәмә уңайлыҡтар барлыҡҡа килер тип уйламай ҙа инек.\nСауҙа үҙәктәренә көрсөктән сығырға ярҙам итерлек ғәҙәти булмаған эшмәкәрлек төрҙәре тураһында күптән түгел булып уҙған “Сауҙа үҙәктәре: уңыш концепцияһы” тигән конференцияла ла һөйләшеү барған. Унда эксперттар сауҙа майҙанын ҡуртымға алыусыларҙы ошо үҙәк өсөн инвесторҙар булараҡ та йәлеп итергә кәңәш бирә – был ике яҡ өсөн дә файҙалы.\nӘ ҡуртымсылар фекеренсә, ҡайһы сауҙа үҙәгендәге майҙанды арендаға алыуҙы хәл итеүгә бер нисә шарт йоғонто яһай.\n– Улар күп инде ул: ҡала үҙәгенән ниндәй алыҫлыҡта ятыуынан, машина ҡуйыу урындарының иркенлегенән, был яҡҡа йәмәғәт транспортының йөрөү-йөрөмәүенән башлап тәҡдим ителгән майҙансыҡтағы иҙәнгә йөк урынлаштырыу мөмкинлегенә саҡлы, – ти “My Amway Center” компанияһының Өфөләге вәкиле. – Тәбиғи, бөтә зауыҡҡа ла тура килгән урынды табыуы ҡыйын. Беҙ үҙебеҙгә оҡшаған майҙанды ике ай буйы эҙләнек. “Башҡортостан” сауҙа үҙәген һайлауыбыҙға шул йоғонто яһаны: бындай осраҡтарҙа мотлаҡ булған шарттарҙан башҡа ҡуртымға биреүсе беҙҙең өсөн мөһим иҫәпләнгән теләктәргә лә риза булды – витраж һәм айырым ишек эшләнеләр, килешеү пункттары тиҙ хәл ителде.


Хәбәрҙәр: Етемдәрҙе Америкаға ебәрмәйәсәктәр.\nЕтемдәрҙе Америкаға ебәрмәйәсәктәр.\nРәсәй етемдәрен Америка ғаиләләренә тапшырыуҙы тыйған закон Дима Яковлев исемен йөрөтә. Ул АҠШ-та йәш ярымлыҡ ҡына саҡта, аҫрауға алған атаһы йәйге селләлә 9 сәғәткә машинала онотоп ҡалдырғас һәләк була.\nБыл закон өсөн тауыш биргән Дәүләт думаһында ла, Федерация Советында ла уның АҠШ-та ҡабул ителгән “Магнитский акты”на яуап булыуын йәшермәйҙәр. Парламенттың Юғары палатаһы ағзаһы Руслан Ғаттаров һүҙҙәре буйынса, “Дима Яковлев законы” эмоциональ булһа ла, үҙенең һүҙҙәре буйынса, бик күп халыҡ- ара нормаларҙы боҙған “Магнитский законы”на адекват яуап.\nПарламент бинаһы тышында был законға мөнәсәбәттә ундай берҙәмлек юҡ. Рәсәй хөкүмәтенең ҡайһы бер ағзалары ла, президент эргәһендәге кеше хоҡуҡтары советы ла, хөкүмәттеке булмаған ойошмалар һәм ябай граждандар ҙа уны тәнҡитләп сығыш яһаны.\n“Мин быға ҡаршы. Балаларҙы бында ҡыҫтырырға ярамай, тип уйлайым. Беҙҙең чиновниктарҙың Америкаға инә алмауында балаларҙың ни ҡыҫылышы бар? Был уларҙың проблемаһы, балаларҙыҡы түгел,-”ти Мәскәү кешеһе.\nШул уҡ ваҡытта күп рәсәйлеләр был законды ыңғай баһаланы. 20 декабрҙә үткән матбуғат конференцияһында был турала президент Владимир Путин да белдергәйне, закон үҙ көсөнә инһен өсөн, ул ике аҙна эсендә уға ҡул ҡуйырға тейеш:\n“Күпселек рәсәйлеләр балаларыбыҙҙы сит ил кешеләре аҫрауға алыуына ҡаршы. Беҙгә үҙебеҙҙә ҡараусыһыҙ ҡалған балаларҙы ғаиләләргә тапшырыуҙы стимуллаштырыу сараһын күрергә кәрәк.”\nРәсәй етемдәрен сит ил граждандарына аҫрауға биреүҙе ойоштороу агенствоһы башлығы фекеренсә, был закон раҫланһа, күп балалар ғаиләһеҙ ҡаласаҡ:\n“Күпселек етем балаларҙың Америкаға китеүе берәүгә лә сер түгел. Ҡалған балаларҙы кем алыр һуң? Минең уйымса, система көрсөгө килеп етте. Ярты йылға ғына мораторий һалынғанда ла, ундай саҡтар булды, бөтә хәстәханалар, балалар йорттары туп- тулы була торғайны, балаларҙы ҡайҙа урынлаштырырға белмәйҙәр ине. ”\nРәсәй Федерацияһы эргәһендәге бала хоҡуҡтарын яҡлаусы вәкилдең мәғлүмәттәре буйынса, ҡараусыһыҙ ҡалған балаларҙың иҫәбе 660 меңдән артып киткән.


Күҙ керпеге үҫтереү\nКерпек үҫтереү хәҙерге заманда бер кем өсөн дә яңылыҡ түгел, шулай бит?! Матур һәм зауыҡлы итеп эшләнгән керпектәр йөҙҙө үҙгәртеп ебәрә, ҡарашҡа серлелек өҫтәй. Был процедура көндән-көн яңы үҙгәрештәр кисерә, трендтарҙан артта ҡалмай.\nМода журналдарын, социаль селтәрҙәрҙән ҡараһаҡ, унда ниндәйҙәрен генә тәҡдим итмәйҙәр. Ә әлеге мәлдә ниндәйерәк керпектәр модала икән? Әйҙәгеҙ, бер нисәһен барлап китәйек әле.\nМокко, кофе, шоколад төҫөндәгеләре үҙ популярлығын юғалтмаясаҡ. Улар бик оҙон итеп үҫтерелһә лә, көрән төҫтәр ярҙамында ҡараш серле һәм йомшаҡ булып тойола.\nТәбиғилек һәр саҡ модала, шуға күрә күбеһе ошо вариантҡа ғашиҡ. Был ысул башҡаларынан нимәһе менән айырыла? Эш шунда, керпектәр билдәле бер интервал аша ғына үҫтерелә. Шул сәбәпле улар тәбиғилекте юғалтмай.\nБындайҙарын ҡыҙҙар бик яратып эшләтә. Төрлө ҡалынлыҡтағы керпектәр ярҙамында еүеш эффект барлыҡҡа килә, ә күҙҙәр ҡуйы итеп тушь менән буялған кеүек күренә.\nМакияж эффектын булдыраһың килһә, ошондайҙарҙы үҫтер. Төҫлө керпектәр ярҙамында һин һәр ваҡыт креатив күренәсәкһең. Ҡоңғорт күҙҙәргә - һары, алтын, йәшел төҫтәр, зәңгәр, һоро күҙле ҡыҙҙарға - алһыу, ә йәшелдәргә көрән күк һәм ҡыҙыл һары керпектәр бигерәк тә килешәсәк.


Илшат Тажетдинов — Контракт системаһын үҫтереү буйынса Хөкүмәт комиссияһының яңы рәйесе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nИлшат Тажетдинов — Контракт системаһын үҫтереү буйынса Хөкүмәт комиссияһының яңы рәйесе\n16:19, 1 марта 2016 Йәмғиәт\nИлшат Тажетдинов — Контракт системаһын үҫтереү буйынса Хөкүмәт комиссияһының яңы рәйесе Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2016 йыл, 1 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nБашҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры, республика Хөкүмәте Аппараты етәксеһе Илшат Тажетдинов Контракт системаһын үҫтереү буйынса Хөкүмәт координация комиссияһының яңы рәйесе итеп тәғәйенләнде. Кадрҙар үҙгәрешенә бәйле комиссияның составы яңыртылды, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтендә.\nРеспубликаның һатып алыуҙар системаһын яҡшыртыу буйынса саралар сиктәрендә Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән социаль әһәмиәтле һатып алыуҙарҙы ҡарау йәһәтенән Контракт системаһын үҫтереү буйынса координация комиссияһының ҡайһы бер функциялары оптималләштерелде.\nТеги: башҡортостан хөкүмәте,тәғәйенләү


“Быуындар һыҙлауынан ҡотолдом”\n14 Май , 09:36\nОшо төнәтмәне ҡуллана башлағас, дарыуҙарҙы ныҡ һирәгәйттем...\n“Бәйләнештә” селтәрендә халыҡ дауаһы алымдарын ихлас уртаҡлашҡан, күптәргә ошо йәһәттән төплө кәңәштәр биргән Рәшиҙә апай Фәхриеваның яҙмаларын күптәр үҙенә күсереп ала, ҡулланып, фекерҙәрен, рәхмәт һүҙҙәрен белдерә. Бына уның тағы бер рецепт өлгөһө, бәлки, кемгәлер файҙаһы тейер.\n“Мин төндә һыҙланыуға түҙә алмай дарыу эсә инем. Түбәндәге төнәтмәне ҡуллана башлағас, дарыуҙарҙы ныҡ һирәгәйттем. Рецепт интернет селтәренән алынды.\nӨс литрлы банкаға уртаса ҙурлыҡтағы ике ҡыҙыл сөгөлдөрҙө (бешермәйенсә) таҙа итеп йыуып, турап һалырға. Өҫтөнә ҡайнап сығып, бүлмә температураһына тиклем һыуынған һыу ҡойорға, бер балғалаҡ бал һалырға. Ҡапҡас менән ябып, биш көн һалҡынса урында тоторға. Өҫтөнә сыҡҡан күбеген йыйып алып, һөҙөп, төнәтмәне һыуытҡысҡа ҡуйырға. Ашағандан һуң яртышар стакандан көнөнә дүрт тапҡыр эсергә.\nШуныһы ҡыҙыҡ: ошо төнәтмәне эсә башлағас, ҡан баҫымым да яйланды. Элек 200-гәсә еткән саҡтары була торғайны. Аллаға шөкөр, дауа яныбыҙҙа ғына, тик белеп, дөрөҫ ҡулланайыҡ!”\nӘлбиттә, кемдәргәлер килешмәүе ихтимал, табип менән кәңәшләшеү мотлаҡ.


Радий Хәбиров муниципалитет башлыҡтарына: «Мин һеҙҙән бейеп күрһәтергә түгел, ә соҡорҙарҙы ямауығыҙҙы һорайым» // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n16:43, 15 апреля 2019 Йәмғиәт\nРадий Хәбиров муниципалитет башлыҡтарына: «Мин һеҙҙән бейеп күрһәтергә түгел, ә соҡорҙарҙы ямауығыҙҙы һорайым» Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2019 йыл, 15 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина.\nБашҡортостанда соҡорҙарҙы ямау буйынса төп эштәрҙе 15 июнгә тиклем тамамлау күҙаллана, шул иҫәптән ихаталарҙа.Төбәктең барлыҡ предприятиелары эштең сәнәғәт күләменә сыҡты. Республиканың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Тимур Мөхәмәтйәнов һүҙҙәренсә, йыл башынан төбәктә 90 меңгә яҡын, шул иҫәптән апрелдә 73 626 соҡор бөтөрөлгән.\n«Дөйөм алғанда, райондар буйынса эш билдәләнгән графикка ярашлы бара. Белорет, Борай, Әлшәй, Мәләүез райондарын ыңғай миҫал итеп килтерергә мөмкин. Ҡала округтары буйынса соҡорҙарҙы ямау эштәре буйынса етерлек динамика теркәлмәй, графикта ике генә ҡала, был айҙа Межгорье һәм Ағиҙел, Өфө, Салауат, Нефтекама һәм Күмертау буйынса 30% күрһәткесенә өлгәшелмәгән. Ҡала хакимиәттәренә был эште көсәйтергә тәҡдим итәбеҙ», — тине ведомство етәксеһе.\n«Юл эксперты» ҡушымтаһы 10 меңләгән ғаризаға һан ҡуйып сыҡҡан да инде, 3 меңдән ашыу мөрәжәғәт эшкәртелгән, тип өҫтәне ул.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров ҡушымтаның эшләүен, ләкин ваҡыты-ваҡыты менән өҙөклөктәр булыуын билдәләне. Шуға күрә ул уны эшләп бөтөрөргә ҡушты.\nРеспубликаның торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры вазифаһын башҡарыусы Михаил Кирәев йорт ихаталарында соҡорҙарҙы ямау тураһында һөйләне. Уның һүҙҙәренсә, «Юл эксперты» мәғлүмәт системаһына 2990 ғариза индерелгән (уҙған аҙнала — 450), шуның 290-ы үтәлгән, 1728 — башҡарылыу өҫтөндә, 231-е тап килмәү сәбәпле ҡабул ителмәгән. Ихаталар буйлап йөрөгән ваҡытта 14 мең 185 соҡор асыҡланған, шуларҙан 276 соҡор бөтөрөлгән.\nРадий Хәбиров һүҙҙәренсә, һәр муниципалитеттың үҙенең өлгәшергә тейешле күрһәткесен аңлауы мөһим.\n«Хөрмәтле коллегалар, муниципалитет башлыҡтары, Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетынан ебәрелгән графикты үтәргә кәрәк. Әгәр һеҙгә бының өсөн нимәлер етмәй икән, әйтегеҙ, ярҙам итербеҙ. Һеҙ минең нимә тураһында һөйләгәнемде тулыһынса аңлап етмәйһегеҙ тигән тойғо тыуа. Тимур Мөхәмәтйәновтан килгән соҡорҙарҙы ремонтлау буйынса һандар үтәлергә тейеш. Был республиканың власть органы. Мине ишетеүегеҙҙе һорайым, киләһе дүшәмбелә мин һеҙҙең иғтибар менән тыңлауығыҙҙы һәм эштәрҙе башҡарыуығыҙҙы күрергә тейешмен. Мин һеҙҙән бейеп күрһәтергә түгел, ә соҡорҙарҙы ямауығыҙҙы һорайым. Һеҙ үҙегеҙ быға юл ҡуйғанһығыҙ. Башҡаса ошо мәсьәләгә кире ҡайтмаҫлыҡ булһын», — тине Башҡортостан етәксеһе.\nМихаил Кирәевҡа шулай уҡ ихаталарҙа соҡорҙарҙы ремонтлау буйынса графикты муниципалитет башлыҡтарына еткереү бурысы йөкмәтелде. Улар аҙна һайын башҡарылған эш тураһында отчет бирергә тейеш.\nТеги: Радий Хәбиров, соҡорҙарҙы ямау