Уйын Сюжетында Порно – Текст Порноигра\nМногопользовательский бәйләнеш булыуы һәм уйын урыны\nУйын Наслаждайся Сюжет Матурлығы Порно\nПорноигр донъя революцияһы менән ныҡ үҙгәрҙе, HTML5 flash күсеүе сәбәпсе була. Иҫ киткес уйын яңы быуын күренә, с 3D-күҙ персонаждар, унда реалистик һәм хәрәкәт күренмәй. Әммә уйын бер жанры булып, уны үҙгәртеүгә мохтаж түгел, был, өсөн, элекке потрясающий була. Мин уйындар тураһында һөйләшеү, ул үҙе хәрәкәт сюжетына нигеҙләнгән. Әгәр һеҙ беркасан ла сюжет порноигра уйнап, улар һеҙ ысҡындырҙы., Шуға ҡарамаҫтан, улар раят барыһы романының персонажы текст йәки диалог төҙө график менән күрһәтеү бик күп һәм үҙенә арналған, уйын, тарихына нигеҙләнеп, һәр ваҡыт ҡыҙыҡ. Һәм быны, сөнки һеҙ чувствуй, был персонаждар аша үтә. Кимәленә төшөп, улар һеҙ кисерә, был уйындар уйнап, ғәжәпләндерә. Әгәр һеҙ шаҡтай оҙаҡ уйнаған улар, ахыр сиктә, аватар һеҙҙең менән тиңләштерелә, уларҙың һеҙҙең менән уйнай, һәм ҡәнәғәтлек, ғәмәл һеҙ уларҙы алыр булһағыҙ, монументаль.\nУйын өлкәндәр өсөн беҙ иң яҡшы сюжет һыҙығы һәм эконом ваҡытта һәм эконом булып story porn яҙылыу тарихы менән көслө онлайн превосходно йыйҙы. Һәм беҙ уларҙың барыһы ла бушлай тәҡдим итә. Скачивать һеҙгә нимә кәрәк, кәрәк булһа һеҙ беҙҙең сайтта ла ҡатнашты һәм, барыһынан да элек был уйын наслаждайся. Ә беҙҙә улар күп. - Булмауға ҡарамаҫтан, ниндәй дәрәжәлә һезгә ошай һеҙҙең ҡырағай йәки сәләмәт эротическое тарихы, иң яҡшы уйын менән сюжет табырға һеҙ, һеҙ беҙҙең сайтҡа кончать мәжбүр була., Башҡа нәмәләрҙе беҙ шулай у платформа беҙҙә күп уйын булды, беҙ яңы исемдәр өҫтәп аҙна һайын дауам итәсәк, шуға күрә беҙ ҡайтырға тейешбеҙ һәм наслаждаться уйындар һеҙҙең, һеҙ әлегә унда уйнай. Беҙҙең түбәнерәк коллекцияһынан тураһында ентекләп уҡый.\nНиндәй Порно-Сюжет Һеҙгә Уйын Оҡшанымы?\nҺеҙ беҙҙең өсөн ҙур хардкорный порноигра һайлау булды. Шулай булғас, gnu лицензияһы һәм беҙҙең фантазия күп төрлө, һәм улар һеҙҙең менән тарихта тәрән өйрәнеп яҙылған яҡшы ярҙам аласағына, уларҙың һеҙҙе ҡыуандырыр сөнки фантазияң булғанда, һеҙ нисек беркасан ла уйлайым, был бик мөмкин. Ябайы йәки бер ниндәй порнофильм секс-бындай уйындарҙа бер ваҡытта тыуған тәҡдим һеҙҙе ҡәнәғәтләндерә алмай.\nБер яҡтан, беҙҙең текст уйын булды, ул бөтә тулыһынса бағышларға мәжбүр тарихы һәм һеҙ чувствуй, был персонаждар аша үтә. Һәр ғәмәлде ентекләп һүрәтләгән мажаралы был бәйләнеш һәм шулай булғас, һеҙ үҙегеҙҙеке тип күрһәтәһегеҙ ул аҡыл йәнле булды. Был уйындар уйнап, юҡһа, һеҙ, хәҙерге ҡыҙҙар һәм ир-егеттәрҙән нимә менән бәйләнеш, сөнки һәр бер хисем, кем ул-шул хистәр кисерә ине, бындай хәл булмай, текст уйын оҫта һүрәтләй., Икенсе яҡтан, беҙҙең сайтта булған бөтә уйындарҙа һәм график роман-симулятор енси тормош, ғәмәл менән диалогты берләштереп хикәйәләүсе һәм ул график, ул тупик һеҙ ҡуйған.\nБеҙҙең бөтә уйындарҙа коновко нисә коллекция менән бара, сөнки һәр хәлдә, ул һеҙҙе ҡабул итеү, уйын йоғонто яһай тыш, нисек хәрәкәт йәйелдерелә. Бындай уйын кеүек, Incubus City, 22 юлы ла үҙ эсенә ала, уларҙың тарихы буйынса һеҙҙең менән бергә бара. Шулай итеп, йәнә һәм йәнә шул уҡ бер уйын уйнап алабыҙ һәм һеҙгә, һәм был бер ҡасан да күңелһеҙ булмай. Коновко бер нисә миҫал менән булһа уйындан башҡа ла күп, һәм мин үҙем иҫ киткес асыу мөмкинлеге коллекцияһы порно һеҙ беҙҙең өсөн йыйылды улар-уйын сюжет.\nПорно В Сюжет Уйын Графигы\nЯбай, сөнки, кем булып беҙҙә, башлыса рассказывание тарихына нигеҙләнгән булһа, был түгел, тимәк, улар һеҙ алмайсы графика һәйбәт. Сөнки беҙҙең иҫ киткес күп булып, был мәсьәлә һеҙҙең өсөн тәҡдим итә. Хатта графиктар, текст уйындан ләззәт алып бара. Уларҙың ҡайһы берҙәре һүрәтләнә 3D-персонажы, башҡ фотоһүрәттәр менән бара һәм шул уҡ ваҡытта GIF файл ғәмәлгә эротическое, ул тура килә һеҙҙең был тарихты ижад итеү.\nЛәкин тағы булыр булыу график график роман, беҙ улар, беҙҙең сайтта күрһәтеләсәк, был шулай уҡ интерактив һәм графика. Ҡағиҙә булғас, ғәмәлгә һеҙ булған киҫкен сюжеты нөктәһенә тиклем уйындар уйнап, ваҡытты, ҡасан, һеҙ енси ләззәт ала раят ҡыҙыҡлы булыр, һеҙ унда контролдә буласаҡ, тип выбивает экран буйынса персонаждар була. Html5 нигеҙҙә беҙҙең сайтта күрһәтәбеҙ-уйын башлап потрясающий график., Әммә шулай булған беҙҙең флеш-порноигра, һәм ул күп йылдар элек беҙҙең эмулироваться серверҙар булдырыласаҡ, заманса ҡорамалдар менән яраша алһаҡ, улар ҡуллана аласыз өсөн порноигры.\nКросс Сайтында Платформа, Хәүефһеҙ Уйын Тәҡдим Итә\nУйын уйын сюжет менән барған ҙур коллекцияһы Порно, һәм уларҙың һәр береһенә бушлай уйнарға мөмкин. Беҙҙең сайтта һеҙ ярҙам һораманы һәм һорамай ла түгел, беҙ ҙә ҡушылып. Хатта шәхси мәғлүмәттәр һеҙ беҙгә кәрәк, кереткәнсе һеҙ был уйын мөмкинлек бирә. Шул тиклем осорҙа, 18 йәше тулған, әлегә һеҙ, аласыз наслаждаться уйындар һеҙҙең бер ниндәй ҙә сикләү. Бынан тыш, беҙ шулай ҡайғыртабыҙ, тәҡдим итеү өсөн, веб-сайттар һәм уйын хардкорный коллекцияларында, бөтәһе өсөн дә уңайлы. - Булмауға ҡарамаҫтан, ниндәй төҙөлөш һеҙ ниндәй браузер һайлау һәм ҡулланыу, уйын уйнай алмай һеҙгә бер ниндәй ҙә сикләү., Бынан тыш, беҙ шулай уҡ ойошма ҡайһы бер функция индереү, һәр кем файҙалана ала, сайттар ағзаһы сифатында ла беҙгә ҡушылды. Һеҙ беҙҙең уйын ҡыҙыу бәхәскә инә һәм башҡа темаһын билдәләргә беҙгә бөтә каприз берләшмәһе ағзаһы. Әгәр һезгә ошай беҙҙең сайт, һеҙ тейеш уны закладка өҫтәне. Был бара, сөнки беҙҙе даими загрузить яңы уйын, һеҙгә уйнай алмайым һәм уларҙың барыһы ла бушлай. Уйынының сюжеты менән беҙҙең коллекцияла, сездә бар, унда бер нисә коновко, сәғәтенә йөҙ сездә бар, уйын процессы. Наслаждайся!\n© Copyright 2021 PornStoryGames All Rights Reserved


Башҡортостанда «Ҡәҙерләйбеҙ. Һаҡлайбыҙ. Хәтерләйбеҙ» күргәҙмәләр проекты башлана // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда «Ҡәҙерләйбеҙ. Һаҡлайбыҙ. Хәтерләйбеҙ» күргәҙмәләр проекты башлана\n11:45, 19 февраля 2015 Мәҙәниәт\nБашҡортостанда Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына ҡарата «Ҡәҙерләйбеҙ. Һаҡлайбыҙ. Хәтерләйбеҙ» республика күргәҙмәләр проекты старт ала.\nПроект сиктәрендә йыл дауамында республика музейҙарында 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышына арналған күргәҙмәләр ойоштороласаҡ, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығынан. Күргәҙмәләрҙән тыш, Бөрө, Нефтекама, Илеш, Тәтешле, Шишмә, Хәйбулла райондарының тарихи-крайҙы өйрәнеү музейҙарында, Ғәли Соҡоройҙоң музейында яңыртылған экспозициялар асыласаҡ.\nБашҡортостандың муниципаль музейҙарында республикалағы төп музейҙарҙың күсмә күргәҙмәләре үтәсәк. Башҡортостан Республикаһының Милли музейы — «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостанда хәрби ойошмалар», республиканың Хәрби Дан музейы — «Муса Гәрәев — ҡаһарманлыҡ һәм тормош биттәре», «Төп йүнәлештә — Сталинград», «Һуғыш йылдарында Башҡортостан мәҙәниәте һәм сәнғәте», «Ҡатын-ҡыҙҙар һәм һуғыш», «Башҡортостан Республикаһында ветерандар хәрәкәте», 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейы «Ҡаһарманлыҡҡа илһамландырыусы «Ҡыҙыл атлылар» гәзите», «Халыҡ хәтерендә» күргәҙмәһен тәҡдим итә.\nПроект Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҡташтарыбыҙҙың батырлығы миҫалында йәштәрҙе һәм уҡыусыларҙы тәрбиәләү үҙәге булып торған Хәрби Дан музейында башлана. Бөтәһе 100-ҙән ашыу күргәҙмә ойоштороу ҡаралған. Проект 2015 йылдың декабрендә тамамлана.\nТеги: еңеүҙең 70 йыллығы,күргәҙмәләр,музейҙар


Башҡортостанда 2025 йылға тиклем ауыл хужалығын үҫтереү планы раҫланды\n11 Ғинуар 2018, 23:36\nБашҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы 2025 йылға тиклем тармаҡты фәнни-техник яҡтан үҫтереү буйынса план әҙерләне. Документ Башҡортостан Хөкүмәте бойороғо (№ 1353-р) менән раҫланды.\nДокумент республика агросәнәғәт комплексының төп йүнәлештәрен үҫтереүҙе күҙ уңында тота. План 9 төп йүнәлеште үҙ эсенә ала. Улар араһында үҫемлекселек, малсылыҡ, агробиотехнологиялар өлкәһендә фәнни-инновацион үҙәктәр булдырыу, йәш ғалимдарға ярҙам итеү, тармаҡта бизнесты үҫтереү, республиканы халыҡ-ара кимәлдә танытыу кеүек йүнәлештәр урын алған.\nӘйтергә кәрәк, ауыл хужалығында фәнни-техник саралар әленән үк тормошҡа ашырыла. Федераль кимәлдә үткәрелгән конкурста Башҡортостан үҫемселек һәм ҡошсолоҡто үҫтереү буйынса ике программа тәҡдим итте.\nБашҡортостан Хөкүмәтенең рәсми сайтынан.


Песня «Таһир Күсимов» исполнителя Райман Ишбаев. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Таһир Күсимов»\nМауҙҙы ла күле, ай, Яҡтыкүл\nТаһир Күсимов тыуған ер бит ул.\nТуғыҙ йәшлек булған, етем ҡалған,\nСиттә йөрөп үҫкән ир бит ул.\nМауыҙҙы ла күле, ай, тәрән күл,\nТаһир Күсимов йөҙгән күл бит ул.\nСит ерҙәрҙә йөрөп хеҙмәт иткән,\nТаһир Күсимов хәрби ир бит ул.\nКүпме һуғыш үткән яу далаһы\nАтлы башҡорттар үткән ер бит ул.\nДнепрҙың уң яҡ ярын алған\nТаһир Күсимов полководец ир бит ул.\nАтлы башҡорттарын оҙатып ҡалған\nКүгәреп кена ятҡан киң Урал.\nВатан һуғышында ҙур дан алған\nТаһир Күсимов герой-генерал.


Бишенсе съезд: ниҙәр көтөлә? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Бишенсе съезд: ниҙәр көтөлә?\nБишенсе съезд: ниҙәр көтөлә? 24.01.2019 // Рухиәт\nV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайын үткәреү ваҡыты билдәләнде: быйылғы 28-29 июнь.\nОйошманың сираттағы йыйылышында матбуғат секретары Айгөл Шәрәфетдинова белдереүенсә, съездың беренсе көнөндә пленар ултырыштан һуң ете секция эшләйәсәк. Башҡарма комитет уларҙың йүнәлештәрен билдәләне: милли мәғариф; тарих һәм мәҙәниәт; башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү; тыуым, әсәлек, аталыҡ һәм балалыҡ мәсьәләләре; матбуғат һәм мәғлүмәти сәйәсәт; башҡорт йәштәре; ер, эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса һорауҙар. Секцияларҙың форматы асыҡлана, уларҙы тулыландырыу ҡарала.\nРеспублика буйынса дүрт мең кешегә бер, ә Рәсәй төбәктәре һәм сит илдәрҙән өс мең кешегә бер делегат билдәләнәсәк. Уларҙың утыҙ процентын әүҙем йәштәр тәшкил итергә тейеш. Кандидаттарҙы һайлау буйынса ҡаты критерийҙар булдырылды, был документ урындағы ҡоролтайҙарға ебәреләсәк.\nИкенсе көндә съезд Ишембай районында дауам итәсәк. Торатау эргәһендә Оло Урал һабантуйы үткәреү планлаштырылған.\nӘлеге ултырышта Башҡарма комитет ағзалары быйылғы төп саралар, шул иҫәптән Башҡортостандың 100 йыллығына бағышланған эштәр планын раҫланы. Шулай уҡ V бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына әҙерлек һәм уны үткәреү барышында “Башҡорт халҡының үҫеше стратегияһы” проектын эшләргә ҡарар ителде, уның өсөн яуаплы эксперт комиссияһы тулыландырылды һәм раҫланды.


Республикала яҙғы баҫыу эштәрен башҡарыуға 8 миллиард һум аҡса йүнәлтеләсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала яҙғы баҫыу эштәрен башҡарыуға 8 миллиард һум аҡса йүнәлтеләсәк\n16:16, 7 декабря 2015 Йәмғиәт\nРеспубликала яҙғы баҫыу эштәрен башҡарыуға 8 миллиард һум аҡса йүнәлтеләсәк Фото: Андрей Старостин\nӨФӨ, 2015 йыл, 7 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nЯҡынса иҫәпләүҙәр буйынса, Башҡортостанда яҙғы баҫыу эштәрен башҡарыуға 8 миллиард һум самаһы аҡса кәрәк. Йәғни хаҡтарҙың күтәрелеүе һәм ашламаларҙы, үҫемлектәрҙе һаҡлау сараларын ҡулланыуҙы арттырыу иҫәбенә сығымдарҙың 20 процентҡа үҫеүе көтөлә. 4 декабрҙә республика Хөкүмәте йортонда уҙған видеоселектор кәңәшмәһендә төбәктең ауыл хужалығы министры урынбаҫары Илдар Насиров ошо хаҡта һөйләне.\n«Сәсеү майҙаны 3 миллион 141 мең гектар тәшкил итәсәк. Шуның 2 миллион 20 мең гектарында яҙғы культуралар, шул иҫәптән 1 миллион 307 мең гектарҙа — яҙғы бойҙай, 51,6 мең гектарҙа — шәкәр сөгөлдөрө, 206 мең гектарҙа — көнбағыш, 34 мең гектарҙа рапс, соя, етен, гәрсис, шипкән, 105,2 мең гектарҙа картуф, йәшелсә сәсеү ҡаралған (2015 йылға 100 процент)», — тип билдәләне министр урынбаҫары.\nУл урындарҙа сәсеү майҙандарының структураһын яңынан ҡарап сығырға һәм планлаштырғанда кукуруз майҙандарын ашлыҡҡа арттырырға, ҡуҙаҡлылар, шәкәр сөгөлдөрөн сәсеүгә иғтибар итергә саҡырҙы. Илдар Насиров республика Хөкүмәте раҫлаған ремонт эштәрен тамамлау графигын да иҫкә төшөрҙө. 2015-2016 йылдарҙағы ремонт эштәре миҙгеле барышында республиканың ауыл хужалығы предприятиеларында һәм МТС-да 14 400-ҙән ашыу берәмек ауыл хужалығы техникаһын, йөк машиналарын һәм бик күп тупраҡ эшкәртеү, сәсеү машиналарын, ҡоралдарҙы ремонтлау ҡаралған.\nТеги: ауыл хужалығы,селектор кәңәшмәһе,ауыл хужалығы техникаһы


оланыс образлы иб — Зйнб Биишева\n«Теләр инем…» тигән шиғырында шундай юлдар бар:\n… Аһ, мин теләр инем ер өҫтөнә\nХайран ҡалып ҡарап торорға…\nӨфө ҡалаһы ҡала округы Октябрь районының 155- се лицейы муниципаль автономиялы дөйөм белем учрежденияһы\nМаҡсат: Зәйнәб Биишеваның тормош һәм ижад юлы менән таныштырыу.Яҙыусының ижадына ҡыҙыҡһыныу уятыу һәм хөрмәт тәрбиәләү.Уның ижады йоғонтоһонда уҡыусыларҙа аң-белемгә ынтылыш, ғәҙеллек, юғары әхлаҡ нормалары, сафлыҡ тәрбиәләү, әҙәпкә, иман нурҙарына күндереү. Шиғырҙарының идея- тематик йөкмәткеһен асыу, телен өйрәнеү, тел күрке-һүҙгә айырыуса иғтибар итеүен күрһәтеү. Телгә, бөйөк шәхестәргә,Тыуған илгә һөйөү, ихтирам тойғоһо, патриотизм тәрбиәләү. Йыһазлау:З.Биишеваның портреты; уның тураһында альбом материалдары; тормошон һәм ижадын яҡтыртҡан матбуғат баҫмалары; китаптар күргәҙмәһе, Башҡортостандың ҡыҫҡа энциклопедияһы, стенд, фотоһүрәттәр,компьютер,экран, проектор.\nЗ.Биишева һүҙҙәренә , А. Хәлфетдинов көйөнә яҙылған «Алтын балдаҡ» йырының көйө яңғырай. Сәхнәгә бер бәләкәй ҡыҙ сыға.\nМин Емеш.Зәйнәб апай Биишеваның иң билдәле ижад емештәренең береһе “Яҡтыға” трилогияһының төп геройы. Ысынлап та был трилогия уға ысын мәғәнәһендә дан килтерә. (Сәхнәлә “Кәмһетелгәндәр” романынан өҙөк ҡуйыла. )\nЙәнеш: Һин дә ошолай ултыр, һылыу, йәме. Ашағанда икмәк валсыҡтарың ситкә төшмәһен. (“Ашаһаң бөтә лә китә бит” тигән һымаҡ йәлләп, икмәкте әйләндереп-тулғандырып бик оҙаҡ ҡарап ултыра.) Йә, һылыу, кем аҙ ҡабырҙан ашайыҡ, йәме. Емеш: Йә, мин гел бәләкәс кенә ҡабып ашайым ул.\nЙәнеш: Икмәктең энә осондай ғынаһы ла кешенән оло ти ул. Уны ергә төшөрөп тапаһаң, харап яман гонаһ була ти, — хатта мең тамуҡта янаһың, ти. Йә, һылыу, итәгебеҙгә валсыҡтарҙы йыйып ашайыҡ.\nЕмеш: Ҡуй ҙа. Бармайыҡ та. Мин ҡурҡам. Шул ваҡытта Бибекәй менән Гөлкәй йүгерешеп килеп керә. Бибекәй менән Гөлкәй: Йәнеш, Емеш, әйҙә һыу инергә!\nЕмеш еңелә һәм улар етәкләшеп сығып китәләр. 1- се алып барыусы. - Бөгөнгө кисәбеҙ бөйөк шәхестәребеҙҙең береһе булған Зәйнәб Биишеваға бағышлана. Башҡорт халҡының “Исеменә күрә — есеме” тигән бик тапҡыр әйтеме бар.Ә бына Зәйнәб исеменә ниндәй мәғәнә һалынған? Исеме яҡтылыҡ, матурлыҡ мәғәнәһен бирә.\nАта-әсәйемдән бик йәшләй етем ҡалдым.Миңә өс йәш булғанда – әсәйем, ун бер йәштә атайым үлеп китә.Ауыл мәктәбен тамамлағандан һуң, ун алты йәшемдә Ырымбурҙығы башҡорт педагогия техникумына уҡырға инеп уны уңышлы тамамланым.Баймаҡ районы Темәс ауылында уҡытыусы булып эшләнем.Ҡырҡ өс йәшемдән башлап профессиональ ижад итә башланым…\nЕмеш сәхнәләге өҫтәл артына ултыра һәм яҙа башлай. 2- се алып барыусы. Зәйнәб Биишева – төрлө жанрҙа берҙәй оҫта әҙип.Уның тиҫтәләгән шиғыр һәм поэмалары, “Дуҫлыҡ” , “Серле ҡурай” , “Гөлбәҙәр” тигән драма әҫәрҙәре, бик күп әкиәттәре бар. 2- се алып барыусы. Мәшһүрҙәрҙең талант серен аса алған кеше юҡ әле. Әҙәмдең тәғәйенләнеше ниҙә, йәшәү мәғәнәһе нимәлә? Зәйнәб Биишеваның әҫәрҙәре ошондай мәңгелек һорауҙарға яуап эҙләй. Уларҙа намыҫ һәм нахаҡ, мөхәббәт һәм нәфрәт, тоғролоҡ һәм хыянат кеүек үлемһеҙ төшөнсәләр айҡаша. Тормош китабын яҙған Зәйнәб Биишева – әҙибә, фәйләсүф, фекер эйәһе булараҡ бөйөк тә, ябай ҙа. Ул матур һүҙҙәр эҙләмәй, ул фекер тәрәнлеге менән әсир итә.\nсе алып барыусы. Балалар Зәйнәб Биишеваның романдарын ғына түгел, уның шиғырҙарын да, драмаларын да, әкиәт һәм хикәйәттәрен дә яратып уҡыйҙар. Әйҙәгеҙ, уның башҡа әҫәрҙәре менән дә танышып үтәйек.\nҺөнәрсе: Улай булһа, күрше, үпкәләштән булмаһын – мин дә көршәктәр эшләй башлаясаҡмын, — тигән мастер.- Тик һинеңсә түгел, ә үҙемсә.Үҙ йөрәгем теләгәнсә итеп эшләрмен…\n1- се алып барыусы. Зәйнәб Биишева ижады менән танышҡас, уның ижадына битараф ҡалып булмай.Шиғри хис- тойғолар менән беҙҙең уй — тойғоларыбыҙ бергә ҡушыла. Бишектәге һымаҡ талғын тирбәлеү барлыҡҡа килә.Уның ижадын башҡаларҙың ижады менән бутап булмай.Ҡабатланмаҫ аһәңле был инау юйылып ҡалырлыҡ кәм- хур булырлыҡ түгел.\n1- се алып барыусы. Зәйнәб Биишеваның исемен мәңгеләштереү буйынса республикабыҙҙа ниндәй эштәр башҡарылған һәм башҡарыла?\nЗ.1992 йылда «Башҡортостан» киностудияһы Зәйнәб Биишева тураһында докуметаль фильм төшөрә. 2008 йылда яҙыусының 100 йыллығына документаль ҡуйылған фильм төшөрә. Ә.Зәйнәб Биишева исемен йөрөтә: «Китап» нәшриәте; Й.Өфөлә урам; Н.Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһы;Мораҡ ауылында дөйөм белем биреү мәктәбе; Ә.Күгәрсен районы Туйөмбәт ауылында яҙыусының йорт-музейы эшләй; Б.балалар һәм үҫмерҙәр өсөн әҙәбиәте һәм сәнғәте артабан үҫтереүҙе дәртләндереү, үҫеп килгән быуынға рухи-әхлаҡи, патриотик тәрбиә биреүҙе көсәйтеү, шулай уҡ күренекле яҙыусы иҫтәлеген мәңгеләштереү маҡсатында Зәйнәб Биишева исемендәге премияһы булдырылды.\nХалҡым, илем ғүмере Әкиәттәрҙән гүзәл йыр булғас.\nТыуған ерем — бөйөк Совет иле,\nЕр йөрәге типкән ер булғас…\nЕрҙә кеше булып йәшәнем. Хаҡһыҙлыҡты күрһәм, ярып әйттем,\nОнотмағыҙ шуны: Урал өйө — Кешелектең аҡыл төйөнө,\nКроссворд на тему музыкальные инструменты Боевые свойства ак 74 Инклюзия Тест политическая сфера Произведения 20 века список Курс на индустриализацию был принят на Контрольная работа по химии 10 класс Кроссворд по химии с ответами Тест 14 октябрьская революция вариант 2 ТОП 10 интересныхобщие тех требованияобщие технические требованияобщие требования к машинамобщий зачетобщий список 2014общий сценарийобъявление о ретритеодна из тем пресс-конференцииокислительно-восстановительные реакциитеория ОВРокрытое занятие по патриотическому воспитанию Войны священные страницы навеки в памятолд1олимпиада 2 курсолимпиада 6 класс обществознание школьный туролимпиада 9-11клолимпиада по вов старшие классы 1-2 курсолимпиада по обществознанию9 классолимпиада по правуолимпиадные задания 7 классолимпиадные задания_42555олимпиадные задания_42558


Һыуыҡтар сигенә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n13:10, 3 февраля 2012 Йәмғиәт\nАлдағы ялда Башҡортостанда һыуыҡтар бер аҙ сигенәсәк, тип көтөлә. Был турала «Башинформ» агентлығына Башгидромет синоптиктары хәбәр итте. Уларҙың мәғлүмәтенә ярашлы, шәмбе, 4 февралдә, республикала төнөн минус 24-29 градус буласаҡ. Урыны менән һауа температураһы 29 градусҡа тиклем төшәсәк. Көндөҙ Башҡортостанда — 12-17 градус, урыны менән 22 градус һыуыҡ булыуы көтөлә. Айырым райондарҙа бер аҙ ҡар яуыуы ихтимал.


Владимир Путин 2018 йылда Рәсәй президентын һайлауҙа ҡатнашыуы хаҡында иғлан итте // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n7:30, 7 декабря 2017 Сәйәсәт\n«Эйе, мин Рәсәй Федерацияһы президенты вазифаһына дәғүә итәсәкмен», — тип белдерҙе ул.\nДәүләт башлығының һүҙҙәрен алҡыштар менән ҡаршы алдылар. «Был яуабығыҙ өсөн рәхмәт һеҙгә», — тип автомобиль заводы коллективына мөрәжәғәт итте Владимир Путин.\n«Хеҙмәтегеҙ, эшкә, илгә ҡарата мөнәсәбәтегеҙ өсөн рәхмәт», — тип дауам итте ул. «Барыһы ла килеп сығыр тип ышанам», — тип айырып әйтте президент.\nВладимир Путиндың вәкәләт ваҡыты 2018 йылдың 7 мартында тамамлана.\n2018 йылда Путин президентҡа дәғүәсе сифатында һайлау алды кампанияһында дүртенсегә ҡатнаша. Һайлауҙа еңгән осраҡта дәүләт башлығы вазифаһын 2018 йылдан 2024 йылға тиклем тағы алты йыл биләйәсәк. Рәсәйҙең дәүләт башлығы итеп ул беренсе тапҡыр 2000 йылда 4 йылға һайланғайны.


Сыуашстан Республикаһында Рәсәй әҙәбиәте йылы Константин Иванов исеме аҫтында үтә\nХәҙерге заман сыуаш әҙәби теленә нигеҙ һалыусы яҡташыбыҙ Бәләбәй районы Ыҫлаҡбаш ауылында тыуып үҫкән Константин Иванов сыуаш халҡы өсөн рустарға Пушкин ҡәҙерле булған кеүек ҡәҙерле. Күптән түгел Чебоксар ҡалаһында классиктың 125 йыллығына арналған тантаналы саралар үтте. Унда Башҡортостандан рәсми делегация ла ҡатнашты. «Нарспи» поэмаһы-яҙыусы Контантин Иванов ижадының иң бейек нөктәһе. Поэманың төп геройҙары - сыуаш Ромео һәм Джульеттаһы-Нарспи һәм Сетнер. Яҙыусының әҫәрҙәре 70 телгә тәржемә ителгән. Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим уның иң билдәле әҫәрҙәрен башҡорт теленә уңышлы тәржемә иткән.\nВалентина Латипова, Башҡортостан мәҙәниәт министрының беренсе урынбаҫары: «Беҙҙең өсөн Константин Иванов билдәле шәхес. Башҡортостаныбыҙҙан шундай һәләтле кеше сығыуы менән ғорурланабыҙ. Беҙҙең сыуаш халҡы бик талантлы, уларҙың диаспораһы ла көслө. Беҙ Константин Ивановты һәр саҡ оло хөрмәт менән иҫкә алабыҙ».\nИртәгә Константин Ивановтың юбилейы уңайынан ойошторолған саралар Бәләбәй районы Ыҫлаҡбаш ауылында үтә. Байрам сыуаш әҙәбиәте классигының ҡәберенә һәм һәйкәленә сәскә һалыуҙан башлана. Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән килгән ҡунаҡтар Константин Ивановтың йорт-музейына ла тамаша ҡыласаҡ. Бындай мәртәбәле саралар Башҡортостан етәкселеге ярҙамында юғары кимәлдә ойошторола.\nМихаил Игнатьев, Сыуашстан республикаһы башлығы: «Беҙҙең республикала һәм шулай уҡ Башҡортостанда үткәрелгән саралар халыҡ үткәндәрҙе онотмаһын, кешеләр үҙ ерен һәм яҡындарын ҡәҙерләһен, өлкән быуындарға хөрмәт менән ҡараһын өсөн яҡты, изге эҙ ҡалдырасаҡ. Константин Иванов та быны теләгән, уның яҡты исеме беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге йәшәйәсәк».


Ғорурланырлыҡ уңыштар етерлек\n30 Август 2018, 14:09\nҺуңғы йылдарҙа республикабыҙ ниндәй ҡаҙаныштарға өлгәште 2019 йылда республикабыҙ халҡы Башҡортостандың барлыҡҡа килеүенә 100 йыл тулыу-ҙы билдәләйәсәк. Юбилейҙы ниндәй һөҙөмтәләр менән ҡаршылайбыҙ? Һеҙҙең иғтибарға иң әһәмиәтле ҡаҙаныштарға күҙәтеү тәҡдим итәбеҙ.\nВаҡиғаларға бай биш йыллыҡ\nБашҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов, бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың йомғаҡлау ултырышында сығыш яһап, һуңғы биш йылға байҡау яһаны.\n— Был биш йыллыҡ тарихи йәһәттән әһәмиәтле ваҡиғаларға бай булды һәм илебеҙ тормошонда хәл иткес роль уйнаны. Рәсәй финанс-иҡтисади көрсөк баҫымын, ҡайһы бер сит илдәр тарафынан иғлан ителгән санкцияларҙы лайыҡлы үткәрә алды, улай ғына түгел, күп кенә сәнәғәт тармаҡтарын тергеҙеү йәһәтенән киң даирәле программа йәйелдерҙе. Рәсәй Президентының май Указы иҡтисади һәм технологик алға китеш, социаль йүнәлешле сәйәсәтте көсәйтеү буйынса яңы бурыстар билдәләне.\nБыйылғы йылдың мартында үткән Рәсәй Федерацияһы Президентын һайлауҙа йәмәғәтселек ил етәкселеге алып барған курсҡа тулы ышанысын күр-һәтте. Халыҡ милли лидерыбыҙ Владимир Владимирович Путинды хуплай, Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһендә билдәләнгән ҙур үҙгәрештәргә иҫәп тота.\nИлдең дөйөм уңыштарында беҙҙең республиканың һәм уның һәр кешеһенең тос өлөшө бар. Һуңғы йылдарҙа иҡтисадты һәм социаль өлкәне нығытыу йәһәтенән күләмле эштәр башҡарылды.\nБашҡортостандың тулайым төбәк продукты 1,5 трлн һумға етте. Сәнәғәт производствоһында үҫеш темпы ил буйынса уртаса күрһәткестәрҙән юғарыраҡ.\nҺуңғы биш йыл дауамында республика парламенты тарафынан ҡабул ителгән закондар дөйөм етештереү капиталына 1,5 трлн һум инвестициялар йәлеп итеүгә булышлыҡ итте.\nБынан тыш, бюджет күләме (һуңғы биш йылда бюджеттың сығымдар өлөшө 900 млрд һумдан артты) иҡтисадты байытыуға, социаль өлкәне нығытыуға, ҡала һәм ауылдарҙа юл инфраструктураһын яҡшыртыуға мөмкинлек бирҙе. 2013 йылдан алып 97 балалар баҡсаһы һәм мәктәп сафҡа инде. Йылдар буйына балалар баҡсаһына сират көткән ғаиләләрҙең проблемаһы хәл ителде. Бөгөн уҡыусыларҙың 90 проценты бер сменала белем ала. 20 һаулыҡ һаҡлау объекты, 38 спорт комплексы, 336 саҡрым яңы юлдар һәм 1900 метр оҙонлоҡта күперҙәр төҙөлдө. Торлаҡ төҙөлөшөндә лә ярайһы уҡ уңыштарға өлгәшелде.\nШОС һәм БРИКС саммиттарынан һуң Башҡортостан үҙен эшлекле, фәнни һәм мәҙәни тормош үҙәге булараҡ танытты.\nДәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары күп кенә илдәр һәм төбәктәр менән парламент-ара бәйләнештәрҙе киңәйтеп, Башҡортостанды танытыуға ҙур өлөш индерә.\nӘлеге биш йыллыҡтың иң мөһим һөҙөмтәләренең береһе — эш хаҡының артыуы, тип һанайым. 2013 йылдан алып ҡарағанда, уртаса хеҙмәт хаҡы өстән бер өлөшкә артып, 22 меңдән 30150 һумға етте. 1 майҙан минималь эш хаҡы күләме йәшәү минимумы менән тиңләштерелде. Быйыл бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыу буйынса барлыҡ маҡсатлы күрһәткестәргә ирешелде.\nҮрҙә әйтелгәндәргә тағы ла шуны өҫтәргә кәрәк: Башҡортостан тулайым төбәк продукты күләме буйынса Рәсәй Федерацияһы субъекттары араһында — 10-сы, ә Волга буйы федераль округында 2-се урынды биләй. Илдең тулайым төбәк продуктында беҙҙең өлөш — 2,1 процент.\nСәнәғәт етештереүе индексы үҫеше буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында 4-се баҫҡыста килә.\nИл күләмендә республикабыҙ автомобиль бензины, дизель яғыулығы етештереү буйынса — 1-се, эшкәртеүгә йүнәлтелгән нефть күләме буйынса — 2-се, каустик сода, көкөрт етештереү, нефть табыу буйынса 3-сө урында (Төмән өлкәһе һәм Татарстандан ҡала) билдәләнә.\nОҙайлы йылдар дауамында Башҡортостан торлаҡ төҙөлөшө буйынса илдең иң алдынғы ун төбәге исемлегенән төшкәне юҡ. Башҡортостанстаттың һуңғы мәғлүмәттәренә ярашлы, ағымдағы йылдың ете айы һөҙөмтәләре буйынса Волга буйы федераль округы төбәктәре араһында беҙ торлаҡ йорттарҙы сафҡа индереүҙә — 2-се, йән башына тәғәйен торлаҡ төҙөлөшө йәһәтенән 3-сө урынды биләйбеҙ. Был — дөйөм майҙаны 1044,9 мең квадрат метрға тиң 12578 фатир тигән һүҙ.\nБеҙ медицина өлкәһендә лә алға табан ҙур аҙымдар яһаныҡ. Мәҫәлән, һуңғы биш йылда республикала юғары технологиялы медицина ярҙамы күрһәтеү күләме алты тапҡырға артты: 2012 йылда 500 млн һум булһа, 2017 йылда — 3 млрд һум. Бөйөр, бауыр, йөрәкте күсереү буйынса операциялар ғәҙәтигә әйләнде.\nМедицина хеҙмәттәренең уңайлылығы һәм сифаты күтәрелә, быға «Һаҡсыл поликлиника» проекты ла булышлыҡ итә. Был башланғыс сираттарҙы бер нисә тапҡыр ҡыҫҡартыу, анализдар тапшырыу һәм уларҙың һөҙөмтәһен алыуҙы тиҙләтеү, күберәк пациенттарҙы ҡабул итеү йәһәтенән отошло. «Ауыл табибы» һәм «Ауыл фельдшеры» программаларын да билдәләп үтергә кәрәк, улар арҡаһында ауыл ерҙәренә 1,5 меңгә яҡын йәш белгес эшкә ҡайтты.\nЯңы һәм төҙөкләндерелгән һаулыҡ һаҡлау объекттары араһынан 130 урынға иҫәпләнгән Республика перинаталь үҙәген, Мишкә район дауаханаһының яңы хирургия үҙәген, Борай район үҙәк дауаханаһының яңы корпусын айырып билдәләргә мөмкин. Эштәр дауам итә: быйыл медицина объекттары төҙөү буйынса ҙур программа ғәмәлгә ашырыла башлай. Кәм тигәндә ун эре һаулыҡ һаҡлау объекты сафҡа инәсәк, улар иҫәбендә — онкология диспансерының палата корпусы, кардиология үҙәгенең яңы корпусы, Бөрөлә поликлиника, Октябрьский, Учалы ҡалаларында хирургия корпустары, бер нисә районда балалар поликлиникалары.\nБөгөн республиканың агросәнәғәт комплексы тармағында 21 проект тормошҡа ашырыла. Инвестицияларҙың дөйөм күләме — 67 млрд һумдан ашыу. Был 3 мең самаһы яңы эш урыны булдырыуға булышлыҡ итте. Ташламалы кредит биреү алымы уңышлы ҡулланыла. 2017 йыл менән сағыштырғанда ташлама менән кредит алыусылар һаны 1,4 тапҡырға артҡан.\nРеспубликаның ауыл хужалығы тармағының уңыштарын барлағанда, ил күләмендә эре мөгөҙлө мал иҫәбе һәм һыйыр ите етештереү буйынса — 1-се, һөт эшкәртеү буйынса 2-се урын биләүебеҙҙе әйтеп үтергә кәрәк. Дөйөм алғанда, Башҡортостан ауыл хужалығы продукциялары етештереү йәһәтенән Рәсәй төбәктәре араһында — 8-се, Волга буйы федераль округында 3-сө баҫ-ҡыста килә.\nАграр сектор үҫешенә ауыл хужалығы ойошмалары һәм крәҫтиән-фермер хужалыҡтары тос өлөш индерә. Былтыр улар тарафынан 83 млрд һумлыҡ продукция етештерелгән. Республикала «Ғаилә малсылыҡ фермаһы» һәм «Эш башлаусы фермер» грант программалары уңышлы ғәмәлгә ашырыла. Программалар эшләгән биш йыл дауамында (2012-2017 йылдар) 712 фермер 1,5 млрд һумға торошло ярҙам алған. Ошо ваҡыт эсендә ике мең самаһы яңы эш урыны булдырылған.\nФән һәм мәғариф үҫешенә ҙур иғтибар бүленә. Башҡортостанда күптән инде балаларҙың һәләттәрен үҫтереүгә булышлыҡ итеүсе махсуслашҡан учреждениелар уңышлы эшләй. Улар — лицейҙар, гимназиялар, ике кадет мәктәбе, айырым фәндәрҙе тәрәндән өйрәнеүсе белем усаҡтары. 570-тән ашыу мәктәптә профилле уҡытыу ойошто-ролған. Вуздар янында предуниверсарийҙар проекты тормошҡа ашырыла. Улар сығарылыш кластары уҡыусыларына, мәктәп программаһын үҙләштереүҙән тыш, юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары етәкселегендә айырым фәндәрҙе ныҡлы өйрәнергә булышлыҡ итә.\nҺөҙөмтәлә, өлгәш кимәле яҡшыра. Мәҫәлән, быйылғы БДИ йомғаҡтарынан күренеүенсә, күпселек фәндәр буйынса уртаса балдар күрһәткесе артҡан, насар баһа алыусылар һаны 4 процентҡа кәмегән, имтихандарҙа 81-ҙән юғарыраҡ балл йыйыусылар 2,4 процентҡа күберәк булған.\nЮғары уҡыу йорттарына килгәндә, белем биреүҙең сифатына ғына түгел, белгестәрҙең артабан эшкә урынлашыуына ла баҫым яһала. Университеттар республика предприятиелары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итә, студенттар практика мәлендә үк үҙҙәрен күрһәтеп, киләсәктә эшле булыуҙы хәстәрләй. Эшкә урынлашыу күрһәткесе 72 проценттан (ӨДНТУ) 100-гәсә (БДМУ) кимәлдә билдәләнә.\nЮбилейҙы лайыҡлы ҡаршылайбыҙ\nШулай итеп, 100 йыллыҡ юбилейҙы Башҡортостан ярайһы уҡ яҡшы һөҙөмтәләр менән ҡаршылай. Белеүебеҙсә, бер быуатлыҡ түңәрәк датаға арнап «Башҡортостандың 100 йыллығына — 100 объект» проекты ғәмәлгә ашырыла. Улар иҫәбендә — мәктәптәр, балалар баҡсалары, мәҙәни үҙәктәр, китапханалар, поликлиникалар, спорт комплекстары, автомобиль юлдары. Был төҙөлөштәрҙең күбеһе тамамланған.\nӘлбиттә, өлгәшелгәндәр менән туҡтап ҡалырға ярамай — киләсәккә яңы бурыстар билдәләнгән. Уларҙы беҙ, республика халҡы, бергәләп хәл итергә тейешбеҙ.\n23 августа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәтенең кәңәшмәһен уҙғарҙы. Сара төбәктең ағымдағы йылдың тәүге ярты йыллығындағы социаль-иҡтисади хәленә һәм яҡын киләсәккә билдәләнгән бурыстарға арналды. Башлыҡтың сығышынан өҙөктәр тәҡдим итәбеҙ.\nБашҡортостан өсөн төп маҡсатлы йүнәлеш — һәр ваҡыт илдең иң алдынғы ун төбәге исемлегендә булыу. Бының өсөн мөмкинлектәр ҙә, ресурстар ҙа етерлек. Дөйөм алғанда, беренсе ярты йыллыҡ йомғаҡтары беҙ алып барған сәйәсәттең һөҙөмтәлелеген раҫлай... Әммә халыҡ өсөн башҡа йүнәлештәр һәм күрһәткестәр мөһимерәк. Был – тәү сиратта лайыҡлы эш урындары, хеҙмәт хаҡы, имен йәшәү мөхите, белем алыу, сәләмәтлек һәм башҡалар. Беҙ һәр ваҡыт ошоларға бәйле күрһәткестәрҙе күҙ уңында тоторға, ябай халыҡтың тын алышын, нисек йәшәүен белергә тейешбеҙ.\nБеренсе ярты йыллыҡта бюджет 114 млрд һум табыш менән тулыланған. Был, былтырғы ошо осор менән сағыштырғанда, 21 млрд һумға күберәк һәм ил күләмендә иң яҡшы күрһәткестәр-ҙең береһе. Рәсәй төбәктәренең әлеге йүнәлештәге рейтингында 60-сы урындан икенселеккә күтәрелгәнбеҙ.\n30 процентҡа тиң үҫеш динамикаһы бюджетҡа «Башнефть» компанияһының табыш һалымы инеүгә лә бәйле. Бынан тыш физик шәхестәр- ҙең килем һалымынан йыйылған аҡса ла ярайһы уҡ, йәғни 1,6 млрд һумға артҡан.\nШул уҡ ваҡытта урындағы бюджеттарҙа бер аҙ көсөргәнеш тыуҙы. Муниципалитеттарға ярҙам итеү маҡсатында ябайлаштырылған система буйынса йыйылған һалымдың 40 процентын ҡала округы бюджеттарына йүнәлтергә тәҡдим итәм. Был уларға өҫтәмә рәүештә 1,7 млрд һумға торошло табыш килтерәсәк. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай көҙгөһөн ошо хаҡтағы закон проектын ҡараясаҡ.\nТөҙөлөш секторы. Күрһәткестәр 22 процентҡа кәмегән. Торлаҡ төҙөлөшө буйынса Волга буйы федераль округында икенсе урынды биләйбеҙ. 870 мең квадрат метр торлаҡ сафҡа ингән — был 15 процент тирәһенә кәм... Беҙ арзаныраҡ, шул уҡ ваҡытта сифатлы төҙөргә тейешбеҙ. Шәхси төҙөлөш үҫешенә ярҙам итеү зарур. Тармаҡты алға ебәреү өсөн яңы алымдар табырға кәрәк.\nТыуым кәмей — былтырғы йылдың ғинуар-июнь айҙары менән сағыштыр-ғанда яҡынса 900-гә аҙыраҡ бала тыу-ған. Шул уҡ ваҡытта үлем күрһәткестәре арта. Хәл-торошто яҡшыртыу өсөн өҫтәмә саралар талап ителә.\nЙыл-йыл ярым элек беҙҙә сабый-ҙар үлеме күрһәткесе ете промилле тирәһендә ине. Ә быйыл – 5,5 промилле. Беҙ Рәсәй Федерацияһы, Волга буйы федераль округы буйынса һуңғы урындарҙан күтәрелә алдыҡ һәм Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестәргә яҡынланыҡ. Әгәр киләсәктә лә был юҫыҡта етди, төптән уйланған эшмәкәрлек алып барһаҡ, әлбиттә, бөтөнләй икенсе күрһәткестәргә эйә буласаҡбыҙ.\nРеспубликаның 100 йыллығына тағы берҙе туҡталып үткем килә. Юбилей объекттары буйынса эштәр ваҡытында тамамланырға тейеш. Төбәгебеҙҙе ҙур, шул иҫәптән халыҡ-ара саралар сиктәрендә танытырға тейешбеҙ. Был ваҡиғаны киң даирәлә, һәр кемдең иҫендә ҡалырлыҡ итеп үткәреү бурысы тора.\n2017 йылда БР-ҙа:\n453 ихата һәм йәмәғәт урыны төҙөкләндерелгән;мәҙәниәт өлкәһен финанслау күләме 7,7 млрд һумдан ашыу тәшкил иткән;70 процентҡа яҡын балалар өҫтәмә белем ала


Селфимания йәки уйындан – уймаҡ...\n12 Июль 2019, 14:14\nБер минут та смартфондан айырылмаған, ул ғына түгел, кәрәкһә-кәрәкмәһә лә үҙ-үҙен шылт итеп фотоға тѳшѳрѳргә яратыусыларҙы күҙәтеп, ирекһеҙҙән, былар психик йәһәттән һау-сәләмәтме икән, тигәнерәк уйҙар ҙа инеп сыға башҡа. Ғалимдарҙың селфи тѳшѳүҙе нарциссизмдың бер тѳрѳнә индереүен иҫәпкә алғанда, үрҙә телгә алғандарҙың психик торошо йәһәтенән һағайырға урын бар, әлбиттә. Ә нарциссизмдың нимәнән ғибәрәт булыуын һәммәбеҙ ҙә беләбеҙ...\nМай аҙағында Белорет ҡалаһында урынлашҡан янғын ҡалансаһынан 20 йәшлек егеттең селфи эшләйем тип ҡолап һәләк булыуы бар тѳбәк халҡын тетрәндергәйне. Тәү ҡарамаҡҡа зыянһыҙ ғына күренгән фото тѳшѳүҙең бындай аңһыҙ үлемгә килтереүе, әлбиттә, башҡа һыймаҫлыҡ хәл. Йәштәрҙең генә түгел, хатта оло быуын вәкилдәренең дә селфи тѳшѳү менән үтә мауығыуы, бѳтәһен “шаҡ ҡатырырлыҡ” фотоһүрәт ѳсѳн ғүмерҙәрен ҡурҡыныс аҫтына ҡуйыуы ла һағайта. Мәҫәлән, йәй баштарында Нѳгѳш һыуһаҡлағысында Силәбе ѳлкәһенән килгән туристик тѳркѳмдәге 64 йәшлек ирҙең дә ғәҙәти булмаған селфи артынан ҡая ташҡа менеүе бик аяныслы тамамланды.\nЗәңгәр экрандарҙан, Интернет селтәренән дә үҙ-үҙеңде фотоға тѳшѳрѳүгә бәйле ғәҙәттән тыш осраҡтар тураһында хәбәр ителеп кенә тора. Берәүҙәр яҡынлашып килгән поезд фонында фото тѳшѳп һуңғы һулышын алһа, икенселәр шәп кадр ѳсѳн йыртҡыс тырнағына тәл була, йәиһә бейеклек яулауын мәңгеләштерәм тип, һәләкәткә юлыға.\nБер минут та смартфондан айырылмаған, ул ғына түгел, кәрәкһә-кәрәкмәһә лә үҙ-үҙен шылт итеп фотоға тѳшѳрѳргә яратыусыларҙы күҙәтеп, ирекһеҙҙән, былар психик йәһәттән һау-сәләмәтме икән, тигәнерәк уйҙар ҙа инеп сыға башҡа. Ғалимдарҙың селфи тѳшѳүҙе нарциссизмдың бер тѳрѳнә индереүен иҫәпкә алғанда, үрҙә телгә алғандарҙың психик торошо йәһәтенән һағайырға урын бар, әлбиттә. Ә нарциссизмдың нимәнән ғибәрәт булыуын һәммәбеҙ ҙә беләбеҙ – үҙ-үҙең менән ғәҙәттән тыш мауығыу, һоҡланыу, әйләнә-тирәләгеләрҙең юғары фекеренә мохтаж булыу ул. Айырыуса беҙҙең заманда ныҡ күҙгә ташлана был синдром. Мәҫәлән, шул селфиҙы ғына алайыҡ. Ғүмер ѳсѳн сикһеҙ хәүефле кадрҙар ниндәй маҡсат менән тѳшѳрѳлѳүе һәммәбеҙгә лә билдәле бит инде: үҙе теркәлгән социаль селтәрҙә фотоһы аҫтына мѳмкин тиклем күберәк “йѳрәктәр” йыйыу, күңеленә май кеүек яғылыр комментарийҙарға мохтаж булыу, үҙеңдең “ябайҙар” рәтенән түгеллегеңә, шәплегеңә йәнә бер ҡат инаныу һәм башҡаһы. Ә бына“мин-минлек” етерлек кимәлдә ҡәнәғәтләндерелмәһә, кѳткәне аҡланмаһа, ул саҡта селфи яратыусы күңел тѳшѳнкѳлѳгѳнә биреләсәк.\nНарциссизмға яйлап ҡына тән дисморфофобияһы тигән диагноз да ѳҫтәлә. Был психик ҡаҡшауҙа кешенең үҙ ҡиәфәтенән бигүк ҡәнәғәт булмауы, тәненән кәмселектәр эҙләүе, буштан-бушҡа кѳйһѳҙләнеүе күҙәтелә. Тѳрлѳ ҡушымталар ярҙамында редакторланған фотоһүрәттәр ҙә ут ѳҫтѳнә май һипкәндәй – ҡыҫығыраҡ күҙҙәр “ҙурая”, һырҙар “яҙыла”, ғѳмүмән, йѳҙҙәге “кәмселектәр” камилыраҡ, матурыраҡ һыҙаттар ала. Хатта үҙгәртелгән автопортрет менән пластик хирургтарға мѳрәжәғәт итеүселәр ҙә юҡ түгел.\nШулай итеп, артыҡ фото тѳшѳү менән мауығыу тағы бер “замана сире”нә – селфиманияға дусар ҡыла. Әгәр социаль селтәргә ҡуймайынса кѳн һайын ѳскә яҡын селфи эшләйһегеҙ икән, тимәк, һеҙ ауырыуҙың I стадияһында. Икенсе стадиялағылар үҙҙәрен кәмендә алты тапҡыр фотоға тѳшѳрѳп, кеше хѳкѳмѳнә “тәҡдим” итәсәк. Кемдер, бәлки, үрҙә әйтелгәндәргә йылмайып ҡына ҡуйыр, әммә психологтарҙың хафаһы бушҡа түгел. Сѳнки “уңышһыҙ” селфи арҡаһында суицид ҡылыусылар ҙа байтаҡ, имеш.\nКүп илдәрҙә селфи тѳшѳүҙе законлы рәүештә тыя башланылар ҙа инде. Мәҫәлән, Һиндостан штаттарының береһе Гоала туристарҙың фото тѳшкән мәлдә батып үлеүенән һуң, ғүмер ѳсѳн хәүефле урындарҙа селфи эшләү хѳкүмәт тарафынан тыйылды. Әйткәндәй, йыл һайын был илдә, үҙ-үҙҙәрен “мәңгеләштерәм”тип, 30-лап кеше һәләк була икән. Гавай утрауҙарында был йәһәттән ҡанундар ҡаты. Бында иһә ут бѳрккән Килауэа вулканының ағып ятҡан лаваһы янына яҡынлап, 1 йылға иркеңдән мәхрүм ителәһең, йә 5 мең долларыңдан ҡолаҡ ҡағасаҡһың. Ләкин бындай тыйыуҙар ҙа кәртә түгел сая “фотографтар”ға – вулкан уянғаны бирле тәртип һаҡсылары 40-лап кешене ҡулға алған.\nСелфи арҡаһында үлем осраҡтары күбәйеү сәбәпле, Рәсәйҙә лә, халыҡтың хәүефһеҙлеген ҡайғыртып, 2015 йылда Эске эштәр министрлығы тарафынан “Хәүефһеҙ селфи эшлә. “Текә” селфи ғүмереңде ҡыйыуы ихтимал” тигән хәтерлек (хәтер дәфтәре) баҫылып сыҡты. Министрлыҡта әйтеүҙәренсә, бындай профилактик акцияның тѳп маҡсаты – фажиғәләрҙе кәметеү, “шаҡ ҡатырғыс” селфиға моданы туҡтатыу. Хәтерлекте тәртип һағында тороусылар башлыса студенттарға һәм мәктәп уҡыусыларына тарата. Яҙмала тимер юлында, электр бағаналары һәм биналар башында, һыуҙа, поезд вагондары ѳҫтѳндә, хәрәкәт итеүсе автомобилдең руле артында, трассала, үргә күтәрелгәндә, хайуандар янында, шулай уҡ атыу ҡоралдары тотҡан килеш селфи эшләү ярамай тиелә. Ѳҫтәүенә, һәр осраҡҡа күңелһеҙ миҫалдар ҙа килтерелә.\nЗаман башҡа – заң башҡа, тибеҙ. Эйе, һәр дәүерҙең үҙ яңылығы, мауығыуҙары, ҡыҙыҡтары. XXI быуат баштарынан уҡ халыҡ араһында тарала башлаған фотоавтопортреттың бер тѳрѳ – селфи ҙа бѳгѳн иң популяр шѳғѳлдәрҙең береһе. Шулай ҙа сама тигән нәмәне онотмайыҡ – әкәмәт тигәнебеҙ зәхмәткә әйләнә күрмәһен берүк!


Эстонияның Палдиски ҡалаһында Салауат телендә һөйләшәләр // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nЭстонияның Палдиски ҡалаһында Салауат телендә һөйләшәләр\n14:34, 20 мая 2010 Сәйәсәт\nИглиндар Эстонияның Палдиски ҡалаһындағы музейҙа башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаевтың атаһы Юлай Аҙналин тураһында экспозиция булдырырға планлаштыра.\nЭлекке Рәсәй подводниктар әҙерләү үҙәге, Палдиски халҡы Башҡортостандан рәсми һәм шәхси делегацияларҙы һәр ваҡыт шатланып ҡаршылай. Легендар Салауат Юлаевтың яҡташтары килеүен улар ихлас көтөп ала. Күптән түгел «БР муниципаль берәмектәр Советы» Ассоциацияһы рәйесе, Иглин районы хакимиәте башлығы Ришат Исхаҡов етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы сәфәре барышында ла тап шулай булды.\n— Эстонияға беҙҙең сәфәр III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына һәм милли батырыбыҙҙың атаһы Юлай Азналиндың тыуыуына 280 йыл тулыуға әҙерлек сиктәрендә үтте. Юлай Аҙналиндың 280 йыллығын Иглин районында киң билдәләп үтергә йыйынабыҙ, — тип һөйләне Ришат Исхаков. – Юлай Аҙналин хәҙерге Иглин районы территорияһында тыуған, тип фараз ителә. Ул минең коллегам – Шайтан-Көҙөй улусы старшинаһы булған, тип әйтер инем, үҙ заманының бик белемле, абруйлы кешеһе булған. Улын тәрбиәләүҙә уның – атаһының роле бәхәсһеҙ. Азатлыҡ һөйөү, ойоштороу һәләттәре, тыуған яғына һөйөү, үҙ халҡы алдында яуаплылыҡ – быларҙың барыһын да Салауатта атаһы тәрбиәләгән. Юлай Аҙналин, билдәле булыуынса, улы артынан һөргөнгә китә һәм шунда вафат булып ҡала ла. Башҡорт батыры Салауат һуңғы төйәген тапҡан ҡәлғәгә барыу беҙҙең программаның мотлаҡ пункты булды, әлбиттә. Палдискиға сәфәребеҙ шулай уҡ Эстония башҡорттарының «Ағиҙел» милли-мәҙәни үҙәгенең 10 йыллығына ла тура килтерелде.\nСит илдәге ырыуҙаштарыбыҙҙың тормошо менән танышып, делегация ағзалары, сығыштары менән Башҡортостандан булған яҡташтарыбыҙ сит ерҙә юғалып ҡалмаған, тигән һығымтаға килде. Улар туған телен, мәҙәниәтен һаҡлаған. Эстония башҡорттары үҙ шәжәрәһен белә, ата-олатайҙарын хәтерләй һәм, әлбиттә, тыуған яғын һағына. Эстонияла йәшәүсе башҡорттар бер-береһе менән “Ағиҙел” мәҙәни йәмғиәте аша бәйләнеш тота. Уның рәйесе – Флүзә Хәйруллина. Ләкин был уның йәмәғәтселек эше. Ә ғөмүмән ул рус мәктәбенең башланғыс кластарында эстон телен уҡыта. Бына шулай, бер кешелә өс халыҡ берләшеүе сағылған.\nРишат Исхаҡов хәбәр итеүенсә, «Ағиҙел» йәмғиәте башҡорттарҙы берләштереү буйынса ҙур эш алып бара, башҡа мәҙәни берекмәләр менән бәйләнеш тота, айырыуса татар мәҙәни йәмғиәте менән тығыҙ хеҙмәттәшлек юлға һалынған.\nБеҙҙең делегация Таллинда һәм Палдискиҙа концерттарҙа ла ҡатнашты. Эстонияның Эшҡыуарҙар союзы ағзалары менән осрашҡанда берлектәге иҡтисади проекттар тикшерелде. Мәҫәлән, эстондарҙы башҡорт балын үҙҙәренең республикаһына алдырыу ҡыҙыҡһындыра. Ихтимал, яҡын киләсәктә Иглин районы территорияһында ла берлектәге проекттар нигеҙендә яңы предприятиелар барлыҡҡа килер.\n— Беҙ, иглиндар, «Ағиҙел» башҡорт йәмғиәте менән бәйләнеште артабан да өҙмәйәсәкбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Ришат Исхаҡов. – Эстон ерендә Салауат тураһында иҫтәлекте нисек ихлас һаҡлауҙарын күреү беҙҙең өсөн бигерәк тә ҡыуаныслы булды. Уның һәйкәлен тәрбиәләп тоталар, беҙҙең милли батырыбыҙ хаҡында хатта балалар ҙа яҡшы белә. Шулай ҙа, Эстонияла Салауат Юлаев музейы уның атаһы Юлай Аҙналин тураһында экспозиция менән тулыландырылырға тейеш, тип иҫәпләйем. Уның 280 йыллығын байрам итеү сиктәрендә беҙ быны бойомға ашырырға тырышасаҡбыҙ.\nБик тиҙҙән Палдиски халҡы Башҡортостанға һәм, атап әйткәндә, Иглин районына, яуап сәфәре менән киләсәк — башҡорт диаспораһы вәкилдәре III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында ҡатнашасаҡ. Шулай итеп, Эстониянан ватандаштарыбыҙ менән дуҫлыҡ нығыясаҡ.\nТеги: хәтер, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы


Мең дә бер күҙәтеүем — версиялар араһындағы айырма\nМең дә бер күҙәтеүем (үҙгәртергә)\n23:38, 30 август 2021 версияһы\n13 819 байт алынған , 1 месяц назад\n18:46, 26 апрель 2020 версияһы (төҙәтеү)\n23:38, 30 август 2021, ағымдағы версия (төҙәтеү) (кире алыу)\nҠыҙыҡ. Минең ҡарамаҡҡа, ауылдарҙың ике яҙылмаған ҡануны бар:\n1.Ҡыҙҙары матур булған ауылдарҙың егеттәре уҫал була. Был — аксиома.\n2.Бер үк ваҡытта бер ауылдың тик берешәр Зөһрәһе менән Таһиры була. Улар һөйөүҙәренә тоғро була алмаһа, Хоҙай был тойғоно башҡаларға күсерә, йәғни был ауылды мөхәббәт менән ошо рәүешле һынай.\nХеҙмәттәшем, ҡәләмдәшем Салауат Әбүзәргә батырыбыҙ Салауат Юлаев премияһы бирелеүен шатланып ҡабул иттем. Уның ижады хаҡында бик күпте һөйләргә мөмкин булыр ине. "Ағиҙел"дең быйылғы 6-сы һанында филология фәндәре кандидаты Луиза Кирәева шағирҙың "Ғәмәл дәфтәре" тигән шиғыр китабына арналған "Йөрәгемә тама ваҡыт" тигән мәҡәләһендә әҙәби ғилем күҙлегенән баһа биреп, уның әҫәрҙәренең ябай уҡыусы күҙенә күренмәгән яҡтарын аса алған. Бик мәслихәт. Мин иһә, ябай уҡыусы булараҡ, уның шиғырҙарының тәьҫир көсөн лирика менән сатираны ҡуша алыуында күрәм. Рәми менән Бабич бергә йәшәй Салауаттың шиғырҙарында. Ҡәләмдәшемдең шатлығын уртаҡлашып, 4 юллыҡ ҡына шиғыр ҙа яҙып ҡуйҙым:\nСалауатлыҡ башҡортлоҡҡа тиңдер,\nӘммә һиндәйҙәр бит бик һирәк...\nШиғриәт бит үҙе Салауатлыҡ,\nСалауатлыҡ — үҙе шиғриәт!\nБөгөн "Юлдаш" радиоһы егеттәре игеҙәктәр хаҡында ҡыҙыҡлы әңгәмә ҡорҙо. Ғафури ҡыҙҙары, игеҙәктәр Гөлфирә һәм Гөлсирә Ҡалмурзиналар менән бер үк йылдарҙа институтта уҡыныҡ. Мин уларҙы әле булһын айырмайым: кемеһе менән осрашһам да, Гөлфирә йә Гөлсирә тип өндәшәм дә, һәр ваҡыт яңылышам. Уҡыған саҡта булған бер ҡыҙыҡлы хәл иҫкә төштө, уның серен әле булһын аңлап бөтә алмайым. Бер мәл уларға Черниковкала йәшәгән әхирәте ҡунаҡҡа килә. Гөлсирә генә өйҙә була. Ул әхирәтен ҡунаҡ иткәндән һуң, кис булғас, уға эйәреп Черниковкаға китә. Унда барғас, әхирәтенә ҡунаҡҡа килгән икенсе бер ҡыҙҙың йәшәгән еренә баралар, унан һуң тағы ла бер ҡыҙҙың торлағына юлланалар, ҡыҫҡаһы, кире ҡайтырға һуң булғас, шунда йоҡларға ҡалалар. Бындай тәфсиремдең сере шунда: һуңынан ятаҡҡа ҡайтҡан Гөлфирә хатта Черниковкаға игеҙәген эҙләп барған осраҡта ла, уның эҙенә төшөү мөмкин булмай. Был ваҡиғаның ғилләһе шунда: Гөлсирә иртәнсәк уянып китһә, янында Гөлфирә ятҡанын күрә. Гөлфирә иһә нисек итеп Гөлсирәне барып табыуын аңлата алманы.\nКисә ап-аҡ ҡар яуҙы. Ып-ысын! Ап-аҡ! Ысын аҡ. Сын аҡ. Снаҡ. Снек. Снег...\n'''Комсомолға ингәндә лә “Аллаһ” тинек...'''\nБөгөн комсомолдың тыуған көнө. Сыңғыҙ һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә комсомолға алындыҡ. Шундағы бер ҡыҙыҡ ваҡиға хәтергә мәңге уйылып ҡалған. Зөбәйҙә исемле класташыбыҙҙың сираты еткәс, ул мәктәптең комсомол комитеты алдына килеп баҫты. Унан Уставты таныуы, ундағы ҡайһы бер ҡағиҙәләр хаҡында, тағы ла бер-ике Политбюро ағзаларының исем-шәрифен һорағас, комскомитет рәйесе:\n– Аллаһҡа ышанаһыңмы? – тип һораны.\n–Юҡ, - булды Зөбәйҙәнең яуабы.\n–Маладис! Һине комсомолға инеүең менән ҡотлайбыҙ, бар, сираттағы класташыңды саҡыр, – тине рәйес.\nЗөбәйҙә рәхмәт әйтеп сығыу яғына юлланды ла, бер сите ҡалҡып торған иҙән таҡтаһына эләгеп, ҡолап китә яҙҙы ла “Аллаһ!” тип ысҡындырҙы. Үҙе ғәйепле төҫ менән комскомитет ағзаларына текәлеп ҡып-ҡыҙыл булды. Гөр килеп көлөштөк. Беҙҙе Аллаһтан дүндерергә тырышһалар ҙа, йөрәгебеҙҙә ине Ул!\n'''"Ни өсөн хәҙер мал кешегә ҡарағанда ҡәҙерлерәк һуң? Шул хаҡта фекер йөрөтөп ҡарайыҡ..."'''\nМиҫалға Башҡортостан Республикаһы башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбиров эш башлаған саҡта уҡ иғтибарын йүнәлткән медицина өлкәһен ҡарайыҡ.\nНиндәй генә ауылды алма, һәр береһендә элек колхозда мал врачы булып эшләгән ветеринарҙы табып була. Беҙҙең ауылда ғына ла улар өс ир-ат. Берәйһенең һыйыры, аты ауырып китһә, 10-15 минут эсендә улар малҡайҙар янына барып етә һәм тейешле ярҙам күрһәтә. Был йәһәттән малҡайҙар бәхетле.\nШул уҡ ваҡытта оло йәштәрҙәге берәй кеше, хеҙмәт йә тыл ветераны ауырыһа, уларға профессиональ медицина ярҙамы күпме ваҡыттан һуң күрһәтелә икән? Ярай әле, был ауыл ҡараған биләмәнең тиҙ ярҙам машинаһы һәм уның бензины булһа, район дауаханаһында белгес, медикаменттар ятһа. Ундай осраҡта күптәр Өфөгә, баш ҡалаға күҙ төбәп килә лә, республика дауаханаларында көндәр, аҙналар буйы коридорҙа сират көтөп ултыра. Уларҙың күбеһе үҙенә тейешле кабинетҡа инә алмайынса ҡайтып китә йә үлеп ҡала. Был яңылыҡ түгел, республикабыҙ етәксеһе был хаҡта әйтте. Мине икенсе бер һорау борсой: республика бюджетының өстән бер өлөшөн тәшкил иткән миллиардтар кем тарафынан һәм ни өсөн тотонола һуң?\nӘлегә лә баяғы “мал факторы”. Совет осоронда “кеше факторы”на иғтибар ҙур ине. Пенсия йәшендәге оло йә инвалид кеше өсөн түләргә, быныһы өсөн бюджеттан сығымдар кәрәк. Ә мал иһә табыш килтерә, ул хатта ҡазаланған осраҡта ла салып өлгөрһәң файҙаһы күҙгә күренерлек, кеҫәгә инерлек.\n==156-сы күҙәтеүем ==\n'''Дүрт йәшемдә кейәүгә сыҡтым...'''\nӘ был хәл, ысынлап та, булған. Ул ҡыҙҙы күҙе төшкән Йәүҙәт атлы малайға, йолаһына тап килтереп, кейәү йортона оҙатҡандар. Ышанмаһағыҙ, аудиояҙманы үҙегеҙ тыңлап ҡарағыҙ. Һеҙҙең иғтибарға Әбйәлил районының Һәйетҡол ауылында йәшәүсе атаҡлы сәсән, 78 йәшлек Вәсилә Садиҡова һағынып һөйләй. [https://agidel.rbsmi.ru/articles/me-d-ber-k-te-em-khm-r-m-r-t-bay-/me-d-ber-k-te-em-156-sy-k-te-em-d-rt-y-shemd-key-g-sy-tym-/ Вәсилә Садиҡова һөйләй]\n== 157-се күҙәтеүем ==\nЙығылып ятып сәғәттәр буйына көлөрлөк, көлөп йығылып иларлыҡ был ваҡиға хаҡында миңә күренекле ауылдашым, дәүләт эшмәкәре, билдәле таусы-геолог Рәсих Әғзәм улы Хәмитов һөйләне. Ошо ҡыҫҡа ғына сюжеттан “Еңмеш” һымаҡ фильм төшөргәндә, бар донъя йығылып ятып көлөр, көлөүенән туҡтай алмай ҡолап китеп, илар ине.\nВаҡиға Расих ағайҙың бала сағында була. Бер көндө колхоз бригадаһында әбйәшник (объездчик) булып эшләүсе Буранбаев Ғилман олатай ауылдың бер осонда һыбай килә ята. Буденныйҙыҡы һымаҡ мыйыҡтары ла бар үҙенең. Шул саҡ Расих ағайҙың күршеһе мәрәкәсел Үтәбаев Мөбәрәк олатай шул тирәлә уйнап йөрөүсе малайҙарға:\n-Ана, Ғилман ҡарт килә ята. Хәҙер генә урамға сығып теҙелеп баҫығыҙ ҙа, ыштанығыҙҙы төшөрөп, уға честь биреп ҡалығыҙ. Шулай итмәһәгеҙ, хәҙер малығыҙҙы алып барып бикләп ҡуя ла, әпсәгеҙҙән әрләнәһегеҙ. Һөтһөҙ, ойотҡанһыҙ тороп ҡаласаҡһығыҙ. Нимәгә аңшайып ҡаттығыҙ, тиҙерәк өлгөрә һалығыҙ, – тип йәүкәләй һала.\nМалайҙарҙың йөрәгенә ут ҡабыҙыу өсөн етә ҡала уның был иҫкәртеү һүҙҙәре. Ихатала уйнап йөрөүсе Шәфҡәт, Тәлғәт, Мөҙәрис, Расих, Ҡорбанғәли, Дамир атлы малайҙар урам буйына сығып теҙелеп баҫа һәм Мөбәрәк олатай әйткәнде бар тулылығында, хатта арттырыбыраҡ үтәй. Һе, һәр ҡайһыһы үҙенең һыйырын бикләнеүҙән һаҡлап ҡалырға, бының менән әсәһенән маҡталырға тырыша бит. Честь биреүҙең дә нимә икәнлеген бик яҡшы белә малайҙар. Клубта күрһәтелгән “Чапаев” кинаһында күргәндәре бар.\n== 158-се күҙәтеүем ==\n'''Сәйет! Афарин! Мәрҙәс!'''\nКисә Сәйет Билаловтың[https://agidel.rbsmi.ru/upload/resize_cache/iblock/a3a/563_376_1/a3a6818acb8f9aacba527ab0dffe574f.jpg] концертына барып, рәхәтләнеп ял итеп ҡайттым. Шуныһы мөһим: уны тыңлағанда битараф ҡалып булмай, йөрәк моңоноң сөңгөлөндә тарих ауазын да, мәңгелек һағышҡа сорналып үрһәләнгән күңелде лә тояһың.\nӨҫтәүенә, тик хәйбуллаларға ғына хас булған күркәм сифаты — башҡалар алдында уңайһыҙлана белеүе (был йәһәттән Сәйет бала сағында малайлыҡта йөрөгән уҡытыусыһы, моң остазы, дуҫым Камил Илембәтовҡа ныҡ оҡшаған!!!), башҡаларға ихтирамлы һәм иғтибарлы, кешелекле һәм кеселекле булыуы йырҙарының тәбиғи яңғырашын бар итә.\nТәрән моңоң, шуның өҫтәүенә илаһи булмышың менән хайран иттең, Сәйет! Афарин! Мәрҙәс! Тик бер генә теләгем дә бар: беҙҙең ауылға концерт менән барһаң, Мөхәммәтйән Ҡаҙаҡбаев, Камил Илембәтов репертуарынан халыҡ йырҙарын да башҡар, йәме? Сөнки беҙҙең ауылда тик халыҡ йырын башҡарыу ғына йырлай белеүгә иҫәпләнә!\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/24126»


Башҡортостанда «Халыҡ сәләмәтлеге көндәре» профилактик акцияһы бара\n25 майҙан 29-на тиклем республика халҡы йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарын иҫкәртеү буйынса бушлай табип тикшереүе үтә ала. Икенсе йыл рәттән уҙғарылған сараға белгес кәңәше алырға килеүселәр арта ғына. Быны ауырыуҙар күбәйеүе тип түгел, ә халыҡтың үҙ сәләмәтлегенә һаҡсыл ҡарай башлауы тип аңларға кәрәк, ти табиптар.\nСәләмәтлегегеҙгә зарланаһығыҙмы? Был көндә иң йыш яңғыраған һорау ошолор. Баш ҡаланың Матросов паркында һәр мөйөштә тиерлек табиптарҙың ултырыуы һирәк күренеш. Дауаханаларҙан айырмалы асыҡ һауалағы поликлиникала байрам кәйефе хөкөм һөрә. Халыҡ та бында дауаланырға түгел, ә сирҙе алдан иҫкәртергә, сәләмәтлеген тикшертергә килә.\nХалыҡты кардиологтар, эндокринологтар, онкологтар ҡабул итә. Табиптарҙың да ябайы түгел. Медицина өлкәһендә абруй ҡаҙанған тәжрибәле белгестәр. Тикшереү үтергә теләгән халыҡтан сират һуҙылыуы ла ошоға дәлил. Табиптар ҙа бөгөн ғәҙәттәгенән шәфҡәтлерәк. Һәр бер кешегә кәм тигәндә, кәңәш менән ярҙам итеп ҡалырға тырышты.\nСәләмәтлек көнөнөң маҡсаты халыҡтың йылдан-йыл йәшәрә барған йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарына иғтибарын көсәйтеү, сирҙе профилактикалау . Табиптар әйтеүенсә, тап ошо ауырыуҙарҙан үлем осраҡтары йышая һәм уны ваҡытында асыҡлау күпкә хәйерлерәк.\nХалыҡ сәләмәтлеге көндәре сиктәрендә республикала мәҙәни һәм спорт саралары, медицина белгестәре өсөн ғилми-ғәмәли конференциялар, тәжрибә уртаҡлашыу өсөн түңәрәк өҫтәлдәр уҙғарыласаҡ. Райондарҙа ла баш ҡала белгестәре халыҡты ҡабул итәсәк.


Радий Хәбиров йәмәғәт транпортындағы ҡулаҡсаһыҙ түләү терминалдарын тикшерергә ҡушты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n18 сентября 2019 — 18:23 ГТРК «Башкортостан»\n“Транспорт сәғәте” форматындағы кәңәшмәлә республика етәксеһе тейешле органдарға рейдтар ойоштору кәрәклеге тураһында әйтте. Бөгөн төбәктә 125 мең “алға” һәм “транспорт” ҡушымтаһы булған 250 мең “уҡыусы” карталары таратылған. Пассажирҙар улар менән йәмәғәт транспортында 12 миллион тапҡыр иҫәпләшкән. Уларҙың күп өлөшө “Башавтотранс” предприятиеһына тура килә. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер шәхси компаниялар әле лә яңы түләү системаһына күсмәгән.


Республиканың эшлекле даирәләре делегацияһы Магнитогорскиға юлланды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликаның эшлекле даирәләре делегацияһы Магнитогорскиға юлланды\n10:24, 8 декабря 2011 Иҡтисад\nБР Сауҙа-сауҙа сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы бөгөн эш визиты менән Магнитогорскиға юллана. Делегация составында Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге даими вәкиле Мөхәмәтулла Хафизов та бар.\nБР Сауҙа-сауҙа сәнәғәт палатаһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, визит 8-енән 10 декабргә тиклем дауам итәсәк, уның тематикаһы сәнәғәт һәм эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге өлкәһендә үҙ-ара хеҙмәттәшлек итеү перспективаларына бәйле буласаҡ. Визит сиктәрендә тематик түңәрәк өҫтәл ойоштороласаҡ, Магнитогорскиҙың Сауҙа-сәнәғәт палатаһында осрашыуҙар үткәреләсәк.\nТеги: төбәк-ара бәйләнештәр, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, визиттар


Батыр егет Баязит » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Спорт һәм туризм » Батыр егет Баязит\nБатыр егет Баязит 23.02.2018 // Спорт һәм туризм\nҺуңғы ваҡытта йәштәр араһында сәләмәт йәшәүгә ынтылған егет һәм ҡыҙҙарҙың күп булыуы ҡыуаныслы. Ҡасандыр бер ҡулына тәмәке, икенсеһенә һыра тотҡан үҫмерҙәр “текә” күренһә, әле спорт яратҡан йәш кеше өлгөлө һанала. Бөгөнгө заман геройҙарының береһе – Сибай педагогия колледжы студенты Баязит Исхаҡов.\nБаймаҡ районының Таулыҡай ауылында тыуып үҫкән Баязит бала сағынан шуҡ, теремек, хәрәкәтсән була. Мәктәп йылдарында физкультура дәресен көтөп ала: йүгерергә, туп менән уйнарға ярата. Етеҙ, сәмле һәм зирәк малайҙы уҡытыусыһы шунда уҡ күреп, спортҡа ылыҡтыра. Баязит милли көрәште һайлай һәм яңылышмай. Өсөнсө класта тәүге тапҡыр келәмгә сыға һәм икенсе урынды яулай. Үҙендә көс-дәрт тойған йәш көрәшсе тренеры Рәмил Байегетов күрһәткән һәр алымды, кәңәште үҙенә һеңдерә бара. Артабан мәктәп, район, төбәк һәм республика кимәлендә төрлө ярыштарҙа ҡатнаша. “Көрәш менән шөғөлләнеп, әлегә тиклем һабантуйҙа һарыҡ алғаным да юҡ, төп маҡсат – уны яулау”, – ти әңгәмәсем.\nЕгет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ, ти халыҡ әйтеме. Баязит Исхаҡов шулай уҡ саңғыла йөрөй, шашка буйынса турнирҙарҙа һәр саҡ призлы урындар яулай. Спортты үҙ итеүе, сәләмәт тормош алып барыуы егетте Сибай педагогия колледжының физкультура бүлегенә алып килә. Бында ла ул һынатмай: тәүге көндәрҙән төрлө ярыштарҙа ҡатнаша. Шулай ҙа уның иң ҙур еңеүе – “Ирәндек батыры-2016” республика спорт фестивалендә еңеүсе титулына лайыҡ булыуы. Иң батыр, иң мәргән егет булараҡ, уға арғымаҡ бүләк итәләр. Әле Баязит ярышта еңеп алған атын “ҡорос ат”ҡа алмаштырған.\n– Спорт – ул һәр кем өсөн кәрәкле иң ҙур байлыҡ. Спорт менән бала саҡтан шөғөлләнергә кәрәк, тип уйлайым, – ти әңгәмәсем. – Быйыл ҡулыма диплом аласаҡмын, артабан әрмегә барып, хәрби бурысымды үтәргә уйлайым. Аҙаҡ юғары белем алыу тураһында уйлармын, әлегә “Рәсәй саңғы юлы”нда ҡатнашырға, шашка турнирҙарында еңеү яуларға һәм һабантуйҙа бил һынарға әҙерләнәм.\nСәләмәт тәндә – сәләмәт рух, тигәндәй, Баязит Исхаҡов менән аралашҡан саҡта уның күҙҙәрендә осҡондар балҡыуын күрергә мөмкин. Дәртле, көслө рухлы, ҡыйыу, батыр Баязиттан йәштәребеҙ өлгө алыр.


Һөнәрҙе дөрөҫ һайлау - ярты бәхет\n8 Июнь 2018, 14:07\nРеспубликабыҙҙа эшкәртеүсе сәнәғәт һәм аҙыҡ-түлек етештереү өлкәһе өсөн белгестәр әҙерләгән махсус уҡыу йорттары байтаҡ. Улар араһында абруйы киң таралғандары ла бар. Шундайҙарҙың береһе - Мәләүез күп профилле һөнәр биреү колледжы.\nБыл уҡыу йортоноң иң-иңдәр араһында булыуы унда эшләгән уҡытыусылар коллективына, төрлө йылдарҙа уны етәкләгән етәкселәрҙең эшмәкәрлегенә лә бәйле. Бөгөн был белем усағын Рита Сәмиғуллина етәкләй.\nКолледждың тарихы 1961 йылдан башлана. Ул Кумертау тау-механика техникумының филиалы булып асыла, ә 1964 йылдан эшен Мәләүез аҙыҡ-түлек етештереү техникумының киске бүлеге булараҡ дауам итә. 1992 йылдан был уҡыу йорто - Мәләүез механика-технология техникумына, 2015 йылдан Мәләүез күп профилле һөнәр биреү колледжына әйләнә. Хәҙерге көндә уның ике филиалы бар: Күгәрсен районының Мораҡ ауылында һәм Көйөргәҙе районына ҡараған Маяҡ ҡасабаһында урынлашҡан башланғыс һөнәри белем биреү учреждениелары.\nКолледжда бөтәһе 1377 студент белем ала. Улар араһында республикабыҙ райондарынан тыш, Ырымбур өлкәһе, Себер тарафтары, Волга буйы округтарынан килгәндәр ҙә бар. Колледж көндөҙгө һәм ситтән тороп уҡыу бүлегендә «Иҡтисад һәм бухгалтер иҫәбе (тармаҡтар буйынса)», «Һөт һәм һөт ризыҡтары технологияһы», «Әсетеү һәм шарап эшләү технологияһы», «Сәнәғәт ҡорамалдарын монтажлау һәм техник эксплуатациялау (тармаҡтар буйынса)», «Ит һәм ит ризыҡтары технологияһы», «Бина һәм ҡорамалдар төҙөү һәм эксплуатациялау», «Һыуытҡыс-компрессор машиналарын һәм ҡорамалдарын монтажлау һәм эксплуатациялау (тармаҡтар буйынса)», «Металл булмаған төҙөлөш конструкциялары етештереү» һөнәрҙәре буйынса студенттарға белем бирә.\nКөйөргәҙе районының Маяҡ ҡасабаһында урынлашҡан филиалында - «Умартасы», «Тракторсы-машинист», «Ветеринар-фельдшер», «Машина-трактор паркын ремонтлау һәм техник хеҙмәтләндереү буйынса белгес», Күгәрсен районы үҙәге Мораҡта урынлашҡан филиалында «Иретеп йәбештереүсе», «Һанлы мәғлүмәтте эшкәртеүсе белгес», «Ауыл хужалығында электр ҡорамалдарын ремонтлау һәм хеҙмәтләндереү электромонтеры» һөнәрҙәренә уҡытыла.\nКолледжда яҡшы белгестәр әҙерләү өсөн шарттар булдырылған. Уҡыу аудиториялары һәм лабораториялар, оҫтахана, китапхана, заманса компьютер кластары, студенттарҙы йыл әйләнәһенә йылы аш менән тәьмин итеүсе ашхана эшләй, ситтән килгәндәр өсөн 100 урынлыҡ ятаҡ та колледж янында ғына. Унда йәшәү өсөн уңайлы шарттар тыуҙырылған: дәрестәрҙән һуң ял итеп алыу бүлмәһе ҡаралған, студенттар өсөн автомат кер йыуыу машиналары, душ кабиналары урынлаштырылған.\nСпорт менән шөғөлләнеүселәр өсөн уҡыу йортоноң ике спорт һәм бер тренажер залы бар. Бында төрлө секциялар ойошторолған: еңел атлетика, баскетбол, волейбол, шахмат, өҫтәл теннисы һәм башҡалар. Әйтергә кәрәк, колледжда спорт менән ныҡлап шөғөлләнгән студенттар уҡый. Улар араһында Рәсәй, республика кимәлендә юғары күрһәткестәргә өлгәшкән егет һәм ҡыҙҙар бик күп.\nКолледж уҡытыусылары һәм студенттары Рәсәй һәм республика кимәлендә үткән конкурстарҙа, конференция һәм олимпиада ярыштарында әүҙем ҡатнашып, яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә. Шулар иҫәбендә 2008 йылдан башлап төрлө йылдар дауамында Мәскәү ҡалаһында уҙған Рәсәй агросәнәғәтенең «Алтын көҙ» күргәҙмәһендә яуланған алтын, көмөш һәм бронза миҙалдар бар. 2016 йылда «WorldSkills » конкурсында бронза миҙал һәм III дәрәжә дипломы, 2017 йылда шул уҡ конкурста алтын, көмөш миҙал һәм I, II дәрәжә дипломы, быйылғы йыл иһә көмөш һәм бронза миҙалдар һәм II, III дәрәжә дипломдары яуланған. 2018 йылда колледждың Рәсәйҙең иң яҡшы 100 уҡыу йорто исемлегенә инеүе лә күп нәмә хаҡында һөйләй. Быйылғы йылдың ғинуар айында «Комсомольская правда» гәзите ойошторған «Һөнәри белем биреү буйынса иң яҡшы уҡыу йорто - 2018» конкурсының «Иң яҡшы колледж» номинацияһында беҙҙең уҡыу йорто бишенсе урынға лайыҡ булды. «Фәнгә аҙым» республика фәнни-ғәмәли конференцияһы йыл һайын тап ошо колледж базаһында уҙыуы ла күптән инде йолаға әйләнгән.\nБыйылдан Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы ярҙамы менән был белем усағында «Төҙөлөш тармағында техниктарҙың һөнәри компетенцияһын формалаштырыуҙың дуаль моделе» темаһына инновацион майҙансыҡ эшләй башланы.\nКолледж әҙерләгән белгестәрҙе илебеҙҙең һәр төбәгендә көтөп алалар. Механик һөнәренә эйә булған күпселек егеттәр Себер тарафтарында, Мәскәү, Санкт-Петербург кеүек ҙур ҡалаларҙа, сит республикаларҙа эшләһә, бина-ҡорамалдар төҙөү һәм эксплуатациялау бүлеген тамамлаусылар араһында үҙ төҙөлөш ойошмаларын асып, бик уңышлы эшҡыуар булып киткәндәр ҙә байтаҡ. Быйыл Златоуст, Силәбе ҡалаларында ла ойошмалар менән килешеү төҙөләсәк. Ситтән тороп уҡыу бүлеге студенттарыбыҙ - һәр төрлө аҙыҡ-түлек етештереү һәм эшкәртеү сәнәғәте ойошмаларында эшләп йөрөүселәр. Студенттарҙың практикалары башлыса ҡаланың һөт-консерва комбинатында, һыра, шәкәр заводында, элеваторҙа, “Мастер-А” ойошмаһында , башҡалабыҙҙың “НУМИК” йәмғиәтендә үтә. Уҡыу йортон тамамлаусылар белемдәрен артабан Башҡорт дәүләт аграр университетында, Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалында камиллаштыра ала. Был уҡыу йорттары менән килешеүҙәр төҙөлгән.\n«Беҙ әлеге көндә матди-техник базаны яҡшыртыу, тыуҙырылған шарттарҙы артабан камиллаштырыу, уҡыу корпустарын һәм дөйөм ятаҡты ремонтлау эштәрен алып барабыҙ. Тыуған яҡтарынан, әсәй ҡанаты аҫтынан айырылып сығып, беҙгә белем алырға килгән балаларға иғтибар ҙур, һәр ҡайһыһына уңайлы шарттар тыуҙырыу өсөн бар көсөбөҙҙө һалырға тырышабыҙ. Мәктәп тамамлаған уҡыусылар, ҡайҙа уҡырға барырға тигән һорау алдында тора икән, беҙҙең ишектәр улар өсөн һәр саҡ асыҡ. Беҙгә уҡырға килһендәр!» - ти колледж директоры Рита Мәҙәрик ҡыҙы.\nУҡыу-уҡытыу эштәрендә инновацион алымдар ҡулланыуҙы, актуаль булмаған ысулдарҙан тулыһынса баш тартыуҙы маҡсат итеп ҡуя колледж етәксеһе.\nМәләүез күп профилле һөнәр биреү колледжы заман һулышын тойоп, заман менән бергә атлай. Киләсәккә изге маҡсаттар ҡорған уҡыу йорто артабан тағы ла бейегерәк үрҙәр яулар әле.\nҺүрәттә: Мәләүез күп профилле һөнәр биреү колледжы директоры Рита Мәҙәрик ҡыҙы Сәмғуллина.\n2018 йылдың икенсе ярты йыллығына “Көнгәк” гәзитенә яҙылырға ярҙам иткәне өсөн Мәләүез күп профилле һөнәр биреү колледжы директоры Рита Мәҙәрик ҡыҙы Сәмғуллинаға рәхмәт белдерәбеҙ.


Телебеҙгә, динебеҙгә тоғро ҡалайыҡ! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Башҡорт донъяһы » Телебеҙгә, динебеҙгә тоғро ҡалайыҡ!\nТелебеҙгә, динебеҙгә тоғро ҡалайыҡ! 18.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nМәҡәләмде әңгәмәсем, Ҡырҡөйлө-мең ырыуы башҡорттарының ҡор башы, ошо көндәрҙә 50 йәшлек ғүмер байрамын билдәләгән Яңы Яппар ауылы егете Филүс Исмәғил улы Хәлиуллиндың тормош девизы итеп алынған һүҙҙәре менән башлап ебәреүем осраҡлы түгел. Телебеҙ, милләтебеҙ һаҡланһын, ер йөҙөндә башҡорт халҡы юғалмаһын, тип янып йөрөгән ир-уҙамандарҙың береһе бөгөнгө геройыбыҙ. Юҡҡа ғына уны ҡор башы итеп һайлап ҡуймағандар ҙабаһа! Милләт яҙмышы өсөн борсолған Филүс Исмәғил улы республика, район кимәлендә үткәрелгән сараларҙа үҙ фекерен белдерә, ватандаштарын уяулыҡҡа, берҙәмлеккә саҡыра. Ҡор башының мәшәҡәттәре етерлек: Дим буйы халыҡтары араһында төрлө саралар ойоштороу, уларға үҫмерҙәрҙе, йәштәрҙе ылыҡтырыу, бағыусылар эҙләү һәм башҡалар.\n— Тыуған ауылым Яңы Яппарҙың йылдан-йыл күркәмләнә барыуына, яңы йорттар ҡалҡыуына, төҙөкләндерелеүенә ҡыуанам, әлбиттә, әммә мине иң ныҡ борсоғаны – балалар һанының кәмеүе. Егеттәрҙең өйләнергә ашыҡмауы ла борсоуға һала. Ғүмер күҙ асып йомғансы үтә лә китә, һәр нәмәнең үҙ ваҡыты бит. Донъя ауырлығына һылтанып, күп бала тәрбиәләүҙән ситләшергә ярамай. Үҙебеҙ үҫкән осорҙо иҫкә төшөрөгөҙ әле, ул саҡта беҙҙең атай-әсәйҙәргә еңел инеме? Колхозда көндө төнгә ялғап эшләйҙәр, ауылдарға газ үтмәгән, ҡайҙа инде ул автомат кер йыуыу машинаһы, кәрәҙле телефон, автомобиль! Төшкә лә кергән нәмәләр түгел бит былар ул ваҡытта. Яғырға утын хәстәрләргә, ҡаҙанда аш бешерергә, һыу йылытырға, самауыр ҡайнатырға... Э-эй, ул саҡтар... Ә һәр ғаиләлә кәмендә бишәр бала ине, рәхәтләнеп күмәкләп шау-гөр килеп үҫтек. Башҡорт тигән милләт ер йөҙөнән юғалырға тейеш түгел. “Беҙ булһаҡ, шундай булабыҙ: Булғанбыҙ, буласаҡбыҙ, Ҡәүемебеҙҙе ишәйтеп, Уралға туласаҡбыҙ!” – тигән бит шағирә Лариса Абдуллина. Балалар үҙ телендә аралашып, һөйләшеп үҫһен ине, – ти ул.\nЙәмәғәт вазифаһынан тыш, Филүс Хәлиуллиндың дүрт бала атаһы, ҙур ғаилә башлығы икәнен дә оноторға ярамай бит әле. Бәхетен алыҫтан эҙләп йөрөмәгән егет, ошо уҡ ауылда тыуып үҫкән Зифа Наил ҡыҙы менән өйләнешеп, уртаҡ донъя ҡорғандар. Ғаилә усағын ҡабыҙыуҙарына 26 йыл да булып киткән.\n— Ҡыҙҙарым Динә менән Финә, улдарым Кинйә менән Батыр өсөн мин иң беренсе сиратта өлгө булып торамдыр, тип уйлайым. Атай булараҡ дәрәжәм дә ҙур. Ошо абруйға тап төшөрмәҫкә, яуланған хөрмәтте юғары кимәлдә тоторға тырышам. Бының өсөн ҡулымдан килгәндең барыһын да эшләйем. Балалар эш рәтен белеп, күреп, өйрәнеп үҫһендәр өсөн, уларҙы үҙең менән ҡатарҙан йөрөтөргә кәрәк. Шәхси хужалыҡта балаларым — төп ярҙамсы. Ҡайҙа ғына йөрөһәм дә, йортом өсөн күңелем тыныс – әсәләре менән бергәләп улар бар эште еренә еткереп ҡуя. Улдарымды мал ҡарарға үҙем менән бергә алып сығам, бәләкәсебеҙгә өс кенә йәш булыуға ҡарамаҫтан, ул да эргәбеҙҙә бутала. Кесе йәштән үк күреп үҫеүе яҡшы. Шулай итеп, күмәкләшеп тырышып, донъяны алға алып барабыҙ, — тип дауам итә һүҙен әңгәмәсем.\nУның менән осрашҡанда, ғәҙәттә, һөйләшеү гел рәсми рәүештә генә килеп сыға ине. Ә был юлы инде ярайһы тормош тәжрибәһе туплаған, үҙенән кеселәргә кәңәш бирер йәшкә еткән Филүс Исмәғил улы менән донъя, йәшәйеш хаҡында ихлас һөйләшергә насип булды.\n— Үҙеңде 50 йәштә һымаҡ тояһыңмы? — тигән һорауыма ла ул һис икеләнмәйенсә:\n— Юҡ, бөтөнләй ҙә тоймайым. Үтелгән юлыма ҡараһам, күп эш башҡарылған, ир-егеткә тейешле бөтә бурысым үтәлгән: йорттар һалынған, улдар тәрбиәләйем, ағастар шаулап үҫә. Ошонда нөктә лә ҡуйырға яраған һымаҡ. Юҡ, ярамай, алда әле бик күп эштәр көтә. Фекерҙәштәрем, дуҫтарым ярҙамында барлыҡ уй-ниәттәрем тормошҡа ашыр, тип уйлайым.\nЭйе, башҡараһы эштәр алда әле, иҫәнлек кенә булһын.\n— Уртаға һалып һөйләшергә мәсьәләләр етерлек, йыйылышҡа килгәйнем, — тип әңгәмәсем йәнә үҙ бурыстарын атҡарырға ашыҡты.\nЭйе, халҡыбыҙ, телебеҙ яҙмышына битараф булмаған ошондай замандаштарыбыҙ барҙа милләт юғалмаҫ.\nАвтор: Алия УРАҘБАХТИНА\nМәскәү башҡорттары. Улар ниндәй? 18.01.2019 // Башҡорт донъяһы\nҺәр яҡшы эштең дауамы ла була....\nМәскәү башҡорттары. Улар ниндәй? 11.01.2019 // Башҡорт донъяһы\nМәскәүҙән ҡайтҡас, “Ашҡаҙар”ға һөйләшеүгә саҡырған яҙыусы Фәрзәнә Аҡбулатова миңә ошо һорауҙы бирҙе....\nСвердловск башҡорттары йылды барлай 31.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nЙылдың һуңғы көндәрендә Екатеринбургта йәшәгән милләттәштәребеҙ Свердловск өлкәһе милләт-ара...\nБөтә донъя башҡорттары йыйыласаҡ 22.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Данир Ғәйнуллин Башҡортостандың 100...\nИлһам төбәге – интернат 21.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nУҙған быуаттың 60-сы йылдарында асылған Сибай гимназия-интернатында осрашыуға байтаҡ халыҡ...\nБөткән ауылымды һағынам 18.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nҘур өмөт менән йәшәйбеҙ....\nБашҡорт халыҡ йырын тыңлағанда!.. 18.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nКүңел күтәренкелеге бүләк итте байрам....\nКаруанһарайҙың яҡлаусылары 14.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nУлар изге ҡомартҡыны башҡортҡа ҡайтарҙы....\nТотош уҡырға 288\n“Тормошта әүҙемлек кәрәк” 05.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nСығымдар үҙен аҡлай. Рәсәй һәм Азия илдәре араһында мөнәсәбәттәр яҡшырған һуңғы осорҙа экзотик...\n“Юлымды табыуыма шатмын” 05.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nТыуған илен донъяға күрһәтмәксе. Айнур Асҡаров – йәш режиссер, “Өфөнән һөйөү менән”, “Еңмеш”,...\n“Яҡташтарым менән тик үҙебеҙҙең телдә һөйләшәм” 05.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nГеройҙары ижадҡа этәргес бирә. – Әгәр үҙебеҙҙең телдә үҙебеҙ һөйләшмәһәк, кемгә кәрәк ул? – тип...\nБашҡорттар хаҡында – “Bashkort 2.0” 05.12.2018 // Башҡорт донъяһы\nКүптән түгел башҡорт йәмәғәтселеге ҡыуаныслы хәл кисерҙе: өр-яңы форматтағы “BASHKORT 2.0”...\nТотош уҡырға 233


Бөрө ҡалаһында йәшәүсе тыл һәм хеҙмәт ветераны Фәриҙә Ғаттар ҡыҙы 90 йәшен тултыра\n1 Октябрь 2018, 12:19\nШундай кешеләр була: улар өлкән йәштә булыуына ҡарамаҫтан, гөрләтеп донъя көтә, емеш-еләк үҫтерә, мал ҡарай, ейән-ейәнсәрҙәренә күҙ-ҡолаҡ булып, файҙалы кәңәштәрен бирә, ил хәлдәренә төшөнөп, уға үҙҙәренең төплө фекерҙәрен белдерә. Бына шундай быуын кешеләре йәштәрҙә һоҡланыу уята, хатта бер ни тиклем көнләшеү менән ҡарайҙар уларға.\nФәриҙә Ғаттар ҡыҙы Гарданова балалары һәм яҡындары өсөн хөрмәтле кеше. Бөтә донъя хәлдәре менән хәбәрҙар, теремек, осрағанда кесеһенең дә, олоһоноң да хәлен белеп, һөйләшкәндә күҙҙәре осҡонланып киткән ханымға тиҙҙән 90 йәш тула.\n“Борай районының Камилйән ауылында 1929 йылдың 30 майында тыуғанмын. Бала сағым матур үтте. Атайым ат егеп Өфөгә китеп, биш көн үткәс кенә урап ҡайтыр ине. Беҙ уның күстәнәстәр алып ҡайтҡанын түҙемһеҙләнеп көтәбеҙ. Ул алып ҡайтҡан түңәрәк икмәк, ҡаластар иң тәмле ризыҡ булып ҡалды беҙҙең өсөн, – тип тормош йомғағын сисә башланы ул. – Һуғыш башланғас, атайҙар, биш бер туған, яуға китте. Шуныһы ҡыҙғаныс, береһе лә әйләнеп ҡайтманы. Ғәлиевтарҙың биш улы — Мәних, Ғаттар, Фәйзрахман, Арыҫлан, Ғәлиәкбәр яу ҡырында ятып ҡалды. Әсәйем бай ҡыҙы ине, атаһы бик уҡымышлы булған, мировой судьяла эшләгән. 30-сы йылдарҙа Себергә һөргөнгә ебәрҙеләр. Шул китеүҙән тыуған яҡтарын башҡаса күрә алманы.\nБәләкәйҙән эшкә егелеп үҫтек. Ул ваҡытта һәр бала ете-һигеҙ йәштән эшләй ине. Утауға йөрөнөк, ун ике йәш тулғас, колхозға эшкә төштөк. Ашлыҡ урҙыҡ, бесән саптыҡ. Аҙаҡ магазинда ла эшләнем, клуб мөдире лә булдым. Йәштәрҙең комсомол ойошмаһын да етәкләнем. Бер эште лә һайлап торманыҡ, ни ҡушһалар, шуны башҡарҙыҡ. Ете класты тамамлағас, юғары белем алырға булдым, иптәш ҡыҙҙар менән Бөрөгә уҡырға сығып киттек. Ләкин метрика юҡ, мәктәпте тамамлау тураһында таныҡлыҡ юҡ, ишек төбөндә тапанып торҙоҡ-торҙоҡ та ҡайтып китергә мәжбүр булдыҡ. Зиһенем шәп, белем алырға ынтылышым ҙур булһа ла артабан уҡый алмай ҡалдым шулай".\nФәриҙә Ғаттар ҡыҙының тормош иптәше Әмир Тимерйән улы Гарданов 1926 йылда Борай районы Яңы Йәлдәк ауылында тыуа. 1943 йылдың ноябрендә хәрби хеҙмәткә алына һәм 6-сы уҡсылар бригадаһына пулеметсы булып тәғәйенләнә. 1946 йылдың авгусына тиклем хеҙмәт итә ул. Бөйөк Ватан һуғышынан һуң Япония менән булған хәрби компанияла ҡатнаша. Унда яралана. Яугир башҡорт егете 1950 йылдың майында ғына әйләнеп ҡайта. Ҡышын, һөйгәне менән өйләнешеп, матур ғаилә ҡороп ебәрәләр. Әмир ағай күренекле умартасы һәм яҡшы балта оҫтаһы була. Ғүмеренең һуңғы йылдарында Бөрө урмансылығында эшләй.\nГардановтар тәүҙә Борайҙа, аҙаҡ Бөрөлә йәшәй. Биш бала тәрбиәләп үҫтерәләр. Ике ҡыҙы һәм өс улы ла юғары белем алып, үҙ аллы ғаилә ҡора. Хәҙер инде үҙҙәре өләсәй-олатай булып, пенсияға сыҡҡан. Тик Әмир Тимерйән улы ғына Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығын ҡаршылай алмай. Ул, ысын герой кеүек, 2004 йылдың 9 майында, ни бары 78 йәшендә мәрхүм була.\nВафаты ла батырҙарса: матур итеп кейенеп, төҙәнеп-яһанып, миҙалдарын тағып, үҙ аяҡтарында Еңеү байрамына киткән еренән, ҡапыл йөрәге туҡтай. Шатлыҡты күтәрә алмаймы, әллә һуғыш ғәрәсәттәре хәтирәһе йөрәген телеп үтәме — берәү ҙә белмәй ҡала. Һуңғы хис-тойғоларын ветеран үҙе менән алып китә...\nБөгөн Фәриҙә Ғаттар ҡыҙы улы Илшат һәм килене Гөлсәсәк менән донъя көтә. Килен менән татыу торғандарына 28 йыл. Гөлсәсәк Әғләм ҡыҙы – уҡытыусы. Уҡыусыларға Башҡортостан мәҙәниәте һәм тарихы буйынса дәрестәр бирә. Йәш Гардановтар умартасылыҡ менән дә шөғөлләнә. Шуға күрә яҙҙан көҙгә тиклем үҙҙәренең умарталығында мәж килгәндә, Фәриҙә Ғаттар ҡыҙы донъя мәшәҡәттәрен үҙ өҫтөнә ала. Бал ҡортондай егәрле ханым емертеп донъя көтә. Помидор, ҡыяр, баклажан кеүек йәшелсәләре мул уңыш бирә. Сәскәләр яратҡас, ихата эсе лә гөл-баҡсаға әйләнгән. Ҡалала йәшәүгә ҡарамаҫтан, шәхси йортта ҡош-ҡорт тота, һыйырҙы бөтөргәненә лә ни бары биш-алты йыл. Уҡыуҙан йәки эштән ҡайтҡан балаларҙы йылы ашы, яҡты йөҙө менән ҡаршы ала ла фатихаһын биреп оҙатып ҡала. Фәриҙә Ғаттар ҡыҙы тыл һәм хеҙмәт ветераны. Бөйөк Ватан һуғышы осорондағы фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн күп награда менән бүләкләнгән. “Беҙҙең өләсәйебеҙ яҡшы күңелле һәм бер ваҡытта ла үпкәләмәй. Ул эшһеҙ ҙә ултырмай. Ҡышҡылыҡҡа беҙгә ойоҡбаштар һәм бейәләйҙәр бәйләй, ә яҙын һәм йәйен баҡсала эшләй, йәшелсә-емештәр үҫтерә. Кистәрен өләсәйебеҙҙе тыңларға яратабыҙ. Уның һөйләүенән беҙ тормош ауырлыҡтары тураһында ғына түгел, ә ғаиләбеҙ һәм уның традициялары тураһында күп нәмә беләбеҙ. Баҡтиһәң, беҙҙең ғаилә йыр-моңло ла икән. Олатайыбыҙҙың ағаһы Мәних Тимерйән улы уҡытыусы, тәрбиәсе булған, ҡурайҙа, ҡубыҙҙа, балалайкала, скрипкала бик яҡшы уйнаған. Өлкән улдары Рәмил Әмир улы тальянкала уйнаған. Апайҙары боронғо оҙон көйлө йырҙарҙы яратып, бик матур башҡарған. Өләсәйебеҙ әйтеүенсә, улар йыш ҡына өйҙә ҙур булмаған концерт ойошторған”, – ти кесе ейәне Әмир.\nБына шундай ветерандарыбыҙҙан өлгө алып йәшәргә кәрәк беҙгә. Ә Фәриҙә инәйгә оҙон ғүмер, ҡаҡшамаҫ һаулыҡ теләйбеҙ.\nҒәлиә Ғәниева. Фото ғаилә архивынан. алынды.


Һуғыш ветерандары оло юбилейҙарын билдәләй\nОшо көндәрҙә 2-се Украина фронты составында Днестр, Дунай йылғаларын кисеп үткән, Венгрия, Австрия ерҙәрен азат итеүҙә ҡатнашҡан яугир-фронтовик, Баймаҡ районында йәшәүсе Әнүәр Уйылдановҡа ла 90 йәш тулды. Хөрмәтле ветеранды.\nӘнүәр Сафа улы һуғышҡа ун ете йәшендә алына. Тоцк ҡалаһында снайперҙар мәктәбен үткәндән һуң ул һуғышҡа оҙатыла. Тәүге яу һынауын ул Украинаның Черкасс ҡалаһында үтә. Артабан Украина, Молдовия, Венгрияның тиҫтәләрсә ауыл-ҡалаларын азат итеүҙә ҡатнаша. Будапешт һәм Австрияның Вена ҡалаларын алыу өсөн көрәшә. Әнүәр Сафа улы һуғыштан тик 50-се йылдың июнендә генә әйләнеп ҡайта. Ошо айҙа уҡ ул Баймаҡ ҡорос ҡойоу заводына эшкә урынлаша.\nСветлана Медведева, профком рәйесе урынбаҫары: «Әле беҙҙең заводта эшләгән дүрт ветеран иҫән. Әнүәр Сафа улы шуларҙың береһе. Беҙ уларҙы иғтибарҙан ситтә ҡалдырмаҫҡа тырышабыҙ. Ветерандар өсөн иң мөһиме - күңел йылыһын тойоп йәшәү».\nӘле ветерандың һаулығы ныҡ ҡаҡшаған. Һуңғы айҙарҙа аяғына баҫа алмай. Ҡыҙы менән кейәүе ҡартлыҡ көнөндә уның иң ҙур терәк-таянысы.\nОло йәштә булһа ла әле үҙ аяҡтарында ныҡлы баҫып атлаған ветеран Ғәйзула Әблүзин шулай уҡ ҡорҙашын тыуған көнө менән ҡотларға килгән.\nӘнүәр Уйылданов икенсе дәрәжә Ватан һуғышы ордены, ике мәртәбә Ҡаһарманлыҡ өсөн һәм Будапешт, Вена ҡалаларын азат итеү өсөн миҙалдары менән наградлана. Һуғыштың утлы өйөрмәһен үҙ иңендә кисергән яугир-ветеранды юбилейы менән ҡотлап, ҡала хакимиәте, ветерандар советы һәм башҡалар ҙа килә, дәүләт телеграммалар тапшыра.


- Юҡ, был мөмкин түгел! - республиканың Милли музей ына Анатолий Коненконың эштәрен ҡарарға килеүселәрҙең күпсел егеәйткән беренсе һүҙ ошолай яңғыраны. Мин дә лупа алып серә кәй мыйығында урынлашҡан 3,2 миллиметр ҙурлығындағы Эйфель б ашняһын күргәс, ошо уҡ һүҙҙең ауыҙымдан ысҡынғанын һиҙмәй ҙә\nҡалдым. Артабан кедр сәтләүеге эсендә мамонттың һуҡҡы тешенән эшләнгән ике миллиметрлыҡ пасха йомортҡаһы - былар б арыһы ла кактус энәһе өҫтөндә урынлашҡан, йомортҡа тышындағы\nхәрефтәрҙең ҙурлығы 0, 03 мм... гәрәбә өҫтөндә талпан өсө н алтын муйынсаҡ һәм алҡалар... бөжәк мыйығында бейеклектәре\n0,25 мм булған алтындан эшләнгән буйволдар китеп бара... дө гө бөртөгөндә Каспаров һәм шахмат таҡтаһы... кеше сәсендә а лтын паровоз...мәк орлоғоноң өҫтөнә ҡуйылған балалайканың ҡы лдары үрмәксе ебенән эшләнгән... энә күҙендә алтын дөйәләр карауаны - барлығы 250 предмет! Быларҙың барыһын да эшләү өс өн авторҙың күпме ваҡыты киткәнен күҙ алдығыҙға килтерә алаһығыҙмы!\nМикроминиатюристың эшендә иң ҡатмарлыһы - технология әҙерләү икән. Мәҫәлән, данлыҡлы бөрсә өсөн даға әҙерләүгә Анатолий Иванович ете йыл сарыф иткән. Хәҙер иһә оҫта уны бе р - ике аҙна эсендә эшләй ала. Был уникаль күргәҙмәне ойошто роусы Галина Нефедова рәссамдың эшләгән ваҡытында уға күҙ һалһаң, йоҡлап ултыра тип тә уйларға мөмкинлеген белдерҙе, бары тик уның ҡулдары ғына микро - ижад барышы тураһында һөй ләй, ти ул. Эшендә Анатолий Иванович махсус рәүештә осланған\nмедицина приборҙары һәм Хоҙай биргән талантын файҙалана. Оҫтаның күп кенә эштәре Гиннестың рекордтар китабына индерелгән. Уларҙың береһе - донъялағы иң бәләкәй китап ( 0 ,9 мм ) - Чеховтың "Хамелеон" китабын - микроскоп ярҙамында күрергә була. 30 битле, өс төҫлө һүрәт менән биҙәлгән был к итап 1997 йылда рус һәм инглиз телдәрендә 50 данала сыҡты. Бының өсөн баҫыу станогын да оҫта үҙе эшләй.\nБәләкәй китаптар эшләү менән Анатолий Коненко 1994 йылдан , микроминиатюра сәнғәте менән - 1981 йылдан мауыға. Талантл ы "һулаҡай" Ырымбур өлкәһенең Орск ҡалаһында тыуа, урта мәктәпте Ҡаҙағстанда тамамлай. Артабан Омск ҡалаһында\nтөҙөлөш техникумының "Архитектура" бүлегендә, Горький исемендәге педагогия институтының художество - графика факультетында, техник ижад институтында уҡый.\nАнатолий Иванович Себерҙә беренселәрҙән булып микроминиатюра менән шөғөлләнә башлай. Дөгө һәм мәк орлоҡтарында, кеше сәсендә яҙыу сәнғәтен камиллаштыра, емеш төштәрен һырлау, музыка инструменттары эшләү, бөжәктәр өсөн ювелир изделиелар, миниатюр мебель әҙерләүҙе үҙләштерә, микроептәр менән тегергә, микробырау менән тишергә өйрәнә. Анатолий Коненконың микроэштәре донъяның абруйлы дәүләт музейҙарында, Рәсәй, Германия, Япония, Канада, АҠШ, Франция,\nДания, Испанияла шәхси коллекцияларҙа, ә ул дағалаған бөрсә\nРФ Президенты Владимир Путинда һаҡлана. Әйткәндәй, дағаларҙ ың һәр береһенең ҙурлығы - миллиметрҙың йөҙҙән биш өлөшөн\nКоненконың микроминиатюралар эшләү тәжрибәһе иҫ киткес, ә күргәҙмәһе - һоҡланырлыҡ. Унда яҡтылыҡ, изгелек һәм, иң мөһиме ғәжәйеп микродонъя бар. Үҙегеҙҙең ҙур эштәрегеҙҙе ситкә ташлап, бәләкәй донъяны күреп ҡалырға ашығығыҙ.\n"Себер һулаҡайы" күргәҙмәһе июнь башына тиклем эшләйәсәк.


3 Ноябрь 2019, 15:18\nУрман яғы ауылынан ялан яғына йәш килен төшкән. «Урман ҡыҙы бесән эшләй», – тип уйлағандар. Бер көндө киленде кәбән ҡойошорға алып киткәндәр һәм кәбән осларға мендергәндәр.Кәбән бейек кенә, матур осланған. Төшөргә тип, арҡан ташлағандар. Ә килен арҡандың осонан тотоп һикергән һәм кәбән төбөнә «туп» итеп ҡолаған. Бөтәһе лә, аптырап, киленгә уҡталған. Хоҙай аралаған – уға бер нәмә лә булмаған. Һикереп тороп, һыны ҡатҡансы көлгән, ти. Ысынында, килен арҡан менән төшә белмәгән, ғүмерендә тәүге тапҡыр кәбән ослаған икән. #Ауылмажаралары #Әкәмәт #Шоңҡаржурналы


Аҙналыҡ оператив кәңәшмә барышында Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров 2020 йылға республика Хөкүмәте эше йүнәлешен билдәләне. Төбәк етәксеһе Рәсәй Президенты ҡарары менән 2020 йыл Хәтер һәм дан йылы тип иғлан ителеүен һыҙыҡ аҫтына алды. Шуны иҫәпкә алып, Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 75 йыллығын билдәләүгә әҙерлек эшенә етди иғтибар бүлергә ҡушты. Республика ойоштороу комитеты һәм район-ҡала хакимиәттәре башлыҡтары байрам сараларына әҙерлекте комплекслы алып барырға тейеш.\nБынан тыш, Радий Хәбиров республика Хөкүмәте вице-премьеры – торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Борис Беляевҡа Башҡортостанда иғлан ителгән Зауыҡлы биләмәләр йылы сиктәрендә лә эште һөҙөмтәле ойошторорға тигән күрһәтмә бирҙе.\nРеспублика Хөкүмәте эшмәкәрлегендә өҫтөнлөклө йүнәлеш - Рәсәй Президенты Владимир Путиндың май указдарын һәм күләмле милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу. Улар барыһы ла халыҡ тормошон яҡшыртыуҙы күҙ уңында тота.\nРеспублика етәксеһе шулай уҡ 2020 йылдың 18 июленән 2 августҡа тиклем Башҡортостанда донъяуи әһәмиәттәге мәҙәни сара – VI Бөтә донъя фольклориадаһы үтеүен билдәләне. Ул иң юғары кимәлдә ойошторолорға тейешлеген һыҙыҡ аҫтына алды.


Башҡортостан делегацияһы Астанала III Евразия ҡатын-ҡыҙҙар саммитында ҡатнашты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан делегацияһы Астанала III Евразия ҡатын-ҡыҙҙар саммитында ҡатнашты\n16:41, 26 ноября 2012 Иҡтисад\n21-23 ноябрҙә Астанала III Евразия ҡатын-ҡыҙҙар саммиты үтте. Унда БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова рәйеслегендә Башҡортостан делегацияһы ла ҡатнашты. Был форумда ҡатнашыу идеяһын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов хупланы.\n— Валдайҙағы форумда Рәсәй Президенты Владимир Путин Ҡаҙағстан менән Беларусь Республикаһын Рәсәйҙең төп стратегик партнерҙары булараҡ билдәләне, — тине үҙенең сәләмләү һүҙендә Лилиә Ғүмәрова.\nТаможня союзы сиктәрендә иҡтисади интеграцияның әһәмиәтлелеген һыҙыҡ өҫтөнә алып, Лилә Ғүмәрова Таможня союзында ҡатнашҡан һәр илдең ҡануниәтен унификациялау һәм камиллаштырыу, шулай уҡ союз дәүләттәре араһында социаль интеграцияны үҫтереү кәрәклеген билдәләне.\n— Өс дәүләттең программаларын һәм башланғыстарын тормошҡа ашырыу, Таможня союзы ағзаларының һөҙөмтәле хеҙмәттәшлек алып барыуы өсөн беҙҙең республика уңайлы урын булып тора. 2011 йыл һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостан менән Ҡаҙағстан араһында үҙ-ара сауҙа итеү күләме 683,2 миллион АҠШ доллары тәшкил итте. Башҡортостандың тышҡы сауҙа әйләнешенең дөйөм күләмендә Ҡаҙағстан етенсе урында тора. Республикала Ҡаҙағстан бизнесы ҡатнашлығында 23 предприятие уңышлы эшләп килә, — тине вице-премьер.\nСаммитта сәйәсәттә һәм бизнеста ҡатын-ҡыҙҙарҙың мөмкинлектәрен киңәйтеү, йәмғиәтте социаль яңыртыу, шулай уҡ дәүләт менән эшҡыуарлыҡтың үҙ-ара хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре тикшерелде.\n— Иҡтисади, сәйәси һәм социаль тормошта әүҙем ҡатнашып, ҡатын-ҡыҙҙар йәмғиәтте социаль яңыртыуға тос өлөш индерә. Ҡатын-ҡыҙҙарҙың лидерлыҡ сифаттарының үҫеше урындағы мәсьәләләрҙе хәл итеүгә, ярлылыҡты бөтөрөүгә, һаулыҡ һаҡлау тармағын яҡшыртыуға һәм тотош донъяла тормош-йәшәйеш сифатын яҡшыртыуға кәрәкле импульс бирә, — тип иҫәпләй саммитты ойоштороусыларҙың береһе, Ҡаҙағстандың Эшлекле ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы президенты Раушан Сарсембаева.\n— 21-се быуатта ҡатын-ҡыҙҙар бөтә өлкәләрҙә лә алдынғы позициялар биләйәсәк, — тип мөрәжәғәт итте коллегаларына Ҡаҙағстан Республикаһы Парламенты Мәжлесе депутаты Дариға Назарбаева. – Йәмғиәтте социаль яңыртыу бурыстарын әҙерләүҙә һәм тормошҡа ашырыуҙа тап ҡатын-ҡыҙ алдан барырға тейеш. Сөнки ҡатын-ҡыҙ – йорт усағын һаҡлаусы һәм хәстәрлекле әсә.\n«Евразия интеграцияһы – һөҙөмтәле иҡтисади үҫеш стратегияһы» секцияһында ҡатнашыусылар алдында сығыш яһап, Лилиә Ғүмәрова алда сығыш яһаған спикерҙарҙың фекерен хупланы:\n— Социаль тәьминәт мәсьәләләрен, тәү сиратта ғаилә институтын нығытыу, шулай уҡ ҡатын-ҡыҙҙарҙың, йәштәрҙең профессиональ һәм шәхси үҫеше өсөн уңайлы шарттар булдырыу проблемаларын хәл итмәйенсә тороп, иҡтисади мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә алға китеп булмаясаҡ. Илдә ныҡлы социаль нигеҙ булдырылһа, иҡтисади күрһәткестәр юғарыраҡ буласаҡ, көрсөк күренештәре эҙемтәләре менән көрәшеү еңелерәк буласаҡ.\nСаммит программаһы тематик секцияларға бүленде. Бынан тыш, халыҡ-ара форум сиктәрендә төрлө тренингтар һәм оҫталыҡ дәрестәре ойошторолдо, эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙар етештергән продукция күргәҙмә-йәрминкәһе үткәрелде. «Ағиҙел» Башҡортостан художество промыслаһы» дәүләт унитар предприятиеһы, «Өфө трикотаж фабрикаһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, Туймазынан шәхси эшҡыуарҙың «Долина сладостей» магазины, «Стәрлетамаҡ икмәк комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең продукцияһы сарала ҡатнашыусыларҙа айырыуса ҡыҙыҡһыныу уятты, тип хәбәр иттеләр БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.\nТеги: ҡатын-ҡыҙҙар эшҡыуарлығы,евразия саммиты


Башҡорт милли кейемдәре -- стикерҙарҙа һәм буяу дәфтәрҙәрендә\n18 Апрель 2020, 00:52\nСағыу стикерҙарҙа, буяу дәфтәрҙәрендә (раскраска) милли бейеүҙәрҙең һынланышы, милли кейемдәрҙең төрлөлөгө сағыласаҡ. Улар балалар һәм үҫмерҙәр аудиторияһына арналған - шул рәүешле мәҙәниәткә иғтибар бермә-бер артыр.\nБашҡортостан халыҡтарының милли кейемдәре көнөндә Фәйзи Ғәскәров исемендәге Халыҡ бейеүҙәре ансамбле беҙҙе бер юлы ике шатлыҡтлы яңылыҡ менән ҡыуандырҙы.\n"Буяу дәфтәрен булдырыу идеяһын рәссам Азат Ҡужин тәҡдим итте, ә беҙ ансамблебеҙ репертуарында булған бейеүҙәрҙе сағылдырған стикерҙар эшләүен һораныҡ", - ти бейеү коллективының матбуғат секретары Элиза Сынбулатова.\nБыл эшкә Мәскәүҙән йәш рәссам Илмира Бохарбаеваны ла йәлеп иткәндәр. Тиҙҙән 10-шар стикерҙан торған ике йыйылма донъя күрә.


Башҡортостанда WorldSkills компетенциялары буйынса төбәк чемпионаты уҙғарыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда WorldSkills компетенциялары буйынса төбәк чемпионаты уҙғарыла\n13:37, 1 февраля 2016 Йәмғиәт\nФото: Башҡортостандың Мәғарифты үҫтереү институты\nӨФӨ, 2016 йыл, 1 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\nБашҡортостанда WorldSkills компетенциялары буйынса төбәк чемпионаты уҙғарыла. Өфөлә үткән кәңәшмәлә Мәғарифты үҫтереү институты вәкилдәре республиканың Мәғариф министрлығы һәм Профессиональ квалификацияларҙы үҫтереү агентлығы менән берлектә уға әҙерлек мәсьәләләрен, шулай уҡ төбәктә WorldSkills инновация моделен тормошҡа ашырыуҙы тикшерҙе. Кәңәшмә эшендә Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы белгестәре, шулай уҡ һөнәри белем биреү учреждениелары етәкселәре ҡатнашты.\nБашҡортостан Мәғарифты үҫтереү институтында хәбәр итеүҙәренсә, кәңәшмәлә WorldSkills хәрәкәтен үҫтереү буйынса республика һөнәри белем биреү учреждениеларының директорҙар советы эшмәкәрлеге мәсьәләләре ҡаралды, махсуслаштырылған компетенциялар үҙәгендә WorldSkills төбәк чемпионатын ойоштороу проблемалары тикшерелде. Республикала тәүгеләрҙән булып WorldSkills хәрәкәтенә ҡушылған Сибай киң профилле һөнәр биреү колледжы менән видеобәйләнеш булдырылды.\n2013 йылдан алып Башҡортостандың һөнәри белем биреү ойошмалары WorldSkills чемпионаттарының милли һәм халыҡ-ара этаптарында әүҙем ҡатнаша һәм йыл һайын еңеү яулай, тип билдәләнде кәңәшмәлә.\nКәңәшмәлә ҡатнашыусылар 2016 йылға Башҡортостанда WorldSkills инновация моделен тормошҡа ашырыу буйынса төбәк координация үҙәгенең юл картаһын, чемпионатты үткәреү буйынса эшсе төркөмдөң составын тикшерҙе һәм раҫланы.\nWorldSkills International (WSI) — халыҡ-ара коммерцияға ҡарамаған ойошма. Уның маҡсаты — эшсе һөнәрҙәрен популярлаштырыу. 1953 йылда нигеҙ һалынған. Бөгөн ойошма эшмәкәрлегендә 72 ил ҡатнаша.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АҠСАЛА ЛА АЛТЫНДА ЛА ТҮГЕЛ БӘХЕТ - 2014 - Мәҡәләләр\nСанкцияларға эләккән дәүләт корпорациялары резерв фондтарындағы аҡсаға дәғүәләрен белдерә тора. Олигарх Аркадий Ротенбергтың Италиялағы виллаларына арест һалғас, Дәүләт Думаһына ошоноң һымаҡ юғалтыуҙарҙы Рәсәй бюджетынан ҡаплау кәрәклеге тураһында закон проекты индерелә һалды. Ә бит Советтар осоронан ҡалған бурыстарҙы тиҙерәк ҡаплау тураһындағы уй бер депутаттың башына ла инеп сыҡмағайны. Һаҡлыҡ банкыһындағы, "Росгосстрах"тағы аҡсаларҙы "тамсылап" ҡына ҡайтарған булалар...\nВладимир Путиндың инаугурацион указдарының үтәлеше лә иғтибарҙан ситтә ҡала. Бюджет тармағы хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыу тураһында онотторорға тырышалар. Был йәһәттән үҙҙәренә миллионлаған эш хаҡы ҡуйырға яратҡан ректорҙар корпусы даими "һелкенеп" тора. Һуңғы йылдарҙа ғына республиканың 3 алдынғы вузында ректорҙар эштән ебәрелде.\nРәсәй Хөкүмәтендә лә иҡтисади һәм социаль тармаҡтар етәкселәре араһындағы тартҡылаштар тураһында мәғлүм булды. Иҡтисади үҫеш һәм финанс министрлыҡтары әсәлек капиталын бөтөрөү тураһында һүҙ ҡуйыртһа, социаль блок етәкселәре быға ҡәтғи ҡаршы сыҡты. Шуныһы ҡыҙыҡ, улар, үҙ файҙаһына килтергән дәлилдәрҙең бик икеле, шикле булыуына ҡарамаҫтан, үҙ позицияһын ныҡ яҡлайҙар. Әсәлек капиталы демографик үҫешкә һиҙелерлек тәьҫир итмәне, тип бара финанс блогы. Йәнәһе, "бала табыу календары ғына күсте" (икенсе баланы иртәрәк таба башланылар, ә балалар һаны артманы), ауыр шарттарҙа йылына 300 миллиард һум түләү дөрөҫ түгел. Шул ҡатмарлы ваҡытта ярҙам рәүешендә булдырылғайны түгелме ни әле әсәлек капиталы?\nБөгөн әсәлек капиталы 429 мең һум тәшкил итә. Киләһе өс йылда уны ярты миллионға еткереү күҙаллана. Был аҡсаны халыҡтың күпселеге торлаҡ алыу өсөн ҡуллана. 2009 йылдың 1 ғинуарынан башлап 2014 йылдың башына тиклем 2,3 миллион ғаилә был аҡсаны алған, 95 проценты уны торлаҡ алыу өсөн файҙаланған, 2/3 өлөшө (1,5 миллион ғаилә) ипотека түләү өсөн ҡулланған.\nРосстат мәғлүмәттәре буйынса әсәлек капиталының тыуымға булған тәьҫире бик ыңғай: 2000 йылдар башында бер ҡатын уртаса 1,3 бала тапһа, бөгөн был күрһәткес 1,7-гә етте. Фән буйынса ул 2,15-тән дә кәм булырға тейеш түгел. Демографтар билдәләүе буйынса, әсәлек капиталы башлыса 25 йәштән олораҡ ҡатындарҙы ғына дәртләндерҙе. Йәшерәктәре өсөн уның йоғонтоһо юҡ кимәлендә. Рәсәйҙең ярлыраҡ төбәктәре, моноҡалалар һәм ауылдарҙа йәшәгән ғаиләләр өсөн был ҙур ярҙам булды. Мәҫәлән, 2007 йылда 250 мең һумлыҡ әсәлек капиталы Дағстанда 44 айлыҡ эш хаҡын тәшкил итһә, бөгөн 406 мең һум тик 25 айлыҡ эш хаҡына тиң. Мәскәү өсөн был 2007 йылда 11 айлыҡ эш хаҡына тиң булһа, бөгөн 7 айлыҡтан артығыраҡ. Мәскәүҙә йәшәгән чиновниктарҙың был "файҙаны" күрмәүенә аптырарға ярамай. Әсәлек капиталын демографик һәм финанс күрһәткестәр менән генә сикләү дөрөҫ түгелдер. Атай һәм әсәй, олатай һәм өләсәй булыу бәхетен аҡса менән генә үлсәп булмай шул. Халыҡ юҡҡа ғына "Маллы бай түгел, уллы бай", тип әйтмәгән.\nБында икенсе факторҙы ла инҡар итергә ярамай. Бала тыуған ғаиләлә ата-әсәй күберәк аҡса эшләргә ынтылып тора. Әсәлек капиталын бөтөрөү йәмғиәт тарафынан кире ҡабул ителәсәк, сөнки был күп балалы ғаиләләрҙең Рәсәй дәүләтенә кәрәкмәй тигән сигналы булып яңғыраясаҡ.\nБюджет тармаҡтарын оптималләштереү процестары тамамланды, буғай. Һәр хәлдә, был сара менән ҡаҙна сығымдарын кәметеү мөмкинлектәре бөттө шикелле. Чиновниктар ҡаҙна килемдәрен арттырыу сараларын эҙләү менән мәшғүл. Рәсәй Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы яңы тәҡдим эшләне, йәғни киоскыларҙа алкоголь һәм тәмәкене һатыуҙы киренән рөхсәт итергә кәрәк, тип һүҙ күтәрҙе. Билдәле булыуынса, һыранан башҡа алкоголь һатыу киоскыларҙа 1998 йылдан бирле тыйылғайны. 2013 йылдың 1 ғинуарынан майҙаны 50 квадрат метрҙан кәм булған магазиндарҙа һыраны һатыу ҙа тыйылды. Шул иҫәптән был эсемлектәрҙе рекламалау ҙа туҡтатылғайны. Әйтергә кәрәк, был саралар бик һөҙөмтәле булды. Эскелек һиҙелерлек кәмене. Рәсәй Хөкүмәте 2020 йылға тиклем алкоголде ҡулланыуҙы 55 процентҡа кәметеү бурысын да ҡуйғайны. Әммә ҡаҙна ихтыяжы был яҡшы башланғыстан баш тартырға мәжбүр итәсәк. Төндә спиртлы эсемлектәрҙе һатыуҙы рөхсәт һәм йәш буйынса сикләүҙе кәметеүҙе көтөргә ҡала. Бында ла тик беренсе планға ҡуйылған аҡсаны айыҡ тормош биргән бәхет менән сағыштырып булмай.\nБыл йәһәттән социологтар үткәргән тикшереүҙәр һөҙөмтәһе бик ҡыҙыҡ күренде. Иҡтисадсылар тарафынан ҡулланылған макроэкономик индикаторҙарҙың (эске тулайым продукт, хеҙмәт етештереүсәнлеге, эш хаҡының күләме һ.б.) кеше йәшәйешен билдәләүҙә тотҡан роле сикле икәне бер кемгә лә сер түгел ине. 2013 йылда 135 дәүләттә 133 000 кеше араһында үткәрелгән тикшереү һөҙөмтәләре буйынса аҡса (финанс) йәһәтенән яҡшы күрһәткестәре булған дәүләттәрҙә йәшәгән халыҡ мотлаҡ бәхетле булырға тейеш, тигән фекер дөрөҫтән булып сыҡманы. Иң бәхетле дәүләттәр - улар Панама, Коста-Рика, Дания, Австралия һәм Бразилия. Бай булып иҫәпләнгән 4 кенә дәүләт (Швеция, Дания, Канада, Голландия) бәхетле беренсе тиҫтәгә инә алды. Йәшәү кимәле генә бәхетте билдәләмәй икән. Рәсәй 62-се урынды алды. Беҙҙең үҙенсәлек булып быуындар араһындағы айырманың үтә лә ҙур булыуы тора. 45 йәштән олораҡтар үҙҙәренең матди хәлен йәшерәктәргә ҡарағанда насар тип иҫәпләй (ололарҙың - 52 проценты, йәшерәктәрҙең - 38 проценты). Оло быуындың "бәхете" бөтә күрһәткестәр буйынса ла йәштәрҙекенән хөртөрәк: һаулыҡ торошо буйынса (36 процент һәм 8 процент), финанс буйынса - 31 процент һәм 21 процент, ғүмер маҡсаттарына 45 процент оло кеше өлгәшмәнем тип иҫәпләһә, йәштәрҙең тик 27 проценты ғына үҙен уңышһыҙ тоя.\n...Әйткәндәй, ҡомһоҙ Мидас һуңынан Аполлон менән йырҙа ярышып еңелә. Әммә үҙенең еңелеүен танымауы арҡаһында ишәк ҡолаҡлы булып ҡала. Мидас һымаҡ, һалпы ҡолаҡлы булып ҡалмаҫҡа ине ул.\nЯҙылған: 14.10.14 | Ҡаралған: 1131


Гагаралар — Башҡорт Википедияһы\nОтряд: Гагара һымаҡтар\nҒаилә: Гагаралар (Gaviidae)\nЫрыу: Гагара (Gavia)\nГагара (ҡағараҡ) һымаҡтар (лат. Gavia, (рус. Гагарообразные ) — төньяҡ өлкәләрҙә йәшәй торған ҡырлас күкрәкле һыу ҡоштары, уға гагаралар һәм сыпҡайҙар инә; гагаралар ғаиләһенән һыу ҡоштары отряды. Европа, Азия һәм Төньяҡ Америкала тереклек итә. Кәүҙәһе 100 см, ҡанат йәйеме 150 см-ға ҡәҙәр. Муйыны оҙон, һығылмалы. Башы кескенә, мороно оҙон, тура. Ҡаурыйҙары тығыҙ, ҡуйы. Ҡоро ерҙә, бәкәл һөйәгенә таянып, шыуышып ҡына йөрөй ала. Төп аҙығы - балыҡ, эре һыу умыртҡаһыҙҙары.\nҘур булмаған, бер төрлө һәм иң бороңғо ҡоштар отряды, пингвин һәм буревестник һымаҡтарға туғандаштар. Ҡайһы бер анатомик һәм биохимик үҙенсәлектәре ржанка һымаҡтар менән алыҫ туғандаш икәнлектәрен күрһәтә. Ҡаҙылма хәлдә отряд вәкилдәре һуңғы аҡбур дәүеренән билдәле. Һөйәк ҡалдыҡтары буйынса 4 ырыуға ҡараған 12 төр ҡоштоң (Lonchodytes ырыуы) йәшәгәнлеге асыҡланған. Хәҙерге заман ырыуына ингән ҡош ҡалдыҡтары түбәнге миоцендә Чехия биләмәләрендә табылған. Ҡағараҡтарҙың эволюцияһы төньяҡ ярымшар шарттары менән сикләнгәндер күрәһең, хәҙерге заман вәкилдәре - Голарктиканың төньяҡ һәм уртаса киңлектәге эндемиктар.\nХәҙерге ваҡытта йәшәгән биш төр ҡағараҡтарҙан тыш, Gavia ырыуына ҡараған туғыҙ ҡаҙылма төр билдәле:\nҒәҙәттә, тышҡы ҡиәфәттәре һәм йәшәү рәүештәре менән оҡшаш булыуҙары сәбәпле, ҡағараҡ һымаҡтарҙы сыпҡай һымаҡтарға яҡын тип һанайҙар. Карл Линней 1758 йылда уларҙы бер төркөмгә (Colymbus) индерә. Үҙ сиратында был төркөм бөтә һыу ҡоштарын берләштереүсе ҙур төркөмгә Anseres берләшә. Оҙаҡ ваҡыт зоологтар ҡағараҡтарҙы Линней классификацияһы буйынса йөрөтәләр. XIX быуат аҙағында ҡағараҡ һымаҡтар һәм сыпҡай һымаҡтар ике төркөмгә айырыла. 1925 йылда зоологтарҙан беренсе булып Леон Гарднер ҡағараҡтарҙың һәм сыпҡайҙарҙың систематик бергәлеген инҡар итә. Унан күпкә һуңғы тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһендә улар араһындағы оҡшашлыҡ конвергент эволюция эҙемтәһе икәнлеге асыҡлана. Был ике отряд ҡоштары араһында морфология һәм экология йәһәтенән бер ниндәй ҙә уртаҡлыҡ юҡ. Башта ҡағараҡ һымаҡтарҙың вәкилдәрен дүрт төргә бүләләр ине, ләкин һуңғы тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһендә ҡарабоғаҡ ҡағараҡ (Gavia arctica) төрөнә төрсә булып ингән аҡбаш ҡағараҡты (Gavia pacifica) үҙ аллы төргә айыралар. Бөгөнгө көндә йәшәүсе ҡағараҡ һымаҡтарҙың биш төрө билдәле. Рәсәй Федерацияһы фаунаһында биш төр ҡағараҡ иҫәпләнә, шуларҙың береһе һирәк осоп инә, ә Башҡортостан Республикаһында ике төрө (ҡарабоғаҡ ҡағараҡ һәм ҡыҙылбоғаҡ ҡағараҡ) теркәлгән.\nАҡбаш ҡағараҡ Gavia pacifica (Lawrence, 1858) Оялаусы, күсмә, өлөшләтә ҡышлаусы Ҡағараҡтар (Gavia Forster, 1788)\nПоляр ҡағараҡ Gavia immer (Brunnich, 1764) Һирәк осоп инеүсе төр Ҡағараҡтар (Gavia Forster, 1788)\nҠағараҡ һымаҡтар — байтаҡ эре ҡоштар, йәшәү рәүеше һыу мөхите менән тығыҙ бәйләнгән. Был ҡағараҡтарҙың морфологияһына ҙур йоғонто яһаған: йомро, һуҙыңҡы кәүҙә, оҙон һығылмалы муйын, аяҡтары кәүҙәһенең арҡы өлөшөнә сығарылған. Ҡауырһын ҡатламы тығыҙ, ҡуйы, ҡалын мамыҡ ҡатламы. Һалҡындан тире аҫтындағы май ҡатламы ла һаҡлай. Йөҙөү ярылары ҡаҙ һымаҡтарҙыҡы кеүек үк. Алғы өс бармаҡтары оҙон һәм йөҙөү ярылары менән тоташҡан. Артҡы бармағы ҡыҫҡа һәм насар үҫешкән, башҡаларынан өҫтәрәк урынлашҡан, тар ғына йөҙөү ярыһы бар. Аяҡтары көслө, әммә ҡоро ерҙә йөрөүгә яраҡлашмаған, ғәҙәттә, аяҡтары һәм ҡанаттары менән этәрелеп, түшендә шыуыша. Бәкәл һөйәге ҡауырһынһыҙ, ныҡ ҡалын, мөгөҙ япмаһы ла ҡалын һәм алдан йыйырсыҡлы, арттан - шыма. Ҡанаттары осло, сағыштырмаса тар һәм ҡыҫҡа. Суҡышы осло, беҙ һымаҡ, танау тишектәре ярыҡ кеүек үтә тишек , сумғанда һыу инмәһен өсөн тиреле клапаны бар. Мамыҡ аптерияларҙы ла, шулай уҡ птерияларҙы ла ҡаплай. Ҡауырһындарының өҫтәмә көпшәләре бар. Ҡоймос биҙе ҡауырһын менән ҡапланған.\nҠағараҡ һымаҡтарҙың кәүҙә оҙонлоғо 53 см-ҙан 91 см-ға ҡәҙәр, ҡанаттарының йәйеме 106 һәм 152 см, ауырлығы 1 – 6.4 кг тирәһе. Ҡанаттары менән йыш һелтәп, тиҙ осалар. Осоп барыусы ҡағараҡтарҙың ҡанаттарының ҡыҫҡа булыуы күҙгә салына, аяҡтары артҡа ныҡ һонолғандар, хатта ҡойроҡ кеүек күренә. Осҡанда ҡағараҡтар муйындарын аҫҡа бөгөп бер аҙ "көмөрәйгән" кеүек тойолалар, бының менән ҡаҙҙарҙан һәм өйрәктәрҙән айырылалар.\nТауыштары көслө һәм төрлө. Үҙәккә үткес олоуҙан йәки ыңғырашыуҙан тора. Бала сығарған ваҡыттына көслө ҡысҡырыу "ҡа-ҡа-ҡа-ррра" хас. Иҫкәртеү тауышы ҡарға ҡарҡылдағанға оҡшаған.\nАта һәм инә ҡоштарҙың тышҡы ҡиәфәте бер үк: ҡорһаҡ яғы аҡ, арҡаһы яғы – аҡ йәки һорғолт-ҡуңыр сыбарланған ҡара, башы һәм муйыны һәр төргә хас булған һүрәт менән. Йәш ҡоштарҙың, шулай уҡ оло ҡоштарҙың ҡышлау ваҡытында бындай һүрәттәре булмай, төҫтәре бер төрлөрәк – кәүҙәһенең аҫҡы өлөшө - аҡ һәм өҫкө яғы ҡара. Ҙур ҡоштарҙың ҡауырһындарын алмаштырыу көҙ осоп китер алдынан башлана, һәм “никах” кейеме тоноҡ ҡышҡы кейемгә алмашына. Ҡышлау уртаһында бер юлы елпеүес ҡауырһындар ҡойола һәм ҡоштар 1 – 1,5 айға осоу һәләтен юғалта. Апрель тирәһенә ҡоштар йәйге кейемгә эйә булалар.\nҠағараҡ һымаҡтар яҡшы йөҙәләр һәм сумалар. Бөтә ғүмерҙәрен һыуҙа үткәрәләр. Улар күберәген диңгеҙ ҡоштары, сөсө һыу ятҡылыҡтарында бала сығарғанда, осоп киткәндә һәм килеү осоронда ғына булалар, ә ҡалған ваҡытта тик диңгеҙ янында. Оҙаҡ йүгереп килеп, елгә ҡаршы һыу өҫтәнән осоп китәләр. Шулай уҡ һыуға ултыралар, бының өсөн ҡанаттарын күтәрә биреп, аяҡтарын артта ҡалдырып, түштәренә төшәләр. Һыуҙа түбән ултыралар, хәүеф тыуғанда, осоп китмәйҙәр, ә һыуға сумалар. Һыу аҫтында, ғәҙәттә, кәүҙәһенең артҡы яғына сығып торған аяҡтары ярҙамында йөҙәләр.Сумыр алдынан ҡағараҡ һымаҡтар ҡауырһындарын тәндәренә ныҡ ҡыҫалар, һөҙөмтәлә ҡауырһындар араһындағы һауа сыға һәм ҡоштоң ауырлығы арта. Сумғанда башты һәм муйынды аҫҡа һәм алға батыралар, бәкәлдәрен һәм бармаҡтары алға һонолған аяҡтарын ҡорһаҡтарына ҡыҫалар, аҙаҡ енсектәрен тура мөйөш яһап тышҡа борғас, бармаҡтары өҫтөнлөклө (латераль) торош ала. Шунан һуң бәкәлдәрен тиҙ генә турайтып һәм бармаҡтары айырылған аяҡтарын артҡа һәм әҙерәк өҫкә йүнәлтеп, ҡошто һыуға сумдырыусы этәреү яһала. Этәрелеүҙең аҙағында тәпәйҙәр киң итеп ҡуйыла, бармаҡтар ярыларҙы тарталар, ә һуңынан аяҡтар бер-береһенә яҡыная, һыу ҡыҫыла һәм ситкә ташланыла. Ҡош һыуға сума.\nҠағараҡтар ҡайһы саҡта 75 метр тәрәнлеккә сумып, 300 метр йөҙөп үтеп, һыу аҫтында һигеҙ минутҡа ҡәҙәр ҡалалар. Сумғанда, ҡайһы саҡта, ҡанаттарын да ҡулланалар. Әммә, ғәҙәттә ҡанаттары арҡаһына тығыҙ һалына. Еүешләнеүҙән һаҡлар өсөн арҡаһындағы һәм ян-яҡтарындағы, ҡанаттарындағы япма ҡауырһындар менән көпләнгәс, махсус "кеҫә" барлыҡҡа килә. Ҡойроҡ өҫтөндәге ҡоймос биҙе бүлеп сығарған май менән ҡауырһындарын майлау ҙа еүешләнеүҙән һаҡлай.\nҠағараҡ һымаҡтар ваҡ балыҡтар һәм умыртҡаһыҙҙар менән туҡланалар. Уларҙың бөрләтәүҙәрендә моллюскалар, селәүҙәр, бөжәктәр тапҡандар. Был хайуан төркөмдәре бигерәктә ҡошсоҡтарҙың туҡланыуында ҙур әһәмиәткә эйәләр. Ҡайһы саҡ үҫемлектәр менән дә туҡланалар. Һыу аҫтында бәләкәйерәк табышты бөтәүләй йоталар, эрерәктәрен һыу өҫтөнә сығаралар һәм башынан йоталар. Себештәренә аҙыҡты суҡыштарында түгел, ә йотҡолоҡтарында килтерәләр.\nЭкологик йәһәттән төркөм бер ишле. Ҡоштарға өс йәш тулғас, үрсей башлайҙар. Моногамдар. Һыу буйында, үләнле һөҙәк ярҙа парлап оя ҡоралар. Оя һыуға яҡын, ғәҙәттә һөҙәк ярҙа үлән араһында урынлаша һәм шул уҡ оя янында үҫкән үләндәрҙән, һәм ҡыу үләндәрҙән яһала. Оянан һыуға бер йәки ике һуҡмаҡ төшә, улар буйлап ҡош һыуға төшә һәм ояға ҡайта. Һаҙматлы урындарҙа оя ҙур, еүеш, серей башлаған үләндәрҙән яһала. Улаҡ әллә ни тәрән булмай, оя һәр ваҡыт еүеш.1 - 3 (йышыраҡ 2) йомортҡа һалалар. Улар оҙонсай формала, ҡара-ҡуңыр йәки ҡара сыбар йәшкелт һоро төҫтә булалар. Йомортҡаларҙы парҙың ике ағзаһы ла 25 - 29 тәүлек баҫа. Ҡошсоҡтар ҡуйы ҡара-һоро мамыҡ менән ҡапланған. Морнланып сыҡҡас та улар йөҙә һәм сума алалар, әммә беренсе көндә ярҙа үлән араһында боҫоп ултыралар. Башта инә һәм ата ҡош ҡошсоҡтарҙы ашаталар. Үҫә төшкәс, аҙыҡты үҙ аллы таба башлайҙар. 6-7 аҙналыҡ ҡошсоҡтар оса башлайҙар.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Гагаралар&oldid=1052108 ҡабул ителгән


Сергей Молчанов Башҡортостандың муниципаль берәмектәр советы рәйесе итеп һайланды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСергей Молчанов Башҡортостандың муниципаль берәмектәр советы рәйесе итеп һайланды\n15:10, 23 апреля 2012 Сәйәсәт\n«Башҡортостан Республикаһының Муниципаль берәмектәр советы» ассоциацияһы Идараһының сираттағы ултырышында Ассоциация Идараһы рәйесе итеп бер тауыштан Октябрьский ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Сергей Молчанов һайланды.\nАссоциацияның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ойошма етәксеһен ваҡытынан алда һайлау кәрәклеге «Башҡортостан Республикаһының Муниципаль берәмектәр советы» ассоциацияһы Идараһы рәйесе Илдан Мусиндың «Башкиравтодор» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры итеп тәғәйенләнеүе менән аңлатыла.\nБелешмә өсөн. Сергей Александрович Молчанов 1960 йылда Башҡортостан республикаһының Бәләбәй районында тыуған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1976 йылда «Аксаковнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығында слесарь булып башлай. 1982 йылда Һарытау политехник институтын тамамлай. 1982–1984 йылдарҙа Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә. 1984–1990 йылдарҙа — «Башнефть» производство берекмәһе Октябрьский технологик транспорт идаралығының ремонт-механика оҫтаханаһы мастеры, начальнигы; 1990–1994 йылдарҙа — «Калибр» кооперативының участка начальнигы, рәйес урынбаҫары; 1994–1997 йылдарҙа — эшҡыуар; 1997–2000 йылдарҙа — «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы Октябрьский нефть промыслаһы ҡорамалдары заводының бүлек начальнигы, коммерция буйынса директор урынбаҫары; 2000–2003 йылдарҙа — Октябрьский ҡалаһы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары; 2003–2005 йылдарҙа — Октябрьский ҡалаһы хакимиәте башлығы; 2006 йылдан — Октябрьский ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы.\nБашҡортостан Республикаһының 2-се разрядлы ғәмәлдәге муниципаль советнигы. «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре», Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең, Рәсәй һәм Башҡортостандың бер нисә министрлығы һәм ведомствоһының Маҡтау грамоталары менән бүләкләнгән.\nТеги: БР Муниципаль берәмектәр советы,кадрҙар