Радий Хәбиров сентябрҙә йылылыҡ өсөн түләү ҡағыҙҙары тураһында: Халыҡ ҡәнәғәтһеҙлек белдерер // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n14:49, 20 сентября 2021 Иҡтисад\nБашҡортостанда 21 сентябрҙә йорттарға йылы бирә башлайҙар. Был хаҡта бөгөн оператив кәңәшмәлә республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры вазифаһын башҡарыусы Алан Марзаев хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, республиканың күпселек биләмәһендә дүртенсе тәүлек рәттән һауа температураһы +8 градустан түбән.\n«Шуға күрә 21 сентябрҙә йылытыу миҙгелен башларға тәҡдим итәм», — тип мөрәжәғәт итте ул республика етәксеһенә. Республиканың көньяҡ райондарына килгәндә, Алан Марзаев әлеге райондарҙа йылытыу миҙгелен башлау тураһында ҡарарҙы, һауа температураһы күрһәткестәренән сығып, муниципалитет башлыҡтары ҡабул итеүен билдәләне.\nБөгөнгә мәктәп, дауахана һәм балалар баҡсаларының 99% йылы бирелде, тип өҫтәне ул. Һигеҙ социаль объектта йылы юҡ: Белорет, Дыуан, Салауат райондарында — бер, Ишембай районында — ике, Өфөлә — өс. Йылы бирелмәүҙең сәбәптәре төрлө.\n«Мәсьәлә муниципалитет башлыҡтары контролендә», — тине торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры вазифаһын башҡарыусы.\nАлан Марзаевтың докладын тыңлағандан һуң, Радий Хәбиров яҡын арала барлыҡ социаль учреждениеларға йылы бирергә ҡушты. Ул шулай уҡ муниципалитет башлыҡтарына йылытыу миҙгелен башлау тураһында ҡарар ҡабул иткәндә ныҡлап уйларға тәҡдим итте.\n«Был мәсьәләне халыҡ менән тикшерегеҙ. Әгәр хәҙер йылы бирһәк, сентябрь өсөн түләү ҡағыҙҙары килгәс, улар ҡәнәғәтһеҙлек белдерер. Аҙна аҙағында көндәрҙең йылытыуын көтәбеҙ, ике-өс көн йылы ойоҡ кейеп йөрөргә, форточкаларҙы асмаҫҡа ла мөмкин. Быға иғтибар итеүегеҙҙе һорайым», — тип өҫтәне ул.\nТеги: йылытыу миҙгеле


Өфөлә «Иң яҡшы умартасы» беренсе асыҡ бөтә Рәсәй конкурсы асылды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n11:58, 16 августа 2017 Иҡтисад\nӨфөлә «Иң яҡшы умартасы» беренсе асыҡ бөтә Рәсәй конкурсы асылды Фото: автор\nӨФӨ, 2017 йыл, 16 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nӨфөлә «Иң яҡшы умартасы» номинацияһында беренсе бөтә Рәсәй конкурсы асылды. Ул 2021 йылда «Апимондия» халыҡ-ара умартасылар ассоциациялары федерацияһының Умартасылыҡ буйынса конгресын уҙғарыуға Башҡортостандың баш ҡалаһын тәҡдим итеү буйынса Рәсәйҙең ғариза кампанияһы сиктәрендәге төп сараларҙың береһе булараҡ уҙғарыла.\nИлдең иң яҡшы умартасыһы исеменә 19 төбәк вәкилдәре көрәшә. Улар араһында – Адыгея, Дағстан, Ҡырым, Мари Иле, Татарстан, Алтай крайы, Байкал аръяғы, Пермь крайы, Калининград, Мәскәү, Новгород, Ырымбур, Ульяновск, Пенза, Тула өлкәләре һәм башҡа төбәк умартасылары. Улар бөтәһе лә – төбәктәрҙә уҙғарылған һөнәри оҫталыҡ конкурсы еңеүселәре.\nБашҡортостан Республикаһы исеменән Ишембай районынан Илгиз Шәнгәрәев сығыш яһай.\nКонкурс еңеүселәрен бөгөн кисен иғлан итәләр.\nТөп бүләк – 300 мең һум. Икенсе урын яулаусы – 200 мең һум, өсөнсө 100 мең һум аласаҡ. Өфөлә бөгөн кискеһен еңеүсегә дипломды Рәсәй хеҙмәт министры урынбаҫары Любовь Ельцова тапшырасаҡ.\n«Башҡортостан элек-электән бал төйәге булараҡ дан тота. Беҙҙең бурыс булған баллы башҡорт бал ҡорттарының тоҡомон һаҡлап ҡалыу, уларҙы арттырыу», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды конкурсты асыу тантанаһында Башҡортостан ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов.\n«Апимондия» халыҡ-ара умартасасылар ассоциациялары федерацияһы етәксеһе Филип Маккейб билдәләүенсә, йәштәр араһында умартасы һөнәрен популярлаштырыу – ассоциациялар федерацияһы эшендә балды законлаштырыу менән бәйле һорауҙар менән бер рәттән төп йүнәлештәрҙең береһе. Бөтә Рәсәй конкурсы сиктәрендә Башҡортостандың иң йәш умартасыһын, иң яҡшы ҡатын ҡыҙ-умартасыны һәм төбәктең иң яҡшы солоҡсоһон атау осраҡлы түгел.\n«Йыл һайын бөтә донъяла 1,7 миллион тонна бал етештерелә, уның өстән бер өлөш генә урындарҙа һатыла. «Апимондия» федерацияһының маҡсаты — тағы ла күберәк һәм тик юғары сифатлы бал етештереү», — тип белдерҙе Филип Маккейб.\nҮҙ сиратында Рәсәй умартасыларының милли союзы президенты Арнольд Бутов билдәләүенсә, Башҡортостан йылдан-йыл умартасылыҡ өлкәһендә үҙенең алдынғылығын раҫлай.\n«Өфөлә хәҙер умартасылыҡтағы бөтә төҫ йыйылған һәм беҙгә бергәләп илдә йәш умартасыларҙы әҙерләү мәсьәләһен хәл итергә кәрәк. Ҡунаҡтар Өфөлә һәм республикала күп яҡшы нәмәне күрер тип ышанам. Бал ҡортон һаҡларға, уны яратырға кәрәк. Бал – ул миллиәт һаулығы».\nТеги: умартасылар конкурсы


Хирургияға бағышланған ғүмер — Баймаҡ ҡалаһының үҙәк дауаханаһы рәсми сайты\n« Яҡшы һүҙ – йәнгә дауа\nО работе Баймакской ЦГБ в выходные и праздничные дни. »\nЗәйтүнә лә үҙҙәренең мәктәбендә эшләп алғандан һуң Бөрө педагогия институтына уҡырға инә. Егет әрме сафынан ҡайтҡас, улар көтмәгәндә һабантуйҙа осраша. Бына шулай уларҙың юлдары мәңгелеккә бергә ҡушыла – 1965 йылда улар сәстәрен сәскә бәйләй. Ул ваҡытта Зәйтүнә институтты тамамлап, Силәбе өлкәһенең Кукшик станцияһында эшләп йөрөгән була. Дарвин ял көндәрендә һөйөклөһө янына ҡайтып йөрөй.\n1970 йылда институтты тамамлаған йәш врачҡа Баймаҡ районына йүнәлтмә бирелә. Был ваҡытта уларҙың ҡыҙҙары Ленаға 2 йәш кенә була. Һыуыҡ көҙ көнө. Йәш ғаилә ҙур өмөттәр менән Баймаҡҡа килеп төшә. Ә уларға фатир юҡ – машиналар эшләү заводының таҡтанан ғына эшләнгән бер бүлмәһен бирәләр. Аҙна ла үтмәй ҡыҙҙары ныҡ ауырып китә һәм улар кире ҡайтырға йыйыныуын белдергәс, баш табип Михаил Антонов Дарвин Фәйзер улын Темәс ауылына баш табип, хирург итеп эшкә ебәрә. Бында ул халыҡты 3 йыл дауалай. Врачтар етешмәү сәбәпле, 1974 йылда уны хирургия бүлеге мөдире итеп Баймаҡ дауаханаһына күсерәләр, яңы төҙөлгән йорттан фатир бирәләр. Дарвин Фәйзер улы шул көндән алып оҙаҡ йылдар алмаштырғыһыҙ хирург була, поликлиниканы етәкләй. Баш табип булырға ла тәҡдим итәләр, әммә үҙ эшенә мөкиббән врач был тәҡдимдән баш тарта. 40 йыллыҡ хеҙмәт стажы менән ул хаҡлы ялға сыға.\n– Эшләгән осоромда Куйбышевта, Алма-Атала, Тбилисила, Өфөлә квалификацияны күтәреү курстарында 4-әр ай белем алырға тура килде. Алма-Атала уҡып ҡайтҡас, ҡан тамырҙарына операциялар эшләй башланым. 1985 йылда ашҡаҙанды тикшерә торған приборҙар алып, эндоскопия кабинеты астым. Темәстә эшләгәндә миңә тиклемге баш врачтың һөйәккә операция эшләү буйынса инструменттары күп ине. Шунда уҡ һөйәктәргә операциялар эшләй башлағайным – миңә шелтә бирҙеләр. Үҙ ғүмеремдә операцияны күп эшләнем инде ул: бауырға, ашҡаҙанға, эсәккә, бүҫергә, гинекологик сирҙәргә лә яһарға тура килде, аборт та беҙҙең иңдә ине. Операция ваҡытында ҡан кәрәк булһа – үҙебеҙ ятабыҙ, беҙҙең ҡанды алып пациентҡа ебәрәләр ҙә, тороп операцияны дауам итә торғайныҡ. Ғимаҙи Хәсәнов, Фәрит Яхин һәм мин – өс хирург бергә иңгә-иң терәп эшләнек, – тип яҡты хәтирәләре менән уртаҡлашты һаулыҡ һаҡлау ветераны.\nҮҙ эшен яратҡан юғары категориялы хирург “СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы”, “СССР-ҙың почетлы доноры” исемдәренә лайыҡ була, СССР-ҙың, БАССР-ҙың байтаҡ Маҡтау грамоталары менән бүләкләнә.\nЗәйтүнә инәй Баймаҡ интернат-мәктәбендә, 2-се мәктәптә белем бирә. Ғаиләләрендә Лена исемле ҡыҙ менән Дамир исемле улдары тыуа. Әлеге көндә бәхетле ғаиләнең 3 ейән-ейәнсәре бар. Әйткәндәй, быйыл декабрь айында Зияевтар үҙҙәренең алтын туйҙарын билдәләй. Форсаттан файҙаланып, уларҙы ғаилә байрамдары менән дә ысын күңелдән ҡотлап, ауырымай-һыҙланмай тағы ла оҙон-оҙаҡ бергә-бергә йәшәүҙәрен теләйбеҙ. Дарвин олатай әлеге көндә баҡса үҫтереүҙән, балыҡ тотоуҙан оло йәм һәм тәм таба. Киләсәктә лә яратҡан шөғөлдәре тик ҡыуаныс ҡына килтерһен!


Өфөлә ШОС илдәре йондоҙҙары ҡатнашлығында Науруз байрамы уҙҙы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә ШОС илдәре йондоҙҙары ҡатнашлығында Науруз байрамы уҙҙы\n11:14, 22 марта 2016 Мәҙәниәт\nБыйыл Науруз байрамы «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтте. Республиканың төп концерт залында төбәктә йәшәүсе төрлө халыҡтарҙың вәкилдәре йыйылды. Күптәр милли кейемдә килгән, улар туған телендә бер-береһен байрам менән ҡотланы, бүләктәр бирҙе.\nҘур концерт программаһы халыҡ-ара форматта уҙҙы. Төп кешелек ҡиммәттәренең береһе булараҡ халыҡтар дуҫлығын данлау байрамдың төп идеяһы булды. Байрамды Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәренең төрки халыҡтары эстрадаһы йондоҙҙары сығышы биҙәне.\nҺәр сығыш яһаусы тамашасыларға туған мәҙәниәтенең, үҙенсәлекле милли сәнғәтенең бер өлөшөн бүләк итте. Үзбәкстандың халыҡ артисы Мансур Ташматов «Ташкент — Көнсығыш йондоҙо» йырын башҡарҙы. Ҡырғыҙстан ҡунағы Курал Чокоев 2014 йылда «Урал моңо» халыҡ-ара конкурсында ҡатнашҡан ваҡытта уҡ баш ҡала тамашасыларының һөйөүен яуланы. Был юлы йырсы «Ой тобо» йырын бүләк итте. Өфөләге иң әүҙем диаспораларҙың береһе — тажиктар. Тап уларҙың әүҙемлеге арҡаһында Тажикстан йырсыһы Саъдии Буризод быйыл да яҙғы байрамды Өфөлә ҡаршыланы. Ул тамашасыларҙы «Науруз» халыҡ йыры менән ҡаршы алды. Азербайжан мәҙәниәте менән йәш эстрада йырсыһы Мехмен Тагиев таныштырҙы. Татарстандан Алина Шәрифйәнова, Мәскәүҙән Рэдик Ефремов һәм Вадим Захаров башҡарыуында башҡорт, татар, сыуаш йырҙары яңғыраны.\n«Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамбле, «Арғымаҡ» этно-рок төркөмө, «Карауан-һарай» студияһы, йырсылар Гөлсөм Бикбулатова, Иҙрис Ғәзиев, Дияна Ишниязова, Марсель Ҡотоев, ҡурайсы Ишморат Илбәков башҡорт сәнғәтен лайыҡлы күрһәтте.\nСараны ойоштороусылар булып Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Халыҡтар дуҫлығы йорто, республика халыҡтары ассамблеяһы һәм Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сығыш яһаны.\nТеги: байрамдар, концерттар


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАЙРАМДАН ҒӘЙЕП ЭҘЛӘМӘЙЕК - 2020 - Мәҡәләләр\nБАЙРАМДАН ҒӘЙЕП ЭҘЛӘМӘЙЕК\nЙыл һайын декабрь айы башланғас, интернетта "Башҡорттар яңы йылды ҡаршы алмаған, ул мәжүси һәм кафырҙар байрамы" тигән постар сыға башлай. Бигерәк тә шөбһәгә һалғаны шул: үҙҙәрен дин юлында тип һанаған был кешеләр башҡорт байрамдарын да инҡар итәләр, музыкаға (ҡурайға) ҡаршы сығалар һ.б. радикаль ҡараштарын белдерәләр. Был күренеш, был кешеләр йөҙ йыл элекке башҡорт халҡын инҡар итеп, Иҙел-Уралда дөйөм мосолман халҡын ойошторорға теләүселәрҙе хәтерләтә. Ә хәҙер тарихҡа күҙ һалайыҡ.\n922 йылда ғәрәп сәйәхәтсеһе Әхмәт ибн Фаҙлан яҙып ҡалдырыуы буйынса, боронғо башҡорттар биш төркөмгә бүленгән: бер төркөмө балыҡтарға табынған, икенсеһе - йыландарға, өсөнсөһө - торналарға. Дүртенсе төркөм Тәңре менән 12 тәбиғәт эйәһенә ышанған. Бишенсе төркөм- мосолмандар. Шулай булғас, боронғо башҡорттарҙа йолалар, байрамдар төрлө булған, тип фараз итеп була. Яңы йылды башҡорттар яҙ көнө Науруз (әмәл) байрамында ҡаршы алғандар. Ҡышҡы нардуған да булған, ул декабрь аҙағына тура килә.\nЯңы йыл, беҙ теләһәк тә, теләмәһәк тә килә. Йыл һайын уны байрам итәбеҙ. Һижри йыл буйынса мосолмандарҙа ла яңы йыл килә. Ғәрәптәрҙе күҙ уңында тотһаҡ, улар, әлбиттә, шыршы ҡуйып, яңы йылды ҡаршы алмай. Ләкин мосолман булыу - ул яңы йылды инҡар итеү тигәнде аңлатмай. Сөнки Яңы йыл Еңеү көнө, 8 март, Ватанды һаҡлаусылар көнө менән бер рәттән дәүләт байрамы. Башҡорттар үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылған. Беҙ Рәсәй Федерацияһында йәшәйбеҙ һәм уның закондарын үтәргә бурыслыбыҙ, байрамдарын инҡар итә алмайбыҙ. Ҡайһы берәүҙәр был байрамды Петр I йә коммунистар индерҙе, тип яу һала. Беҙ, совет осоро балалары, коммунистарҙан тик насарлыҡҡа өйрәндекме? Шыршы эргәһендә шиғыр һөйләгән баланың иманы кәменеме? Юҡ, әлбиттә. Бер бала ла Ҡыш бабайға, шыршыға табынмай, ә Шыршы байрамын яраталар, бүләк көтәләр. Яҡындарға, туған-тыумасаға йөрөшөү, һаулыҡ, яҡшы теләк теләү, бүләк бирешеү бер ҙә насар түгел. Туғанлыҡ ептәрен нығытыр өсөн аралашырға, ата-әсәләрҙең хәлдәрен белешеп ҡайтырға тағы бер сәбәп кенә ул был байрам. Яңы йылды күпселек араҡы эсеп үткәрә, әллә нисә көн айнымай, бахмурҙан ыҙа сигәләр, тигән ғәйепләү ҙә бар. Эсергә теләгән кеше сәбәп табып, һәр көн эсә: берәйһе тыуһа ла, үлһә лә, хатта, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Ҡорбан байрамында ла, Ураҙа ғәйетендә лә ауыҙына хәмер алыусылар бар. Эсмәгән кеше бер ҡасан да эсмәй: байрам булһа ла, булмаһа ла. Байрамға ҡаршы көрәшкәнсе, наркоманияға, эскелеккә, терроризмға ҡаршы көрәшергә кәрәк. Кем Яңы йылды үткәрергә теләмәй, өйҙә ятһын, сәйәхәт ҡылһын йә ял итһен. Һәр нәмәнән насарҙы эҙләмәйек!\nБашҡорттар күп йылдар көрәштә үткәргән. Әлеге ваҡытта ла проблемаларыбыҙ етерлек. Проблемаларыбыҙҙы хәл иткәндә, халҡыбыҙ киләсәге өсөн көрәшкәндә лозунгыларыбыҙҙы дөрөҫ төҙөргә өйрәнәйек: беҙ бер кемгә лә, бер нәмәгә лә ҡаршы түгел, беҙ - яҡлы!\n- Беҙ башҡорт телен һаҡлап ҡалыу яҡлы!\n- Беҙ халыҡтар дуҫлығы яҡлы!\n- Беҙ Ҡуштау һәм башҡа тәбиғәт ҡомартҡыларын һаҡлап ҡалыу яҡлы!\n- Беҙ айыҡ тормош яҡлы!\n- Беҙ Яңы йылды айыҡ ҡаршылау яҡлы!\nҠаршы һүҙен үҙебеҙгә ҡаршы йүнәлтмәһендәр өсөн, үҙебеҙҙе яҡларлыҡ яҡлы һүҙен ҡулланайыҡ!\nҮҙемә килгәндә, Яңы йыл байрамын мин көтөп алам - каникул бит! Ошо көндәрҙе өйҙә ғаиләм, балаларым менән бергә үткәреүгә ҡыуанам, балыҡ ҡармаҡлайым, ял итәм. Һәр нәмәнән ҡыуаныс табып, араҡы эсмәй генә лә байрамдарҙы күңелле үткәреп була!\nЯҙылған: 26.12.20 | Ҡаралған: 593


КӘЗӘ менән ҠУЙҘЫҢ талашҡаны, аҙаҡ дуҫлашып ярашҡаны » "Урал" гәзите\nҘ у р ялан кәртә. У н д а -бында бесән һалынған утлыҡтар тора. Кәзә, һарыҡ бәрәстәре һикерешеп уйнай. Һыйыр, башмаҡтар ҡояшта ҡыҙына. Ситтәрәк, айырым бер урында, күк ат күренә. Хәлле, маллы хужалар йәшәгәнлеге күренеп тора. Шул саҡ ҡый-сый китте. Ике бәрәс төрткөләшә башланы. Бесән ашап торған инәләре баш ҡалҡытып ҡараны ла, һөҙөшөп маташҡан бәрәстәре эргәһенә килде.\n- Бә-ә-ә, инәй, мине кәзә бәрәсе һыйҙырмай, - тине һарыҡ бәрәсе илап. - Мин бында тиҙҙән хужа буласаҡмын, ти.\n- Ба-а-а, шулай тиме? - Инә һарыҡ тыҡ-тыҡ баҫып бәрәсе янына килеп баҫты.\n- Мә-ә-ә! Кәзә йылы килә. Кәзә ялан кәртәһе батшаһы - хужаһы була.\n- Юҡты мәэлдәмә! Ялан кәртәгә Күк Юрға хужа! - тине Һарыҡ асыуланып.\nАҡ Кәзә шым ғына тыңлап тора ине. Ошондай талаш барыбер килеп сығыр ул, тип уйлап та ҡуйғайны. Ана, ауыл уртаһындағы майҙанда ла үҙенең һынын боҙҙан яһап ултыртып ҡуйғандар. Хужабикәләре Сәрбиямал да бер көн үҙен һауғанда: «И-и, йыл хужабикәһе бит һин», - тип һөйөп алды. Ап-аҡ ҡына ла булғас, бигерәк яраталар шул үҙен.\n- Улай ярһыма, - тине Аҡ Кәзә. - Һеҙ ҙә талашмағыҙ юҡҡа, һөҙөшөп, ҡатып та етмәгән мөгөҙөгөҙҙө һындырып ҡуйырһығыҙ. Күк Юрға ишетеп ҡалһа, асыуланыр.\n- Ба-а-а, ҡайһылай аҡылланып киткән. Кәзәлегеңде күрһәтерһең әле. Аҡ Кәзәнең Һарыҡҡа асыуы килде лә китте.\n- Һин дә шул аңра һарыҡ инде.\n- Кәзәләнмә, кәзә тәкәһе кеүек ни.\nШулайтып, Кәзә менән Һарыҡ талашты ла китте. Бәрәстәр ҡурҡышып ҡасып бөттө. Иреш мөгөҙләшеүгә тиклем барып етте. Икәүләшеп ялан кәртә буйлап көрәшә башланылар. Әлдә генә Ҡоба Һыйыр килә һалып етеп араланы тегеләрҙе.\n- Етер һеҙгә! Мин хужа ла мин хужа, имеш. Әле беҙгә Күк Юрға хужа, белдегеҙме? Ишетеп, күреп ҡалһа, Шыршы байрамы үткәрмәҫ, шунан белерһегеҙ кем хужа икәнен. - Ҡоба Һыйыр оҙон ҡойроғо\nменән һелтәнеп, тегеләрҙе ҡаҡҡылап- һуҡҡылап алды. - Киттек йыл хужаһына, ул аңлатыр. Бөтә һарыҡ-кәзә, һыйыр, башмаҡтар, хатта шунда сүпләнеп йөрөгән ҡош-ҡорт та эйәрҙе быларға. Бер яҡ ситтә, айырым кәртәлә, Күк Юрға һоло ашап тора. Шундай матур итеп ашай, ҡарап тороуҙары күңелле. Үҙе матур. Килеүселәргә иғтибар ҙа итмәгән кеүек, яй ғына, матур, тәртиплем ашауын белә. Күрегеҙ, фәһем алығыҙ, юғиһә, ҡабалан-ҡарһалан һоғонаһығыҙ, тиеүелер, ахырыһы. Шунан башын ҡалҡытып, алдында күмәкләшеп ҡарап торғандарҙы күреп, ихахайлап көлөп ебәрҙе.\n- Иһа-һай, ни ғәләмәт! Байрам бөгөн түгел дәһә, - тине.\nҠоба Һыйыр әйтә ҡуйҙы:\n- Беҙ һиңә кәңәшкә, бәхәскә нөктә ҡуйҙырыр өсөн килдек.\n- Яа- яа! Һөйләгеҙ!\nҺарыҡ һүҙ башланы:\n- Минең кешеләргә файҙам нығыраҡ.\nЙөнөмдән быйма баҫалар, ойоҡ-бейәләй бәйләйҙәр, итем тәмле, файҙалы. Сәрбиямал кейеҙен дә баҫа, юрғанын да һырый. Әйүп хужам йылы тунда йөрөй, - тип теҙеп алып китте Һарыҡ. - Мин йылдың төп хужаһы булырға тейеш.\n- Минең дә файҙам һинекенән кәм түгел, һөтөмдән Сәрбиямал бына тигән ҡымыҙ бешә. Ана, күрше ҡатын бәпесенә эсерергә ала көн дә. Сәрбиямалдың башында ап-аҡ мамыҡ шәл, ейәндәрендә мамыҡ бейәләй, йылы кофталар, итем дә һарыҡтыҡынан ҡалышмай. Минең дә йыл хужаһы булырға хаҡым бар.\n- Бына ниҙә икән талаш, сеүегеҙ, ғауғалашмағыҙ, әле минең йылым бөтмәгән. Шыршы байрамын үткәрәһем, йылға йомғаҡ яһайһым бар.\n- Күк Юрға йылды йырлап-бейеп кенә үткәрҙе, - тине Ҡоба Һыйыр.\n- Кәзә менән Һарыҡ гәзит-журнал, китап уҡып, осрашыуҙарҙа йөрөп тик ятырҙар микән? Ҡойроҡтарын да күрмәҫһегеҙ, - тине аяҡ аҫтарынан килеп сыҡҡан Әтәс.\n- Ҡойошҡанға ҡыҫылып торма әле, - тип Һарыҡ тыҡ баҫты.\n- Әтәс йылы ла килер. Йомортҡамды алтынға тиңләрмен, - тип Әтәс һайғауға осоп ҡунды.\n- Үҙең һалғандай булып ни йо- мортҡаңды…\n- Файҙа, тигәндән. Һеҙ икегеҙ ҙә файҙалы мал. Уйлап ҡарағыҙ, Аждаһа менән Йыландың ниндәй файҙаһы бар, шулай ҙа йыл хужаһы булалар бит. Йылға икегеҙ ҙә хужа. Ҡытайҙар Кәзә, япондар Ҡуй ти икән, барыбер. Икегеҙ бергәләшеп тәртип булдырырһығыҙ, бөтә ҡураға, малға үрнәк булырһығыҙ. Һөҙөшөп, кәзәләнеп йөрөүегеҙҙе тыйығыҙ. Хужалар икегеҙҙе лә ярата. Мин хушлашыу байрамын иртәгә үткәрәм. Әлегә, ана, Шыршыны биҙәгеҙ. Шыршы төбөнә бүләктәремде үҙем һалырмын. Аңлашылдымы?\n- Аңлашылды, - тиеште мал-тыуар, ҡош-ҡорт. Шунан хужаларҙың ҙур өйө эргәһендә үҫеп ултырған шыршыны күмәкләшеп биҙәргә тотондолар. Уларҙың эше бөткәс, Күк Юрға байрам Шыршыһы төбөнә бәрәстәргә йәм-йәшел, хуш еҫле бесән, эре малға тоҙ, эттәргә һөйәк, ҡош-ҡортҡа ем, кәзәләргә кәбеҫтә, кимерергә йыла, башҡа кәрәк-яраҡ һалып әҙерләп ҡуйҙы. Шыршы байрамына хужалар ҙа ейән-ейәнсәрҙәре менән килде. Сәрбиямал апай аҡ мамыҡ шәлен иңенә һалған, һәр ҡайһыһы йылы\nбыйма, ойоҡ-бейәләй кейгән. Мал-тыуар, ҡош-ҡорт, эт-бесәйҙәр шулай матур итеп Шыршы байрамында күңел асты. Аҡ Кәзә менән Һарыҡ ҡосаҡлашып бейене, бәрәстәр шатланышып сәпәкәй итте, һәр береһе Күк Юрғанан бүләктәр алып һөйөндө.


Һунарсы Эра-Секс Уйындар Бушлай Монстр\nКаталан Менән Бергә Сығып Китеүселәр, Мажараға Era\nҠасан етә эш порноигры, мин беләм, ҡайһы бер уйынсылар осраҡлы тип эҙләһәң, тиҙ разгрузка, һәр ваҡыт һайлау секс-симулятор, тип теләнек әлеге ваҡытта геймер-ни тиклем ҡатмарлы булһа, нимә менән бәйле ниндәйҙер башы. Әгәр шул һеҙҙең берегеҙ икенсе категория егеттәр, һеҙгә уйын оҡшанымы был мажара киләһе моғайын, беҙ уларҙы һеҙҙең өсөн әҙерләнә. Бындай исеме менән, эр хантер булараҡ, һеҙҙе көтәмдер инде, ниндәйҙер мажаралы. Һәм һиңә бөтөнләй яңылышмаған., Каталан телендә иркен adventure Gameboy Era нигеҙләнгән уйын төрө, осоу бейеклеге интерактив картаһы менән һәм ҡоштарҙы өйрәнеү өсөн бөтөн ундан квест сездә бар, унда һеҙ үҙегеҙ һәм күнекмәләрен тикшереү предметы һәм бөтә төр көс ҡулланыу.\nШәхсән миндә, йәш каталан era уйнай башлағас, уйын тураһында покемон иҫке хәтерҙә. Хәҙер, бәлки, был һеҙҙең өсөн яңғыраны-башҡа. Әммә мин беләм, һәр уйынсы бар нәмә уртаҡ булған, был уйын уйнай. Стояк мин улар ыштан ҙур булыуы тураһында һөйләй. Был мажаралы уйындар хәйер, байтаҡ уйын процесында ҡатмарлы булыуына акцент яһап, шулай уҡ ҡайһы бер осрашыуын үҙ эсенә хардкорный уны сексуаль. Һеҙ эра өсөн уйнаған булып, һөт-ҡыҙҙың аҡһыл ерән, уҡытыусы үҙенең класс алдында һәм иҫбатларға тейеш, тип, уның профессиональ һунарсы монстр., Мин киләһе уйында сюжет параграф асыласаҡ, унда шулай уҡ беҙҙең сайт тураһында күберәк һөйләргә һеҙ бөтөнләй яңы, был уйын уйнап алабыҙ һеҙҙең бушлай бында. Аҙ икән, һеҙгә түләй алмайым был уйын уйнарға мөмкин, әммә һеҙ беҙҙең сайтҡа булһа ла ҡушылырға кәрәк, кереткәнсе һеҙ был эштәре, һеҙ теләһә ниндәй ҡоролошта һәм уның менән уйнарға, улар һеҙ белергә мөмкин.\nРолле Уйын, Мажара Һы Менән Ҡырҡыу\nӘгәр һезгә ошады менән уйын монстр, һеҙ адресы буйынса килә. Был уйынының сюжетына нигеҙләнә монстр үҙе һунар итә, ә өлкәндәр был уйын шулай итеп, һеҙ ҙә булырһығыҙ тип ышанам, монстр тип процесы менән булған секс уйындар. Шул уҡ ваҡытта һеҙ шулай уҡ аласыз булырға ышанабыз, был уйын ғәмәлгә була. Элек нисек инде, һеҙҙең менән уйнап эра өсөн, үҙ синыфы уҡыусылары, иң матур булды. Әммә уның иң ҡыйыу һәм әле. Улар барыһы иҫбатларға кәрәк, сөнки уны элитар отряды эләгергә лайыҡлы булыуын король һунарсы монстр, һәм һеҙ шул бурыс булып тора, уның был хыялын тормошҡа ашырыу өсөн ярҙам итә., Һеҙ быны эшләй, уның эраға ебәрҙе мажара, күңелле булды һәм бер үк ваҡытта ҡатмарлы һәм квест. Эш күп булды һеҙгә, һеҙ уны үтәргә тейеш. Был уйын барыһынан да нығыраҡ яратам мин, сөнки был квест алған. Был дәүерҙә көрәштең менән һунарсы ғына түгел, монстр һәм трахать. Шулай уҡ һеҙ йыйған тура килә һәм предметтың үҙен персонаждар кимәленә күтәрелә. Ябай ғына әйберҙе лә табылды. Сөнки улар аласыз булдырыу һәм үҫтереү ысулдары күп. Бар ҡайһы бер әйберҙе, кешене күрергә теләй ине улар, уйын инвентарҙары кеүек предметты йәки журнал квест., Ләкин, минең ҡарашҡа, был уйын реалистик булмаған әйберҙәр яһай, артыҡ, һәм бирә һезгә барлыҡ һеҙ тотоп түгел, аҡыл ала, тип ашамлыҡ тәҡдим итә.\nКаталан Теленең График Һәм Уйын Тәжрибәһе Era\nНисек инде мин телгә, покемон уйынын хәтерләтә миңә, сөнки был, тип, уның раят һәм механика графигы бар, шул уҡ, шул уҡ, тип, беҙҙә бала саҡ һәм ролле уйындарҙа билдәле булды. Төп график стилдәр һеҙгә уйын ике булыр. 8 һеҙ аласаһы-битный донъя картаһы буйынса йөрөп булмай, ә һуңынан һеҙ интерактив нөктәһе булды, ул һеҙ экранда сыға мәжбүр персонаждар 2,5-стиль изометрический d. Ике класҡа бүленгән персонаждар. Беренсенән, барлыҡ кешелек дәүерендә булған һәм уны һиңә һәм дружка подружки., Изгинов һәм формаһы менән улар матур биҙә, ул һеҙгә ҡаты ағзаһы. Ул саҡта һеҙ булырға һәм уйын монстр. Монстр-был сумасшедший һәм ҡурҡыныс йән эйәләре менән щупальце түгел, хентай кеүек-уйын. Шулай уҡ улар эҫе. Малай-матбуғат менән монстр килә, ә ҡыҙҙар-әҙәпһеҙ көллият эйә һәм оло теләк леско монстр. Һеҙ персонаждар араһында үҙ-ара диалог һәм текстар ярҙамында тормошҡа ашырыла. Төрлө нисә вариантта булһа ла, улар аласыз яһарға, монстр ҡасан бәйләнештәребеҙ менән, шулай разгадки уйын ныҡ йоғонто яһағандыр был ҡарарыма., Шуға ҡарамаҫтан, яҡшы уйын диалог һәм янъял өҫтәп яҙылған, шул уҡ ваҡытта подсказка һәм йәшерен советтары тураһында һөйләне, нисек квесты башҡара.\nКаталан Беҙҙең Сайтта Бушлай Уйнарға Era\nКлассик уйында флеш эра порно әүәҫ. Улар инде бик күптән бар, һәм әлегә ул селтәрҙә булһа, эшләү, уны ойоштороу, клочок дауам итә һәм яңы версияһын баҫтырып сығарырға, һорауҙарығыҙға үтәү өсөн бөтә уйынсыларға һәм хаталарҙы төҙәтеү. Һуңғы версияһын беҙгә уңайлы булған, һәм һәр тапҡыр, ҡасан барлыҡҡа килгән яңы фараздар, беҙгә, беҙ сервер уйындары яңыртыла. Әммә беҙҙең үҙенсәлекле сайтты эшләүселәр тип, был шулай булғас, һеҙ беҙҙең сайтыбыҙҙа был уйындар уйнап, бушлай тип, туранан-тура үҙенең браузер, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ ниндәй ҡорамалдар ҡулланыла. Йәки һезгә кәрәк түгел скачивать итеп ҡуйып, ниндәй ҙә киңәйә., Шулай итеп, беҙ уйын яраҡлаштырыу, уның өсөн теләһә ниндәй ҡоролошта менән уйнау мөмкинлеге бирелде, уның етәкселегендә эшләй ала Chrome, Mozilla, Opera һәм Safari, шарты менән, тип билдәләне браузер версияһы һеҙҙең һуңғы яңыртыу. Уйын барышында беҙҙең сайтында гарантия шул уҡ ваҡытта беҙ хәүефһеҙ һәм дискрет. Беҙ белмәгән, ни порноигр шикле сайттар, өҫтәлмә ни күрһә, шуға күрә тырышлыҡ, үҙ хәүефһеҙлеге өсөн тулыһынса һеҙ чувствуй, был уйын. Иҫәпкә алып әйткәндә, был король эре ваҡыт ярҙам һунарсылар клубы монстрҙар килер инде, уны шулай уҡ ҡатын-ҡыҙҙар ихтыяжын ҡәнәғәтләндерә.


Владимир Путин республиканың 11 кешеһенә ярҙам итте // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nВладимир Путин республиканың 11 кешеһенә ярҙам итте\n17:18, 25 мая 2011 Сәйәсәт\nРәсәй Хөкүмәте рәйесе һәм берҙәм рәсәйлеләр лидеры Владимир Путин Башҡортостандың 11 кешеһенә ярҙам итте. «Берҙәм Рәсәй»ҙең Өфөләге төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенә мөрәжәғәт иткән граждандарға уның шәхси имзаһы ҡуйылған ошо сама хат килде. Бөтә мөрәжәғәттәрҙе лә ыңғай хәл итеү тураһында ҡарарҙар ҡабул ителгән.\nЙәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе эшләй башлағандан алып, 2008 йылдың 28 авгусынан ағымдағы йылдың 25 майына тиклем унда 5553 мөрәжәғәт килгән. Өфөлә ҡабул итеүҙәрҙән тыш ,Күмертауҙа, Бөрөлә, Туймазыла, Ҡырмыҫҡалы, Шишмә, Кушнаренко райондарында күсмә ҡабул итеүҙәр ойошторолған.\nГраждандарҙы Дәүләт Думаһы һәм БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, республика министрлыҡтары һәм ведомстволары етәкселәре ҡабул иткән. Ә ағымдағы йылдың 22 апрелендә ҡабул итеүҙе Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үткәрҙе.\nТеги: Владимир Путин, граждандарҙы ҡабул итеү


Һаҡмар буйын һаҡлар ҡеүәт бар » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һаҡмар буйын һаҡлар ҡеүәт бар\nӨлкән быуындың матур йәшәү серҙәре.\nРеспубликабыҙҙа Ғаилә йылы иғлан ителгәс, йәмғиәтебеҙҙә изге төшөнсәгә иғтибар тағы ла көсәйә төштө. Төрлө саралар, байрамдар уҙғарылып, бергәләп матур йәшәгәндәрҙең күркәм өлгөһө күрһәтелә, бай тәжрибә өләшелә, күңелдәргә дәрт-дарман, йәшәү көсө өҫтәлә. Ә арабыҙҙа үрнәк булырлыҡ ғаиләләр, ысынлап та, бихисап. Шуларҙың береһе – ярты быуатҡа яҡын бергә ғүмер иткән Дамира менән Фәйзрахман Усмановтар.\nБер ҡараштан ғашиҡ булып...\nСыңғыҙ ауылы малайы Фәйзрахман һуғыштан һуңғы осорҙа тыуып, яңғыҙ әсә ҡулында тәрбиәләнә. Шуға күрә бәләкәйҙән үҙаллы, сос, бөтмөр була ул, бәләкәйҙән балта эшенә оҫталығы менән һоҡландыра. Әйткәндәй, армияла ла төҙөлөш батальонында хеҙмәт итә.\nБәләкәйҙән йылҡы малын ярата ул. Ошо һөйөүе армиянан ҡайтҡан егетте Йылайыр ауыл хужалығы техникумына алып килә. Мал табибы һөнәрен үҙләштереп, диплом алғас, йәш белгесте үҙ районындағы Яратҡа эшкә ебәрәләр.\nӘ бер көн егет юлда күрше Ғүмәр ауылынан бындағы урта мәктәпкә йөрөп уҡыған Дамира Заманованы осрата. Сығарылыш класс уҡыусыһына тәү күреүҙән ғашиҡ була ул. Дамираның дәрестән сыҡҡанын көтөп алыуҙары, ауылына ҡәҙәр оҙата барыуҙары, “Ҡыҙым әле йәш, кейәүгә бирергә йыйынмайым!” тип туҙынған атай кешенең әрләүенә түҙеүҙәре... Мөхәббәт көслө икән, уның утын бер ни ҙә һүндерә алмай шул: ҡыҙ мәктәпте тамамлап, 18 йәшен тултырыуға, егет, яусы ебәреп, уны кәләш итеп алып та ҡуя.\nСос, ҡулынан бөтөн эш килгән Фәйзрахман тиҙ арала яңы йорт күтәрә. Ҡатыны ла бик егәрле булып сыға. Ата-әсәләрен ҡыуандырып, гөрләтеп донъя көтә башлай йәштәр. Бер-бер артлы биш балалары тыуа. Уларҙы тәрбиәләргә ҡартәсәләре ярҙам итә, ата-әсә иһә күберәк урындағы хужалыҡ эшендә була. Хәстәрлекле килен ҡәйнәһе менән 13 йыл иңгә-иң терәшеп татыу йәшәй.\nХәҙер инде Усмановтар хаҡлы ялда. Шуға ҡарамаҫтан, бер минут та тик ултырмай улар. Бигерәк тынғыһыҙ, ял белмәҫ йәндәр. Дамира апай – ауылдағы ағинәйҙәр ҡороноң, “Йәнтөйәк” фольклор ансамбленең әүҙем ағзаһы. Барыһына ла өлгөрә ул: ҡура тултырып ҡош-ҡорт аҫрай, ейән-ейәнсәрҙәрен тәрбиәләшә, йәй буйы емеш-еләккә йөрөй. Ҡыш иһә Баймаҡ, Сибай, Өфө ҡалаларында йәшәгән ҡыҙҙарына барып әйләнә, спектаклдәргә, концерттарға йөрөй.\nФәйзрахман ағай ҙа – ифрат дәртле, ғәҙеллек өсөн янып йәшәгән уҙаман. Былтыр Әбйәлил, Баймаҡ, Хәйбулла райондары һәм Ырымбур өлкәһе аша аҡҡан йәмле Һаҡмар йылғаһы буйын таҙартыу маҡсатындағы “Таҙа Һаҡмар” акцияһы тап уның башланғысы менән уҙғарылды. Был тәҡдим, әлбиттә, юҡтан ғына әйтелмәгән. Усмановтар үҙҙәре элек-электән йортона яҡын аҡҡан Ярмайылға, Һаҡмар йылғалары буйҙарын балалары, ейән-ейәнсәрҙәре менән бергә таҙаларға, урмандағы, туғайҙарҙағы ҡыйҙы, сүп-сарҙы йыйып яғырға күнеккән. Тора-бара бер ғаиләнең генә әллә ни ҡыйрата алмаҫын аңлаған Фәйзрахман ағай тотош Урал аръяғында өмә үткәреү мәсьәләһен күтәреп сыға. Уның тәҡдиме төбәк Башлығы тарафынан да хуплана. Былтыр Фәйзрахман Егетбай улы “Республика Башкортостан” гәзите конкурсы буйынса “Йыл кешеһе” тип табыла.\n“Ошондай тәрбиә алыуыбыҙ менән бәхетлебеҙ”\nУсмановтар бөгөн ул-ҡыҙҙарының ихтирам-хөрмәтен тойоп, бәхетле ҡартлыҡ кисерә. Гөлсәсәк, Рәмилә, Ирек, Резеда, Ғирфан барыһы ла, ата-әсәһенең күркәм тәрбиәһен дауам итеп, матур ғаилә ҡорған, балалар үҫтерә, һоҡланғыс донъя көтә, тырыш хеҙмәт нигеҙендә зат-нәҫеленең ҡотон арттырып йәшәй. Хаҡлы ялдағы Усмановтар ун ейән-ейәнсәрен һөйөү бәхетенә эйә. Ҡәҙерлеләренең шатлығын да, хәсрәтен дә үҙ итеп, ҡулдарынан килгәнсе ярҙам күрһәтеп, аҡыллы кәңәштәрен биреп йәшәй улар.\n— Белеүегеҙсә, ауылда эш бер ваҡытта ла бөтмәй. Бигерәк тә ҡатын-ҡыҙҙың хеҙмәте күренмәй ҙә, беленмәй ҙә, – ти өлкәндәрҙең кинйә ҡыҙы Резеда. – Әсәйебеҙҙең беҙҙе үҫтергәндәге өлгөрлөгөнә, уңғанлығына һоҡланып туймайым. Ул һәр саҡ өлгө булып торҙо. Беҙ бәләкәй саҡта туғыҙ саҡрым алыҫлыҡтағы күрше ауылға көн һайын таң менән юлланыр, төшкә гәзит-журнал, пенсия, башҡа кәрәк-яраҡ тейәп ҡайтып инер ине. Тамаҡ ялғау менән йүгереп йөрөп йорт эштәрен башҡара, матбуғат баҫмаларын таратырға сығып китә, айына бер пенсия өләшә. Ул ваҡытта бит гәзит-журналды һәр ғаиләлә күпләп алдыра торғайнылар. Йөгөнөң шул тиклем ауыр булғаны бөгөнгөләй хәтеремдә. Почтаны таратып ҡайтҡас, йәнә өй мәшәҡәттәренә күмелә: кер йыуа, икмәк һала, ашарға әҙерләй һ.б.\nАтайыбыҙ ҙа шул ҡәҙәр егәрле булды. Ул беҙҙе бер ҡасан да әрләмәне, һуҡманы, әммә уҫал ине. Һынаулы, үткер ҡарашынан ҡурҡып торҙоҡ. Ниндәйҙер яңылышлыҡ ҡылһаҡ, атай беҙҙе туранан-тура әйтеп тиргәмәне, ә тормоштан миҫалдар килтереп, яҡшы менән ямандың ни икәнен аңыбыҙға һеңдерә барҙы. Эсмәне, тартманы. Бәхетле бала сағыбыҙ, әлеге матур тормошобоҙ өсөн атай-әсәйебеҙгә сикһеҙ рәхмәтлебеҙ. Үҙебеҙ ғаилә ҡорғас ҡына уларҙың ни тиклем киң күңелле, аҡыллы кешеләр булғанын аңланыҡ.\nӘсәйебеҙ – бойоға белмәҫ, ҡайһы саҡта эстән көйһә лә, быны йөҙөнә сығармаҫ шат-көләс кеше. Атайыбыҙ – гелән ғәҙеллек тип сапҡан, бер нигә лә битараф ҡала алмаған, намыҫһыҙлыҡты, мутлыҡты яратмаған яндырай холоҡло уҙаман. Ә туйҙарыбыҙ мәлендә әсәйебеҙҙең көслө холоҡло булыуын, ә уҫал күренгән атайыбыҙҙың нескә күңелле икәнен белдек. Беҙгә изге теләктәрен еткергәндә әсәйебеҙ тыныслыҡ һаҡлап ҡалһа, атайыбыҙ, күҙенә йәш алып, әйтер һүҙҙәрен дә әйтә алманы. Ғөмүмән, бәхетлебеҙ. Һөйөү мөхитендә тәрбиәләнеүгә ни етә?!\nТормоштан йәм табып, балаларының имен-һаулығына, уңыштарына, атҡан һәр таңға шатланып, бер-береһен ҡәҙерләп, һаҡлап, һөйөү тулы ҡараштарын һирпеп йәшәгән Усмановтарға һоҡланмау мөмкин түгел. Дамираһына тәү күреүҙән ғашиҡ булған Фәйзрахман ағай бәхетле тормош нигеҙе мөхәббәттә икәнен һис тә инҡар итмәй. Балаларына ла ошоно мәле тура килгән һайын әйтә килә: тормош иптәшеңде, ғаиләңде яратыу, хәстәрләү мөһим, шул саҡта балалар күркәм тәрбиә алып үҫә, һөҙөмтәлә үҙҙәре лә ошо өлгөнө дауам итә.\nСәләмәт тормошто үҙ иткән, ейән-ейәнсәрҙәрен дә уға ылыҡтырырға тырышҡан Усмановтар ҡыш саңғыла йөрөһә, йәй емеш-еләк йыя, буш ваҡыттарында икәү йәйәүләп йөрөп киләләр. Бер-береһенә наҙ, хөрмәт менән баҡҡан, терәк-таяныс булған Дамира һәм Фәйзрахман Усмановтарға ҡарап, сикһеҙ дәрт алаһың, татыу ғаиләнең көсөнә йәнә бер ҡат инанаһың.


Башҡортостанда янғындар һаны арта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостанда янғындар һаны арта\n10 июня 2015 — 17:06\nБер тәүлектә республика биләмәләрендә туғыҙ урында ут сыҡҡан. Фажиғәләргә балалар ҙа сәбәпсе. Краснокама районындағы Яңы Ҡайынлыҡ ауылында, мәҫәлән, дүрт малай һарайҙа шырпы менән уйнаған саҡта, осҡон бесәнгә төшә. Һөҙөмтәлә, ҡураға зыян килә. Ишембай районы Иҫәкәй ауылында мәҙәниәт йортона ут төрткәндәр. Бәхеткә, бинала сыҡҡан утты йәштәр һүндереп өлгөрә.


Рөстәм Хәмитов Өфөнөң белем биреү учреждениеларында булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Өфөнөң белем биреү учреждениеларында булды\n10:10, 15 августа 2016 Йәмғиәт\n12 августа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов мәғариф буйынса республика август кәңәшмәһе барышында ҡалалағы белем биреү учреждениеларының эше менән танышты.\nӨфө дәүләт нефть техник университетында республика етәксеһе уҡыу йортоноң элекке китапханаһында урынлашҡан Йәштәр технопаркында булды. Уның концепцияһы былтыр хеҙмәт баҙарындағы хәлгә һәм белем биреүҙең яңы моделен булдырыу өсөн дәүләт күрһәтмәләренә бәйле әҙерләнгәйне.\nТехнопаркта кесе йәштән һәм вузға уҡырға ингәнгә тиклем үк талантлы инженерҙар эҙләү һәм уларҙы әҙерләү бара.\nБөбәк Башлығы үҙәктең концепцияһын хупланы. Корпусты төҙөкләндереү буйынса төҙөлөш-монтаж эштәре өсөн республика бюджетынан 110 миллион һум аҡса бүленде. 2015 йылдың октябрендә төҙөлөш эштәре башланды, быйыл йәй иһә бында тәүге һынау саралары үткәрелде. Республиканың яғыулыҡ-энергетика комплексы предприятиелары үҙ йүнәлештәре буйынса кадрҙар әҙерләү өсөн тематик кластарҙы йыһазландырҙы.\nРөстәм Хәмитов ошо уҡ бинала урынлашҡан Өфө дәүләт нефть техник университетының инжиниринг үҙәген ҡараны. Үҙәк эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре – хәүефле производство объекттарына сәнәғәт хәүефһеҙлеге экспертизаһын үткәреү, ятҡылыҡтарҙы, транспортты әҙерләү һәм газ, нефть һәм нефть продукттарын һаҡлау объекттары буйынса проект-тикшеренеү эштәрен башҡарыу. Үҙәктең эшмәкәрлеге нефть һәм газ тармағында импортҡа бәйлелекте кәметеүгә йүнәлтелгән.\n1957 йылда асылған М.Пинский исемендәге 83-сө лицей һигеҙ йылдан ашыу «мәктәп – вуз» форматында эшләй. Мәктәп тамамлаусылар, ҡағиҙә булараҡ, Өфө дәүләт нефть техник университетында һәм башҡа тармаҡ вуздарында белем алыуҙарын дауам итә.\nӘлеге ваҡытта уҡыу йортон Өфө дәүләт нефть техник университетының Инженерҙар лицейы итеп үҙгәртеү концепцияһы әҙерләнгән. Ул Өфө һәм республика өсөн инженерҙар әҙерләүгә махсуслаша. Киләһе уҡыу йылында лицей нефть университеты менән тығыҙыраҡ хеҙмәттәшлек итергә, программаға махсус курстар индерергә ниәтләй.\nРеспублика Башлығы инновация кластарын ҡараны, уҡыусылар һәм уҡытыусылар менән аралашты.\nРөстәм Хәмитов 2003 йылда асылған Өфө яғыулыҡ-энергетика колледжы эшмәкәрлеге менән дә танышты. Әлеге ваҡытта бында 19 белгеслек буйынса 4,5 мең студент белем ала. Баймаҡ һәм Ағиҙел ҡалаларында ике филиал эшләй.\nРеспублика Башлығы белгестәр әҙерләү буйынса кластарҙы ҡараны, студенттар менән аралашты һәм колледж етәкселеге менән уларҙы эшкә урынлаштырыу мәсьәләләрен тикшерҙе.


«Рәсәй Башҡортостан» телеканалында «Хәйерле иртә, Республика!» тапшырыуы яңы стилдә эфирға сыға // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Рәсәй Башҡортостан» телеканалында «Хәйерле иртә, Республика!» тапшырыуы яңы стилдә эфирға сыға\n15:17, 8 ноября 2016 Йәмғиәт\n«Рәсәй Башҡортостан» телеканалында «Хәйерле иртә, Республика!» тапшырыуы яңы стилдә эфирға сыға Фото: «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы\nӨФӨ, 2016 йыл, 8 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.\n«Хәйерле иртә, Республика!» тапшырыуы тура эфирға сыҡҡан студияны яңыртыу тамамланды.\nИдея Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиокомпанияһы медиахолдингының берҙәм талаптарына һәм фирма стиленә ярашлы тормошҡа ашырылды.\n«Хәҙер беҙ сифатлы һәм матур һүрәт менән республикалағы ҡыҙыҡлы ваҡиғалар тураһында һөйләйәсәкбеҙ. Бынан алда байтаҡ эш башҡарылды. Студия өсөн йыһаз ҡулдан яһалған, сөнки һатыуҙа оҡшаш интерьер элементтары табылманы. Флористика элементтарына Ярославлдә заказ бирҙек, таштарҙы республиканың барлыҡ магазиндарынан тиерлек эҙләнек. Үҙгәрештәр тамашасыларыбыҙға оҡшар, тип ышанабыҙ», — тип билдәләне «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһының милли тапшырыуҙар бүлеге етәксеһе Уйылдан Ғәлин.\nТапшырыуҙың йөкмәткеһе лә үҙгәрҙе, атап әйткәндә, «Көн торошо» тигән яңы рубрика асылды. Унда буласаҡ ваҡиғаларға байҡау яһала, Башҡортостандағы иҫтәлекле даталар тураһында бәйән ителә.\nТамашасыларға яҡшы таныш алып барыусылар Сәлимә Исламова, Ғәлимйән Ибәтуллин, Гүзәл Ишкинина, Фирҙәт Ғәлиев, Ләйсән Тимербулатова, Урал Байбулатовтан тыш, Рәсүл Ҡарабулатов, Ришат Миндияров һәм Лилиә Ченбарисова буласаҡ.\n«Хәйерле иртә, Республика!» программаһы «Рәсәй 1 Башҡортостан» телеканалында эш көндәрендә иртәнге сәғәт 9-ҙан 10-ға тиклем эфирға сыға.\nТеги: телевидение,рәсәй башҡортостан


Республикала БДИ-ның төп этабында ҡатнашыусылар профилле математика, йәмғиәтте өйрәнеү һәм физика фәндәренә өҫтөнлөк бирә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала БДИ-ның төп этабында ҡатнашыусылар профилле математика, йәмғиәтте өйрәнеү һәм физика фәндәренә өҫтөнлөк бирә\n17:41, 2 марта 2016 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 2 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nБашҡортостанда Берҙәм дәүләт имтиханында ҡатнашыусыларҙы теркәү йомғаҡтары буйынса профилле математика, йәмғиәтте өйрәнеү һәм физика фәндәре һайланма предметтар буйынса лидерҙар рәтендә.\nБашҡортостан Мәғариф министрлығының дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы һәм белем сифатын баһалау бүлеге етәксеһе Жанна Миникәева әйтеүенсә, имтихан тапшырыу өсөн яҡынса 20,5 мең самаһы кеше теркәлгән (19 мең самаһы уҡыусы быйыл мәктәп тамамлай).\n14,5 меңдән ашыу кеше профилле математиканы һайлаған (71,7 процент; Рәсәйҙә — 71,3). Йәмғиәтте өйрәнеүгә 11 мең самаһы ҡатнашыусы ғариза биргән (52,8 процент; Рәсәйҙә — 59). Физика популярлыҡ буйынса өсөнсө урында — ете меңдән ашыу кеше (35,1 процент; Рәсәйҙә — 28).\nАртабан биология (биш меңдән ашыу — 25,4 процент), тарих — (дүрт меңдән ашыу — 20,9 процент), химия (шулай уҡ дүрт меңдән артыҡ) килә.\nМотлаҡ предметтарға килгәндә, БДИ-ла ҡатнашыусыларҙың 100 проценты рус телен, 92,1 проценты база кимәлендәге математиканы һайлаған (Рәсәйҙә — 87 процент).\nБыйыл республикала 100 имтихан ҡабул итеү пункты эшләйәсәк, өсәүһе — холоҡ төҙәтеү колонияһы биләмәһендә.\nБерҙәм дәүләт имтиханының төп этабы 27 майҙа география һәм әҙәбиәттән башлана.


Фазлаев Сулпан Мәсләх улына 80 йәш\n15 Ғинуар , 10:40\nОшо көндәрҙә иң ҡәҙерле кешебеҙ – атайыбыҙ Фазлаев Сулпан Мәсләх улына 80 йәш тула. Ул әсәйебеҙ Хәнифә Төхфәт ҡыҙы менән 55 йыл иңгә-иң терәшеп, матур ғүмер кисерәләр, биш балаға ғүмер һәм матур тәрбиә биреп, оло тормош юлына сығарҙылар.Атайыбыҙ, беҙ һине ысын күңелдән олпат ғүмер байрамың менән ҡотлайбыҙ! Һиңә иҫәнлек-һаулыҡ, оҙон ғүмер, балаларыңдың изгелеген күреп, әсәйебеҙ менәнбергә тағы ла оҙон-оҙаҡ йылдар бәхетле йәшәргә насип булһын.Атайыбыҙ, беҙҙең ҡәҙерлебеҙ,Беҙ бәхетле ерҙә һин барҙа.Фәрештәләр ҡунһын иңдәреңәТыуған көнөң менән ҡотларға.Төрлө саҡты күргәнһеңдер, атай,Йөрәгеңдә күптер яра ла.Кәңәшсебеҙ, терәгебеҙ булып,Оҙаҡ йәшә беҙҙең арала.Парлап ҡанат ҡағыу еңелерәк,Тормош һеҙҙе яңғыҙ итмәһен.Тормош шишмәләре сылтырап аҡһын,Мәңге-мәңге һыуы кипмәһен.Иң изге теләктәр менән барлыҡ балаларың исеменән ҡыҙың Раушания, кейәүең Азат һәм уларҙың балалары.\nОшо көндәрҙә иң ҡәҙерле кешебеҙ – атайыбыҙ Фазлаев Сулпан Мәсләх улына 80 йәш тула. Ул әсәйебеҙ Хәнифә Төхфәт ҡыҙы менән 55 йыл иңгә-иң терәшеп, матур ғүмер кисерәләр, биш балаға ғүмер һәм матур тәрбиә биреп, оло тормош юлына сығарҙылар.\nАтайыбыҙ, беҙ һине ысын күңелдән олпат ғүмер байрамың менән ҡотлайбыҙ! Һиңә иҫәнлек-һаулыҡ, оҙон ғүмер, балаларыңдың изгелеген күреп, әсәйебеҙ менән\nбергә тағы ла оҙон-оҙаҡ йылдар бәхетле йәшәргә насип булһын.\nАтайыбыҙ, беҙҙең ҡәҙерлебеҙ,\nБеҙ бәхетле ерҙә һин барҙа.\nФәрештәләр ҡунһын иңдәреңә\nТыуған көнөң менән ҡотларға.\nТөрлө саҡты күргәнһеңдер, атай,\nЙөрәгеңдә күптер яра ла.\nКәңәшсебеҙ, терәгебеҙ булып,\nОҙаҡ йәшә беҙҙең арала.\nПарлап ҡанат ҡағыу еңелерәк,\nТормош һеҙҙе яңғыҙ итмәһен.\nТормош шишмәләре сылтырап аҡһын,\nМәңге-мәңге һыуы кипмәһен.\nИң изге теләктәр менән барлыҡ балаларың исеменән ҡыҙың Раушания, кейәүең Азат һәм уларҙың балалары.


Өлгәшелгәндәрҙе нығытасаҡбыҙ! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Өлгәшелгәндәрҙе нығытасаҡбыҙ!\nӨлгәшелгәндәрҙе нығытасаҡбыҙ! 05.01.2012 // Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов республика халҡын Яңы 2012 йыл менән ҡотланы. Унда былай тиелә:\n“Ҡәҙерле дуҫтар! 2011 йыл тарихта ҡала. Унда ҡыуаныслы хәлдәр көйөнөстәр менән алмашынды һәм, киреһенсә, уңышһыҙлыҡтарҙан һуң еңеүҙәр килде. Беҙ уны һәр беребеҙ төрлөсә үттек. Кемдәрҙеңдер хеҙмәте алға китте, ә икенселәр ҡыйынлыҡтарға осраны. Инештәрҙән йылға барлыҡҡа килгән кеүек һәр беребеҙҙең эше, һәр ғаиләнең тормошо тыуған Башҡортостаныбыҙҙың уртаҡ яҙмышына барып тоташа.\n2011 йылда оптимизм өсөн сәбәптәр етерлек булды, тип ышаныслы әйтергә була. Йыл дауамында республикала 55 меңдән ашыу сабый донъяға килде. Иҡтисад йылдам үҫә һәм кешеләр мәнфәғәтендә эшләй башланы. Бураларыбыҙ тулы, ә бюджет — дефицитһыҙ. Йәмғиәттә ихласлыҡ һәм дөрөҫлөк өҫтөнлөк ала бара. Иң мөһиме — тормошобоҙҙо ғәҙелерәк, замансараҡ итеү буйынса һеҙҙең менән бергә татыу эшләнек.\nӘлегә хәл ителмәгән мәсьәләләребеҙ ҙә күп. Уларҙы йырып сыға аласаҡбыҙ. Өлгәшелгән һөҙөмтәләрҙе нығытасаҡбыҙ. Беҙҙе яҡындарыбыҙға һөйөү, өлкәндәргә ихтирам тойғоһо, балаларыбыҙҙың киләсәге хаҡында хәстәрлек, тыныслыҡҡа, изгелеккә ынтылыш һәм көслө республикабыҙ, бөйөк Рәсәй берләштерә.\nДуҫтар! Мин бергәләп оҙайлы һәм емешле эшләүебеҙгә иҫәп тотам. Бер-беребеҙгә ярҙам итеп, күп нәмәгә өлгәшәсәкбеҙ. Уртаҡ хеҙмәтебеҙ һөҙөмтәһендә республикабыҙҙың ҡала һәм ауылдары матурайыр, тормош кимәле үҫер, тип ышанам.\nҠәҙерле дуҫтар! Һеҙҙең барығыҙға ла сәләмәтлек һәм иртәгәһе көнгә ышаныс теләйем. Тормошобоҙ бары тик яҡшы яҡҡа үҙгәрһен. Изге һәм яҡты көндәр мөмкин тиклем күберәк булһын. Бәхет һәм именлек һеҙгә!\nЯңы йыл менән, ҡәҙерле туғандар!”


Республика хужалыҡтарында яҙғы баҫыу эштәренә әҙерлек кампанияһы башлана\nОшо көндәрҙә Шаран районында ла көнүҙәк мәсьәләгә арналған семинар үтте.\nСара райондың Гөлзәриә Фәйзуллина исемендәге крәҫтиән-фермер хужалығында ойошторолдо. Әле хужалыҡ механизаторҙары техника торошон тикшереү, кәрәк ерҙә ремонт эштәре атҡарыу менән мәшғүл.ңлау менән мәшғүл. Күп йыллыҡ тәжрибә күрһәтеүенсә, был хужалыҡ эшсәндәре яҙғы сәсеүҙе тулы әҙерлек менән ҡаршылай.\nЯңы ҡыш миҙгеленә аяҡ баҫыуға ҡарамаҫтан, ауыл эшсәндәренең маҡсаты - яҙҙы ышаныслы техника менән ҡаршылау. Хужалыҡ ремонт эштәрен март айҙарына тамамларға планлаштырған. Райондың башҡа хужалыҡтарында ла техниканы яҙға әҙерләү ойошҡан үтә.


Кубандә ҡурай моңо яңғыраны | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nГ. Пономаренко исемендәге Краснодар филармонияһында «Кубань хөрмәтенә, Рәсәй мәнфәғәтенә!» концерты уҙҙы. Ул Рәсәйҙә иң яҡшы оркестрҙарҙың береһе, «Кубань виртуоздары» дәүләт концерт рус халыҡ оркестрының 25 йыллығына арналды. Юбилей концерты илдең төрлө төбәктәренән һәм ҡалаларынан – Мәскәүҙән, Санкт-Петербургтан, Өфөнән, Симферополдән, Майкоптан, Белгородтан, Петрозаводскиҙан, Элистанан, шулай Көньяҡ Кореянан һәм Япониянан танылған сәнғәт оҫталарын йыйҙы. Концертта башҡорт көйө лә яңғыраны. Юбилей сараһын ойоштороусылар солист һәм дирижер сифатында Өфөнән күренекле музыкант, Башҡортостан Халыҡ музыка ҡоралдары оркестрын ойоштороусы, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы, республиканың халыҡ артисы Рәмил Ғәйзуллинды саҡырҙы. Ул ҡурайҙа Морат Әхмәтовтың күренекле «Урал иртәһе» әҫәрен башҡарҙы. Ошо оркестр менән тәүге тапҡыр башҡорт авторының әҫәре яңғыраны, ул концертта булғандарҙың бөтәһе өсөн дә асыш булды.


Илдең төп партияһы вәкилдәре республика халҡын борсоған һорауҙарға телефон аша яуап бирҙе\nДәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың комитет рәйестәре менән тура бәйләнеш «Берҙәм Рәсәй» сәйәси фирҡәһе рәйесе Дмитрий Медведевтың төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә ойошторолдо. Һигеҙ йыл эсендә был үҙәккә 12 меңдән ашыу мөрәжәғәт килә, башлыса яҙма рәүештә. Күптәрҙе торлаҡ мәсьәләһе борсой, суд ҡарарҙарының үтәлеше, ер-мөлкәт мөнәсәбәттәре, ауыл хужалығына ҡағылышлы һорауҙар ҙа байтаҡ. «Ҡыҙыу линия»ға килгән туҡтауһыҙ шылтыратыуҙарға халыҡ һайланыусылары ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ентекле яуап ҡайтарырға тырышты. «Иң мөһиме, бер мөрәжәғәт тә иғтибарһыҙ ҡалмаясаҡ»,- ти улар.


Хәйбулла районының Первомайское ауылы ағинәйҙәре әүҙем тормош яҡлы\nХәйбулла районының Первомайское ауылында ярҙамсыл, тормош һөйөүсе, уңған халыҡ йәшәй. Уларҙы ла башҡа ауылдарҙағы кеүек ауыл хужалығы предприятиеларының ябылыуы, мәктәптең оптимизацияға эләгеп башланғыс синыфтарға ғына тороп ҡалыуы кеүек күренеше урап үтмәй. Шуға ҡарамаҫтан урындағылар төшөнкөлөккә бирелмәй, киләсәккә өмөт менән ҡарай. Ауылда бер нисә йыл инде ағинәйҙәр клубы эшләп килә. Уның ағзалары халҡыбыҙҙың рухи байлығын һаҡлап ҡалыу, йәш быуынға еткереүҙе маҡсат итеп алған.\nАуылға килен төшөүе һәр ваҡыт мөһим ваҡиға булған. Сөнки борон-борондан тап ҡатын-ҡыҙҙар йолаларҙы, тел ижадын һаҡлаған. Шуға килен ҡаршы алыу ниндәйҙер кимәлдә ауылда йәшәп килгән тәртиптәрҙе, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе күрһәтеү тиергә лә була. Икенсенән, әлбиттә ул айырым бер йәмғиәттең яңы ағзаны ҡабул итеү тантанаһы. Бында иң изге теләктәр яңғырай, кәңәштәр әйтелә.\nГөлйөҙөм менән Азамат та туйҙарын боронғоса үткәреүгә бер икеләнеүһеҙ ризалаша. Йолаларҙы үтәп ҡауышыу йәштәрҙең үҙ теләге булған.\nӘйткәндәй, ауылда бындай форматтағы туйҙар тәүгә үтмәй. Ағинәйҙәрҙең әүҙемлеген ауылдаштары ла хуплай, улар ойошторған милли байрамдар гел гөрләп үтә. Ошо рәүешле бында быуындар күсәгилешлеге һаҡлана, күләмле саралар ҙа күңеллерәк килеп сыға.\nМилли рухты һаҡлап ҡалыуҙа әүҙемлек күрһәтеүсе ауыл ағинәйҙәре тормошта ла ҡул ҡаушырып ултырырға яратмай. Өй эштәрен теүәлләгәс улар мәктәп спортзалына йыйыла. Бында аҙнаһына өс тапҡыр ҡатын-ҡыҙҙар гимнастика менән шөғөлләнә.\nУларҙың район кимәлендә ойошторолған бер генә байрамдан да ситтә ҡалмай. Ауыл ағинәйҙәренең репертуары ла киңәйгәндән-киңәйә. Уңған ҡатын-ҡыҙҙар ҡарға бутҡаһы, Наурыз кеүек байрам йолаларын йәштәргә ҙур ихласлыҡ менән күрһәтә. Ағинәйҙәр эшмәкәрлеген артабан да киңәйтергә иҫәп тота.


Радий Хәбиров Шафран ауылындағы Туғандар ҡәберлегенә сәскәләр һалды һәм ветеранға телевизор бүләк итте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n15:28, 12 февраля 2020 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2020 йыл, 12 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nБашҡортостан башлығы Радий Хәбиров Әлшәй районы буйлап эш сәфәре барышында Шафран ауылындағы Туғандар ҡәберлегенә ҡуйылған һәйкәлгә сәскәләр һалды. Бында 369 Бөйөк Ватан һуғышы яугире, өс Афған һуғышы яугире ерләнгән.\nШафранда 1942 йылдан алып һуғыш яланында яраланған һалдаттарҙы дауалау өсөн эвакогоспиталь эшләгән. Үлгән һалдаттар туғандар ҡәберлегендә ерләнгән. Һуғыштан һуң 1948 йылда был урын тимер ҡойма менән уратып алынған. 1972 йылда һалдаттарҙың исеме, тыуған һәм вафат булған йылы яҙылған 369 мемориаль плита ҡуйылған.\nРадий Хәбиров ошонда уҡ Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Рәшит Ғәлинур улы Ғөбәйҙуллин менән аралашты. Ул 1926 йылдың 8 июлендә Ниғмәтулла ауылында күп балалы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ете йыллыҡ мәктәптән һуң Дәүләкән педагогия училищеһында уҡыған, ләкин мохтажлыҡ кисергәнгә күрә уҡыуын туҡтатырға тура килгән. Балкан ауылына ҡайтып, колхозда төрлө эштәрҙә, һуңынан Әбдрәшит МТС-ында тракторсы булып эшләгән. 1944 йылдың мартында Рәшит Ғөбәйҙуллин армияға алынған, Кавказ аръяғы фронтына эләккән. Сталин немец ғәскәрҙәрен Баҡыға индермәҫкә тигән бойороҡ биргән. Артиллеристарға, аэростатчиктарға, прожекторсыларға дошман самолеттарын күҙәтеү бурысы ҡуйылған. Еңеү көнөн Баҡыла ҡаршылаған. Һуғыштан һуң «Межколхозстрой»ҙа, Өфө төҙөлөш ойошмаһында һәм 30 йыл тиерлек ауыл хужалығы идаралығының баш инженеры булып эшләгән. Рәшит Ғәлинур улының хеҙмәт стажы – 52 йыл.\nБөгөн Раевка ауылында йәшәгән ветеран төрлө сараларҙа әүҙем ҡатнаша, уҡыусылар менән осраша. Ватан һуғышы ордендары, «Германияны еңгән өсөн», «Хәрби хеҙмәттәре өсөн», «Японияны еңгән өсөн», «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалдары, «Фронтовик» билдәһе менән бүләкләнгән.\nРадий Хәбиров ветеранды 9 майҙа Еңеү парадында ҡатнашыу өсөн Өфөгә саҡырҙы, ныҡлы һаулыҡ, рух күтәренкелеге теләне һәм уға ҙур телевизор бүләк итте.


“Тырышлығыбыҙ бушҡа түгел” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Тырышлығыбыҙ бушҡа түгел”\n“Тырышлығыбыҙ бушҡа түгел” 04.01.2019 // Йәмғиәт\nРәсәйҙә Ирекмән йылы ла тарихта ҡалды. Уның шауҡымы һөҙөмтәһендә, республикала ирекмәндәр һаны бермә-бер артты. Белорет ҡалаһындағы Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында ла X-XI класс уҡыусыларынан торған ирекмәндәр төркөмө булдырылған. Был хәрәкәт ҡушылған уҡыусылар гимназия тормошонда ғына түгел, ә ҡалалағы сараларҙа ла әүҙем ҡатнаша.\nГимназияның ирекмәндәр төркөмө сәләмәт йәшәү рәүешенә айырыуса иғтибарлы. Ошо маҡсатта улар “Ҡул йыуыу көнө”, “Сәләмәтлек сере” бәйгеләре, “СПИД-ҡа ҡаршы көрәш”, инсульт темаһына лекциялар ойошторған.\n– Хәҙер беҙ күмәк кеше алдында сығыш яһарға өйрәндек, төрлө һорауға фәһемле яуап ҡайтара беләбеҙ. Мәҫәлән, Халыҡ-ара СПИД-ҡа ҡаршы көрәш көнөнә арналған сарала ҡаланың Точисский исемендәге паркында һаулыҡты нығытыу өсөн төрлө күнекмәләр эшләнек. Акцияла теләгән һәр кеше ҡатнашты. Ирекмәндәребеҙ парктан үткән кешеләргә СПИД-ҡа һәм ВИЧ-ҡа ҡағылышлы һорауҙар бирҙе. Был сирҙәрҙең ни тиклем мәкерле һәм ҡурҡыныс булыуы хаҡында аңлатты. Ошо сараларҙан сығып, тырышлығыбыҙ бушҡа түгел, тип ҡыуанабыҙ, – ти йәш ирекмәндәр.\nЙәш гимназистарҙың яҡшы эшкә ныҡлап тотоноуы ҡыуаныслы. Был хәрәкәт үҫеп килгән быуында мохтаждарға ярҙам итеү, теләктәшлек, миһырбанлыҡ, илһөйәрлек кеүек алтынға тиң сифаттарҙы тәрбиәләй, шулай уҡ уҡыусыларҙа үҙ-ара дуҫлыҡтарын нығытыуға, йышыраҡ аралашыуға ла булышлыҡ итә.\nАвтор: Р. МУСИНА\nТотош уҡырға 1 017


Төбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы ҡырау төшөүе хаҡында иҫкәртә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы ҡырау төшөүе хаҡында иҫкәртә\n16:59, 25 сентября 2017 Йәмғиәт\nТөбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы ҡырау төшөүе хаҡында иҫкәртә Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2017 йыл, 25 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nБашҡортостанда Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы ҡырау төшөүе хаҡында иҫкәртә. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Башҡортостан буйынса баш идаралығының гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәренә һылтанып хәбәр итеүенсә, 26 сентябрҙә урыны менән төбәктә 0, -5 градусҡа тиклем һалҡынайтып, ҡырау төшөүе көтөлә.\nБыл көндә ҡайһы бер райондарҙа бер аҙ ямғыр яуасаҡ, көнсығышта иһә ҡар ҡатыш. Ел төньяҡ-көнсығыштан талғын.\nТупраҡ өҫтөндә ҡырау төшөүгә бәйле ауыл хужалығы культураларына һәләк булыу хәүефе янай. Белгестәр үҫентеләрҙе һаҡлап ҡалыу буйынса саралар күрергә кәңәш итә. Үҫемлектәрҙе ҡырауҙан һаҡлау өсөн уларҙы полимер пленка, һалам менән ябырға кәрәк.\n«Юлдарҙа иғтибарлы һәм һаҡ булығыҙ. Водителдәргә юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен һәм тиҙлек режимын үтәү зарур. Өйҙән сыҡҡанда тәҙрәләрҙе, балкондың ишеген ябығыҙ, электр приборҙарын тоҡандырылған килеш ҡалдырмағыҙ. Төҙөк булмаған электр приборҙарын файҙаланмағыҙ», — тип иҫкәрттеләр халыҡты ведомствола.\nТеги: Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы,ҡырау


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - Радий Хәбиров "Торатау" геопаркын булдырыу тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы... - 2018 - Мәҡәләләр\nИлшат ТАЖЕТДИНОВ, Башҡортостан Республикаһы Премьер-министр урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы: Республика Башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбиров "Торатау геопаркы тураһында" Указға ҡул ҡуйҙы. Киләсәктә был ошо биләмәләге тәбиғәт ҡомартҡыһы булып торған шихандарҙы ЮНЕСКО-ның Бөтөн донъя мираҫы объекттары исемлегенә индереү мәсьәләһен ҡарау мөмкинлеге бирә. Ҡул ҡуйылған документта әйтелеүенсә, парк республикабыҙҙың геологик, биологик һәм тарихи-мәҙәни мираҫын һаҡлау маҡсатында булдырыла. Минеңсә, был уйланылған, эҙмә-эҙлекле һәм дөрөҫ ҡарар булды. "Янғантау" менән бер рәттән, был республикала хәҙер икенсе геопарк буласаҡ. Башҡортостандың башҡа бер ҡайҙа ла тиңе булмаған тәбиғәт хазиналарын һаҡлау буйынса был документ шихандарҙы популярлаштырыу, ЮНЕСКО булышлығында уларҙы бар донъяға билдәле итеү маҡсатында ҡабул ителә. Туризмды тергеҙеү һәм үҫтереү сараларын йәнләндереү республикабыҙ үҫешенә ҙур бер ҡеүәт тә ул: Башҡортостанға донъя илдәренән туристар йәлеп итеү, ошо өлкәлә эшҡыуарлыҡты үҫтереү, ә иң мөһиме - халыҡ күңелендә изгелек, ырыҫ һәм ғорурлыҡ төйәге булараҡ йәшәгән шихандарҙың тейелгеһеҙлеген тәьмин итеү, уйлап ҡараһаң, ҡаһарманлыҡҡа тиң аҙым ул.\nӨлфәт ЙОМАҒУЖИН, Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының башҡарма директоры: Башҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировтың Торатауҙы һәм Йөрәктауҙы үҙ эсенә алған "Торатау" геопаркын ойоштороу тураһындағы ҡарарын ҡыуанып, тарихи ваҡиға тип ҡабул иттем. Сөнки "Башҡортостан сода компанияһы" был тауҙарға күптән яҫҡына ине, уларҙың республика халҡы өсөн тарихи, мәҙәни әһәмиәткә эйә икәнен иғтибарға ла алманылар. Әгәр тауҙар глобаль һаҡланыу системаһы исемлегенә инһә, был объекттар инде халыҡ-ара кимәлдә яҡлаулы буласаҡ. Ҡарар ҡапыл ҡабул ителгән кеүек тойолһа ла, уға әҙерлек эштәре күптән алып барылды. Рәсәйҙә беренсе "Янғантау" геопаркын ойоштороу менән бер рәттән, "Торатау" геопаркы буйынса ла һөйләшеүҙәр булды, әммә Рәсәйҙең Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы менән уртаҡ фекергә килеп булмай ине. Унан һуң, эш башлар өсөн теләк кенә етмәй, мөһим ҡарар кәрәк.\nПарижда "Янғантау" геопаркын презентациялағанда Рәсәйҙең Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы, ниһайәт, ниәтебеҙҙе хупланы, шихандарҙы һаҡлап ҡалыуҙың әһәмиәтле булыуы менән килеште. Был турала ни өсөн ентекләп аңлатам, сөнки ЮНЕСКО-ның мәҙәни мираҫы исемлегенә инеү өсөн билдәле бер процедураларҙы үтергә кәрәк. Иң тәүҙә объект үҙ дәүләтеңдә иғлан ителеп, кәмендә бер йыл эшләргә, билдәле талаптарға тап килергә, илдең ошо Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы менән килешелергә, ЮНЕСКО-ның ҡағиҙәләрен үтәргә тейеш. "Янғантау" геопаркы буйынса эш алып барғанда был пункттарҙың барыһын да үттек, тәжрибә тупланыҡ һәм киләһе йылда уның ЮНЕСКО-ның глобаль тәбиғи мираҫы исемлегенә инеп, халыҡ-ара кимәлдә яҡланыусы һәм һаҡланыусы статусына эйә буласағына өмөтләнәбеҙ. Геопарк буйынса тәүге "сирҡаныу" алдыҡ, шуға күрә Радий Фәрит улының был ҡарарын хупларға ғына кәрәк.\nУрал КИЛСЕНБАЕВ, БР Башлығының ижтимағи-сәйәси үҫеш буйынса идаралығы начальнигы: "Торатау" геопаркын булдырыу бик ваҡытлы һәм урынлы ҡарар булды. Ғәҙәттә, чиновниктарҙың, етәкселәрҙең "хис-тойғоһо ла, милләте лә, йөрәге лә юҡ" тигәнерәк ҡараш йәшәй. Мин бының менән төптө ризалаша алмайым. Үҙем тураһында, мин башҡорт, шулай уҡ балаларым да, тип әйтә алам һәм мин үҙемдең ошо аҡыллы милләткә мөнәсәбәтем булыуы менән ғорурланам, беҙҙең ата-бабаларыбыҙ бик зирәк аҡылға эйә булғандар. Бала саҡта ошо шихандар янынан үтеп барышлай атайым миңә дүрт шихан тарихын мауыҡтырғыс итеп һөйләй торғайны; әле был хаҡта тороп ҡалған тауҙарҙың өсәүһе миҫалында мин үҙемдең балаларыма һөйләйем. Артабан балаларым да ҡасандыр дүртәү булған шихандар хаҡында балаларына һөйләйәсәк, тип уйлайым... Радий Фәрит улының ҡарарын дөрөҫ һәм ваҡытлы булды тип ҡабул иттем. Был республика халҡына киләсәктә тәбиғәт ҡомартҡыларының һаҡланып ҡаласағына ышаныс бирә.\nДанир ҒӘЙНУЛЛИН, Бөтөн донъя башҡорттар ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе: "Торатау" геопаркы тураһындағы Указ шихандар яҙмышын ҡурсып, нисәмә йылдар күңелдә йөрөткән хәүефте алып ташланы һәм тәбиғәт ҡомартҡыларын киләһе быуындарға тапшырып ҡалдырыу мөмкинлеге бирҙе. ЮНЕСКО ҡарамағындағы тәбиғи һәм тарихи-мәҙәни объект статусын алыу шихандар биләмәһендә фәнни эҙләнеүҙәрҙе дауам итергә һәм ошо биләмәләр менән идара итеү эштәрен һөҙөмтәлерәк, урындағы халыҡ мәнфәғәтенә яраштырып алып барырға мөмкинлек бирәсәк, тип уйлайым. Һуңғы ваҡытта Башҡортостан Республикаһы бындай проекттарҙы тормошҡа ашырыу буйынса етди тәжрибәгә эйә була бара. Мәҫәлән, Шүлгәнташ мәмерйәһе менән "Янғантау" геопаркын ЮНЕСКО объекттары исемлегенә индереү шундай проекттар булды. Республика етәкселеге әлеге проектты ла аҙағынаса еткереүҙә ныҡышмаллыҡ күрһәтер, тигән өмөттәмен, сөнки ул, ысынлап та, донъя кимәлендә билдәлелек алырға лайыҡлы ҡомартҡы. Республикабыҙ Башлығы вазифаһын башҡарыусы үҙенең Указы менән Башҡортостан "Сода" комбинатының һәм башҡа сәнәғәтселәрҙең тәбиғәткә табыш сығанағы итеп ҡарарға, әҙер тәбиғәт ҡомартҡыһын юҡҡа сығарырға түгел, ә етештереү ҡеүәттәрен яңыртыу иҫәбенә булған сеймалды эшкәртеү йүнен күрергә кәрәклеген аңғартты.\nФидус ЯМАЛТДИНОВ, Башҡортостан хөкүмәтенең элекке Премьер-министр урынбаҫары: Башҡортостанда элекке етәкселек осоронда беҙгә:"Мин президент булған саҡта Торатауға бер кем дә теймәйәсәк!" - тигән һүҙҙәрҙе йыш ишетергә тура килде. Мәсьәләгә бындай мөнәсәбәтте мин ҡабул итә алмайым, сөнки кеше менән ниндәй генә хәлдәр килеп сыҡмаҫҡа мөмкин. Ә бына Радий Фәрит улы Хәбировты мин системалы, юғары квалификациялы юрист булараҡ беләм һәм әлеге мәсьәләне хәл итеүҙә уның мөнәсәбәте миңә оҡшай. "Торатау" геопаркы тураһында" Указы менән ул тәбиғәт ҡомартҡыларын яҡлаусы система булдырҙы. Был документта тәбиғәтте, уның флораһы һәм фаунаһын һаҡлау, шихандарҙың туризм йүнәлешендә мөмкинлектәрен үҫтереү буйынса тотош саралар комплексы бар. Был Указ беҙгә геопарктарҙың донъя системаһына инеү мөмкинлектәрен аса, һәм киләсәктә тауҙарыбыҙ ЮНЕСКО яҡлауында буласаҡ.\nРәсих ХӘМИТОВ, тау геологы, дәүләт эшмәкәре, Рәсәй ер аҫты байлыҡтарын разведкалау отличнигы: Башҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Фәрит улы Хәбировтың "Торатау геопаркы тураһында"ғы Указы бик ваҡытлы, кәрәкле һәм актуаль булыуы менән республикабыҙҙың фән һәм мәҙәниәт өлкәһе йәмәғәтселеге, киң халыҡ массалары тарафынан хуплап ҡабул ителде, сөнки был шихандар темаһы - башҡортмо ул, русмы, татармы - ошо ерҙә йәшәгән, илен йәндәй күргән һәр бер илһөйәрҙең күңелен өйкәп торған принципиаль мәсьәлә ине. Сөнки был тәбиғи ҡомартҡылар халҡыбыҙҙың ауыҙ-тел ижадында, әҙәби мираҫында, дини һәм сәйәси ҡараштарында - тотош алғанда, күп быуатлыҡ тарихында ғына урын алып торған түгел, бәлки, Указда әйтелеүенсә, геология, биология һәм тарихи-мәҙәни ҡиммәттәре менән дә киң билдәлелек алған тәбиғәт хазиналары ул. 1960 йылдан алып рәсми рәүештә дәүләт әһәмиәтендәге һаҡланырға тейешле геологик-археологик ҡомартҡы булараҡ, шул йылдарҙа уҡ был шихандар донъя әһәмиәтендәге "GEOSITES" геологик мираҫ исемлегенә индерелгәйне инде. Ә бит, мәғлүм булыуынса, теге йәки донъя мираҫы исемлегенә индереү өсөн тәбиғи һәйкәлдәр алты критерийҙың берәүһенә генә булһа ла тап килергә тейеш. Шул яҡтан ҡарағанда ла беҙҙе шихандар тәбиғи критерийҙарҙың дүртәүһенә лә һәм мәҙәни талаптарҙың икеһенә лә тулыһынса яуап бирә. Был факт үҙе генә лә шихандарыбыҙҙың ЮНЕСКО-ның Бөтөн донъя мираҫы объекттары исемлегенә индереү мәсьәләһен хәл итә.\nКонстантин ТОЛКАЧЕВ, БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай рәйесе: Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары шихандар тирәләй барған ығы-зығылы хәлдәрҙе бер йыл ғына күҙәтмәне инде. Торатауҙың яҙмышы хәл ителгәндә, уның кемдеңдер шәхси милке булып тора алмауы күҙҙә тотола. Ҡабатланмаҫ тәбиғи мөғжизә генә түгел, ә үҙенсәлекле тәбиғи һәм геологик ҡомартҡы булараҡ та шихандар баһалап бөткөһөҙ мәҙәни-тарихи ҡиммәткә эйә. Шуның өсөн дә улар айырым һаҡ статусына мохтаж; улар бер нисек тә кемдәрҙеңдер шәхси ҡулдарына биреп ҡуя торған әйбер түгел. Радий Фәрит улы Хәбиров ҡул ҡуйған Указ тулыһынса беҙҙең өмөттәрҙе аҡланы, тип әйтә алам. Дәүләт Йыйылышы, һис һүҙһеҙ, был аҙымды хуплай. Ул ғына ла түгел, геопарк булдырыу артабан Торатау менән Йөрәктауҙы ЮНЕСКО-ның Бөтөн донъя мираҫы объекттары исемлегенә индереү мөмкинлеге бирәсәк һәм, ниһайәт, ошо олкәлә оҙаҡҡа һуҙылған бәхәстәргә сик ҡуясаҡ. Тимәк, уникаль тәбиғәт ҡомартҡылары булған был шихандарҙы беҙ имен-аман киләсәк быуындарға тапшырып ҡалдыра аласаҡбыҙ.\nАбдрахман ВӘЛИДОВ, шихандарҙы һаҡлау буйынса хәрәкәт лидеры, Ишембай районы: Республика Башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбировтың Ишембай һәм Стәрлетамаҡ райондары территорияһында "Торатау" геопаркын төҙөү һәм унда геологик, биологик, тарихи-мәҙәни ҡиммәткә эйә булған Торатау, Йөрәктау һәм башҡа объекттарҙы индереү тураһындағы ҡарарын шатланып ҡабул иттем. Беҙ, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, былтыр шихандарҙы һаҡлау буйынса халыҡтан 50 меңдән ашыу ҡултамға йыйып, Мәскәүгә, Кремлгә алып барғайныҡ. Әлбиттә, беҙ был шихандар комплексына ингән объекттарҙы айырып ҡарамайбыҙ, уларға комплекслы ҡараш кәрәк. Тәбиғәт ҡомартҡыһы тигән статусы булмау сәбәпле, Ҡуштау мәсьәләһен еңел генә хәл итергә уйлайҙар уйлауға. Шихандар - Ер йөҙөндәге 230 миллиондар элек хасил булған риф массивтарынан торған берҙән-бер географик һәйкәлдәр һәм уларҙы мотлаҡ комплекста ҡарарға кәрәк. Яңыраҡ ҡына ошо шихандарҙы ҡарарға бөтөн илдән ғалимдар - археологтар, геологтар килеп ҡайттылар, уларҙы үҙем оҙата йөрөнөм. Улар, ысынлап та, бындай шихандарҙың Ер йөҙөндә башҡа булмауы, уларҙы һаҡларға кәрәклеген әйттеләр һәм был йәһәттән ярҙам итергә әҙер булыуҙарын белдерҙеләр. Республика Башлығы вазифаһын башҡарыусының Указында Торатау, Йөрәктауҙан тыш, "башҡа объекттар" тигән һүҙ булыуы ла оҡшаны. Бәлки, ошонда шихандарыбыҙҙы комплекслы ҡарауҙың бер юлы ла йәшеренгәндер. Нисек кенә булмаһын, беҙгә хәҙер ошо тема буйынса бер өҫтәл артына ултырып һөйләшергә кәрәк. Экологтар, геологтар, тарихсылар һәм башҡа белгестәр үҙ фекерен белдерергә тейеш. Бер кешенең - Радий Хәбировтың ғына өҫтөнә яуаплылыҡ һалмайыҡ, үҙебеҙ ҙә күтәрешәйек был йөктө, дөрөҫ ҡарарҙар ҡабул итеүгә, аңлашыуға булышлыҡ итәйек.\nДмитрий КАЗАНЦЕВ, сәйәсмән: Радий Хәбировтың Торатау һәм Йөрәктауға ЮНЕСКО тарафынан махсус һаҡлау статусын бирергә теләү ниәте Аҡ йорттоң эҙмә-эҙлекле эше тураһында һөйләй. Төбәктең элекке етәкселеге, ҡыҙғанысҡа күрә, үҙҙәренең шихандарҙы һаҡлауҙары тураһындағы яңғырауыҡлы белдереүҙәрен аныҡ нығытманы. Был ябай булмаған тарих "тамамланмаған" кеүек ине. Республика власының БСК һәм Рәсәй Хөкүмәте менән аңлашыуға килеүе, ниһайәт, "тоннель аҙағында яҡтылыҡ күренеүгә" булышлыҡ итте. Хәҙер башҡорт шихан-тауҙарын һаҡлау ғына түгел, ә ул уникаль тәбиғәт комплексын Башҡортостандан ситтә күрһәтеү өсөн перспективалар асылды. Әлеге көтөлмәгән ҡарар Хәбировтың федераль кимәлдәге тәжрибәһе, хәлдең дөйөм кәүҙәләнешен күҙаллауы менән бәйлелер һәм локаль масштаб менән генә сикләнмәйҙер, тип уйлайым. Шуға күрә, республика етәксеһе Торатау менән Йөрәктауҙы халыҡ-ара кимәлдәге геопарктар исемлегенә индереп, Башҡортостандың яңы брендын булдырыу һәм уны күтәреү өсөн тейешле аҙымдар эшләй. Әгәр ҙә ошо статус бирелһә, дәүләт донъя йәмәғәтселеге алдында билдәләнгән йөкләмә аласаҡ һәм ул был һорауға ҡарата, хатта ҡайһы бер айырым ҡыҙыҡһыныусыларҙың тырышыуына ҡарамайынса, өҫтөнлөклө ҡараштың булмаясағына гарантия бирәсәк. Һәм тағы. Әлеге ҡарар менән Хөкүмәткә Өфөләге Конгресс-холдың исемен "Торатау Конгресс-холы" тип үҙгәртеү бурысы йөкмәтелгән. Беҙҙең республикала ниндәйҙер ваҡиғаға бәйле конгресс туризмы үҫешкән, ә Өфө һуңғы ваҡытта илдең эшлекле үҙәктәре рәтендә киң популярлыҡ яуланы. Шуға күрә Конгресс-холды "Торатау" тәбиғи объект исеме менән атау төбәкте тағы ла күберәк белеүҙәренә килтерәсәк.\nЯҙылған: 18.12.18 | Ҡаралған: 609


Милли проекттар: сит ил инвесторҙары ла ярҙам итәсәк\n9 Июнь 2019, 00:05\nСанкт-Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында рәсәй етәксеһе Владимир Путин менән осрашыуҙа сит илдәр инвесторҙары илебеҙҙә тормошҡа ашырылған милли проекттарға аҡсалата булышлыҡ ҡылыу теләген белдерҙе.\nСанкт-Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында рәсәй етәксеһе Владимир Путин менән осрашыуҙа сит илдәр инвесторҙары илебеҙҙә тормошҡа ашырылған милли проекттарға аҡсалата булышлыҡ ҡылыу теләген белдергән.\n“Донъяның ҡеүәтле инвесторҙары менән кәңәшмә бик уңышлы үтте, – тине Рәсәй Тура инвестициялар фонды етәксеһе Кирилл Дмитриев. – Улар донъялағы активтарҙың 20 процентына – 15 триллион долларҙан ашыу күләмдәге капиталға идара итә. Һәм ошо инвесторҙар үҙҙәренең Рәсәйҙәге милли проекттарға ҡыҙыҡһыныуын раҫланы”.\nФонд етәксеһе белдереүенсә, инвесторҙар ҡатнашырға теләгән аныҡ милли проектын да әйткән. Был йәһәттән айырыуса “Һаулыҡ һаҡлау” өҫтөнлөклө урында.


Инфоурок / Другое / Конспекты / Исследовательская работа "Онотмаһын мине Тыуған ил"\nОтдел образования Администрации МР Стерлибашевский район\nМалая академия наук школьника\nОнотмаһын мине Тыуған ил.\nБаязгулова Алсу Явдатовна.\n10 класс, СОШ д. Нижний Аллагуват\nНаучный руководитель:Баязгулова Р.Г.\nс. Стерлибашево 2010/2011 учебный год.\nКем һуң ул Йәүҙәт Хәсән улы Ильясов? Тикшереү эшемде башлар алдынан ошондай һорауҙар менән мин тәүҙә үҙемдең класташтарыма, мәктәптә 8-11 класта уҡыусы уҡыусыларға мөрәжәғәт иттем. Улар яуап бирә алмағас, уҡытыусыларҙан һораштым. Улар ҙа икеләнеп ҡалды. Төрлө күҙаллауҙар булды, ләкин төплө генә итеп дөрөҫ яуап биреүсе булманы. Ошо күренештән һуң мин үҙемдең тикшереү эшемдең темаһын дөрөҫ һайлауыма ышандым.\nЙәүҙәт Хәсән улы Ильясов- беҙҙең яҡташыбыҙ, шағир, журналист, тәржемәсе, киносценарист, рәссам. Мин үҙем дә был яҙыусы тураһында беренсе тапҡыр телетапшырыуҙан ишеттем. Үзбәкстан республикаһынан килгән журналист йәштәр форумында башҡорттарҙы үҙҙәренең данлыҡлы шәхестәренең тарихын өйрәнмәүҙә, белмәүҙә, уларҙы онотоуҙа ғәйепләй ине. Ул данлыҡлы яҙыусыны башҡорттарҙың белмәүе, ә үзбәктәрҙең данлауына баҫым яһаны. Журналистың әйткән һүҙҙәренең хаҡмы, әллә был ҡоро ялған яғыумы икәнен белергә теләк барлыҡҡа килде. Мин яҙыусының тормошон, әҫәрҙәрен өйрәнергә булдым.\nЭште мәктәп китапханаһынан башланым. Үҙебеҙҙең мәктәптә уның тураһында бер мәғлүмәттә булманы. Ауыл китапханаһында ла шул уҡ хәл ҡабатланды. Район үҙәгендәге китапханала ла яҙыусының бер әҫәре лә юҡ булып сыҡты. Ә Салауат ҡалаһының балалар китапханаһында авторҙың үҙен дә белмәүҙәрен әйттеләр. Ҡаршылыҡтарға осраған һайын ҡыҙыҡһыныуым артҡандан арта барҙы. Таныштарыбыҙға Өфө ҡалаһының китап магазиндарынан беҙгә китап алып ҡайтып биреүҙәрен һораныҡ. Ләкин яуап бер үк булды. “ Һатыуҙа китап юҡ”.\nШул ваҡыт миңә интернеттан эҙләргә, йәки матбуғат баҫмаларын ҡарап сығырға тәҡдим иттеләр. Мин Йәүҙәт Ильясов тураһында бер аҙ мәғлүмәт йыя алдым. Яҙыусы тураһында белгәндәрем тураһында класташтарым алдында сығыш яһаным, хәҙер һеҙгә тәҡдим итәм.\nБашҡортостан республикаһының Йәрмәкәй районында йәмле Ыҡ йылғаһы буйында Исламбахты ауылы урынлашҡан. Был ауылдан күп данлыҡлы кешеләр сыҡҡан. Шуларҙың береһе Ильясов Йәүҙәт Хәсән улы (1929-1982)- яҙыусы, журналист һәм тәржемәсе. Уның ғүмере бик ҡыҫҡа булған. Ул 53 йәшендә вафат була. Шуға ҡарамаҫтан ул бай әҙәби ҡомартҡы ҡалдыра: тарихи темаға 9 роман һәм повесть, бик күп шиғырҙар, хикәйәләр, яҙа; рус теленә башҡорт, татар, үҙбәк, ҡарағалпаҡ теленән әҫәрҙәр тәржемә итә.\nУл 5 йәшендә уҡырға өйрәнгән, ә 10 йәшендә шиғырҙар, хикәйәләр яҙған. Ләкин журналист, яҙыусы булып киткәнсе ул бер нисә һөнәр алыштырған: ат көткән, тракторист, слесарь, икмәк бешереүсе , үзбәк теле, рәсем, черчение фәндәре уҡытыусыһы, рәссам, мәҙәниәт йорто, китапхана мөдирҙәре булып эшләгән.\nЯҙыусының әсәһе яғынан туғандары бай тархандар нәҫеленән булған. Әсәһе Хисаметдинова Сәйҙикамал Сәйәхетдин ҡыҙы балалар йортонда тәрбиәләнгән, үҫкәс йыйыштырыусы булып эшләй. Актив комсомол ағзаһы була. Спектакль, концерттарҙа әүҙем ҡатнаша. Йәүҙәттең буласаҡ атаһы Хәсән Ильясов менән Белорецк металлург комбинатын төҙөгән ваҡытта танышалар. Йәүҙәт тыуғас атаһы Исламбахты ауылына килә, ләкин һөнәре буйынса эш булмағас кире ҡалаға китә. Сәйҙекамал апай унда барырға риза булмай, Йәүҙәткә 3 йәш тулғас улар Үзбәкстанға сығып китәләр. Бында яңы ғаилә барлыҡҡа килә. Йәүҙәттең үгәй атаһы икмәк бешереүсе була, улы уға ярҙам итә. Хәсән ағай Сәйҙекамал апайҙан улы менән осрашыу теләген белдерһә лә , әсәһе ҡаршы була. Әсәһенең теләге буйынса Йәүҙәт Ильясов Белорецк ҡалаһындағы педагогик училищеға уҡырға инә. Ошо йылдарҙан уның әҙәби эшмәкәрлеге башлана. “ Белорецк эшсеһе” ҡала газетаһы, республика йәштәре газетаһы “ Ленинсы” биттәрендә 1949 йылдан башлап шиғырҙары, хикәйәләре, очерктары баҫыла башлай. ( “Белорецкиға”, “Америка ожмахы”, “ Беҙҙең ҡала”, “ Тыуған ил”). 1952 йылдан ул “Ленинсы” газетаһының әҙәбиәт һәм сәнғәт бүлеген етәкләй. Был йылдарҙа ул Ҡадир Даян менән дуҫлаша. Ул яҙыусының “Бүләк” китабын рус теленә тәржемә итә. Тиҙҙән яҙмыш Йәүҙәт ағайҙы Урта Азия яҡтарына килтерә. Корреспондент булғас ул бөтә Үзбәкстан, Ҡаҙахстан, Төркмәнстан, Ҡырғыҙстан республикаларында күп тапҡырҙар була. Ул был халыҡтарҙың ғөрөф-ғәҙәттәрен, көнкүрешен ,тарихын етди өйрәнә. 1956 йылда “ Көнсығыш йондоҙо” журналы биттәрендә уның беренсе оло әҫәре “Тропа гнева” донъя күрә. Бер-бер артлы “Согдиана”, “Черная вдова”, “Пятнистая смерть”, “Стрела и солнце”, “Золотой истукан”, “ Месть Анахиты”, “Заклинатель змей” исемле әҫәрҙәрен яҙа.\nБыл әҫәрҙәр әҙәби критиктар менән бик юғары баһалана. Был романдарҙа Дарий, Александр Македонский,Кир хакимлыҡ иткән ваҡыттар һүрәтләнә. Урта Азиялағы бөйөк батшалыҡтарҙың барлыҡҡа килеүе һәм бөтөүе, әкиәттәге кеүек байлыҡ һәм иҫ киткес хәйерселек, иҙелгән халыҡтарҙың баҫып алыусыларға ҡаршы көрәше тураһында яҙыла.\nЙәүҙәт Ильясовтың ижадында донъя әҙәбиәтенең бөйөк классигы данлыҡлы шағир, ғалим Омар Хойям тураһында яҙылған повесы айырым урын алып тора. “Заклинатель змей”, “Башня молчания”- әҫәрҙәрендә персид һәм таджик шағиры, астроном, математик, философтың ябай булмаған яҙмышы һүрәтләнә. Был әҫәрҙәр тарихи яҡтан дөрөҫ факттарға таянып яҙылған.\nЙәүҙәт Ильясовтың әҫәрҙәре Ташкент, Нукус, Душанбе, Мәскәү, Вильнюс, Братислава ҡалаларында рус, үзбәк, литва, словак телдәрендә дөйөм тиражы 3 миллиондан артыҡ тираж менән баҫыла. Ә башҡорт телендә , беҙҙең Башҡортостанда ҡыҙғанысҡа ҡаршы бер әҫәре лә донъя күрмәй. Уның сценарийы буйынса донья күргән “Канатоходцы” исемле нәфис фильм Азия һәм Африка илдәре кинофестиваленең лауреаты була. Бына күп йылдар Фрунзе, Ташкент ҡалаларының театр сәхнәләрендә “Томирис” исемле балеты күрһәтелә. “Узбекфильм” киностудияһында “Томирис” исемле әҫәре буйынса кинофильм төшөрөлә һәм үҙәк телевидениенан күрһәтелә. “Согдиана” операһы ла ҙур танылыу яулай. Йәүҙәт Хәсән улын оҫта рәссам итеп тә беләләр.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы бер нисә башланған әҫәрҙәре тамамланмай, сценарийҙары донъя күрә алмай ҡала.\nУның ижады тураһында 100-ҙән артыҡ рецензиялар яҙылған. Филолог И. П. Варфоломеев Ильясовтың тормошо һәм ижады буйынса кандидат диссертацияһын яҡлай. Ҡазанда “Ҡазан уттары”, “Мираҫ” журналдарында даими рәүештә яҙыусының әҙәрҙәре донъя күрә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы Тыуған илендә яҙыусыны белеүселәр бик аҙ. Китапханаларҙа, матбуғат баҫмаларында яҙыусы тураһында, йөкмәткеһе бер үк булған, һуңғы 10 йыл эсендә баҫылған кескәй генә 2 очерк бар. ( авторы Рафмир Гареев “Ватандаш”, “Бельские просторы” журналдарында). “Башҡорт энциклопедия”һында яҙыусының ҡыҫҡаса биографияһы яҙылған.\nРәсми мәғлүмәттәр буйынса яҙыусы Ташкент ҡалаһының Волгоград урамында урынлашҡан күлдә һыу ингәндә батып үлә.\nУның урыҫ хатыны Анна Яковлевна Мигловец әлеге көндә лә Үзбәкстанда йәшәй. Яҙыусының архивын, китаптарын үҙенең ике бүлмәле фатирында ҡәҙерләп һаҡлай.\nЯҙыусының архивын, китаптарын үҙенең ике бүлмәле фатирында ҡәҙерләп һаҡлай. Тыуған ерендә уны хатта белеүселәр ҙә әҙ булғас ҡулъяҙмаларын, архивын ҡайҙа ҡуйырға, кемгә ҡалдырырға тигән һорау борсой уны.\nТикшереү эшемдең аҙағында рус яҙыусыһы Л.Г. Беловтың шиғыр юлдарын уҡып ишеттерергә теләйем.\nОн не имел ни званий, ни наград,\nБольшой художник и поэт Явдат,\nНо выше именитых был в сто крат\nЛитературы Рядовой Солдат…\nПройдут года, столетья промелькнут,\nЗабудут многих нынешних светил;\nЕго же творчество, Его алмазный труд\nНарод уже в бессмертие впустил.\nБашҡорт халҡы үҙенең данлыҡлы улдарын, ҡыҙҙарын онотмаһын ине!\n“Бельские просторы” - № 10, 2004\n“Ватандаш” – журнал.\nТатар электрон библиотекаһы: Йәүҙәт Ильясов.\nНомер материала: ДВ-146924\nТестирование по теме "Адсорбция"


Рәсәй символы - флагҡа арналды\n22 Август 2019, 13:38\n22 август Рәсәйҙең Дәүләт флагы көнө. Шул уңайҙан Дауыт Юлтый исемендәге башҡорт китапханаһы үҙенең кескәй китап һөйөүсе дуҫтарын байрамға йыйҙы.\nСаҡырылған ваҡытҡа ҡаланың 44-се балалар баҡсаһының "Кәмәкәй", "Ысыҡҡай" төркөмдәрендә тәрбиәләнеүсе ҡыҙҙар һәм малайҙар китапханаға килеп тә тулдылар. Сара тантаналы рәүештә, Дәүләт гимны аҫтында, залға Рәсәйҙең Дәуләт байрағын индереү менән башланды. Китапханасылар Дәүләт флагының тарихы, төҫтәренең ниндәй мәғәнәгә эйә икәнлеге тураһында һөйләне. Һуңынан төҫтәргә арналған йомаҡтар систек, ултырып арып киткәс, төрлө уйындар ҙа уйнап алдыҡ. Артабан байрам "Петр батша нисек итеп Рәсәй флагына төҫтәр эҙләне?" тип аталған йәнһүрәт менән дауам итте. Уны ҡарағандан һуң бәхәсләшеп тә алдыҡ : ни өсөн Петр батша флаг өсөн мотлаҡ аҡ, күк, ҡыҙыл төҫтәрҙе һайлаған, был дөрөҫмө, әллә флаг өсөн башҡа төҫтәр ҡулайыраҡмы? Аҡ, күк, ҡыҙыл төҫтәге сәскәләрҙән матур Рәсәй флагы ла төҙөлдө.\nСара барышында беҙ балаларҙың Дәүләт символдары тураһында бик күп белеүен билдәләп үттек. Был, әлбиттә, бик шатландыра. Сөнки был беҙҙең, йәғни китапханасыларҙың һәм тәрбиәселәрҙең, дөрөҫ йүнәлештә эшләүебеҙҙе билдәләгән күрһәткес.\nОшондай уҡ сара балалар баҡсаһы тәрбиәселәре һорауы буйынса, "Аҡсарлаҡ" һәм "Елкән" төркөмдәрендә лә үткәрелде. Бында ла балалар әүҙем ҡатнашып, белемдәрен күрһәттеләр. Сара аҙағында улар төрлө китаптар менән таныштылар, фотоға ла төштөләр.


Өфөлә Элвин Грейҙың концерты ҙур аншлаг менән үтте // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Элвин Грейҙың концерты ҙур аншлаг менән үтте\n9:55, 8 декабря 2017 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 8 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nКисә баш ҡалабыҙҙағы «Өфө-Арена»ла Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Радик Юлъяҡшиндың (Элвин Грей) ижадын һөйөүселәр йыйылды. Уның башҡарыуында башҡорт, татар, рус, румын телдәрендә йырҙар яңғыраны.\nХалыҡтың яратҡан йырсыһы тыуған республикаһында ошондай ҙур концерт менән тәүгә генә сығыш яһамай.\nБилдәле булыуынса, «Өфө-Арена» 8 мең самаһы тамашасыны һыйҙыра ала.\nКонцертҡа килгән тамашасылар инстаграм селтәрендәге биттәрендә фотолар, видеояҙмалар менән бүлеште һәм тамашаның 3D шоу менән башланыуы хаҡында яҙҙы. Ҡайһы берәүҙәр хатта «Өфө-Арена»ла үткән сараны Мәскәүҙең «Крокус Сити Холл» залындағы концерттар менән сағыштырҙы.\nӘйткәндә, Элвин Грей милли эстрада йондоҙҙарынан тәүгеләрҙән булып ошондай ҙур зал йыйҙы. Быға тиклем «Өфө-Арена»ла боҙ шоуҙары ғына ойошторолдо, Алла Пугачева, Стас Михайлов, «Scorpions» һәм «ДДТ» төркөмдәренең концерттары уҙҙы.\nТөрлө мәғлүмәттәр буйынса, Элвин Грейҙың концерттарына билет хаҡтары трибунаға — 500-1700, бейеү майҙансығына — 800, фан-зонаға 1200 һум тәшкил итте.\nТеги: концерттар, Элвин Грей


Туҡыма (биология) — Башҡорт Википедияһы\nТуҡыма — килеп сығыштары уртаҡ, төҙөлөштәре һәм үтәгән функциялары менән бер-береһенә оҡшаш булған бик күп һандағы күҙәнәктәр һәм күҙәнәк-ара матдә йыйылмаһы ул.\nТере организм туҡымалары төҙөлөшөн өйрәнгән фән гистология тип атала.\nАғзалар төрлө туҡымаларҙан тора.\n1 Хайуандарҙың туҡыма төрҙәре\n3 Эпителиаль туҡымалар\n4 Тоташтырғыс туҡымалар\n5 Мускул туҡымалары\n6 Нервы туҡымаһы\n7 Үҫемлектәрҙең туҡыма төрө\n8 Дөйөм мәғлүмәттәр\nХайуандарҙың туҡыма төрҙәреҮҙгәртергә\nХайуан туҡымалары түбәндәге төрҙәргә бүленә:\nэпителий(организмды тыштан ҡаплап тора, тән ҡыуышлыҡтарын һәм эске ағзаларҙы көпләй, эске һәм тышҡы секреция биҙҙәре составына инә.\nХайуан туҡымаларын төп дүрт төркөмгә бүлеп йөрөтәләр.\nЭпителиаль (япма) туҡымалар тәндең тышҡы япмаларын барлыҡҡа килтерәләр һәм эске ағзаларҙың күп ҡыуышлыҡтарын ҡаплап торалар.\nТоташтырғыс туҡымалар төҙөлөштәре һәм функциялары яғынан төрлөләр. Уларҙың берәүҙәре ағзалар эсендә йәки улар араһында ҡатлауҙар барлыҡҡа килтерә.\nИкенсе берәүҙәре, мәҫәлән, һөйәк һәм кимерсәк туҡымалары, таяныу функцияһын үтәй.\nМускул туҡымалары организмдә хәрәкәт функцияһын үтәй. Был туҡымалар — һөлдә мускулдарының һәм эске ағзалар мускулдарының төп туҡымалары.\nНервы туҡымаһы баш һәм арҡа мейеләренең төп массаһын төҙөй.\nТөрлө туҡымаларҙы теләһә ниндәй ағзала табып була. Мускулдар һөйәктәргә тоташтырғыс туҡыманан торған аҡ төҫтәге тығыҙ һәм һығылмалы тарамыштар ярҙамында беркетелгән.\nТышҡы яҡтан мускул үтә күренмәле, шулай уҡ тоташтырғыс туҡыманан торған йоҡа тиресә менән ҡапланған. Әгәр был тиресәне әрсеп алһаң, мускулдың күп кенә шәлкемдәрҙән торғанлығы күренә.\nШәлкемләрҙең һәр береһе тышҡы тиресәгә оҡшаш тиресә менән ҡапланған. Был шәлкемде тағы ла вағыраҡ өлөштәргә айырырға мөмкин. Иң нескә мускул шәлкемен айырып алыуы ҡыйыныраҡ. Ләкин махсус инструменттәр ярҙамында уны ла айырым үтә нәҙек мускул сүстәренә бүлгеләүгә ирешелә. Был сүстәр мускул туҡымаһын барлыҡҡа килтерә.\nЭпителиаль туҡымаларҙа күҙәнәктәр бер-береһенә тығыҙ тейеп торалар. Күҙәнәк-ара матдә бик аҙ үҫешкән булғанлыҡтан, уны күреү ҡыйын. Микробтарға, саң бөртөктәренә һәм зарарлы матдәләргә организм эсенә күҙәнәктәрҙең тотош ҡатлауы аша үтеп инеүе еңел түгел.\nЙыш ҡына эпителиаль туҡыма күҙәнәктәрҙең күп һандағы ҡатлауҙарынан төҙөлә. Бындай туҡыма уның аҫтында урынлашҡан ағзаларҙы яҡшы һаҡлай.\nЭпителиаль күҙәнәктәр, зарарлы тышҡы тәьҫирҙәргә дусар булып, күп һанда һәләк булалар. Шул сәбәпле улар тиҙ үрсеү һәләтлелегенә эйә: үлгән күҙәнәктәр яңылары менән алмашына бара.\nМәҫәлән, тиренең өҫкә күҙәнәктәре бер туҡтауһыҙ һәләк булалар һәм ҡубып төшәләр. Уларҙы тиренең тәрәнерәк ятҡан ҡатлауының күҙәнәктәре үрсегәндә барлыҡҡа килеүсе яңы күҙәнәктәр алмаштыра.\nБиҙҙәрҙе барлыҡҡа килтереүсе эпителиаль туҡымалар төрлө шыйыҡлыҡтар: шайыҡ биҙҙәре—шайыҡ, тир биҙҙәре—тир, йәш биҙҙәре йәш бүлеп сығаралар.\nТоташтырғыс туҡымаларҙа күҙәнәктәр, ғәҙәттә, бер-береһенә тейеп тормайҙар. Улар араһында күҙәнәк-ара матдәһе күп була.\nКәүшәк тоташтырғыс туҡымала был матдә сүстәр рәүешендә була. Улар араһында айырым күҙәнәктәр таралышып урынлашҡандар. Бындай туҡыма, мәҫәлән, тиренең эпителиаль туҡымалары ҡатлауы аҫтында бар. Ул тирене һуҙылыусан һәм һығылмалы итә.\nМускул тиресәләре, шулай уҡ тарамыштар, кимерсәктәр һәм һөйәктәр тоташтырғыс туҡыманың төрлө төрҙәренән төҙөлгәндәр. һөйәк туҡымаһындағы күҙәнәк-ара матдә бик ҡаты һәм ныҡ була.\nТоташтырғыс май туҡымаһы күҙәнәктәрендә май запастары тупланған була. Был туҡыма, мәҫәлән, тире аҫтында урынлашҡан.\nҠан һәм лимфа ла тоташтырғыс туҡыма булып торалар. Уларҙың күҙәнәк-ара матдәһе шыйыҡ була.\nТоташтырғыс туҡыманың төп функцияһы күҙәнәк-ара матдәгә бәйләнгән.\nМускул туҡымалары мускул сүстәренән тора.\nһөлдә мускулдарының сүстәре сәс бөртөгөнән сама менән биш тапҡыр нәҙегерәк. Шунлыҡтан уларҙы микроскоп аша ғына күреп була. Ләкин уларҙың оҙонлоҡтары 10—12 сантиметрға етә. һөлдә мускулының сүсе күп һанда оҙонса ядролары булған цитоплазманан тора. Цитоплазма, эсендә бик нәҙек ептәр һуҙылып киткән. Был ептәр тартылырға, йәғни ҡыҫҡарырға һәм йыуанайырға, һәләтлеләр.\nМикроскоп аша ҡарағанда, был туҡыманың сүстәрендә арҡырыға һуҙылған һыҙаттар була (яҡты һәм төҫлө һыҙаттар сиратлашып килә). Шунлыҡтан һөлдә мускулдарын төҙөүсе туҡыма арҡыры һыҙатлы мускул туҡымаһы тип йөрөтөлә.\nЭске ағзаларҙың, мәҫәлән, ашҡаҙандың, эсәктәрҙең, мускулдары туҡымаһын төҙөүсе күҙәнәктәрҙең төҙөлөшө башҡаса.\nУларҙың оҙонлоғо ни бары 0,1 мм самаһы. Бындай күҙәнәктең цитоплазмаһында бер ядро һәм тартылыусан ептәр урынлашҡан була.\nЭске ағзалар мускулдарының сүстәрендә арҡыры һыҙаттар булмай. Шунлыҡтан был туҡыма шыма мускул туҡымаһы тип йөрөтөлә.\nЙөрәк мускулы ғына был йәһәттән башҡаларҙан айырылып тора. Ул үҙенә башҡа төҙөлөшлө арҡыры буйлы туҡыманан төҙөлгән (йөрәктең арҡыры буйлы мускулатураһы). Йөрәк мускулдарының сүстәре үрелгән тармаҡтарҙан тора.\nБөтә мускул туҡымалары дөйәм үҙсәнлектәргә эйә. Мускул сүстәре цитоплазмаһындағы ептәр, ҡыҫҡарып һәм йыуанайып, уларҙың тартылыуын тыуҙыралар. Был ваҡытта бөтә мускул үҙе лә тартыла.\nМускул туҡымаһына ниндәй ҙә булһа берәй куҙғыу — механик (пинцет менән семтеп алыу йәки сәнсеү), химик (кислота тамыҙыу), температура (эҫе әйбер тейҙереп алыу), электрик (ток тәьҫире) ҡуҙғыу тәьҫир итһә, мускулда ярһыу тип аталған ҡатмарлы биологик реакция хасил була.\nМускул туҡымаһының тартылыуы — унда барыусы ярһыу процесенең сағылышы ул. Ҡуҙғыуҙар тәьҫире туҡталғандан һуң, мускул бушанып ҡала. Уның оҙонлоғо элекке хәленә ҡайта.\nЯрһыусанлыҡ һәм тартылыусанлыҡ — мускул туҡымаһының төп үҙсәнлектәре ул.\nНервы туҡымаһын төҙөүсе күҙәнәктәр нейрондар тип аталалар. Нейрон тәндән һәм цитоплазма үҫентеләренән тора. Нейрон тәнендәге цитоплазмала бәләкәй ядролы ядро урынлашҡан.\nНейрон үҫентеләренең береһе, ғәҙәттә, башҡаларынан оҙонораҡ була. Уны аксон тип атайҙар. Уның осо тармаҡтарға айырыла.\nБындай үҫентеләр шул тиклем нәҙек була, уларҙы тик микроскоп аша ғына күрергә мөмкин. Шулай уҡ, йыш ҡына шаҡтай оҙон булалар. Оҙонлоҡтары 1 метрға тиклем етергә мөмкин.\nУнан тыш, нейрондың тәненән бик күп тармаҡтарға айырылған бер йәки бер нисә ҡыҫҡа үҫенте сығып китә. Уларын дендриттар тип атайҙар. Үҫентеләренең формаһы һәм һаны яғынан нейрондар төрлө-төрлө була.\nНейрондарҙың тәндәре башлыса арҡа һәм баш мейеләрендә, йәғни үҙәк нервы системаһында урынлашҡан. Уларҙың тупланмалары баш һәм арҡа мейеләренең һоро матдә тип йөрөтөлгән матдәһен барлыҡҡа килтерә.\nҮҙәк нервы системаһынан ситтә лә нейрондар тәндәренең бәләкәйерәк тупланмалары осрай. Улар нервы төйөндәре тип аталалар.\nНейрондарҙың берәүҙәренең оҙон үҫентеләре үҙәк нервы системаһының үҙендә ҡала. Улар баш һәм арҡа мейеләренең аҡ матдәһен барлыҡҡа килтерәләр.\nБашҡа нейрондарҙың оҙон үҫентеләре шәлкемдәргә — үҙәк нервы системаһынан сығып китеүсе нервыларға йыйылалар. Үҙәк нервы системаһынан алыҫлаша барған һайын, эре нервылар нәҙегәйгәндән-нәҙегәйеп нервыларға тармаҡланалар. Был нервылар бөтә ағзаларға үтеп инәләр.\nӘгәр нервыны ҡуҙғытһаң (мәҫәлән, электр тогы менән), унда ярһыу тыуа. Был ярһыу мускулға тапшырыла һәм уның тартылыуын тыуҙыра. Күҙгә төшкән сүп тыуҙырған ҡуҙғыуҙан йәш биҙҙәрендә күҙ йәше бүленеп сыға. Нервы туҡымаһының төп үҙсәнлектәре — ярһыусанлыҡ һәм үткәреүсәнлек.\nҮҫемлектәрҙең туҡыма төрөҮҙгәртергә\nҮҫемлек туҡымалары түбәндәге төрҙәргә бүленә:\nТөп туҡыма: фотосинтезлаусы (ассимиляцион), запаслаусы\nҮҫемлектәр батшалығын ике ваҡ батшалыҡҡа: түбән төҙөлөшлө үҫемлектәргә һәм юғары төҙөлөшлө үҫемлектәргә бүләләр. Төп айырма: түбән төҙөлөшлө үҫемлектәрҙә туҡыма һәм органдар булмай. Йәғни, күҙәнәктәре махсуслашмаған.\nЮғары төҙөлөшлө үҫемлек организмының һәр күҙәнәге ниндәй туҡыма составына инеүенә ҡарап, билдәле бер функция үтәй. Күҙәнәктең төҙөлөшө уның функцияһына ярашлы була.\nҮҫемлектең ҡайһы бер күҙәнәктәре эсендәге тере матдәләр үлеп бөтөп, уның тик тышсалары ҡалғас ҡына үҙҙәренең төп функцияһын үтәй. Үҙағас көпшәләре шундайҙарға инә.\nТөҙөлөштәре бер-береһенә оҡшаш булып, бер үк функция үтәүсе күҙәнәктәр төркөмө туҡыма тип атала.\nҮҫемлектәрҙең органдары төрлө туҡымаларҙан тора. Мәҫәлән, тамыр осондағы туҡыма аҙмы-күпме берҙәй төҙөлөшлө күҙәнәктәрҙән тора.\nУларҙың һәр береһенең цитоплазмаһы, эре ядроһы һәм йоҡа тышсаһы бар. Был күҙәнәктәр өҙлөкһөҙ бүленеп, тамырҙың төрлө туҡымаларының яңы күҙәнәктәрен барлыҡҡа килтерә. Күҙәнәктәре өҙлөкһөҙ бүленеп торған туҡыманы яһаусы туҡыма тип атайҙар.\nКамбий — шулай уҡ яһаусы туҡыма. Камбий күҙәнәктәренең бүленеүе һөҙөмтәһендә йүкәлектең һәм үҙағастың яңы ҡатламдары барлыҡҡа килә. Был юл менән һабаҡ йыуанлыҡҡа үҫә.\nҮҫемлектең төрлө органдарындағы туҡымаларҙың икенсе төркөмө — япма туҡымалар. Япма туҡымаларға тиресә менән кигермәк инә.\nТиресәнең тере күҙәнәктәре бер-береһенә тығыҙ тейеп тора, уларҙың тышсалары ҡалынайған. Тиресә күҙәнәктәре араһында ауыҙсалар бар.\nКигермәктең күҙәнәктәре үле. Уларҙың тышсалары һыуҙы ла, һауаны ла үткәрмәй. Был туҡымалар үҫемлекте тышҡы мөхиттең уңайһыҙ тәьҫиренән һаҡлай. Мәҫәлән, дымдың артыҡ күп парға әйләнеүенә, үҫемлек эсенә зарарлы микроорганизмдарҙың үтеп инеүенә кәртә булып тора. Үҫемлектәрҙең күбеһендә тиресәһе май һымаҡ матдә йәки балауыҙ һымаҡ ҡуныҡ менән ҡапланған.\nҮҙағас менән йүкәлектең төп функцияһы — үҫемлектең бөтә органдарына ла матдәләр үткәреү. Шуға күрә уларҙы үткәреүсе туҡыма тип атайҙар.\nҮҙағас көпшәләре һыуҙы һәм унда эрегән минераль матдәләрҙе үткәрә.\nЙүкәлектең иләк һымаҡ көпшәләре буйлап органик матдәләр эретмәһе хәрәкәт итә.\nҺабаҡтың үҙәге, ҡабыҡтың йүкәлеккә яҡын торған эске күҙәнәктәре, тамыр ҡабығы һәм емештәрҙең һутлы күҙәнәктәре һаҡлаусы туҡыманан барлыҡҡа килгән. Ул ғәҙәттә, күҙәнәк аралығына бай була. Был туҡыма күҙәнәктәрендә туҡлыҡлы матдәләр запасы туплана.\nЯпраҡтарҙың һәм йәш һабаҡтарҙың йәшел күҙәнәктәрендә фотосинтез бара. Бындай туҡымаларҙы фотосинтезлаусы туҡымалар тип атайҙар.\nМеханик туҡыма үҫемлек органдарына ныҡлыҡ бирә. Улар бик ҡалын тышсалы күҙәнәктәрҙән тора. Был туҡыманың күҙәнәктәре үҫемлектең һөлдәһен барлыҡҡа килтерә.\nУлар һабаҡта тоташ ҡатлам булып йәки бер-береһенән күпмелер алыҫлыҡта ятҡан айырым-айырым бау рәүешендә урынлашыуҙары мөмкин.\nЯпраҡтарҙағы механик туҡыма күҙәнәктәре йыш ҡына үткәреүсе туҡыма күҙәнәктәре тирәһендә урынлаша. Улар менән бергә япраҡ һеңерсәләрен барлыҡҡа килтерә.\nЙүкәлек менән үҙағастың айырым күҙәнәктәре йәки күҙәнәк төркөмдәре механик туҡыма күҙәнәктәренә хас төҙөлөшлө була. Был күҙәнәктәр ағасланған ҡалын тышсалы оҙон сүстәр рәүешендә була. Шуға күрә уларҙы йүкәлек һәм үҙағас сүстәре тип атайҙар.\nШулай итеп, сәскәле үҫемлектәрҙең тәне төрлө туҡымаларҙан: япма, фотосинтезлаусы, үткәреүсе, һаҡлаусы, механик туҡымаларҙан тора. Уларҙың бөтәһе лә яһаусы туҡыманан барлыҡҡа килә.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Туҡыма_(биология)&oldid=868482 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 24 февраль 2019 в 17:46\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:46 24 февраль 2019 үҙгәртелгән.


Башҡортостанда Милли теннис үҙәген төҙөү планлаштырыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Милли теннис үҙәген төҙөү планлаштырыла\n10:03, 11 ноября 2011 Йәмғиәт\nКесе йома, 10 ноябрҙә, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Теннис федерацияһы президенты Шамил Тарпищев менән осрашты.\nОсрашыуҙа Башҡортостанда был спорт төрөн үҫтереү мәсьәләһе тикшерелде.\n— Һеҙҙе күптән көттөк, килеүегеҙгә бик шатбыҙ, — тине республика Президенты. – Башҡортостан – теннис республикаһы. Был өлкәлә беҙҙең матур йолаларыбыҙ, бай тарихыбыҙ бар, белгестәр ҙә етди әҙерләнгән. Ҡасандыр Салауат ҡалаһы ла теннис үҙәге булып торҙо, әммә төрлө сәбәптәр арҡылы хәҙер унда теннис юғары кимәлдә түгел. Ләкин был спорт төрөн артабан үҫтерәсәкбеҙ.\nРөстәм Хәмитов ҙур теннисты үҫтереү буйынса пландары менән бүлеште.\n— Беҙгә ярҙам итерһегеҙ, Федерация һәм республика араһында хеҙмәттәшлек итеү тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйырһығыҙ, тип ышанабыҙ. Спорт объекттары менән танышырға, аҙаҡтан ҙур ярыштар үткәреү өсөн уларҙы үҙебеҙҙә төҙөргә теләр инек.\nБеҙ һәр яҡлап хеҙмәттәшлек итергә әҙербеҙ. Теннис федерацияһы менән эшләргә, кәрәк икән, унда яҡшы белгестәребеҙҙе ебәрергә була. Был эштә шәхсән үҙем ҡатнашырға әҙермен. Шуға күрә һеҙ килеп ҡайтҡандан һуң, барлыҡ теннис донъяһының: «Эйе, Өфө яңынан күтәрелә», — тип әйтеүен теләр инем, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.\n— Өфө, Башҡортостан теннис өлкәһендә йолаларға бай, улар Советтар Союзы заманынан уҡ ҡалған. Шулай уҡ бында яҡшы тренерҙар, спортсыларҙы техник яҡтан тәьмин итеү йәһәтенән яҡшы белгестәр бар. Башҡортостан был йәһәттән көслө төбәктәрҙең береһе булып тора. Һеҙ әйткәндәрҙе бергәләп тормошҡа ашырыуға өлгәшһәк, барыһы ла тиҙ арала алға китәсәк, — тип билдәләне Шамил Тарпищев.\nШамил Тарпищев Президентҡа Башҡортостанда теннис буйынса Рәсәй чемпиондарының булыуын да иҫләтте.\n— Халыҡ-ара теннис федерацияһы статистикаһы буйынса, беҙҙҙең ил һуңғы 10 йыл эсендә донъя теннисында беренсе килә. Теннис менән 207 ил шөғөлләнә. Халыҡ-ара федерация ағзалары араһында 200-ҙән ашыу илдә 4 спорт төрө бар: теннис, волейбол, футбол һәм еңел атлетика. Хәҙер донъя теннисында спортсылар йыл әйләнәһенә уйнай.\n2012 йылдың ғинуар айында уҡ Өфөлә 12 йәшкә тиклемге спортсылар өсөн халыҡ-ара балалар турнирын үткәреү планлаштырыла. Бынан тыш, ғинуар-февраль айҙарында Рәсәйҙең балалар командаһы йыйылышы, шулай уҡ зона Европа ярыштары үтәсәк, тип хәбәр итте Шамил Тарпищев.\nӨфөлә Теннис үҙәге 2012 йылда төҙөлә башлаясаҡ, тип ышана Шамил Әнүәр улы. Әлеге ваҡытта спорт бинаһы өсөн майҙансыҡ һайлана, шулай уҡ 8-10 проект тәҡдим ителәсәк.\nТеги: теннис, спорт биналары


Сит илде өҫтөн күрһәләр ҙә, мәле еткәс, Ватан иҫкә төшә » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Сит илде өҫтөн күрһәләр ҙә, мәле еткәс, Ватан иҫкә төшә\nБилдәле шағирыбыҙ Әнғәм Атнабаевтың “Төш” тигән шаярыу ҡатыш яҙылған шиғырынан юлдар иҫкә төштө әле:\n…Эй, данлайҙар мине, эй, маҡтайҙар,\nПортреттар тыңлап көнләшә.\nКеше үҙенең бөйөк икәнлеген\nҠайҙан белер ине үлмәһә?\nБеҙ шундай халыҡ инде (беҙ тигәнем – рәсәйҙәр), һәр нәмәне сурытырға яратабыҙ. Бына бер нисә көн элек кенә олигарх Борис Березовский “китеп барғайны”, ошо туралағы хәбәр һәм, ғөмүмән, ошо исем һәр береһенең тиерлек теленә инде лә, ауыҙ эсендә болғаталар ҙа болғаталар. Әлбиттә, үрҙәге шиғыр юлдарындағыса, бөйөккә әйләндереүен-әйләндермәҫтәр ҙә ул, әммә мәрхүмдең бөтә мутлыҡтарын, бурлығын һ.б. шундай “батырлыҡ”тарын аҡламаҫтарына кем гарантия бирә ала? Халыҡ ни, ҙур түрә ни әйтһә, эркелеп китергә әҙер, буғай.\nИсеме ғибрәт булып ҡалырмы?\nНисек кенә булмаһын, Березовский Рәсәй тарихында ҡала инде ул. Ирекле энциклопедиянан биографияһы менән танышһаң, уның ғалим, эшҡыуар, сәйәси эшмәкәр, техник фәндәр докторы булыуын да күрәһең. Бер тиҫтә йылдан ашыу Бөйөк Британияла, сәйәси ҡасаҡ булараҡ, йәшәп ятҡан элекке ватандашыбыҙҙың мөлкәтен “Форбс” журналы 2008 йылда 1,3 миллиард доллар тип иҫәпләп сығарғайны. Һуңға табан Дәүләт Думаһының өсөнсө саҡырылыш экс-депутаты (бик әҙ ваҡыт депутат булып торһа ла, уның был вазифаһын да оноторға ярамай, кем тарафынандыр һайланған бит) финанс яҡтан бөтөнләй бөлгән икән. Һаҡсыларын эштән бушата башлаған, йорттарын һатҡан.\nӘ ниңә һуң ул эшҡыуар булғас, Рәсәйҙән киткәс тә нисектер аҡса эшләргә тырышмаған? Ни өсөн булғанын туҙҙырған да туҙҙырған? Бер уйлаһаң, илдән мәжбүри китеүселәр, йә сит илгә сәфәргә генә сығып, тороп ҡалыусылар етерлек булған. Уларҙың күбеһенең исем-аты, киреһенсә, Рәсәйгә бөйөк булып ҡайтты ла баһа! Ошо иҫәптә яҡташтарыбыҙ, донъяға танылған Әхмәтзәки Вәлиди Туған (ниндәй шарттарҙа киткәнен беләбеҙ), Рудольф Нуриевтарҙы ғына миҫалға килтерәйек.\nҮлер алдынан Березовский Америка журналистарының береһенә интервью биргән. “Мин тормош мәғәнәһен юғалттым. Хәҙер сәйәсәт менән шөғөлләнгем килмәй. Миңә 67 йәш һәм артабан нишләргә белмәйем”, − тигән ул. Тәрән депрессиялағы кеше һүҙҙәре был. “Оҙон” аҡсаның әҙәмдәрҙең башына етеүенә нисек ышанмайһың?\nЭйе, беҙгә Березовскийҙың Путинға хат яҙыуын да хәбәр иттеләр. Йәнәһе, олигарх ғәфү үтенгән, Рәсәйгә ҡайтыу хыялын да йәшермәгән. Олоғайған көнөндә хаталарын таныһа, һәйбәт, әлбиттә. Ә бәлки, ул, ысынлап та, сәйәсәт ҡорбаны булғандыр?\nҺәр хәлдә, Рәсәйҙең күпселек халҡына уның кем булыуы мөһим дә түгел. Кемгә – туй, кемгә – уй, тигәндәй, күрше подъездағы Фатима инәйҙең түшәменән һыу аға, ә ҡаршылағы йорттан яңғыҙ әсә Тамараға балаларына икмәклек аҡса табырға кәрәк. Үҙемде иһә, эш хаҡын тотҡарлау хәүефе бар, тигән хәбәр борсолдора. Йәнә лә алдымда бер хат ята – яҡташы эшлекле бер ир-уҙаманды, башҡаларға өлгө итеп ҡуйып, маҡтап яҙған. Ошондай мәлдә үҙ йортонда донъя менән хушлашҡан олигархтың кемгә ни хәжәте?\nӘммә был ваҡиға – Рәсәй өсөн мөһим сәйәси хәл. Ил капитализмына нигеҙ һалыусыларҙың береһе ине лә инде ул. Путинға ҡаршы кеше, тип иҫәпләнһә лә, бөгөнгө оппозиция тормошонда бер ниндәй ҙә роль уйнамаған, әлеге оппозиционерҙар ҙа уға ярҙам һорап бармаған.\nШуныһы ҡыҙыҡ: Мәскәүҙә Березовский әлегәсә акционер булып торған компания бар, имеш. “Известия” гәзите асыҡлауынса, “Корпорация Автокапитал” автосалондар селтәрендәге өлөшө – ете процент. 2011 йылда был предприятиеның килеме 89,3 миллион һум тәшкил иткән. Олигархтың акциялары булған тағы бер Рәсәй фирмаһы “Симплекс” 2001 йылдан алып үҙе хаҡында “ишеттермәгән”, бәлки, шым ғына эшләйҙер ҙә әле.\n“ЮКОС”тың элекке хужаларының береһе Константин Кагаловский Березовскийҙың “Себер нефте” (“Сибнефть”) акционеры һәм Роман Абрамовичтың партнеры булыуын белдергән. Хәтерегеҙҙәлер, Лондонда был икәү – Березовский менән Абрамович – нисек судлашты. Ошо суд һөҙөмтәһе лә Борис әфәндегә насар йоғонто яһағандыр – еңелде бит ул. Әйткәндәй, үткән быуаттың 90-сы йылдарында “Сибнефть” компанияһын хосусилаштырыуҙа ҡатнашыусы Кагаловский ҙа Лондонда йәшәй. Ҡыҫҡаһы, был тәңгәлдә карап батыр алдынан ҡасыусы ҡомаҡтар тураһында риүәйәт иҫкә төшә.\nӘйткәндәй, виртуаль донъялағы яңылыҡтарҙа Березовский мәрхүмдең исеменә ҡағылышлыларының аҫтында ғына Роман Абрамовичҡа бәйле хәбәр ҙә урын алған. “Әшнә”һе үпкәләмәһен типмелер, әллә, ысынлап та, урынлымы, баҡһаң, Абрамович менән Американың ФБР-ы ҡыҙыҡһына икән. Ришүәтселек буйынса шаһит булыпмы, ҡорбан булыпмы һорау алыуға саҡырылған, ти.\nШуныһы ла бар: аҫылынып үлгән Березовскийҙы Мәскәүҙә ерләүҙәре ихтимал, тигән һүҙ ҙә таралды. Ни хәл итәһең, ауыл зыяраттарында ла заманында ситкә сығып китеүселәрҙең ҡәберҙәре арта. Сит мөхит хатта мәйеттәрҙе ҡабул итергә теләмәй.\nРәсәйҙең башҡа олигархтары өсөн дә ҡара көндәр етте. Кемдәр Кипрҙа аҡсаларын һаҡлаған, шуларҙы әйтәм, утрау дәүләте барыбер үҙенекен эшләне. Унда хәҙер дефолт булмай, Еврокомиссия 10 миллиард евро бүлергә ҡарар итте, уның ҡарауы, банкыларҙа 100 мең евронан күберәк аҡса һаҡлаусыларҙың иҫәбенән 30 процентты “ҡырҡ” итеп ҡырҡырға килешелде. Хатта “Laiki” банкы бөтөнләй иҫәптәрҙе “туңдырыуы” мөмкин. Уныһы рәсәйҙәр өсөн бик популяр банк булған, имеш. Кипрҙағы хәлдәр тураһында хәбәр таралыу менән Жириновскийҙың эшкә ҡара костюмда килеүе бушҡа түгелдер – матәм төҫө инде һалымдан ҡасыусыларға.\nВатандаштарҙың ҡайһы берҙәренең сит илде әллә нимә тип күреүенә аптырарһың. Ана, Виталий Малкин атлы Бүрәт республикаһы исеменән сенатор сит илдә күсемһеҙ милкен һаҡлап ҡалыу өсөн хатта Федерация советында ағза булып тороуын ваҡытынан алда “ташлап” ҡуйған. Етмәһә, ул Израиль гражданы ла икән.\n“Берҙәм Рәсәй”ҙән Дәүләт Думаһы депутаты Владимир Пехтин да февралдә, сит илдә йорто барлығы тураһында билдәле булғас, партиябыҙға нигеҙһеҙ ғәйеп таҡтырғым килмәй, тигән һылтау менән мандатын тапшырған. Бәлки, үрҙәге әфәнделәргә ил халҡы өсөн эшләргә һәм, киреһенсә, сит илдәге мөлкәттәренән баш тартырға кәрәк булғандыр?\n“Ғәҙел Рәсәй” партияһы депутаты Алексей Чепа ла килеме тураһында яңы декларация төҙөргә мәжбүр булған. Баҡһаң, уның да Кипрҙа иҫәбе, “офшор”ҙа өлөштәре, Майамиҙа фатиры бар икән. Депутат үҙе белдереүенсә, ҡайһы бер иҫәптәренең, оҙаҡ файҙаланмағас, барлығын да онотҡан. Бына һиңә мә! Банкыла ниндәйҙер суммала аҡсағыҙ ятһа, һеҙ онотор инегеҙме, йәмәғәт? Ун һум да гел иҫтә тора ла инде. Хәҙер ул нишләр: сит илдәге мөлкәтенән баш тартырмы?\nДепутат-миллионерҙар көндән-көн асыҡлана бара. Халыҡтың ярҙамсыһы тип йөрөтөлгән депутаттар бай булғас, халыҡ үҙе “сереп” байырға тейеш түгелме ул? Дума стеналары эсенән генә эҙләгәндә лә Рәсәйҙең Березовскийҙары етерлек, буғай...\nБынан 15 – 20 йыллап элек кенә Рәсәйҙә бер миллионер ҙа булмаған тиҙәр. Бөгөн иһә ил үҙенең миллиардерҙары үрсеүе менән дә дан тота. Кемдәр улар? Нисек ҡыҫҡа ваҡыт эсендә байый алдылар? Бөйөк Британияның билдәле бер кешеһе Эндрю Осборн ошондай һорауҙарға яуап биреү өсөн ныҡ ҡына тикшереүҙәр башлаған, имеш.\nӘ үҙебеҙҙә Рәсәйҙең бойондороҡһоҙ профсоюздары федерацияһы башлығы Михаил Шмаков менән Дәүләт Думаһы депутаты Андрей Исаев былтыр уҡ ил байҙары, ҙур компаниялар башлыҡтары спорт командаларына, балалар йорттары, мәҙәниәт объекттары һәм, ғөмүмән, проблемалы төбәктәргә хәйриә ярҙамы күрһәтеү буйынса яуаплылыҡ алырға тейеш, тип белдереп сығыш яһағайны. Ил буйынса ҡысҡырып һөйләрлек эштәр тураһында мәғлүмәт юҡ. Халыҡ менән бүлешмәйҙәрме әллә? Тимәк, олигархҡа аҡсаһын Кипр кеүек утрауҙағы банкыла һаҡлау күпкә ҡәҙерлерәк. Унан килеп, ул олигархтар, ҡасан ғына дәүләттеке булған милли байлыҡҡа хужалар, араһында илһөйәрҙәр булыуына шик ҙур. Исем-шәрифтәренә генә байҡау яһағыҙ, урыҫтар ҙа юҡ кимәлендә әле. Шулай булғас, Березовскийҙың Рәсәйҙе һағыныуы, ҡайтырға хыялланыуы бер спектакль булыуы ла мөмкин.\nСығыу ваҡыты 29-03-2013, 11:55 | Ҡаранылар: 998


Белорет металлургия комбинаты Рәсәй Хөкүмәте премияһына дәғүә итә // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБелорет металлургия комбинаты Рәсәй Хөкүмәте премияһына дәғүә итә\n14:34, 13 ноября 2009 Иҡтисад\n“Мечел” компанияһына ингән Белорет металлургия комбинаты Рәсәй Хөкүмәте премияһына дәғүә итә.\nРәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең сифат өлкәһендәге премияһына конкурс беҙҙең илебеҙҙә ун өсөнсө йыл рәттән үткәрелә. Был ваҡыт эсендә конкурста Рәсәйҙең 72 субъектынан меңәрләгән предприятие ҡатнашты, 96 ойошма лауреат исемен яуланы, 90 ойошма конкурс дипломанттары булды. Конкурстың беренсе этабында ҡатнашыу һөҙөмтәләре буйынса Белорет металлургия комбинаты предприятиены конкурсанттар исемлегенә индереүгә етерлек балл туплай алды.\nЛауреаттарға сифатлы продукцияның ышаныслы етештереүсеһе тигән абруй булдырыу маҡсат итеп ҡуйылған конкурста Белорет металлургия комбинаты беренсе тапҡыр ҡатнаша. Комиссия ағзалары, предприятие эшмәкәрлеге менән урында танышҡандан һуң, комбинат етештергән продукция конкурста юғары баһалауға лайыҡ, тип билдәләне. Экспрет комиссияһының дөйөм фекере буйынса, Белорет металлургия комбинаты был конкурста юғары наградалар яуларға тейеш. Улар үҙҙәренең фекерен конкурсты ойоштороу комиссияһына мотлаҡ еткерәсәк. РФ Хөкүмәте премияһы лауреатарының исемдәре алдағы айҙарҙа билдәле була.\n“Белорет металлургия комбианты” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең идара итеүсе директоры Виктор Камелин һүҙҙәре буйынса, Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең сифат өлкәһендәге премияһы бөгөн сифаттың эске һәм донья баҙарында конкуренцияға һәләтлелектең мөһим факторы тип иҫәпләгән компаниялар өсөн юғары награда. Тап шуның өсөн эксперттарҙың ыңғай фекере беҙҙең өсөн үтә мөһим.\nТеги: Премиялар, сәнәғәт


Түшелдеректә – милләт тарихы\n10 Сентябрь 2021, 11:59\nКөндәлек хеҙмәт көнө тамамланыу менән улы Саматты үҙе эшләгән 9-сы балалар баҡсаһынан ала ла фатирына ашыға Айгөл Абдуллина. Уны ҡәҙерле ир-егеттәре - тормош иптәше Дим Рим улы, ҡаланың Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында белем алған өлкән улы Сәлих һәм дә бына бер нисә йыл инде күңел йылыһын һалып башҡарған, хәҙер инде уларһыҙ тормошон күҙ алдына ла килтермәгән яратҡан шөғөлө - ҡул эштәре көтә.\nАйгөл Ғәффәр ҡыҙы, башҡорт ҡатын-ҡыҙ кейеменең иң сағыу детале булған түшелдерек, селтәр, яғаны эшләп ҡарау ниәте осраҡлы ғына килеп сыҡты тиһә лә, һәләтең булмай тороп уйҙарыңды тормошҡа ашырып булмай, теләге, ихтыяр көсө лә үҙ сәғәтен көтөп ятҡандыр. Ә Айгөлгә милли биҙәүестәрҙе эшләп ҡарау теләге ике йыл элек килә. Ҡоҙғон-Әхмәр ауылының мәҙәни тормошонда ҡайнап йәшәгән ҡәҙерлеләре - әсәһе Зәлифә Фазлетдинова, ҡәйнәһе Рәйлә Абдуллинаны түштәренә матур түшелдеректәр таҡҡан башҡа ҡатын-ҡыҙҙар араһында милли биҙәүестәрһеҙ күреүе ошо аҙымға этәрә лә инде.\nМилли биҙәүестәр эшләүгә ике йыл элек кенә тотоноуына ҡарамаҫтан, селтәр, түшелдеректәр яһау буйынса оҫталыҡ ҡаҙанған. Күҙҙең яуын алыр милли биҙәүестәр эшләү түҙемлек һәм ныҡышмаллыҡ талап итә.\n- Материалдарҙы “Гүзәл” туҡымалар салонынан, “Алиэкспресс”тан яҙҙырып алам. Биҙәүестәр эшләү өсөн Корея фетрын ҡулланам. Түшелдереккә тәңкәләр теккәндә бер һумлыҡтарҙы файҙаланырға тырышам. Тәүге хеҙмәт емешемде ҡәйнәмә бүләк иттем. Әсәйемдең түшелдерегенә боронғо тәңкәләрҙе ҡушып эшләнем. Яҡындарымды ҡыуандырыу өсөн генә башлаған шөғөлөм оҡшап китте. Ике йыл эсендә заказға 30-лап түшелдерек, яға, һаҡал эшләп бирҙем, - ти оҫтабикә.\nМилли биҙәүестәрҙе һуңғы йылдар йәштәр ҙә киң ҡуллана башланы. Улар киң һатыуҙа булмағас, ҡулдан яһап тағырға ҡала. Гүзәллек теләге иһә ҡатын-ҡыҙға ижад итеү мөмкинлектәрен аса. Ҡул эштәре ябай биҙәүес кенә түгел, яратҡан шөғөл һәм килем сығанағына әйләнгән осраҡтар ҙа байтаҡ. Айгөл Абдуллинаға ҙурыраҡ түшелдеректәрҙе эшләүгә бер ай ваҡыт китә, заказ биреүсе ваҡытын ҡуя икән - ауыр, түҙемлелек, ваҡыт талап иткән эште 15 көндә атҡарып сыға. Бәләкәйерәк яғаларын бер көндә эшләй. Эшеңдең һөҙөмтәһен күреү, заказ биреүсенең оҫтаның эшенән ҡәнәғәт ҡалыуы тағы ла илһамланыбыраҡ эшләргә көс, дәрт бирә.\n- Ҡул эштәремде заказ биреүсенең теләге буйынса эшләргә тырышам. Бынан тыш, Интернет селтәрҙәрендә лә күп ултырырға тура килә. Боронғо һаҡал-түшелдеректәрҙе өйрәнәм, уларҙың ҡайһы ерлеккә ҡағылышын да күҙ уңынан ысҡындырмаҫҡа ла кәрәк бит әле. Килеп сыҡҡан кеүек, - тип һүҙен дауам итә Айгөл.\nӘйткәндәй, ҡул оҫтаһы Айгөл Абдуллина эше яҡындарын, заказ биреүселәрен ҡыуандырып ҡына ҡалмай, ҡул эштәре менән төрлө күргәҙмәләрҙә, конкурстарҙа ҡатнашырға тырыша. Быйыл Ҡатай йәштәре йыйынында тәүгегә ҡаланың тарихи-крайҙы өйрәнеү музейы директоры Миләүшә Фәхретдинова иҫтәлегенә “Ҡатайбикә” конкурсы үткәрелде. Унда Иҙел башының ғына түгел, Ҡыйғы, Балаҡатай райондары оҫтабикәләре милли ке-йемдәр, биҙәүестәр, милли ашһыу буйынса көс һынашты. Айгөл дә конкурста ҡатнашып, “Зауыҡлы түшелдеректәр” номинацияһында билдәләнде.\nБындай һәләт кемдән килә тигән һорауға, матурлыҡты, зауыҡлыҡты яратҡан йәш ханым, өләсәйемдәндер, ти. Шулайҙыр ҙа, әсәһе Зәлифә апайҙың ҡәҙерле кешеһе балаларына, ейәндәренә лә бит милли кейемдәрҙе үҙе тегеп кейҙергән. Халыҡ йырҙарына ғашиҡ Зәлифә апайҙың моңо аша ла матурлыҡҡа, нәзәкәтлеккә булған һөйөү күскәндер...\nБөгөн республикала Милли кейем парады үтә. Айгөл дә, үҙенең иң матур түшелдереген тағып, ҡояш нурҙарына ялт-йолт иткән биҙәүесле оҫтабикәләр араһында бер бөтөн булып парадта үтер.