Салауат Юлаев – халҡыбыҙ хәтерендә\n5 Июль 2019, 17:08\nБатырға бағышланған йырҙар хаҡында һөйләгәндә, дүрт юллыҡ исемһеҙ йырҙар араһында Салауаттың авторлығы һиҙелеп торған текстарҙың барлығын да әйтмәү мөмкин түгел. Шундай йырҙарҙың береһе, мәҫәлән, Салауат отрядтарының Һатҡы заводы тирәһендәге уңышһыҙ яуҙары хаҡында: “Йәмле лә Әйҙең туғайы, Һыҙғырһаң да сыҡмай турғайы, Һатҡы ла завод бик ҙур, тиҙәр – Һис килтереп булмай уңайын”.\nБатырға бағышланған йырҙар хаҡында һөйләгәндә, дүрт юллыҡ исемһеҙ йырҙар араһында Салауаттың авторлығы һиҙелеп торған текстарҙың барлығын да әйтмәү мөмкин түгел. Шундай йырҙарҙың береһе, мәҫәлән, Салауат отрядтарының Һатҡы заводы тирәһендәге уңышһыҙ яуҙары хаҡында:\n“Йәмле лә Әйҙең туғайы,\nҺыҙғырһаң да сыҡмай турғайы,\nҺатҡы ла завод бик ҙур, тиҙәр –\nҺис килтереп булмай уңайын”.\nЙырҙар ниндәй фекер уята?\n“Һатҡы урынлашҡан ер башҡорттарҙыҡы булған. Һатҡы заводсыларын ҡыуыу өсөн Салауат бер нисә тапҡыр килеп һуғыш асҡан”, – тиелә текстың һөйләүсе тарафынан әйтелгән сәсмә өлөшөндә.\nОло Ҡатау заводына яһалған һөжүм ваҡиғаларына бәйле йырҙа ла авторлыҡ башланғысы аныҡ күҙаллана:\nОло ла Ҡатау, ай, күперен,\nЯртылағас, ҡалдым сығалмай.\nБоролдом кире, ай, нишләйем,\nДонъя тулы дошман, ай, үтә(а)лмай.\nБилдәле булыуынса, Салауат Юлаев ғәскәренең һуңғы һуғышы Оло Ҡатау заводы эргәһендә була. Йыр-шиғырҙа шул ваҡиғаның шаңдауы художестволы сағылыш тапҡан. Салауатҡа бағышланған халыҡ ижады әҫәрҙәрен арымай-талмай йыйыусы Ғ.Н. Үмеркәев яҙмалары араһында Салауаттың уңышһыҙ яуҙарҙан һуң тыуған хәсрәтле уйланыуҙарын сағылдырған түбәндәге дүрт юллыҡты ла яуҙы ситтән күҙәткән йә уның тураһында ишеткән кеше тыуҙыра алмай:\nУңлап та һуллап сабышырға\nҮтмәҫләнде бәнем ҡылысым.\nДошман яуҙары, ай, араһында\nҺис булманы бәнем белешем.\nСалауаттың ҡулға алынып, һөргөнгә ебәрелеүенә бәйле барлыҡҡа килгән икенсе бер йыр ҙа ошондай уҡ фекер уята. Батырҙың күңел яраларын сағылдырыу менән бер рәттән, ул заманыңда халыҡ хөрмәтен яулаған Ихсан сәсән тураһында мәғлүмәт биреүе менән әһәмиәтле. (“Беҙҙең генә баштар ҡайта алмаҫ, Сәләм әйттең Ихсан сәсәнгә”).\nЙырҙарҙың береһендә Салауаттың ижтимағи-сәйәси ҡараштары асыҡ билдәләнә, ил мәнфәғәттәрен иңенә йөкмәгән оло шәхестең уйланыуҙары яҡтыртыла:\nТәҙрә аша уҡтар атһам,\nБылбыл тигән ҡошто уята.\nБөйөккөнәй дәүләт, ҙур важибәт\nТатлы йоҡоларҙан уята.\nКүренеүенсә, авторлыҡ билдәләре килтерелгән текстарҙың йөкмәткеләрендә генә түтел, бәлки әҙәби, шиғри стилгә тартым поэтикаһында ла.\nБашҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусыларҙың репертуарында Е.И. Пугачевҡа бағышланған йырҙар ҙа бар (“Бүгәсәү”, “Оло юл”). Уларҙың нигеҙендә башлыса синфи иҙеүгә ҡаршы йүнәлдерелгән мотивтар ята.\nСалауат тураһындағы әҫәрҙәр циклы әкиәти булмаған проза жанрҙарына – риүәйәт-легендаларға айырыуса бай. 1773–1775 йылдарҙағы ихтилал Салауат Юлаев тураһындағы риүәйәттәр хәҙерге Башҡортостан райондарында ғына түгел, шулай уҡ унан ситтә – башҡорттар күпләп йәшәгән Силәбе, Свердловск, Пермь, Ырымбур өлкәләрендә лә осрай. Шулай ҙа уның тыуған ере Салауат районында һәм күрше Ҡыйғы төбәгендә күберәк. Улар Балтас районында ла киң билдәле. Был, әлбиттә, осраҡлы түгел. Тарихи яҙмаларҙан күренеүенсә, райондың Нөркә ауылы янында 1774 йылдың 22 сентябрендә Салауат отрядтарының хөкүмәт ғәскәрҙәре менән аяуһыҙ бәрелеше булған.\nГерой менән халыҡ берҙәмлеге\nСалауат Юлаев тураһындағы риүәйәттәр төҙөлөштәре яғынан күп төрлө. Мәғлүмәт сығанағы булған, күләме буйынса бәләкәй генә хикәйә-хәбәрләмәләр осрай (“Салауаттың әсәһе”, “Салауат ғаиләһенең һәләкәте”, “Салауат төшө”, “Салауат күпере”). Риүәйәттәр, риүәйәт-легендалар араһында сюжетлы хикәйәләр – фабулаттар байтаҡ. Улар тормошсан йөкмәткеләренә бәйле рәүештә бер күренешле (эпизодлы) (“Салауат һәм Ҡараһаҡал”, “Салауат фарманы”) йәки бер нисә күренешле була алалар (“Салауат менән Балтас”, “Салауат батыр тураһында легенда”). Сәсмә тексҡа йыр, күпселек осраҡтарҙа Салауаттың үҙенең йырҙары индерелгән риүәйәттәр ҙә осрай. Хикәйәләүгә йыр индереп, уны һөйләүселәр батырҙың шиғри талантын, йырсылыҡ һәләтен күрһәтергә теләгәндер, моғайын.\nСалауат тураһындағы халыҡ хикәйәләре тәрән социаль йөкмәткеле, демократик йүнәлешле булыуҙары менән айырылып тора. Башҡорт ерҙәренең рәхимһеҙ таланыуы, түләп бөтөргөһөҙ яһаҡтар, халыҡтың икеләтә ҡыҫым аҫтында йәшәргә мәжбүр булыуы риүәйәттәрҙә ғәжәйеп көслө фашлана. Был йәһәттән бигерәк тә “Салауат” риүәйәте һәм “Салауат батыр тураһында легенда” айырылып тора. Һуңғы әҫәрҙә, мәҫәлән, тире ҙурлығындағы ер алыу һылтауы менән алдап алынған ергә Ҡырмаһаҡал батшаның хужа булыуы (донъя фольклорындағы “Дидона хәйләһе” тигән мотив менән ауаздаш), хоҡуҡһыҙлыҡҡа дусар булған халыҡтың Салауатҡа мөрәжәғәт итеп, уға тылсымлы ҡылыс тапшырыуы, йәш батырҙың илгә ташлаған ораны юғары рухта, ҙур эске көсөргәнешлелек менән бирелә. Риүәйәттәрҙә герой менән халыҡ берҙәмлеге проблемаһы ла күтәрелә.\nУларҙың мәғәнәүи ҡиммәтен арттырған йәнә бер мөһим күренеш – хеҙмәтсән халыҡтар дуҫлығы һәм берҙәмлеге идеяһын билдәләү. Милли һәм социаль иҙеүгә ҡаршы көрәштә рус хеҙмәтсән халҡы менән бергә сығыш яһауҙың зарур икәнен аңлай алыуы һәм халыҡҡа таянып эш итә белеүе Салауатты башҡа бик күп ихтилал етәкселәренән өҫтөн иткән һәм юғары тарихи шәхес дәрәжәһенә күтәргән.\nХалыҡтар берҙәмлеге мәсьәләһе “Бүгәсәүгә ҡушылып, ир-батырға ҡуш булып” ҡобайырының проза варианты булған “Салауат телмәре” исемле риүәйәттә айырыуса яҡшы сағыла: Салауат, хоҡуҡһыҙлыҡҡа һәм йәбер-золомға ҡаршы көрәштә рус халҡы менән берләшеү зарурлығын аңлап, башҡорт ғәскәрен Емельян Пугачев армияһына ҡушылырға саҡыра һәм маҡсатына өлгәшә. Шиғри формала – ҡобайыр рәүешендә бәйән ителгән мөрәжәғәт, ҡулдарына күмер тотоп ант итеү (ул ихтилалдар ваҡытында яндырылған башҡорт ауылдарының билгеһе) – риүәйәттең иң тулҡынландырғыс юлдары.\nӘ инде “Салауаттың Пугачев менән осрашыуы”, “Салауат менән Пугачевтың дуҫлашып китеүе” кеүек риүәйәттәр ике халыҡтың дуҫлашыуына мәҙхиә кеүек ҡабул ителә. Салауаттың яугирлек эшмәкәрлеген һүрәтләгән риүәйәт-легендалар 1773–1775 йылдарҙағы ихтилалдың милли-азатлыҡ йүнәлешен генә түгел, уның социаль асылын да күрһәтә (“Салауат байҙарға уҫал булған”, “Салауат приказы”).\nСалауат Юлаев етәкселегендәге дәһшәтле күтәрелештә халыҡтың ролен асыусы риүәйәттәр ҙур әһәмиәткә эйә. Был йәһәттән Ғафури районында Вәлиулла Ҡоломбәтов тарафынан ҡағыҙға теркәлгән “Юлҡай менән Бәшәрғол”, Салауат һәм Ҡыйғы райондарында яҙып алынған “Салауаттың Ҡыйғы ауылына илсе ебәргәне”, “Салауаттың Әй буйында булғаны” тигән риүәйәттәр иғтибарға лайыҡ. Башҡортостандың Балтас районында Ғәбделхәй Үмеркәев яҙып алған материалдар араһында ла халыҡтың Салауат ғәскәренә ярҙамы, теләктәшлеге хаҡында ғәйәт ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр табырға була. Бигерәк тә Нөркә ауылы аҡһаҡалы, яуға үҙенең ике улын биргән Муса Ҡәҙермәтовтың исеме ҙур йылылыҡ менән телгә алына унда. “Мусаға Салауат ниндәй хоҡуҡтар биргән” исемле бәләкәй генә бер риүәйәт ҡиммәтле мәғлүмәтте һаҡлаған. Уның буйынса батырҙың закондарҙы белгән, ғәҙеллеккә ынтылыусы яу башлығы икәнлеге төҫмөрләнә. Шуныһы, әйтелгәндәрҙең береһе лә риүәйәтселәрҙең буш фантазия емеше түгел: Салауат Юлаевтың яуҙарҙы ойоштороу рәүеше, халыҡ менән ыңғай мөнәсәбәттәр урынлаштыра белеүе тарихи яҙмалар менән нығытыла (поход канцелярияһы документтары, тарихсыларҙың хеҙмәттәре).\n“Салауат менән Балтас” әҫәре иһә шул замандың синфи мөнәсәбәттәрен яҡтыртыу йәһәтенән ҡыҙыҡлы. Был риүәйәт “Салауат приказы” кеүек әҫәрҙәр менән ауаздаш булып, батырҙың халыҡҡа яҡынлығын, уның хәрби һәм рухи етәксе икәнлеген аныҡ сағылдыра.\nКеше һәм ер хәтере\nХалыҡ ижады әҫәрҙәренең күпселеге Салауат Юлаевтың батырлығын данлауға, уның шәхси сифаттарын һүрәтләүгә бағышланған. Риүәйәт һәм легендалар буйынса, милли геройыбыҙҙа баһадирлыҡ сифаттарының бик иртә төҫмөрләнеүе күренә. 12 йәшлек Салауаттың айыуҙы үлтереүе тураһындағы киң билдәле риүәйәттәрҙән тыш, Салауат районының Яңы Ҡаратаулы ауылында Баһауетдинованан яҙып алынған текст ҡыҙыҡлы. Унан күренеүенсә, Салауаттың атаһы Юлай Аҙналин ойошторған һабантуй ваҡытында йәш кенә Салауат тиңдәшһеҙ батыр булараҡ таныла, төрлө бәйгеләрҙә: көрәштә, ат сабыштарында, йүгереүҙә, ҡурай уйнауҙа, бейеүҙә еңеп сығып, “беренсе бәй”ҙе алыуға өлгәшкән (“Салауаттың майҙанда батыр булып танылғаны”), “Батырҙарҙың-батыры” тип аталған риүәйәттә баһадирлыҡты билдәләүсе ун сифат иҫәбендә батырҙың ғәҙәттән тыш аҡылы, шиғри һәләте күрһәтелә.\nРиүәйәттәрҙә һайланған мәғлүмәттәрҙән билдәле булыуынса, Салауаттың бала саҡтан килгән баһадирлыҡ сифаттары баш күтәреүселәр хәрәкәте йылдарында бигерәк тә тәрәндән асыла. Риүәйәттәр уның көсө, батырлығы, тапҡырлығы тураһында һөйләү менән генә сикләнмәй, һуғыш стратегияһын һәм тактикаһын яҡшы белгән, әммә байтаҡ сәбәптәр арҡаһында, беренсе сиратта, көстәр тигеҙ булмау сәбәпле, еңелеүгә дусар ителгән халыҡ армияһының аҡыллы, ҡыйыу йөрәкле полководецы образын тыуҙыра (“Салауат штабы”, “Салауат разведчигы”, “Салауат Юлаев Имән тауында”).\nСалауатты әсирлеккә алыу, каторгаға һөрөү тураһындағы риүәйәттәр халыҡтың тәрән әрнеүе менән һуғарылған. Был йәһәттән айырыуса “Тауҙарҙа нилектән гәлсәр күп?” тигән легенда иғтибарҙы йәлеп итә. Үҙенең тамырҙары менән тау-завод фольклоры традицияларына тоташҡан был хикәйә фантастикаға ҡоролһа ла, халыҡтың Салауатҡа булған һөйөүен, батырҙың фажиғәһенә бәйле тыуған ауыр ҡайғы-хәсрәт кисерештәрен сағылдырыуы менән дөрөҫ.\nСиләбе өлкәһендә яҙып алынған бер легендар риүәйәт халыҡтың оптимистик хыялдарын, өмөтөн үҙенсәлекле һүрәтләүе менән әһәмиәтле: “Байҙар, Салауат һөргөнгә ебәрелгән, ул бер ҡасан да әйләнеп ҡайтмаясаҡ, тип һөйләгәндәр. Аҡһаҡалдар иһә айлы кистәрҙә төлкө бүреге кейгән кешенең һуҡмаҡ буйлап йөрөүен күрә торған булған. Уны Салауаттың шәүләһе тигәндәр”. Ә икенсе бер риүәйәт буйынса, Салауат ҡайһы ваҡыт изгеләрҙең төшөнә керә, уларҙы берәр нәмә хаҡында киҫәтә, имеш. Риүәйәтсе фекеренсә, Салауатты төштә күреү бәхеткә була (“Салауаттың ҡиәфәте”).\nКеше һәм ер хәтере булараҡ йәшәп килеүсе топонимик риүәйәттәр бик ҡыҙыҡлы (“Салауат мәмерйәһе”, “Салауат һуҡмағы”). Башҡорт риүәйәттәре араһында Салауаттың ғаиләһе, яҡындары тураһындағылар ҙа аҙ түгел. Мәҫәлән, “Салауаттың әсәһе”, “Салауаттың атаһы”, “Салауаттың рус ҡыҙына өйләнеүе”, “Салауаттың ҡатындары”, “Салауаттың тоҡомдары” һ. б. Барлыҡ ошо әҫәрҙәр тарихи дөрөҫлөгө асыҡланмаған риүәйәттәр төркөмөнә инә. Тәү ҡарауға, Салауаттың өйләнеүе тураһындағы риүәйәттәрҙә дөрөҫлөк тә бар кеүек: Красноуфимск ҡалаһында рус ҡыҙына күҙе төшкән, уларҙың улдары тыуған һәм уға Хәсән тип исем ҡушҡандар, Салауат Хәсәнде Ҡыйғы ауылынан Нурҡылыс исемле ҡартҡа тәрбиәгә биргән, Нурҡылыстан һуң уны Ҡолбаҡов Вәлиша тәрбиәләгән. Үҫеп еткәс, Хәсән Ҡолбаҡ ауылында кантон башлығы булып торған. Ул да атаһы кеүек батыр йөрәкле булған.\nКүренеүенсә, бында кеше ышанмаҫлыҡ бер хәбәр ҙә юҡ һымаҡ. Киреһенсә, һәр нәмә тәғәйен, аныҡ күрһәтелгән. Шулай ҙа беҙ әйтелгәндәргә тулыһынса ышана алмайбыҙ. Ни өсөн тигәндә, риүәйәт жанры өсөн, ғөмүмән, фактографиклыҡҡа ынтылыш хас. Унда аныҡлап, тәғәйенләп һөйләү сәнғәти алым кеүегерәк булып тора. Ошо алым ярҙамында халыҡ үҙенең аңында тыуҙырған ваҡиғаларҙың ысынбарлыҡҡа тура килеүен, һүҙ барған хәлдәрҙең ысынлап та тормошта булыуын раҫларға ынтылған. Шул уҡ ваҡытта айырым мотивтар, мәҫәлән, Салауаттың мәрйәгә өйләнеүе тураһындағы мотив (ҡыҙҙың исеме һәм йәшәгән урыны төрлөсә күрһәтелә), төптән уйлап ҡарағанда, шик тыуҙыра.\nГрамоталы (рус, төрки яҙма телен белгән), дини тәрбиәле Салауаттың (риүәйәттәрҙән күренеүенсә, уны тәүҙә имам Кәбири, һуңыраҡ әсәһе уҡытҡан, мәҙрәсәлә белем алған) бигерәк тә ауыр һынау йылдарында башҡа дин кешеһенә өйләнеү мөмкинлеге булыуын күҙ алдына килтереү ҡыйын. Бәлки, был рәсми властарҙың халыҡтар дуҫлығы темаһын ҡабартыбыраҡ күрһәтергә ынтылыуы һөҙөмтәһендә тыуған идеология шауҡымылыр.


Туй йолаларын күрһәтәләр\n29 Октябрь 2018, 16:51\n1-2 ноябрҙә Башҡортостан Республикаһында тәүгә «Туй йолаһы» фестивале уҙа. Фестивалдә халыҡ ижадының бөтә байлығын һәм борон-борондан килгән ғаилә йолаларын сағылдырған туй йолаларын күрһәтәләр.\nБашҡортостан халыҡтарының йолаларын һаҡлап ҡалыусы һәм пропагандалаусы ижади коллективтар, фольклор коллективтар етәкселәре һәм айырым тикшеренеүселәр, һәүәҫкәр коллективтар, биҙәү-ҡулланма сәнғәт, халыҡ кәсептәре оҫталары Шаран районында йыйыла.\nЫрымбур өлкәһенең һәм Татарстан Республикаһының милли фольклор коллективтары «Туй йолаһы» ҡунаҡтары була.\nПрограмма сиктәрендә башҡорт фольклоры буйынса семинар, аутентик фольклор йөрөтөүсе коллективтар менән ижади осрашыу уҙа, фестивалдә ҡатнашыусы бөтә коллективтарҙың көсө менән туй йолаһын тергеҙәләр (Килен һөйөү, Бишек туйы). Методик әҙәбиәт, дисктар (халыҡ байрамдары сценарийҙары йыйынтығы), шулай уҡ биҙәү-ҡулланма сәнғәт һәм халыҡ кәсептәре оҫталарының изделиелары, «Туй бүләге» милли ризыҡтары һатыу күргәҙмәһе ойошторола.\n«Туй йолаһы» йыйынтығын (сценарийҙар, йолалар, йырҙар, уйындар) сығарыу фестиваль йомғағы була.\n«Фестиваль күп милләтле республикала халыҡтарҙың традицион мәҙәниәт үҫеше өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Байрам Башҡортостан халыҡтарының берҙәмлеген нығытыуға, уларҙың рухи яҡтан бер-береһен байытыуға; 2020 йылда Бөтә донъя Фольклориадаһы алдынан фольклор коллективтарҙың ижади кимәлен арттырыуға булышлыҡ итә», — тип билдәләнеләр Республика халыҡ ижады үҙәгенең матбуғат хеҙмәтендә.\nОйоштороусылар – Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Шаран районы хакимиәте.


Ҡанда шәкәр кимәлен нисек кәметергә? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Ҡанда шәкәр кимәлен нисек кәметергә?\n1. Көн дә берәр йәшел алма, әфлисун ашарға. Ҡайын еләге менән ҡара көртмәле лә бик файҙалы.\n2. Иртән ас ҡарынға духовкала бешкән бер баш һуғанды ашау ҙа ҡандағы шәкәр кимәлен кәметергә ярҙам итә.\n3. Көҙөн бешкән энәлекте ашарға, ҡышҡылыҡҡа уны киптереп әҙерләргә лә, сәй итеп эсергә – шәкәрҙе лә, ҡан баҫымын да кәметә, йөрәккә лә ыңғай тәьҫир итә.\n4. Лавр япрағы ла бик файҙалы. Ярты литр ҡайнар һыуға һигеҙ япраҡты һалып, термоста яҡынса алты сәғәт төнәтергә. Ярты сынаяҡтан саҡ ҡына кәмерәк төнәтмәне йылы килеш ашарҙан алда эсергә.\n5. Һәр аптекала, магазинда һатылған цикорийҙа инулин бар, ул ҡан әйләнешен дә яҡшырта, көстө, энергияны ла арттыра. Ярты литр һыуға ике ҡалаҡ цикорий һалып, яҡынса ун минут талғын утта ҡайнатырға. Эсемлек һыуынғас, һөҙөргә лә, көнөнә бер нисә тапҡыр яртышар стакан эсергә.\n6. Халыҡ дауаһы әстерхан сәтләүегенең бүлкәләрен дә (перегородка) ҡулланырға тәҡдим итә. Ике стакан ҡайнар һыуға ике ҡалаҡ әстерхан сәтләүегенең бүлкәләрен һалып, болғарға ла, өҫтөн ябып, егерме минут төнәтергә, шунан һөҙөргә. Бер ҡалаҡ төнәтмәне ашар алдынан эсергә.\nБер юл менән\nНемец ғалимдары шәкәрҙе күп ҡулланыу яман шеш үҫешенә килтереүен асыҡлаған.\nЯҡшы ғәҙәттәр инсульт хәүефен 75 процентҡа кәметә.\nХалыҡ дауаһынан тәҡдим ителгән рецептарҙы ҡулланыр алдынан мотлаҡ табип менән кәңәшләшегеҙ. Хатта зыянһыҙ ғына күренгән үләндәрҙең дә, уларҙы уйһыҙ, самаһын белмәй файҙаланғанда, һаулыҡҡа зарар килтереүе ихтимал. Үҙегеҙгә иғтибарлы булығыҙ!\nСығыу ваҡыты 22-01-2017, 10:14 | Ҡаранылар: 495


Рәсәйҙә медицина реабилитацияһының иң яҡшы табибы Өфөлә йәшәй\nҺаулыу һаҡлау министрлығы тарафынан ойошторолған 13-сө Бөтә Рәсәй конкурсында еңеүсе тип Наталья Бикбаева танылған. Ул бөгөн Республика табип-физкультура диспансерында эшләй. Бәйгелә Башҡортостандан тағы ла биш белгес алдынғылар исемлегендә.\nСпорт медицинаһы бүлеге мөдиренә көн һайын тиҫтәләгән спортсы килә. Наталья Бикбаева уларҙың сәләмәтлеге торошон тикшерә, кәрәкле дауалау күнекмәләрен билдәләй. Табип уға мөрәжәғәт иткән буласаҡ спортсыларҙың артабанғы тормошон хәл итә тиһәң дә яңылыш булмаҫ. Тап медицина реабилитацияһы белгесе организм торошона ҡарап кешенең киләсәктә спорт менән профессиональ шөғөлләнергә яраҡлығы тураһында ҡарар сығара.\nНаталья Бикбаева, республика табип-физкультура диспансерының бүлек мөдире: «Минеңсә, был һөнәр эйәләре үҙҙәренә ҙур яуаплылыҡ ала. Спорт менән профессиональ шөғөлләнергә теләге ҙур булып та, сәләмәтлеге насар булғанда беҙ кешегә рөхсәт бирә алмайбыҙ. 30 йыллыҡ тәжрибәмә таянып шуны әйтер инем, был өлкә табиптарына хаталанырға ярамай, сөнки үлсәүҙә кеше ғүмере ята». 2012-се 13-сө йылдарҙа Наталья Бикбаева 6-сы Халыҡ-ара ҡышҡы балалар уйындары, биатлон, үҫмерҙәр араһында хоккей буйынса донъя чемпионттары кеүек күләмле сараларҙы ойоштороуҙа ҡатнашҡан. Уларҙың һөҙөмтәләре буйынса юғары категориялы белгес Рәсәй кимәлендә алдынғы тип билдәләнә.\nРеспублика табип-физкультура диспансерында аяҡ-ҡулдары, умыртҡа һөйәге йәрәхәтләнгән спортсылар реабилитация үтә. Бында шулай уҡ республиканың төрлө төбәктәренән килгән сирлеләр дауаланыу мөмкинлегенә эйә.\nРәсәй кимәлендә уҙғарылған бәйгелә 33 номинация билдәләнгән. Уларҙа Башҡортостандың төрлө һаулыҡ һаҡлау учреждениеларынан тағы ла биш белгес еңеүсе тип табылған. Был өлкәлә 10 йылдан ашыу эшләгән табиптар иң яҡшы невролог, фтизиатр, теш табибы, эксперт һәм санитар номинацияларында еңеү яулаған.


Материалы за 28.07.2014 » "Урал" гәзите\n28-07-2014, 09:06 / Мәҙәниәт\nҺау бул, лицей!\nЭй, ваҡыт тигәнең... Оҙон булып тойолған тағы бер уҡыу йылы тамамланды, дәүләт имтихандары ла үтеп китте. Ә күңелдә “Хушлашыу кисәһе” әле генә булған кеүек. Эйе, йыл һайын үткәрелеп килгән был кисәләр күптән инде традицияға әйләнһә лә, уларҙың һәр береһе нимәһе менәндер үҙенсәлекле һәм әһәмиәтле. Ҡала лицей-интернатын тамамлаусылар ѳсѳн ул юбилей сығарылыш кисәһе булыуы менән үҙенсәлекле ине. Матур тантана мәктәп тарихында 50-се тапҡыр уҙғарылды....\n28-07-2014, 09:03 / Ауыл тормошо\nҮткәл ауылында йәшәгән Хажиндар ғаиләһе эшһөйәрлеге, татыулығы менән билдәле Ҙур йорттоң ихатаһында ауыл хужалығы техникаһына ла урын етерлек, 40 сутыйлап ерҙә йәшелсә-емеште, картуфты мул итеп сәсәләр, яҡында ғына һауын һыйыр фермалары урынлашҡан. «Хажин» крәҫтиән-фермер хужалығына был ғаиләнең йәш быуын ағзаһы - Байрас Байгилде улы Хажин етәкселек итә....


“Салауат рухы беҙҙе ҡурсаланы”24.08.2018\nБатырыбыҙҙың һуңғы төйәге – Эстониялағы Палдиски ҡалаһына милләттәштәребеҙҙең юлы өҙөлмәй. Йәй башында Башҡортостан Кинематографистар союзы башҡорт киноһы тарихында беренсе тапҡыр Президент гранты фондының федераль грантына лайыҡ булғандан һуң, кино сәнғәте ижадсыларынан бер төркөм үҙенсәлекле сәфәр ҡылып ҡайтты. Үҙенсәлекле тим, сөнки уларҙың юлы Эстонияға тиклем Салауаттың эҙе ҡалған ун бер ҡалаға инеп сығыуҙан ғибәрәт булды. Юҡҡа ғына киноэкспедицияның исеме “Салауат эҙҙәренән” тип аталмай. Сәфәрҙең ижад емеше булараҡ, көҙ киноэкспедиция, Салауаттың юлдары, Рогервик ҡәлғәһендә үткән йылдары хаҡында документаль фильмдың ҙур экрандарға сығыуы көтөлә. Режиссеры – Таңсулпан Бураҡаева.\nСәфәр барышын Интернет селтәре аша даими күҙәткән халыҡ, имен-аман әйләнеп ҡайтҡан ижади төркөмдө, оҙатып ҡалғандағы кеүек, Салауат һәйкәле янында ҡаршы алды. Ни йөрәгең түҙеп тарихҡа инер был саранан ситтә ҡалаһың – беҙ ҙә киноэкспедиция вәкилдәрен ҡунаҡҡа саҡырҙыҡ. Башҡортостан Кинематографистар союзы рәйесе Фәрит Ғәбитов, билдәле тарихсы, телсе, ғалим, яҙыусы Мирас Иҙелбаев, танылған режиссер Таңсулпан Бураҡаева, сценарист, драматург, яҙыусы Зөһрә Бураҡаева, оҙон юл буйына уларҙы ҡурай моңона сорнаған егет Руслан Мөлөков һәм кинооператор Илсур Ишаев “түңәрәк өҫтәл”дә экспедициянан алған тәьҫораттары, табыштары менән уртаҡлашты, иҫтә ҡалырлыҡ, ҡыҙыҡлы, уйланырға мәжбүр иткән ваҡиғалар хаҡында һөйләне. Йәнле әңгәмәлә шулай уҡ Башҡортостан Журналистар союзы рәйесе урынбаҫары, яуаплы секретарь Фәнил Ҡоҙаҡаев та ҡатнашты.\nТаңсулпан БУРАҠАЕВА: Киноэкспедиция ойоштороу идеяһы Фәрит Ғәбитовта яралды, һәм ул миңә мөрәжәғәт итте. Башта фильмды документаль жанрҙа ғына төшөрөргә йыйынһаҡ та, мин нәфис кино төшөрөү буйынса режиссер булғас, сюжет һыҙығына үҙгәрештәр индерелде.\nФәрит ҒӘБИТОВ: Беренсенән, бында төп этәргес көс – ул Мәҙәниәт министрлығы. Тәғәйен киноэкспедиция буйынса өс тапҡыр йыйылыш үтте. Грантҡа йәлеп ителгән 57 ойошма араһында беҙ тәүге өс яҡшы проект исемлегенә индек. Салауат – күп милләтле Башҡортостан халҡының символы. Уға бәйле проектҡа Рәсәй кимәлендә ҙурлап грант бирелеүе илебеҙ киңлектәрендә Салауат исеменең билдәлелеге хаҡында һөйләй.\nБеҙгә тиклем дә Башҡортостандан Эстонияға экспедициялар барған, әммә тап кино өлкәһендә, фильм төшөрөү маҡсатында беҙ – беренсе. Мирас Хәмзә улы менән маршрутты ентекләп уйлағас, юлыбыҙ Салауат һәйкәле янынан башланып китте. Киләһе туҡталыш Илеш районының Үрге Йәркәй ауылы ине. Беҙҙе һәр ергә Салауат хаҡында эшләнгән йөкмәткеле панно оҙата килде, унда батырҙың тыуған ере лә, кино донъяһындағы образы ла, экспедициябыҙҙың программаһы ла һыйған. Салауат хаҡында төшөрөлгән документаль фильмдарҙан торған видеоролик әҙерләнек, шулай уҡ һәр ерҙә, һәр сарала батырыбыҙҙың сәнғәттең башҡа төрҙәрендә нисек һынландырылыуын күрһәттек. Һәр ҡалала үткәргән сараларыбыҙ йәш, һәләтле ҡурайсыбыҙ Руслан Мөлөковтың ҡурай моңона сорналып барҙы. Уның хаҡында маҡтау һүҙҙәре генә әйтеп була, сөнки Руслан башҡа халыҡтарҙың көйҙәрен дә бик оҫта башҡара. Иң ҡыҙығы: сыуаштар янында – сыуашса, эстондарға барһаҡ, уларса уйнай. Программабыҙҙа ҡурай моңо – халыҡ рухы. Ысынлап та, Салауатты ҡурайсы, йырсы, шағир булараҡ асып биреүҙә Русландың ҡурайы бик ярҙам итте.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА: Ҡурайҙы тәүгә күргән, тәүгә ишеткән кешеләр бар ине. Уйнарға өйрәтегеҙ, тип бөттөләр, заказ биреп үҙҙәренә эшләтеп алырға теләүселәр ҙә табылды.\nТаңсулпан БУРАҠАЕВА: Хатта һатып алырға ла әҙерҙәр ине...\nМирас ИҘЕЛБАЕВ: Башҡортостанда 1940 йылға тиклем Салауат Юлаевтың ҡайҙа ебәрелгәнлеген бер кем дә белмәй. Ә уның исеме, үҙ сиратында, Ҡазандағы 1797 йылға тура килгән исемлектә була, был исемлек Өфөгә 40-сы йылдарҙа ғына килеп етә һәм халыҡ аҙмы-күпме хәбәрҙар була башлай. 1973 йылдың ғинуар айында Салауаттың вафат булған датаһы билдәле була, мәғлүмәт төрлө гәзиттәрҙә баҫылып сыға. Шунан һуң Палдискиға юл асыла. Тәүҙә ғалимдар, аҙаҡ яҙыусылар барып ҡайта. Мәҫәлән, Ғәли Ибраһимов ул яҡтарға “Кинйә” романын яҙыр өсөн махсус рәүештә сәфәр ҡылды. 2003 йылда журналистар ҙур акция менән юлланды Эстонияға... Ғөмүмән, бөгөнгә тиклем Салауаттың һуңғы төйәгенә сәйәхәттәр йыл да дауам итә. Эстонияға тап киноэкспедиция сиктәрендә юлланыу иҫ киткес әһәмиәткә эйә, сөнки тап ошо юл батырыбыҙға ҡарата халыҡта ҡыҙыҡһыныу уята, Салауатты пропагандалау өсөн иң уңышлыһы ла.\nФәнил ҠОҘАҠАЕВ: Июль айында беҙҙең журналистар экспедицияһы менән барып ҡайтҡанға 15 йыл булды. Унан башҡа йылдарҙа ла беҙ күрше өлкәләрҙәге Салауат менән бәйле урындарға йыш сәфәр ҡылдыҡ: Пермь, Ырымбур, Свердловск өлкәләре, Татарстан... Сәйәхәттәребеҙҙең емеше булараҡ өс китап баҫылып сыҡты. Был эшебеҙ биш йыл рәттән дауам итте.\nФәрит ҒӘБИТОВ: Журналистарҙың экспедиция менән Эстонияға барып ҡайтыуы беҙгә йүнәлеш бирҙе лә инде. Был, бер яҡтан, бик масштаблы проект булһа, икенсе яҡтан, ҙур яуаплылыҡ бит ул. Шуға фәнни етәксебеҙ Мирас Хәмзә улының булыуы эште күпкә еңеләйтте, һәр һорау менән уға мөрәжәғәт иттек. Уның мәғлүмәтлелеге беҙгә ныҡ ярҙам итте, шуға ла Мирас Хәмзә улына бар төркөм исеменән рәхмәт.\nФәрит ҒӘБИТОВ: Ҡайҙа ғына йөрөһәк тә, “Салауат бандит” тигән ҡарашты осратманыҡ. Ҡалаларҙың һәр береһендә беҙҙе ҡолас йәйеп ҡаршы алыусылар Салауат хаҡында хәбәрҙар булып сыҡты. Китапханаларҙа уға арналған китаптарҙан торған күргәҙмәләр ҙә бар хатта. Республикабыҙҙың Мәҙәниәт министрлығына рәхмәт, ул һәр ҡалаға алдан хат ебәрҙе, шуға күрә һәр төбәктә беҙҙе ҡаршы алып, оҙатып йөрөүсе булды. Һәр китапханаға ла “Салауат хаҡында китап бармы?” тигән һорауыбыҙға ыңғай яуап ишеттек. Миҫалға, китапханаға килеп ингән ҡатындан һорайбыҙ: “Салауатты беләһегеҙме?” “Беләм”, – тип яуаплай. Тап ошондай экспедициялар – Салауатты мәңгеләштереүгә юл, тигән фекергә киләһең.\nФәрит ҒӘБИТОВ: Музыкаль номерҙарҙан, тамашасыларҙы башҡорт фильмдары менән таныштырыуҙан тыш, был сараларҙа күргәҙмә һәм йәрминкә лә эшләне.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА: Бында үҙебеҙҙең башҡорт эшҡыуарҙарының тауарҙарын халыҡҡа тәҡдим иттек: футболка, башҡорт милли кейемендәге ҡурсаҡтар, Башҡортостаныбыҙҙы һынландырған сувенирҙар, бал, талҡан. Шулай итеп, беҙ һәр кемгә был саранан иҫтәлек алып ҡайтырға мөмкинлек булдырҙыҡ. Ҡала һайын үткән сараларҙың үҙенә килгәндә, бында иң ҙур һәм ауыр йөк Таңсулпанға төшкәндер... Кино ла төшөрөргә, һәр кис һайын милли кейем кейеп, думбыра уйнап сарала ҡатнашырға ла кәрәк. Фильмдың тағы нәфис кино жанрына түгел, ә документалистикаға ҡарауы эште ҡатмарлаштыра, әлбиттә. Мәҫәлән, ҡиммәтле мәғлүмәт бирә алған кеше килеп сыға икән, уны йүгереп барып төшөрөп алырға кәрәк, был мәлде махсус рәүештә яңынан ҡабатлап булмаясаҡ.\nШуныһын әйтеп үтергә кәрәк: экспедиция аҙағына яҡынлашҡанда, беҙ үҙ-ара ныҡ ойоштоҡ, шул хәтлем берҙәмгә әүерелдек. Тағы бер тапҡыр барып ҡайтһаҡ, әрмеләге һалдаттар һымаҡ оҫтарыр инек (көлә – авт.).\nФәрит ҒӘБИТОВ: Әҙерлек мәленә йәнә әйләнеп ҡайтҡанда, был экспедицияла Таңсулпан режиссер ғына түгел, ә үҙен оҫта әйҙәүсе, лидер итеп тә танытты, сәфәргә әҙерләнгәндә лә ныҡышмалылыҡ күрһәтте. Экспедиция сиктәрендә туҡталасаҡ ҡалалар менән алдан бәйләнешкә инеп, программаның һәр нескәлеген күҙ алдынан үткәргәнгә күрә, барыһы ла алдан уйланылғанса ыңғай барҙы. Кино төшөрөү процесында барыбыҙ ҙа уның етәкселегендә йөрөнөк, сөнки Таңсулпан – режиссер, һәм был оло сарабыҙҙың, сәфәребеҙҙең ҙур һөҙөмтәһе – фильм төшөрөү. Экспедицияның икенсе маҡсаты – башҡорт кинематографияһын пропагандалау, уның үҫешен күрһәтеү, шуға күрә һәр ҡалала үҙебеҙҙең башҡорт режиссерҙары Б. Йосопов, А. Йомағолов, А. Асҡаров, Т. Бураҡаева, Р. Пожидаевтарҙың фильмдары тупланған дискылар бүләк иттек.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА: Владимир ҡалаһындағы осрашыуҙа гел йәштәр булды. Салауат Юлаев тураһындағы “Оран”ды бик ҡыҙыҡһынып ҡаранылар, сөнки ул ҡоро факттарға ғына ҡоролоп ҡалмай, һәр кемдең күңелендә хистәр буранын уята торған фильм, күбеһенең күҙҙәрендә йәш күренде. “Быға тиклем Салауат хаҡында ишеткәнебеҙ генә бар ине, бөтөнләй белмәгәнбеҙ бит уны”, – тип илап ҡараны улар.\nМирас ИҘЕЛБАЕВ: Маҡсатҡа ярашлы, беҙҙең иң ҙур эш – кино төшөрөү бурысы режиссер Таңсулпан Бураҡаева менән оператор Илсур Ишәев, уның ярҙамсыһы Наил Юлгилдиндың иңенә төштө. Көн фильм төшөрөү менән үтһә, уның ике сәғәт ярымы осрашыуҙарға китә ине. Ун ике сәғәт, иртәнән кискә тиклем, улар һәр ерҙә Салауатҡа бәйле урындарҙы төшөрөү менән мәшғүл булды.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА: Псковта булды был хәл. Ҡала Кремле янында торабыҙ. Иҫ киткес һөйкөмлө бер егет килеп сыҡты бер заман. Мин уға ҡарап һоҡланып торған арала, Мирас Хәмзә улы “Был ғилми хеҙмәткәр булырға тейеш” тип һығымта яһарға ла өлгөрҙө. “Нисек уның тап ошо һөнәр эйәһе икәнен аңларға мөмкин?” тигән һорауыма “Күҙҙәренән” тип яуапланы. Егеттең үҙенән һораһаҡ, ысынлап та, Мирас Хәмзә улы хаҡ булып сыҡты. Ғөмүмән, ул булған урында гел генә кәрәкле кешеләр табылып тороу сәбәбенән беҙ уны “Фәрештә Мирас Хәмзә улы” тип йөрөтә башланыҡ. Кәрәк кешеләр, кәрәк күренештәр, әйберҙәр ул булған ерҙә бер урынға тупланған һымаҡ.\nТаможняла булған хәл. Ҡылыстарҙы һәм уҡ-яндарҙы таможня хеҙмәткәрҙәре үткәрмәҫкә уйлай. Ә беҙ барыбыҙ ҙа тынысбыҙ, сөнки юл дауамында бар проблемаларҙың да үҙенән-үҙе хәл ителеүенә күнегеп бөткәнбеҙ. Беҙҙе Салауат рухы үҙе ҡурсалап йөрөй, тимәк, барыһы ла яҡшы буласағына ышанабыҙ. Ысынлап та, бер ҡыҙ килеп сыҡты, хәлдең ниҙә икәнен һорашҡас, “минең әсәйем Стәрлетамаҡтан” тине һәм ҡоралдарҙы үткәрҙе.\nФәрит ҒӘБИТОВ: Тверь ҡалаһында экскурсияла йөрөйбөҙ. Бер ваҡыт яҡында ғына йыр ишетелә: “Өфө йүкәләре...” Баҡтиһәң, үҙебеҙҙең Башҡортостан студенттары, Мәскәүҙә уҡып йөрөйҙәр, бында экскурсияға килгән икән.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА: Ысынлап та ҡыҙыҡ булды. Йырлағандарын ихлас видеоға төшөрөп киләләр, беҙҙе күрмәйҙәр әле. Ипләп кенә яндарына килдек тә йырҙы күтәреп алдыҡ: “Беҙҙең хаҡта әле...” Тәүҙә бер ни ҙә аңламанылар, аҙаҡ тертләп киттеләр хатта. Шулай танышып, Башҡортостан флагы янында бергә фотоға төштөк.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА: Сәфәребеҙҙең тағы бер ҙур һөҙөмтәһе – Ҡазан, Чебоксар ҡалаларында урындағы Кинематографистар союзы менән һөйләшеүҙәр. Артабан бергә хеҙмәттәшлек итеүгә пландар ҡоролдо. Сыуаш-палестин дуҫлыҡ йәмғиәте вәкиле менән бик матур әңгәмә булды, ул беҙҙең менән килешеү төҙөргә тейеш. Алдағы кинофестивалдәрҙә беҙҙең башҡорт фильмдары ла ҡатнашасаҡ.\nФәрит ҒӘБИТОВ: Мәскәүҙәге “Госфильм” фондында булыуыбыҙ экспедициябыҙҙың тағы бер сағыу мәле булып иҫтә ҡалды. Был фонд донъяла иң ҙуры һанала, үҙендә миллиондан ашыу фильм һаҡлай. Унда беҙгә экскурсия ойошторҙолар, кинотаҫмаларҙың нисек һаҡланыуы, нисек ҡайтанан тергеҙелеүе хаҡында һөйләнеләр, һәр беребеҙгә совет фильмдары тупланған йыйынтыҡ бүләк иттеләр.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА: Сыуаш Республикаһында ла беҙҙе иҫ китмәле йылы ҡаршы алдылар. Әмәлгә ҡалғандай, Чебоксар ҡалаһында үҙенсәлекле йәрминкә ойошторолған мәлгә тура килдек. Һәр районға, ауылға Рәсәйҙең өлкә-республикалары бүлеп бирелгән, Малое Янгарчино ауылына Башҡортостан эләккән. “Ысын башҡорттарҙы күрһендәр әле!” тип йәрминкәгә ихлас саҡырҙылар беҙҙе. Шуныһы оҡшаны: унда туған сыуаш телдәре ныҡлы һаҡланған, оло йәштәгеләрҙең ҡайһылары русса йүнләп аңламай ҙа.\nБеҙ сыуаш халҡына концерт әҙерләнек, Руслан ҡурайҙа уйнаны, Фәрит Фәтих улы “Перовский”ҙы бейене, Таңсулпан думбыра һәм бейеү менән сығыш яһаны, күмәк бейеү ҙә булды. Иң ҡыҙығы – Руслан тиҙ генә әҙерләнеп, ҡурайҙа сыуаш көйҙәрен дә башҡарҙы. Тамашасыларҙың быға иҫе китте. Араларында урындағы “Дуҫлыҡ күпере” ансамбле лә бар икән, инәйҙәр ҡурайға йыр менән ихлас ҡушылды.\nТаңсулпан БУРАҠАЕВА: Фильмда ике сюжет һыҙығы бар: документаль һәм нәфис. Документаль өлөш өҫтөндә Мирас Хәмзә улы менән ҡыштан алып ентекле эш алып барҙыҡ, юл маршрутын төҙөнөк, туҡтаясаҡ ҡалалар менән бәйләнешкә индек, Салауат менән бәйле урындарҙы эҙләнек. Ҡайһы бер ерҙәргә сәфәр хатта осраҡлы рәүештә килеп сыҡты.\nФильмдың нәфис өлөшө хаҡында һүҙ йөрөткәндә, сюжет нигеҙенә Салауат менән Юлайҙың каторгаға юлланыуы, Рогервик ҡәлғәһендә үткән көндәре һалынған. М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актерҙары Илдар Ғүмәров һәм Морат Рафиҡовты Эстониялағы кадрҙар өсөн театрҙағы тынғыһыҙ эшенән, өс көнгә булһа ла, һорап алырға форсат тыуҙы. Улар Өфөнән Палдискиға тура самолет менән осто. Баҡһаң, актерҙар ҙа, таможня аша бығауҙарын үткәргәндә, ҡыйынлыҡтарға тарып бөткән булып сыҡты.\nШуныһы ҡыҙыҡлы: Рогервик ҡәлғәһе урынында, диңгеҙ ярында яңынан таш сығарыу эштәренә тотонғандар ине. Был беҙгә фильмда тотҡондарҙың таш сығарыу эшен сағылдырыу өсөн бик уңайлы булды. Был таш өйөмдәре булмаһа, төшөрә лә алмаҫ инек бит.\nКостюмдарға килгәндә, реконструкция менән байтаҡ йылдар бергә хеҙмәттәшлек иткән Илдар Ғатауллин, тегеү эштәрен Сәимә Хәсәнова үҙ өҫтөнә алды.\nФильм ҙур экрандарға көҙ айҙарында сығасаҡ, Салауат Юлаевтың баҡыйлыҡҡа күскән көнө 26 сентябргә тип яҡынса тоҫмаллайбыҙ. Тулы метражлы кино булғас, республика буйлап прокат эшләргә лә уйлайбыҙ. Экспедицияға ингән ҡалаларҙа йәшәүселәр фильмды күрһәтеү өсөн ҡабат саҡырып тора, бик булмаһа, скайп-осрашыу ярҙамында фильмды ҡарарға ҙур теләк белдерҙеләр.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА: Палдиски тулыһынса Салауат рухы менән һуғарылған. Беҙ йыш барып тамаҡ ялғаған тавернаның Галина исемле хужабикәһенә тиклем Салауат Юлаевҡа арнап шиғыр яҙған булып сыҡты. Ул беҙҙе ихлас ҡаршы алып ҡына ҡалманы, Салауат Юлаев хаҡында эстондарҙан быуындан быуынға тапшырылып килгән ҡайһы бер мәғлүмәттәр менән уртаҡлашты, ҡайһы бер урындағылар фекере буйынса уның ҡәбере һаналған ерҙе лә алып барып күрһәтте. Акациялар уратып алған матур ғына урын икән. Галинаның Андрей исемле кейәүе һәүәҫкәр рәссам булып сыҡты, уның ике һүрәте Салауат Юлаевҡа бағышланған.\nТаңсулпан БУРАҠАЕВА: Салауаттың ҡәбере хаҡында һүҙ йөрөткәндә, халыҡ араһында ике фараз бар. Галинаның һөйләүе буйынса, каторгалағы тотҡондар үлгәс, барыһын да бер урынға, һаҙлыҡҡа, алып барып ауҙарғандар. Аҙаҡ был урында сиркәү төҙөргә булғас, кеше һөйәктәре күп табыла. Ул беҙгә ошо урынды алып барып күрһәтте. Икенсе версияһын Галина легенда булараҡ бәйән итте: Рогервик ҡәлғәһе урынында сирень ағастары бар, Салауат, бәлки, шул урында ерләнгәндер, тигән фараз йөрөй.\nЗөһрә БУРАҠАЕВА: Ҡала буйлап сәфәр ҡылғанда бер сиркәү тирәһенә туҡталдыҡ. Уны тыштан ғына төшөрөп алырға йыйынған саҡта, оло йәштәрҙәге инәй килеп сығып, сиркәүҙе асты. Эскә үттек, үҙ-ара ла, уға ла Салауат хаҡында әле бер һүҙ ҙә әйтеп өлгөрмәнек, инәй батыр хаҡында үҙе һүҙ башланы.\nСалауат Юлаев исемендәге урам, уның хаҡында тыуған яҡты өйрәнеү музейында булған мәғлүмәттәр... Киләсәктә Башҡортостан менән Палдиски араһында бәйләнештәр нығыр, тип уйлайым. Ошо йүнәлеш менән ҡыҙыҡһынған егет-ҡыҙҙар Башҡортостан – Эстония автобус маршруты өҫтөндә ныҡлап эшкә лә тотонған.\nМирас ИҘЕЛБАЕВ: Тағы ла бер ҡыҙыҡлы, иғтибарҙы үҙенә йәлеп иткән күренеш: эстон халҡы сиркәүҙәрҙә доға ҡылғанда башҡа изге йәндәр менән бергә Салауаттың да исемен телгә ала икән.\nИлсур ИШӘЕВ: Мирас Хәмзә улы беҙҙе Салауат хаҡында ысын документтар һаҡланған архивҡа алып барҙы. Документтарҙа Салауат Юлаевтың үлгән көнө яҙып ҡалдырылған, әммә ҡайҙа ерләнгәне күрһәтелмәгән.\n“Салауат рухы беҙҙе ҡурсалап йөрөттө” тинеләр киноэкспедиция вәкилдәре. Уйлап ҡараһаң, улар үҙҙәре лә был сәфәр, уның емеше булып тиҙҙән экрандарға сығасаҡ фильм менән Салауат рухын ҡурсалап ҡына ҡалманы, яңы бейеклеккә күтәрҙе бит.


Яҡташыбыҙ мәртәбәле премияға дәғүә итә\n21 Сентябрь , 10:07\nТелестудияның баш белгесе Айгөл Баһиман ҡыҙы мәҙәниәт һәм сәнғәт үҫеше тураһындағы программалар циклы өсөн Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияға дәғүә итә.\nАйгөл Усманованың тамырҙары Мөхәмәт ауылынан. Өфөлә 1-се республика башҡорт гимназияһында уҡый, унан һуң БДУ-ның тарих факультетында юғары белем ала. Башҡортостан телевидениеһында 1996 йылдан бирле эшләй.\nТелевидениела 25 йыл эшләү осоронда Айгөл Усманова Башҡортостандың мәҙәниәт, сәнғәт тормошонда иҫтә ҡалырлыҡ фәһемле бик күп репортаждар әҙерләне. “Рампа. Культура Башҡортостана” (Өфө), “Музыкальный клондайк” (Мәскәү) журналдарында, Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияларға художестволы каталогтар, йыйынтыҡтарға мәҡәләләр авторы ла ул.\nРеспубликабыҙҙа үткәрелеп килгән “Туғанлыҡ”, “Берҙәмлек”, “Керәшен һыуыҡтары”, “Илһам шишмәләре”, “Звезды Белоречья”,”Аксаков көндәре”, “Зов Урала”, “Урал моңо”, ”Посвящаю тебе, моя Республика” һәм башҡа фестивалдәрҙең репортаждары авторы. Оҙаҡ йылдар ул “Евро-Уфа-Азия” мода форумының, йәштәрҙең “Алтын Тараҡ” төбәк-ара конкурстарҙың комментаторы булды.\nАйгөл Усманова - “Розовая пантера”, ”Путешествие в Джазленд”, Рәсәй халыҡтары сәнғәтенең “Сердце Евразии”, Рудольф Нуриев исемендәге балет сәнғәтенә арналған ”Петербургские сезоны в Уфе”,”Өфөлә Шаляпин кистәре” халыҡ-ара опера фестивалдәренең күҙәтеүсеһе, “Башкирская МАРКА”, “Свидание с джазом” программаларының алып барыусыһы.\nБелорет район-ҡала тормошона арналған тапшырыуҙар авторы ла яҡташыбыҙ. Тарихсы булараҡ, район-ҡала тарихына, тау-завод эштәренә ҡағылышлы тапшырыуҙар, Үҙән, Сермән балалар йорто, ҡала приюты, Белорет металлургия комбинаты ветерандары, Ҡала көнөнә арналған фильмдар әҙерләне.\nШулай уҡ тележурналистың республикабыҙҙың сәнғәт әһелдәре, данлыҡлы шәхестәре, иҫтәлекле мөһим ваҡиғаларға арналған мәҡәләләре, репортаждары төплө әҙерләнә, ҡыҙыҡлы ла була. Авторҙың хеҙмәте бихисап Маҡтау ҡағыҙҙары, Рәхмәт хаттары, Дипломдар менән баһаланған. Рәсәй художниктар, Рәсәй һәм Башҡортостан Журналистар союздары ағзаһы Айгөл Усманова Рәсәй художниктар союзының бронза миҙалы (ТСХ.Москва,2018), Рәсәй Элемтә һәм киң мәғлүмәт саралары министрлығының Маҡтау ҡағыҙы (2017), Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы (2021) менән бүләкләнгән.\nБашҡортостан Республикаһының Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы, «Ағиҙел өҫтөндәге йәйғор» премияһы лауреаты.\nАйгөл Усманова күп милләтле республикала йәшәгән башҡа милләт вәкилдәре тураһында ла материалдар әҙерләне. Уның репортаждары, ул һөйләйәсәк, күрһәтәсәк милләт кешеләренең мәҙәниәтен, тормошкөнкүрешен, тарихын төптән белеүе менән айырылып тора.\nАйгөл Баһиман ҡыҙы менән “Рампа. Культура Башҡортостана” журналы буйынса коллегаларбыҙ. Уның классик музыка, опера, балет, джазға арналған мәҡәләләре ҡыҙыҡлы ла, уҡымлы ла .\n“Беҙҙең йорт - Башҡортостан” телевизион эштәрендә автор Башҡортостанда йәшәгән төрлө милләт вәкилдәре өсөн бик актуаль темалар менән сығыш яһай. Ошондай программалар һөҙөмтәһендә башҡа милләт халҡы бер-береһенең йәшәйеше, мәҙәниәте тураһында кәрәкле мәғлүмәт ала, бер-береһе менән дуҫ, татыу булырға тырыша, Башҡортостаныбыҙ өсөн ғорурлыҡ тойғоһо кисерә, уны яратырға, һаҡларға өйрәнә.\nЖурналистың башҡа темаларға арналған репортаждары ла, мәҫәлән, ауыл мәҙәниәт йорттарын, бәләкәй ҡалалар, театрҙары, “Театр - балаларға” программалары ла авторҙың тәжрибәле белгес икәнлеге, профессияһына тоғролоғо сағыла. Ул - үҙ һөнәре оҫтаһы.\nАйгөл Усманова Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияға бик лайыҡлы кандидат.\n“Шорашим” гәзитенең баш мөхәррире.


Өфөгә Сөмбөл аға килә!\n9 Август 2019, 17:43\n"Көмөш Аҡбуҙат" кинофестивале донъя кинематографистарын туплай.\nӨфөлә үтәсәк IV "Көмөш Аҡбуҙат" этник, милли һәм ваҡиғалы кинофестиваленә Рәсәй киноһы йондоҙҙары килеүе көтөлә. Араларында Данил Спиваковский, Сергей Никоненко, Сергей Шакуров кеүек халыҡ араһында исемдәре киң билдәле шәхестәр ҙә бар.\nСериалдар яратыусылар өсөн "Великолепный век" фильмында Сөмбөл аға ролен башҡарған актер Селим Байраҡтарҙың ҡунаҡ булараҡ килеүе үҙе бер ваҡиға булыр, моғайын. Нимә генә тимә, донъя халҡы кино ҡарарға ярата.\n"Көмөш Аҡбуҙат"тың үҙенсәлеге бар: ул тап милли, этник, халыҡ асылына нигеҙләнгән фильмдарҙы бер майҙанда туплауы менән айырылып тора.\nИке йыл ялдан һуң "Башҡортостан" концерт залында башҡорт режиссеры Булат Йосоповтың "Беренсе Республика" фильмы менән асыласаҡ фестиваль 24 - 27 августа үтәсәк. Сарала Рәсәйҙең 10 төбәгенән, сит илдәрҙән 48 фильм күрһәтеләсәк.\nФестивалдең географияһы - Африка, Австралия, Һиндостан, Иран, Индонезия, Непал, Литва, Франция, Польша, Молдава, Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Ҡырғыҙстан.\nТағы ла бер яңылыҡ - фестивалдә Башҡортостан башлығы вазифаһын ваҡытлыса Башҡарыусы Радий Хәбировтың ҡатыны социаль һәм ваҡиғалы фильм төшөргәндәргә махсус бүләк тапшырасаҡ.


Ҡатнашыусы:Рөстәм Нурыев/Ҡыҫҡа дәрестәр — Башҡорт Википедияһы\nҠатнашыусы:Рөстәм Нурыев/Ҡыҫҡа дәрестәр\nҺаумыһығыҙ! Мин, Рөстәм Нурыев, Һеҙҙең иғтибарға Башҡорт Википедияһы тураһында ҡыҫҡа дәрестәр тәҡдим итәм. Нимә ул Википедия? Википедия — һәр кем бушлай ҡуллана алған ирекле онлайн энциклопедия. Әлеге ваҡытта башҡорт телендә 39 409 мәҡәлә бар. Был һан көндә үҙгәреп тора. Ирекмәндәр яңынан-яңы мәҡәләләр өҫтәй, булғандарын тулыландыра. Уны төҙөүҙә тәлеге һәм һәләте булған һәр кеше ҡатнаша ала. Бәлки Һеҙ ҙә битараф ҡалмаҫһығыҙ, бәләкәйме-оломо, үҙ өлөшөгөҙҙө индерерһегеҙ. Ә был ҡыҫҡа дәрестәр Һеҙгә ярҙам итер. Бар булайыҡ, бергә булайыҡ. Уңыштар Һеҙгә!\nБеренсе дәрес. Википедия интерфейсы тураһында. Википедия сайтының интерфейсы өс өлөштән тора: 1) һул яҡта вертикаль меню: сайттың төрлө биттәренә һылтанмалар исемлеге, 2) өҫкө яҡта горизонталь меню: иң өҫкө юлда теркәлгән ҡатнашыусының шәхси мәғлүмәте һәм көйләүҙәре, икенсе юлда мәҡәләне йәки башҡа төрлө битте ҡулланыу мөмкинлектәре.\nШул уҡ юлда Википедия эсендә эҙләү урыны.\n3) интерфейстың төп өлөштә, мәҡәлә йәки башҡа төрлө биттең эстәлеге күренә, йәки ағымдағы битте мөхәррирләү урынын асырға була.\nВертикаль һәм горизонталь меню һәр ваҡыт бер төрлө була, төп өлөш эстәлеге үҙгәреп тора.\nКиләһе дәрестәрҙе уларҙы етекләп өйрәнебеҙ.\nИкенсе дәрес. Википедияла мәҡәлә эҙләү.\nМәҡәлә табыу ысулдары бер нисә төрлө. Беренсе ысул: "Википедия эсендә эҙләү" урынында мәҡәлә исемен яҙып ҡарағыҙ, Һеҙ яҙған һүҙгә башланған мәҡәләләр исемлеге күренәсәк. Кәрәккәнен һайлап алығыҙ һәм шул биткә күсегеҙ. Әгәр тап килгән мәҡәләләр исемлеге күренмәһә, экрандағы Лупаҡа йәки клавиатуралығы ЕНтер төймәһенә баҫып ҡарғыҙ. Эҙләгәненеҙ бәлки башҡасараҡ аталалыр.\nИкенсе ысул: Һул яҡтағы менюла "Алфавитлы күрһәткес" йүнәлешен һайлығыҙ һәм шул биттә күренгән һүҙ башланғысына күсегеҙ. Әлеге хәрефтәргә башланған мәҡәләләр исемлеге асылыр. Үҙегеҙ эҙләгән мәҡәләне исемлектән ҡарағыҙ.\nӨсөнсө ысул: Баш биттең төп өлөшәндә, "Википедия эсендә эҙләү" урынынан аҫтараҡ "Рубрикация" йүнәлешен һайлағыҙ, артабан темалар буйынса эҙләп ҡарағыҙ.\nЭҙләгән мәҡәләгеҙ табылмаһа, тимәк ул мәҡәлә төҙөлмәгән әле. Бәлки Һеҙ уны төҙөрһөгөҙ.\nКүк төҫ менән яҙылған һүҙҙәр мәҡәләләргә һылтанма булыуына иғтибар иткәнһегеҙҙер, ә бына ҡыҙыл төҫтәге һүҙҙәр мәҡәләнең булмауын, әммә ундай мәҡәлә Башҡорт Википедияһында булырға тейешлеген күрһәтә.\nИкенсе дәрес тамам. Киләһе дәрестәрҙе лә ҡарағыҙ, беҙҙең менән ҡалығыҙ. Уңыштар Һеҙгә!\nӨсөнсө дәрес. Википедияла мәҡәлә мөхәррирләү. Википедия мәҡәләһен мөхәррирләү ҡатмарлы түгел. Уны ике төрлә ысул менән мөхәррирләргә була. Бит өҫтөндәге, йәки мәҡәлә бүлеге янындағы «Үҙгәртергә» йәки «Вики-тесты үҙгәртергә» төймәһе аша мәҡәләне мөхәррирләү урыны асыла.\nМәҡәлә эстәлеген төҙөткәндән һуң яҙҙырып ҡуйырға кәрәк.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ҡатнашыусы:Рөстәм_Нурыев/Ҡыҫҡа_дәрестәр&oldid=738135 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:29 26 июль 2017 үҙгәртелгән.


Бер үҙе генә ҡалды\nҠырҡ биштең Еңеү яҙы алыҫайған һайын ветерандарҙың сафы һирәгәйә бара. Беҙҙең Байдәүләт ауылы биләмәһендә лә бер генә яугир ҡалды. Ул – Ибрай ауылынан 95 йәшлек Ғимран олатай Ҡолмөхәмәтов.\n1942 йылдың авгусында 18 йәшлек егеткә хеҙмәткә саҡырыу килеп төшә. Ул ваҡытта Мәсәүле яланында урғыс машина менән үлән, арыш сабып йөрөгән була.\n– Һуғышҡа ингәндә иң алда – артиллерия, унан – танк. Танк алдынан – ПТР менән беҙ. Үҙең менән шешәлә яғыулыҡ йөрөтәһең. Уны иң һуңғы сиктә – өҫтөңә танк килеп менгәндә ҡулланаһың.\nДнепр ҡып-ҡыҙыл ҡан, үлектәр аға. Көнө-төнө немец ракеталары яҡтырта. Һис сығыр әмәл юҡ, ә бойороҡ – йылға аша сығырға. Дошман ут яуҙыра ғына, ныҡ ҡырылды халыҡ. Ике ай этләндек ҙур һыуҙы сыға алмай. Аҙаҡ «Катюша»лар ярҙамға килде, аҫылмалы күперҙәр яһалды, – тип хәтерләй ветеран.\nҺуғышта Ғимран олатай ике тапҡыр яралана, Төркмәнстанда алты ай госпиталдә ятып дауаланырға ла тура килә. Һаулығын бер аҙ нығытҡас, кире һуғышҡа алына. Шулай 1947 йылдың декабренә тиклем хеҙмәтен дауам итә.\nБөйөк Ватан һуғышы ветеранының I дәрәжә Ватан һуғышы ордены, унға яҡын миҙалы бар. Ул хәләл ефете Литария менән һигеҙ бала тәрбиәләп үҫтерә, ләкин тормош иптәше, ике улы һәм бер ҡыҙы гүр эйәләре инде.\nҠотлайбыҙ һине байрамың менән, Ғимран олатай!


Йондоҙнамә (22-28 ғинуар) » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Йондоҙнамә (22-28 ғинуар)\nЙондоҙнамә (22-28 ғинуар)\nҒаилә һәм йорт мәсьәләләре тәүге урында булыр. Аҡса яғынан тотороҡлоҡ һиҙелер. Өйҙәгеләр менән бергә күмәк эш һәйбәт барыр. Шаршамбыла кеше аҡсаһы менән бәйле мәсьәлә килеп сығыуы бар. Эске тауышығыҙға таянып эш итегеҙ\nҮткән көсөргәнешле осорҙан һуң бер аҙ еңеллек тойорһоғоҙ. Ҡайһы бер эштәрегеҙҙе яйға һалырһығыҙ, бәғзеләрен тәртипкә килтерерһегеҙ. Кесе йомалағы эштәрҙең бигерәк тә сауаплы булыуы көтөлә.\nТормошоғоҙҙо бер аҙ яңыса ҡорорға хәлегеҙҙән килер. Ғөмүмән, был яҡшыға булыр. Был арала һеҙҙе өмөтлө осрашыуҙар ҙа көтә. Күп кенә файҙалы эш башҡара алырһығыҙ. Тик бының емештәрен байтаҡ ваҡыт үткәс кенә татырһығыҙ.\nАҙна аралашыуҙарға бай булмаҡсы. Шулай ҙа шәхси өлкәләге ваҡиғалар бер аҙ борсолорға ла мәжбүр итер. Был бигерәк тә шишәмбелә асыҡ һиҙелер. Кесе йомала йондоҙҙар бер кем менән дә дәғүәгә инмәҫкә ҡуша. Бер генә яңылыш һүҙ ҙә хәлде боҙоуы ихтимал.\nКөс-хәлегеҙ артҡанын асыҡ тойорһоғоҙ. Ситтәге ярҙамға өмөт итмәйенсә, үҙ аллы эш итегеҙ. Оҡшамаған кешеләрҙән ары тороғоҙ, кәрәкмәгән файҙаһыҙ мөнәсәбәттәрҙе йәлләмәйенсә өҙөгөҙ. Мәл яңы ҙур эштәрҙе башлар өсөн уңайлы.\nМатди мәсьәләләр һаман да көн үҙәгендә булыр. Үкенескә күрә, уларҙың шәхси мөнәсәбәткә кире йоғонто яһауы ихтимал. Аҙна аҙағында яңы өмөтлө бәйләнештәр булдырырһығыҙ кеүек. Йомала тәжрибәле кешенән аҡыллы кәңәш алырһығыҙ.\nҠайһы бер эштәрегеҙ ваҡытлыса туҡтағандай тойолор. Бер аҙ түҙергә тура килер, моғайын. Ҡайһы бер мөнәсәбәттәр ҡәнәғәтләндермәҫ. Икенсе яҡтан, үҙҙәрен дуҫ булып һанаған кешеләрҙең ысын йөҙөн күрерһегеҙ. Ышанысһыҙҙар ҡасып бөтөр.\nҠәҙимге осор. Айырым уңыштарға ла өлгәшерһегеҙ, бик ҙур булмаған юғалтыуҙар ҙа кисерерһегеҙ. Шишәмбелә саҡырған урынға бармауығыҙ хәйерле, барыбер бер ниндәй ҙә файҙаһы теймәҫ. Аҡса менән бәйле мәсьәләләр йыш ҡына борсоп торор.\nБыл арала үҙегеҙгә өҫтәмә эш һәм йөкләмәләр алырға ҡурҡмағыҙ. Барыһын да булдырырһығыҙ. Фекерегеҙ, һүҙегеҙ үтемле булыр. Мәл ҙур эштәрҙе башлап ебәреү өсөн уңайлы. Йома бигерәк тә өмөтлө көтөлә.\nАҙна барышындағы осрашыуҙар-һөйләшеүҙәр артабанғы тормошоғоҙ өсөн мөһим булыр. Ғөмүмән, был арала аралашыуҙар күбәйер. Шаршамбылағыһы кәйефегеҙҙе боҙоуы ла мөмкин. Ҡайһы саҡ ҡыйынлыҡтар кисерергә тура килер. Яңы тәртипкә өйрәнергә мәжбүр булырһығыҙ.\nҮҙ көсөгөҙгә булған ышанысығыҙ мотлаҡ артыр. Бындай саҡта рух көсәйә, сирҙәр онотола. Төп эшегеҙҙә лә хәл һәйбәт. Шулай ҙа яҡын араға маҡсаттарығыҙ тураһында күп һөйләмәүегеҙ хәйерле. Күберәк башҡалар һүҙен тыңлағыҙ. Шаршамбыла яҡшы хәбәр ишетерһегеҙ.\nҺеҙҙе төрлө ваҡиғаға бай аҙна көтә. Дөйөм алғанда, ыңғайҙары күберәк булыр. Шаршамбыла ҡатмарлы хәлдәргә тап булырһығыҙ. Тик улар һеҙҙең файҙаға тамамланыр. Йомала һауыт-һаба, быяла ватылыуҙы яҡшыға юрағыҙ.\nСығыу ваҡыты 22-01-2018, 11:09 | Ҡаранылар: 450


Супер Һурҙырғыс 2017 Android Кушымталар Өсөн Антивирусный 10 Советы | WikiWon\nСупер Һурҙырғыс 2017 Android Кушымталар Өсөн Антивирусный 10 Советы\nmujeer Июнь 23, 2017 0 Комментарий\n1.0.1 Һеҙ нисек таҙа ҡулайламаларҙың етештереүсәнлеген яҡшыртыуға ярҙам супер?\n1.0.2 Супер Һурҙырғыс (Вирус Очиститель & Таҙа Нежелательный) Төп моменттар:\n1.0.3 БЫЛ ЯҢЫ\nСупер Һурҙырғыс 2017 Күп варианттары бирелә, был һеҙҙең өсөн өҫтәмә android мобиль телефон һәм кереткәнсе һеҙ күрһәткән экрандар ҡуйылған бара, Был һеҙ яһаны. урынлаштырыу тамамланды. Супер Һурҙырғыс , Топ 1 Android ҡорал таҙартыу менән нежелательный, танлова телефон, артыҡ ышана һәм мониторинг системаһында бушлай һәм һеҙ антивирус 30 бөтә донъя буйынса миллионлаған файҙаланыусы. Телефон һеҙҙең менән тиҙ эшләй, ҡасан булһа.\nҺеҙ нисек таҙа ҡулайламаларҙың етештереүсәнлеген яҡшыртыуға ярҙам супер?\nТаҙа һәм стартерға кэш\nХәтер арауығында оптимизирован\nҺәм кәрәкмәгән ташланғаны асыҡланған., АГРОСӘНӘҒӘТ, файл һәм остаточные\nҠушымта һәм идара Антивирус\nСкачать Антивирус Бустер & Таҙа 3.8.3. Һәм һеҙҙең телефондағы өҫтәмә ярҙам менән тик бер генә таҙартыу оптимизирован.Антивирус Бустер & Таҙа инструмент булып тора, ярҙам итеү өсөн азат итергә урыны-на ...\nСупер Һурҙырғыс Pro-был ҡушымта, уайт люси...эшләп ҡараныҡ. супер һурҙырғыс ... АнтивирусБустер & Cleaner-был уйын коралдары, улар ярҙам итеү һеҙҙең кеҫә телефоны сығарыу арауығы.\nЛаги телефоны булмауы һәм арауыҡта булған һеҙҙең? Таҙа саф оҫтаһы Супер, һәр яңы ҡорамалдар эшләү кеүек тотоу!! (Андроид 4.0+)\nСупер Һурҙырғыс (Вирус Очиститель & Таҙа Нежелательный) Төп моменттар:\nКәрәкмәгән файлдар анализлау һәм ҡаршылыҡһыҙ ярҙам ташланып, уның урынын биләү өсөн һәм иҫтәлектәр һаҡлай. Таҙа ғына 1-кран, азат арауыҡта тиҙлекте арттырыу һәм телефон.\nКэш Файлы Таҙа\nКеш таҙартыу системаһына ярҙам томшоғонда-файл өҫтәмә неустановленный йыш ҡына ҡалдырып, азат дисковод киңлеген өсөн телефон йәки планшет.\nҺыуыныу процесының анализлау һәм иретеү процесын туҡтатыр өсөн өҫтәмә загрузки, тик 1-кран.\nАнтивирус – Фильтрҙар Антивирусный\nВирус һөжүм итә һәм конфиденциаль мәғлүмәт һаҡлана урлау һеҙҙең мобиль.\nТиҙ Booster, ҡотҡарыусылар оператив хәтер, таҙа бурысы фоновый, өҫтәмә ишек виджет бирә., push-панелдәр һәм ярлыҡ был эш өстәлендә.\nҠушымта ярҙам итә, сезгә табырға һирәк ҡулланыла, сокращенно һәм резерв өҫтәмә туҡландырыу эшләп бөтөрөп, күберәк һаҡлау өсөн йыһан.\nАвтор ҡушымта булып нежелательный йәки кәрәкмәгән тыйыу-эшләтеп ебәреү, был үҙе һаҡлау һәм тиҙләтеү телефоны эшләй бард (Кәрәк тамырым)\nКәрәкмәгән ярҙам алынған фотоһүрәттәр, музыка, документтар һәм өҫтәмә туҡландырыу өсөн, һеҙ азат һәм арауыҡта төҙөлөшөн тиҙләтеү. Һурҙырғыс Супер-иң яҡшы ҡорамалдар оптимизатор.\nУның раздражать хәбәрҙе һәр ваҡыт күп, беҙ телефон ҡулланыу. Супер һурҙырғыс ярҙам йыйыу бөтә файҙа, улар тымыҡ таҙа һәм эшләр өсөн, телефон һөҙөмтәле булыр.\nСупер Һурҙырғыс ( Ҡушымта-замок ) , ҡушымта өҫтәү өсөн өҫтәмә пароль һеҙгә һиҙгер һаҡлау, мәҫәлән, Facebook, Хәбәрҙәр, Gmail., Whatsapp һәм смайл. Һеҙ шәхси йәки шаблон ярҙамында өҫтәмә бикләп пин-код сер булып һаҡлана һәм именлек һеҙгә шпион..\nAndroid системаһы һәм күпселек менән бергә телефон Супер Очиститель, шул иҫәптән, төҙөлөш менән генә сикләнмәй бөтә Samsung, Хуавей, Сони, Моторҙар, LG, TCL н, Компания HTC, Нексус, Lenovo һәм башҡа күп нәмәләр....\nТаҙартыу, таҙартып өсөн яңы стиль һәм функциялар өҫтәйем үҙгәртергә интерфейс пользовательский;\nТымыҡ Оптимизирован өсөн файҙаланыусылар менән үҙ-ара эш яҡшыртыу хәбәрҙәр;.\nТүбәнге батарея saver вкладҡа өҫтәлә үҙенсәлектәре.;\nМоделдәре һәм оптималләштереү мәсьәләләрҙең күп булыуы менән бергә хәтер.\nТаҙа Оҫта һуңғы версия: Иң яҡшы ысулы таҙа һеҙҙең Android ҡоролошо. программа дүрт төп йүнәлеш ... : Кәрәкмәгән Файлдар, Хәтерҙе Яҡшырта, Антивирус, ҡушымта һәм менеджер.\nБиреү һорауҙарығыҙ булһа ... кемдер Анти malwarebytes ҡуймаһын тағы-тик Аваст зарарлы программа һәм ... , был яһай, программа маташҡандан һуң malwarebytes, минең ноутбук өсөн мин йәшәйем, копоть һәм Аваст таҙа, был хәүефһеҙлек н аваст Антивирус был ...\nЦзе Таҙа азат хәтер һәм ҡиммәтле телефон или планшет android бирә һеҙҙең етештереүсәнлеге күтәрелә.Таҙа әгәр һеҙ цзе ... Таҙа ышанам тураһында түгел, ниндәйҙер фотолар, ул биреү һеҙ улар менән танышыу өсөн. Avg ала һәм иң яҡшы ... Антивирус өсөн Android .\nхудой һеҙҙең телефонығ эшләй яй. был яҡшы исемлектә 10 андроид таҙа Был сүп-сар ... таҙа һәм антивирус кушымталар, улар менән идара иҫтәлегенә, кәрәкмәгән файлдар, һәм батареяһын зарядлап. ... менән яңы бәйләнештәр кеше һәм төрлө мәҙәниәте тураһында белеү. .... Әгәр беҙ биреү әлегә һеҙгә иң насар кешеләр тип һин .\nБыл һеҙгә булһа антивирус, анти-шпион программаһы, зарарлы программа һәм сканер. ... Кеше скачать программа ҡуйҙы һәм, уйлап, уларҙан өҫтәрәк-ысын ирекле танышыу өсөн генә, .... һығымта өҫтәргә теләүселәр булһа, мин фанат тип C-Таҙа ...шулай.... мин, ҡағиҙә булараҡ, бер нисә ҡулланыу супер-анти-шпион һәм Анти malwarebytes-зарарлы программа (бигерәк яҡшы).\nSystweak Эшләй Программа менән тәьмин итеү, Android Systweak таҙа-был бик күп..., оҫталыҡ кеүек таҙа, Супер Һурҙырғыс – Антивирус был мобиль ҡорамалдар ..\nБыл иң яҡшы өҫтәмә булып тора, һәм һеҙҙең телефон эшләү өсөн был бик яҡшы таҙартыу эшен ябай һәм һөҙөмтәле...әйләнешкә кәрәкмәгән файлдар етештереүсәнлеген...\nИнтерфейс ябай һәм тиҙ үк минең телефон!\nИң яҡшы Өҫтәмә таҙартыу. Мин тәҡдим итә, шулай уҡ таҙартыу оҫтаһы!! Ғәжәп һымаҡ, әммә был берҙән-бер, - тип антивирус яһаласаҡ, сөнки был иң яҡшы\nБыл өҫтәмә менән бик шатбыҙ.. Шулай эшләй, тип әйтә ул, уны яҡшы эшләй. Минең телефон эшләү күпкә яҡшыраҡ. Рәхмәт.\nТиҙ һәм яҡшы эшләй һәм эшләйәсәк, тигән фараз итеү. Һәм был миңә оҡшай был бик крутой! Был һеҙ тейеш ҡулланыу, минең бик яҡшы ҡулайлама эшләй Android бөтә... ????☺\nБөтә был өҫтәмә менән һеҙҙән телефон эшләй ала, үҙ иҫәбенә! Камера һәм һыу инеү урыны бар! Ни? Минең өсөн был подозрительный!\nКиләһе Мәҡәлә Скачать Видео Компьютер Менән Нисек Facebook, Андроид


Туризм көнөндә Башҡортостанда сәйәхәт һөйөүселәр өсөн гәзит сығарыла башлаясаҡ\n27 Сентябрь 2011, 15:00\n27 сентябрь — Бөтә донъя туризм көнө. Тап ошо байрамға ҡарата Башҡортостандың Туриндустрия союзы һәм БР Туристик-мәғлүмәт үҙәге туризм өлкәһенә ҡағылышы булғандар өсөн ҙур бүләк әҙерләне – төбәктә яңы «Туризм в Башкортостане. Открытый регион» гәзите сыға башланы.\nБашҡортостанда һуңғы арала туризм властар иғтибарын йәлеп итә, уға иҡтисад тармағы булараҡ ҙур әһәмиәт бирелә. Һәм ошоға бәйле бихисап эштәр алып барыла. Социаль туризм проекты старт алды, республика сәйәхәттәр өсөн күркәм төбәк булараҡ әүҙем рекламалана, күргәҙмәләр, пресс-турҙар, фестивалдәр үткәрелә. Мәғлүмәт баҫмаһын да барыбер ҡасандыр булдырырҙар ине, әлбиттә. Хәҙер ҡала һәм республика халҡының яңы гәзит биттәренән өр-яңы мәғлүмәт алыу, тармаҡтағы бар ваҡиғалар һәм яңылыҡтарҙы күҙәтеп барыу, тыуған яҡ тәбиғәтенең матурлығы менән танышыу мөмкинлеге бар.\nТеги:туризмкиң мәғлүмәт саралары


Инфоурок › Другое › Презентации › Презентация "Ҡыш миҙгеле. Сифат".\nАРТИКУЛЯЦИОН КҮНЕГЕҮ ғас-ғас-ғас Мин ҡарлуғас, ҡарлуғас, Китәм бына көҙ булғас. ға-ға-ға Буранбай сыҡты ауға, Боланҡай ҡасты тауға.\nӨйгә эште тикшереү Беҙҙә ҡышлаусы ҡоштар Зима – ҡыш Зимующие птицы – ҡышлаусы ҡоштар Сәүкә Һайыҫҡан Турғай Күгәрсен Һуйыр Ҡор\nФОНЕТИК КҮНЕГЕҮ Шиғырҙы тасуири уҡығыҙ. Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәрен табығыҙ. Сафуан Әлибай Эй, саңғыла шыуыу рәхәт, Ҡарҙар уйнай ҡойон һымаҡ. Ләкин ҡабат текә тауға Үрләү генә ҡыйыныраҡ.\nҠыш миҙгеле. сифат.\nЙыл миҙгелдәре Һүрәт буйынса эш Осень- көҙ Зима – ҡыш Весна – яҙ Лето - йәй Көҙ миҙгеленә ниндәй айҙар керә, ҡыш миҙгеленә, яҙ һәм йәй айына? Картинала ниндәй ҡышлаусы ҡоштарҙы күрәһегеҙ? Һауа торошо ниндәй?\nТекст өҫтөндә эш Тексты ролдәргә бүлеп уҡығыҙ. Һорауҙарға яуап бирегеҙ. Текста нимә тураһында һүҙ бара?\nМУЗЫКАЛЬ ТӘНӘФЕС ТУҠТАЛЫШЫ Физминутка Направо, налево качается лодка, Качается лодка, мы вместе поем. Вверх, вниз качается лодка, Качается лодка, мы вместе поем. Уңға, һулға кәмә бәүетә, Кәмә бәүетә, йырлайбыҙ бергә. Өҫкә, аҫҡа кәмә бәүетә, Кәмә бәүетә, йырлайбыҙ бергә.\nУЙЫНДАР ТУҠТАЛЫШЫ Булһаң зирәк,әйт тиҙерәк. „Серле ҡумта“ уйыны. 1. Бирелгән һүҙҙәр менән һүҙбәйләнештәр төҙөгөҙ. Ҡар бәҫ Боҙ буран\n“Серле хәреф” уйыны Булһаң зирәк,әйт тиҙерәк. 1. Һүҙҙәрҙә ниндәй һуҙынҡы йәшеренгән? Һ.у.ҡ\nТышта ҡар яуа. Ҡадир Даян. Тышта ҡар яуа, ҡар яуа Ниндәй саф һауа, саф һауа Әйҙә сығайыҡ, сығайыҡ, Саңғы шыуайыҡ, шыуайыҡ. Ҡырға барайыҡ, барайыҡ, Юлдар ярайыҡ, ярайыҡ. Биттәр ал булыр, ал булыр, Яҡшы ял булыр, ял булыр\nНомер материала: ДБ-380035


Сибайҙар кирбес етештерә » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Иҡтисад » Сибайҙар кирбес етештерә\n29.08.2016 Сибайҙар кирбес етештерә\nУрал аръяғы райондары иҡтисадын үҫтереүҙең урта ваҡытҡа иҫәпләнгән республика комплекслы программаһын тормошҡа ашырыу барышында төбәктә күп кенә яңы предприятие, ойошма һәм хужалыҡ барлыҡҡа килде. Сибайҙа асылған «Монолит» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте эшсәндәре быйыл июлдә үҙҙәре етештергән продукцияның тәүге партияһын алып һөйөндө. Директор, тәжрибәле эшҡыуар Владимир Петрович Азов беҙҙе үҙенең шәхси предприятиеһы һәм уның эшмәкәрлеге менән яҡындан таныштырҙы.\n«Монолит» йәмғиәте ҡаланың элекке тимер-бетон изделиелары заводының бер корпусында урынлашҡан. Эшлекле, йүнсел хужа тәүҙә биләмәне сүп-сарҙан таҙартып, төҙөкләндереп, производство бинаһын ремонтлап алған. Артабан кирбес, тротуар плиталары эшләү өсөн сит ил ҡорамалдары, техника һатып алған һәм линияны сафҡа индергән. әйткәндәй, был эште йәйелдереү өсөн 50 миллион һум аҡса сарыф ителгән. Инвестицияларҙың 49 процентын ҡытайҙар бирһә, ҡалғанын Владимир Азов үҙе индергән.\n– ҡытайҙан килгән белгестәр махсус ҡорамалдарҙы урынлаштырып, көйләп, беҙҙе эшләргә өйрәтеп китте. әле кирбес етештереү линияһында 18 кеше эшләй. Уларҙың яртыһы – өйрәнсек. Цехтар тулы ҡеүәтенә эшләй башлаһа, эшселәр һанын 60-ҡа еткерергә тип торабыҙ. Эш хаҡы 20 мең һумдан кәм булмаясаҡ. Был Сибай өсөн яҡшы күрһәткес. Эшселәр өсөн махсус белем талап ителмәй. Килгән кешене урында өйрәтәбеҙ, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре буйынса уҡытабыҙ, имтихан алабыҙ, – ти етәксе.\n«Монолит» йәмғиәте Урал аръяғында бик тә кәрәкле продукция етештерә. Сибайҙа сығарылған эзбизташҡа цемент ҡушып, преслап яһалған кирбес үҙенең ныҡлығы һәм сифаты менән алдыра. Бетондың уникаль төҙөлөш материалы икәнен күптәр белә. Унан төҙөлгән биналар мәңгелек. Улар һыуға ла, эҫегә лә, һалҡынға ла бирешмәй. «Монолит» йәмғиәте кирбес, бордюр таштары һәм тротуар плиталарын заказ буйынса төрлө формала һәм төҫтә етештерә ала. ¤ҫкө йөҙө резина валсыҡтары ҡатнашмаһы менән ҡапланған тротуар плиталарын балалар һәм спорт майҙансыҡтарына түшәргә була.\n– Производствоны тулы ҡеүәтенә екһәк, айына 3 миллион берәмек кирбес етештерәсәкбеҙ. Кирбес өсөн бетон ҡатнашмаһы әҙерләү, уны формаларға ҡойоу, преслау, упаковкалау өсөн 30 – 40 минут та етә. ә бына технологик талаптар буйынса кирбес тулыһынса ҡулланыуға әҙер булһын өсөн 28 көн кәрәк. Келәткә оҙатылған продукция ошо арауыҡ эсендә һурыға, кибә һәм ҡата. Сибай кирбесе М – 300 маркаһына тап килә, – ти Владимир Петрович.\n«Монолит» йәмғиәте ошо көндәрҙә продукцияһына сертификат алып, киң һатыуға сығармаҡсы. Сибай, Баймаҡ ҡалаларының төҙөлөш ойошмалары, шулай уҡ Урал аръяғы райондары халҡы Сибайҙың юғары сифатлы кирбесенә өҫтөнлөк бирер, моғайын. Сөнки үҙебеҙҙә етештерелгән тауар сифатлы ла, арзан да була.


Ауыл халҡы матур йәшәргә теләй | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Ауыл халҡы матур йәшәргә теләй\nАуыл халҡы матур йәшәргә теләй\nАптраҡ ауылы биләмәһе халҡы Хакимиәт көндәренә дәррәү йыйылды, сөнки район власына уларҙың һорауы байтаҡ йыйылғайны. Йыйылыш башланыр алдынан уҡ сараның икенсе өлөшөндә көтөүлек һәм бесәнлек мәсьәләһенә туҡталыуҙы һоранылар.\nШуға ла район Хакимиәте башлығы урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Сергей Новожениндың һәм шулай уҡ урындағы етәксе Зөфәр Ғималетдиновтың үткән йылғы эшмәкәрлеккә отчет сығышы тамамланыуын ҙур түҙемһеҙлек менән көтөп алдылар. Уларҙы бөгөн иң борсоған һорау - Томансынан Хәсәнгә тиклемге 460 гектар ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге участканың “Толпар” ат-спорты комплексы муниципаль унитар предприятиеһына бирелеүе. Алдан аңлатыу эше алып барылһа, был мәсьәлә артыҡ шау-шыу тыуҙырмаған да булыр ине, бәлки. Әммә был һорау бөгөн бар һәм уға яуап кәрәк. “Быға тиклем мал көткәнһегеҙ икән, көтөгөҙ йәки бесән әҙерләгәнһегеҙ икән, әҙерләгеҙ” - тигән яуап ҡына тынысландырманы ярһыған аптраҡтарҙы. Бер нисә кешенән инициатива төркөмө юғары даирәләргә хат яҙырға әҙерлеген әйтте. Мәғлүмәт-эш төркөмө етәксеһе март аҙағына тиклем яуап әҙерләргә вәғәҙә бирҙе.\nТомансы ауылында фельдшер булмауына борсолоу белдереүселәр булды. ФАП бар, унда ремонт эштәре башҡарыу планға индерелгән, ә медицина хеҙмәткәре юҡ! Апастан Шафиға апай Йәмилева ауыл халҡының сүп-сар реформаһы менән тулыһынса килешеп бөтмәүе хаҡында һөйләне. Шулай уҡ был тораҡ пунктта йәшәүселәрҙе Ағиҙел ярының ишелеү хәүефе борсой.\nҒөмүмән, йыйылышта ҡатнашыусылар ауылда йәшәгәндәрҙең тормошон яҡшыртыуға ҡағылған байтаҡ мәсьәләне күтәрҙе. Урамда бәйһеҙ йөрөгән эттәрҙең кеше именлегенә, ғүмеренә хәүеф янауы, юл транспорты ваҡиғаларын булдырмауҙа һәм автомобилдәрҙең төҙөклөгөндә ҙур роль уйнаған юлдарҙы ремонтлау, тейешле билдәләр урынлаштырыу кеүек мөһим проблемалары менән мөрәжәғәт иттеләр. Суррогат спиртлы эсемлектәр һатып, ваҡытһыҙ үлемгә сәбәпсе булған, ғаиләләрҙе тарҡатҡан, балаларҙы йәтим ҡалдырған кешеләргә ҡарата һөҙөмтәле саралар ҡабул итеүҙәрен һоранылар.\nАптраҡтарҙың яҡшыраҡ йәшәргә ынтылыуҙары оҡшаны. Улар бөгөн булмаһа, иртәгә матур көн итеүҙәренә ышана. Шулай булмаһа, “Урындағы башланғыстарҙы хуплау” программаһында дәррәү ҡатнашырҙар инеме? Өс йыл рәттән ҡатнашып, биләмәгә трактор, янғын машинаһына тағылма алғандар. Былтыр Хәсән ауылында мәҙәниәт йорто янында заманса балалар майҙансығы төҙөлдө. Быйыл Апаста Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына һәм тыл хеҙмәтсәндәренә һәйкәлгә заявка биргәндәр. Уларҙың бөгөнгө әүҙемлеген, илһөйәрлеген иҫәпкә алһаң, ошо һәм башҡа ниәтләгән эштәрен уңышлы атҡарып сығыуҙарына шик юҡ.


Мәҙәниәт хеҙмәткәренең бурысы – ауылдаштары тормошон ҡыҙыҡлы итеү\n15 Октябрь 2018, 14:03\nАуыл ерендә мәҙәниәт хеҙмәткәре булыу еңел түгел. Бында төрлө күңел асыу саралары юҡ, шуға элек-электән ауыл клубы төп ял урыны булды һәм булып ҡала. Ә ауыл кешеләренең мәҙәни тормошо күбеһенсә уның эше нисек ойошторолоуына бәйләнгән.\nСтепной ауыл клубының ун биш йыл стажға эйә мәҙәни ойоштороусыһы Резида Закирйән ҡыҙы Сибәғәтова өсөн эше күптән инде тормошоноң айырып алғыһыҙ өлөшөнә әйләнгән. Бик бәләкәй сағынан ул йырларға һәм бейергә ярат-ҡан, Оло Аҡа ауылындағы бер генә мәҙәни сараны ла ҡалдырмаған. Тик бына нишләптер бухгалтерға уҡыған. Хеҙмәт юлын китапханасы булып башлай. Шунан “Рассвет” эйәрсән предприятиеһында диспетчер булып эшләгән. Ә инде клубта мәҙәни хеҙмәткәр урыны бушағас, уйлап та тормай, шунда күсә.\nБында Резида Закирйән ҡыҙы барыһын да нигеҙенән үҙләштерә – етәксе булырға өйрәнә, документация һәм отчет менән шөғөлләнә, түңәрәктәр булдыра, ауылдаштары араһындағы таланттарҙы асыҡлай, ҡыҫҡаһы, ауылдың мәҙәни тормошон ҡыҙыҡлы итергә һәм төрләндерергә ынтыла.\n– Эшләй башлағанда ауылда башланғыс мәктәп бар ине, шуға күрә саралар үткәреү күпкә еңелерәк ине, – ти ул. – Хәҙер, мәктәп бөткәс, халыҡ та йылдан-йыл кәмей, эшләүе ауырыраҡ. Ләкин бошонмайбыҙ, беҙҙең эштә бит төшөнкөлөккә бирелергә ярамай! Беҙҙе яҡшы кешеләр уратып алған, улар менән эшләүе рәхәт, ба- ғыусылар – шәхси эшҡыуар-ҙар Алексей Крючков, Зөлфиә Миңлеғәлина, район хакимиәте, ауыл биләмәһе етәкселәре лә ярҙам итә, бының өсөн уларға ҙур рәхмәт. Иң мөһиме, ауылыбыҙ йәшәһен, беҙгә эшләр өсөн кешеләр булһын! Шулай уҡ, осраҡтан файҙаланып, эскерһеҙ, ваҡыттары менән иҫәпләшеп тормайынса беҙҙең барлыҡ башланғыстарыбыҙға күңелдәрен һалған ярҙамсыларыма рәхмәт әйткем килә. Улар беҙҙең ауылдың “алтын фонды”: Елена Ғәзиева, Лилиә Моталова, Альбина Әхтәрова, уҡыу-сылар Аделина Ғәзиева, Гүзәлиә Ҡылысбаева һәм Вероника Фазылова.\nКлубта бейеү, театр һәм шиғриәт түңәрәктәре эшләй. Йома һайын ҡатын-ҡыҙҙар “Оҫта ҡулдар” түңәрәгенә йыйыла.\nРезида Сибәғәтова эше һәм ғаиләһе менән генә түгел, ә йәмәғәт эшмәкәрлеге менән дә мәшғүл. Ул – ауылдың ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе.


Мәсәғүт район мәҙәниәт һарайында Башҡорт Юниор КВН лигаһының «Төньяҡ-көнсығыш» төбәк фестивале үтте\nУйында 15 команда көс һынашты.\nКВН командаларының «Өс тармаҡ», «Арый туҡталышы», «Ҡыйғы шаяндары», «Кесерткән» һәм башҡа үҙенсәлекле исемдәре төньяҡ-көнсығыш төбәктә йәштәр уйынының киң тарала барыуын күрһәтте. Фестивалдә командалар төрлө көнүҙәк проблемаларҙы уйын-көлкө аша асып бирергә тырышты, тамашасыларҙы йыр-бейеүҙәре, үҙенсәлекле сығыштары менән шатландырҙы. Командаларҙың шаяртыуҙарын шығырым тулы зал алҡыштарға күмде. Күптәр КВН-сы сифатында сәхнәгә тәүге тапҡыр сығыуына ҡарамаҫтан, баҙап, юғалып ҡалманы. Ярыш һөҙөмтәләре буйынса, Республика лицей-интернатының «Төньяҡ амурҙары» командаһы - беренсе, Учалынан «Тик ҡыҙҙар» - икенсе һәм Дыуан районынан «Арый туҡталышы» командаһы өсөнсө урын яуланы.


6 ноябрь – Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, филология фәндәре кандидаты Шамил Вәли улы Нафиковҡа – 70 йәш\nШамил Вәли улы Нафиков – башҡорт теленең килеп сығышын өйрәнеүсе булараҡ танылған телсе-ғалим. Тәүге ғилми аҙымдарын лексикология өлкәһендә эшләп, 1987 йылда ул башҡорт теленең балыҡсылыҡ атамалары буйынса кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. Был эштең материалдары артабан “Һыу буйында балыҡсы” (Өфө, 1997) тип исемләнгән фәнни-популяр китабында урын ала, уҡыусылар тарафынан бик йылы ҡабул ителә.\nТарих, тел һәм әҙәбиәт институтында Шамил Вәли улы 1990 йылдан бирле эшләй. Уның тикшеренеү даирәләре шаҡтай киң һәм күп яҡлы. Тәү сиратта, ул – лексикограф, байтаҡ ике телле һүҙлектәрҙе төҙөүҙә ҡатнаша. Һуңғы йылдарҙа ун томлы “Башҡорт теленең академик һүҙлеге”н әҙерләүҙә инглиз теленә тәржемәсе булараҡ башҡорт һүҙен сит ҡитғаларға танытыу эшен алып бара.\nЗаманында Башҡорт дәүләт университетының сит телдәр бүлеген тамамлаған ғалим инглиз, немец, француз телдәрендә иркен аралаша, итальян телен үҙләштергән, ғилми эшмәкәрлегендә лә был телдәрҙе йәлеп итеп, тарихи һәм сағыштырма лексикология буйынса хеҙмәттәр яҙа.\nШулай ҙа ғалимдың яратып һәм ҡолас йәйеп эшләгән өлкәһе булып ностратик тикшеренеүҙәр ҡала килә. Был тема буйынса Шамил Нафиковтың бик күп һанда ғилми мәҡәләләре, сығыштары йәмәғәтселеккә киң билдәле. Бөтмөр, тәфсирләп эшләүсе тикшеренеүсенең “Башҡорт телендә бореаль элементтар” (2003), “Тамыры уғата боронғо башҡорт” (2009), “Башҡорт теленең төҙөлөшө” (2011) китаптарында башҡорт теленең этимологияһы мәсьәләләре күтәрелә, башҡорт һүҙенең ҡәрҙәш һәм ҡәрҙәш булмаған телдәргә мөнәсәбәте асыҡлана, төрлө телдәр ғаиләһендә уртаҡ тамырҙар табылып, шул нигеҙҙә дөйөм ностратик системала башҡорт теленең урыны билдәләнә. Әйтергә кәрәк, бындай эҙләнеүҙәр – башҡорт тел ғилемендә бик һирәк күренеш.\nТөплө белемле, әҙерлекле ғалим үҙ өҫтөндә эшләүҙе бер ваҡытта ла туҡтатмай, тикшеренеүҙәренә яңынан-яңы телдәр материалын йәлеп итә, һәр ваҡыт эҙләнеүҙә, хәрәкәттә. Һайлаған фәнни йүнәлешендә уға артабан уңыштар һәм һаулыҡ юлдаш булһын!\nТарих, тел һәм әҙәбиәт институты хеҙмәткәрҙәре коллективы


Республикала рус, башҡорт һәм татар телдәрендә һайлау бюллетендәре баҫыла башланы // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n15:05, 20 февраля 2018 Сәйәсәт\nРеспубликала рус, башҡорт һәм татар телдәрендә һайлау бюллетендәре баҫыла башланы Фото: Андрей Старостин\nБашҡортостанда Рәсәй Президентын һайлауҙа тауыш биреү өсөн һайлау бюллетендәрен әҙерләү башланды. Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы ҡарарына ярашлы, төбәк өсөн 3 миллион 68 мең 66 дана бюллетень баҫыла. КОИБ-тар өсөн махсус рәүештә 348 900 дана әҙерләү күҙаллана.\nҒәҙәттәгесә, бюллетендәр өс телдә баҫыла: 2 миллион 532 мең 966-һы — рус, 348 300-ө — башҡорт һәм 186 800-ө татар телендә. Һәр бюллетендә рус телендә лә текст булырға тейеш, тип асыҡлыҡ индерҙеләр республика Үҙәк һайлау комиссияһында.\nБюллетендең һаҡлағысы бер нисә элементтан тора: бер яғында — йәшел төҫтәге һаҡлағыс селтәр, уң яҡтағы өҫкө мөйөштә — махсус марка. Бынан тыш, унда участка һайлау комиссияһының хәл иткес тауышҡа эйә ағзаларының ике ҡултамғаһы һәм комиссияның мисәте ҡуйыла. Ошондай элементтары булмаған бюллетень һанағанда иҫәпкә алынмай.\nҺайлау бюллетендәрен эшкәртеү комплекстарын ҡулланған осраҡта һаҡлағыс селтәр, махсус марка һайлау бюллетененең икенсе яғына йәбештерелә. Бөтә бюллетендәр ҙә тауыш биреү башланғансы тултырылырға тейеш.\nИлдә Рәсәй Президентын һайлауҙа тауыш биреү өсөн бөтәһе 111 миллион 425 мең 443 бюллетень әҙерләнә.\nТеги: һайлау, һайлау бюллетендәр


Яратҡан эштең ауыры булмай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Яратҡан эштең ауыры булмай\nЯратҡан эштең ауыры булмай 24.04.2015 // Йәмғиәт\nҒ.Ғ. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының врач-хирургы Айрат Мостафиндың хеҙмәт стажы – утыҙ йылға яҡын. Хәйер, табиптың ғүмер балҡышын ваҡыт түгел, ә ҡотҡарылған ғүмерҙәр, һаҡлап алып ҡалынған яҙмыштар менән баһалау дөрөҫөрәк булыр кеүек. “Һәр пациентымды иҫләйем. Улар менән үҫтем, нығындым”, — тигәйне ул. Кисә иһә Айрат Харис улына “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған врачы” тигән маҡтаулы исем бирелде.\nРеспублика Башлығы Рөстәм Хәмитовтың ҡулынан был көндө башҡа һөнәр эйәләре лә — инженер, табип, агроном, мал ҡараусы, иретеп йәбештереүсе, мөхәррир — Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын алып ҡыуанды.\n— Төрлө һөнәр эйәләре, төрлө тармаҡ белгестәре һеҙ. Асылда иһә барығыҙҙы ла фиҙакәр хеҙмәт, яуаплылыҡ, тырышлыҡ һәм сәм бер бөтөн итә. Унан һуң һеҙ икеләтә бәхетлерәк тә, ни өсөн тигәндә, яратҡан эшегеҙ һәм юлығыҙҙы дауам итерҙәй уҡыусыларығыҙ бар, — тине, тантанаға йыйылыусыларҙы тәбрикләп, Рөстәм Зәки улы.\nБүләкләнеүселәр араһында таныш йөҙҙәр бихисап. Мәҫәлән, Дүртөйлө районындағы “Ленин” тоҡомсолоҡ заводының генераль директоры Альберт Дәүләтбаев менән ошо уҡ йәмғиәттең механизаторы Илфир Хәмиҙуллинға “Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре” тигән маҡтаулы исем бирелде. Мәләүез кирбес заводы директоры Геннадий Касьянов — Рәсәй Президентының Почет грамотаһына, “Кызыл таң” гәзитенең баш мөхәррире Фаил Фәтхетдинов иһә Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһына лайыҡ булды.\nРәсәй Президенты Владимир Путиндың Указына ярашлы, “Башҡортостан” гәзитенең биҙәлеш мөхәррире, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Журналистар союзы ағзаһы, бихисап йыл эмблемалары авторы Нәсих Хәлисов та “Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре” тигән юғары исем алып ҡыуанды.\n— Яратҡан эштең ауыры, ҡыйыны булмай. Кешене сабырлыҡ һәм хеҙмәт тәрбиәләй, тигәйне бер остазым. Ғүмерем буйы ошо фатихаға тоғро ҡалырға тырыштым. Форсаттан файҙаланып, ил, республика етәкселегенә һәм, әлбиттә, туған коллективыма рәхмәтемде еткерәм, — тине Нәсих Хөббөтдин улы.\nДәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһына килгәндәрҙең һәр ҡайһыһы хаҡында, уларҙың ҡаҙаныштары, еңеүҙәре тураһында әллә күпме һөйләргә булыр ине. Шулай ҙа хеҙмәт батырҙарын берләштергән бер сифатты билдәләп китмәй мөмкин түгел: ул да булһа – профессионаллек. Ҡайҙа ғына, ниндәй генә тармаҡта эшләһәң дә, һайлаған һөнәреңә тоғро ҡалып, башҡарған бурыстарыңды халыҡ мәнфәғәтенә йүнәлткәндә генә ошондай бейеклектәргә өлгәшергә мөмкиндер ул.


Мораҙымдар хәҙер утын яҡмай » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Мораҙымдар хәҙер утын яҡмай\nМораҙымдар хәҙер утын яҡмай 12.02.2019 // Йәмғиәт\nҺуңғы ваҡытта республикала һаулыҡ һаҡлау өлкәһенең матди базаһын нығытыуға, медицина учреждениеларын яңы ҡорамалдар менән йыһазландырыуға, препараттар менән тәьмин итеүгә ҙур иғтибар бүленә.\nРеспубликаның Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, Башҡортостанда 2064 фельдшер-акушерлыҡ пункты иҫәпләнә, шуның 72 проценты авария хәлендә.\n“Ауыл ерендә был иң сетерекле проблема. Шуға күрә модулле ФАП-тар төҙөү мәсьәләһе өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе булып тора. Мәсьәләне хәл итеү өсөн беҙгә йыл һайын авария хәлендәгеләре урынына 20 модулле ФАП төҙөргә кәрәк буласаҡ”, — тип белдергәйне Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығы етәкселеге.\nБоҙ урынынан ҡуҙғалды. Республикала әле ул, әле был ултыраҡта яңы медицина учреждениелары ишектәрен аса башланы. Күптән түгел Бөрйән районының Әбделмәмбәт ауылында ла ФАП төҙөлгәйне, бөгөн ошондай уҡ ҡыуаныслы ваҡиғаны Мораҙым ауылы түҙемһеҙләнеп көтә.\n— Мораҙымда 112 хужалыҡта 510 кеше йәшәй. Өс фермер хужалығы бар, йорт һалып, йәштәр ҙә ауылда төпләнергә тырыша. Былтыр дүрт ғаилә өй туйланы, биш бала тыуҙы. Ауылда туғыҙ йыллыҡ мәктәп, балалар баҡсаһы бар.\nПенсия йәшендәгеләр ҙә байтаҡ. Аңлашыла, медицина учреждениеһы бигерәк тә оло кешеләр өсөн мөһим. ФАП элекке колхоз идараһы бинаһында урынлашҡайны, утын яғып йылытылды. Иҫке булғас, ҡышын ныҡ һыуыҡ ине, сифатлы медицина ярҙамы күрһәтеү өсөн уңайлы шарттар ҙа булманы.\nБынан ике йыл элек республика Хөкүмәте вәкилдәре районыбыҙға килеп, граждандар менән осрашыу үткәргән саҡта ауыл халҡы яңы ФАП төҙөүҙе һорап мөрәжәғәт итте. Һәм бына район хакимиәтенең, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Зариф Байғусҡаровтың хәстәрлеге менән хыялыбыҙ тормошҡа ашты.\nПодрядсы ойошма — Өфө ҡалаһының “МК Групп” йәмғиәте бригадаһы белгестәре үҙҙәрендә эшләп һәм әҙерләп килтереп, 60 квадрат метр майҙанлы модулле конструкцияны тиҙ арала ҡороп та ҡуйҙы. Бина электр энергияһы менән йылытыласаҡ, һыу, канализация үткәреүҙе үҙебеҙ хәстәрләнек. Учреждение кәрәкле медицина ҡорамалдары, препараттар, дарыуҙар менән тәьмин ителгәс, тулы көскә эшләй башлаясаҡ. Яҙ етеү менән уның тирә-яғын кәртәләтеп алыу һәм төҙөкләндереү эше лә көтә әле, — ти Байназар ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Айрат Салауатов.\nЗаманса модулле ФАП-тың төҙөлөүенә иң ныҡ ҡыуанғаны ауыл фельдшеры Бикә Тулыбаевалыр, моғайын.\n– Декабрь аҙаҡтарында ҙур йөк машинаһынан эшселәрҙең ҡорамалдар бушатып йөрөгәнен генә күреп ҡалғайныҡ, иртәгәһенә эшкә килеүемә әкиәттәге кеүек стеналар үҫеп сыҡҡан, ҡыйығы ла ябылғайны. Ауыл халҡын хайран ҡалдырҙы төҙөүселәр. Дүрт кеше генә эшләһә лә, эштәре ырамлы, тиҙ барҙы. Заманса уңайлыҡтары булған йылы бинала рәхәтләнеп эшләргә яҙһын. Күпме яҡһаң да йылынмаған бинанан бындай модулле ФАП-ҡа күсеү үҙе бәхет инде, — тине ул.\n“Беҙҙә авария хәлендәге иҫке медицина учреждениелары байтаҡ. Дауахана, поликлиника биналарының яртыһына тиерлек капиталь ремонт талап ителә. Улар иҫәбендә — ауыл амбулаториялары, 600-ҙән ашыу фельдшер-акушерлыҡ пункты. Ҡалаларҙа поликлиникалар ныҡ етешмәй, айырыуса яңы торлаҡ биҫтәләрендә. Республика Хөкүмәтенә медицина биналары төҙөү, ғәмәлдәгеләрен капиталь ремонтлау һәм төҙөкләндереү, уларҙы заманса ҡорамалдар менән йыһазландырыу программаһын әҙерләү бурысын ҡуям”.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы.


«Алтын скальпель» - алтын ҡулдарҙа\nБашҡортостан хирургтары ассоциацияһы тарафынан булдырылған юғары награда бөгөн сираттағы хужаһын тапты - Башҡорт дәүләт медицина университеты клиникаһының бүлек мөдире Владимир Ишмәтов өсөн был көтөлмәгән еңеү була.\nЫшанаһығыҙмы, юҡмы, хирургтар ҙа йырлай белә. Шатлыҡтан, әлбиттә. Аҡ халатлылар гимнында «беҙ мөғжизә эшләйбеҙ»,-тигән һүҙҙәр ҙә яңғырай. Бының менән һәр кем килешер, моғайын. Сөнки улар ҡулында - меңдәрсә кеше ғүмерҙәре. Ниһайәт, медицина фәндәре докторы Владимир Ишмәтов та тырышлығы һәм дауалауҙа заманса алымдар ҡулланыуы өсөн республика хирургияһы «Оскар»ы менән бүләкләнде.\nВладимир Ишмәтов, «Алтын скальпель» менән бүләкләнеүсе, Башҡорт дәүләт медицина университеты клиникаһының бүлек мөдире: «Алтын скальпель» де хирургия өлкәһендә иң юғары награда тип иҫәпләйем. Беҙҙең клиника хеҙмәткәрҙәренең эшмәкәрлеге юғары баһаланыуы оло ғорурлыҡ. Хәҙер юғары технологиялы медицина ярҙамын күрһәтеүгә ҡарата яуаплылыҡ тағы ла артты. Ҡатмарлы операцияларҙы көн дә үткәрергә тигән хыялым бар». «Алтын скальпель» һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә юғары ҡаҙаныштарға өлгәшкән хирургтарға тапшырыла. Владимир Ишмәтов иһә был еңеүен шәхсән үҙенеке генә түгел, ә барлыҡ республика медицинаһының уңышы тип иҫәпләй. Хаҡ һүҙҙәр.\nБыйыл йәй клиника табиптарына чех кардиохирургы йөрәк клапанын алмаштырыу буйынса уникаль операция үҙләштерергә ярҙам итә. Быға тиклем әмәлиәт барышында күкрәк ситлеген асырға тура килһә, хәҙер ауырыуҙың янбашында бер нисә сантиметрлыҡ ҡына йөй ҡалдырыла. Сөнки клапан йөрәккә янбаш артерияһы аша ғына эләгә.\nӘ иң олоһона 81 йәш булған. «Яңы алым ҡулланып яһалған операциянан һуң ҡатындарҙың һаулығы күпкә яҡшырҙы»,- ти үҙ эшен белеп башҡарған хирург. Реабилитация осоро ла хәҙер ҡыҫҡарған. Айҙар буйы өйҙә ятырға тура килмәй. Клиника табиптары яңынан-яңы дауалау алымдары менән ҡыуандырырға вәғәҙәләй.\nОлег Ғәлимов, Башҡорт дәүләт медицина университеты клиникаһының баш табибы:\n«Уникаль операциялар планлаштырылған. Әйтәйек, был аҙнала беҙ тәүге тапҡыр йөрәк эшмәкәрлеге боҙолғанда торакоскопия ысулы ярҙамында операция эшләйбеҙ. Бынан тыш, башҡа идеялар ҙа бар. Иң мөһиме, халыҡ һау-сәләмәт булһын».\nУн алты йыл эшләү дәүерендә Владимир Ишмәтов ҡатмарлы операцияларҙы күп яһай. Уңыш сере – «яңылыҡтарҙы» тиҙ ҡабул итә белеүҙә, ти ул. Шунһыҙ медицина алға китмәйәсәк. «Алтын скальпель» хужаһы пациенттарҙың хирургия ҡатнашлығынан һуң тиҙ аяҡҡа баҫыуын да ҙур еңеү тип иҫәпләй. Хәйер, ауырыуҙар ҙа Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау өлкәһен юғары кимәлдә тип иҫәпләй.\nАл-ял белмәй, көнөнә тиҫтәләп операция башҡарған хирургтарға ҡарата иғтибар һәм ихтирам булғанда, был ауыр һөнәрҙе үҙләштерергә теләк белдереүселәр ҙә, бәлки, артыр ине. Был фекер бөгөн «Алтын скальпель»де тапшырғанда ла бер нисә тапҡыр яңғыраны.


Әбйәлилдәр «Айыҡ ауыл» конкурсында үҙ көсөн һынай\nРайон ошо конкурсҡа нигеҙ һалыусы булып тора, быйыл бәйгелә Әбйәлилдән Яңауыл, Рауил, Дәүләтша ауылдары ҡатнаша. Ошо көндәрҙә комиссия ярышҡа ғариза биргән ауылдарҙың әҙерлеген ҡарап сыҡты.\nКомиссияны Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Буранбай Күсәбаев етәкләй. Уның составына мәғариф, мәҙәниәт, һаулыҡ һаҡлау тармағы белгестәре инә. Комиссия вәкилдәре ауылдарҙа социаль-мәҙәни, медицина, сауҙа үҙәктәрен ҡарап сыҡты. Айыҡ тормош алып барған ғаиләләр, ауыл аҡһаҡалдары менән осрашты. Мәҫәлән, Рима һәм Даян Дәминевтар әле өй туйларға йыйына, айыҡ туй үткәргән ғаилә ауылдың киләсәге спиртлы эсемлектәр ҡулланмаған йәштәр ҡулында тигән фекерҙә.\nРауилда комиссия вәкилдәрен ауыл хакимиәте башлығы Нуретдин Хәсәнов ҡаршы алды. Ул биләмәлә спиртлы эсемлектәр ҡулланыуға ҡаршы көрәш алымдары менән таныштырҙы, эшкә йәштәр ойошмаһы, өлкән быуын вәкилдәренең йәлеп ителеүен билдәләне. Фельдшер-акушер пункты хеҙмәткәрҙәре иһә һуңғы йылдарҙа ауылда тыуым артыуын, алкоголь ҡулланыусыларҙың кәмеүен билдәләй. Дәүләтшалар иһә «йәшел йылан»ға ҡаршы эш урындары асып көрәшә. Ауыл старостаһы Сәғәҙәт Баһаув фекеренсә, кешенең йәшәр урыны, аҡса эшләр ере була икән, ул кире йоғонтоға бирелмәйсәк.


Кәңәшсе » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Юмор » Кәңәшсе\nАуыл халҡы өсөн үтә мөһим йыйылыш бара: иртә яҙҙан башлап ҡара көҙгә тиклем һыйыр-башмаҡтарҙы көтөргә көтөүсе билдәләү тураһында етди һөйләшеү ҡуҙғатылған. Ысынында, хәҙерге заманда көтөүсе табыу ни ауыр проблемаға әйләнде. Элегерәк көтөүселәр сиратҡа баҫып торалар ине. Әлеге ваҡытта улар юҡ. Кешеләр малдарҙы сиратлап та көтөп ҡараны – һөҙөмтәһе насар. Кемдер был эшкә ихлас тотонһа, күрше-тирәһенән, дуҫ-иштәренән насар һүҙ ишетмәҫ өсөн бар тырышлығын һала, ә берәүҙәр, ололар, үҙҙәренең мал артынан йөрөргә хәле етмәгәс, ҡалала йәшәгән бала-сағаһын ҡайтарып ҡуша. Улар мал көтә беләме ни, тороп һуғып ебәрәләр ҙә, үҙҙәре ҡолаҡсын тығып музыка тыңлап, таш өҫтөндә тик ултыралар. Улар өсөн иң мөһиме – ваҡыт үткәреү. Халыҡ һәйбәт кенә көтөүсене күрергә зар-интизар булған, күпме һораһа, шул тиклем аҡса түләргә әҙер.\nКөтөүсе лә үҙ баһаһын халыҡҡа еткерергә тырышты: «Мин был ауыл кешеһе түгел, көтөүлектәрҙе, мал эсерә торған йылғаны белмәйем. Шуға күрә бик аҡыллы ғына, тыуған ерен яҡшы белгән бер кәңәшсе кәрәк булыр. Әлбиттә, ул бушҡа эшләмәҫ, уныһын үҙегеҙ ҡарағыҙ», – тине.\nӘбделкәрим баҫты ла: «Беҙҙең ауыл халҡы бик уңған, мал һанын ҡыҫҡартмаҫ, был йәһәттән көтөүсегә зарланырға урын юҡ. Ауыл йәштәре ҡалаға китеп бөттө, эш юҡ. Мәктәпте яптылар, клубты һаттылар. Беҙ шул мал менән булышабыҙ, балалар хаҡына, уларҙы ҡайғыртып йәшәйбеҙ. Бала – бауыр ите, тип юҡҡа ғына әйтмәгәндәрҙер. Мәҫәлән, минең күрше Гөлъямалдың ҡыҙы ҡалала йәшәй, йылына бер тапҡыр ялға ҡайта. Әсәһенә күстәнәскә бер әсмүха сәй, өс-дүрт йөҙ грамм кәнфит алып ҡайта. Әсәһе шатлығын ҡайҙа ҡуйырға белмәй, иң яҡын кешеләрен ҡыҙының күстәнәс сәйенән ауыҙ иттереп сығара. Ә ҡыҙы киткәндә 3 – 4 ҡапсыҡ ит-май тейәп алып ысҡына. Йәки Әхмәтдиҙең улы Себерҙә эшләй. Улар ни ярты машина ризыҡ тейәп китә. Алһындар – йәл түгел. Беҙ, ҡарттар, күп ашамайбыҙ, балалар асыҡмаһын, ит-майға улар интекмәһен», – тип һүҙен тамамланы.\nЙыйылышты алып барыусы: «Ситкә киттегеҙ, көтөүсе һәм уға кәңәшсе тураһында һөйләшәйек», – тип иҫәртеп ҡуйҙы.\nАҡ күлдәк кейгән, муйынына галстук таҡҡан мыҡты кәүҙәле бер ир торҙо ла: «Бында күп һөйләүҙең кәрәге юҡтыр. Көтөүсе һәм уға кәңәшсе кәрәклеге бер кемдә лә шик тыуҙырмай. Әле мин ҡалала булып ҡайттым. Бер вуздың ректоры менән һөйләшеп ултырғанда ҡулдары менән ике таяҡҡа таянған, ишекте саҡ асып бер ҡарт килеп инде. «Нәҡ үҙ ваҡытында килдең, Аллабирҙе олатай, – тине ректор, – ул ошонда күп йылдар ректор булып эшләгән, әле хаҡлы ялда, минең иң тоғро кәңәшсем булып тора. Уға арыу ғына эш хаҡы билдәләгәнмен, аҙнаһына 1 – 2 тапҡыр килеп, файҙалы кәңәш биреп китә. Мин уның әйткәнен үтәп, ҡул ҡуям, мисәт һуғам», – ти. Заман башҡа – заң башҡа тигәндәй, хәҙер көтөүсенән министрға тиклем кәңәшсе тоталар. Тимәк, ул – тормош өсөн бик кәрәкле кеше. Шулай булғас, ҡәҙерле иптәштәр, көтөүсенең һорауын тулыһынса үтәйек, эш хаҡын йәлләмәйек. Малыбыҙ туҡ, ҡараулы булыр», – тип үҙе башлап ҡулын күтәрҙе. Күптәр уның тәҡдимен хуплап ҡабул итте. Шулай итеп, көтөүсе һәм кәңәшсе билдәләнде.\nСығыу ваҡыты 6-02-2018, 09:00 | Ҡаранылар: 216


Башҡортостан ҡышы өҫтөнлөктәре, йәки Андорра урынына – «Абҙаҡ»ҡа\nРәсәй халҡы сит ил курорттарынан баш тарта башлаған. Быға тәү сиратта, инфляция һәм Төркиә менән Мысыр йүнәлештәре ябылыуы сәбәпсе. Хәҙер экстрим һөйөүселәр ҙә урындағы тау саңғыһы базаларында ял итеп, аҡсаһын бәрәкәтле тотоноуҙы хуп күрә. Шулай ҙа путевкаларға, хеҙмәтләндереүгә хаҡтар ғына артыуын дауам итә.\nЗөбәржәт Әминева әхирәтенә Ирәмәл тауына икенсегә күтәрелеүе хаҡында һөйләй. Ҡышҡыһын утыҙ километр араны йәйәү үтеү, буранға бирешмәү, тубыҡтан ҡарға батыу - быларҙың барыһы ла ҡыҙҙың экстримға ҡарата һөйөүен арттыра ғына. Әйткәндәй, ул ял итергә бер үҙе генә йөрөмәй, дуҫтары - ике тиҫтәгә яҡын башҡорт йәштәре менән бергә республика буйлап сәйәхәт ҡыла. «Тыуған яҡта ял итеү күңелле генә түгел, арзан да», - ти Зөбәржәт.\nҠышҡыһын, ысынлап та, Башҡортостанда ял итерлек урындар күп. Уҙған байрам көндәрендә генә биш йөҙҙән ашыу кеше Ирәмәл тауын артылған. Ә бына Белорет районының «Морат» тау саңғыһы базаһында 16 меңгә яҡын кеше ял иткән, был былтырғыға ҡарарғанда өс тапҡырға күберәк.\nИшембай районы Урман-Бишҡаҙаҡ ауылында асылған Ҡыш бабай резиденцияһы ла үҙ рекордын ҡуя. Яңы йыл байрамына сәйәхәт итергә теләүселәр бында 15 меңгәсә етә. Инеү хаҡын 200 һум тип алғанда ла, килемде күҙалларға мөмкин. Халыҡтың ҡыҙыҡһыныуы ла ошондай үҙәктәрҙең мөһимлеген күрһәтә. Әйтәйек, Өфө турфирмалары ла Ҡыш бабайҙың ҡунаҡ тирмәһенә махсус сәфәрҙәр ойоштора. Хаҡы яҡынса - ике-өс мең тирәһе була.\nЭлек үтемле булған Төркиә менән Мысырға юл ябылғас, күптәр Яңы йыл байрамдарында Рәсәйҙә генә ял итеүҙе хуплаған. Ошо ваҡыт эсендә һатылған турҙарҙың илле процентты эске туризмға ҡарай. Ғәҙәттәгесә, Сочиҙа ял итергә теләүселәр күп. Шул уҡ ваҡытта ил халҡы Андорра урынына Абҙаҡ тау саңғыһы курортын да һайлай башлаған. Ихтыяж булыуы, инфляция путевкаларға хаҡтарҙың артыуына килтергән.\n«Башҡорт балы хаҡында бар донъя белә, Башҡортостандың ял итеү урындарын да танытырға кәрәк!»,- ти төбәктең туриндустрия вәкилдәре. Айырым шифаханалар пиар компанияларҙы уңышлы уҙғарып, сит илдән дә туристарҙы йәлеп итә алырлыҡ көскә эйә. Тимәк, был маҡсат та бойомға ашырырлыҡ.\nБылтыр ШОС һәм БРИКС саммиттарында Башҡортостан хаҡында бар донъя һөйләне. Ҙур сараға әҙерлек барышында баш ҡалала «йондоҙло» яңы ҡунаҡханалар ҙа төҙөлдө. Улар буш тормаһын өсөн эске туризмды үҫтереү мөһим дә инде. Хәйер, был тәңгәлдә сит ил ҡунаҡтарын йәлеп итер өсөн төбәктә туристик базалар, шифаханалар етерлек. Ҡабул итеү сифатын ғына яҡшыртыр кәрәк.


Объявления » Страница 11 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Страница 11\nЯңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 27-03-2017, 11:22\nЯңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 23-03-2017, 15:03\nКүп кенә хужабикә ҡоймаҡ ҡамырының уңмауына, бешергәндә селтәрләнеп, күҙләнеп тормауына зарлана. Түбәндәге ҡоймаҡ ҡамырын эшләргә өйрәнеп алһағыҙ, ауыҙҙа иреп кенә торған тәмле ризыҡ һыйланыусыларығыҙға бик оҡшар.\nИң тәүҙә 2 балғалаҡ ҡоро сүпрәнән әсетке яһарға. 1 литр һөттө йылытып, шәкәр, тоҙ, әҙерләнгән әсеткене, 2 стакан манный ярмаһы, 2 стакан он һалып ҡамыр баҫып, ике сәғәткә йылы урынға ҡабартырға ҡуйырға. Ҡамыр ҡабарғас, ярты литр һөттө эҫе килеш ҡамырға ҡойорға. Яҡшы итеп туҡығас, 2 – 3 йомортҡа һалып, ярты сәғәт ҡабартып алабыҙ. Ҡамырҙы әҙерләү оҙаҡ ҡына ваҡытты алһа ла, ҡоймаҡ бик тәмле килеп сыға.\nҺыу таша башлаһа нимә эшләргә?\nЯңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 23-03-2017, 14:43\nЙылға эргәһендә йәшәгән һәр кем үҙенең йорт-ҡураһын ташҡынға әҙерләргә тейеш. Халыҡты нисек кенә аңларға тырышһаҡ та, күптәрҙең страховкалау мәсьәләһенә вайымһыҙ ҡарауы аптырата. Әгәр һыу аҫтында ҡалыу ихтималлығы булған урында йәшәйһегеҙ икән, милкегеҙҙе мотлаҡ страховкалау талап ителә. Һәр кемдең үҙ туҡһаны – туҡһан, берәүҙәр, страховкалау компаниялары барыбер ҙә түләмәй, тип уйлай. Бәлә сыҡһа, ҡайҙандыр киләсәк матди ярҙамға өмөт итеүселәр ҙә юҡ түгел....\nФольгала бешерелгән балыҡ\nЯңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 13-03-2017, 17:00\nУртаса ҙурлыҡтағы балыҡты тәңкәләренән таҙартҡас, эсен алырға. Айырым һауытта 2 ҡалаҡ майонезға шул уҡ күләмдәге ҡаймаҡ, тәменә ҡарап тоҙ, борос, лимон һуты, балыҡ өсөн әҙерләнгән махсус тәмләткес ҡушып туҡырға. Ярты баш һуғанды, укроп йәки әнис үләнен эре итеп турарға. Балыҡты тулыһынса төрөрлөк итеп фольганы ҡырҡып, йәбешмәһен өсөн уны үҫемлек майы менән майларға. Балыҡҡа алдан әҙерләнгән соусты яҡшылап һөртөп, эсенә һуған менән йәшел тәмләткестәрҙе һалып, фольгаға төрөргә. Ярты сәғәт эҫе духовкала бешереп алһаң, бынамын тигән тәмле ризыҡ әҙер була.


Хәбәрҙәр: Мәскәү: ҮРИ(ЦРУ)агенты вербовка ваҡытында ҡулға алынған.\nМәскәү: ҮРИ(ЦРУ)агенты вербовка ваҡытында ҡулға алынған.\nРәсәйҙең ФСБ хеҙмәткәрҙәре Мәскәүҙә АҠШ илселеге ышығы аҫтында эшләгән Америка разведчигы Райан Фоглды ҡулға алған. ҮРИ(ЦРУ)агенты, хәбәр итеүҙәренсә, Рәсәй махсус хеҙмәте хеҙмәткәрен вербовкаларға уйлаған.\nОперация 14 майға ҡаршы төндә үткәрелгән. ФСБ-ла хәбәр итеүҙәренсә, ялланасаҡ Рәсәй гражданины өсөн махсус техник саралар, яҙма ҡулланмалар, бик ҙур күләмдә аҡса һәм ҡиәфәтте үҙгәртеү саралары табылған. Хәбәр итеүҙәренсә, ҮРИ(ЦРУ) хеҙмәткәренән тартып алынған күрһәтмәләрҙә мәғлүмәт өсөн йылына миллион долларға ҡәҙәр түләү ҡаралыуы хаҡында әйтелә.\nҠулға алынған әҙәм Рәсәй ФСБ-һының ҡабул итеү бүлмәһенә килтерелә һәм, тейешле процедуралар үтәлгәс, Америка илселегенең рәсми вәкилдәренә тапшырыла. АҠШ-тың Рәсәйҙәге илсеһе Майкл Макфол ФСБ белдереүенә аңлатма биреүҙән баш тартты.\nРәсәй сит ил эштәре министрлығы белдереүенсә, министрлыҡ Америка илсеһен аңлатма биреү өсөн саҡырған.


Союз кураистов - ҠУРАЙСЫ НАМЫҪЫ - Әҙһәм Исҡужин\n70-се йылдарҙа хөкүмәт концерттарында ҙур сәхнәләргә бер ыңғай 100-ҙән ашыу бала сығып ҡурай уйнаны, кәрәк булһа, ике йөҙөн дә сығара ала инем.\nАраларынан күренекле ҡурайсылар, халыҡ артистары, атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәрҙәре, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, ғалимдар, ғөмүмән, йәмғиәтебеҙ өсөн файҙалы шәхестәр үҫеп сыҡты.\nЫрымбур, Һамар, Ҡурған, Силәбе әлкәләренә барып, моңобоҙ, рухыбыҙ юғалмаһын тип, ҡурай өйрәтеп йөрөнөм. Әле был турала иҫкә төшөрөүем шуның өсөн: бөгөн ҡурайҙа уйнаусылар һәм өйрәнергә ынтылыусылар байтаҡ, республика Ҡурайсылар союзы ойошторолдо һәм ошоға бәйле ҡайһы бер фекерҙәрем менән уртаҡлашырға хоҡуғым барҙыр. Ғата, Рәхмәтулла, Мөхәммәт ағайҙар, Ишмулла ҡорҙаш, Абдулла ҡусты союз булып теркәлмәгән хәлдә лә бер-береһенә ысын терәк булды, райондарҙағы ҡурайсылар менән дә бәйләнештәре, яҡын мөнәсәбәттәре өҙөлмәне.\nЗаман башҡа - заң башҡа, тигәндәй, Ҡурайсылар союзы кәрәклегенә берәүҙең дә шиге юҡтыр. Әйтеүемсә, бөгөн ҡулына ҡурай тотоусылар байтаҡ. Бер нисә музыка училищеһында, Өфө дәүләт сәнғәт институтында ҡурайға уҡыталар. Халҡыбыҙҙың моң йылъяҙмаһын яҙған бөйөк ҡурайсылар юғары күтәргән ҡурайсы тигән исемдең бәҫен беҙ бөгөн лайыҡлы һаҡлайбыҙмы ?\nҠурайҙы «биш кенә тауышы бар, хан заманынан ҡалған көтөүсе ҡоралы», тип хурлаусы ла үҙебеҙҙең аранан сыҡты бит. Һайлауҙарҙа халҡыбыҙ мәнфәғәтен яҡлаусыға альтернатив кандидатҡа ярҙам итеп, башҡорт ауылдарында боронғо йыр йырлап, ҡурай уйнап йөрөүселәр ҙә булманы түгел, булды: инаныуы буйынса түгел, аҡса өсөн. Шул уҡ аҡса өсөн ҡурайҙы иблистең үҙенә өйрәтергә әҙер булғандар ҙа юҡ түгел. «Каруанһарай» төркөмө егеттәре һөйләгәненән: беҙгә килеп, ҡурай буйынса махсус белем алып ҡайтҡан ҡаҙаҡ егете Тәлғәт Муҡышев бөгөн башҡорт халыҡ көйҙәрен ҡаҙаҡ көйө тип иғлан итеп уйнап йөрөй икән. Был күренеште халыҡ-ара кимәлдә уғрылыҡ тип атаһаң да артыҡ булмаҫ.\nБорондан ҡурайсы, көйөн уйнар алдынан, мотлаҡ тарихын һөйләр, кемдән отоп алғанын әйтер булған. Был - мәҙәнилек, ахыр сиктә, йәнле традиция.\nТағы бер мәсьәләне бөгөнгө көндә актуаль тип һанайым: фонограммалар менән сығыш яһауҙар йышайҙы. Элек ҡурайсылар фонограмма түгел, микрофондың нимә икәнен дә белмәне. Ҡурайсылар бәйгеләрендә ҡурай тауышы билдәле бер алыҫлыҡҡа ишетелергә тейеш, тигән шарт та ҡуйылған. Әлбиттә, бөгөн ҙур залдарҙа, майҙандарҙа микрофон кәрәк. Әммә бәләкәй генә залда ла хәҙер микрофонға өйрәнеп барабыҙ түгелме? Тәбиғи тауышҡа ни етә!\nФонограммаға килгәндә, алдан яҙған ҡурай тауыштарына оҡшатып «уйнап тороу», минеңсә, оҫталарҙың һәнәре түгел. Ысын оҫта бер ваҡытта ла бер төрлө генә уйнамай, күңеле ҡушыуы буйынса, импровизацияға таянып башҡара. Тағы шуныһы ла бар бит әле: фонограмма бер кеше башҡарыуын яҙҙырып, икенсе кешегә шуны «уйнап» күрһәтеү мөмкинлеген бирә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡурай мөхитенә лә был йәмһеҙ күренеш килеп инде: сит кеше уйнаған яҙмаға ҡурай тотоп, сәхнәлә килештереп тороусылар (әлегә бик аҙ, әммә бар!) хасил булды. Сит илдәрҙәге һымаҡ, фонограммалар менән сығыш яһау тыйылырға тейеш.\nҠурайсы этикаһы, ҡурайсы намыҫы тураһында уртаға һалып һөйләшергә ваҡыт. Быуаттар аша атай- олатайҙарыбыҙ беҙгә Ҡурайсы тигән оло исемде һаҡлап килтереп еткергән икән, бөгөн беҙ шуны етди аңларға тейешбеҙ: Ҡурайсылар союзында ҡурайсы намыҫына, хәҙергесә әйткәндә, Ҡурайсы кодексына тап төшөрөүселәр ағза була алмай.\nМинең элекке уҡыусым Әсҡәт Ҡунафин, белеме буйынса табип, халыҡ медицинаһы үҙәге хеҙмәткәре: «Аңлаған, тойған кешегә ҡурай - ул йыһан менән бәйләнеш мөмкинлеге, тән һәм рух сәләмәтлеге сығанағы», — тип раҫлай. Ысынлап та, ҡурай — ул һыҙғыртып көй сығарыу ҡоралы ғына түгел, ә үҙе оло бер фәлсәфә.\nБынан бер нисә йыл элек республика балалар «Ҡурай» йәмғиәтен ойошторғайныҡ. Уставы, программаһы раҫланып, Юстиция министрлығында теркәлде.\nБөгөнгө баҙар иҡтисады шарттарын күҙҙә тотоп, эшҡыуарлыҡ тәрбиәләү кеүек мәсьәләләр ҙә ҡаралған, әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, урындарҙа был ойошмаға тейешенсә етди ҡараш бар, тип әйтә алмайым.\nБалалар «Ҡурай» йәмғиәте Ҡурайсылар союзына лайыҡлы алмаш әҙерләү баҫҡысы буласағына иманым камил. Һәр хәлдә, шуны үҙемдең бурысым тип һанайым. Ҡурайсы намыҫы төшөнсәһенә килгәндә иһә, беренсенән, намыҫ һәр кем өсөн мотлаҡ әхлаҡи норма. Ҡурайҙа уйнаусы үҙ намыҫына тап төшөрһә, мәҙәни мөхиттә саф һауа боҙола. Һәм ул нисек кенә яҡшы уйнамаһын, ҡурайсы исеменә лайыҡ түгел. Ата-бабаларҙан аманат булып килгән был исем таҙа килеш һаҡланырға тейеш.\n2007 йылда Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы Бөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайы башҡарма комитеты булышлығында II Ҡурайсылар съезын үткәрҙе, Ҡурайсылар союзы идараһы һәм уның рәйесе һайланды. I съезд 1999 йылда үткәрелгәйне, ҡурайсылар берлеге идараһы рәйесе итеп йәш, талантлы ҡурайсы, һәләтле тележурналист, Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы Вилдан Йомағужин һайланғайны. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Вилдан йәш кенә көйөнсә яҡты донъяны ҡалдырып китте. II съезда берлек идараһы рәйесе итеп Азат Айытҡолов һайланды. Съезда ойоштороу эштәре менән бергә, беҙҙеңсә, үтә лә мөһим бер документ ҡабул ителде. «Ҡурайсы кодексы» тип атала ул. Ҡурай сәнғәте - халҡыбыҙҙың рухи донъяһын һутландырған моң шишмәһе, һәм ул айырыуса сафлыҡ талап итә. Был турала үткән быуаттың аҙағында беренсе булып мәшһүр ҡурайсы-остаз, йыраусы, оло йөрәкле шәхес Әҙһәм Исҡужин саң ҡаҡты. Йәшерен түгел, бөгөн ҡулына ҡурай тотоп йөрөүселәр күбәйҙе, араһында кәсепселәр ҙә юҡ түгел. Әҙһәм ағай 2003 йылда арабыҙҙан китеп барҙы, әммә уның эшен дауам итеүсе уҡыусылары ҡалды. Шуларҙың икәүһе, атап әйткәндә, Ырымбур әлкәһенән Дауыт Амангилдин һәм Өфө ҡалаһынан Рөстәм Рәжәпов остаздарының идеялары нигеҙендә «Ҡурайсы кодек- сы»ның проектын әҙерләне. Был проект ҡурайсылар съезында бер тауыштан ҡабул ителде.\nАлыҫтағы ҡояш йылы була


Инфоурок / История / Презентации / Презентация Первые композиторы Башкортостана\nКомпозитор – музыкаль әҫәр яҙыу ижад иткән кеше. Композиция – музыкаль әҫәр яҙыу теорияһы.\nӘлмөхәмәтов Ғәзиз Сәлих улы (Альмухаметов Газиз Салихович) — башҡорт һәм татар йырсыһы, композитор. БАССР-ҙың халыҡ артисы (1929), беренсе йырсы, хөрмәтле дәрәжә лайыҡ. Ғәзиз Сәлих улы Әлмөхәмәтов 1895 йылдың 20 октябрендә Ырымбур губернаһы Ырымбур өйәҙенең (хәҙер Башҡортостан Республикаһы Көйөргәҙе районы) Мораптал исемле (хәҙерге Иҫке Мораптал) башҡорт ауылында донъяға килә. (1895—1938)\nЗаһир Исмәғилев (1917 – 2003) – СССР-ҙың халыҡ артисы, М.И. Глинки исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты, Салауат Юлаев исемендәге Башҡортостан Республикаһы Дәүләт премияһы лауреаты. Заһир Ғариф улы Исмәғилев 1916 йылдың 26 декабрендә Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе Үрге Сермән ауылында тыуған. 1936 йылда Башҡорт драма театры эргәһендәге студияны тамамлай, Мәскәү консерваторияһы эргәһендәге Башҡорт милли студияһында уҡыуын дауам итә. Композитор «Салауат Юлаев» (1955), «Шәүрә» (1963), «Гөлзифа» (1967), «Ағиҙел тулҡындары» (1972), «Урал илселәре» (1982), «Аҡмулла» (1988) операларын, «Ҡоҙаса» (1959), «Алмаҡай» (1990) оперетталарын яҙған; ул шулай уҡ бик күп кантата әҫәрҙәре, романстар, йырҙар, симфоник һәм камера-инструменталь әҫәрҙәре, драма спектаклдәренә көйҙәр авторы. Сермән ауылында З.Ғ. Исмәғилевтың Йорт-музейы эшләй. Өфө дәүләт сәнғәт академияһына уның исеме бирелгән.\nХ. Ф. Әхмәтовтың (1914 – 1993) ижады тематика һәм жанрҙары буйынса күп төрлө. Ул — опера һәм балет, симфоник һәм хор әҫәрҙәре, камера-вокаль һәм инструменталь әҫәрҙәр, спектакль һәм кинофильмдарға көйҙәр авторы. Оҫта тарафынан ижад ителгән өс йөҙҙән ашыу йыр һәм романстар, бер нисә вокаль цикл, балладалар, поэмалар беҙҙең музыкаль мәҙәниәттең алтын хазинаһына инде. "Замандаштар" операһы ( Баязит Бикбай либреттоһы) һәм «Тау бөркөтө « балеты (Нариман Сабитов менән берлектә) тәүге ҡуйыуҙа уҡ ҙур уңыш менән файҙалана.\nМәсәлим Вәлиев 1888 - 1956 1888 Йылда Ырымбур ҡалаһында тыуа. скрипка Башҡорт композиторы, ғәжәйеп оҫта скрипкасы һәм йәмәғәт эшмәкәре, башҡорт профессиональ музыкаһына нигеҙ һалыусыларҙын береһе.\n1917 йылда Әбйәлил районы Асҡар ауылында тыуған. «Йәш дуҫтар йырлай», «Илемә сәскә бүләк итәм» тигән вокаль йыйынтыҡтары балаларға ғына тәғәйенләнгән. Уның баян һәм фортепьяно өсөн инструменталь пьесалары музыка мәктәптәре, училищелар һәм башҡарыусы музыканттар өсөн тәғәйенләнгән. Рафиҡ Сәлмәновтың иң кескәйҙәр өсөн яҙылған «Тышта ҡар яуа» (Ҡадир Даян), уҡыусылар өсөн «Хеҙмәт йыры» (Әхтәм Ихсан), «Игенселәр йыры» (Шәриф Бикҡол), «Һалдат моңдары» (Зәйни Рафиҡов), «Әбйәлил» (Шәкир Бикҡолов) йырҙарынан башлап Рәми Ғарипов һүҙҙәренә яҙылған «Минең йондоҙом», «Юл йыры», «Дан һиңә, дан, Башҡортостан», «Именлек һөнәре», «Хушлашыу», Ҡадир Даян шиғырына яҙылған «Дуҫлыҡ йыры», «Беҙҙең ауыл ҡыҙҙары», «Таң йыры», «Ҡарасәс», Нәжиб Иҙелбай һүҙҙәренә «Сирень сәскәләре», Абдулхаҡ Игебаев һүҙҙәренә «Күңел һағышына йәшлек эҙҙәренән», «Дилбәр», Ғилемдар Рамазанов һүҙҙәренә «Эҙләйем һине» йырҙарына тиклем кесеһе лә, олоһо ла, һәр кем белә. Уның тынлы ағас инструменттар өсөн «Турат тауы» тигән музыкаль легендаһы, скрипка һәм фортепьяно өсөн «Яҙғы вальс» әҫәре киң билдәле. Рафиҡ Сәлмәнов 1917 - 2003\nРафиҡ Сәлмәнов 1917 - 2003 Халиҡ Шакир улы Заимов (1953—1954).башҡорт балет, хор һәм инстументаль музыка үҫешенә ҙур өлөш индерә. Ул Силәбе өлкөһенен Һултай ауылында тыуа. Композитор А.Э. Спадавеккиа менән бергә «Аҡбуҙат», А.Г. Чугаев менән авторҙашлыҡта «Ҡара йөҙҙәр» балеты, Баязит Бикбай шиғырына «Башҡортостан» кантатаһы һәм балалр өсөн байтаҡ йырҙар яҙа.\nӨй эше: 87 бит 1,2,3 һорауҙарға яуап бир\nНомер материала: ДВ-186288


Монасип — Башҡорт Википедияһы\n52°31′09″ с. ш. 58°22′49″ в. д.HGЯO\n80 206 842 002\n80 606 442 106\nМонасип (рус. Мунасипово) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 106 кеше. Почта индексы — 453631, ОКАТО коды — 80206842002.\nХХ быуаттың 20-се йылдарына тиклем был ерҙәрҙә Байыш һәм Баймырҙа байҙарының йәйләүҙәре булған. Монасип атамаһы менән бәйле риүәйәт бар. Йәнәһе, берәүҙең тайы ныҡ йәрәхәтләнгән була, хужалары уны йәйләүҙә ҡалдырып киткән. Иртә яҙҙа йәйләүгә килгәс, хужа кеше тау битләүендә һап-һау атын күреп ҡала һәм ҡыуанысынан; «Мына, насип булғас, малҡайым һауыҡҡан бит!», — тигән. шул ваҡыттан алып был урындаы Монасип тип атай башлағандар.\n1919—1920 йылдарҙа бында Монасип утары була. Граждандар һуғышы осоронда яҡын-тирәләге ауылдарҙан аҡтарҙан һәм ҡыҙылдарҙан ҡасып бында йәшенгәндәр. Иң беренсе булып күсенеүсеүләр Шәйәхмәтов Камал, Сабитов Ҡәли, улар үҙҙәренә ер өйҙәр эшләп алалар, уларҙың артынан башҡалар ҙа күсенә.\nАуыл халҡы малсылыҡ менән шөғөлләнә, шулай уҡ Семеновка һәм Ольховка рудниктарында алтын сығара, һуңғараҡ — Заготскот базаһында (1934 йылда ойошторола) мал үрсетеү һәм һимертеү менән шөғөлләнә. Заготскоттың беренсе директоры — Монасипов Т. Т.\n1925 йылда Монасипта 73 кеше йәшәгән, 1940 йылда — 90, 1999 йылда — 135 кеше.\nҠутырлы тау һәм Монасип һаҙлығы араһында урынлашҡан.\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Семеновка): 8 км\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Монасип&oldid=847630 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 05:56 17 ноябрь 2018 үҙгәртелгән.


БДАДТ Ҡазанға юллана | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБДАДТ Ҡазанға юллана\n25 марта 2021 — 12:02 ГТРК «Башкортостан»\nМәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры Ҡазанға юллана. 13-сө апрелдән 17-се апрелгә тиклем спектаклдәр Ғәлиәскәр Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрының Ҙур һәм Бәләкәй сәхнәләрендә ҡуйыласаҡ. 7 спектакль, араларында премьералар ҙа, тамашасылар күптән яратып өлгөргән “Бәхет хаҡы” ла бар. Яңы ғына барлыҡҡа килгән ғаилә алдында етди тормош һынауҙары – торлаҡ мәсьәләһен хәл итеү. Йәш пар йәшәргә мөйөш табып, саф һөйөү хистәрен һүндермәй, ғаиләһен һаҡлап ҡала алырмы? Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының ижади төркөмө “Йәш ғаилә фатир эҙләй” исемле өр-яңы спектакль әҙерләй. Артур Ҡунаҡбаев — төп геройҙың дуҫы, актер Харисов ролендә. Ул тамашала Верка Сердючка образында. Спектаклдең режиссеры Илсур Ҡаҙаҡбаев менән бергә улар һуңғы төҙәтмәләр индерә. Әле репетициларҙың ҡыҙыу мәле. “Йәш ғаилә фатир эҙләй” спектакле сәхнәгә тәүге тапҡыр 27 март ҡуйыла. Артабан премьера Ҡазан тамашасы хөкөмөнә сығарыласаҡ. 13-сө апрелдән 17-нә тиклем Башҡортостан артистары Татарстанға гастролдәргә юллана.Гастроль репертуарында тағы ла бер-нисә премьера: етем башҡорт ҡыҙының яҙмышы тураһында Николай Крашенинников романы буйынса “Амеля” спектакле һәм генерал Миңлеғәли Шайморатов, данлыҡлы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы атлылары иҫтәлегенә бағышланған “…Ат уйнатып алдан бара…” театрлаштырылған тамашаһы.Халыҡ әүҙем йөрөгән һәм яратып өлгөргән Мостай Кәримдең “Ҡыҙ урлау” музыкаль комедияһы һәм Гүзәл Яхинаның “Зөләйха күҙҙәрен аса” спекаклдәре лә Татарстан тамашасыһына тәҡдим ителә. Сәхнә легендалары Фидан Ғафаров менән Нурия Ирсаеваны Ҡазан халҡы һәр ваҡыттағыса көтөп ала. Ә инде театрыбыҙҙың йөҙөк ҡашы — “Бәхет хаҡы” спектаклен тамашасы ғәҙәттәгесә аншлаг менән ҡаршылай. Пандемиянан һуң был тәүге гастролдәрҙең береһе. Тамашасылар ғына түгел, үҙебеҙ ҙә сәхнәне һағынып өлгөрҙөк, ти Нурия Ирсаева. Ысынлап та, ике театрҙарының туғанлыҡ ептәре ныҡ. Ҡапма-ҡаршы гастролдәргә йөрөү күптән инде йолаға әйләнгән. 13-сө апрелдән 17-нә тиклем Башҡорт дәүләт академия драма театры Татарстандың баш ҡалаһына барһа, Ҡазан артистары Өфөгә көҙ киләсәк.


Әлшәй районында браконьерлыҡта ғәйепләнеүселәр ҡулға алынды\n10 февралдә Эске эштәр министрлығының дежур бүлегенә урында йәшәүселәр шылтырата. Улар Әбдрәшит менән Отрада ауылдары араһында ҡорал тауышы ишетелеүен, ике ҡаргиҙәрҙә таныш булмаған дүрт кеше йөрөүен хәбәр итә.\nВаҡиға урынына тиҙ арала лицензия-рөхсәт хеҙмәте инспекторҙары сыға. Улар урманда тиреләре туналған һигеҙ ҡоралайға юлыға. Тикшереү барышында ғәйепләнеүселәрҙең ҡуян менән төлкөгә генә лицензияһы булыуы, шуға ҡарамаҫтан икенсе хайуандарға ла һунар итеүҙәре асыҡлана. Браконьерҙар ҡоралайҙарҙың итен ҡар аҫтына күмеп өлгөрә. Әле күрелгән зыян күләме билдәләнә.


Ҡырмыҫҡалы районында урындағы советтарға 85 кандидат теркәлгән // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nҠырмыҫҡалы районында урындағы советтарға 85 кандидат теркәлгән\n14:19, 20 июля 2015 Сәйәсәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 20 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\n2015 йылдың 20 июленә Ҡырмыҫҡалы районының ауыл биләмәләре советтарына депутатлыҡҡа 85 кандидат теркәлгән. Кандидаттарҙың тапшырған документтары тикшерелә, тип аңлатма бирҙеләр Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһында.\nҠырмыҫҡалы районының ауыл биләмәләре советтарына депутатлыҡҡа кандидаттар күрһәтеү һәм теркәү буйынса документтар ҡабул итеү 17 июлдә тамамланды. 160 мандатҡа 377 кандидат документтар биргән, шуларҙың 155-е үҙ-үҙен күрһәтеү юлы менән һайлауҙа ҡатнаша.\n«Берҙәм Рәсәй», КПРФ, ЛДПР, «Ғәҙел Рәсәй», «Рәсәй патриоттары» сәйәси партияларының төбәк бүлексәләре үҙ кандидаттарын тәҡдим иткән. Һайлау ҡанунинәтенә ярашлы, күрһәтелгән кандидаттар тураһында мәғлүмәт тикшереү өсөн Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының мәғлүмәт үҙәгенә һәм Федераль миграция хеҙмәте идаралығына ебәрелгән.\nТеги: муниципаль һайлауҙар, башҡортостандың үҙәк һайлау комиссияһы, партиялар