Урок д.буляков яралы китап 2 | Образовательный портал EduContest.Net — библиотека учебно-методических материалов\nУрок д.буляков яралы китап 2\n1.Яҡташ яҙыусыларҙың ижадын тәрәнерәк өйрәнеү, уҡыусыларҙа патриотик рух тәрбиәләү, тема буйынса яңы һүҙҙәр үҙләштереү, фразеологизмдар тураһында мәғлүмәт биреү.\n3.Халыҡ яҙмышы хаҡында әңгәмәләшеү, Тыуған илгә һөйөү тәрбиәләү.\nЙыһазландырыу: мультимедиа проекторы, экран йәки интерактив таҡта, ноутбук , Д. Бүләковтың портреты, китаптар күргәҙмәһе, фотоһүрәттәр, 5 - се класс дәреслеге (В.И.Хажин, Ә Х.Вилданов), һүҙлектәр.\nЭпиграф: “Ул ҡанатлы кешеләр хаҡында, көслө, ҡыйыу һәм матур кешеләр тураһында яҙырға яратыр ине”.\nДәрес этаптары Уҡытыусының эшмәкәрлеге Уҡыусының эшмәкәрлеге\nПсихологик кәйеф шарттарыбулдырыу. Иҫәнләшеү.\nӘйҙәгеҙ үҙебеҙҙе дәрескә әҙерләйек. Төҙ ултырҙыҡ, ҡулдарҙы дөрөҫ ҡуйҙыҡ.Уҡыусылар, мин бөгөнгө дәрескә Ҡатнашыу билдәләре алып килдем. Һеҙ дөрөҫ, матур яуап биргән һайын ошоларҙы алырһығыҙ. Дәрес аҙағында күпме йыйылыуына ҡарап, мин һеҙгә баһа ҡуйырмын. Һөйләштекме?\nҺаумы, дуҫтарым!(бер-береһенә ҡарап йылмаялар, хәйерле көн теләйҙәр ).\nкүнегеү. Уҡыусылар, әйҙәгеҙ,тиҙәйткесте ҡабатлап, телдәрҙе шымартып алайыҡ.\nКәк-күк-кәк-күк – саҡыра кәкүк,\nКәк-күк-кәк-күк – ниндәй аяҙ күк.\nРүк-рүк-рүк-рүк – туҡтама берүк,\nҮек-үек – донъябыҙ ожмах кеүек!\nIII.«Уңыш» ситуацияһын тыуҙырыу.\nЭкранда фотолар күрһәтелә.\n-Балалар, был фотоларҙа кемдәрҙе күрәһегеҙ? Таныйһығыҙмы?\n-Эйе, афариндар. Улар беҙҙең яҡташ шағирҙарыбыҙ.\nШулай уҡ, Нөгөш һыуын эсеп үҫкән тағы ла бер яҙыусыбыҙ бар. Уның тураһында Р. Бикбаев:\n“Ул ҡанатлы кешеләр хаҡында, көслө, ҡыйыу һәм матур кешеләр тураһында яҙырға яратыр ине”-тип яҙҙы.\n-Беҙҙең Һәргәй ауылынан Ғәлим Дәүләди.\n-Әбет ауылынан Фәнил Күзбәков һәм Ғәли Ильясов.\n-Еректән – шағирә Мәрйәм Күсмәева, Түбәнгеташтан-Сәлмән Яҡупов.\nIV.Уҡыу мәсьәләһен ҡуйыу -Уҡыусылар, кем тураһында һүҙ бара икән? Әлеге юлдар кемгә арналғанын белгегеҙ киләлер. Был юлдар Арыҫлан ауылында тыуып үҫкән яҡташ яҙыусыбыҙ Динис Бүләков тураһында. (Портретын күрһәтәм). Уҡыусылар Динис Бүләковтың портретын, китаптарын ҡарайҙар. Яҙыусы тураһында белгәндәрен һөйләйҙәр.\nУл балалар өсөн бик күп әҫәрҙәр ижад иткән. Ҡайһылары менән танышһығыҙ?\n-Бөгөн беҙ һеҙҙең менән “Яралы китап” әҫәрендәге матур кешеләр менән танышасаҡбыҙ, һәм шулай уҡ синонимдарҙы ла иҫкә төшөрөп китербеҙ.\n-“Эҫе ҡар”. Беҙ Смаҡ ауылында ошо әҫәр буйынса ҡуйылған спектакль ҡараныҡ.\n-Һәйкәл”, “Һыңар саңғы” …\nV.Һүҙлек эше. - Иң тәүҙә бөгөнгө эш барышында кәрәкле һүҙҙәр менән танышып үтәйек.\nкәмһетеү – унижать\nуйһыулыҡ – түбән урын; лощина\nтоҫҡау – төҙәү; прицеливаться\nяуғир – һуғышсы; воин\nтиҫтер – одногодок\nкөнләшеү – завидовать\nҡуҡырайыу - возгордиться\nәмәл – сара; мера, способ\nғәрсел – совестливый.\n- Әлеге һүҙҙәр менән һөйләмдәр төҙөп ҡарайык әле.\n- Ошо һүҙҙәрргә тексты уҡыганда иғтибар итерһегеҙ.\n1.Һүҙҙәрҙе эстән уҡыу.\n2.Хор менән уҡыу.\n3.Һүҙҙәрҙең мәғәнәләрен һүҙбәйләнештәр, һөйләмдәр төҙөү ярҙамында асыҡлау.\nVI.Уҡыу мәсьәләһен сисеү. 1.Проблемалы һорау ҡуйыу.\n-Балалар, Динис Бүләков был хикәйәһендә һеҙгә нимә әйтергә уйлаған?\n- Әсләмгә уның өләсәһе тураһында Мәжиттең әйткәндәре менән килешәһегеҙме?\nХикәйәне уҡығанда ошо һорауҙарға яуаптар уйлап ултырығыҙ.\nӘҫәрҙе бергәләп уҡыу (уҡытыусы башлай)\n2.Текстың йөкмәткеһе буйынса әңгәмәләшеү.\n- Д. Бүләков үҙенең геройҙарының донъяһына уҡыусыны һәр ваҡыт тиерлек тәбиғәт аша алып инә. Шул урынды әҫәрҙән табығыҙ.\n- Ауыл атамаһына иғтибар итәйек (Йәтимәк). Ни өсөн шулай тип атала?\n-Динис Бүләков Йәтимәк ауылын нисек һүрәтләй? Тексты файҙаланып, ауылды һүрәтләп яҙығыҙ.\n- Уҡыусылар, һеҙ нисек уйлайһығыҙ,әҫәрҙең төп темаһы ниндәй?\nа)Фәғилә апай йыйылышта нимә тип белдерә? Шул урынды текстан уҡып ишеттерегеҙ.\nб)Фәғилә апайҙың батырлығы нисек һүрәтләнә? Ауыл Советына килгән хаттан өҙөк уҡып китәйек.\n-Уҡыусылар, ошо юлдарҙы уҡығас, әҫәрҙең ни өсөн “Яралы китап” тип аталғанын төшөндөгөҙмө ?\nУҡыусылар сиратлап дауам итәләр.\nӨҙөктө табып, уҡып ишеттерәләр.\n-Йәтимәктә һуғышҡа тиклем 35 кенә өй булған. Ауыл бөтөүгә барғандыр бәлкем, шул етемлеккә ишара булғандыр.\nУҡыусылар дәфтәрҙәренә яҙалар.\n-Әҫәрҙең төп темаһы – һуғыш.\n-Ҡайғырмағыҙ, дошман менән һуғышҡа утыҙ бишенсе өйҙән дә кеше барасаҡ! Утыҙ бишенсе өй ҙә дошманға ҡаршы һуғышасаҡ! Мин хәрби комиссариаттан рөхсәт алып ҡайттым. Ҡыҫҡа ваҡытлы медсестралар курсына барам. Аҙаҡ – яуға…\n-Фәғилә менән беҙ бергә хеҙмәт иттек… Ҡыйыу санитарка булды ул. Иң ҡаты яуҙарҙа ла ҡурҡып ҡалмай торғайны. Бик күп совет яуғирҙарын һуғыш яланынан алып сыҡты башҡорт ҡыҙы. Улар, яңынан сафҡа баҫып, аҙаҡ әллә күпме ҡаһарманлыҡтар күрһәтте. Шулай булғас, Фәғилә лә – ысын мәғәнәһендә ҡаһарман! Тик бер фашист пуляһы уның ғүмерен өҙҙө… Уның ҡарауы, командирҙы ҡотҡарҙы. Бына иҫтәлеккә уның тоҡсайында йөрөгән берҙән – бер китапты һалам. Уның ғүмерен киҫкән фашист пуляһы ошо китапты ла тишеп үткән…”\n-Эйе, сумкалағы “Ҡорос нисек сыныҡты?” китабы ла тишкеләнгән, яраланған.\nЯл минуты. Бер-ике, эйеләйек,\nБер – ике, үҫәйек,\nБер – ике, тыпырлайыҡ,\nБер –ике, ултырайыҡ.\n(бөйөрҙәргә таянып, алға эйеләләр)\n(аяҡ остарында күтәреләләр)\nнығытыу. Хикәйә буйынса «Синонимдар » темаһын ҡабатлау.\n-Балалар,таҡтала хикәйәнән өҙөк бирелгән. Һуғышҡа бәйле бирелгән һүҙҙәрҙең һәм һүҙбәйләнештәрҙең синонимдарын табып яҙығыҙ. Синонимдар тураһында иҫкә төшөрөү,тәҡдим ителгән өҙөктө хикәйәнән табып,ҡысҡырып уҡып күрһәтеү.\n(индивидуаль рәүештә яуап бирәләр, һуңынан дәфтәргә яҙалар).\nVIII.Яңы грамматик материал өҫтөндә эш. Фразеологизмдар (нығынған һүҙбәйләнештәр) тураһында мәғлүмәт биреү.\n-Уҡыусылар, телебеҙҙә бер һүҙ итеп ҡаралған һүҙбәйләнештәр бар. Улар телмәрҙең тәьҫирен көсәйтә.\nТаҡтаға иғтибар итегеҙ әле.\nБындай һүҙбәйләнештәрҙе нығынған һүҙбәйләнештәр йәки фразеологизмдар тип йөрөтәләр.\nХикәйәнән фразеологизмдарҙы табайыҡ һәм мәғәнәләрен яҙайыҡ.\nҮтеп сыҡҡыһыҙ урман –ағастар ҡуйы булып үҫкән урман\nДонъя ҡуйыу- вафат булыу, үлеү.\nҠәбер тынлығы - тыныс\nАуыр кисереү - ҡайғырыу\nТеш ҡыҫып түҙеү - үҙеңде түҙергә мәжбүр итеү\nБармаҡ менән генә һанарлыҡ-бик аҙ\nБер тотам ҡалмай- һис айырылмай, эйәреп йөрөгән кешегә әйтелә\nРус телендә ошо уҡ мәғәнәне ниндәй һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр ярҙамында биреп була? Ауыҙына һыу ҡапҡан-өндәшмәү\nКәкре ҡайынға терәтеү-алдау\n-скрепя зубы; пересчитать по пальцам; ходить по пятам; мертвая тишина, глубокая тишина; отдать Богу душу.\nЙомғаҡлау. Дәрестә алған белемдәрен тикшереү.\n-Уҡыусылар, бөгөн дәрестә ниндәй яңылыҡ белдегеҙ?\n-Динис Бүләков тураһында ҡыҫҡаса ғына һөйләп китегеҙ.\n“Яралы китап” хикәйәһен уҡыр алдынан бирелгән проблемалы һорауҙарға яуаптар тыңлау.\n- Уҡыусылар, әҫәр һеҙгә оҡшанымы?\n- Мәжит менә Әсләмгә характеристика бирәйек әле…\n-Балалар, Динис Бүләков был хикәйәлә һеҙгә нимә әйтергә уйлаған?\n-Эйе, уҡыусылар, ошо матур тормошто беҙгә бүләк иткән ветерандарыбыҙға оло рәхмәтлебеҙ. Уларға һаулыҡ, оҙон ғүмер теләйек. Уҡыусылар һәр береһе үҙҙәренең фекерҙәрен әйтәләр.\nПроблемалы һорауҙарға яуап биреү.\n-Эйе, Фәғилә әбейҙең батырлығы тураһында уҡығанда минең күҙемә йәштәр килде.\n- Был хикәйәне уҡығанда башҡорт халҡының батырлығы һоҡландырҙы.\nа) Әсләм – тыйнаҡ; әҙәпле;\nб) Мәжит – маҡтансыҡ; уйламай һөйләй,маһайырға ярата. Әммә һуңынан ул үҙенең дөрөҫ уйламағанын аңлай.\n-Динис Бүләков беҙгә Тыуған илебеҙҙе, халҡыбыҙҙы һаҡларҙай шәхес булып үҫергә, тыныс тормоштоң ҡәҙерен белергә өйрәтә.\nX.Өйгә эш. -Ололарҙан һорашып, туғандарығыҙ, таныштарығыҙ араһында һуғышта ҡатнашҡан ҡатын-ҡыҙҙар, йә ир-егеттәр тураһында кескәй хикәйә яҙырға. Көндәлектәргә яҙып ҡуйыу.\nXI.Баһалау. -Уҡыусылар, ә хәҙер инде һәркем үҙенең Ҡатнашыу билдәләрен һанай. Шуларға ҡарап билдә ҡуябыҙ. Уҡытыусы һәр уҡыусыға, нисә билдә йыйыуына ҡарап, журналға һәм көндәлегенә билдә ҡуя.\nЯралы китап презентация\nФ.яр . яралы\nКитап — белем чишмсе\nАдил саматова китап укыйм туган телемд 0\nГ.с.мохемметшин китап укучылар конферентсиясе\n← Урок цондитионал сентецес Урок дахуул уге →


Йәйен — Башҡорт Википедияһы\nКласс: Ҡылыс һыртлылар\nОтряд: Йәйен һымаҡтар\nТөр: Ғәҙәти йәйен\nтәбиғи ареал (сөсө һыуҙар)\nинтродуцирован (сөсө һыу ятҡылыҡтары)\nЙәйен (лат. Silurus glanis, рус. сом обыкновенный) — йәйендәр ғәиләһенә (Siluridae) ҡараған киң ялпаҡ ауыҙлы, оҙон мыйыҡлы, сөсө һыуҙа йәшәгән шыма тәнле, тәңкәһеҙ эре йыртҡыс балыҡ; Башҡортостанда иң ҙур балыҡ.\nОҙонлоғо 5 м самаһы, ауырлығы 400 кг тирәһе (тарихи мәғлүмәттәр буйынса).\nХәҙерге ваҡытта 100 кг -дан артыҡ тартҡан вәкилдәре бик һирәк осрай. Әммә оҙонлоғо 2,5 м-ҙан ашыу һәм массаһы 150 кг тирәһе булған вәкилдәре рәсми рәүештә теркәлгән.\nАналь йөҙгөсө оҙон, ишһеҙ йөҙгөстәре ҡылсыҡһыҙ.\nТәне һорғолт-йәшел төҫмөрләнешле көрән төҫөндә, ҡорһағы аҡ. Тереклек иткән еренә ҡарап төҫө ҡараға яҡын төҫтән алып асыҡ һары төҫкә тиклем үҙгәрә ала.Һирәкләп булһа ла араларында альбиностар ҙа осрай.\nАреалы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nТөньяк Боҙло океан бассейнынан башҡа Европала һәм Рәсәйҙең Европа өлөшөндәге йылғаларҙа, күлдәрҙә, Арал диңгеҙе бассейнында тереклек итә.\nЯҙғыһын яр ситттәрендә һыу үҫемлектәре араһында ыуылдырыҡ сәсәләр. Инә балыҡ оя яһап шуның эсенә ыуылдырыҡ һала. Ыуылдырыҡтарҙы ата балыҡ һаҡлай. Енси етлегеү ғүмерҙәренең бишенсе йәшендә башлана.\nҮҫештәренең башында йәйен ваҡ ҡыҫала һымаҡтар, селбәрәләр, һыу бөжәктәре менән туҡлана. Үҫешә биргәс аҙыҡтарына тере балыҡ, моллюскылар, һыу ҡоштары һәм һыуҙа тереклек иткән башҡа хайуандар менән туҡлана.\nБик әүҙем төнгө йыртҡыс. Көндөҙ коряжник һыу аҫты соҡорҙарында һәм башҡа уйһыу урындарҙа ята.\nБоҙ китер алдынан бәләкәй төркөмдәргә йыйылып (5-10 тирәһе) һыу аҫты соҡорҙарында йыйылалар. Ҡышҡыһын әүҙемлектәре булмай һәм бөтөнләй тиерлек туҡланмайҙар.\nТышҡы күренеше менән ялҡау, әшәүәтһеҙ һәм әкрен ҡуҙғалыусан һымаҡ. Әммә асыҡһа, ғәжәп етеҙ эш итә. Кешегә һөжүм итеү осраҡтары ла теркәлгән: кеше ашаусы хайуандар рәтенә индерелгән. Бик ҡурҡыныс балыҡ.\nТолковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005)\n↑ Сабанеев Л. П. Жизнь и ловля пресноводных рыб\n↑ Үтә ҙур йәйен бер ҡатынға ташланған. Ҡатынға врачка мөрәжәғәт итергә тура килгән. 15.08.2010, Новости 24, Контуев М.\nПозвоночные животные России: обыкновенный (европейский) сом\nВсе подробности о соме, образе жизни и ловли сома\nСом, рецепты 2012 йылдың 20 октябрь көнөндә архивланған.\nСом-альбинос (в центре)\nБыл ихтиология буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Йәйен&oldid=1124138 ҡабул ителгән\nСөсө һыуҙа йәшәй торған балыҡтар\nИхтиология буйынса тамамланмаған мәҡәләләр\nБыл бит һуңғы тапҡыр 12:25 10 апрель 2022 үҙгәртелгән.


Фортепианоның яңы төрөн уйлап тапҡандар! » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nФортепианоның яңы төрөн уйлап тапҡандар!\nИглин районы Шипов ауылы ҡыҙы Альбина Лищинская фортепианоның яңы төрөн уйлап тапҡан! Үҙ уйын ҡоралын ФА-Ом тип атаған. Тышҡы яҡтан үҙгәреш кисермәһә лә, ноталар һанының етәүҙән туғыҙға күтәрелеүе, икенсе төрлөрәк яңғырауы менән айырылып тора: Фа, бэ, вэ, гэ, дэй, ка, син, тез, Ом.\nАльбина бәләкәй сағынан моң донъяһында йәшәй, музыка мәктәбендә лә уҡыған. Бер нисә йыл элек ул төшөндә көйҙәр ишетә башлай. Тәүге мәлдә хәтерендә ҡалдыра алмай яфаланһа, аҙаҡ, күҙҙәрен асҡас та ҡолағы төбөндә торған моңдо көйләп, диктофонға яҙҙырырға күнегеп китә. Һуңынан ноталар дәфтәренә күсереп ҡуя. Ә өс йыл элек ул төшөндә ноталар системаһын ете түгел, туғыҙ ноталы итеп күрә. Көйҙәрҙе нескәрәк, хислерәк, тәрәнерәк итеп биреү мөмкинлеген шунда уҡ аңлап ала Альбина һәм 2014 йылда үҙенең ноталар системаһын төҙөй. Рәсәйҙә музыка ҡоралдары эшләүсе фабрикаларҙың ҡалмауы хәлде бер аҙ ҡатмарлаштырһа ла, бер йыл тигәндә Мәскәү оҫталары уға хыялындағы фортепианоны эшләп бирә.\nӘле Альбина үҙе уйлап тапҡан уйын ҡоралына патент алған, яңы көйҙәр сығарыу менән мәшғүл.


Бөгөн урамдар «За ВДВ» орандарынан гөрләне\nҺауа десанты ғәскәрҙәре һөнәри байрамын билдәләне. Йола буйынса сара Өфөнөң Затон биҫтәһендә яуҙа һәләк булған десантсылар һәйкәленә сәскә һалыуҙан башланды. Артабан зәңгәр береттар Забельский аэродромына йүнәлде.\nЙәмғиәттә һауа десанты ғәскәрҙәренә көслө, мөһабәт кәүҙәле ир-егеттәр генә алына тигән ҡараш йәшәй. Шуға күрә лә десант ғәскәрҙәренә эләгеүселәр байрамды ла көс һынашыуҙан башланы.\nӨлкәндәрҙән балалар ҙа ҡалышманы. Йәш быуынға яҡшы өлгө булыу теләге менән бер төркөм десантсы егеттәр марш-бросокка сыҡты. Улар Галле туҡталышынан Затонға тиклем 10 километр йүгерҙе, беҙҙең өсөн был бер ни тормай, ти егеттәр.\nДесантсылар көнө ысын ирҙәр байрамы һаналһа ла, ысынында ул күптән ғаилә менән бергә билдәләнә. Ҡатын-ҡыҙҙар ҙа байрамға ҙур теләк менән ҡушыла.\nҺауа ғәскәрҙәре көнөн, әлбиттә, авиациянан башҡа күҙ алдына ла килтереп булмай. Забельский аэродромына килеүселәрҙе самолеттар алышы, парашютсылар сығышы ҡыуандырҙы. Бынан тыш, үҙйөрөшлө техника ла күрһәтелде.\nБыл хәрби разведка һәм дозор машинаһын, ҡыҫҡартып әйткәндә БРДМ-ды, десантсылар үҙ-ара «бардак» тип йөрөтә. Ул ил һағында 50-се йылдарҙа торған һәм хәҙер инде ҡулланылмай. Мәҫәлән, был машинаны Күмертауҙа табып алғандар, бер йыл эсендә уны төҙөкләндереп, рәткә килтергәндәр, һәм хәҙер ул десантсы көнөнөң сағыу биҙәге булып тора.\nБайрамда ҡатнашыусы халыҡ рәхәтләнеп күңел асты, ял итте. Ҡырын тейәп алыусылар юҡ тип тә әйтеп булмай. Һауа десанты ғәскәрҙәренең ветерандар ойошмаһы вәкилдәре билдәләүенсә, ысын десантсы физик һәм рухи яҡтан көслө, ышаныслы, йомшаҡ күңелле булырға тейеш. Тик ошо осраҡта ғына уларға ил именлеген тапшырып була.


Башҡортостанда 20 кеше бәшмәк менән ағыуланған: Роспотребнадзор // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n16:21, 16 сентября 2020 Йәмғиәт\nБашҡортостанда 20 кеше бәшмәк менән ағыуланған: Роспотребнадзор Фото: Андрей Старостин\n2020 йылдың һигеҙ айында республикала 20 кеше бәшмәк менән ағыуланған. Башҡортостандың Роспотребнадзор идаралығы ошондай мәғлүмәттәрҙе баҫтырып сығарҙы.\nАғыуланыу осраҡтарында кешеләр бәшмәкте урманда үҙ аллы йыйған һәм өй шарттарында бешергән.\nВедомство мәғлүмәте буйынса, республикала үлем осраҡтары теркәлмәгән. Белгестәр билдәләүенсә, бәшмәк менән ағыуланыу башҡа ризыҡтар менән ағыуланыуға ҡарағанда ауырыраҡ үтә. Айырыуса был балалар һәм өлкән йәштәгеләр өсөн хәүефле.\nБынан алда Роспотребнадзор баҫтырып сығарған статистикаға ярашлы, 2020 йылдың ғинуар-июнендә аҙыҡ-түлек менән ағыуланыуҙың 11 осрағы теркәлгән, шуларҙың унауһы — бәшмәк менән.\n«Башинформ» хәбәр иткәнсә, Башҡортостанда бер ғаилә бәшмәк менән ағыуланған. Кис көнө атай, уның ике бәләкәй балаһы бәшмәк ашаған. Иртән 6 йәшлек ҡыҙыҡай үле килеш табылған, уның 28 йәшлек атаһы һәм 2 йәшлек ҡустыһы дауаханаға оҙатылған. Тәфтишселәр 10 августа ғаилә башлығының ауыл ситендә үҫкән бәшмәкте йыйыуын асыҡлаған.


Башҡортостандан 200 кеше федераль бюджет иҫәбенә Краснодар крайында ял иттерелә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n11:21, 22 января 2020 Иҡтисад\nӨФӨ, 2020 йыл, 22 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\nРәсәй Федерацияһы Социаль страховкалау фондының Башҡортостан буйынса төбәк бүлексәһе 3 февралдәге аукционда дәүләттән социаль ярҙам алған граждандарҙы шифахана-курорт дауалауы буйынса хеҙмәттәр менән тәьмин итеүсене һайлап алырға ниәтләй. Контракттың башланғыс хаҡы – 5,2 миллион һум. Ошо суммаға 21 көнлөк 200 юллама һатып алыу ҡаралған.\nФинанслау – федераль ҡаҙнанан, тип күрһәтелгән һатып алыуҙар документтарында.\nШифаханаларҙың ҡан әйләнеше системаһы, һулыш алыу органдары, нервы, һөйәк-мускул системаһы, ҡолаҡ, күҙ сирҙәрен дауалау йүнәлешендә эшләүе мотлаҡ.\nШифаханалар Краснодар крайы биләмәһендә һәм Сочи курорттарында булырға тейеш.\nТеги: дәүләт һатып алыуҙары\nПочему уфимцы против дельфинария?


Әҙәбиәт ғилеме - Журнал Агидель\nРедакция архивын барлағанда бер хатҡа юлыҡтыҡ. Дөрөҫөрәге, хат эсендәге хатҡа. Моғайын, Рәми ағайға бәйле булыуы иғтибарҙы йәлеп иткәндер...\nҺеҙгә ғүмер буйы партбилет урынына йөрөтөлгән хаттың күсермәһен ебәрәм. Ул – Рәми Ғариповтың хаты. Бына ун бер йыл уҡыйым, шул хәтлем ҡәҙерле, йылы, яҡын, дөрөҫ һәм талапсан. Ә унан һуң кемдәрҙән генә хат алманым – барыһы ла ҡоро ла формальность. Ә Рәми Ғариповтың был хатын башлап яҙыусыларға өндәмә урынына ҡулланырға мөмкиндер, тип уйлайым. Һәр хәлдә уның ошо матур һүҙҙәре юғалмаһын, бик булмаһа, архивҡа булһа ла һалып ҡуйырһығыҙ...


Республика парламентының сираттағы ултырышы йәйге осорҙа т әүгеһе һәм өсөнсө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышының иҫәп\nбуйынса егерме бишенсеһе булды. Миҙгел, һауа торошо, йәйге ял кәйефе депутаттарҙың сифатлы эшенә йоғонто яһамай.\nМировой судья вазифаһына дәғүә итеүсе кандидаттарының унауһына бер юлы тауыш бирергә тигән тәҡдим депутат корпусында яҡлаул тапманы. Уларҙың һәр береһен парламентарийҙар айырым ҡараны.\nДепутаттар шулай уҡ мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт, туризм һәм йәштәр эштәре буйынса комитет составына үҙгәреш индерҙе.\nҮҙ рәттәренә бишенсе Черниковка һайлау участкаһында өҫтәмә һайлауҙарҙа еңгән Флорида Фартукованы алды. Әйткәндәй, был р еспублика парламентына һуңғы һайлауҙар түгел, урындағы үҙидара органдарына һайлау менән бер рәттән 26 июндә Дәүләт Йыйылышына дүрт депутат һайланасаҡ. Ултырыш барышында депутаттар Владимир Кашулинскийҙы тын ҡалып иҫкә алды.\nДепутаттар алты законды ҡарауҙы тамамланы, өсөнсө уҡыуҙы республиканың "Ергә түләү тураһында" законына төҙәтмәләр генә үтмәне. Ниһайәт "Башҡортостан Республикаһы территорияһында кеше иммунодефициты вирусы менән тыуҙырылған ауырыуҙың (ВИЧ - инфекцияның) таралыуын иҫкәртеү тураһында" законына үҙгәрештәр индерелде. Коллегаларының иғтибарын тағы бер тапҡыр СПИД таралыу проблемаһына йүнәлтергә һәм уларҙы был үлемесле ауырыуға ҡаршы көрәштә яңы саралар тураһында уйларға саҡырып, хеҙмәт,\nсоциаль һорауҙар, ғаилә, әсәлек, балалыҡ һәм һаулыҡты һаҡла у буйынса комитет ағзаһы Венер Сәхәүтдинов парламент спикерынан исемләп тауыш биреүҙе һораны. Был эштең мөһимлеген аңлаған депутаттар бер тауыштан тип әйтерлек законды ҡабул итте.\nИкенсе уҡыуҙы үткән туғыҙ закондың береһе республика Президенты тарафынан "Башҡортостан Республикаһының дәүләт гр аждандар хеҙмәте тураһында" федераль закон үҫешенә индерелде. Парламентарийҙар законға тәҡдим ителгән ун бер төҙәтмәнең яртыһын ҡалдырырға тәҡдим итә, ул да федераль\nкимәлдәге ярашлы хоҡуҡи акттар барлыҡҡа килгәнсе генә. Сөнк и был үҙгәрештәр республика дәүләт хеҙмәткәрҙәренең социаль һәм пенсион тәьмин ителеше тураһындағы һорауҙарҙы асыҡлай. И кенсе уҡыуҙа парламентарийҙар республиканың "Эскелекте,\nнаркоманияны һәм токсикоманияны иҫкәртеү тураһында"\nДепутаттар төп иғтибарҙы парламентҡа беренсе уҡыуҙа\nҡарарға тәҡдим ителгән закондарға йүнәлтте. БР Хөкүмәте Премьер - министры урынбаҫары - финанстар министры Айрат\nҒәскәров финанс блоктың өс законын тәҡдим итте. Беренсеһе республикала бюджет процесының характеры һәм механизмын\nбилдәләй, икенсеһе уның бюджет - ара мөнәсәбәткә ҡағылған бүлеген деталләштерә. "Бюджет тураһында" һәм "Бюджет - ара\nмөнәсәбәттәр тураһында" закондар республика Президенты тарафынан тәҡдим ителде, уны булдырыуҙа парламенттың профилле комитеттары ла, башҡарма власть ведомстволары ла ҡатнашты. Республика бюджетын үтәү тәртибен билдәләү закондар сығарыу практикаһында яңылыҡ булып тора. Бынан тыш "бюджет - ара трансферт" төшөнсәһе барлыҡҡа килә һәм уларҙың Башҡортостан Республикаһы бюджетынан бүленеүенең төп шарттарын билдәләй. Ошо маҡсатта "Бюджет - ара мөнәсәбәттәр тураһында" законында республика бюджеты составында муниципаль райондар һәм ҡала округтарын финанс яҡлау, компенсация фонды, социаль сығымдарҙы финанслау фонды һәм муниципаль үҫеш фонды төҙөү ҡарала. "2005 йылға Башҡортостан Республикаһы бюджеты тураһында " законға үҙгәрештәр индереүсе һәм керем һәм сығымдарҙың финанс параметрын асыҡлаусы законды депутаттар шунда уҡ тулыһынса ҡ абул итергә ризалашты.\nТағы дүрт законды парламентарийҙар беренсе уҡыуҙа ҡараны.\nУлтырышты республика парламенты спикеры Константин Толкачев алып барҙы. Ултырышта Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, Хөкүмәт Премьер - министры Рафаэль Байдәүләтов, министрлыҡ һәм ведомство, суд һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары етәкселәре, ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре ҡатнашты. Был сессия сиктәрендә һуңғы тапҡыр депутаттар егерме алтынсы ултырышҡа 7 июлдә йыйыласаҡ.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МИЛЛӘТ ТУРАҺЫНДА ФЕКЕР ТУПЛАУҒА МИЛЛИ МОҢ ДА БУЛЫШЛЫҠ ИТӘ - 2016 - Мәҡәләләр\nТормошто сәнғәтһеҙ күҙ алдына килтереп булмай. Ул һәр кемдең күңелендә, булмышында, тәбиғәтендә. Моңға шатлыҡ-ҡыуаныс та, ҡайғы-хәсрәт тә, ынтылыш та, хыял да, өмөт тә, ҡәнәғәтһеҙлек тә, ғөмүмән, барлыҡ тойғолар ҙа һыя. Хәҙерге заман музыкаһы үҙ эсенә төрлө стиль һәм йүнәлеште алыуы менән ота. Был күптөрлөлөк араһында һәр кем үҙенең күңеленә хуш килгән моңдо таба ала. Бөгөнгө "Диалог" рубрикаһы ҡунаҡтары - "Арғымаҡ" этно-рок төркөмө һәм "Заман" этно-проекты үҙ тамашасыларына боронғоноң һәм хәҙерге замандың бәйләнешен, башҡорт ауыҙ-тел ижадының яңыса яңғырашын, милли моңға таянып ижад ителгән автор йырҙарын тәҡдим итеүсе ижадсылар. Һүҙ төркөм етәкселәре Ринат РАМАҘАНОВ менән Радмир МУФТАХИНға.\nҺәр башланғыс ниндәйҙер идеяға нигеҙләнә. "Арғымаҡ" менән "Заман"дың нигеҙендә ниндәй йүнәлеш-идея ята?\nРинат РАМАҘАНОВ: Уҙған быуаттың 90-сы йылдарында популяр булған "Каруанһарай", "Дәрүиш", "Аҡйондоҙ" һәм башҡа ошондай төркөмдәрҙән һуң башҡорт эстрада сәнғәтендә тынлыҡ урынлашты. Үҙ яйына, һалмаҡ ҡына аҡҡан сәхнә тормошон 2000-се йылдарҙа Роберт Юлдашевтың, "Бүреләр" төркөмөнөң ижады әүҙемләштерҙе, яңы офоҡҡа сығарҙы. Башҡорт музыка сәнғәте өлкәһендә әлегәсә булмаған ижади ҡараш, уны тамашасыға еткереү юлы һәм башҡаларға оҡшамаған, үҙенсәлекле башҡарыу алымы уларҙы тамашасы араһында таныулы итте. Башҡорт сәнғәтенә ошондай рухи яңылыҡ индереүселәр араһында беҙҙең "Арғымаҡ" этно-рок төркөмө лә булды.\nТөркөмдөң төп концепцияһы - башҡорт халыҡ йырҙарын, ҡобайырҙарын һәм башҡа аҫыл мәҙәни мираҫыбыҙҙы оло быуын кешеләренең генә түгел, ә йәш быуындың да "ишетеүенә", ҡабул итеүенә өлгәшеү. Һәр замандың да үҙенә генә хас һүҙҙәре, һөйләше, яҙыуы була. Бынан бер нисә быуат элек йәшәгәндәрҙең телмәрен аңлауы беҙгә ни тиклем ауыр булған кеүек, уларға ла төрлө яңы һүҙҙәр менән байытылған бөгөнгө көн һөйләше ят тойоласаҡ. Бигерәк тә йәштәргә аңлайышлы булһын өсөн уларҙың "тулҡынында" йөҙөү мөһим. Музыкала ла ошо уҡ ҡағиҙә эшләй, йәғни замана йәштәренең күңеленә элекке кеүек оҙон көйҙәр һуҙып ҡына барып етеп булмай. Шуға күрә традицион мәҙәниәтебеҙҙе төрлө музыка уйын ҡоралдары, хәҙерге заман стилдәре менән "биҙәп", яҡтыртыу һәм видеоҡоролмалар ҡулланып, заманса, әммә милли сәхнә кейемдәре менән байытып, этно-рок йүнәлешендәге ижадыбыҙҙы тамашасы хөкөмөнә сығарабыҙ. Башҡорт халыҡ моңон заманса башҡарыуҙан ғына ул халыҡтыҡы булыуҙан туҡтамай, шул уҡ ваҡытта уны күберәк аудиторияға ишеттерергә мөмкинлек бирә. Беҙҙең заманса эшләнгән аранжировкаларыбыҙ, үҙгәртеүҙәребеҙ тик "гарнир" ғына, ә төп "аҙыҡ" - беҙҙең быуаттан-быуатҡа күсеп килгән боронғо халыҡ ижады. Шуны һаҡлау һәм киләсәк быуынға түкмәй-сәсмәй еткереү төп маҡсатыбыҙ булып тора.\nРадмир МУФТАХИН: "Арғымаҡ"тың формалашыуы, үҫеүе, ижади яҡтан нығыныуы, халыҡ араһында киң популярлыҡ яулауы минең күҙ алдымда булды. Төркөмдөң ижадҡа ҡарата оло яуаплылығын, башҡорт халыҡ моң-көйөнә һаҡсыл мөнәсәбәтен, һәр бер йырға, ҡобайырға хазина итеп ҡарауын күреп йөрөнөм. Тамашасының уларҙың һәр сығышын көтөп алыуын һәм йылы ҡабул итеүен күреп, халыҡтың башҡорт моңона таянған, әммә яңы, заманса стилдәге ижадҡа һыуһауын аңланым.\nРеспубликала йәшәүсе милләттәштәрем туған телендә иркен һөйләшеү, үҙ моңона булған ихтыяжын тулыһынса ҡәнәғәтләндереү мөмкинлегенә эйә. Башҡортостандан ситтәгеләргә иһә бөтә халыҡтарҙың мәҙәниәтенән бергә тупланған музыкаль "коктейль" менән генә хушһынырға тура килә. Ошо хәҡиҡәтте үҙем Мәскәүгә барғас ҡына аңланым һәм башҡорт моңо менән һуғарылған, заманса, ваҡыт менән бергә атлаусы төркөм ойошторҙом. 2013 йылда барлыҡҡа килгән "Заман" этно-проекты әлеге ваҡытта Мәскәүҙә республиканы кәүҙәләндереүсе ижади коллектив. Беҙҙең маҡсат - башҡорт моңон бөтөн Рәсәйҙә, сит илдәрҙә, икенсе ҡитғаларҙа ишеттереү, уны популярлаштырыу.\nРинат РАМАҘАНОВ: Тамашасы беҙҙе тәүҙә төрлөсә ҡабул итте - кемдер асыҡтан-асыҡ көлдө, икенселәр аптыраулы ҡараш ташланы, өсөнсөләр "Ниһайәт, замана менән бергә атлаған, халҡыбыҙҙы сит тарафтарҙа ла лайыҡлы күрһәтерлек төркөм барлыҡҡа килде", тип һоҡланды. Бигерәк тә башҡорт халыҡ йырҙарын традицион башҡарыусыларҙың беҙгә ҡарата мөнәсәбәте, фекерҙәре ике яҡлы булды. Беҙҙе башҡорт халыҡ йырҙарын, ҡобайырҙарын боҙоуҙа, уларҙың йәмен ебәреүҙә ғәйепләүселәр ҙә табылды. Ләкин беҙ бер кемгә ҡарамайынса, үҙебеҙҙең юлдан барыуҙы дауам иттек. Һәм дөрөҫ эшләгәнбеҙҙер, тип ышанам.\nДонъя йәмәғәтселеге аңында теге йәки был халыҡ тураһында фекер туплауҙа милли мәҙәниәт, ижад, сәнғәт ҙур роль уйнай икәнен беләбеҙ. Ошондай күҙаллауҙарға үҙ өлөшөгөҙҙө индерәһегеҙ булып сыға бит инде...\nРадмир МУФТАХИН: Бөгөн өйҙә ултырып ҡына донъяның теләгән нөктәһенә "барырға", күңелебеҙгә ятҡан төрлө стилдәге һәм йүнәлештәге музыканы тыңларға мөмкинбеҙ. Ләкин һәр кемгә үҙенең милли моңо, туған телендә яңғыраған йыр-көйҙәре, халҡының асылын сағылдырыусы бейеүҙәре яҡын. Улар тик күңел асыу сараһы ғына түгел, ә тотош бер халыҡтың тарихын, йолаларын, көнкүрешен, уй-хистәрен сағылдырыусы, киләсәк быуынға ниндәйҙер ҡомартҡы тапшырыусы сығанаҡ. Милли моң - ул халыҡ тауышы. Һәр халыҡтың да милли моңо тотош донъя йәмәғәтселеге аңында шул милләт тураһында фекер туплауға булышлыҡ итеүе менән әһәмиәтле. Шуға күрә ижадын үҙ халҡына ғына түгел, ә башҡа милләттәргә лә еткерергә, уларға таныулы, аңлайышлы итергә маҡсат ҡуйған ижади коллектив иңендә оло бурыс ята. "Заман" этно-проекты башҡорт моңон сит илдәрҙә, икенсе ҡитғаларҙа ла яңғыратыу, уны популярлаштырыу буйынса уңышлы эшләй. 2014 йылда Ҡаҙанда уҙған "Turkvizion - 2014" халыҡ-ара йыр конкурсында 3-сө, ә яңыраҡ Италияның Удинэ ҡалаһында булып үткән "Suns Europe - 2015" халыҡ-ара фестивалдә 2-се урын яуланыҡ. Тәүгеһендә төрки телле халыҡтар араһында Башҡортостан, ә икенсеһендә бөтә донъя алдында Рәсәй исеменән сығыш яһаныҡ. Ошондай мәртәбәле бәйгеләрҙәге сығышыбыҙ аша халҡыбыҙҙың ижади байлығын ишеттерә һәм башҡорт милләте тураһында ыңғай фекер туплауға булышлыҡ итә алыуыбыҙ менән ғорурланабыҙ.\nРинат РАМАҘАНОВ: Был, һис шикһеҙ, шулай. Беҙ йыр-моңобоҙ, ижадыбыҙ аша үҙебеҙҙе башҡа халыҡтарға күрһәтәбеҙ. Ижад - матди булмаған ҡомартҡы. Уны тотоп ҡарап булмай, ләкин нәҡ ул быуындар араһында ғына түгел, ә төрлө милләттәр араһындағы бәйләнеште тәьмин итеүсе иң ҡеүәтле рухи көс. Һәр халыҡ үҙенә генә хас ижады, мәҙәниәте булған Хоҙай балалары. Бер милләт тә бер-береһенең тормошон, булмышын, холоҡ-фиғелен, тарихын ҡабатламаған кеүек, ижадта ла ныҡ айырыла. Әлбиттә, төрлө халыҡта тышҡы ҡиәфәте менән оҡшаш музыка ҡоралдары бар, тик уларҙан урғылған моң төрлө. Мәҫәлән, башҡорттоң ҡурайынан сыҡҡан моңдо бер ниндәй ҙә музыка ҡоралы ҡабатлай алмай. Шуға күрә, халҡыбыҙ моңон бар донъяға таратыу, уның йырҙарын ишеттереү өсөн төрлө йүнәлештә, стилдә эшләгән ижадсылар булырға тейеш. Мәҫәлән, ҡайҙалыр рок фестивале үтә икән, унда нәҡ ошо стилдә уңышлы ижад итеүсе кеше йәки төркөм юлланырға тейеш. Башҡа төрлө музыкаль стилдәге конкурс һәм фестивалдәргә лә милләтте лайыҡлы күрһәтә алырҙай ижадсыны ебәреү мотлаҡ. Сәхнәләге бер нисә минутлыҡ сығыш тотош халыҡ тураһында төшөнсә бирә. Шуға күрә, һәр ижадсы, һәр ижади төркөм үҙенең эшенә етди ҡарарға тейеш.\nБеҙ үҙебеҙҙең исемде тәүҙә республиканан ситтә таныттыҡ. Париж, Вена, Кельн, Мәскәү, Лондон, Астана һәм башҡа ҡалаларҙа, шулай уҡ Төркмәнстанда, Тыва республикаларында уҙған халыҡ-ара конкурс һәм фестивалдәрҙә ҡатнашып, призлы урындар һәм лауреат исеме яуланыҡ. Ул сығыштарыбыҙҙа үҙебеҙҙе тыуған республикабыҙҙы, милләтебеҙҙе лайыҡлы күрһәтә алғанбыҙҙыр, тип ышанам.\nМузыкант булыу - ул һөнәрме, әллә миссиямы?\nРинат РАМАҘАНОВ: Һәр кешене Хоҙай был ергә билдәле бер миссия менән ебәрә. Берәүҙәр ҡатмарлы операциялар эшләп, кеше ғүмерен ҡотҡара, икенселәр балаларға белем бирә, өсөнсөләр үҙенең булмышын сәнғәттә таба. Музыкант - кешене рухи яҡтан дауалаусы, оло эштәргә илһамландырыусы, ауыр мәлдәрҙә халыҡтың күңелен күтәреүсе. Моң - кешегә әйтергә теләгәнеңде һүҙһеҙ ҙә еткерә алыу мөмкинлеге биргән тормош бүләге. Нимәлер әйтергә теләгән сәйәсмән, халыҡ алдына сығып, ялҡынлы телмәр тота. Яҙыусы ошо уҡ бурысты атҡарыу өсөн ҡулына ҡәләм ала. Ә музыкантҡа бының өсөн моң, көй, аһәңлелек кәрәк. Ләкин моңдо дөрөҫ ҡуллана белеү ҙә мөһим. Мәҫәлән, ҡурайыбыҙҙы ғына алайыҡ. Ҡурайҙа уйнағанда бик иғтибарлы булырға, һаҡ эш итергә кәрәк, сөнки уның моңо менән халыҡты юғарылыҡҡа күтәреп булған кеүек, уны түбәнәйтергә лә мөмкин. Ата-бабаларыбыҙ ҡурайҙа бөтә ғаләмде иңләп, сиктәрҙе үтеп сығып, бөтә йәнен биреп уйнаған. Шуға күрә, халыҡ йөрәгенә, тамашасы күңеленә үҙеңдең моңоңдо еткерергә теләйһең икән, ошондай уҡ хәлгә кереү, уны аңлау мөһим. Хоҙай тарафынан ҙур һәләт бирелеп тә, ижадты йөрәгең аша үткәрмәһәң, ул халыҡ күңеленә барып етмәй. Шуға күрә, тормошта үҙеңдең миссияңды дөрөҫ билдәләп, уны ғүмерлек һөнәрең итерлек мөмкинлек табыу - үҙе бер бәхет. Аҡылды кеше йәшәү барышында, ғүмер буйы йыя, ә аң, рух ҡан аша, халҡының йыр-моңо, ижады аша бирелә. Нескә күңелле ижад кешеләренең ошо бәйләнеште нығыраҡ тойоп, уны башҡаларҙың йөрәгенә үтеп инерлек итеп "әйтә" алыуы - уларҙың миссияһы.\nРадмир, һине беҙ башҡорт халыҡ йыр-көйҙәрен классик гитара ҡылдарына һалыусы итеп тә беләбеҙ. Бындай уникаль ижадтың үҙенсәлеге һәм ауырлығы нимәлә?\nРадмир МУФТАХИН: Классик гитара буйынса белемде мин тәүҙә Салауат ҡалаһының музыкаль колледжында, унан Мәскәүҙә Маймонида исемендәге Дәүләт классик академияла алдым. Ике уҡыу йортонда ла уҡытыусыларымдан уңдым. Улар минең профессиональ кимәлемде үҫтереү йәһәтенән ҙур эш атҡарып, миңә музыка илендә үҙ урынымды табырға ярҙам итте. Колледжда белем алғанда уҡытыусым гитарала башҡорт композиторҙары йырҙарына аранжировка эшләүҙе бурыс итеп ҡуя ине. Нәҡ шул ваҡытта күңелемдә башҡорт музыкаһына, башҡорт халыҡ ижадына икенсе яҡтан сығып ҡарау тойғоһо асылғандыр, тип уйлайым. Академияла башҡорт музыкаһы моңдарының һәм джаздың яңғырашы бер-береһенә тура килеп тороуын асыҡланым - көнбайыш джаз гармонияһы башҡорт көйө тактына "ятып" ҡына тора, йәғни, джаздың аккордтары "башҡортса" сыңларға мөмкин, тигән һығымта яһаным. Башҡорт көйҙәрен гитарала уйнағанда классик гитара сыңы ла, көй ҙә бөтөнләй икенсе төрлө яңғырай. Башҡорт моңо уйын ҡоралының мөмкинлектәрен техник йәһәттән байытһа, гитара иһә башҡорт көйөн яңыса ишеттерә. Был асыш миңә гитарала уйнау өсөн эшкәртелгән башҡорт халыҡ йырҙарынан торған бай репертуар тупларға булышлыҡ итте. Шулар араһынан "Һандуғас"тың һәм "Башҡорт бейеү көйө"нөң донъя кимәлендә билдәлелек яулаған виртоуз гитарасыларҙың репертуарында булыуын һәм төрлө концерттарҙа яңғырауын үҙем өсөн оло баһа итеп ҡабул итәм.\nБашҡорт халыҡ йырҙарын һәм башҡорт композиторҙары көйҙәрен гитара өсөн махсуслашҡан итеп үҙгәртеүҙең дә, уларҙы гитарала уйнауҙың да бер ҡыйынлығын күрмәйем. Иң бәкәлгә һуҡҡаны - ваҡыт тарлығы. Үҙем өсөн алда был өлкәлә "йөҙөп" йөрөп эшләрлек бай материал һәм ҙур перспектива күрәм. Ә аспирантурала белемемде камиллаштырыуым һәм башҡорт музыкаһы тураһында фәнни эш яҙыуым ижадымды тағы ла тулыландырыр, тип ышанам.\nӘлеге ваҡытта башҡорт сәхнәһендә төрлө этно-төркөмдәрҙең һаны артты. Конкурентлыҡҡа нисек ҡарайһығыҙ, егеттәр?\nРинат РАМАҘАНОВ: Әлеге көндә ошо йүнәлештә "Арғымаҡ", "Заман"дан тыш, "Әс-сәләм", "Йатаған", "Тамға", "Елмерҙәк", "Әйле ҡатай", "Урал тау", "Аҡтамыр", "Байембәт", "Юлдаш", "Сал Урал" һәм башҡа этно-төркөмдәр ижад итә. Улар үҙҙәренең илһөйәрлеге, ижадтарының тәрәнлеге менән айырыла. Бер төркөмдөң дә ижады икенсеһенекен ҡабатламай. Һәр төркөмдөң үҙенә генә хас сифаты, тамашасы өсөн яҡын булған һөйкөмлөлөгө бар. Шулай уҡ беҙ төрлө йүнәлештә эшләйбеҙ, шуға күрә беҙҙең арала конкурентлыҡ булыуы мөмкин түгел. Яңынан-яңы этно-төркөмдәрҙең барлыҡҡа килеүе, киреһенсә, беҙгә көс-дәрт өҫтәй, ижади йоҡомһорауға бирелеүҙән ҡотҡара, ижади процесты етеҙерәк һәм йылдамыраҡ итә.\nРадмир МУФТАХИН: Беҙҙең арала ҡапма-ҡаршылыҡ тойғоһо юҡ. Барыбыҙ ҙа бер-беребеҙҙең уңышына һөйөнөп, ҡаҙаныштарыбыҙға бергәләп ҡыуанып, маҡсатыбыҙға ынтылып йәшәйбеҙ, ижад итәбеҙ. Бөтә этно-төркөмдәргә лә берҙәмлек, башҡорт халыҡ ижадына һөйөү һәм ихтирам тойғоһо хас. Ошоноң менән ғәйрәтле лә инде беҙ.\nРинат РАМАҘАНОВ: Тормошта барыһы ла ниәттән тора. Әгәр ҙә ниәтең, ғәмәлең изге булып, тик үҙеңә генә түгел, ә халҡыңа ла файҙалы икән, бөтә эштәрең уң буласаҡ. Шулай уҡ маҡсатыңа өлгәшеү өсөн төрлө һынауҙар алдында бөгөлөп төшмәҫкә, ниндәй ауыр мәлдәрҙә лә теште ҡыҫып алға барырға кәрәк. Йәш ижадсыларҙың ошоно аңлауы, һанлауы мөһим. Һәр кемдең үҙ тәҡдире, үҙ юлы булған кеүек, тырышлыҡ та барыһына ла бер тигеҙ бирелмәгән. Был йәһәттән йәштәребеҙҙең өмөтлө булыуы шатландыра.\nРадмир МУФТАХИН: Һуңғы ваҡытта ошондай тенденция күҙәтелә. Республиканың музыкаль уҡыу йорттарына барыусы балаларҙың күбеһе традицион классик музыка ҡоралдарына өҫтөнлөк бирә, ә ҡурай, думбыра һымаҡ халыҡ ҡоралдарын һайлаусылар кәмей. Уларҙың һаны әҙәйгән һайын, башҡорт халыҡ моңон киләсәк быуынға еткереүселәр ҙә кәмей. Ә этно-төркөмдәрҙең күп булыуы һәм уларҙың ижады ошо өлкәгә ҡыҙыҡһыныуҙы арттырыуға, балалар, йәштәр араһында башҡорт халыҡ ижадын популярлаштырыуға килтерә. Беҙ бөтәбеҙ бергә халҡыбыҙ моңон киң йәмәғәтселеккә танытыу, йырҙарыбыҙҙы ишеттереү йәһәтенән бер-беребеҙгә терәк һәм таяныс булып алға барабыҙ.\nБер-берегеҙҙең ижадын нисек баһалайһығыҙ?\nРинат РАМАҘАНОВ: "Арғымаҡ" ҡурайсы күҙлегенән сығып формалашҡан булһа, "Заман" - гитарасы күҙаллауынан барлыҡҡа килгән төркөм. Беҙ оҙайлы эҙләнеүҙәрҙән һуң ғына, бихисап эксперименттар үтеп, төркөмдөң әлеге стилен таптыҡ һәм уны шымартыу, камиллаштырыу өҫтөндә әүҙем эшләүебеҙҙе дауам итәбеҙ. Ә "Заман" этно-проекты әлегә камиллашыу юлында, репертуар өҫтөндә әүҙем эшләйҙәр. Төркөм составындағы музыканттарҙың барыһының да профессионал булыуы уның ижадын байыта, тәрәнәйтә. Уларҙың һәр береһенең төркөмдөң эшмәкәрлеген яҡшыртыу буйынса үҙенә генә хас ҡарашы бар. Ләкин шул уҡ ваҡытта улар тырым-тырағай түгел, ә дөйөм эшләү, ижад итә белеү йәһәтенән көслөләр. "Заман"дың уңышы - һәләтле етәксе ҡулы аҫтында берҙәм рәүештә яуланған ҡаҙаныш. Уларға ижади уңыштар, дәрт һәм илһам теләйем.\nРадмир МУФТАХИН: "Арғымаҡ"тарҙың ныҡышмалы эшләү һәләтенә, һәр ваҡыт үҫеш юлында булыуҙарына, сағыу сәхнә номерҙары ҡуйыуҙарына һоҡланып ҡарайым. Ижади коллективтағы һәр музыкант үҙенең урынында, улар бер-береһен тулыландырып, ижадтарын юғарылыҡҡа күтәрәләр, уңышҡа өлгәшеү өсөн физик һәм рухи көстәрен йәлләмәйҙәр. Тамашасы йөрәгендә күптән үҙ урынын тапҡан "Арғымаҡ"тарға ижади сәмдәренең бер ҡасан да һүнмәүен теләйем.\n"Уй-тойғоларҙы һәм хистәрҙе аңлатыу өсөн һүҙҙәр етмәгәндә, моң ярҙамға килә", тиҙәр. Бөгөнгө әңгәмәселәр өсөн моң, музыка, көй һүҙҙәрҙән дә ҡиммәтерәк төшөнсә. Уларҙың заманлаштырылған, әммә туған халҡының моңонан һут алған һәм ошоноң менән көслө ижады бер кемде лә битараф ҡалдырмай. Үҙҙәрен баһалаған һәм үҙ иткән тамашасылары булыуы менән бәхетле төркөмдәрҙең бараһы юлдарының шыма һәм һөҙөмтәле булыуын теләргә генә ҡала.\nГөлназ МАНАПОВА әңгәмә ҡорҙо.\nЯҙылған: 11.01.16 | Ҡаралған: 1033


Мал һаулығы һағында уяу торалар\n31 Август 2018, 12:00\n31 августа иң изге һөнәрҙәрҙең береһе – ветеринария хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләй. Байрам уңайынан халыҡҡа бик кәрәкле был хеҙмәттең эшмәкәрлеге менән таныштырыуҙы һорап, Ғафури район ветеринария станцияһы начальнигы Фаил Һәҙиәт улы ЗӘЙНЕТДИНОВҡа мөрәжәғәт иттек. Һүҙ – етәксегә:\n-Был һөнәрҙең тамырҙары иң боронғо замандарға барып тоташа. Ә беҙҙең ра-йонда ветеринария хеҙмәте, һаҡланған документтарға ҡарағанда, уҙған быуаттың 30-сы йылдарында ойошторолған, отчет мәғлүмәттәре иһә 1943 йылдан иҫәпләнә. Ул саҡта дәүләт ветеринария хеҙмәтенә район ветлечебницаһы, Ҡарағай, Еҙем-Ҡаран, Табын зооветучасткалары һәм Забельский зооветпункты ингән. Бөгөн беҙҙең ветеринария станцияһы 9 ветеринария участкаһын һәм 3 ветеринария пунктын берләштереп, улар 20 мең баш һыйыр малын, 19 мең баш һарыҡ-кәзә, 3 мең тирәһе йылҡы малы, 1,5 баш сусҡа, 180 мең йорт ҡошо һәм 20 мең бал ҡорто ғаиләһен хеҙмәтләндерә.\nРайоныбыҙҙың ветеринария хеҙмәте тарихында сағыу биттәр етерлек. Был биттәрҙе бар ғүмерҙәрен ошо еңел булмаған эшкә бағышлаған Н.А.Циглинцев, М.И.Фәрүәзов, Н.М.Жигалов, Ф.С.Юлдашев, А.И.Широбоков, Р.С.Әһлиуллин, Э.С.Степанова, В.Ш.Хәкимов, Ф.Ш.Ҡаһарманов, З.З.Мирхәйҙәровтар яҙҙы. Ветерандарға алмашҡа йәш быуын белгестәр килә. Быуындар күсәгилешлеге, тәжрибә, белемде тапшырыу дауам итә. Күп йыллыҡ фиҙаҡәр хеҙмәттәре өсөн хеҙмәткәрҙәребеҙҙең күптәре район хакимиәте, БР Ветеринария идаралығы, Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһы Ауыл хужалығы министрлыҡтарының Маҡтау грамоталары, Рәхмәт хаттары, Почетлы билдәләре һәм төрлө дәрәжә Дипломдарына лайыҡ булды.\nКешеләр сәләмәтлеге өсөн үтә кәрәкле һөнәр кешеләренең хеҙмәте арҡаһында районыбыҙ халҡы өҫтәленә зарарһыҙ ит, һөт ризыҡтары, үҫемлекселек һәм балыҡсылыҡ продукцияһы килә.\nЙылдың-йылы ветеринария станцияһы коллективы малдарҙағы йоғошло һәм күпләп осраусы йоғошло булмаған сирҙәрҙе булдырмау буйынса ғәйәт ҙур эш башҡара: быға диагностик тикшереүҙәр ҙә, вакцинация, дауалау-профилактик эшкәртеүҙәр ҙә, дегельминтизация эше һәм башҡа күп саралар инә. Улар барыһы ла белгестәрҙән юғары оҫталыҡ һәм заманса ҡараш талап итә. Беҙ, үҙ сиратыбыҙҙа, алдыбыҙға ҡуйылған бурыстарҙың мөһимлеген аңлап, заман менән бергә атларға тырышабыҙ. Мәҫәлән, 2018 йылда республикала берҙәм электрон реестр булдырып, ауыл хужалығы малдарын идентификациялау сараларын тамамлау планлаштырыла. Идентификация ысулы итеп ҡолаҡҡа беркетелеүсе бирка, ә аттарға ин йәки чип һайланған. Һәр малға номер (код) бирелә, уның бу-йынса малдың эйәһен, йәшен һәм башҡа мәғлүмәтте белеп була. Был сара мал һанын иҫәптә тоторға һәм уларҙың күсешен күҙәтергә мөмкинлек бирә.\nТаможня контроленең 2018 йылдың 1 ғинуарынан үҙ көсөнә ингән техник рег-ламентын күҙәтеү маҡсатында махсус мал һуйыу урындары булдырыу буйынса эш алып барыла. Әле районда Родина ауылында (ШЭ Фәйзуллин Р.Р.) мал һуйыу пункты файҙаланыуға индерелде. “Урожай” КХ-һы ЯСЙ-е һәм “Солнышко” КФХ-һында бындай пункттарҙы яҡын арала төҙөү планлаштырыла.\nЭлектрон ветеринар оҙатыу документтары әйләнешенә мотлаҡ күсеү тураһындағы 2018 йылдың 1 ғинуарынан көсөнә ингән законға ярашлы, район ветстанцияһында электрон ветеринар документтар менән эшләү кабинеты йыһазландырылды, унда әйҙәүсе ветеринар табип Е.О.Новикова консультация һәм ойоштороу эштәрен алып бара.\nБеҙҙең төп бурыс – диагностик һәм профилактик сараларҙы ваҡытында үтәп, райондың эпизоотик йәһәттән именлеген тәьмин итеү. Көтмәгәндә килеп сығыуы ихтимал сирҙәр буйынса тиҙ сара күреү өсөн оператив төркөмдәр төҙөлдө, улар тейешле махсус ке-йем, ҡорамалдар һәм ике берәмек махсус техника менән тәьмин ителде. Барлыҡ ветеринар участкалар һыуытҡыстар һәм кәрәкле эш ҡоралдары, “Меркурий” системаһында электрон хәлдә ветеринар-оҙатыу документтары тултырыу һәм отчеттар төҙөү өсөн интернетҡа тоташҡан компьютер техникаһы менән йыһазландырылды.\nКрасноусол баҙары биләмәһендә һатыуға ҡуйылған аҙыҡ-түлек сеймалын һәм малсылыҡ, үҫемлекселек продукт-тарын тикшереү өсөн бүлмәбеҙ эшләй, уға I категориялы ветеринар табип М.Р.Ғәлиуллин мөдирлек итә.\nБелгестәребеҙ үҙ оҫталығын һәм белемен даими арттыра, сирҙәрҙе дауалауҙың яңы алымдарын, яңы дарыуҙарҙың тәьҫирен өйрәнә.\nМатди базаны нығытыуға ҙур иғтибар бүленә.\nВетстанцияла ваҡ йорт йәнлектәрен ҡабул итеү бүлмәһе ойошторолдо, унда консультациялар бирелә, дауалау һәм операциялар үткәрелә. Бында\nII категориялы табип М.В.Трофимова эшләй. Шулай уҡ ветеринар дарыуханабыҙ, яһалма ҡасырыу пункты ла бар.\nБеҙҙә тәүге профсоюз ойошмаһы һәйбәт эшләй. Һөнәри байрамыбыҙға, 23 февраль, 8 Март, Яңы йыл байрамдарына арналған мәҙәни саралар даими ойошторола,\nхеҙмәткәрҙәрҙең балалары араһында конкурс-тар уҙа, Оло йәштәгеләр көнөндә ветерандарыбыҙҙы хөрмәтләү кисәләре матур йола булып тора.\nшылап, барлыҡ хеҙмәттәштәремде һәм ветерандарҙы Ветеринария хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотлайым. Һеҙҙең фиҙаҡәр хеҙмәтегеҙ өсөн рәхмәт белдерәм һәм үҙегеҙгә, барса яҡындарығыҙға ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм яңы уңыштар теләйем!


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №36, 6 - 12 сентябрь, 2014 - Информационные страницы\n№36, 6 - 12 сентябрь, 2014\nРәсәй ҡалалары араһында\nӨфө иң оптимистик ҡала тип табылған.\nҺеҙ был баһа менән килешәһегеҙме?\n2 августа А. Макаревич Украинаның Святогорск ҡалаһында Донецк менән Луганск ҡасаҡтары лагерында ойошторолған концертта ҡатнашҡайны. Быны күптәр Рәсәйгә ҡаршы йүнәлтелгән сара, тип ҡабул итте. Бынан алда А. Макаревич Владимир Путинға яҙған асыҡ хатында Рәсәйҙең Ҡырымды үҙ составына кире ҡайтарыуына ла ҡаршы сығыш яһағайны.\nМин үҙем ике тапҡыр автокредитҡа машина алдым. Ике осраҡта ла отолманым. Беренсенән, инфляция ярҙам итте. 13 процентлыҡ кредитты йылына 15-20 процентлыҡ инфляция "ашаны".\nӘ бит ата-бабаларыбыҙ был өлкәлә бик һаҡ эш иткән. Ир менән ҡатындың, әсәй менән атайҙың балалар һәм ситтәр белергә тейеш булмаған, икәү генә белер йәшерен серҙәре була. Һәр бала, ваҡыты еткәс, үҙе аса был серҙе.\nРеволюциянан һуң ерҙәр тулыһынса тартып алына. Ә ер башҡорттарҙы тотоп тороусы төп фактор, терәк була. Шуға күрә лә ергә бәйлелек бөтөү менән бергә, тел, милләт тә онотола башлай. Ассимиляция, маңҡортлоҡ көсәйә.\nДизраэлиҙың: "Әгәр яҡшы китап уҡығым килһә, мин уны үҙем яҙам...", - тигән ҡанатлы һүҙе бар. Бында ла шулай: кемдер йәмғиәттә берәй эшләнеп бөтөлмәгән урын күреп ҡала ла, уны тултырырға тырыша.\nМинән ун биш - егерме метр аралыҡта ҡарағай ботаҡтары араһынан бер аҡ кеше шәүләһе ҡарап тора. Оҙонлоғо 2,5-3 метр булыр. Алыҫтан үҙенең дә, күҙенең дә ниндәй булғанын аңғармайым, әммә унан күҙемде ала алмай, текләп тик торам.


Гәзиттең номеры: 79 » Гәзиттең номеры: 79 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 79\nБыл донъяла ниҙәр бар?06.10.2017\nҠысытмаған урынды тырнау беҙҙең илгә генә хас түгел. Украина президенты яңы законға ҡул ҡуйҙы - уҡыусы ниндәй генә милләт кешеһе булмаһын, 5-се кластан һуң уҡытыу тик украин телендә генә рөхсәт ителә. Әлбиттә, бик күптәр ризаһыҙлыҡ белдерҙе, айырыуса - милләттәштәре Украинала күп йәшәгән Венгрия. Сит ил эштәре министры Петер Сийярто әфәнде асыҡтан-асыҡ үс алыу менән янаны: «П.Порошенко Европаға инеү тураһында күп һөйләй. Был хаҡта онотһон! Беҙҙең ил Украинаға отошло бөтә инициативаларға ҡаршы торасаҡ». Бер тинлек ҡуян, биш тинлек зыян, тип хәҙер үҙе лә терһәк тешләйҙер инде... РФ Дәүләт Думаһы ла «...Украинала ерле халыҡтарҙың һәм аҙ һанлы милләттәрҙең туған телдә белем алырға хоҡуғы» тураһында ҡарар ҡабул итте, юғиһә, рус телен дә факультатив, ирекле рәүештә генә уҡырға тура киләсәк бит.\nСпорт - ихтыяр көсөн нығыта06.10.2017\nМәктәптә уҡығанда иң яратҡан дәрестәрҙең береһе физкультура була торғайны. Ауыр мәсьәләләрҙән, баш күтәрмәй яҙыуҙарҙан һуң физик күнегеүҙәр эшләй башлаһаң, шундуҡ арығанлығың ҡул менән һыпырғандай юҡҡа сыға. Тиҫтерҙәр менән туйғансы һикереп, уйнап, төрлө зарядкалар яһауы бигерәк күңелле ине. Иң мөһиме - был дәрес балаларҙы сыныҡтырып үҫтерә. Ә инде уҡытыусы һөнәрен яратып, бар күңелен һалып башҡарһа, уҡыусыларына абруй һаналһа икеләтә ҡыуаныс.\nҠаланың 3-сө лицейының физкультура уҡытыусыһы Фәрит Хәлит улы Ғайсин тап шундай кешеләрҙең береһе. 30 йыл ғүмерен яратҡан эшенә арнап, балаларҙы тәрбиәләүгә тос өлөш индерә ул.\nФәрит Хәлит улы Мулдаш ауылында тыуып үҫә. Ауылдарында башланғыс кластарҙа уҡып, урта мәктәпте Мулдаҡайҙа тамамлай. Уҡығанда уҡ иң яратҡан дәресе физкультура була, футбол, хоккей менән әүҙем шөғөлләнә. Аттестат һуң спорт юлынан китергә уйлай, әммә ауыл балаһы тыуған еренә яҡын булырға тейеш, тигән маҡсат менән документтарын ауыл хужалығы техникумына алып барып тапшыра. Икенсе курсты тамамлауға хәрби хеҙмәткә алына.\nБыл донъяла ниҙәр бар?04.10.2016\nРФ Хөкүмәте вице-премьеры Ольга Голодец яңы закон проекты әҙерләнеүе хаҡында белдерҙе. Ҡабул ителә икән, медицина страховкаһы түләмәгән граждандар өсөн хеҙмәтләндереү тик үҙҙәренең иҫәбенә башҡарыласаҡ. Рәсәйҙә 75 миллион самаһы эшкә һәләтле кеше иҫәпләнә, 7 миллионы страховкаланыу фондына тин дә түләмәйенсә дауаханаларға йөрөй. Ике осло проблема инде. Бер яҡтан - беҙ түләгән аҡсаның тос өлөшө башҡалар елкәһендә йәшәргә күнеккән алкоголиктарҙы, асарбаҡтарҙы айындырыу-дауалау өсөн заяға китә. Ә икенсе яҡтан - эш таба алмаған йүнле кешеләр ҙә ныҡ күп, яңы реформа улар өҫтөнә күтәрә алмаҫлыҡ йөк булып ятыуы ихтимал.\nЯбай ҙа ул, бөйөк тә04.10.2016\n«Тыңлауһыҙ уҡыусылар, күҙ талдырып дәфтәр тикшереүҙәр, бөтмәҫ пландар, отчеттар, өҫтәүенә кластан тыш саралар. Билдәле генә эш сәғәте лә юҡ. Башҡалар эштән һуң ял итә, яратҡан шөғөлөнә тотона, ә уҡытыусыныҡы - үҙенә эйәреп ҡайта. Ысынлап та, ситтән ҡараһаң, бик ауыр ҙа, тынғыһыҙ ҙа эш.\n- Әммә минең өсөн түгел! Сөнки оҡшай үҙемә. Дәрес әҙерләйем икән, илһамланып китеп әҙерләйем - бер әҫәр яҙаммы ни! Иртән мәктәпкә барғанда: «Бөгөн нимә тиерҙәр? Мин теләгәнсә, эҙләнеү эшенә тотоноп китә алырҙармы? Проблемалы һорауҙарға яуап табыр-ҙармы?» - тигән уй борсой. Шунан инде «3»-кә генә уҡыған уҡыусым: «Һы, дәрес тиҙ генә үтте лә киттеме шул?» - тип аптыраһа, күңелгә рәхәт булып китә. Тимәк, ҡыҙыҡһындыра алдым!\nБалалар ихлас бит улар. Коридорҙан үткәнсе, әллә күпме уҡыусы һау-лыҡ һораша - шулай тейеш булған өсөн түгел, ә һине күреүгә ҡыуанып, иғтибарыңды үҙенә йә-леп итергә тырышып. Мин дә уларҙы күреүемә шатмын. Ҡайһыһына йылмайып баш ҡағам, кемдеңдер арҡаһынан һөйәм. Мин уларҙың шул мөнәсәбәтен үҙемә ышаныс белдереү тип аңлайым. Етерлек ки-мәлдә белем бирә, өлкән иптәш, кәңәшсе, юл күрһәтер маяҡ була алырыма ышаналар. Сөнки улар өсөн мин - уҡытыусы!»


Барыһы ла һөйөүҙән башлана\n21 Октябрь , 16:00\nКитапта билдәле сәнғәт әһеле, вокал буйынса педагог, профессор, Өфөнөң почётлы гражданы Миләүшә Мортазина менән әңгәмәләр килтерелгән. Унда түбәндәге юлдар бар...\nБөтә ғәмәлдәр ҙә тыуған илгә, телгә, тормошҡа, киләсәккә булған һөйөүҙән инеш ала. Беҙ ошо хәҡиҡәтте инҡар итмәй йәшәйбеҙ икән, тамырыбыҙ ныҡ, килер көндәребеҙ ышаныслы буласаҡ. Халыҡ иҫәбен алыу кампанияһы барышында һәр милләт үҙенең тарихи йылъяҙмаһының сағыу биттәрен яҙа. Халҡы, шәхестәре, эштәре менән.\n«Ижад – бәхет синонимы» тигән китапта билдәле сәнғәт әһеле, вокал буйынса педагог, профессор, СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы, РСФСР‑ҙың һәм Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, икенсе дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» һәм Салауат Юлаев ордендары кавалеры, Өфөнөң почётлы гражданы Миләүшә Мортазина менән әңгәмәләр килтерелгән. Унда түбәндәге юлдар бар:\n«Ауыр аслыҡ йылдарына тура килгән бала сағыма ҡарамаҫтан, һөйөү тойоп үҫтем. Минең Кесе Ватаным - Кушнаренко районының Баҡай ауылы. Әнүәр ағайым әйтмешләй, «Баҡай - буйға һуҙылған ауыл, бер осонда - башҡорттар, икенсеһендә татарҙар йәшәй. Беҙ башҡорт өлөшөндә йәшәнек, башҡорттарбыҙ». Ә мин кем Башҡортостанда тыуған, барыһын да башҡорт тип иҫәпләйем, тик беҙ өс телдә - русса, башҡортса һәм татарса һөйләшәбеҙ. Архивтан нәҫел-нәсәбем тураһында мәғлүмәт һорағас, хатта бығаса татар тип иҫәпләнгән атайым яҡлап та бар туғандарыбыҙ башҡорт икәнлеге асыҡланды».\nФото рәсми сығанаҡтан.


Ил ҡәҙерен белгәндең башы ҡәҙерле булыр » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Ил ҡәҙерен белгәндең башы ҡәҙерле булыр\nРеспубликабыҙҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы Айҙар Мәжитов тормошта ла, эштә лә тапалған һуҡмаҡтарҙан барырға яратмай.\nБеҙ барыбыҙ ҙа ҡалыплашып бөткәнбеҙ: йәшәү рәүешебеҙ, үҙ-ара аралашыу ғәҙәте, хатта уйҙарыбыҙ ҙа шаблондарҙан ары китә алмай. Шулай анһатыраҡ, тынысыраҡ, сөнки дөйөм өйөрҙән айырылып, ҡалҡырға маташып тормаһаң, башыңа шапылдатып һуғыусы ла, башҡаларға оҡшамағанһың тип, сәйерлектә ғәйепләүсе лә юҡ. Ләкин бар бит ул арабыҙҙа һис бер ҡалыпҡа һыймаусылар, өйрәнелгәнсә йәшәргә теләмәүселәр! Уларҙың башы ижади эҙләнеүҙәрҙән сыҡмағанға ла, тормошобоҙ алға бара, асыштар яһала, һәләтле яңы быуын тәрбиәләнә.\nБашҡалар артынан һуҡырҙарса эйәрергә, тапалған һуҡмаҡтан барырға теләмәй, үҙ юлын ярғандарҙы күпселек өнәп, яратып та еткермәй, хатта тәгәрмәстәренә аҫтыртын таяҡ тығыуҙары ла ихтимал. Шул мәлдә үҙенсәлекле эҙәрмәндәр, бәлки, ауырлыҡтарға, кәртәләргә һылтанып, туҡтап ҡалыр ҙа ине, ләкин тынғыһыҙ йөрәктәре тынысланырға ирек бирмәй, бығау-сиктәрҙе белмәгән уй-зиһендәре һаман алға әйҙәй. Һәм, әлбиттә, улар ҡағылып-һуғылып булһа ла, ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс тормоштары менән йәшәүен дауам итә. Етмәһә, башҡаларҙы ла үҙ арттарынан эйәртә, тынғыһыҙлыҡтарын йоҡтора, барыбыҙҙы ла аптырата, хайран итә. Баймаҡ районының Өмөтбай ауылынан Айҙар Мәжитовҡа бына ниңә һәүетемсә генә мәктәптә эшләп, пенсияға ҡәҙәр тыныс ҡына йәшәп ятмаҫҡа, ти? Юҡ, уға барыһынан да күберәк кәрәк! Күберәк балаларҙы тарихҡа ылыҡтырырға, уҡыусыларға күберәк белем биреп ҡалырға, күберәк эшләргә, күберәк эҙләнергә, күберәк уҡырға… Туҡмағы ла күберәк эләгә инде ул был осраҡта, әммә һоҡланыу, ихтирам, маҡтауҙарҙан да мәхрүм ҡалмай. Ҡайһы ваҡытта ғәҙеллек үҙенең донъяла барлығын иҫкә төшөрөп, ана шулай уянып китһә, беҙҙең өсөн икеләтә ҡыуаныс, оло байрам етә. Һәр хәлдә, гәзитебеҙгә матур, бай йөкмәткеле мәҡәләләр яҙып торған тарих уҡытыусыһы Айҙар Рәис улына «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы» исемен биргәндәрен ишеткәс, дуҫыбыҙ өсөн мең ҡыуандыҡ. Сөнки ла-йыҡ-лы! Был мөләйем кеше үтә ябай, сабыр ҙа күренер тәү ҡарамаҡҡа. Әммә йөрәге уның – ярһыу арғымаҡ! Ә хислелеге ун шағирыңа торорлоҡ! Башында һәр саҡ идеялар фонтаны урғылыр! Булғанға шөкөр итеп кенә йәшәй белмәй, гел дә юҡты бар итергә, белмәгәнен белергә ынтылған Айҙар Мәжитов дәресте лә кешесә башламай: ишектән класҡа килеп тә инә, теманы һөйләргә лә тотона. Һөйләргә, тиһәң, уны ҡуш – балаларҙың ауыҙҙарын астырып ҡуя, ритор, лектор, конферансьеларың ары торһон.\n– Күп йылдар эшләү һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән шәхси дәрес аңлатыу алымдарының береһе инде был «телевизор эффекты», – тип көлә тарихсы. – Телевизорҙы ҡабыҙғас та, беҙ ун-ун биш минут нимә тураһында һөйләүҙәрен иғтибар менән тыңлайбыҙ ҙа, артабан ҡыҙыҡһыныуыбыҙ бөтә, икенсе каналға күсәбеҙ. Шуның кеүек, дәрес башындағы ун биш минут та балаларҙың иң иғтибарлы ваҡыты. Нисек итеп ошо ҡәҙерле мәлде ойоштороу ваҡ-төйәгенә әрәм итәһең?\nУҡыусыларҙы ҡыҙыҡһындырып, ул «музей дәрестәре»н үткәреүҙе лә юлға һалған: балалар тарих шаһиттары – экспонаттар араһында ҡырҡ биш минуттың үткәнен һиҙмәй ҙә ҡала. Был музей ҙа Айҙар Рәис улының тырышлығы менән булдырылған, экспонаттар йыйыуҙа бар ауыл халҡы ҡатнашҡан, тиһәм дә, хаталанмам.\n– Һәр кем, айырым милләт кешеһе булараҡ, халҡының телен, мәҙәниәтен, тарихын өйрәнергә бурыслы, – тип иҫәпләй мәғариф алдынғыһы. – Башҡорт халҡының тарихын тәрәнерәк өйрәнеү генә түгел, ә үҙемде тарихи мөхиттә тойоп ҡарау теләге мине «1-се башҡорт атлы полкы. Любизар» йәки халыҡта «Төньяҡ амурҙары» исеме аҫтында билдәле булған хәрби-тарихи клубҡа килтерҙе. Уның төп маҡсаты – халҡыбыҙҙың тарихын ысынбарлыҡта тергеҙеү, русса әйткәндә, реконструкциялау, йәштәрҙә илһөйәрлек тойғоларын үҫтереү. «1-се башҡорт атлы полкы. Любизар» хәрби-тарихи клубы сафында 2012 – 2015 йылдар арауығында «Бородино алышы» (Бородино яланында), «Халыҡтар алышы» (Германияла), Францияла үткәрелгән тарихи реконструкцияларҙа ҡатнашып, ата-бабаларыбыҙҙың данлы яу юлын тулыһынса ҡабатлап, Парижға етеп, Сена йылғаһында битте-ҡулды сайҡап, ҡурай уйнау, бөйөк Наполеондың мәрмәр табутын күреү бәхете тейҙе. Ошо иҫтәлекле ваҡиғаларҙың береһе айырыуса күңелгә уйылды: Францияның Бриен-ле-Шато ҡалаһында реконструкция алышы тамамланғас, икенсе көндө Париж ҡалаһында, Рәсәй реконструкторҙарын тәбрикләп, Рәсәй Федерацияһының Франциялағы илсеһе Александр Орлов тантаналы ҡабул итеү ойошторҙо. Унда Франция православие епархияһы башлығы Ватан һуғышы һәм сит ил походы осоронда һәләк булған яугирҙар иҫтәлегенә ғибәҙәт ҡылды. Сиркәү хоры ҡеүәтле музыка инструменты – орган оҙатыуында боронғо славян гимны «Коль славен…»ды йырлай башлағас, тәндәр зымбырлап китте. Шул мәлдә, сафта берҙән-бер мосолман булараҡ, түбәтәйемде алып кейҙем дә, ата-бабаларыбыҙ рухына әсәйемдән өйрәнгән «Фатиха», «Ихлас» сүрәләрен башҡарҙым. Һәр реконструкторҙы илсе Орловҡа таныттылар. Сират миңә еткәс, башҡорт казактары тураһында ҡыҫҡаса һөйләп, ҡурайҙа «Любизар» көйөн уйнап, көйҙөң тарихы менән таныштырып, илсегә ҡурай бүләк иттем. Кисергән тәьҫораттарҙан арынып та өлгөрмәнем, яныма олпат ир кеше килде. Ул ҡулымды ҡыҫып, рәхмәтен белдерҙе, үҙе менән таныштырҙы. Рәсәй Федерацияһының Франциялағы мәҙәни хеҙмәттәшлек етәксеһе, Париждағы Рәсәй фән һәм мәҙәниәт үҙәге директоры Игорь Шпынов икән. Игорь Александрович бөтә саф алдында Башҡортостан Республикаһы менән тығыҙ бәйләнештә булыуҙарын әйтеп, республика Башлығы Рөстәм Хәмитовҡа шәхсән сәләм тапшырыуымды һораны. Әлбиттә, Рәсәйҙең башҡа төбәктәре реконструкторҙары алдында Башҡортостаныбыҙға, Башлығыбыҙға айырым рәхмәт һүҙҙәрен ишетеү минең өсөн оло ғорурлыҡ булды. Париж сәләмен республика Башлығына «Сәләм» тапшырыуы аша еткерҙем, айырым хат та яҙҙым.\nҺуңынан д'Эстрэ һарайында урынлашҡан Рәсәй илселеге резиденцияһында «Ҡунаҡтар китабы»нда саф башҡорт телендә «Парижды ла алдыҡ беҙ!» тип яҙғас, 200 йыл элек олатайҙарыбыҙ кисергән тойғоно кисерҙем. «Минең урында булған һәр кем был донъяға башҡорт булып тыуғаны өсөн Аллаһы Тәғәләгә рәхмәт әйтер ине», – тигән уй башыма килде.\nГерманияла Шварц ҡалаһы сиркәүенең көмбәҙенә алтынланған уҡ ҡуйыу тантанаһы тамамланған саҡта, урындағы оркестр саф үҙебеҙсә «Ҡышҡы романс»ты уйнап ебәргәс, башҡорт казактарының күҙҙәренә ирҙәрсә һаран йәш төйөлдө – был илен һаҡлап яуға барған ата-бабаларыбыҙ рухына ихтирам һәм хөрмәт билдәһе ине. Ул мәлдәге кисерештәрҙе һөйләп тә, аңлатып та бөтөрлөк түгел…\nШулай уҡ данлы яҡташыбыҙ Алдар батыр эҙҙәренән Азов ҡалаһында, Учалы районының Ҡунаҡбай ауылында Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған «Шакирйән Мөхәмәтйәнов (Александр Матросов) батырлығы атакаһы» реконструкцияһы алыштарында ҡатнашырға тура килде.\nҺанап үтелгән походтарҙа ҡатнашыуҙың матди сығымдарын бер үҙем генә күтәрә алмаҫ инем, әгәр ҙә милли рухлы бағыусыларым булмаһа. Уларға рәхмәттән башҡа һүҙем юҡ.\nБыл походтарҙа тупланған мәғлүмәттәр, фото-видеояҙмалар өйҙә кәштәлә мүкләнеп ятһа, уларҙың бер тинлек тә тарихи ҡиммәте булмаҫ ине. Шуға күрә уларҙы радио-телевидение аша халыҡҡа еткерергә, матбуғат биттәрендә яҡтыртырға тырышам. Өлкән синыфтарҙа тарих фәненән айырым темаларҙы ошо шәхси фото-видеояҙмалар, музей экспонаттары ярҙамында өйрәнәбеҙ. Әйтергә кәрәк, был уҡыусыларға бик оҡшай. Алыштарҙың реконструкцияһында үҙем ҡатнашҡас, төндә уятып, мәҫәлән, Бородино алышын һораһындар – эҙмә-эҙ һөйләй аласаҡмын. Үҙ күҙҙәрең менән күреүгә, үҙ ҡолағың менән ишетеүгә, үҙең ҡатнашыуға ни етә?!\nАйҙар Мәжитовтың уйынса, йәш быуында илһөйәрлек тойғоһон тәрбиәләүҙә иң оло яуаплылыҡ ир-егеттәрҙең, тәү сиратта атайҙарҙың иңендә ята. «Патриотизм»дың нигеҙен тәшкил иткән «патер» тамыры ла «атай» һүҙенән бит. Илһөйәрлекте тәрбиәләүгә үҙ өлөшөн индерер өсөн уҡытыусы ауыл байрамдарында, методик семинарҙарҙа, уҡыусыларҙың «Урал батыр» эпосын яттан һөйләү конкурсында, «Бөрйән балы – башҡорт даны» этнофестивалендә, Мостай ауылы йәштәр этнофорумында башҡорт йәйәһенән уҡ атыу күнекмәләре, оҫталыҡ дәрестәре үткәргән.\n– Мостай ауылында уҡ атыусының иң йәшенә 5 йәш булһа, иң оло атыусы – йәйләү ашнаҡсыһы Хәҙисә апайға 75 йәш ине, – ти үҙе был хаҡта. – РФ Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева ла уҡтан атыу маһирлығын күрһәтте. Хәмзә хәҙрәттең саҡырыуы буйынса «Ислам экстремизмға ҡаршы» сараһында уҡ атыу Рәсәйҙең төрлө өлкәләренән килгән спортсыларға бик оҡшаны, сөнки уҡ атҡан саҡта кешенең 120 (!) мускулы эшләй. Шуға күрә уҡ атыу менән шөғөлләнеүселәрҙе артрит, остеохондроз кеүек ауырыуҙар йонсотмай.\nҮрҙә телгә алынған саралар – минең шәхсән ҡатнашлыҡта башҡарылған эштәр. Әгәр ҙә клубтың башҡа егеттәре – Илдар Шәйәхмәтов, Юлай Ғәлиуллин, Рафаэль Амантай, Мәжит Ибраһимов, Польшанан Азат Ҡужин, Ростов ҡалаһынан аталы-уллы Мәхмүт һәм Дамир Сәлимовтар, Германияның Лейпциг ҡалаһында төпләнгән Ирек Байышев, режиссер Нәсүр Йөрөшбаевтың милләтебеҙ, тарихыбыҙ хаҡына башҡарған эштәрен һанай башлаһам, көн етмәҫ ине…\nБаймаҡ районының крайҙы өйрәнеүселәр советы рәйесе урынбаҫары Айҙар Мәжитов әлеге ваҡытта ауылдың тарихын байҡай – «Өмөтбай ауылы йәдкәре» исемле китабы өҫтөндә эшләй. 2013 йылда Үҙәк архивта эҙләнеүҙәр һөҙөмтәһендә ул тыуған ауылына 200 йыл элек нигеҙ һалынғанлығын асыҡлай, һәм уның тәҡдиме менән Өмөтбайҙа «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамы үткәрелә. Уҡытыусыларынан күрмәксе, уҡыусылар ҙа тарих буйынса төрлө конкурстарҙа призлы урындар яулай, остаздарын һынатмаҫҡа тырыша. Ғөмүмән, Айҙар Рәис улының «Тыуған ил тарихын шәжәрә төҙөү юлы менән өйрәнеү» методикаһы бик уңышлы эшләй: алтынсы синыфта уҡ балалар үҙҙәренең шәжәрәһен төҙөй башлай, ата-әсәһен дә, олатай-өләсәйҙәрен дә шуға йәлеп итә. Эш барышында балалар ата-бабалары араһында ниндәй затлы кешеләр булғанлығын асыҡлай. «Затлы» тигәс тә, бай, етеш йәшәүселәр генә күҙгә эленә, тип уйлап ҡуймағыҙ. Кемдеңдер затында уҡымышлылар күп булған, кемдер алтын ҡуллы тимерсе булараҡ танылған, берәүҙәрҙең ата-бабаһы яуҙарҙа һынатмаһа, икенселәрҙең өләсәйҙәре ураҡ урыуҙа алдынғылыҡты бирмәгән – һәр нәҫелдең ғорурланыр кешеһе мотлаҡ табыла!\nБына шундай көндәлек кескәй аҙымдар менән Айҙар Рәис улы оло эштәр атҡара. Алдынғы уҡытыусының ғаиләһе лә өлгөлө: Сөмбөл ханым менән гөлдәй ике ҡыҙ үҫтереп, мәктәпте тик «бишле» билдәһенә тамамлаған Раушаниялары медицина университетында белем алһа, Гөлсөмдәре туғыҙынсыла тырышып уҡый.\n...Башкөлләй тарихи мөхиткә сумған, егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ, тип йәшәгән Айҙар Рәис улы белмәгән эш тә юҡ кеүек. Ләкин бар икән ундай һөнәр – ҡарсыға менән һунар итергә өйрәнергә хыяллана ул. Шунан һуң Айҙар Мәжитов тынысланып туҡтар, тиһегеҙме? Ай-һай, бик тә шикләнәм…\nСығыу ваҡыты 5-02-2016, 15:46 | Ҡаранылар: 474


Токио ҡалаһында армрестлинг буйынса донъя чемпионаты үтте.\nБыл форумда Башҡортостандың бер юлы дүрт ҡул көрәшсеһе ҡатнашты. Стәрлетамаҡ намыҫын яҡлап бер нисә тапҡыр Рәсәй чемпионы исемен яулаусы Софья Әхмәтгәрева сығыш яһаны. Татьяна Онанова һәм Эдуард Зәйдуллин Бишбүләк районы өсөн көс һынашты, Өфөнән Николай Гастелло исемендәге спорт клубы тәрбиәләнеүсеһе Дмитрий Яковлев ҡатнашты.\nТурнир барышында беҙ яҡташтарыбыҙҙың сығышы тураһында ниндәй ҙә булһа мәғлүмәт эҙләп ҡараныҡ, тик барыһы ла бушҡа булды. Күп кенә интернет - порталдар үҙ яҡташтары яулаған наградалар тураһында хәбәр итте, ә беҙҙекеләр тураһында ләм - мим. "Моғайын уңышһыҙ сығыш яһағандар ҙа, шуға өндәшмәйҙәрҙер", - тип уйланыҡ беҙ, әммә, ҡыуанысҡа ҡаршы, хаталанғанбыҙ.\nҺәм бына беҙҙең делегацияның ҡайтыуы тураһында хәбәр алғас, Бишбүләк спортсыларының тренеры Гоча Онанашвили менән телефон аша бәйләнешкә индек.\n- Гоча Константинович, нисек һеҙгә Япония!\n- Иҫ киткес! Шул тиклем әҙәпле халыҡ! Бер тапҡыр беҙ ҡатыным менән аренаға яҡыныраҡ үтергә уйланыҡ, әммә юлда\nйәштәр тора ине. Беҙҙе күреп ҡалғас, улар барыһы бер кеше кеүек ситкә тайпылып юл бирҙе һәм ике тапҡыр, аңлайһығыҙмы, ИКЕ ТАПҠЫР ғәфү үтенделәр. Беҙҙә бит төртөп китә алалар, әммә алға үткәрмәйҙәр.\nЯпондар үҙ спортсылары өсөн бик әүҙем "ауырый". Турнирға\nулар ике йөҙләп спортсы сығарҙы! Әммә 80 кешенән торған Рәсәй йыйылма командаһы турнир хужаларын артта ҡалдырҙы һәм тағы ла еңеү яуланы. Өсөнсө урында - АҠШ.\nҺәм тағы ла бер мөһим тәьҫорат. Япония - таҙа һәм матур и л. Барыһы ла автоматлаштырылған. Коммерция киоскылары урынына - автоматтар. Ҡунаҡханаларҙа, хатта артыҡ ҡыйбат булмағандарында ла номерҙар бик һәйбәт. Урамдарын саңһурғыс менән таҙарталар.\n- Һеҙгә Бишбүләктә лә урамдарҙы саңһурғыс менән таҙартырғ а тәҡдим итергә кәрәк.\n- Мине аңламаясаҡтар (көлә). Хәйер, беҙҙең хакимиәт башлы ғы Наил Ғатауллинға ҙур рәхмәт. Ул беҙгә юлға аҡса менән ярҙ ам\n57 килограмға тиклем ауырлыҡ категорияһында йәштәр араһында сығыш яһаусы Зәйдуллин һул ҡулы менән ярышып көмөш миҙал яуланы, ә унан күп тигәндә лә бишенсе һөҙөмтә көтәләр ине. Эдиктың уң ҡулы йәрәхәтләнгән - оҙаҡ ваҡыт ул б ыл ҡулы менән көрәшмәне, әммә хәҙер аҡрынлап элекке хәленә кире ҡайта башланы.\nӨфөлө Дмитрий Яковлев 63 килограмға тиклем ауырлыҡта юниорҙар араһында шулай уҡ һул ҡулы менән көрәшеп көмөш миҙалға лайыҡ булды. Стәрлетамаҡтан Софья Әхмәтгәрәева ике й әш егет эшләгәнде бер үҙе башҡарып сыҡты - һәр ҡулына берәр көмөш миҙал алды.\nМинең ҡатыным өс миҙал яуланы - барыһы ла бронза, улар өсөнсө урынға көрәштә яуланды. Оҫталар ярышында (40 йәштән ө лкәнерәк) ул пьедесталға барып етте. Ауырыраҡ категорияла (6 5 килограмға тиклем) ла сығыш яһаны. Унда Татьяна икенсерәк "алтынға" лайыҡ булды. Йәштәрҙе артта ҡалдырып, ул ҡеүәтле украин чемпионкаһына ғына биреште һәм бронза призер исемен яуланы. Был ҡаҙанышы өсөн уға хәҙер халыҡ - ара класлы спорт\nмастеры тигән исем биреләсәк! Шулай итеп, башҡорт\nспортсыларының һәр береһе миҙал менән ҡайтты.\n- Татьяна Онанова үҙенән йәшерәк спортсыларҙы ла еңеүгә өлгәштеме!\n- Эйе, өҫтәүенә Японияға осҡанға тиклем үк ул һалҡын тейҙереп ауырығайны.\n- Ниңә һаҡламанығыҙ һуң\n- Бына бит - кер элергә тип тышҡа сыҡҡан да һалҡын алдырға н.\n- Әгәр уның ҡулдары шул тиклем көслө икән, ниңә ул кер эле п йонсой, нығыраҡ итеп һыҡһа, кере кибә лә ҡуялыр, моғайын.\n- Әйтәм дә, тыңламай бит, эштән бушамай.\n- Телефонға яңы халыҡ - ара класлы спорт мастерын саҡырығыҙ әле!\nТатьянаның тауышы ысынлап та хәлһеҙ яңғыраны.\n- Беләһегеҙме - мин ысынлап та бик шат. Ауырыған көйөмә һәйбәт сығыш яһай алмаҫмын, тип ҡурҡҡан инем. Исем биреүҙәре айырыуса ҡыуаныслы. Ҡатын - ҡыҙҙар араһында конкурентлыҡ көслө булды, мастерҙар ярышы менән сағыштырғанда күберәк осрашуҙар үткәрергә тура килде.\n- Украинканы еңергә мөмкин инеме\n- Ул йәшерәк, таҙа һәм бик көслө. Беренсе осрашыуым уның\nменән булды. Мин уға ҡаршылашып та торманым. Артабан\nбарыһын да еңеп килдем, һәм ярымфиналда тағы уға ҡаршы сыҡтым. Был юлы ҡаршылаштым, әлбиттә, әммә ул көслөрәк булып сыҡты. Әммә барыбер мин үҙемдең сығышымдан ҡәнәғәт.\n- Эх, ниңә генә һаҡланманығыҙ инде - кер элергә сығып һал ҡын тейҙергәнһегеҙ!\n- Иптәшем генә шулай тип уйлай ул. Минең версиям икенсерә к - мин балаларға күнекмә үткәрәм, уларҙан йоҡторғанмындыр, күрәһең.\nБына бит Бишбүләктә армрестлингты нисек яраталар. Хатта сирле балалар ҙа өйҙәренән күнекмәгә ҡаса!


Секс Уйын – Уйын Бушлай Порно\nХатта Һеҙгә Ҡыҙ Кәрәкмәй, Һеҙгә Түгел, Ҡасан Сездә Бар, Был Уйын\nБашҡаса беҙҙең менән һеҙ сайтҡа ғына түгел коллекция порнофильм кәрәк. Әммә һеҙ артығын ла асыларға һәләтле, тип, йә үҙең ҡатын ҡыҙҙар пренебр. Беҙҙең коллекцияһы булған, увлекательность һәм төрлөлөгө менән айырылып торған. Шул факт төрлөлөгө менән аңлата, тип, беҙ шулай ҡайғыртҡан, шул иҫәптән беҙҙең сайттар категорияһы төп уйын өсөн бөтә. Gnu үҙгәрә, шуға күрә теләһә ҡайһы ир-егет, улар беҙҙең сайтта шашып, үҙен ысулы шатландыра алмай, шул ваҡытта уларға бер ҡасан да булырға мөмкин, ҡасан, беҙ булырбыҙ тип, - был флеш-уйыны., Кем уйларға мөмкин ине, һәм уйын шул тиклем мауыҡтырғыс булыр тип интерактив индустрияһы, һеҙ үҙегеҙ яратҡан цыпочки порода виртуаль өҫтөнлөк бирә? Ярай, ул ваҡытта беҙ белгән, был уйын шул тиклем ныҡ булып үҫә, - тип, беҙ порода тергеҙеү мөмкинлеген бирә, беҙ улар персонаждар сифаты оҡшай, менюһы ярҙамында көйләй. Бынан тыш, беҙ нисек уйларға мөмкин түгел, сөнки персонаждар менән күңелле булды был секс, ҡарағанда, ҡарай, сосед һәм трахаться нисек порода үҙенсәлекле ағза. Хатта беҙҙең булып VR-порно, һәм күңелле уйын тигеҙ барҙы, тип фильм ҡараны.\nҺинең яратҡан был ҡаланы һәм сексҡа ғына түгел порода-симулятор беренсе кеше булған.секс. Был ниндәй ҡатын-ҡыҙ, һин кем теләй, ниндәй хыял, һин теләгән ул. Һезгә генә кәрәк белә, был уйынды нисек дөрөҫ файҙаланырға, һеҙҙең тәжрибә аласаҡһың, һәм, ысынлап та һеҙ уларҙы йомортҡа кончать буйынса иң мәжбүр. Техник ҡараш менән, барыһы ла ошо коллекцияға менән ҡушыла. Был кроссплатформенный тулыһынса яңы уйын, уйын барышы менән, һеҙ уларҙы һәр ҡорамалы уңайлы килә, һәм был һеҙҙең бөтә браузер. Һәм сайттары ла яҡшы. Был хаҡта аҙағыраҡ ентекләберәк! Хәҙер был уйынын ҡараны.\nСөнки Сәбәптәре Күп Булған Кончать Ҡәтғи Секс-Уйын\nБеҙ һөйләшә, һеҙҙең был секс-кончать-уйын, сингулярлыҡты беҙ өлөшләтә генә әйтте, сөнки һеҙ шулай тиҙ һәм ҡайһы бер түбән кончать был уйын шулай мәжбүр итә, хатта хис менән ағзалары һеҙҙең үҙеңә телефон алмайһың тип, һүҙмә-һүҙ һәм кончать һеҙ беҙҙең сайтта. Хәҙер, бер нота ла мөһим, беҙҙең өсөн, ысынлап та сәбәп булғанда, теләһә ҡайһы ир-аттар өсөн кончать. Шул саҡ менән башлай һәм тамамлай үҫмерҙәр легаль яратыусылар, гильф кем мауығып, беҙҙе суб-цыпочки һәм өҫтөнлөк, беҙҙең аҡ, ҡара, азиатка һәм латиноамериканка, шулай уҡ ҡайһы бер һиңә сабыймын., Толстушка булдым һәм шундай уҡ буйлы ханымдың беҙҙең, һеҙҙең, уларҙың уйын ҡайһы бер ниндәй көй булып эшләй. Үҙ күҙҙәренә ышанмай һәм һеҙгә лә, ҡасан күрер пародийный бөтә уйынын сексуаль, уларҙы беҙҙең сайтында алырға була. Сөнки сабыйға иң күп йәнһүрәт беҙгә, аниме, манга һәм фильм, шулай уҡ цыпочки менән, һеҙ уларҙы беләһегеҙме буйынса видеоигры.\nGnu лицензияһы һәм, бәлки, ул һеҙҙең бөтә был цыпочки аша үткәрелә, шулай уҡ төрлө кимәлдә күп һәм йыш була. Һеҙҙе онотолмаҫлыҡ тәьҫораттар ҡайһы бер уйын бирелгән. Башҡа ҡолдар һеҙҙең өсөн яза биреү. Һеҙ хатта аласыз уйындар уйнап, улар һеҙ булдылар рабыня, изделияларҙы менән тупаҫ булғаны өсөн доминантка неженка. Башҡа уйындарҙа беҙҙең сайтта, был категория RPG, мажаралы һәм иҫ киткес булыу тарихы һөйләне., Бер нисә персонаждарҙың үҙ-ара һәм исправлено һеҙ получает, һеҙ биреү процесында уйын стиле, унда мөһим ҡарарҙарға һеҙ, аласыз наслаждаться уйындар һеҙҙең әлеге сессия һәм хатта ҡайһы бер, һәм һеҙ был исемдәрҙе ҡайһы берҙә прокачивать сөнки эзләй, әйберҙәр йыйыу һәм һәрәм йыйыла.\nЯҡшы Ризыҡ Биргән Бер Көмөш Порно\nБыл осраҡта беҙҙең сайтта ризыҡ булып тора. Беҙ әйтмәҫ инем, бәлки "алтын", әммә минең шәхсән фекерем, сағыштырыу өсөн профессиональ көмөш күберәк тура килә. Сөнки был шул, тип беҙгә сайттары булып тора. Профессиональ, таҙа, иҫ киткес һәм ышаныслы. Серфер Көмөш йәки көмөш тәрилкә кеүек. Һеҙ беҙҙең сайттан таба өсөн кәрәкле бөтә ҡорамалдарҙы ҡарап; һеҙ берләшмәләр алырға мөмкинлек булһа, йәки һеҙ беҙҙең уйындарына аңлатма бирергә һәм тәьҫораттары менән уртаҡлашыр тәьҫораттары, һәм һеҙ былар барыһы ла бушлай, скачать булды, өсөнсөнө һәм тотош теркәй алмайым. Бер кем бер ҡасан да белә алмаясаҡ, кем һеҙҙе, һеҙ беҙҙең сайттан йәки әлегә уйнауын билдәләне. Хатта команда, беҙҙең сайты эшләй., - Ҡыҙ булһа, һеҙ генә беләһегеҙ, ул һеҙҙең өсөн порноигры әгәр застукивать.


Актер булмаған йырсы\n«Йәшлек» гәзите » Мәҙәниәт һәм сәнғәт » Актер булмаған йырсы\n06.12.2018 Актер булмаған йырсы\nйәки Тимур Рамаҙан ни өсөн татар телен өйрәнгән?\nБаймаҡ районының Басай ауылында тыуып үҫкән егеткә бөгөн 28 йәш. Әммә уның йырлаған йырҙары, яулаған еңеүҙәре, үткән юлдары ир уҙаманыныҡынан кәм түгел. Бөгөн беҙ Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы йырсыһы, “Каруан” эстрада төркөмө солисы Тимур РАМАҘАН менән ижадҡа килтергән юлдар, конкурстар, шулай уҡ уның 6 декабрҙә үтәсәк тәүге концерты тураһында әңгәмә ҡорҙоҡ.\n– Тимур, һине бәләкәйҙән халыҡ йырҙарын йырлаған, тиҙәр...\n– Үтә бәләкәй түгел инем. 5-се класта уҡығанда Учалы ҡалаһында үткән “Башҡортостан ынйылары” конкурсында тәүге тапҡыр башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарып, 1-се урын алдым. Мәктәп директоры, математика уҡытыусыһы Ришат ағай Фәтхуллин – “Төйәләҫ”те, тағы ла ауылдашым Мәҙинә апай Сафина “Һандуғас” йырын өйрәткәйне. Шунан һуң башҡа конкурстарҙа ла ҡатнаша башланым. Бүләктәр ҙә бирәләр ине. Хәтеремдә, “Оҙон көй” конкурсында еңгәс, мине DVD менән бүләкләнеләр. Ул бөгөнгө айфонға тиң әйбер ине. Шуны алып ҡайтып килгәндә, буранға ҡалып, аҙашып йөрөгәйнек. Хатта МЧС хеҙмәткәрҙәре беҙҙе эҙләргә сыҡҡайны. Шундай мажаралы бүләк булды ул.\n– 13 йәштә, Өфөнө яулау маҡсатында, уҡырға килгәнһең...\n– Учалы ҡалаһында еңеү яулаған йылда “Ирәндек моңдары” конкурсында ла ҡатнашып ҡарарға булдым. Мине тыңлағас, жюри ағзалары Флүрә Килдейәрова, Тәнзилә Үҙәнбаева, Азамат Тимеровтар Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге гимназия-интернатына имтиханһыҙ уҡырға алһындар өсөн рәсми хат яҙҙы. Бер йыл ауылдан киткем килмәй, унда барыуҙы һуҙып йөрөнөм. Шуға күрә 7-се кластан ғына уҡып киттем. Һаулыҡ буйынса тынлы ҡоралдар бүлегенә алманылар. Һуҡма ҡоралдарҙы һайланым. Вокал дәрестәрен Ғәлиә апай Солтанова уҡытты. Халыҡ йырҙарын профессиональ кимәлдә башҡарырға, ғөмүмән, йырларға тап унан өйрәндем.\n– Бик йәшләй ситкә китеүеңә ата-әсәйең ҡаршы булманымы? Улар ниндәй һөнәр кешеләре?\n– Ябай ауыл ғаиләһендә тыуып үҫтем. Атайым оҙаҡ йылдар мал табибы булып эшләне, әлеге мәлдә йылҡы һәм һыйыр малы үрсетә. Әсәйем – ашнаҡсы. Улар сәхнәгә сығып, йырлап йөрөгән кешеләр түгел, әммә икеһе лә сәнғәтте ярата. Билдәле ҡурайсы Кәрим Дияров олатайым, ҡартайымдың бер туған ағаһы була. Атай менән әсәй беҙгә үҙебеҙ теләгән юлды һайлау мөмкинлеге бирҙе. Мин сәнғәт юлынан киттем, апайым табип һөнәрен һайланы.\n– Ә ни өсөн һин һөнәр һайлағанда йырсы түгел, ә театр актеры булырға ниәтләнең?\n– Гимназияны тамамлағас, Өфө дәүләт сәнғәт институтының вокал бүлегенә әҙерлек курстарына уҡырға индем. Училище белеме булмағас, мотлаҡ ике йыл курс үтергә кәрәк. Финанс ауырлыҡтары арҡаһында унан китергә тура килде. Сәнғәттән ситләшкем килмәй ине, шул уҡ уҡыу йортоноң театр факультетына имтихандар биреп ҡарарға булдым. Дүрт йыл Таңсулпан Бабичева курсында белем алдым. Талантым булғандыр, тим. Сөнки өҙөктәр ҡуйғанда гел төп ролдәрҙе миңә бирәләр ине. Диплом эше булған Чеховтың “Три сестры” спектаклендә Чебутыкинды уйнаным.\n– Шулай ҙа, яҙмыш һине сәхнәгә барыбер йырсы итеп сығарҙы. Филармонияға нисек урынлаштың?\n– Диплом алғас, һәр актерҙың хыялы булған Мәжит Ғафури исемендәге башҡорт дәүләт академия драма театрында эшләргә теләнем. Тик унда мине бер кем дә ҡолас йәйеп көтөп тормай ине. Ҡайҙа барырға белмәй аптыранып йөрөгән саҡта, татар телен тиҙ арала өйрәнеү шарты менән, Ҡазан музыка драма театрына эшкә саҡырыу булды. Телде өйрәнә башланым, сумаҙан йыйылды. Юлға сығырға йөрөгәндә, Мәхмүт ағай Нәҙершин шылтыратып, филармонияға эшкә урынлашыу өсөн әңгәмәгә саҡырҙы. Шулай итеп, мин яңы асылған “Каруан” төркөмөндә эш башланым.\nФилармонияла беҙҙең менән вокал уҡытыусыһы Нурия Басирова шөғөлләнә. Дүрт йыл буйы йөрөп, институт бөткәндәй булдым инде (көлә – авт.).\n– Һин Мәхмүт Нәсим улы менән алдан таныш инеңме?\n– Мин әлбиттә уның легендар “Каруанһарай” төркөмөндә йырлауынан белә инем. Ә ул мине– юҡ. Һәр студентының тормошо, ижады өсөн борсолоп йәшәгән уҡытыусыбыҙ Таңсулпан Даһи ҡыҙының ярҙамы менән таныштыҡ. Ул минең талантым һәм мөмкинлектәрем тураһында филармония етәкселәренә һөйләгән. Уҡытыусыма рәхмәтем һәм хөрмәтем сикһеҙ.\n– Төркөмдә эшләү айырым йырсы булараҡ үҫергә ҡамасауламаймы?\n– Әлбиттә, ҡайһы бер концерттарға булған саҡырыуҙарҙы ҡабул итеп булмай. Сөнки беҙ филармония графигы буйынса гастролдәргә сығабыҙ, үҙебеҙҙәге концерттарҙа ҡатнашабыҙ. Әммә айырым йырсы булараҡ үҫергә мөмкинлектәр күп. Конкурстарҙа ҡатнашам, бына әле тәүге концертыма әҙерлек эштәре бара. Уны мин филармония, ижадташ дуҫтарым һәм атай-әсәйемдең ярҙамы менән ойошторҙом.\n– Ул концертта тамашасыларҙы ниндәй программа көтә?\n– Төрлө йүнәлештәге йырҙарҙы туплап, матур тамаша эшләнек. Үҙем ижад иткән унлап йыр яңғыраясаҡ. “Каруан” төркөмө, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Лилиә Ишемйәрова, дуҫым Айҙар Рәҡипов ҡатнаша. Режиссерҙар Сулпан Асҡарова менән Илшат Ғәлимйәнов бергәләп эшләй. Был концерт менән Бөрйән, Әбйәлил яҡтарында йөрөп ҡайттым. Тамашасылар йылы ҡабул итте, интернет селтәре аша рәхмәт һүҙҙәрен еткереүселәр күп. Яңы йыл байрамдарынан һуң тыуған яғыма – Баймаҡҡа ҡайтып килергә уй бар. Улар алдында ла һынау тоторға кәрәк.\nЯҡтыртыу ҡорамалдары ярҙамында башҡорт халыҡ йырын 3D форматында башҡарам.\n– 2018 йыл һинең өсөн бик уңышлы булды: төрлө конкурста байтаҡ еңеү яуланың. Уларҙы ишетеп беләһеңме, әллә тәҡдим менән үҙеңә сығалармы?\n– Конкурстарҙа йөрөһәң, шуныһы отошло: сығышыңды күреп, икенселәргә лә саҡыралар. Иң тәүҙә Нефтекама ҡалаһында үткән “Дуҫлыҡ моңо” фестивалендә ҡатнашып, 1-се урын яуланым. Шунда Хакасияла үтәсәк “Отыры” бәйгеһендә ҡатнашырға тәҡдим булды. Башҡорт халыҡ йыры “Азамат” менән сығыш яһап, унда ла 1-се урынға лайыҡ булдым. “Урал моңо” фестивале өсөн махсус йыр – “Тыуған ерҙең тауышы”н әҙерләнем. Әҙерлек эштәре оҙаҡ барҙы, вокалдан тыш, аранжировка эшләтеү, бейеү һалыу, костюмдар тектереү, видеооҙатыу яҙҙырыу кеүек эштәрҙе башҡарырға кәрәк ине. Байтаҡ аҡса түгергә лә тура килде. Тағы ла 1-се дәрәжә лауреаты исеме бирҙеләр. Шул фестивалдә Ҡаҙағстандың мәшһүр композиторы Бейбет Оралулы ойошторған “Елiм менiн 2018” фестивале тураһында һөйләнеләр. Ул ижад иткән “Мин һине һағынамын” йырын ҡаҙаҡ телендә башҡарып, 2-се урын алдым. Унда ҡатнашҡан 50-ләп ижадсының 40-ҡа яҡыны опера йырсылары ине. Улар менән бер сәхнәлә сығыш яһау ҙа минең өсөн оло мәртәбә.\n– Конкурстарҙа шулай уҡ тәнҡит һүҙҙәре лә яңғырай...\n– Әлбиттә, тәнҡитһеҙ бер нисек тә булмай. Унһыҙ үҫеш юҡ. Уларҙы тыңлап, тағы ла нығыраҡ эшләй башлайһың. Жюриҙа башлыса вокал уҡытыусылары була, улар тәнҡитте лә матур итеп еткерә белә.\n– Ә конкурстарҙа ҡатнашыу өсөн һәйбәт аранжировка, сәхнә костюмы кәрәк. Кемдәр менән эшләйһең?\n– Беҙҙә этно йүнәлешендә аранжировкаларҙы сифатлы итеп Урал Иҙелбаев ҡына эшләй. Сит илдә эшләтергә теләк бар ул, әммә финанс мөмкинлеге юҡ. Ә эстрада йырҙарын эшкәртеүселәр байтаҡ, төрлө музыкантҡа мөрәжәғәт итәм. Сәхнә костюмдарын ательеһында Сәймә Хәсәнованан һәм “Ағиҙел”дә Гәлүсә Ризванованан тектерәм.\n– Һин – йәш булһаң да, сит тарафтарҙа күп сығыш яһаған кеше. Унда башҡорт йырына ысынлап та баһа ҙурмы?\n– Башҡорт халыҡ йырҙарын ишетһә, сит ил тамашасыһы таң ҡала. Опера йырҙарынан да ҡатмарлыраҡ, драматизм менән һуғарылған, тик профессиональ йырсылар ғына башҡара алырлыҡ әҫәр, тиҙәр. Ә мин, үҙ сиратымда, театр факультетын тамамлаған кеше булараҡ, йырҙың тарихын өйрәнеп, уны тамашасыға ла еткерергә тырышам.\n– Тәүге йырыңды ҡасан ижад иттең?\n– 9-сы класта. Бер ҡыҙға үлеп ғашиҡ булғас ижад ителгәйне. Шиғырын класташымдан яҙҙырып алдым. Уны хәҙер Айҙар Рәҡипов менән Гөлназ Шакирова дуэт итеп йырлай, клип төшөрҙөләр. Йырҙарым байтаҡ ҡына, әле тамашасылар иғтибарына сыҡмағандары ла бар. Киләсәктә уларҙы ижадташ дуҫтарыма тәҡдим итергә ниәтләйем.\n– Күңелеңдә вокал бүлегендә уҡыһам, йәки театрҙа эшләһәм, тигән үкенестәр йәшәмәйме?\n– Юҡ. Әгәр профессиональ белем алһам, тәбиғи тауышымды юғалтыр инем, моғайын. Бер кемгә лә сер түгел, академик тауыш ҡуйған саҡта, тәбиғи тембр, тауыш үҙенсәлектәре үҙгәрә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ундай йырсылар күп. Ә театрға килгәндә, күптән уйнамағанғамы, ашҡыныу юҡ. Миңә йырлауы оҡшай.\n– Ғаиләң менән дә таныштырып үт әле.\n– Ҡатыным Гүзәлиә менән 2009 йылда танышҡайныҡ, бер йылдан өйләнештек. Ул Башҡорт дәүләт университетының журналистика факультетын тамамланы. Алты йәшлек Алтынай һәм ике айлыҡ Айсулпан исемле ҡыҙҙарыбыҙ үҫә. Әйткәндәй, Алтынай минең концертымда “Стюардесса” тигән йыр менән сығыш яһаясаҡ.\n– Бына бит, талантлы кешенең балаһы ла талантлы була! Әңгәмә өсөн ҙур рәхмәт, Тимур!


Йылы һүҙгә һәр кем мохтаж » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Йылы һүҙгә һәр кем мохтаж\nЙылы һүҙгә һәр кем мохтаж 08.06.2018 // Йәмғиәт\nКүп тиҫтә йылдар буйына халыҡты социаль яҡлау, шул иҫәптән өйҙә хеҙмәтләндереү функцияларын беҙҙең илдә фәҡәт дәүләт органдары башҡарып килде. Бөгөн иһә яңы иҡтисади шарттарҙа сифатлы ярҙам күрһәтеүгә ихтыяж арта бара. Шуға күрә инвалидтарҙың һәм өлкән йәштәгеләрҙең тормошон еңеләйтеү, уларға уңайлы йәшәү шарттары тыуҙырыуға ирешеү өсөн был өлкәгә дәүләттеке булмаған ойошмалар йәлеп ителә.\nОшо проектты республикала тәүгеләрҙән булып Стәрлетамаҡта халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәге эләктереп ала. Шулай итеп, 2014 йылдың июлендә ҡалала “Ветеран” халыҡты социаль хеҙмәтләндереү коммерцияға ҡарамаған автономиялы ойошмаһы барлыҡҡа килә. Бөгөн өйҙә социаль ярҙам күрһәтеү буйынса өс бүлектә 110 социаль хеҙмәткәр 1200-ҙән ашыу кешене хеҙмәтләндерә.\nДәүләттеке, коммерцияға ҡарамаған ойошма... Нисек кенә атама, был эште башҡарған кешеләр иңендә ҙур хеҙмәт ята. Кешене тәрбиәләү бит робот һымаҡ уның иҙәнен йыуыу, өҫтөн алмаштырыу, дауаханаға йөрөтөүгә генә ҡайтып ҡалмай, оло кеше бигерәк тә йылы һүҙгә, әңгәмәгә мохтаж. Шуға бындай хеҙмәттәшлек барыбер ҙә күңел талабына барып тоташа. Һеҙ һүрәттә күргән Фәймә Ҡәйепҡолованы инәй-бабайҙар бигерәк тә ана шул йылы һүҙе, үҙҙәрен аңлағаны өсөн ярата.\n– Фәймә Фәрит ҡыҙы быйылғы йылдың иң яҡшы социаль хеҙмәткәре булып танылды, – тип маҡтап телгә ала ойошма етәксеһе Лилиә Атйетәрова ла. – Биш йыл эсендә ул баҡҡан кешеләр тарафынан тик йылы һүҙҙәр генә ишетәбеҙ.\nФәймә ханымдың Стәрлетамаҡта төпләнеүенә лә оҙаҡ түгел, быға тиклем ғаилә Ейәнсура районында йәшәгән. Тик ауылда мәктәп ябылып, хеҙмәт урынһыҙ тороп ҡалғас, Ҡәйепҡоловтар ҡалаға күсенеп китә. Шул мәлдән алып ул үҙен ололарҙы тәрбиәләүгә бағышлай ҙа инде.\n– 15 инәй-бабайым бар, күберәге шулай ҙа гүзәл заттар. Оло кешеләр бит, килеп ингәс тә иң башта хәлдәрен һорашам, тормош тураһында әңгәмә ҡорабыҙ. Үпкәләп тә китәләр, шунан арҡанан һөйөп оҙатып ҡалалар, – тип эше менән таныштыра Фәймә Фәрит ҡыҙы. Күрәһең, социаль хеҙмәткәр булыу өсөн физик эшкә маһир ғына түгел, психолог та, донъяуи хәлдәр тураһында хәбәрҙар ҙа булырға тейешһең.\nҒәҙәттә, беҙ социаль хеҙмәткәр тип нәҡ ололарҙы ҡараған белгесте күҙ алдына килтерәбеҙ. Ә бит улар инвалидтар, балалар менән дә эшләй. Фәймә Ҡәйепҡолова, мәҫәлән, өс бала ҡарай.\n– Ҡайһы бер малай-ҡыҙҙарым әле балалар баҡсаһына бармаған, ҡайһыларын ата-әсәләре сирләп киткән саҡтарында күҙ-ҡолаҡ булып торорға ҡалдыра. Балалар менән эшләүе, әлбиттә, яуаплыраҡ – бер аҙымын да иғтибарҙан ысҡындырмайһың, – ти ул эш үҙенсәлеге хаҡында.\n...Йәмғиәттә әлмисаҡтан бындай һөнәр эйәләренә мохтажлыҡ булған һәм буласаҡ та. Башҡалар ҡурҡҡан, сирҡанған, иренгән, ваҡыттарын бүлә алмаған эштәрҙе атҡарыуҙы үҙ бурысы итеп алған социаль хеҙмәткәрҙәргә шул уҡ йәмғиәттең дә йылы һүҙе күберәк булһын ине. Йылы һүҙгә һәр кем мохтаж бит.\nАвтор: Римма ҒӘЛИМОВА, Рәмил МАНСУРОВ.


49(2011) » Страница 2 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Облако тегов » 49(2011) » Страница 2\nБыл аҙнала беҙҙе... Ҡайғыға һалды...\nНовости / Рәсәй // 25-06-2011, 16:14\nИң ышаныслы һаналған Ту−134 самолетының һәләкәткә осрауы арҡаһында 45 кешенең ғүмере өҙөлдө.\nӘлеге ваҡытта фажиғәгә килтергән сәбәптәрҙе асыҡлау бара. Бөгөнгө көнгә бер ниндәй ҙә рәсми аңлатмалар бирмәйҙәр.Шул уҡ ваҡытта күпселек сығанаҡтар, самолеттың аварияға осрауына кеше факторы − пилоттар ғәйепле, тип һанай. Әллә ни яңы булмаһа ла, авиацияла ышаныслы һәм ҡеүәтле булыуы менән билдәлелек яулаған судноның техник яҡтан төҙөк булмауына ышанмайҙар. Шуныһы ла бар − был ваҡытта Петрозаводск ҡалаһында көн торошо ла осош өсөн әллә ни яҡшы булмаған....\nБыл аҙнала беҙҙе... Хәүефләндерҙе...\nНовости / Рәсәй // 25-06-2011, 16:13\nРәсәйҙең дүрт гражданы Индонезияның Банджармасин портында күңел асҡанда ағыулы алкоголь ҡулланыуҙан һәләк булды.\nУларҙың бөтәһе лә − «Капитан Курбацкий» судноһы экипажы ағзалары. Тимер рудаһын ташыу менән шөғөлләнгән был суднола эшләүселәр өйгә ҡайтыр алдынан күңел асып алыу маҡсатында кисә ойошторған. Тик уларҙың кисәһен ағыулы матдә ҡушылған спиртлы эсемлектәр боҙған − бер егет хатта кисә барышында уҡ палубала ятып үлгән.\nСудно экипажының бер нисә ағзаһы һаман дауаханала ята, улар араһында ауыр хәлдәгеләр ҙә бар....\nЕгетен үлтергән 23 йәшлек ҡыҙ\nМахсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 25-06-2011, 16:11\nБыл аҙнала беҙҙе... Аптыратты...\nРубрикалар // 25-06-2011, 15:58\nБарак Обама үҙенең кандидатураһын Америка Ҡушма Штаттары президенты итеп күрһәткәндә Гуантанамо төрмәһен ябырға вәғәҙә иткәйне.\nТик байтаҡ ваҡыт үтһә лә, был төрмә һаман да эшләй, ундағы тотҡондар суд менән язаға тарттырылған ваҡытын үткәрмәй, ә ҡасан үҙҙәренә ҡаршы законлы рәүештә эш асыуҙарын көтә. Гуантанамо төрмәһендә ултырыусыларҙың бөтәһе лә тиерлек мосолмандар, уларҙы терроризмда ғәйепләргә маташалар. Тик был кешеләрҙе судҡа биреү өсөн факттар юҡ, ғәйепләргә нигеҙ таба алмайҙар. Шунлыҡтан тотҡондар нисәмә йылдар буйы ер менән күк араһында йәшәй, уларҙы ниндәй яҙмыш көткәнлеген берәү ҙә әйтә алмай....\nЯңы госпиталь. Полицияға\nРубрикалар // 25-06-2011, 14:51\nБаш ҡалала БР буйынса Эске эштәр министрлығы медик-санитар часы госпиталенең яңы дауалау корпусы асылды. Уны асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, Рәсәй эске эштәр министры урынбаҫары Игорь Алешин ҡатнашты.\nКорпус бер йылдан да әҙерәк ваҡытта төҙөлгән. Былтыр 21 июлендә төҙөләсәк бина нигеҙендә киләсәк быуынға мөрәжәғәт һалынған капсула ҡалдырылған. Уны Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, отставкалағы эске хеҙмәт полковнигы Миҙхәт Хәсәнов һалған. Корпус өсөн республика бюджетынан, дөйөм алғанда, 85 миллион һум аҡса бүленгән. Тағы ла 13,4 миллион һумды бағымсылар биргән, был аҡса медицина ҡорамалдарын һатып алыуға тотонолған.\nБашҡортостан Президенты әйтеүенсә, республика етәкселеге киләсәктә лә бындай проекттарҙы тормошҡа ашырыуға аҡса бүлеп, хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәренә ярҙам итәсәк....\nРубрикалар // 25-06-2011, 14:49\nБаш ҡаланың Конгресс-холында Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үтте. Унда тармаҡтағы идара итеүсе компаниялар эшмәкәрлегенең асыҡлығын тәьмин итеүгә йүнәлтелгән РФ Торлаҡ кодексына индерелгән төҙәтмәләр тикшерелде.\nДәүләт торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа ҙур средстволар һала, әммә идара итеүсе компаниялар эшмәкәрлегенә тейешле контроль булмауы арҡаһында һөҙөмтәләр түбән булып ҡала, халыҡ һаман сифатлы хеҙмәт ала алмай, мутлашыу, урлашыу осраҡтары ла кәмемәй. Милекселәр ширҡәте лә көс еткеһеҙ һалымдарҙан йонсой. Бындағы етәкселәрҙең күбеһе күсемһеҙ милек менән идара итеү мәсьәләләрен ныҡлап төшөнөп тә етмәй, мутлашыусылар нәҡ ошонан файҙалана....\nЕләк Әлегә Ҡиммәт\nЭкономика // 25-06-2011, 14:43\nЕләк беште! Әлбиттә, әлегә ер еләген йыйырға иртәрәк, әммә баҡса еләге һатыуҙа күренә башланы. Әбей-һәбей эре-эре еләктәрҙе ҙур ғына стакандарға һалып, «тауар»ына юғары ғына хаҡ ҡуйып, беҙҙең күҙҙе ҡыҙҙырып, урамдарға сығып теҙелде.\nТиҙҙән үҙебеҙҙә үҫкән төрлө еләктәрҙе һатыу тағы ла йәнләнеберәк китәсәк. Быйыл уларҙың хаҡы алтынға бәрәбәр булмаҫ, тип ышанғы килә. Ни тиһәң дә, үткән йылдағынан айырмалы рәүештә, ҡоролоҡ йонсотмай. Уңыш бик шәп булмаҡсы. Ямғыр ғына артыҡ яуып, эште боҙмағайы...\nТүбәндәге таблицала 1 килограмм аҙыҡ-түлектең хаҡтары 23 июнгә ҡарата, Үҙәк баҙар миҫалында бирелгән....


Яҙыусыны яҡындан беләм тиһәң... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Яҙыусыны яҡындан беләм тиһәң...\nЯҙыусыны яҡындан беләм тиһәң... 17.11.2017 // Рухиәт\nШағирҙы яҡындан беләм тиһәң, уның тыуған яғын барып күр, тигәйне журналист Мөнир Ҡунафин билдәле шағир Ҡәҙим Аралбай тураһындағы яҙмаһында. Ҡәҙим ағайҙың тыуған яғында, Хәйбулла районының Мәмбәт ауылында, булыу бәхете тейҙе быйыл. Һәм шунда билдәле шағирҙың ҡайтармаһында нәшер ителгән “Мәмбәт шәжәрәһе” китабы ҡулыма эләккәйне. Ҙур ҡыҙыҡһыныу менән уҡып та сыҡтым. Башҡорттарҙың Үҫәргән ырыуы быуындары өсөн изге ҡомартҡы булған был китапта тарихи ваҡиғалар, фольклор, социаль-ижтимағи тормош, халыҡтың көнитмеше, ғөрөф-ғәҙәттәре лә бәйән ителә.\nҺуңғы йылдарҙа һәр урында тиерлек Шәжәрә байрамдары, йыйындар уҙғарыла. Аралағы иң әүҙемдәр, ойоштороусылар шәжәрә буйынса китаптар сығара, мәҡәләләр яҙа. Был йәһәттән һәр кемгә лә Ҡәҙим ағайҙың “Мәмбәт шәжәрәһе” тигән китабы – күркәм өлгө. Бигерәк тә йәш быуын өсөн ҡиммәтле бындай баҫмалар.\nЯҙыусыны, уның ижадын тәрәндән аңлайым тиһәң, уның менән яҡындан танышыу ҙа кәрәк. Яңыраҡ башҡорт әҙәбиәтендәге иң егәрле, илһөйәр булған Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим ағай менән осрашыу бәхете миңә генә түгел, шулай уҡ Сибайҙың әҙәбиәт һөйөүсе йәштәренә, ололарына ла тейҙе. Бының өсөн Рәсәй, Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, яҙыусы-прозаик, эшҡыуар Флүр Ғәлимовҡа рәхмәтлемен.\nБалалар ижады үҙәге менән берлектә беҙҙең, АvI киностудияһының, “Балаларға – балалар” мәрхәмәтлек акцияһы үткәрер алдынан Сибайҙың төҙөлөш һәм хеҙмәтләндереү колледжына һәм Сибай дәүләт институтына Ҡәҙим ағай менән Флүр ағайҙарҙың ижади осрашыуға килеүҙәре көтөлә ине: “Алыҫ юлға сығаһығыҙ, булмаһа алданыраҡ килеп, беҙҙең сарала ла ҡатнашығыҙ, Сибай ҡалаһында төшөрөлгән балалар өсөн киноны ла ҡарарһығыҙ”, – тип әйҙүкләнем. “Киләбеҙ!” – тине Флүр ағай бик ихлас.\nӨфө ҡунаҡтары балалар байрамының бер йәме булды, уға мәртәбә өҫтәне. Сибайҙың мөмкинлектәре сикләнгән үҫмерҙәр һәм балалар реабилитация үҙәге һәм социаль приюты тәрбиәләнеүселәре Башҡортостандың халыҡ шағиры, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Ҡәҙим Аралбаев һәм Рәсәй, Башҡортостан яҙыусылары ойошмаһы ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, яҙыусы-прозаик, эшҡыуар Флүр Ғәлимовтарҙың ҡулынан бүләккә башҡортса китаптар алып ҡыуанды.\nҠурсалауға, ярҙамға мохтаж ҡыҙҙар һәм малайҙар өсөн шулай уҡ кинорежиссер Айгиз Ғабдуллиндың “Серле бүләк” музыкаль нәфис фильмы ла үҙенсәлекле бүләк булды.\nБыл акцияға А. Мөбәрәков исемендәге Сибай дәүләт башҡорт драма театрының әҙәбиәт бүлеге мөдире, драматург Әминә Яхина, Сибай институтының матбуғат бүлеге етәксеһе Рауилә Хәсәнова, Сибай дәүләт филармонияһының әҙәбиәт бүлеге мөдире Мотал Рәмов, “Зауралинфо” реклама-мәғлүмәт гәзите етәксеһе, эшҡыуар Айбулат Уразбахтиндар ҙа ихлас ҡушылды.\nСибай институтында яҙыусылар менән осрашыу ҙа эшлекле үтте. Иң тәүҙә әҙиптәр уҡыу йорто менән яҡындан танышты. “Ете ырыу” халыҡ бейеүҙәре ансамбленең дәртле сығышынан башланған осрашыу халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбаевтың рухлы шиғырҙары, наҙлы лирикаһы, прозаик Флүр Ғәлимовтың тормош мәғәнәһен, тәжрибәһен, иманды үҙ эсенә алған философияһы, эшлекле фекерҙәре менән үрелеп барҙы.\nАртабан Өфө ҡунаҡтарын Сибайҙың төҙөлөш һәм сервис колледжында ихлас ҡаршы алдылар. Төбәк конференцияһына Бөрйән, Хәйбулла, Баймаҡ, Сибай мәктәптәренең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары йыйылғайны.\nСара Сибай педагогия колледжының башҡорт теле уҡытыусыһы Гөлнара Шакированың уҡыусылары сығышы менән башланды. Буласаҡ педагогтар ҡунаҡ әҙиптәрҙең әҫәрҙәрен яттан һөйләп ишеттерҙе.\nТөҙөлөш һәм сервис колледжының директор урынбаҫары Альбина Мостафина менән башҡорт теле уҡытыусыһы Гөлсинә Дәүләтбаеваларҙың шәжәрә буйынса оҫталыҡ дәрестәренән һуң Ҡәҙим Аралбаевтың да “Шәжәрәнең тәрбиәүи роле һәм әһәмиәте” исемле бай йөкмәткеле, мәғлүмәтле сығышын ҙур ҡыҙыҡһыныу менән тыңланыҡ. Ошоға тиклем башҡорт хандары, бейҙәре, солтандарының, хәҙерге замандағы күренекле шәхестәрҙең шәжәрәләренә әһәмиәт тә бирмәй инем. Халыҡ шағиры Рауил Бикбаев: “Ҡәҙим Аралбайҙың һуңғы йылдарҙағы ижади эҙләнеүҙәре һәм табыштары халҡыбыҙ тормошондағы ошо мөһим үҙгәрештәр менән айырылғыһыҙ бәйләнештә”, тип яҙғайны бер сығышында. Ысынлап та, халыҡ шағирының республикала фиҙакәр хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ. Ҡәҙим ағай – 20-нән ашыу китап авторы. Уның поэмалары, робағиҙары, шиғырҙары – туған халҡы яҙмышы хаҡында уйланыуҙары, милләттәштәрен ҡурсалауы. 2016 йылда нәшер ителгән “Йыр йылыһы” исемле китабы ла милләтебеҙ өсөн хазина.\nСәнғәт, мәҙәниәт өлкәһендә эшләүселәр, бигерәк тә көй яҙыусыларҙың күбеһе әҙер ижадты һанламай һуңғы арала үҙҙәре шиғыр яҙып маташа. Ә күпме авторҙарыбыҙҙың китаптары асылмай, әҙәбиәт ҡулланылмай. Мәҫәлән, Ҡәҙим ағайҙың “Төньяҡ амурҙары” шиғыры үҙе бер йыр, көй һорай бит.\nБеҙ – Рәсәй яугирҙәре (шул),\nБеҙ – Урал башҡорттары.\nБеҙ – Төньяҡ башҡорттары (шул),\nЙәки “Ҡурайсы һәм ҡурайға” шиғыры нисек ғорур яңғырай?!\nҠурай – беҙҙең Бах та, Бетховен да,\nПаганини, йәнә Моцарт та...\nКүпме ҡара төндә, афәттәрҙә\nХалҡым ғүмерен ҡурай оҙатҡан.\nБашҡорттоң ул көйлө йылъяҙмаһы,\nМең яуҙарҙан-тамуҡтарҙан үтеп\nҺыҙылған мең зары, мең йәме...\nБорондарҙан сихри моңо менән\nАрбамаған ҡурай кемдәрҙе!?\nИнанғанға йән дауаһы биргән,\nКүңеленә өрөп имдәрҙе.\nӘйҙә, сәхнәләрҙә уҡылып, ошондай ғәжәйеп матур юлдар халҡыбыҙҙы рухландырһын!\n“Аҙғын тәүбәһе”, “Яңы башҡорт” романдары авторы Флүр ағайҙың эстәлекле сығышын ҙур ҡыҙыҡһыныу менән тыңланыҡ. Был осрашыуға тиклем әле әҙиптең ике китабын бер-бер артлы ҙур ҡыҙыҡһыныу менән уҡып сыҡҡайным. Тәрән аҡыл, бай тормош тәжрибәһенә таянып, оҫта тел менән яҙылған әҫәр. Шул тиклем тәьҫирләнеп уҡыным, хатта роман эсендә геройҙар менән бергә йәшәй башлағайным. Мөһим мәғлүмәттәр бирелә, йәшәү мәғәнәһе асып һалына. Бар яҡтан да көслө философик, фәһемле әҫәр. Йәш быуын күберәк уҡыһын ине был романдарҙы. Шундай уҡымлы әҫәрҙәр ижад ителә. Күп осраҡта улар уҡылмай, таратылмай.\nШулай уҡ “Кентавр” повесы ла – мауыҡтырғыс әҫәр. Ғөмүмән, яҙыусы үҙенсәлекле, яңы геройҙар аса. Ә улар башлыса – үҙ еренең ысын хужалары, алдынғы ҡарашлы шәхестәр, йүнсел ир уҙамандары.\n“Халҡыбыҙ үҙ еренә, үҙенә хужа булып, үҙен тәьмин итеп, тормоштан ҡурҡмайынса, гөрләтеп донъя көтөп йәшәһә генә ҡоллоҡ психологияһынан ҡотоласаҡ һәм цивилизациялы донъяға ҡушылып китәсәк. Ер – ул имандан ҡала иң ҙур байлыҡ. Матди ғына түгел, рухи таяныс. Урмандар һирәгәйеп, йылға, күлдәр һайыҡһа ла, тау-таштар онталып, диңгеҙҙәр сигенһә лә, имандарын юйыу сәбәпле ҡайһы бер ҡәүемдәр юҡҡа сығып, империялар емерелһә лә, Ер ҡиәмәткә ҡәҙәре мәңгелек”, – ти яҙыусы Флүр Ғәлимов.\nТалантлы, рухлы, оло йөрәкле, илһөйәр, үҙ халҡына тоғро хеҙмәт итеүсе Ҡәҙим Аралбаев, Флүр Ғәлимов ағайҙар менән осрашыу минең өсөн генә түгел, Сибай балалары, йәштәре һәм ололары өсөн дә үҙе бер онотолмаҫ, күркәм мәл булды.\nАвтор: Земфира ҒИРФАНОВА.


Әсәйебеҙ - өй йәме | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Әсәйебеҙ - өй йәме\nӘсәйебеҙ - өй йәме\nБуранғол ауылында тыуып үҫкән Фәниә инәйҙең бар ғүмере тыуған ерендә үткән\nСит яҡтарға сығып китмәүе, үҙе тыуып үҫкән гүзәллек ҡосағында ғүмер кисереүе, балалар үҫтереүе менән бик тә бәхетле Фәниә инәй Шәймөхәмәтова. Тормош иптәше Минеғол менән 61 йыл бергә иңде-иңгә терәп тормош көтәләр. Биш балаға ғүмер бүләк итәләр, бөгөн инде 11 ейәндәре, 7 бүләләре бар.Ҡарт олатай менән ҡарт өләсәй булыу бәхетен кисергән, ауылдағы хөрмәтле парҙарҙың береһе улар. Фәниә инәй "Асылыкүл" колхозы баҫыуҙарында сөгөлдөр ҙә үҫтерә, башҡа эштәрҙә лә тир түгә.\n- Эй, ул шёп саҡтар, - ти Фәниә Ибәтулла ҡыҙы, - рәхәтләнеп эшкә барабыҙ, ауыр булыуға ҡарамаҫтан, кинәнеп эшләйбеҙ. Күмәк хужалыҡта бигерәк күңелле ине бит, ҡартайтты ғына бына. Ғүмер шул тиклем тиҙ үтә, күҙ асып йомған ара ғына икән. Йәшлек, егәрле саҡтар үткән дә киткән.\nБөгөн Фәниә Шәймөхөмәтова ҡәҙерле кешеләренән Әсә көнө айҡанлы ҡотлауҙар ҡабул итә башланы.\n- Әсәйебеҙ - өй йәме, - тиҙәр уларҙың балалары. - Ҡайтып ингәс, уның тауышын ишетеү менән йөрәккә йылы инә, көс өҫтәлгәндәй була. Тыуған йортобоҙҙа ут оҙаҡ йылдар һүнмәһен, беҙҙе ҡаршылыусы ғәзиздәребеҙ имен-һау булһын!


Төбәктә ҡулланыу хаҡтары индексы сентябрҙә – 99,9 процент // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктә ҡулланыу хаҡтары индексы сентябрҙә – 99,9 процент\n14:05, 7 октября 2013 Иҡтисад\nБашҡортостанстат мәғлүмәттәренә ярашлы, Башҡортостанда тауарҙарға һәм хеҙмәттәргә ҡулланыу хаҡтары индексы сентябрҙә 99,9 процент тәшкил итте. Йыл башынан дөйөм хаҡтар индексы 104,3 процент самаһы тәшкил итте, 2012 йылдың сентябренән алып – 105, 9 процент.\nРеспубликала дөйөм хаҡтар кимәленең бер ни тиклем кәмеүенә йәшелсә-емеш продукттарының 14,4 процентҡа арзанайыуы тәьҫир итте, шулай уҡ картуфтың да. Һөҙөмтәлә дөйөм аҙыҡ-түлек продукттарына хаҡтар индексы 99,2 процент кимәленә етте. Статистиктар республикала, йәшелсә-емеш продукттарын иҫәпкә алмағанда, сентябрҙә аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙың 0,9 процентҡа күтәрелеүен билдәләй.\nБүтән төрлө тауарҙарға хаҡтар индексы сентябрҙә 100,3 процент кимәлендә булһа, хеҙмәтләндереүҙәргә 100,1 процент тәшкил итә.


Башҡортостанда Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған волейбол эстафетаһы дауам итә\nНефтекамала старт алған марафон артабан Ишембай һәм Октябрьский ҡалаларында үтте. Артабан республиканың барлыҡ төбәктәрен йәлеп итәсәк турнирҙың киләһе этабы 21 мартта Сибайҙа уҙа.\n«Отдушина-Өфө» республика именлек органдары клубы ветерандары ойошторған волейбол марафоны өс ай дауам итә. Турнир барышында баш ҡала волейболсылары урындағы йыйылма командалар менән иптәштәрсә осрашыуҙар ҙа уҙғара. Эстафета Еңеү көнө алдынан Өфөлә тамамлана. Унда иң көслө ветеран командалары төп приз өсөн көрәшәсәк. Әлегә финалда сығыш яһаясаҡ өс команда асыҡланды ла инде. Нефтекамала Бөрө спортсылары, Ишембайҙа Стәрлетамаҡ волейболсылары беренсе урын яуланы. Октябрьский ҡалаһында үткән турнирҙа иһә Туймазыларға етеүселәр табылманы.


Белем биреү сифатын күтәрергә\n13 Апрель , 17:25\n“Торатау” Конгресс-холында “Үргә ос!” III мәғариф форумы үтте. Унда беҙҙең райондан мәғариф идаралығы начальнигы Алик Сатлыҡов, бүлек начальнигы Наталья Федорова, методист Вилиә Фәхретдинова, уҡыу йорттары директорҙары Ләлә Рафиҡова, Александр Шадрин, Александр Батов ҡатнашты.Мәғариф форумын Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров асты, алдынғы педагогия хеҙмәткәрҙәренә дәүләт наградаларын тапшырҙы. Беҙҙең ҡаланан 1-се гимназияның башланғыс класс уҡытыусыһы Ирина Козина “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы” маҡтаулы исеменә лайыҡ булды.\n“Торатау” Конгресс-холында “Үргә ос!” III мәғариф форумы үтте. Унда беҙҙең райондан мәғариф идаралығы начальнигы Алик Сатлыҡов, бүлек начальнигы Наталья Федорова, методист Вилиә Фәхретдинова, уҡыу йорттары директорҙары Ләлә Рафиҡова, Александр Шадрин, Александр Батов ҡатнашты.\nМәғариф форумын Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров асты, алдынғы педагогия хеҙмәткәрҙәренә дәүләт наградаларын тапшырҙы. Беҙҙең ҡаланан 1-се гимназияның башланғыс класс уҡытыусыһы Ирина Козина “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы” маҡтаулы исеменә лайыҡ булды.\nСарала ҡатнашыусылар уҡытыуҙың заманса технологиялары тураһында бай күргәҙмә менән танышты. Унда төрлө ойошмалар белем биреү ҡорамалдарының һәм сараларының өр-яңы өлгөләрен тәҡдим итте. Дискуссия майҙансыҡтарында эшләгәндән һуң, уның йомғаҡтары, фекер алышыу барышында барлыҡҡа килгән тәҡдимдәрҙең барыһы ла пленар ултырышта яңғыраны.\nУлтырыш модераторы Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Азат Баҙранов “Мәғариф” милли проектының төп идеяһын иҫкә алып: “Рәсәй мәктәбе 2024 йылға донъя мәғариф системаһының иң яҡшы унау иҫәбенә инһен өсөн уҡытыуҙың сифатын күтәрергә кәрәк”, - тине.\nРеспубликаның Мәғариф һәм фән министры Айбулат Хажин белем биреү сифатын баһалауҙың төбәк системаһын үҫтереү буйынса тәҡдимдәрҙе билдәләп үтте. Был майҙан баланың өлгәшен, хәүефһеҙлеген һәм туҡланыу сифатын мониторлау, фекер алышыу урыны буласаҡ. Тармаҡ етәксеһе “Селтәрле мәктәп” проекты менән таныштырҙы. Бында һүҙ алдынғы белем биреү учреждениелары нигеҙендә көслө педагогия кадрҙарын туплап, мәғариф майҙансығы булдырыу тураһында барҙы.\nФорум сиктәрендә тағы йәш быуынға сифатлы өҫтәмә белем һәм дөрөҫ һөнәри йүнәлеш биреү, уларҙы конкурент һәләтле һәм яңы үҙгәрештәргә әҙер булырға өйрәтеү буйынса бурыстар яңғыраны.


Путин авиабилеттарға хаҡ артыуына иғтибар иткән\n10 Сентябрь 2019, 09:44\nРәсәй Президенты Владимир Путин да самолеттарға билет хаҡы артыуына иғтибар иткән. Рәсәй Федерацияһының транспорттар министры Евгений Дитрих билеттарға хаҡ артыуын туҡтатырға тырышырға кәрәк, тип белдергән. Авиабилеттарға хаҡ инфляция кимәленән дә юғарыраҡ үҫергә тейеш түгел.#ввпутин #владимирпутин\nРәсәйҙә самолеттарҙың эконом-класс бортында осоу өсөн билет хаҡтары ағымдағы йылдың һигеҙ айында 24,1 процентҡа артып киткән. Хаҡтарҙың күтәрелеүе, 2008 йылдан алып ҡарағанда, иң юғарыһы. Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк: август айында билет хаҡтары һәр ваҡыт юғары нөктәгә етә лә, аҙаҡ декабргә тиклем яйлап төшә башлай.\nРәсәй Президенты Владимир Путин да самолеттарға билет хаҡы артыуына иғтибар иткән. Рәсәй Федерацияһының транспорттар министры Евгений Дитрих билеттарға хаҡ артыуын туҡтатырға тырышырға кәрәк, тип белдергән. Авиабилеттарға хаҡ инфляция кимәленән дә юғарыраҡ үҫергә тейеш түгел.


Ҡаҙнаны байытырға мөмкин » Башҡортостан гәзите\nҠаҙнаны байытырға мөмкин\n31-01-2013, 02:33 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға\nБашҡортостан Хөкүмәте республика бюджетының һалымдан алынмаған килемдәрен Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәрен үҫтереүҙең яңы программаһы иҫәбенә арттырыуға иҫәп тота. Шул маҡсатта яңы ҡабул ителәсәк программаның проекты тикшереүгә сығарылды.\n– Әлеге программалар киләсәктә һөҙөмтәле тормошҡа ашырыла ҡалһа, республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә, республика бюджетына һалымдан алынмаған килемдәр ыңғай йоғонто яһаясаҡ, – тине республика башлығы Рөстәм Хәмитов. – Беҙгә килемдәрҙең был өлөшөн, һис һүҙһеҙ, тиҙ арала үҫтерергә кәрәк.\nБылтыр дәүләт һәм муниципаль мөлкәтте файҙаланыу һәм һатыу һөҙөмтәһендә бюджетҡа 12 миллиард һум аҡса ингән. Шуның яртыһы ер участкаларын һәм торлаҡ булмаған фондтарҙы ҡуртымға биреүҙән йыйылған.\nИнвентаризация үткәреү мәғлүмәттәренә ҡарағанда, республикала бөгөн биләү хоҡуғы теркәлмәгән өс меңгә яҡын ер участкаһы бар, һәм уларҙан республика бюджетына бер тин дә килем инмәй.\n– Ерҙәрҙе һөҙөмтәһеҙ файҙаланыу килешкән эш түгел, – тип билдәләне Рөстәм Зәки улы.\nУлтырышта иҡтисади һөҙөмтәлелекте үҫтереүҙең тағы бер сығанағы – рентабелле эшләмәгән дәүләт унитар предприятиеларын хосусилаштырыу тураһында ла һүҙ булды. Президент билдәләүенсә, былтыр 184 дәүләт унитар предприятиеһынан 90 миллион, акционерҙар йәмғиәтенән өс миллиард һум аҡса йыйып алынған.\nРеспубликаның Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы дәүләт унитар предприятиеларын үҙгәртеп ҡороу һәм ҡулайлаштырыу тәҡдиме менән сығыш яһаны.


Эшҡыуарҙарҙы майҙа Өфөлә өс түләүһеҙ консультация көтә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nЭшҡыуарҙарҙы майҙа Өфөлә өс түләүһеҙ консультация көтә\n9:57, 2 мая 2012 Иҡтисад\nӨфө Эшҡыуарҙар берләшмәһенең йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә май айында бәләкәй һәм урта бизнес субъекттары эшмәкәрлеге буйынса түләүһеҙ өс консультация үткәрелә. Эшҡыуарҙарҙың мәғлүмәтлелеген күтәреү һәм юридик белемен арттырыу маҡсатында улар ай һайын ойошторола.\nШулай итеп, 15 майҙа «Һалым һалыуҙы ҡулайлаштырыу һәм бухгалтерлыҡ иҫәп-хисабын алып барыуға сығымдарҙы кәметеү» темаһына консультацияны «Бизнес-партнер» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры урынбаҫары Диана Киселева үткәрәсәк.\n22 майҙа «Нисек яңы эш асырға. Ойоштороу-хоҡуҡи формаһын һайлау. Предприятиены (йәки шәхси эшҡыуарлыҡты) теркәү тәртибе» темаһына адвокат Фидель Фәтхиев үҙ кәңәштәрен бирә.\n29 майҙа «Өфө ҡалаһындағы «Рәсәй» ғүмерҙе страховкалау йәмғиәте» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры урынбаҫары Ирина Буравова эшҡыуарҙарҙы пенсия һәм ирекле пенсия формалаштырғанда һалым һалыу буйынса льготалар менән тәьмин итеү мәсьәләләре буйынса консультация бирә.\nКонсультациялар 16 сәғәттән 18-гә тиклем үткәрелә. Алдан теркәлеү мотлаҡ. Белешмәләр өсөн телефон: 241-47-44.


Республикабыҙҙың башҡалаһы Өфө халыҡ-ара форумдар үтеүгә ҡарамаҫтан ҡәҙимге тормош менән йәшәй | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n09 июля 2015 — 16:36\nАвтомобиль тығындары булһа ла, оҙаҡҡа түгел. Халыҡ та ваҡытлыса сикләүҙәрҙе тыныс ҡабул итә. Беҙҙең хәбәрсебеҙ Рәлиә Сәхибгәрәева башҡалар урамдары буйынса үтеп быға үҙе инанды. ШОС һәм БРИКС саммитары уңайһыҙлыҡтар килтерер тигән күҙаллауҙар ысынбарлыҡҡа бигүк тура килмәй. Сауҙа нөктәләре, йәмәғәт урындары һәм кибет-магазиндар ғәҙәттәгесә эшләй. Ҡалала йәмәғәт транспорты йөрөп тора. Юл хәрәкәте сит ил лидерҙары кортежы үткәндә генә ваҡытлыса ябыла. Ә башҡа ваҡытта автомобилдәр ирекле хәрәкәт итә. ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлек сиктәрендә Өфөләге инфраструктураны яңыртыу һөҙөмтәһендә Башҡортостандың баш ҡалаһы үҙен Рәсәйҙең яңы конгресс үҙәге булараҡ танытты. Башҡаланың күркәмләнәүен күргән халыҡ был ваҡиғаны ыңғай ҡабул итә.Күләмле форумдар үтәсәк ерҙәр, конгресс-холл бинаһы тирәһе һәм халыҡ-ара матбуғат үҙәге урынлашҡан Салауат Юлаев майҙаны ғына тулыһынса ябыҡ. Полиция хеҙмәткәрҙәренең күплеге ғәҙәти булмаһа ла, был хәүефһеҙлек яғынан мөһим. ШОС һәм БРИКС саммитары үткән өс көндә баш ҡаланың үҙәк өлөшөндә йәшәүселәр үҙҙәре менән шәхси таныҡлыҡ йөрөтөүҙәре мотлаҡ. Сөнки тәртип һаҡлау хеҙмәткәрҙәре уларҙан паспорт күрһәтеүҙәрен талап итеүҙәре ихтимал. Был ябай хәүефһеҙлек шарттарын үтәү маҡсатынан башҡарыла. Ә инде йорт алдында автомобилдәрҙе ҡуйыу кеүек башҡа ҡатмарлыҡтар юҡ. Юлдарҙа тығындар юҡ, урамда ла кешеләр һирәк осрай. Саммиттар ваҡытында халыҡҡа уңайһыҙлыҡ тыуҙырмаҫ өсөн барыһы ла эшләнгән. Шулай ҙа уның үтеүе бөтөнләй һиҙелмәй. Әммә юлдарҙа көсөргәнешлек тыуҙырмаҫ өсөн был көндәрҙә халыҡҡа йәмәғәт транспортында йөрөү хәйерлерәк.