Дүрт йәш кенә, тимәгеҙ… | Йәншишмә\nӨфөлә була был хәл. Киске етеләр тирәһе. Алёша Гребешков велигында тегеләй-былай елдереп, рәхәтләнә генә. Эргәһендә атаһы ла ҡарап йөрөй. Бер мәл ҡыҙыҡһыныусан малай төтөн сыҡҡанын күреп ҡала. «Атай, ҡара әле, нимәлер яна! Барып киләйек. Бәлки, кемгәлер ярҙам кәрәктер», – ти 4 йәшлек кенә малай ололарса. Күндерә атаһын. Барһалар, ҡоро үлән яна икән. Бер кем дә юҡ, етмәһә. Ут эргәләге эшселәрҙең йәшәгән еренә етеп кенә бара. Бында ла Алёша юғалып ҡалмай: «Янғын һүндереүселәрҙе тиҙерәк саҡыра һал», – тип атаһына ҡысҡыра.\nБеренсе ҡаттың тәҙрәһенә туҡылдатҡас, бөтә эшселәр ҙә урамға йүгереп сыға. Ҡотҡарыусылар ҙа килеп етә. Алёшаның ҡыйыу аҙымы арҡаһында бер кем дә зыян күрмәй. Йорт та ҡотҡарыла. Янғын һүндереүселәр был малай тураһында белгәс, үҫә төшкәс, үҙҙәренә эшкә килергә саҡыралар.\n« Франциямы, Хорватиямы?\nБеҙ — инглизсә, Андреа башҡортса өйрәнде »


Борай районының йәш гвардиясылары алкоголгә һәм тәмәкегә ҡаршы рейд үткәрҙе // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБорай районының йәш гвардиясылары алкоголгә һәм тәмәкегә ҡаршы рейд үткәрҙе\n14:41, 31 июля 2013 Йәмғиәт\nБорай ауылында «Агенттар» федераль проекты сиктәрендә алкоголгә һәм тәмәкегә ҡаршы акция үтте, тип хәбәр итә ER.RU. «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның Борай районындағы бүлексәһе активистары район Советы депутаты Рөстәм Муллағәлиев менән бергә законһыҙ рәүештә балиғ булмағандарға алкоголле эсемлектәр һәм тәмәке һатыу осраҡтарын асыҡлау маҡсатында магазиндар буйлап рейд үткәрҙе.\nАкцияла ҡатнашыусылар өс супермаркетта һәм шәхси эшҡыуарҙарҙың алты магазинында булды. Асыҡланыуынса, һатыусыларҙың күбеһе үҙ эшен намыҫлы башҡара һәм законды боҙмай, балиғ булмағандарға алкоголле эсемлектәр һәм тәмәке һатмай. Улар һатып алыусының йәшен һорай һәм паспорт күрһәтеүен талап итә.\nӘммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, эштәренә яуаплы ҡарамаған һатыусылар ҙа осрай. Улар үҙ файҙаһы өсөн генә эшләй. Ундайҙар менән иҫкәртеү эше алып барырға кәрәк. Акцияның төп маҡсаты – намыҫһыҙ һатыусыларға яза биреү түгел, ә уларҙы әүҙем гражданлыҡ позицияһына өндәү. Рөстәм Муллағәлиев сауҙа хеҙмәткәрҙәренә закон талаптарына ярашлы эшләүҙең ни тиклем мөһим булыуын аңлатты.\nТеги: берҙәм рәсәй,акциялар


Килешәме үҙеңә?.. » Башҡортостан гәзите\n19-12-2017, 00:02 // Мөхәббәт баҡсаһы // Баҫып сығарырға\nЭш менән булғанда, халыҡ араһына сыҡҡанда гүзәл заттың башлыҡтарына иғтибар иткәнегеҙ бармы? Ниндәй баш кейемен йөрөтә улар? Ябай ҙа, шул уҡ ваҡытта матурлыҡ өлгөһө лә булған яулыҡ килешәме үҙҙәренә? Ошондай һорау менән халыҡҡа мөрәжәғәт иттек.\n– Әлбиттә, яулыҡ ҡатын-ҡыҙға ифрат килешә. Уны элек-электән ололар, инәй-өләсәйҙәребеҙ ябынған. Минең уйлауымса, был япма бөтә халыҡтарҙа ла борондан һәм шул уҡ ваҡытта башҡорт халҡында ла ҡатын-ҡыҙҙың тыйнаҡлығы, нәзәкәтлеге, баҫалҡылығы сағылышы булып торған. Һәм был бөгөн дә шулай. Яулыҡ ябынған ҡыҙҙарға мин йылы ҡараштамын. Уларҙан йылылыҡ, нур сәселеп торған кеүек. Дин ҡанундары буйынса ла яулыҡ ябыныу мотлаҡ, бәлки, шуғалыр ҙа. Изге Ҡөрьәндә лә шундай һүҙҙәр бар: “Мөьминә ҡатын-ҡыҙҙарға һөйлә: (ярамағандарға ҡарауҙан) тыйылһындар; намыҫ һәм ғиффәттәрен һаҡлаһындар. Күрһәтергә ярағандарҙан (йөҙ менән ҡулдарҙан) башҡа зиннәттәрен күрһәтмәһендәр. Баш яулыҡтары муйындарын, яғаларын, күкрәктәрен ҡаплап торһон”. Ошо һүҙҙәрҙә лә бер хәҡиҡәт бар бит.\nШуныһы ҡыуаныс: һуңғы ваҡытта иманға килгән кешеләр һаны арта. Янымдағы туғандарым һәм дуҫтарым араһында ла ундайҙар бар. Уларҙы күреп тәртип, тәрбиә кеүек ҡиммәттәрҙең бөгөн дә булыуына инанам, сөнки тап матур кейем, иплелекте сағылдырған яулыҡ ярҙамында беҙ гүзәл заттағы матурлыҡты ла, тыйнаҡлыҡты ла күрә алабыҙ.\n– Зауыҡлы итеп ябына белһәң, бар ҡатын-ҡыҙға ла килешәлер тип уйлайым. Тик, икенсе яҡтан, һәр ваҡыт шулай йөрөһәң, ялҡытмаймы икән тип уйлайым. Ҡайһы берҙә матур прическа эшләп, сәсте лә күрһәтке килә. Үҙемә килгәндә, яулыҡты төрлөсә итеп ябынырға, үҙенсәлекле итеп муйыныма һалып йөрөргә тырышам. Күҙ теймәһен тип, муйынға һалғанда сағыу төҫлөләрен һайлайым, һәм, әлбиттә, ул күлдәгеңә лә, йөҙөңә лә тап килергә, нәзәкәтле булырға тейеш. Кешмир яулыҡ, палантин, мамыҡ шәл, бактус, снудтарҙың төрлөһөн үҙ зауығыңа ҡарап һайларға мөмкин. Ә зауыҡлы кейемгә иш итеп йылмайып ебәрһәң, үҙе бер матурлыҡ. Нисек кенә булмаһын, һәр саҡта ла ҡатын-ҡыҙ гүзәл булып ҡалырға тейеш. Ә һайлаған баш кейеме йәки яулыҡтар ошо күркәмлектең бер өлөшө бит.\n– Ҡатын-ҡыҙҙың биҙәнеү-төҙәнеү, кейенеү аксессуарҙары бик күп һәм иҫ киткес күҙ ҡамаштырырлыҡ. Ана шуларҙың береһе ул яулыҡ. Башҡа ябынып йөрөү ҡатын-ҡыҙға, һис шикһеҙ, килешә һәм нәзәкәтлек өҫтәй тип уйлайым. Әлбиттә, шулай булһын өсөн уны һайлай белеү ҙә зарур, сөнки тоноҡ, күңелһеҙ төҫтәгеһе күҙҙең яуын алмай. Хәҙерге заманда яулыҡ ябыныу тенденцияһы артҡандан-арта. Мин быға һис тә ҡаршы түгел. Әгәр ҙә шулай оҡшай икән, күңел шуны талап итә икән, ниңә уны килешле итеп ябынып йөрөмәҫкә?!\n– Ҡатын-ҡыҙға яулыҡ килешә, сөнки гүзәл затты үҙенсәлекле итеп күрһәтә. Ҡайҙа ғына булмаһын, элек-электән ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың ҡашмау, башлыҡ кейеп, яулыҡ ябынып йөрөүе бушҡа түгелдер. Матурлыҡ та, иплелек тә, тәртип тә билдәһе ул.\n– Үҙемде белгәндән алып ауылда ҙур ғаиләбеҙҙә ҡатын-ҡыҙҙың яулыҡта йөрөгәнен иҫләйем. Әле булһа өләсәйемдең аҡ яулыҡлы ҡиәфәте күҙ алдымда. Һеңлеләремә лә, ялбырап йөрөмәгеҙ тип, яулыҡ ябындырыр ине әсәйем. Үҙенә күрә бер тәрбиә булған бит ул, үҙ өлгөһөндә оло ҡатындар ҡыҙ балаларға һабаҡ биргән. Ана шул ғаилә өлгөһө булғанға, заман тиһәк тә, үҙем дә сәсен ипһеҙ йөрөткәндәргә сәйерһенеп ҡарайым. Хәҙер инде үҙ ғаиләбеҙҙә лә был тәртип ҡабул ителгән. Ҡыҙҙарым юҡ, әммә улдарым буй еткереп килен алып ҡайтҡанда әсәләренә оҡшағанын һайларын беләм. Кемгәлер матурлыҡ, кемгәлер ҡабул ителгән ҡағиҙә булһа, минең өсөн ҡатын-ҡыҙҙҙың сәсен ҡаплап торған яулыҡ – ул әҙәплелек өлгөһө.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҺҮҘЕБЕҘ ҺӘМ ҠЫЛЫҒЫБЫҘ МЕНӘН ХАЛҠЫБЫҘҘЫҢ БӨЙӨКЛӨГӨН АРТТЫРАЙЫҠ! - 2019 - Мәҡәләләр\nV Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡортостандан, Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән һәм 27 сит илдән биш йөҙгә яҡын делегатты баш ҡаланың "Торатау" Конгресс-холл бинаһына тупланы. Йыйын барышында делегаттар һигеҙ фекер алышыу майҙансығы эшендә ҡатнашты. Шул майҙансыҡтарҙағы эшлекле фекер алышыуҙар һөҙөмтәһендә ҡабул ителгән ҡарарҙарҙы Башҡортостан Башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбиров тыңланы һәм һәр күтәрелгән мәсьәлә буйынса үҙ фекерен әйтә барҙы. Радий Фәрит улының сығышынан ҡайһы бер өҙөктәр килтерәйек.\n"Башҡорт теле, ысынлап та, яҡлауға мохтаж, ләкин тәү сиратта битарафлыҡтан, алдан күрә белмәүсәнлектән, эшләй белмәүҙән, - тип белдерҙе Радий Хәбиров V Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы барышында. - Бөгөн күп кенә балалар һәм өлкәндәр ҙур теләк менән башҡорт телен өйрәнергә әҙер. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының I Бөтә Рәсәй съезында уларға ошо йәһәттән нисек ярҙам итеү тураһында һөйләштек. Башҡорт телен кәрәкле, модалы итергә кәрәк. Тиҙҙән иҫке, күңелһеҙ методикаларға алмашҡа интерактив формалар, электрон дәреслектәр, коммуникатив технологиялар килер, уҡытыусыларҙы әҙерләү системаһы ла элеккеһенән айырылып торор. Беҙ ошо йүнәлештәр буйынса системалы эш алып барасаҡбыҙ. Башҡорт теле фондын булдырҙыҡ, гранттар тапшырабыҙ, башҡорт теленән диктант үткәрәбеҙ, телде өйрәнергә теләгәндәр өсөн курстар асырбыҙ. Туған телебеҙҙе һәм мәҙәниәтебеҙҙе һаҡлайыҡ. Быны беҙҙән башҡа бер кем дә эшләмәҫ!"\nРадий Хәбиров Башҡортостанда йәшәгән, республиканы яратҡан һәм уның мәнфәғәте өсөн эшләгән һәр кемдең үҙен башҡорт тип иҫәпләргә хоҡуҡлы булыуын да белдерҙе. "Башҡорттарҙы "башҡортҡа" һәм "башҡорт булмаған"ға бүлеү бөтөнләй дөрөҫ түгел. Кемдер телде тейешле кимәлдә белмәһә йәки ниндәйҙер диалектта һөйләшһә, ҡайһы бер "тел белгестәре" уға "сит кеше" тип ҡарай башлай. Диалекттары әҙәби башҡорт теленә инмәгәндәрҙе айырып ҡарауҙан туҡтарға кәрәк. Уларҙың башҡорт филологияһы факультетын тамамлағандарға ҡарағанда нығыраҡ башҡорт рухлы булыуҙары мөмкин. Әгәр ул башҡортса һөйләшмәй, ләкин үҙен ошо бөйөк халыҡтың бер өлөшө итеп тоя, шуның менән ғорурлана икән, ул башҡорт. Мин дә оҙаҡ ваҡыт кеше алдында башҡортса һөйләшмәнем, сөнки әҙәби телде белгәндәрҙең ҡырын ҡарашынан ҡурҡа инем. Ләкин коллегаларым, дуҫтарым менән рәхәтләнеп туған телемдә аралашам. Һәләтемде мөмкин булғанса үҫтерәсәкмен". "Беҙҙе донъяла боронғо стереотип итеп ҡабул итмәһендәр өсөн башҡорттарға булған элекке ҡарашты үҙгәртергә кәрәк, - тип билдәләне республика етәксеһе. - Минең уйымса, хәҙерге башҡорттоң йыйылма образында ата-бабаларыбыҙ аҡылы, эскерһеҙлек, алсаҡлыҡ һәм ҡунаҡсыллыҡ, хеҙмәт һөйөүсәнлек һәм төрлө һынауҙар алдында бирешмәүсәнлек, мобиллек һәм заманса үҫешкә әҙерлек кеүек сифаттар булырға тейеш. Башҡортостан Европа һәм Азия сигендә урынлашҡан. Шуға күрә беҙҙә көнсығыштың һәм көнбайыштың иң яҡшы өлгөләренең булыуы осраҡлы түгел. Ни менән генә шөғөлләнһәк тә, беҙгә әхлаҡлы белемле кешеләр, эшебеҙҙең оҫтаһы булып ҡалырға, һәр һүҙебеҙ һәм ҡылығыбыҙ менән башҡорт халҡының бөйөклөгөн арттырырға кәрәк. Баһалап бөткөһөҙ мәҙәни мираҫыбыҙҙы белергә һәм хөрмәт итергә тейешбеҙ".\nБашҡортостан етәксеһенең Өфөлә Совет майҙанында легендар генерал Миңлеғәле Шайморатовҡа һәйкәл ҡуйыла, тип хәбәр итеүен делегаттар алҡышлап ҡаршыланы."Беҙ Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында Донбаста батырҙарса һәләк булған 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры Миңлеғәле Шайморатовтың тыуыуына 120 йыл тулыуҙы лайыҡлы билдәләргә тейешбеҙ. 1942 йылдың 25 мартында тап Совет майҙанында легендар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһын оҙатыу тантанаһы була. Дивизия командиры Миңлеғәле Шайморатов республика етәкселегенә яугирҙарҙың фронтҡа китергә әҙер булыуы тураһында еткерә. Совет майҙанында парк булдырыла. "Был бөтә халыҡ урыны булырға тейеш", - тип билдәләне Радий Хәбиров һәм Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитетына дивизия командиры һәйкәле өсөн аҡса йыйыу тураһында иғлан итеү тәҡдимен индерҙе.\nV Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡорт халҡының арҙаҡлы шәхесе, шағир Шәйехзада Бабичҡа арналған һәйкәл асылыуы һәм "Торатау йыйыны" менән дә хәтерҙә ҡалды. Әйткәндәй, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе итеп Искәндәр Юлдашев һайланды, ә БР Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары Эльвира Айытҡолова Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Президиумын етәкләйәсәк, тип билдәләнде. Йыйын барышында делегаттарға үҙҙәрен борсоған мәсьәләләр, тыуған ил һәм тел яҙмышы тураһында фекерҙәре менән уртаҡлашыуҙарын һорап мөрәжәғәт иткәйнек, гәзит уҡыусылар иғтибарына уларҙың яуаптарын тәҡдим итәбеҙ.\nМарат Бәхтиев, Тверь төбәге башҡорттары ҡоролтайы рәйесе: Беҙҙең төбәктә эшләгән башҡорттарҙың тормошо яҡшы, ә эшләмәй бер пенсияға ҡарап торғандары насар йәшәй. Был төбәктән генә тормайҙыр, ҡайҙа ла бер үк тормош хәҙер. Мине башҡорттарҙың белем алырға тырышып ятыуы ҡыуандыра, башҡа милләттәр менән сағыштырмайым, әммә юғары белем алыуҙың мөһимлеген аңлауыбыҙ ыңғай күренеш. Шулай ҙа бөгөн глобаль дәүләт мәсьәләһе мине күберәк борсой, сөнки башҡорттар милләт булараҡ тик дәүләт составында ғына һаҡланып ҡаласаҡ. Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайының биш саҡырылышында ла ҡатнаштым һәм был йылдар эсендә ил шул тиклем ҙур үҙгәрештәр кисерҙе, тип әйтә алам. Бынан биш йыл самаһы элек кенә Рәсәй дәүләтенең бөтөнлөгөн һаҡлаусы, иҫәнлеген тәьмин итеүсе булған милли мәсьәлә хәҙер ни өсөндөр дәүләт именлеге мәсьәләһе булараҡ ҡабул ителмәй. Был үткән быуаттың 80-се йылдарын хәтерләтеп тә ҡуя, тап шул осорҙа Советтар Союзының күп милләтле ил булыуына иғтибар итмәй башланылар һәм ил оло үҙгәрештәргә дусар ителде. Беҙ бөтәбеҙҙе лә бер төрлө американдар тип атап йөрөтөргә Америка Ҡушма Штаттары түгел, Рәсәй бөтөнләй икенсе, үҙенсәлекле тарихлы дәүләт. Ошондай ҙур дәүләттә бөтә халыҡтар ҙа дуҫ, бер маҡсатлы булып йәшәһен өсөн империя күҙлегенән сығып фекерләү талап ителә. Шуға ла мине ошо ҙур дәүләт эсендә халҡым үҙ урынын нисек билдәләр, йәшәйешен нисек күҙаллар, тигән һорауҙар ҡыҙыҡһындыра. Сөнки үҙ ҡаҙаныңда ғына ҡайнап йәшәп булмай.\nФлүзә Хәйруллина, Эстонияның Таллин ҡалаһынан делегат: Ғаиләбеҙ менән Эстонияла ҡырҡ йылға яҡын йәшәйбеҙ, ирем дә, үҙем дә Башҡортостандан. Мин белемем буйынса эстон теле уҡытыусыһы, магистратура тамамланым һәм ғүмер буйы балалар баҡсаһында эшләнем. Унда тулыһынса тел мөхите тыуҙырылған, һәр атай-әсәй үҙе теләп бәләкәйҙән балаһына эстон телен өйрәтә. Сөнки дәүләт телен белмәйенсә тороп, ун дипломың булһа ла эшкә урынлашыу мөмкин түгел. Шуға, Эстонияла йәшәгән башҡорттар ҙа эстон, инглиз телдәрен өйрәнеүгә ҙур иғтибар бүлеп, ҡатнаш ғаиләләрҙә булғандары хатта туған телен белеүҙе мөһим тип иҫәпләмәгән осраҡтар бар. Бына шундай шарттарҙа балалар, йәштәр тамырҙарҙы, туған телебеҙҙе, мәҙәниәтте, тарихты һәм динде онотмаһын, тип тырышабыҙ. Тәүге йылдарҙа татар милли ойошмаһы үткәргән сараларҙа бергә ҡатнашып йөрөнөк, шунан "Ағиҙел" башҡорт мәҙәни ойошмаһын булдырҙыҡ. Хәҙер егерме йыл тирәһе шуның рәйесе булып торам. Ойошма ағзалары менән Палдиски ҡалаһында һабантуйҙар, йыйындар үткәрәбеҙ, байрам саралары ойошторабыҙ. Эстонияла йәшәһәк тә, башҡорт булыуыбыҙҙы башҡаларға йыр-бейеү, милли ризыҡтар, милли кейемдәр аша күрһәтергә тырышабыҙ, башҡа халыҡтар араһында айырылып торабыҙ, беҙгә ҡыҙыҡһынып, хөрмәт менән ҡарайҙар. Балаларым башҡортса матур итеп һөйләшә, бәләкәйҙән һәр байрам сараһында ҡатнашып, традицияларҙы белеп-күреп, өйрәнеп үҫтеләр. Бала саҡтарында һабантуйҙарҙа ҡатнашып, ойоштороусылар араһында уралып, буталанып йөрөнөләр, ул мәлдә ҡамасау итәһегеҙ тип тә ебәрә торғайныҡ. Үҙебеҙҙең башҡорт милли уйындарында урындағы башҡа халыҡ балаларын да ҡатнаштырырға теләп, ситкә китеп торорға ла ҡуша инек. Бына шулай йөрөгән балалар хәҙер рупор тотоп, үҙҙәре ойоштороп, башҡорт сараларын үткәреп йөрөй: йыр-бейеүгә оҫталар, улым ҡурайҙа уйнай, хажға барып ҡайтты, ҡыҙым матур итеп Сафуан Әлибай, Мостай Кәрим, Әнғәм Атнабай кеүек шағирҙарҙың шиғырҙарын яттан һөйләй. Уларҙы тыңлап һөйөнәбеҙ. Йәштәр үҙҙәрен ғорур рәүештә башҡорт итеп тойоп йәшәй. Бында, Башҡортостанда йәшәүсе милләттәштәрҙең, балаларыбыҙға туған телде өйрәтеүе ауыр, тиеүен ишетһәм, үҙ миҫалығыҙҙа тәрбиәләгеҙ, тип кәңәш итәм. Педагог Антон Макаренко ла балаға йөҙ тапҡыр әйтергә түгел, уның бер тапҡыр күрергә тейешлеге тураһында әйткән. Туған телгә, мәҙәниәткә һөйөү, рухи тәрбиә биреүҙең нигеҙе ғаиләлә, ата-әсә тарафынан һалыныуын иҫтә тотоп йәшәйбеҙ һәм милләттәштәргә лә әйтер кәңәшем шул булыр.\nРишат Шәрипов, Бөрйән районы делегаты: Беҙҙең һәләтле кешеләребеҙ ситкә сығып китеү яйын ҡарай бит. Ҡала ерендә һәләтле кешеләрҙе үҫтереү, йәки эш хаҡтары буйынса дәртләндереү тигән нәмә бар, ә ауылда бындай саралар юҡ. Ауылға эшкә ҡайтарыу буйынса дәүләт программалары булһа ла, бөгөн ауыл мәктәптәрендә физика, химия, биология кеүек теүәл фәндәр уҡытыусыларына ҡытлыҡ кисерәбеҙ. Ҡайһы бер йәштәр, уҡытыусы булып 20 мең эш хаҡына йөрөгәнсе, "Магнит" магазинында 35 мең алып, һатыусы булып эшләйем, тип тә әйтә. Милли кадрҙар мәсьәләһендә лә хәлдәр бигүк шатланырлыҡ түгел, етәксе урындарында беҙҙең халыҡ вәкилдәре әҙ. Бының сәбәбен билдәләй алмайым: етәксе булырлыҡ сифаттар етмәйме, әллә сабатаны түргә эләбеҙме? Башҡорт халҡының белемле, алдынғы ҡарашлы йәш быуынына тормошта үҙ урынын табырға ярҙам итеү маҡсатында эшләнгән махсус программалар кәрәк. Ауылдарҙы күтәреү буйынса ла етди фекер алышыу талап ителә, фермерҙарға ниндәйҙер ярҙам бар, ә шәхси хужалыҡ тотоп йәшәгән халыҡҡа бер нәмә лә юҡ. Улар үҙҙәре етештергәнде, үҙенән артҡанды ҡайҙа ҡуйырға белмәй аптырана. Ғөмүмән, ауылдарҙағы көнитмеште тәьмин итеүсе, халыҡты үҙ ауылында еректереүсе проекттар-программалар кәрәк. V Ҡоролтай резолюцияларына ла инергә тейеш бындай тәҡдимдәр.\nГөлнара Ноғоманова, Израиль, Хайфа ҡалаһынан делегат: V Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайына башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү буйынса фекерләшергә теләп килдем. Беҙ Израилгә күсеп киткәнгә өс йыл, улым бында бишенсе синыфҡа тиклем генә белем алды. Сит илдә башҡорт телен өйрәнеү мөмкинлеге юҡ, хатта урыҫ телен дә өйрәнмәйбеҙ. Телде бөтөнләй онотоп ҡуймаҫ өсөн балама диктанттар яҙҙырам. Шуға ла туған тел мәсьәләһе минең өсөн V Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайында күтәрелгән һорауҙар араһында иң мөһиме. Сөнки тел - ул үҙ халҡыңдың мәҙәниәте, әҙәбиәте, сәнғәте һәм йолалары айышына төшөнөүгә ярҙам иткән төп сара тип иҫәпләйем. Мин сит илгә сығып киткәс кенә үҙемдең башҡорт асылыма ҡайттым, тиһәм, дөрөҫ булыр. Шуға туған телдә аралашыуҙы, тыуған яҡтың хозур тәбиғәтен, матур һәм таҙа баш ҡалабыҙҙы һағынып ҡайтам. Бигерәк тә Шәреҡ илдәренән һуң бындағы таҙалыҡ, матур үҙгәрештәр күҙгә ташлана.\nИрек Баишев, Германия Лейпциг ҡалаһынан делегат: Бындай оло йыйындарҙың өсөнсөһөндә делегат булып ҡатнашам. Шуға күргән-белгән һәр кем күптәнге дуҫтар һымаҡ, ихлас сәләмләшеп, аралашып ҡайтабыҙ. Лейпциг ҡалаһында оҙайлы йылдар йәшәйем һәм шәхси эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнәм, үҙемдең фирмам бар. Ошо йәһәттән милләттәштәргә инициативалыраҡ булырға кәңәш итер инем. Күҙ ҡурҡа, ҡул эшләй, тиҙәр бит. Эштән, үҙ эштәрен асып үҙаллы булыуҙан ҡурҡмаһындар һәм ситтән ярҙам көтөп ултырмаһындар. Ә инде V Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайына килгәндә, пленар ултырыш ваҡытында Башҡортостандың Башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбировтың Өфөләге Совет майҙанында Шайморатов генералға арналған һәйкәл ҡуйыу буйынса тәҡдиме оҡшаны. Әммә баш ҡалала бөтә донъяға танылған Төньяҡ амурҙарына бер иҫтәлекле таҡтаташ та булмауы күңелде ҡыра.\nЯҙылған: 10.07.19 | Ҡаралған: 257


Студент саҡтарҙағы комсомолы, минеңсә, совет дәүеренең сәйәси тормошонда иң ҡыҙыҡлы осор.\n- Ул иркен итеп, күкрәк тултырып һулыш ала ине, - ти Башҡ орт дәүләт педагогия университеты ректоры, вуздың элекке\nкомсомол комитеты секретаре Раил Әсәҙуллин. - Комсомолдың әле лә кәрәклеге һиҙелә, тик идеологик өлөшөнә бөгөн урын юҡ . Был ойошма йәштәрҙең күп кенә социаль һорауҙарын хәл итер\nКомсомолда Раил Әсәҙуллин, үҙе әйтеүенсә, студент сағынан\nуҡ идара итеү фәнен үҙләштерә. Комсомол биографияһын ул икенсе курста "Юность" студент отряды комиссары булып башлай. Бишенсе курсты тамамлағандан һуң институттың комсомол комитеты секретаре итеп һайлана.\n- Комсомол тормошоноң иң сағыу ваҡиғалары беҙҙең егеттәр\nменән башҡарған эштәргә бәйле, - тип хәтерләй ул бөгөн. - Беренсе сиратта, студент отрядтары, әлбиттә. 1976 йылда беҙ балалар өсөн әкиәт ҡаласыҡтары төҙөү буйынса эш башланыҡ. Тәүге мөғжизәләр ҡаласығы Өфөлә Социалистик урамда, Пионерҙар һарайы ҡаршыһында барлыҡҡа килде. Нисек итеп төҙөнөк беҙ уны! Фанера комбинатынан төҙөлөш материалдары ташыған ваҡытта тоталар, йәмәғәт транспортында штраф һалалар . Тик ҡаласыҡ төҙөүҙә тәжрибә булмаһа ла энтузиазм көслө ине .\n- Ҡыҙҙарҙан торған төҙөлөш отрядтары төҙөү ҙә тәьҫораттарғ а бай булды. Был күренешкә лә беҙ башланғыс һалдыҡ, -тип\nхәтерләй элекке комсомол алдынғыһы. - Был етди аҙым ине. Ҡыҙҙар мәғариф объекттары, пионер лагерҙары, балалар баҡсалары төҙөй. Вузды тамамлағас, педагогик десант\nрәүешендә ошо уҡ мәктәптәргә эшкә бара. Хәтеремдә, бер йылы\nреспубликаның Асҡын районына бер сығарылыштан һигеҙ кеше тәғәйенләнде. Был белем биреү учреждениеһы, хәҙер әйтеүҙәренсә, инновация усағы булып танылды.\nСтудент фестивалдәре, һабантуйҙар ойошторола. Бында студент "капустниктары", башҡорт һабантуйҙары, Төҙөүсе көнө - бар йолалар бергә ҡушыла. Бындай байрамдар студенттарҙы ҡанатландыра.\n- Сәйәси йыр конкурстары, педагогик белем көндәре үткәрә торғайныҡ, - Раил Әсәҙуллин хәбәрен дауам итә. - Юрий Шевчук\nнисек итеп халыҡ алдына сыҡҡанын хәтерләйем. Әйткәндәй, ул\nкомсомолды һанға һуҡмай торғайны. Уны сәйәси йыр конкурсына сығарҙылар. Шевчук "Не стреляй" тигән йырҙы башҡарҙы. Хәйер, жюри ағзалары уны лайыҡлы баһаламаны, Высоцкийға оҡшатып йырлай, тип тапты, ә ул ваҡытта был йырсы\nмодала түгел ине.\nКомсомол - йәштәрҙе берләштереүсе көс, тип һанай әңгәмәсе м.\n- Беҙ ҡалаларҙы, ҡалалар - беҙҙе төҙөнө, тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәр бит. Комсомол, беренсе сиратта, халыҡ менән эшләү буйынса ҙур мәктәп. Бында мин бик күп дуҫтар таптым, уларға ҡасан да, ниндәй һорау менән булһа ла ярҙам һорап мөрәжәғәт итә алам.


Ислам реабилитация үҙәге 18 кешене наркотиктар тырнағынан ҡотҡарҙы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nИслам реабилитация үҙәге 18 кешене наркотиктар тырнағынан ҡотҡарҙы\n10:28, 28 декабря 2010 Йәмғиәт\n«Нәсихәт» ислам реабилитация үҙәге бер йылда 18 кешене наркотиктарға бәйлелектән ҡотҡарған. Был турала «Башинформ» агентлығына үҙәкте ойоштороусы Нурмөхәмәт Нуриев хәбәр итте.\n— Йыл дауамында беҙҙә наркоманлыҡ һәм алкоголизм тырнағына эләккән 100 кеше реабилитация үтте, — тине ул. – Шуларҙың утыҙының дөрөҫ юлға аяҡ баҫыуына, был һаҙлыҡҡа киренән батмаясаҡтарына ышанам. Был кешеләр ғаиләләренә әйләнеп ҡайтты, эшкә урынлашты. Беҙҙең өсөн был ҙур һөҙөмтә. Ҡалғандары менән бәйләнеш тотабыҙ һәм яҙмыштарын иғтибар менән күҙәтәбеҙ. Беҙҙең үҙәктең уҡыусылары хәҙер филиалда – республиканың Салауат районында социаль адаптация үтә. Әлеге ваҡытта яңы төркөм туплайбыҙ.\n«Нәсихәт» ислам реабилитация үҙәге Өфөнөң Калинин районы Максимовка ҡасабаһында урынлашҡан. Үҙәк хеҙмәткәрҙәре алкоголь һәм наркотик матдәләрҙе тыйыусы исламға һәм кешеләр араһында йылы мөнәсәбәттәргә нигеҙләнеп эш итә. Үҙәк реабилитанттарҙы медицина дауалауы курсын үткәндән һуң ғына ҡабул итә.\nТеги: дин, наркотиктар


“Бәрәмәс”тән бәлә күрмә! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Мәғариф » “Бәрәмәс”тән бәлә күрмә!\n20.02.2019 “Бәрәмәс”тән бәлә күрмә!\nУлым көн дә тиерлек һорағас, беҙ ҙә тюбинг тигән әйберҙе һатып алдыҡ. Үҙебеҙсә “бәрәмәс” тип йөрөтәбеҙ уны. Ҡарап торһаң оҡшаған бит. Резина сана кеүек, бөгөн бик популяр тау шыуыу сараһы. Үҙе уңайлы, үҙе еңел, тип һөйләшәбеҙ ирем менән үҙ-ара. Тауға менгәндә артыҡ ауыр түгел, шыуғанда тиҙлекте тиҙ йыя, тибеҙ ҡәнәғәт йылмайышып, магазиндан ҡайтышлай.\nБеҙ уйлағанса килеп сыҡманы\nЙылы, матур ял көнөндә баланы тау шыуырға алып бармай нисек түҙеп ятмаҡ кәрәк?! Боҙ майҙансығына барып еткәс, машинанан сығыу менән Искәндәр өр-яңы “бәрәмәс”ен эләктереп, тауға йүгерҙе. Ундағы сират! Боҙ баҫҡыстарҙа балалар шыуыу яйланмаларын тотоп көтөп тора, ә бәләкәйҙәре өлкәндәр оҙатыуында. Атаһы ла Искәндәрҙе етәкләп сиратҡа баҫты. Мин трасса буйына барып көтә башланым. Йәнәһе, баланы ҡаршы алам.\nШыуып килеп тә төштө улым, артынан килгән баланың саҡ ҡына бәрҙереүенә “бәрәмәс”е менән әйләнеп тә китте. Һөҙөмтәлә бите йыртылып, ҡан аға башланы. Шунда уҡ тирә-йүндәгеләр беҙҙе уратып алды, барыһы ла ах та ух килде. Тиҙерәк ярҙам күрһәтергә баланы күтәреп машинаға ашыҡтыҡ. Әлбиттә, тау шыуыу теләге юҡҡа сыҡты.\nШыуҙың, уяндың, гипс...\nЙәрәхәт урынында йөй тороп ҡалды. Балама ҡараған һайын үҙемде ғәйепле тоям, тирене шымартыусы махсус май һөрткән булам. Тюбингтың зыяны тураһында күпме ишетеп беләбеҙ. Тик кеше булмышы үҙ башына төшмәйенсә ышанмай. Боҙ өсөн махсус пластмасса яйланма менән шыуғанда, алдыңда йәки артыңда хәүеф тыуһа, аяҡ менән туҡтатырға була. Ә резина тюбингты контролдә тотоу мөмкин түгел. Өҫтәүенә, ул гел әйләнеп тора, тиҙ хәрәкәтләнә. Быға тиклем махсус трассала “бәрәмәс” менән рәхәтләнеп, күпкә бейегерәк тауҙан шыуған улымды, тәп-тәпәш боҙ трассаһында йәрәхәт алыр тип кем уйлаған. Махсус трассала инструкторҙар, күтәргестәр бар ине, шыуыу урыны тулыһынса тюбингка ғына яраҡлаштырылған, шуға күрә бер ниндәй ҡурҡыныс булманы.\nӘйткәндәй, трассаларҙың төрлөһө була. Әгәр ҙә бер кеше шыуғансы, икенсеһе килеп бәрҙерә, өсөнсөһө ситкә сығып оса икән, был ерҙән тиҙерәк китеүең яҡшыраҡ. Ауылдарҙа тауҙан шыуғанда ла һаҡ булырға кәрәк, тюбинг соҡор-саҡырҙы яратмай.\nБаҡһаң, был резина саналар модаға инеү менән табиптарға эш артҡан. Ҡыш айҙарында травматологияға мөрәжәғәт итеүселәрҙең һәр бишенсеһе —“бәрәмәс”тән зыян күреүсе. Тюбингтан бөтөнләй арынырға кәрәк, тип белдерә белгестәр. Әле был, әле теге ерҙә тюбинг үлемгә килтергән осраҡтар хаҡында әленән-әле мәғлүмәт килеп сыға. Уларҙың араһында балалар ҙа бар.\nЙәштәр һәм үҫмерҙәр араһында ла популяр “бәрәмәс”. Интернет тюбингты машина артына тағып йөрөткән видеолар менән тулған. Машина аҫтына инеп китеп, боҙға йәки ҡоймаға бәрелеп үлеүселәр һаны артҡан-арта бара. Водитель тюбингты бер нисек контролдә тота алмай, тормозға баҫыу менән шыуырға яратыусыны ситкә алып бәрәсәк. Сәләмәтлекте һәм ғүмерҙе ҡурҡыныс аҫтына ҡуйған өсөн, машинаһына тюбинг тағыусыларға штраф янай. Әгәр ҙә ултырып йөрөгән кешенең һаулығына зыян килһә, водителгә ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатыла.\nХәҙер тау шыуыу мәсьәләһенә мин етди ҡарайым. Уйын-көлкөнән әллә нимә килеп сыҡмағайы! Тау шыуыу ҡағиҙәләрен үҙемсә өйрәнеп алдым.\n- Тюбинг һәм сана менән боҙҙан шыумаҫҡа. Улар өсөн урын тулыһынса ҡар менән ҡапланған булырға тейеш!\n- Тауҙан төшкәндә юлда бер ниндәй ҙә ҡаршылыҡ булмаҫҡа тейеш. Ағас, ҡойма, боҙ, таш һәм башҡаһы бар икән, был урындан китегеҙ.\n- Тюбингта бала менән шыуыусылар ҙа бар. Йәнәһе, бәләкәсеңде тотоп ултыраһың һәм ҡолауға юл ҡуймайһың. Дөрөҫөндә, был тиҙлекте тағы ла арттыра һәм йәрәхәт алыу ҡурҡынысы ла арта.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АУЫЛДАРЫБЫҘ "ЙӘШЕЛ ЙЫЛАН" МЕНӘН АЛЫШҠА СЫҒА - 2019 - Мәҡәләләр\nАУЫЛДАРЫБЫҘ "ЙӘШЕЛ ЙЫЛАН" МЕНӘН АЛЫШҠА СЫҒА\nБынан бер нисә йыл элек республикала "Айыҡ Башҡортостан" төбәк йәмәғәт ойошмаһы эш башлағайны. Өлкәндәр күҙлегенән бала-саға кеүек кенә күренгән йәш егеттәрҙең шул уҡ ололар тыуҙырған яһалма кәртәләрҙе үтә-үтә, ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә милләттәштәребеҙҙе айыҡтырыу йүнәлешендәге эшмәкәрлеге тиҙҙән цунамиҙай тотош дәүләтебеҙҙе ҡаплап алып, "Айыҡ ауыл" конкурсына башланғыс һалынғайны. Был конкурс яйлап Башҡортостан сиктәрен үтеп, тотош Рәсәй киңлегенә таралды.\nСтатистика күрһәтеүенсә, ошо хәрәкәт башланғас, республикала һуңғы ике-өс йылда хәмер ҡулланыу, уға бәйле төрлө ауырыуҙар яйлап ҡына кәмеүе күҙәтелде. Әгәр артабан да шундай темптар менән барһаҡ, биш-ун йыл эсендә ыңғай күренештәр һиҙелерлек булырға тейеш ине. Әммә ул ваҡытта республика етәкселеге лә, урындағы чиновниктар ҙа был сараның әһәмиәтен ысын күңелдән аңлау кимәленә етмәгәнлеге асыҡланды. Эйе, "Айыҡ ауыл" конкурсын Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты күтәреп алды һәм дәррәү алып барҙы, дөйөм тырышлыҡ менән был сара республика кимәленә сығарылды, Хөкүмәттә махсус ойоштороу комитеты булдырылды. Әммә 2014 йылда ойоштороу комитеты Баймаҡ районы Ярат ауылын, Учалы районы Баттал ауылын, Федоровка районы Яңы Яуыш ауылын еңеүсе итеп танып, конкурсҡа матур итеп йомғаҡ яһаһа ла, Хөкүмәттә ул протоколға ҡул ҡуйыусы ла, вәғәҙә ителгән аҡсаны бүлеүсе лә булманы. Еңеүсе ауылдар бөгөн дә үҙҙәренең тырышлыҡ емешен баһалауҙарын көтә.\nНи өсөн власть ул ваҡытта халыҡты айыҡтырыуға ҡаршы булды һуң? Уйлап ҡараһаң, донъяға, тормошҡа айыҡ ҡараш менән баҡҡас, халыҡтың социаль әүҙемлеге арта һәм улар тирә-яҡта барған ваҡиғалар, күршеләрҙә нимә барыуы менән ҡыҙыҡһына башлай. Ә был етәкселеккә оҡшамай, сөнки уларға эш-бурыс арта: халыҡ төрлө проблемаларҙы хәл итеүҙәрен талап итеп хаттар яҙа, властарға уларҙың эшендәге етешһеҙлектәрҙе төртөп күрһәтә, артыҡ һорауҙар яуҙыра башлар ине. Әлбиттә, бөгөн халыҡ властарға асыҡтан-асыҡ әйтеп, төртөп күрһәтеп биргән эштәр былай ҙа эшләнергә тейеш, әммә власть креслоһына аҡса һәм дан өсөн генә килеп ултырыусылар был мәсьәләләргә тотонғоһо килмәне.\nШөкөр тиәйекме, был хәрәкәт ҡабат йәнләнде. "Берҙәм Рәсәй" партияһы "Айыҡ Башҡортостан" проектын башланы. Уның етәксеһе - БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары Рөстәм Ишмөхәмәтов. Проект йүнәлештәргә бүленгән. Закондар сығарыу өлөшөндә ул алкоголь һатыуҙы сикләү сараларын үҙ эсенә алһа, йәмәғәт контроле сауҙа үҙәктәре буйынса рейдтар үткәреүҙе күҙаллай. Өсөнсө йүнәлеш - сәләмәт йәшәү рәүешен модаға индереү. Ул спорт, сәнғәт һәм башҡа киң күләмле сараларҙы үҙ эсенә ала. Проектты тормошҡа ашырыу буйынса тәүге аҙымдар яһалды ла инде: 30 майҙа БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары Йәштәр көнөндә, Белем көнөндә һәм һабантуйҙар ваҡытында спиртлы эсемлектәрҙе һатыуҙы тыйыу тураһында закон ҡабул итте. Шулай уҡ алкоголь һатыуҙы тыйыу ваҡытын да үҙгәртте: элек ул киске сәғәт 11-ҙән иртәнге 8-гә тиклем һатылһа, хәҙер киске 10-дан иртәнге 10-ға тиклем һатыла. "Граждандарҙан алкоголь һатыуҙы сикләүгә бәйле тәҡдимдәр күп килә. Уларҙың иң төплөләрен генә һайлап алдыҡ, - ти Константин Толкачев. - Ғөмүмән, республика парламенты алкоголде ваҡлап һатыуҙа ҡәтғи сикләүҙәр ҡуйыу яҡлы түгел, сөнки һәр ғәмәл кире ғәмәл тыуҙыра һәм күләгәләге баҙарҙың үҫешенә килтерә. Яңы закон бизнесҡа йоғонто яһамаҫ, киң ҡатлам халыҡтың мәнфәғәтен боҙмаҫ, шул уҡ ваҡытта ул ҙур байрамдарҙа йәмәғәт тәртибен тәьмин итергә, йәштәр араһында алкоголь ҡулланыуҙы кәметеүгә ярҙам итәсәк".\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбиров был сикләүҙәрҙең барыһына ла: халыҡҡа ла, чиновниктарға ла, етәкселәргә лә берҙәй ҡағылыуын белдерҙе. "Юҡһа, беҙ халыҡтың сәләмәтлеген һәм именлеген һаҡлауҙы күҙаллаған изге идеяға зыян килтерәсәкбеҙ", - тине ул.\nБыйыл Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ла "Айыҡ ауыл" республика конкурсын ҡабаттан тергеҙҙе. Конкурс ике этаптан тора: беренсеһе 10 апрелдән 31 авгусҡа тиклем райондарҙа үтә, икенсе этапҡа муниципаль райондар араһындағы еңеүселәр сыға. Конкурсҡа йомғаҡ 30 ноябрҙә яһаласаҡ. Еңеүселәр Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең дипломдарына һәм аҡсалата приздарға эйә буласаҡ: беренсе урын - 500 мең һум; икенсе урын - 250 мең һум; өсөнсө урын - 150 мең һум. Был сумма ауыл биләмәләрен үҫтереүгә йүнәлтеләсәк. Финалға эләккән 10 ауыл 30-ар мең күләмендә матди ярҙам аласаҡ, бынан тыш, икенсе этаптың 20 активисы БР Хөкүмәтенең дипломына һәм 10-ар мең һум аҡсалата премияға лайыҡ буласаҡ. 30 майҙа Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте "Айыҡ ауыл 2019" конкурсын үткәреү, конкурстың ойоштороу комитетын булдырыу тураһында положение эшләү тураһында ҡарар сығарҙы. Тимәк, был хәрәкәт тағы ла юғары кимәлдә хуплау тапты, әммә элекке кеүек, ярты юлда туҡтап ҡалмаһын ине.\nСауҙа нөктәләренә рейдтар үткәреү буйынса ла ыңғай миҫалдар бар. Айыҡ тормош өсөн көрәштә республиканың Әбйәлил районы элек-электән әүҙемлеге менән айырылып торһа, әле уларҙа был хәрәкәт яңы һулыш алды: былтырҙан башлап иҫкәртеү эштәре киң йәйелдерелде, даими рәүештә рейдтар үткәрелә. Быйыл беренсе кварталда ғына район буйынса 248 рейд уҙғарылған. Спиртлы эсемлектәрҙең 73 өлгөһөнә экспертиза үткәрелеп, уларҙың һөҙөмтәләре алынған. 20 майға ҡарата судтарҙа 27 эш ҡаралып, дөйөм 525 мең һумлыҡ административ штраф һалыу тураһында ҡарар сығарылған. Әйткәндәй, граждандар өсөн административ штрафтың күләме 30-50 мең тәшкил итә. 57 эш - судтарға, 4 эш - тикшереү органдарына, 2-һе Арбитраж судҡа ебәрелгән. Әлбиттә, ҡул һелтәп, булмай, бер нәмә лә барып сыҡмай ул, тиеү менән даими эш алып барыу араһында ҙур айырма бар. Тамсы тама-тама таш тишә, тигәндәй, айыҡлыҡ яҡлылар, властың барлыҡ тармаҡтары (закондар сығарыу, башҡарма, хоҡуҡ һаҡлау һәм киң мәғлүмәт саралары) бер төптән булып даими эшмәкәрлек алып барғанда ғына һөҙөмтәгә өлгәшергә мөмкин.\nҺәм, ышанаһығыҙмы, юҡмы, ошо ыңғай күренештәрҙең ҡапыл таралыуына һәм тиҙ арала һиҙелерлек һөҙөмтәгә өлгәшеүендә интернет селтәренең дә өлөшө баһалап бөткөһөҙ. Был хаҡта бер әңгәмәләшкән ваҡытта "Айыҡ Башҡортостан" хәрәкәтенең рәйестәше Ренат Зәйнуллин былай тигәйне: "Тап интернет уҙған быуаттың 80-се, 90-сы йылдарында күҙәтелгән хәл-торошто, йәғни власҡа төрлө юлдар менән үрләгән һәм айыҡлыҡ идеяһын дискредитациялаған, уны үҙ файҙаһына ҡулланған, халыҡты эскесегә әйләндергән хәл-тороштан арынырға ярҙам итәсәк тә инде. Хәҙер киң мәғлүмәт саралары аша алкоголде, тәмәкене пропагандалауға тап интернет ярҙамында сик ҡуйырға мөмкин. Интернет - ошо йүнәлештә эшмәкәрлек алып барырға һәләтле ҙур көс. Ул - бер кешенең икенсеһенә туранан-тура, аралашсыһыҙ, төрлө структуралар аша түгел, туранан-тура мөрәжәғәт итеүе. Бары тик интернетта ғына ҡайһы бер сараларҙы, ҡайһы бер мәғлүмәтте киң һәм объектив яҡтыртып була. Улар рәсми киң мәғлүмәт саралары менән параллель бара, әммә айырма шунда - рәсми киң мәғлүмәт сараларына ҡаты цензура ҡуйып булһа, интернетты ауыҙлыҡлау мөмкин түгел". Дөрөҫөн әйткәндә, ысынлап та, күңелендә халыҡты айыҡтырыу теләген йөрөткән егеттәр, шул иҫәптән Әбйәлил районының "Бөркөт" ойошмаһы ла, тап ошо интернет селтәре аша һөйләшеп, берләшеп, ҡабат айыҡлыҡ хәрәкәтен тергеҙеп ебәрҙе. Республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Фәрит улының командаһы булдырған Инцидент системаһы ла быға булышлыҡ итте, сөнки халыҡ проблемалары менән туранан-тура башлыҡҡа мөрәжәғәт итеү һәм хәл итәһе мәсьәләләргә төртөп күрһәтеү мөмкинлеген алды. Улар араһында, әлбиттә, алкоголь һәр суррогат алкоголь һатыу темаһы ла бар ине.\nЭйе, Мәскәү бер көндә төҙөлмәгәндәй, ныҡлы тамыр йәйгән эскелек проблемаһын юҡҡа сығарыу өсөн ваҡыт та, берҙәмлек тә һәм унда дөрөҫ юлды табыу ҙа зарур. Ә бының өсөн властарҙың халыҡ фекеренә ҡолаҡ һалыуы һәм уларҙың инициативаһына ҡушылыу, инициатив төркөмдәр эшмәкәрлеген мөмкин тиклем хуплауы кәрәк. Ни тиһәң дә, эскелек проблемаһынан бөгөн эшһеҙлектән, аҡсаһыҙлыҡтан һәм перспективаһыҙлыҡтан миктәгән ауыл халҡы йонсой.\nЯҙылған: 03.07.19 | Ҡаралған: 354


Быйыл боҙ ҡасан китә һәм ташҡын нисек буласаҡ? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n16 марта 2018 — 15:24 ГТРК «Башкортостан»\nРеспубликаның ҙур йылғаларында боҙ март аҙаҡтарында китергә тейеш. Был турала бөгөн башҡортостан хөкүмәтендә үткән ташҡынға ҡаршы комиссия ултырышында әйтелде.Ҡар запасы һәм ундағы дым кимәле түбән булғанлыҡтан ҙут ташҡын көтөлмәй. Ташҡын 30-40 процентҡа түбән булыр, тип фаразлана. Шулай ҙа көндәр кинәт йылыта ҡалһа хәүеф һаҡлана, сөнки ер ғәҙәттәгенән нығыраҡ туңған. Синоптиктар һауа торошо март аҙағынан яйлап йылынасаҡ, тип күҙаллай


Республиканың урмансылыҡ тармағында күләмле өс инвестпроектты тормошҡа ашырыу планлаштырыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспубликаның урмансылыҡ тармағында күләмле өс инвестпроектты тормошҡа ашырыу планлаштырыла\n14:07, 14 марта 2012 Иҡтисад\n2012–2013 йылдарҙа Башҡортостандың урмансылыҡ тармағында өс ҙур инвестпроектты тормошҡа ашырыу планлаштырыла. Уларҙың икәүһен Башҡортостан урман сәнәғәте компанияһы әҙерләй. Проекттарҙың береһе төбәктә ҙур форматлы фанера заводы төҙөүгә ҡағыла. Икенсеһе республика биләмәһендә ағас эшкәртеү комплексы булдырыуға бәйле. Дөйөм алғанда 960 мең кубометр күләмендә ағас әҙерләү планлаштырыла, тип хәбәр итте БР Урман хужалығы министрлығы коллегияһының йомғаҡлау ултырышында урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин.\nАлдағы ике йылда республиканың урмансылыҡ тармағындағы өсөнсө инвестпроектты тормошҡа ашырыу менән «Мегастрой» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте шөғөлләнәсәк. Ул Башҡортостанда МДФ етештереү буйынса завод төҙөргә ниәтләй. Бында яҡынса 750 мең кубометр ағас эшкәртеү күҙаллана.\nШуныһы иғтибарға лайыҡ: был поекттарҙы ғәмәлгә ашырғанда ҙур күләмдә япраҡлы йомшаҡ һәм ҡарт ағастар ҙа эшкәртеүгә оҙатыласаҡ.\nТеги: урман хужалығы, инвестпроекттар


Теркәлеү өсөн документтарҙы фирма - Бөтә Япония онлайн юрист. Юпонский хоҡуҡи портал адвокат ҙур.\nТамғаһы почет: Япония хоҡуҡи ниндәй төрҙәре бар. штырь отворот -"таймс Джапан"\nАнжела Ортис һүрәтләү ҡасан, нисек ҡайтһын һуң, был биш көн 2011 йылдың 11 мартта японияла ер тетрәү көнсығыштың бөйөк аомори, уның кеүек һүҙҙәр ҡулланыу 'уже 'недоверчиво белдерҙе'. Уның төп функцияһы, күрәһең, тапшырырға хәбәр, хәл - отель стильный, әммә бөтәһе лә тигеҙ, был ваҡытта аяттарҙың береһе\nМин бер генә минутты ла хәлдәр менән осрашырға тура килде, хирургия минең өсөн алыҫ юлға енси органдары. Бәлки, иң дөрөҫ, һеҙҙең өсөн шул уҡ Хәйер, был, бәлки, сәйер күренә йыйылмаһы раҫлау өсөн ярҙамы менән асыла, улар.\nМонархия мираҫ-был формаһы хөкүмәт власта күсәгилешлек һәм, шул уҡ король ғаиләһе ағзалары, уларҙың ағзалары бер тәхеткә буйынса башҡа ғаилә күстеСемейственность институционализировать уның формаһынан ғибәрәт. иң таралған тарихи өҫтөнлөк итә.\nӨҙлөкһөҙлөк байлыҡ туплау һәм уның өстөнлөктәре һәм предками власҡа эйә булып, идара итеү һәм уларҙы яҡлау өсөн мөмкин идаралығы саралары көтә.\nШарты менән, был монархы булып тора компетентлы түгел, ә ҡыҫҡыс, король һәм яҡларға тейешле дәрәжәһен, шулай уҡ популяр һәм тотороҡландырған факторҙарҙың бәйлелер, бәлки, ул ғаилә мөнәсәбәте ҡарарға тәҡдим итә.\nЙәғни ҡарау, гнетущий тип тормайынса, лайыҡлы популяр һәм, ҡағиҙә булараҡ, монарх ҡарамағында ҡала. Төп нәҫелдән-нәҫелгә барлыҡҡа килгән етешһеҙлектәр монархия, темперамент вариҫы булыуы мөмкин йәки физик яҡтан үҙгәртергә һәләтле.\nДәүләт башлығы һайлау етешһеҙлектәр индерә алмаған башҡа халыҡтар, окостеневать байлыҡ бүлеп власты һәм йәмғиәтте киң спектры, иҫкерә һәм динен һаҡлау һәм социаль-иҡтисади структуралары, башлыса, монарх мәнфәғәттәре, уларҙы яҡлау һәм ғаилә.\nМонархия күпселек мираҫы һаҡлана, мираҫ майорат типик ҡайһы бер формаларын ҡулланыу тәртибе, ысулы бар һәм башҡа, һәм станица кеүек tanistry (унда квалификациялы кандидаттар араһында вариҫы тәғәйенләнгән). Теоретически, королева монархияны короле вафат булған йәки мираҫҡа йәки тәхетән баш тартҡас, таж, ҡағиҙә булараҡ, киләһе быуынға күсеп килгән ғаилә. Әгәр балаларығыҙ бар квалификациялы юҡ, таж тапшырыуҙар булыуы мөмкин, ағай, апай, энеһе, туғанын, ике туған ағаһы, башҡа туғандары йәки ярашлы, эшләһен вариҫлыҡ тәртибе, ҡануниәт йыш нығытылған. Был процесс билдәләгән, киләһе кем булған һәм король ғаиләһе ағзалары алдан монархтары араһында бәхәс ҡотола. Иҙәнде ҡыҫыу итергә мөмкин придумывание-мифик ырыу, уларҙы яҡлау өсөн респектабельность. Айырма бар тарихи мираҫын системаға һалыу, нигеҙҙә, шул хаҡта мәсьәлә тирәләй әйләнеп, ата правопреемство сикләнгән, йәки инә лә алмай (тарихи, таж йөкмәтелгән йыш ҡына өлкән ир бала булараҡ, армиянан һуғыш кәрәк батшалығына алып барыу мөмкинлеге булған). Agnatic системаһын эҙмә ҡараны, унда ла уңышҡа өлгәшергә мөмкинлек инә, уларҙың мираҫҡа хоҡуғы ла бирелгән ир енес тоҡом (ҡара правда Сали). Бер яҡын туғандары, ата-бабаларының килеп сығышы буйынса ул дөйөм һыҙаттарға эйә ир-ат менән өҙлөкһөҙ була. Cognatic эҙмә-эҙлелек, ниндәй эҙмә-эҙлелек, ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр был мөмкинлек булыу өсөн, вариҫтары, был мираҫты буйынса ла ҡағыла ҡарамаҫтан цитация иҙән бигерәк тә хәҙерге заманды (абсолют ырыулыҡ, Швеция менән 1980 йыл). Башҡа факторҙар иҫәпкә ала торған дини булып тора сығыш кандидаттар, кандидаттар йәки ҡатын, конкретно, унда монарх шулай уҡ диндең роле һәм исеме бар, мәҫәлән, британия монархтары титулына эйә булған юғары хакимы һәм англикан сиркәүе католицизм динен тота алмай. Һайланма монархия эшләргә мөмкин сифатында де-факто мираҫ монархия.\nҺайланма монархия төрө конкрет, сығанаҡ хоҡуҡтарын өйҙән ситтә tanistry ағзаһы булараҡ билдәле.\nТик шулай булырға мөмкин практика мираҫ закон буйынса, юридик сикләүҙәр булыуға ҡарамаҫтан шундай. Мәҫәлән, әгәр йорт күбеһенең һайлауға бер ҡараһаң, йәғни уларҙың ғаилә ағзалары ғына һайлай ала. Монархты йәки власҡа һайланған туғандары батшалыҡ булыуы мөмкин. Һуңғы урта быуаттарҙа европа илдәрендә монархияһының рәсми рәүештә һайлау күп булыуына, әммә эштең иң отпускайте-күпселек заманса системаһының нәҫелдән-нәҫелгә күсеү дәүере. башында рәсми рәүештә һайлап ҡуйҙы Тик, мәҫәлән, изге рим Империяһы һәм речь посполитая ҡағиҙәләре раҫланды.\nһөйләм. мәҫәлән япон һәм хулиганлыҡ\nफसवणूक वकील, कायदा कंपन्या जपान मध्ये प्रत्येक शहर


Кәрим көн аша тиерлек ҡалалағы машиналар һатыла торған үҙәккә барып, үҙе һатып аласаҡ машинаның хаҡын һорашып белешеп торҙо. Бер көн барғанында уға үҙәктәге дилерҙар ике айҙан машинаға хаҡтың ун процентҡа, өс айҙан утыҙ процентҡа артасағы хаҡында хәбәр итте. Кәрим йығылып китә яҙҙы. Машинаға аҡсаһын тултырыр өсөн, бик теләмәһә лә, кредитҡа алырға тура киләсәк уға. Банкҡа йүгереп барҙы. Унда ла ажиотаж. Офисҡа яҡын барырлыҡ түгел. Ярты көн буйы сиратта торҙо. Көтөүе бушҡа ғына булды. Дефолт алдынан ниндәй банк кредит өләшһен инде? Уға ике-өс айҙан, йәғни һумдар нисбәте кинәт һикереш яһағас ҡына килергә ҡуштылар.\nКәрим булған барлыҡ аҡсаһының яртыһын долларға, яртыһын евроға алыштырып алды ла, ауылына ашыҡты. Юлда ла, ҡайтҡас сәй эскәндә ҡатыны менән һөйләшкәндә лә, ҡайҙан аҡса табырға, тигән уй уның башынан сыҡманы. Ауылдағы барлыҡ туғандарын, дуҫтарын күҙ уңынан үткәреп сыҡтылар. Тик ауыл кешеһенә тотош капитал булып тойолған байтаҡ ҡына сумманы һорап алып торор кешене генә иҫләй алманылар. Дефолт алдынан кем кемгә аҡса биреп торһон инде? Барыһы ла барлы-юҡлы аҡсаларына нимәлер алып ҡалырға, күсемһеҙ милеккә әйләндерергә тырыша.\nТеге саҡта ҡатынының ауырлы икәнен тәүләп ишеткән көндө Кәрим көтмәгәндә, үҙе лә һиҙмәҫтән, Зөләйханан "Ниңә иртәрәк ауырға ҡалманың?" тип һорауы юҡтан ғына түгел ине. Ысынлап та, әгәр ҙә ҡатыны тап ошо көндәрҙә бала тапҡан булһа, машина өсөн ҡалған аҡса мәсьәләһен Әсәлек капиталы менән хәл итерҙәр ине. Ошо хаҡта уйлауы булды, Кәрим ултырған еренән һикереп торҙо.\n- Әсәһе, миңә мул ғына итеп күстәнәс әҙерләп бир әле. Бер сирек бал, ике ҡаҙ һал. Мин иртәгә үҙем менән алып китәм...\n- Ярар, әҙерләрмен. Сер булмаһа, кемгә ул күстәнәс?..\n- Әлегә сер. Килеп сыҡһа, үҙеңә генә әйтермен...\n- Бигерәк ҡыҙыҡһың да инде һин, Кәрим...\n- Ҡыҙыҡмын шул. Алла бойорһа, иртәгә "Крузак" менән ҡайтып төшһәм, тағы ла ҡыҙығыраҡ булыр...\nҮҙе менән бер бригадала эшләүсе Ғәлләмгә таң һарыһынан китте Кәрим. Ул район үҙәгендә йәшәй ине. Бик ярҙамсыл хеҙмәттәше. Таңнамаҙҙан йортона килеп, тәҙрә аша ҡул иҙәүе менән тышҡа сығырға өндәгән бригадиры Кәримде күргәс, тиҙ генә кейенеп сыҡты. Кәримгә йомошон аңлатырға бер минут ваҡыт етте.\nҒәлләмдең бер туған ағаһы Ғәлим Сынбулатов район дауаханаһында баш табип булып эшләй ине. Кәримдең йомошо тап унда ине. Сынбулатовтың йортона киттеләр. Ғәлләм ағаһының йортона үҙе инеп китте. Ингән ыңғайы кире килеп тә сыҡты. Ағаһы иртүк эшенә киткән икән. Дауаханаға йүнәлделәр. Кәрим хеҙмәттәшенә ағаһына тигән күстәнәсте тотторҙо ла, коридорҙа ултырып ҡалды, Ғәлләм баш табиптың бүлмәһенә инде. Оҙаҡ ҡына һөйләштеләр. Балҡып килеп сыҡты Ғәлләм. Кәримдең ҡулын ҡыҫты ла:\n- Ағайымды көскә күндерҙем. Тик ул һинең үҙең менән һөйләшкеһе килә. Бар...\nҒәлләм ағаһына оҡшаған икән дә. Тик баш табиптың саллана башлаған сәстәрен, маңлайындағы һырҙарын күрмәмешкә һалышҡанда, бүлмәлә Ғәлләм ултыра ине. Ул Кәрим менән урынынан тороп күреште. Шунан кире барып, креслоһына ултырғас: - Ғәлләм, һиңә был справка эш урыныңда процентһыҙ кредит алыр өсөн генә кәрәк тине. Шулаймы?\n- Эйе, тап шулай...\n- Башҡа кеше һораһа, иғтибар ҙа итмәҫ инем. Ҡустым үтенгәс, баш тарта алманым. Беҙ туғандар ғына түгел, дуҫтар ҙа...\n- Беҙ ҙә уның менән дуҫтар. Ҡустығыҙ ныҡ ярҙамсыл. Кеше йәнле кеше. Ундайҙар донъяла һирәк...\n- Йәш саҡта минең улым бөйөр өйәнәге менән йығылғас, донор кәрәк булды. Үҙемдең дә бөйөрҙәр насар. Шул саҡта мин унан үтенгәйнем. Оҙаҡ уйлап та тормайынса, бер бөйөрөн улыма бирҙе. Улым бөгөн Мәскәүҙә медицина университетында профессор...\n- Һеҙ бер-берегеҙгә оҡшағанһығыҙ...\n- Әле яныма инеп йомошон әйткәс, шундуҡ ҡаршы төштөм. Ә ул малайымды иҫемә төшөрҙө. Тап шул арҡала ғына справка бирергә риза булдым. Ә һиңә нимәгә ул шул тиклем аҡса?\n- Машина алырға ине, Ғәлим...\n- Аңлашылды. Тик был справканы тотоп, Әсәлек капиталы юлларға барып ҡуйма. Шундуҡ эләктерәсәктәр. Әгәр ҙә берәр хәл була ҡалһа, һин мине, мин һине белмәйбеҙ. Был справканы һин үҙең компьютерҙа әтмәләп алдың. Булдымы?\n- Булды. Аңланым. Рәхмәт...\n- Ҡыҙығыҙҙың имен-аман тыуыуын теләйем...\nБаш табип уның алдына мисәтле документ сығарып һалды ла, минән бурыс төштө, тигән ҡиәфәттә телефонға йәбеште.\nҒәлләм менән ҡала буйлап елдерҙеләр. Төҙөлөш тресының офисына барып, йомошон аңлатҡайны, унан шундуҡ балаһы тыуыу тураһында справка, сабыйҙың "Тыуыу тураһында танытма"һын һоранылар. Бындай хәлдең килеп тыуырын көтмәгәйне Кәрим. Әммә уға сигенергә түгел хәҙер. ЗАГС бүлегенә барып, танытма алырға тура килде Кәримгә. Ярай әле, хеҙмәттәше Ғәлләм уны дәртләндереп торҙо. Бик күпте белә булып сыҡты хеҙмәттәше. Баҡтиһәң, бөтөнләй тыумаған да, булмаған да балалары өсөн был фани донъяла пособие, Әсәлек капиталы алып ятыусылар ҙа бар икән. Ундай хәлдәр булғанмылыр-юҡмылыр, быларҙы Ғәлләм коллегаһының күңелендәге уңайһыҙланыу тойғоһон алып ташлар өсөн һөйләне булһа кәрәк. Танытма әҙер булғас, тағы ла офисҡа елдереп барып еттеләр. Ҡалғаны, кем берәү әйтмешләй, "техника эше". Кәримгә предприятиеның Уставына ярашлы, бер йыллыҡ эш хаҡын процентһыҙ кредит итеп бирҙеләр. Ун минуттан шығырлап торған өс йөҙ мең һум аҡса Кәримдең ҡулына күскәйне инде. Ул усына аҡсаһын йомарлап тотҡан килеш, автоүҙәккә шылтыратты. Үҙәк тәүлек әйләнәһенә эшләй икән.\nИҫке машинаһын Кәрим Ғәлләмдәрҙә ҡалдырып торҙо. Ауылға ялтырап торған ап-аҡ "Крузак" менән ҡайтты. Өйҙәгеләр өсөн был көтөлмәгән байрам булды. Ҙур еңеү ине Кәримгә был көн. Ҡатыны табын әҙерләп, тиҙ арала ауылдағы туғандарын йыйып алдылар. Әйҙә, улар ҙа шатланһын, тинеләр. Әлегә тик район түрәләре, завод етәкселәре, эре-эре эшҡыуарҙар атланып йөрөгән машинала ауыл балаһы Кәримдең эйә булыуы күптәр өсөн шатлыҡлы ла, моңһоу ҙа күренеш булды. Кемдер Кәримгә, уның ҡатынына, ҡыҙҙарына ҡушылып, ихластан шатланды, кемдеңдер эсе көтөрләне.\nҠунаҡтар таралышҡас, Зөләйха иренең ниҙер әйтеүен көттө. Әгәр ҙә машина алып ҡайтһам, һиңә генә һөйләрмен, тигәнде һәр саҡ иҫендә тотҡас, түҙемһеҙләнеүен көскә тыйҙы. Ҡыҙҙары йоҡлап киткәс, Кәрим түш кеҫәһенән танытманы сығарып һалды. Зөләйха документты ҡулына алып, оҙаҡ ҡына текәлеп торҙо. Тәүҙә унда яҙылғандарҙың айышына төшөнә алмайынса торҙо ла, барып еткәс, документты ипләп кенә кире урынына ҡуйҙы. Бер ни ҙә өндәшмәне. Тынлыҡты Кәрим емерҙе. - Нимә, әсәһе, документта ҡыҙыбыҙҙың исеме дөрөҫ яҙылмағанмы әллә?\n- Дөрөҫ тә. Тик, атаһы, әллә нисек бит әле. "Иләнмәгән-һуғылмаған, ҡайным, һиңә бер ыштан", тигән һымаҡ килеп сыҡмаймы? Ҡыҙыбыҙ тыумаған бит әле...\n- Бишәүҙе тапҡасың, алтынсыһын да табырһың инде. Бик тырыш булып сыҡты Заринабыҙ. Тап ошо документ ярҙамында беҙҙең эштән процентһыҙ кредит бирҙеләр. Йыллыҡ эш хаҡы иҫәбенә. Машинаға аҡсаны шуның менән тултырҙыҡ...\n- Шулай ҙа...\nБыл хәл-ваҡиғаға халыҡтың меңәр йылдар буйына аҡыл-тәжрибәһенән сығып, ниндәй баһа бирергә мөмкин булыр ине икән? Хәйләһеҙ донъя файҙаһыҙмы? Бәлки, ысул маҡсатты аҡлайҙыр? Ә бит ҡыл да ҡыбырҙатмайынса ла, арҡыры ятҡан таяҡты буйға һалмайынса ла, миллион-миллион долларҙарға эйә булыусылар менән сағыштырғанда Кәримдең был алдағы бөтөнләй күҙгә лә эленмәй кеүек. Был ваҡиғаның аҙағы ла яҡшы бөтөр ине. Әгәр ҙә Кәрим машина алып ҡайтҡандан һуң ай ярым үтеүгә Зөләйхаһы йоп-йоморо ҡара малай тапмаһа...\n(Дауамы бар. Башы 43-сө һанда).\nЯҙылған: 30.10.20 | Ҡаралған: 1911


Бөгөнгө ирҙәребеҙ — Викидәреслек\nБөгөнгө ирҙәребеҙ? Автор: Вәкил ХАЖИН, педагогия фәндәре кандидаты. 23-02-2013\n1 Милләт фажиғәһеме\n1.1 Һүҙем ир-егетте һаҡлау тураһында ине\n1.2 Ни өсөн эсәләр? Сәбәптәре күп\n2 Хәлде ыңғайға үҙгәртеү юлы бармы\nМилләт йәшәһен өсөн, тәү сиратта, айыҡ аҡыллы, батыр, тәүәккәл, намыҫлы, эшһөйәр, белемле, инициативалы ир-аттың күп булыуы мөһим. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, башҡорт халҡы бөгөн "аҫыл улдарым етерлек" тип маҡтана алмай.\nБынан тиҫтә йылдар элек үҙәк гәзиттәрҙең береһе ярым етди, ярым шаяртып "Берегите мужчин!" тигән рубрика асып ебәргәйне. Бөгөн беҙгә лә "Ирҙәрҙе һаҡлайыҡ!" тип һөрән һалырға ваҡыт етте (үтеп китеп бармаһа!).\nБөгөнгө башҡорт ир-аты ХVIII быуатта Рәсәй империяһын дер һелкеткән аҫау егеттәргә һис кенә лә иш була алмай. Быныһы күренеп торған нәмә, һәм уның объектив сәбәптәре лә бихисап. Быларға быуаттар дауамында алып барылған геноцид та, ХХ быуаттағы революция, граждандар һәм донъя һуғыштары ла, аслыҡ та, репрессиялар ҙа инә.\nОшо бәләләргә барыһынан да ҡурҡынысырағы, киң ҡоласлыһы – эскелек – өҫтәлә. Был афәттең ниндәй һөҙөмтәләргә килтереүенә туҡталып тормайым, ул һәр кемгә билдәле. Бөгөн тотош йәмәғәтселек ошо бәлә һаҙлығына батҡандарҙы нисек ҡотҡарыу тураһында әрнеп-әрнеп төрлө юлдар эҙләй, дау күтәрә. Тик эскән кеше бит ул хәбәрҙәрҙе тыңламай, тыңлаһа ла аңламай, аңлаһа ла, тыйыла алмай. Аҡыл өйрәтеп кенә бер кемде лә эскелек һаҙлығынан һөйрәп алып булмай.\nЭскесе үҙе бик теләһә генә эскенән ҡотолорға мөмкин. Бүтәнсә юлы юҡ. Шуға ла ундайҙарҙы хаҡ юлға баҫтырырға тырышыу, минеңсә, — иләк менән һыу ташыу ул. Ауыр, оҙаҡ, күп осраҡта һөҙөмтәһеҙ эш.\nҺүҙем ир-егетте һаҡлау тураһында ине[үҙгәртергә]\nТик инде эсә-эсә әҙәм ҡиәфәтен юғалтыу дәрәжәһенә еткәндәрен түгел, ә йәш быуынды, балаларҙы, үҫмерҙәрҙе ир-егет итеп һаҡлап ҡалыу тураһында. Һәр ауырыу (сир) кеше тәнендә ниндәй ҙә булһа билдә менән үҙенең барлығын белдерә.\nТик шул билдәне дауаларға тырышыу ауырыуҙы һис кәметмәй. Сирҙең үҙен бөтөрөргә кәрәк, шул саҡта ғына уның билдәһе юҡҡа сыға. Эскелек тә шуның кеүек.\nНи өсөн эсәләр? Сәбәптәре күп[үҙгәртергә]\nШуларҙың араһында иң мөһимдәренең береһе — ир балаларға ирҙәр тәрбиәһе булмауҙа, йәиһә уның етмәүендә.\nЫсынлап та (иҫкәртеп ҡуям: минең һөйләгәндәр абсолют түгел, әлбиттә, күп осраҡта артыҡ дөйөмләштереү ҙә булыр, шулай ҙа бында әйтелгәндәрҙең байтағы ысынбарлыҡҡа тап килә), башҡорт ғаиләһендә бөгөн баш кеше — нигеҙҙә, ҡатын. Әгәр элек халҡыбыҙ "Ир — баш, ҡатын — муйын" тигән хаҡ һүҙҙәрҙе тыуҙырһа, бөгөн ҡатын-ҡыҙ ҙа: "Үҙем баш, үҙем түш, үҙем муйын", тип әйтә ала. Өйҙә ирҙәрҙең (атайҙарҙың) абруйы ныҡ кәмене. Командир — ҡатын. Ир — кәм тигәндә уның ярҙамсыһы, күп ваҡыт буйһоноусы хәлендә. Көслө зат насар миҫал сифатында төртөп күрһәтеү объектына әйләндерелгән.\nБашҡорт телендә кешене хурлау, әрләү өсөн ҡулланылған бөтөн һүҙҙәр ҙә — балалар алдындамы, юҡмы — ир башына яуа. Уның һәр аҙымы күҙәтеү аҫтында, һәр эше баһаланырға ғына (күберәк кире яҡтан) тора. Был ғәләмәткә түҙергә теләмәгәндәре тәүҙә баш күтәреп ҡарай, тик "равноправие" тигән яуыз һүҙ һөҙөмтәһендә уларҙың был ҡылығы бик тиҙ юҡҡа сыға. Айыҡ йөрөгән ир тәртә эсендә тегеләй ҙә, былай ҙа тартҡан ыңғайға күндәм генә эшләп йөрөгән алаша атҡа әйләнә лә ҡуя.\nТик... эске тигән әйбер бар бит әле. Сәбәбе сығып ҡына тора — хәмер уртлар мәлдәр йыш. Градус яйлап ирҙең ир икәнлеген иҫенә төшөрә, айыҡ ваҡыттағы хәленә асыуы килә, ғаиләлә тауыш, шау-шыу сыға. Был хәлдең һөҙөмтәһе, әлбиттә, ир файҙаһына түгел. Ул — "кругом виноват". Әрләү көсәйә, төртөп күрһәтеү арта, өйҙәге статус иң түбәнгә төшә. Эсеү байтаҡ ирҙәргә үҙҙәренең ошо хәленән сығып тороу, ҡотолоу сараһы булып китә. Мин эскеселәрҙе һис кенә лә аҡламайым, уларҙың эскесе булып китеүенең бер генә сәбәбен күрһәтергә теләйем.\nБыл сәбәп — ҡатын. "Ирҙе ир иткән дә, хур иткән дә — ҡатын" тип юҡҡа әйтмәҫтәр. Ҡатындарҙың өйҙәге бөтә власты ҡулға алырға тырышыуы, иргә автомобиль, йыһаз кеүек уңайлыҡтар тыуҙырған кәрәкле әйбер итеп кенә ҡарауы арҡаһында килеп сыға бынан хатта 40 – 50 йыл элек башҡорт ғаиләһендә булмаған йәмһеҙ күренештәр.\nИрҙең өйҙәге ғәҙәти хәлен аяҡҡа баҫтырыу буйынса йәмәғәтселектең фекере үҙгәрергә тейеш. Элек был мәсьәләне дин, шәриғәт һаҡлап, тотоп килгән. Бөгөнгө йәмғиәттең ундай нигеҙе юҡ, киреһенсә, ҡайһы бер ҡанундар ирҙең бәҫен түбәнәйтеүгә йүнәлтелгән. Шуға ла өйҙә атайҙың абруйын күтәреүгә, уның ысынлап та ир булып ҡалыуына бөгөн йәмәғәтселек фекере менән генә өлгәшергә мөмкин.\nҺүҙем ҡатын-ҡыҙға ҡаршы икән тип уйлаусылар булыр, бәлки. Юҡ, һис кенә лә улай түгел. Ир менән ҡатын — юридик хоҡуҡтары тиң булһа ла, тәбиғи, психологик яҡтан бөтөнләй төрлө зат. Фекер йөрөтөүе лә төрлөсә уларҙың. Кемдеке — юғары, кемдеке түбән тигән мәғәнәлә түгел, ә төрлө тип кенә әйтеүем. Төрлөлөк, ғөмүмән, гармонияға ғына килтерә.\nҺүҙем ир-егет тәрбиәләү хаҡында ине. Ә бының өсөн ир кеше, атай, кәрәк. Ысын ир. Тәртә эсендә йөрөгәне, ҡушҡанды ғына үтәй торғаны түгел. Ә ирҙең ир була алыуы — ҡатын-ҡыҙҙың ғына ҡулынан килә торған эш.\nАтай абруйы — ир балаларҙы тәрбиәләүҙә ифрат кәрәк шарт. Элегерәк әсәй кеше "...Атайыңа әйтәм", "Атайың асыуланыр" тигәнерәк киҫәтеүҙәрҙән кәмһенмәй ине. "Атайың ни әйтер?", "Атайыңдан һорайыҡ" кеүек һүҙҙәр ҙә уларҙың телмәрендә йыш осрай торғайны. Йәғни әсәй кеше, ире тураһында ниндәй фекерҙә булыуына ҡарамаҫтан, атайҙың өйҙәге урынының бик ҙур икәненә балаларын ышандырыр булған. Бындай шартта үҫкән бала, әлбиттә, ирлек сифаттарын үҙендә нығыраҡ һаҡлай, сөнки атайға оҡшарға ынтыла. Шундай ғаиләләге ҡыҙ бала ла ирҙәргә ҡарата ихтирамлы булып үҫә.\nБыл фекерҙәр, бәлки, яңы түгелдер, ләкин шуныһы бәхәсһеҙ: ғаиләлә ир баһаһының түбән төшөүе бала тәрбиәләүгә кире йоғонто яһай. Күрәбеҙ, малайҙарҙың күпселеге өйҙә атай тәрбиәһен бик аҙ ала, етмәһә, уның өлгөһө күп осраҡта кире була.\nӘ мәктәптә хәл нисек һуң? Шулай уҡ. Өйҙәге һымаҡ. Бөтәһенә лә билдәле: башланғыс кластарҙа ир-ат эшләмәй, өлкән кластарҙа ла улар бик һирәк. Уҡытыу һәм тәрбиә эше, шулай итеп, мәктәптә лә ҡатын-ҡыҙ ҡулына ҡалған.\nУҡытыусы ҡатын-ҡыҙ башҡа ҡатындарҙан, бәлки, белеме менән генә артығыраҡтыр. Әммә психологияһы шул уҡ бит. Улар ҙа үҙ өйөндә — баш, түш, муйын. Мәктәпкә килгәс тә ҡапыл һәм ҡырҡа ғына үҙгәреп китмәйҙәр. Ир балаларға уларҙың мөнәсәбәте түрәләрсә йәки, икенсе төрлөрәк әйтһәк, теҙген тотоусыныҡыса. Ләкин бөтөн малайҙар ҙа тәртә эсенә инергә бик теләмәй, сөнки ғаиләләрҙәге хәл бер төрлө түгел.\nӨй һәм мәктәп тәрбиәһенән тыш, урам йоғонтоһо ла бар бит әле. Үҙаллылыҡ, үҙ-үҙеңде яҡлай алыу кеүек сифаттар тап урам шарттарында нығый. Бына шул урамдың ыңғай һәм кире яҡтарын отоп үҫкән, үҙ өйөндә ир бала итеп тәрбиәләнгән бәғзе бер үҫмерҙәр мәктәптә баш бирмәҫкә тырыша ла инде. Ҡайһы бер ҡатын-ҡыҙ уҡытыусы менән улар араһында тартыш китә. Уның күренеп тороуы ла, эстән генә булыуы ла мөмкин. Малайҙар үҙ хоҡуҡтарын һаҡларға, ә уҡытыусы уны еңергә тырыша. Оҙаҡҡа киткән тартыш аҙаҡтан, ғәҙәттә, ике яҡтың да битарафлығына әйләнә: уҡытыусы үҫмергә ныҡлап иғтибар итмәй башлай, ә уҡыусы уның предметынан биҙә.\nБындай уҡытыусыларҙың һанына ҡарап (тағы бер иҫкәртеп китәм: был әйтелгәндәр тотош уҡытыусыларға ҡағылмай, ә ир бала психологияһын етерлек кимәлдә белмәгән, уларҙы аңлай алмаған уҡытыусылар тураһында ғына һүҙ), уҡыусы малайҙы биҙҙергән фәндәр арта. Һөҙөмтәлә донъяға төкөрөп ҡараған башҡорт ир-егеттәре лә күбәйә. Үҙ-үҙенә ышанысы булмаған (йә түбән булған), кәмһенеүсән, "өслө"ләр тулған аттестатлы, хәтере һай егет ҡайҙалыр уҡырға барырға уйламай ҙа.\nУның, ысынлап та, ниндәйҙер юғары уҡыу йортона инеүгә субъектив (әлбиттә, объектив та) ышанысы бик түбән. Шул сәбәпле түгелме икән, байтаҡ ир-егет армия мәктәбен үткәс, йәғни үҙенә ышанысы артҡас ҡына, артабан белем алырға ҡарар итә.\nӘ башта ул ауылда ҡалырға мәжбүр. Йүнле эш (әгәр булһа), ғаилә ҡорорға ҡыҙҙар юҡ. Күңел күтәреү юлы уның өсөн берәү — хәмер. Хәмерҙең аҙағы — аҙғынлыҡ, енәйәтселек, маңҡортлоҡ...\nХәлде берәй төрлө үҙгәртеп буламы? Әллә беҙҙе Габриэль Маркестың "Йөҙ йыл яңғыҙлыҡ" романындағы сусҡа ҡойроҡло бала тыуыуы менән ерҙәге тарихы тамамланған ғаилә яҙмышы көтәме? Быныһы үҙебеҙҙән тора.\n"Ура" ҡысҡырып, лаф ороп, бер тынала өйҙәге ҡатын менән ир мөнәсәбәтен үҙгәртеү мөмкин түгел. Шулай булған хәлдә лә ул — бик оҙайлы юл. Мәктәпкә лә ҡатын-ҡыҙ уҡытыусылар урынына ирҙәрҙе килтереп тултырып булмай.\nХәлде ыңғайға үҙгәртеү юлы бармы[үҙгәртергә]\nӘ шулай ҙа хәлде ыңғайға үҙгәртеү юлы барҙыр, тип уйлайым. Ул — малайҙар менән ҡыҙҙарҙы айырым уҡытыу. Элек-электән улар шулай тәрбиәләнгән. Байтаҡ илдәрҙә был ысул әле лә дауам итә. Һүҙ, әлбиттә, махсус мәктәптәр асыу хаҡында түгел. Ҡәҙимге мәктәптә малай һәм ҡыҙҙарҙы бергә уҡытмаҫҡа тигән тәҡдим был. Ҡайһы берҙәрендә уларҙы физкультура һәм хеҙмәт дәрестәре өсөн айыралар бит. Мәҫәлән, әгәр мәктәптә параллель кластар бар икән, "а"ға — малайҙар, "б"-ға ҡыҙҙар туплана ала. Ике ҡатлы булһа, аҫлы-өҫлө бүлергә мөмкин.\nӘлеге кластарҙа отличниктар һәм әйҙәүселәр башлыса ҡыҙҙар булһа (малайҙарҙың байтағы өлкәнәйгәс, ғәҙәттә, мәктәпкә бер дәфтәр менән генә килеүсән, йәғни уҡыу улар өсөн кәрәкһеҙ бер нәмәгә әүерелә), бүлгән хәлдә егеттәр генә уҡыған кластың үҙ отличниктары ла, әйҙәүселәре лә барлыҡҡа киләсәк. Өлгәшмәгән һәм һүлпән ир балалар кластың бер өлөшө генә булып ҡалыр, шул уҡ ваҡытта милләттең терәге булырҙай ир-азаматтар һәр класта артыр ғына. Уҡытыусылар ҙа үҙгәрмәй ҡалмаҫ: уларға ҡыҙҙар класында ла, малайҙар менән дә эшләргә тура киләсәк бит. Ниһайәт, мәктәптә ир-ат уҡытыусылар ҙа күренер.\nМинең тәҡдимдәргә ҡаршы килеүселәр ҙә табылыр, был тәбиғи. Ләкин артыҡ көс сығармайынса, бер тин аҡса түкмәйенсә атҡарып була торған ошо әмәлде файҙаланып ҡарайыҡ. Зыяны теймәҫ, ә файҙаһы, бәлки, ҙур булыр. Ошолай уҡытыуҙың практикаһына килгәндә, ул төрки телле мосолман илдәрендә киң таралған. Көнбайышта ла, мәҫәлән, Англиялағы ябыҡ, элиталы лицейҙарҙа — шул уҡ хәл. Ниһайәт, ундай тәжрибә үҙебеҙҙә лә бар — республиканың башҡорт иҡтисад лицейы...\nМиңә ауыл мәктәптәре буйлап күп йөрөргә тура килә. Һәр урында мәктәп етәкселәренә әйтеп йөрөгән тәҡдимемде (иҫкәрмәмде) гәзит уҡыусыларға ла еткермәксемен. Ауыл ерендә, ғәҙәттә, бәҙрәф тышта була. Был кәрәкле ҡоролманы ҡыҙҙарға ла, малайҙарға ла бер урынға ҡуялар, уртанан таҡта менән генә бүләләр. Байтаҡтарында был таҡта тишкесләнеп бөтә. Ҡыҙыҡһынған малайҙарҙың бәкеһе яһай ул "күҙҙәрҙе". Тишектәре булмаған хәлдә лә, бөтөн тауыш таҡта аша ишетелеп тора бит. Әҙәпһеҙлектән оялмауҙың осо ла ошо "йорт"ҡа бәйләнмәйме, шундай "ваҡ" проблемаларҙан юл алмаймы икән? Беҙ хәҙер бындай "ваҡлыҡтар" менән бөтөнләй иҫәпләшмәйбеҙ, ә бит, уйлап ҡараһаң, кешенең мәҙәни кимәле лә шунан башлана. Шуны ла хәл итә алмаһаҡ, ул балаларға Башҡортостан мәҙәниәтен уҡытыуҙан ни файҙа?\nАвтор: Вәкил ХАЖИН, педагогия фәндәре кандидаты.\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Бөгөнгө_ирҙәребеҙ&oldid=20106»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 08:49 23 ғинуар 2020 үҙгәртелгән.


Ноябрь айында Башҡортостанда аномаль яуым-төшөм көтөлә – Рәсәй гидрометеорология үҙәге // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nНоябрь айында Башҡортостанда аномаль яуым-төшөм көтөлә – Рәсәй гидрометеорология үҙәге\n13:20, 1 ноября 2017 Йәмғиәт\nНоябрь айында Башҡортостанда аномаль яуым-төшөм көтөлә – Рәсәй гидрометеорология үҙәге Фото: Ксения Калинина\nӨФӨ, 2017 йыл, 1 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.\nРәсәй гидрометеорология үҙәге ноябргә һауа торошо фаразын баҫып сығарҙы. Көҙҙөң һуңғы айы республикала ғәҙәттәгегә ҡарағанда йылыраҡ булмаҡсы. Әммә төбәккә аномалиялар килә.\n«Ноябрҙә Башҡортостанда уртаса һауа температураһының норманан 1 градусҡа юғарыраҡ булыуы көтөлә, — тип аңлаттылар Рәсәй гидрометеорология үҙәгендә. — Айлыҡ яуым-төшөм күләме – күп йыллыҡ уртаса күрһәткестәрҙән күберәк».\nБашҡортостан гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы хеҙмәткәрҙәренең мәғлүмәттәре буйынса, 7-10 ноябрҙә республикала ҡар ята. Был аҙнала Башҡортостанда һауа температураһы түбәнәйә.\nТөбәгебеҙҙең һуңғы 30 йылда ниндәй рекордтар ҡуйғанлығы тураһында тулыраҡ «Башинформ» агентлығының махсус проектында уҡығыҙ.\nТеги: һауа торошо, яуым-төшөм, ҡар


Аллаһ Тәғәләнен араҡы эсеүселәргә язаһы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Дин > Аллаһ Тәғәләнен араҡы эсеүселәргә язаһы\n« Ураҙа байрам Таштимер мәсетендә 2015 йыл\nБеҙҙен халыҡ шашып “культурно” эсәбеҙ, беҙ алкаш түгел тип ҡуҡырайып араҡы эсеүҙәрен туҡтатмайҙар. Нисек инде тыуған көн, юбилейҙәр, туйҙар үткәрәһен эсмәйенсә? Бында инде ярыш, нисек булһала күршендән уҙғарып, бына шулай кәрәк тип, әхләктәрен тапап, имандарын юғалталар. Беҙҙен элекке быуындар араһында булмаған кафыр, шайтан ғәҙәттәрен индереп халҡыбыҙ алйып йәшәй. Хәҙер шуға барып етте: Беҙҙең ата-әсәләр эскәндәр бит — тип, шуға һылтаналар. Белгәндәре Аллаһ Тәғәлә ғәфү итәр тигән өмөттә йәшәп килә. Ни ҡурҡыныс һәм ниндәй ҡаты яза уларҙы көтә, әйҙәгеҙ динебеҙҙә шул хаҡта әйтелгәнен уҡып китәйек.\nБер риүәйәтә Ғабдулла бин Ғүмәр әйткән: «Ҡиәмәт көнөндә араҡы эсеүсене килтерерҙәр. Аның йөҙө ҡара, ике күҙе зәңгәр, теле аҫылып төшкән, күкрәгенә һеләгәйе шаптырҙап ағып торған хәлдә килер. Аны күргән бөтөн кеше уның һаһыҡ еҫенән ерәнер. Хәмер эсеүселәргә сәләм бирмәгеҙ, шулай уҡ уларға кире сәләмдәрен ҡайтармағыҙ. Инде әгәр эсеп үлһәләр, уларға йынаҙа намаҙы ла уҡымағыҙ». Хәмер эсеүселәр рәтенә бер-нисә грамм эсеүселәрҙә инә, ары-бире эскәндәргә бында русса әйткәндә «исключение» юҡ, сөнки улар Ҡөръән китабына һәм Аллаһ Тәғәләгә ҡаршы сыҡтылар.\nБыл һүҙҙәрҙе нисек аңларға: араҡы эсеп йөрөгән кешеләргә сәләм бирһәк, беҙ уларҙы хуплаған һымаҡ килеп сығабыҙ һәм уларҙын дуҫына әүереләбеҙ. Шуға ла сәләм биреү һәм улар менән ҡатнашыу тыйыла. Йыназа намаҙына килһәк, унын улар өсөн ҡабул булыуы бик икеле, сөнки эсеп үлгән кеше иманлы булмаҫ, ә иманһыҙҙарҙын урыны тамуҡта.\nМәсрук әйтеүенән: «Хәмер эсеүсе ботҡа ғибәҙәт ҡылыусы кеүектер. Хәмер эсеүсе, йәғни хәмер эсеүҙе хәләл тип һанаусы Ләт һәм Ғыйҙә исемле ботҡа ғибәҙәт ҡылыусы кеүектер».\nӘгәр берәй кеше араҡы эсергә ярай тип әйтһә (был һүҙҙән Аллаһ Тәғәлә һаҡлаһын) ул кешенен урыны тамуҡта, сөнки ул әҙәм Ҡөръәнден аяттарына ҡаршы килде һәм кафырға әйләнде – мәңге тамуҡ утына дуҫар булды. Бот тигән һүҙ идол, араҡы эсеүсенен идолы шешә, ул шуға табына һәм унан шайтан ләззәте эҙләй.\nҠәғеб Әхбәр әйткән: «Минен өсөн янып торған утты бер һауыт итеп эсеүем хәмерҙен бер стаканын эсеүҙән хәйерлерәктер». Ибн Ғүмәр: Бәйғәмбәр ғәләйһиссәләм әйтте тигән: «Һәр иҫерткес хәмерҙер, һәр иҫерткес хәрәмдер. Берәү хәмерҙе донъяла эсһә һәм вафат булһа, шул эскән хәлдә вафат булып тәүбә итмәһә, ул хәмерҙе әхирәттә эсмәҫ».\nБеҙҙен халыҡ берҙә уйлап бирмәй, араҡынын зыяны тураһында: Зыяратта ҡәберҙә ятыусыларҙын 90 проценты шул араҡы эсеп-ауырып үлгәндәр. Шулай булыуға ҡарамаҫтан мәктәптәрҙен сығарылыш кисәһенән алып оло байрамдарҙа, клубтарҙа әбей-бабайҙарға араҡы эсереү ғәҙәте әле бар. Бер ниндәй ҙә законда юҡ ошо ойоштороусыларға, арабыҙҙы андай әҙәмдәр бар икән ни эшләп уларҙы хупларға — шайтан аҡтыҡтарын.\nӘхирәттәге хәмер әлеге был донъялағы ағыу түгел, ул кешене алйытмай һәм иҫертмәй. Был донъялағы хәмер кешене бар боҙоҡлоҡҡа килтерә: кеше алйый, теле асыла, бар ғәйбәтен, бар күңелен сығарып икенсе кешенән үс ала, иҫерек хәлдә зина ҡыла, кеше үлтерә, ғәиләһен боҙа һәм башҡа, шулай уҡ ауырыу һатып ала. Әйтем бар; “эсмәгән ир бахыр, эскән ир батыр”. Ир кешеләр араҡыға алданып меҫкенгә әйләнделәр, көс-ғәйрәттәрен юғалтып, донъя алдында тубыҡландылар, шуға ла ҡатын ҡыҙ хәҙер ғәилә башы булып китте.\nБәйғәмбәр ғәләйһиссәләм хәбәр итте: «Дөрөҫлөктә һәр иҫерткес, йәғни ҡайнатылған йәки ҡайнатылмаған булһа ла, харамдыр».\nҠайһы бер әҙәмдәр самогон таҙа тип эсеп мәшәҡәттәнәләр. Улда харам, шулай уҡ спиртен сығарғансы ҡайнатып, йәки бешереп ашарға ярай тигән нәмәләрҙә харам. Шашлыҡҡа вино ҡушыу, спиртә бешкән ашамлыҡтар һәм башҡаһы.\n«Иҫертә торған нәмә күп йәки аҙ булһа ла бөтөнөһө лә хәрәмдер».\nШулай уҡ: «Иҫертә торған нәмә фәреҡ ҡәҙәре, ул фәреҡтән бер йотом хәрәмдер».\nБер тамсы араҡы эсеүҙә хәрәм. Әгәр өҫтәлдә бер тамсы хәмер булһа, бар ултырған ашамлыҡ хәрәм, бысраҡ һанала, ашарға ярамай, хужанын күңелен табабыҙ тип ашау хәрәм, сөнки Аллаһ Тәғәләгә ҡаршы сығабыҙ һәм шайтан һүҙҙенә биреләбеҙ. Юнле кеше бер юнһеҙ кеше эсә тип, ҡалған егерме кеше алдына хәмер ултырмаҫ.\nФәкыйһ әйтте: «Гонаһ йөҙөнән ҡайнатылған хәмерҙе эсеүсе хәмер эсеүсенәндә олоғораҡтыр. Сөнки хәмерҙе эсеүсе гонаһлы һәм боҙоҡ булыр. Бер кеше ҡайнатылғанды эсһә, кәфергә әүерелеүе ҡурҡынысы бар. Сөнки хәмер эсеүсе хәрәм булған хәмерҙе эсеүҙе икърар ҡылыусылыр. Ҡайнатылғанды эсеүсе иҫерткесте эсә һәм аны хәләл дип белә. Мосолмандар иҫерткесте аҙмы, күпме булһа ла эсеү хәрәм тип бер фекергә килделәр. Дөрөҫө шул кем хәрәм тейелгән нәмәне хәләл тип әйтһә, кәфер була».\nӨҫтә яҙылған буйынса, спиртен ҡайнатып сығарылған эсемлекте, йә аҙыҡты ашау-эсеү хәрәм. Шулай уҡ кондитер ашамлыҡтарында ла хәрәм ҡушылғандарыла бар. Животный маргарингә – сусҡа майы, желе — һөйәк кеүек нәмәләрҙән эшләнә, ә ниндәй хайуандыҡы? спиртле духи һәм башҡалар, шулай уҡ кер һабыны бысраҡ булыуы ихтимал. Сөнки һабынға сусҡа һөйәге ҡушылыуы бар.\nФәкыйһ Ғосман бин Ғәффән хөтбә уҡыған һуң баҫып торҙы һәм әйтте: «Әй кешеләр, хәмерҙән һаҡланығыҙ сөнки ул бар насарлыҡтың әсәһелер. Элек ҡол булып йөрөгән берәү мәсеткә барып йөрөй торған ине һәм уға бер яуыз ҡатын осраны. Ул ҡатын үҙенең өйөнә аны бороп индерҙе. Ул кешене үҙенен йоҡлаған урынына индерҙе, ишекте бикләне. Ул ҡатын ҡаршыһында хәмер ҡойолған һауыт тора һәм ул ҡатын янында бер сабый бар ине. Ҡатын ул кешегә әйтте: «Бер стакан хәмер эсмәйенсә, йәки минем менән яҡынлыҡ ҡылмайынса, йәки ошо сабыйҙы үлтермәйенсә минән айырылып китә алмаҫһын. Әгәр быларҙы ҡылмаһаң, ҡысҡырырмын һәм минем өйөмә баҫып инде, тип әйтермен. Кем һине дөрөҫтәр? Әлбиттә минем һүҙемде тыңларҙар». Ул кеше ошо ваҡытта зәғиф аҡылға килде һәм әйтте: «Зина ҡылмам, сабыйҙы үлтермәм». Бер стакан хәмер эсте һәм әйтте: «Миңә тағыла ҡой». Ул ҡатын хәмерҙе ҡойҙо, үәллаһи, ул кеше, хатта аның менән зина ҡылмайынса һәм сабыйҙы үлтермәйенсә сығып китмәне». Ғосман әйтте: «Хәмерҙән һаҡланығыз, сөнки ул насарлыҡтарҙың әсәһелер. Дөрөҫлөктә, Аллаһ Тәғәлә менән ант итәм, бер кешенең йөрәгендә иман менән хәмер бергә булмаҫ. Уларҙың береһе яҡын булыр, икенсеһе китәр. Йәғни хәмерҙе эсеүсе иҫерһә, уның телеңдә көфөр ҡәлимәһе йөрөр, аның теле ошоға ғәҙәтләнер. Үлем ваҡытында аның телендә көфөр һүҙенең булыуы доньянан ҡафыр булып китеп һәм мәңге утта ҡалыу ҡурҡынысы бар. Сөнки, имандын күбеһе ул бәндәнең үлем ваҡытында сығып китеүе. Имандын сығып китеүенә доньяла йәшәгәндә ҡылған гонаһлары сәбәпле булыр һәм ул ҡайғыла һәм үкенестә ҡалыр».\nДаххәк әйтте: «Берәү хәмергә ләзем булған, йәғни хәмер эскән хәлдә үлһә, Ҡиәмәт көнөндө иҫерек хәлдә ҡубарылыр».\nБер риүәйәт буйынса: «Беҙгә Бәйғәмбәр һүҙе еткерелде. Дөрөҫлөктә Бәйғәмбәр ғәләйһиссәләм әйткән: «Дүрт кешө йәннәт еҫен тапмаҫ. Дөрөҫлөктә, йәннәт еҫе биш йөҙ йылдыҡ юлдан, йәғни йыраҡлыктан табылыр. Улар: Һаран кеше, ҡылған изгелекте зикер итмәүсе, хәмергә ләзем булыусы, ата-әсәһенә гонаһлы кеше, йәғни аларҙы рәнйетеүселер».\nИбн Мәсғүд әйтте: «Хәмерҙә ҡатнашҡан ун кешегә ләғънәт булды. Улар: хәмерҙе сығарыусы, уға ярҙам итеүсе, хәмерҙе эсеүсе, хәмерҙе ҡойоп биреүсе, хәмерҙе күтәреүсе, уға эйәреп күтәреүсе, хәмер менән сауҙа итеүсе, хәмер менән сауҙа итереүсеһе етәксеһе, хәмерҙе һатыусы, хәмерҙе һатып алыусы һәм ул хәмерҙе ултыртыусы, йәғни виноград ағасын ултыртыусы».\nБыны аңлатып тормайым, бар һүҙҙе аңлайышлы, ләкин ауылыбыҙҙа хәмер һатыусы мәгәзиндәр бар икән, беҙ йәмәғәт булараҡ шул хәмерҙә ҡатнашыусы. Шуғала яуызлыҡ урындарын бөтөрөр кәрәк.\nҠайһы бер хәбәрҙәрҙә Бәйғәмбәр ғәләйһиссәләмдән риүәйәт ителә. Дөрөҫлөктә ул әйткән:\n«Хәмер яратыусы әҙәм Ҡиәмәт көнөндә иң һаһыҡ үләкһәнән дә яман һаҫығыраҡ булыр. Аның муйынына эскән һауыты бәйләнер, ҡулында бысраҡ стаканы булыр. Тиреһе менән ите араһында йыландар, саяндар һәм башҡа әшәке ҡорттар булыр. Уттан булған аяҡ кейемен кейәр һәм аяҡ кейеме аның башындағы мейеһен ныҡ ҡайнатыр, шулай үҙенең ҡәберен тамуҡ соҡороноң бер оло соҡоро итеп уйлар һәм ул утта Фирғәүендең һәм Һамандың иптәше булыр».\nФирғәүен менән Һаман беҙ бөйөк батшалар, беҙ үҙҙебеҙ Алла тип, Аллаһ Тәғәләне танымаусылар, уларҙын урындары мәңгелек тамуҡта.\nҒәйшәнән риүәйәт ителә. Дөрөҫлөктә Бәйғәмбәр ғәләйһиссәләм әйтте: «Бер кеше хәмер эсеүсегә бер ҡабым ашамлыҡ бирһә, Аллаһ Тәғәлә шул әҙәмден тәненә саяндар һәм йыландар ебәрер. Бер кеше хәмер эсеүсенен хәжәтен үтәһә, тәхҡыйҡ ул кеше Исламдың тарҡалыуына ярҙам итте. Бер кеше хәмер эсеүсегә бурыс бирһә, тәхҡыйҡ ул әҙәм бер мөьмин кешене үлтерергә ярҙам итте. Бер кеше хәмер эсеүсе менән бергә мәжлестә булһа, Аллаһ Тәғәлә уны Ҡиәмәт көнөндә һуҡыр хәлендә ҡубарыр. Хәмер эсеүсе менән ниҡахланмағыҙ, әгәр ауырыһа, янына бармағыҙ. Әгәр шәһәдәт бирһә, аңың шәһәдәтен ҡабул итеп алмағыҙ. Мине һеҙгә бәйғәмбәр хөкөмө менән ебәргән Бөйөк Зат менән ант итәм, дөрөҫлөктә мосолман хәмерҙе эсмәҫ, мәгәр Тәүрәттә, Инжилдә, Зәбүрҙә һәм Ҡөръәндә ләғънәт ителгән кеше генә эсәр. Бер кеше хәмерҙе эсһә, Аллаһы Тәғәләнең бәйғәмбәрҙәренә индергән нәмәләргә көфөр ҡылды. Хәмерҙе хәләл тип әйтмәҫ, мәгәр ҡафыр ғына хәләл дип һанар. Әгәр бер кеше хәмерҙе хәләл тип әйтһә, мин уларҙан донъяла һәм әхирәттә биҙеүсемен».\nБеҙ Мөхәммәд ғәләйһиссәләм бәйғәмбәр сөннәтенән булараҡ, уның шәфәғәтенә Ҡиәмәт көнөндә эйә булырға теләһәк, ошо әйткәндәргә ҡолаҡ һалайыҡ. Бәйғәмбәрҙен ғәләйһиссәләм сөннәте: намаҙ уҡыусылар, ураҙа тотоусылар, хәрәмдән тыйылыусылар...Хәмер эсеүселәргә Аллаһ Тәғәләнең ләғнәте һәм ҡарғышы булыр...\nҒата бин Йәҫәрҙән риүәйәт ителә. Дөрөҫлөктә бер кеше Ҡәғъб Әҙбәрҙән һораны: «Хәмер Тәүрәттә лә харам булдымы?» Әйтте: «Әйе. Әй мөьминдәр, иҫертә торған эсемлектәр һәммәһе лә, отош уйындарынын һәр төрлеһе лә, һындарға ғибәҙәт итеү — Аллаһынан башҡа мәхлүктәргә табыныу эштәре, шунан уҡ ырымланыу, бағыусылыҡ эштәре хәрәмдер. Шайтан эштәренән булған бысраҡ эштәрҙәрҙер, һәләк булыуҙан ҡотолор өсөн был нәжес эштәрҙән йыраҡ булығыҙ! Һаҡланһағыҙ, ысындан ҡотылырһығыҙ — өҫтөнлек табырһығыҙ», тигән аят Тәүрәттә да яҙылғандыр. Тәүрәттә яҙылған: «Дөрөҫлөктә Беҙ ебәреү өсөн хаҡты индерҙек. Ул хаҡ менән уйынды, барабанды, һыбыҙғыларҙы һәм хәмерҙе тыйыу өсөн индерҙек. Ул эсеүсегә ни үкенес, Аллаһы Тәғәлә ғыйззәте һәм жәләле менән ант итә, донъяла хәмер эсеүсене Ҡиәмәт көнөндә ас ҡылырмын. Әгәр берәү хәмерҙе хәрәм ҡылғандан һуң аны ҡалдырһа, ахирәттә уға паҡ күлдән шул хәмер менән һуғарырмын». Әйтелде: «Хәзыратүл-ҡудс нимә ул?» Әйтте: «Ҡудс ул — Аллаһ Тәғәлә, аның хәзыраһы — Йәннәттер».\nХәмер эсеү бар халыҡҡа тыйылды; христиан һәм еврей булыуына ҡарамаҫтан, шулай уҡ башҡа динлеләргә ҡәтғи тыйылды.\nФәкыйһ әйткән: «Һинә хәмер эсеүҙән һаҡланыр ләзем булһын, сөнки хәмерҙә хурланған ун хәсиләт бар. Беренсеһе, дөрөҫлектә, кеше бер ваҡыт хәмерҙе эсһә, диуана йәки мәҗнүн кеүек булыр, сабый балаларға көлкө, аҡыллы кешегә хур булып күренер».\nӘбү Дунъянын улынын һөйләнеүенән: «Багдад ҡалаһынын бер урамында иҫеректе бәүел ҡылған хәлендә күрҙем һәм ул үҙенең бәүеле менән бысрана ине. Ул әйтте: «Әй Аллаһым, мине тәүбә итеүселәрҙән һәм паҡланыусыларҙан ҡыл. Икенсе бер хәбәрҙә, зикер ителә: «Бер иҫерек юлда ҡоҫто һәм эт килеп аның һаҡалын һәм ауыҙын ялай башланы. Ул эткә әйтте: «Әй минен иптәш, ирендәремде һөртөң, шуның өсөн шатланамын, был хеҙмәтеңде онотмамым». Һунынан эт бынын йөҙөнә иркенләп кесе йомошон үтәгән. Иҫерек: “йылы һыу менән битемде лә йыуаһын, бик ҡәҙер итәһен” тигән.\nИҫерек кеше бысраҡта аунаған сусҡа хәленәндә яманыраҡ, яңыраҡ йәш иҫерек ауыл ҡатын ҡыҙҙарының һарайҙа һыйыр тиҙәгенә сумып аунағандарын яҙҙылар түгелме? Бер башҡорт ауылында бер төркөм оло пенсионер ҡатындар (әбейҙәр) эсеп, үҙ ара һуғышып дарыуханала яраларын дауалап ятыуҙары... Әстәхфируллаһи! тәсбих тартып, балаларына доға ҡылыр урынына!\nИкенсеһе, дөрөҫлөктә; хәмер малды бөтөрөүсе, аҡылды ебәреүселер. Араҡы эсеүсенен уйы һәр саҡ эске табыуҙа, бар аҡсаһын, бар малын һатып баш төҙәтеүҙә, бында шайтандын ярҙамы ҙур. Шуныһы мәғлүм: кеше бахмурҙан ауырып, баш төҙәтергә аҡса һорап килһә, бирәләр, сөнки шайтан ошо ауырыған кешегә шундай үтемле тел бирә. Ә инде ас кеше, икмәк алырға аҡса биреп тор әле, тип килһә, аҡса юҡ тип тапмайҙар. Шулай уҡ хәҙерге мәлдә йәш ҡатын ҡыҙҙар хәмер эсеп нисек аҙҙалар, күреп тораһығыҙ. Балаларынын аҡсаһына араҡы алып, уларҙы ас, көнө-төнө бикле ҡалдырып йөрөгәндәр аҙмы, урам тулы һаһып, һыҡраларына батып хәшәрәт булыуҙары хәмерҙән.\nҒүмәр бин Хәттәб әйткән: «Әй Рәсүлүллаһы, фекереңде хаҡ күрәбеҙ. Сөнки хәмер малды һәләк итеүсе һәм аҡылды ебәреүселер». Өсөнсөһө, дөрөҫлөктә, хәмерҙе эсеү ҡәрҙәштәр һәм дуҫтар араһында дошманлыҡҡа сәбәптер. Аллаһ Тәғәлә әйткән: «Шайтан хәмер һәм отош уйындары менән арағыҙға дошманлыҡты һәм асыуҙы һалырға теләйҙер». Дүртенсеһе, дөрөҫлөктә, хәмерҙе эсеү Аллаһы Тәғәләне зикер итеүҙән, намаҙ уҡыуҙан тыя. Аллаһ Тәғәлә әйткән: «Шайтан һеҙҙе Аллаһ Тәғәләнең зикеренән һәм намаҙынан аҙырырға теләй. Йә, һеҙ тыйылмайһығыҙмы?» Был аят ингәс Ғүмәрҙен әйтеүенән: «Әй Раббым, тәхҡыйҡ, беҙ тыйылдыҡ». Бишенсеһе, дөрөҫлөктә, хәмерҙе, эсеү кешене зинаға килтерә. Сөнки хәмер эсеүсе ҡатынына талаҡ ҡылғанын да һиҙмәҫ. Алтынсыһы, дөрөҫлөктә, хәмерҙе эсеү яуызлыҡтарҙын асҡысылыр. Сөнки хәмерҙе эсеүсегә һәр гөнаһны ҡылыуға еңел була. Етенсенән, дөрөҫлөктә ул кеше уларҙы боҙоҡлоҡ мәжлескә индереүгә сәбәбсе һәм унан һаһыҡ еҫе булыуы менән һаҡсы фәрештәләрен рәнйетә. Һигеҙенсеһе, дөрөҫлөктә ул кешө үҙенә һикһән ҡамсыны важиб тейешле итте. Әгәр донъяла һуғылмаһа, дөрөҫлөктә, әхирәттә кешеләр ҡаршында уттан булған ҡамсылар менән туҡмалыр, уға ата-әсәләре һәм дуҫтары ҡарарҙар. Туғыҙынсыһы, дөрөҫлөктә, ул кеше үҙенә күк ишеген япты, сөнки унын изгелектәре һәм доғаһы ҡырҡ көн күтәрелмәҫ. Унынсыһы, үҙенә ҡурҡыныс ҡылыусы, сөнки үлем килгән ваҡытта унын хоҙурыннан иманы китеүе ҡурҡынысы бар. Был ғазаптар әхирәт ғазаптарына туҡтамаҫтан әүәл донъялалыр. Дөрөҫлөктә ул әхирәт ғазаптары иһә, эҫе һыуҙан, зәҡҡүм ашау һәм сауабтарҙан буш ҡалыу кеүек ғазабтарҙы һанап бөтөрөрлөк түгелдер. Аҡыллы кешегә әҙ ләззәтте һайлау, оҙон ләззәтен ташлау тейеш булмаҫ».\nРәсүлулла ғәләйһис-сәләм әйткән; «Тамуҡ әһеле тамуҡҡа һөрөлөр. Әгәр алар утҡа яҡын килһәләр, ул уттың ишектәре асылыр. Фәрештәләр аларҙы тимер суҡмарҙар менән ҡаршы алырҙар. Әгәр утҡа керһәләр, аларҙан һисбер ағъза ҡалмаҫ. Мәгәр ҡалды иһә, уға ғазаб ябышыр. Ул ғазаб уны саға торған йылан, йә иһә яндыра торған ут, йә иһә һуға торған фәрештә булыр. Әгәр фәрештә уға һуҡһа, ҡырҡ йылға ҡәҙәр тамуҡҡа төшәр, йәғни түбән китәр. Ул тамуҡтын төбөнә, йәғни туҡтала торған урынына ирешмәҫ. Ошонан һуң уны ялҡын күтәрер һәм уға фәрештә йәнә һуғар, йәнә утҡа төшәр. Шул ваҡытта аның башыннан башлар, уға икенсе мәртәбә һуғар». Был ғазабтын булыуына Аллаһ Тәғәләнең һүҙө дәлил:«Шул ваҡыта уларҙың тиреләре яндырылған ваҡытта, ғазабты татыһындар өсөн уларҙың тиреләрен башҡа тиреләргә алмаштырҙыҡ. Дөрөҫлөктә Аллаһ Тәғәлә ғазиз һәм хәким булды».\nТамуҡа эләккән кешенен тиреһе 36 метр самаһы, кәүҙәһенен оҙонлоғо 400 километр, әгәр ҡәҙемге кеше һыбай ат менән унын күкрәгенен бер ситенән икенсе ситенә сабһа – өс көндә лә үтеп өлгөрмәҫ тиҙәр. Ни эшләп шундай кәүҙә бирелә? — оҙағыраҡ тамуҡ утында янһын өсөн. Аллаһ Тәғәләнен көсө һәм ҡөҙрәте бар нәмәгә етә, әгәр ошоға ышанмаһағыҙ теге донъяла урынығыҙҙын ҡайҙа икәнен беләһегеҙме?\nБәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм әйтеүенән: «Беҙгә иреште, дөрөҫлөктә улар (тире) һәр көндө етмеш мәртәбә алмаштырылыр. Әгәр һыуһаһа, һыу һорап ҡысҡырыр һәм уға ҡайнар һыуҙы алып килерҙәр. Ул һыу йөҙөнә яҡын килһә, аның йөҙөнөң ите төшәр. Ошонан һуң уның ауыҙына ҡойорҙар, унын тештәре һәм теш урттары төшәр. Ары ҡайнар һыу унын ҡорһағына төшәр, аның эсәктәре өҙөлөр һәм уның тиреһен тишәр». Аллаһ Тәғәлә әйткән: «Ул хәмим менән уларҙың эстәрендә булған бар нәмә һәм тиреләре яндырылыр һәм уларға тимер суҡмарҙар булыр». Улар Аллаһ Тәғәлә теләгән ҡәҙәр ғазабланырҙар. Ошонан һуң улар йәһәннәм һаҡсыларына әйтерҙәр:\n«Аллаһығыҙҙан һорағыҙ, бер көн был ғазаб беҙгә еңелләйерме?» Ул һаҡсылар уларға яуап бирмәҫтәр. Ошонан ары улар ҡырҡ йылдан һуң йәһәннәм хужаһы Мәликте саҡырырҙар, Мәлик уларға яуап бирмәҫ. Улар әйтерҙәр: «Тәхҡыйҡ беҙ һаҡсыларға өндәштек һәм Мәликте саҡырҙыҡ, беҙгә яуап бирмәнеләр. Тиҙерәк булығыҙ, беҙ илайбыҙ». Улар иларҙар, ләкин был уларға файҙа бирмәҫ. Улар әйтерҙәр: «Тиҙ булығыҙ, беҙ сабыр итербеҙ». Улар түҙәрҙәр, был да уларға файҙа бирмәҫ. Әйтерҙәр: «Беҙ илаһаҡ та, түҙһәк тә барыберҙер. Беҙгә ҡотола торған урын юҡтыр». Шулай булғас, мосолман кеше хәмер эсһә һәм телендә көфөр һүҙ йөрөтһә, үлем ваҡытында иманһыҙ китеүе менән ҡурҡытылыр һәм ул иманһыҙҙар төркөменән булыр.\nМосолман кешегә хәмер эсеүҙән тыйылыу һәм хәмер эсеүселәрҙән айырылыу кәрәк. Дөрөҫлөктә ул кеше хәмер эсеүсе менән ҡатнашһа, ошо кешегә хәмер эсеүсенең туҙан саңына тиклем яманлығы ирешеүе ҡурҡынысы булыр. Шулай уҡ Ҡиәмәт ҡатылығын да уйлау тейешле була, сөнки Ҡиәмәт ҡурҡынысы тураһында уйлаусының күңеле хәмер эсеүсегә тартылмаҫ һәм хәмер эсеүсе менән дуҫ булмаҫ.\nХәсән Басринән риүәйәт ителә: «Беҙгә шундай аят килде, әгәр бәндә хәмерҙән берәй эсемлекте эсһә, унын күңеле ҡарайыр. Әгәр икенсе мәртәбә эсһә, унан һаҡсы фәрештәләр биҙәр. Әгәр өсөнсе мәртәбә эсһә, унан үлем фәрештәһе биҙәр. Дүртенсе мәртәбә эсһә, унан Бәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм биҙәр. Бишенсе мәртәбә эсһә, унан бәйғәмбәр сәхәбәләре биҙәр. Алтынсы мәртәбә эсһә, унан Джәбраил фәрештә биҙәр. Етенсе мәртәбә эсһә, унан Исрафил фәрештә биҙәр. Һигеҙенсе мәртәбә эсһә, унан Миҡаил фәрештә лә биҙәр. Туғыҙынсы мәртәбә эсһә, унан күктәр биҙәр. Унынсы мәртәбә эсһә, унан ер биҙәр. Ун беренсе мәртәбә эсһә, унан диңгеҙ хайуандары биҙәр, Ун икенсе мәртәбә эсһә, унан ҡояш һәм ай биҙәр.Ун өсөнсе мәртәбә эсһә, унан йондоҙҙар биҙәр, Ун дүртенсе мәртәбә эсһә, унан барса мәхлүктәр биҙәр. Ун бишенсе мәртәбә эсһә, уға йәннәт ишектәре ябылыр. Ун алтынсы мәртәбә эсһә, унын өсөн йәһәннәм ишектәре асылыр. Ун етенсе мәртәбә эсһә, унан Ғәреште күтәреүселәр биҙәр. Ун һигеҙенсе мәртәбә эсһә, унан Көрси биҙәр. Ун туғыҙынсы мәртәбә эсһә, унан Ғәреш биҙәр. Егерменсе мәртәбә эсһә, унан Аллаһ Тәғәлә биҙәр».\nӘсмә бин Зәйет Бәйғәмбәрҙән ғәләйһис-сәләмдән ишеттем, ул әйтте: «Бер кеше хәмер эсһә, унын ете көн намаҙы ҡабул булмаҫ. Әгәр хәмер ул кешенең аҡылынан яҙҙырһа унын намаҙы ҡырҡ көн ҡабул ителмәҫ. Әгәр үлеп китһә шул арала көфөрле булып үләр. Әгәр тәүбә итһә, унын тәүбәһен Аллаһ Тәғәлә ҡабул ҡылыр. Әгәр ҡабат эсһә, Аллаһ Тәғәләлә хаҡы булыр. Ул йәһәннәм әһеленең бысраҡ эрендәренән эсереүгә лайыҡ булыр».\nБәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм әйткән: «Дөрөҫлөктә гонаһлар һәм хаталарҙың барыһы бер йортта ҡылынды һәм ул йорттын асҡысы хәмер эсеүҙәлер. Йәғни, әгәр хәмерҙе эсһә, үҙенә бар хаталарҙың ишектәрен асыр».\nБер сәхәбәнән риүәйәт ителде: «Бер кеше үҙенен ҡыҙын хәмер эсеүсегә ниҡахландырһа, ул кеше ҡыҙын зинага ҡуйған кеүек була. Был һүҙҙен мәғәнәһе шул, дөрөҫлектә хәмер эсеүсе иҫерһә, анын күп һүҙе талаҡта булыр. Тәхҡыйҡ үҙе һиҙмәҫтән ҡатынын үҙенә хәрәм ҡылды».\nӘйтелгән: «Хәмер эсеүсе боттарға табыныусыларға оҡшаған. Сөнки Аллаһ Тәғәлә хәмерҙе «риҗес» (йәғни нәжес, боҙоҡлоҡ) тип атаны, һәм ул боҙоҡлоҡтан һаҡланырға бойорҙы: «Боҙоҡлоҡ шайтан ғәмәленнәндер, унан һаҡланығыҙ».\nАллаһ Тәғәлә әйткән: «Боттарҙан булған риҗестән һаҡланығыҙ». Ғабдулла бин Мәсғүд: «Дөрөҫлөктә, хәмерҙе көндөҙ эсеүсе кискә ҡәҙәр Аллаһ Тәғәлә ширк ҡылды. Әгәр хәмерҙе кис менән эсһә, таң атҡансыға ҡәҙәр Аллаһ Тәғәләгә ширек ҡылды»,— тип әйтте. Шулай ук Ғабдулла бин Мәсғүд риүәйәт ителә. Ғабдулла бин Мәсғүд әйткән: «Әгәр хәмер эсеүсе вафат булһа, аны күмегеҙ һәм мине бикләп тотоғыҙ. Ошонан һуң анын ҡәберен ҡаҙығыҙ, әгәр аны ҡибланан борылған итеп тапмаһағыҙ, мине үлтерегеҙ». Һүҙ нимә тураһында: Эсеп үлгән кешене ерләгәндә ҡибла яғына бороп һалһаңда, күмгәндән һуң фәрештәләр һорау ваҡытында кире яҡҡа борорҙар.\nӘнәс бин Мәлик Бәйғәмбәр ғәләйһиссәләмдән риүәйәт итте. Дөрөҫлөктә Бәйғәмбәр ғәләйһиссәләм әйтте: «Аплаһ Тәғәлә мине бөтөн ғәләмгә рәхмәт һәм һидийәт итөп ебәрҙе. Шулай уҡ Аллаһ Тәғәлә мине уйындарҙы һәм барабандарҙы, йәһилийәт эшен һәм боттарға табыныуҙы бөтөрөү өсөн ебәрҙе. Аллаһ Тәғәләнең ғыйззәте менән ант итәм, минем бәндәләремдән булыусы был донъяла хәмерҙе эсмәҫ. Мәгәр эсһә иһә, Ҡиәмәт көнөнән һуң уға хәмерҙе хәрәм ҡылдым. Минем бәндәләремдән булыусы хәмерҙе ҡалдырһа, аға «ҡудус» йылғаһыннан эсерермен».\nӘүәс бин Сәмғән әйткән: «Һине хаҡлыҡ менән ебәреүсе Зат менән ант итәм, дөрөҫлектә мин Тәүраттә хәмерҙе егерме биш мәртәбә хәрәм итеп таптым. Хәмер эсеүсегә ни үкенестер, Аллаһ Тәғәләнең бәндәләреннән булыусы донъяла хәмер эсһә, Аллаһ Тәғәлә хозурында уға тамуҡ әһеленен эрененән эсертеү хаҡ булыр». Бындағы "эрен" уйнаш ҡатындарҙын ботто араһынан аҡҡан бысраҡ.\nМәлик Мөхәммәд бин Мөнҡәдир риүәйәт итә. Ул әйткән: «Аллаһ Тәғәлә Ҡиәмәт көнөндә әйтер: «Үҙҙәрен һәм ҡолаҡтарын дөнъяла күңел аҙа торған нәмәләрҙән, шайтан барабандарынан һаҡлай торған бәндәләр ҡайҙа? Аларҙы яфәр баҡсаларында ҡылығыҙ». Ошонан һуң Аллаһ Тәғәлә фәрештәләргә әйтер: «Уларға хәмедем һәм сәнәм тауышын ишеттерегеҙ һәм аларға ҡурҡыныс юҡ тип хәбәр бирегеҙ һәм улар ҡайғырмаҫтар». Үҙҙәрен ошо донъяла хәрәмдән һаҡлағандарҙын урыны ожмаҡта булыр тип әйтелә.\nӘбү Вәил Шәкыйҡ бин Сәләмдән риүәйәт итә. Бер мәл ул туйға саҡырылды. Ул туйҙа уйынсыларҙы күреп ҡайтты һәм ошонан һуң әйтте: «Ибн Мәсғүд ишеттем, ул әйтте: «Дөрөҫлөктә һыу үләнде үҫтергән кеүек уйын күңелдә монафыйлыҡты үҫтерә».\nҒата бин Сәиб Ғабдрахмандан риүәйәт итә. Ул әйткән: «Шәм әһеленнән булған бер йәмәғәт хәмер эсте. Был көндә улар араһында Мөғәүийә бин Әбү Суфьян әмир ине. Шам әһеле әйтте: «Беҙгә хәмер хәләлдер. Сөнки Аллаһ Тәғәлә әйткән: «Иман килтереүселәрҙең һәм салих ғәмәл ҡылыусыларҙың ашаған нәмәләрендә гөнаһ юҡ». Мөғәүийә ошо сәбәпле улар хаҡында Ғүмәргә хат яҙҙы. Ғүмәр яуап хаты яҙҙы: «Һинең тарафтан быға сара ҡуланмаҫ элек әүүәл уларҙы минә ебәр». Улар Ғүмәргә килгәс, Бәйғәмбәр ғәләйһиссәләм сәхәбәләрен йыйҙы һәм был хаҡта улар менән кәңәш ҡылды. Әйттеләр: «Әй мөьиминдәрҙең әмире, дөрөҫлектә улар Аллаһ Тәғәләгә яла яҡҡандар һәм улар Аллаһ Тәғәлә рөхсәт итмәгән нәмә менән Аллаһынын диненә керештеләр. Уларҙын муйындарын сабып өҙ». Ғәли ҡәүем араһында шым уйланып торҙы, Ғүмәр Ғәлиғә әйтте: «Ни уйлайһың?» Ғәли әйтте: «Һин уларҙан тәүбә итеүҙәрен талап ит, әгәр улар тәүбә итмәһәләр, уларҙын муйындарын сабып өҙ. Әгәр тәүбә итһәләр, уларға үлем язаһы урынына һикһән тапҡыр ҡамсы менән һуҡ». Хәҙрәти Ғүмәр уларҙан тәүбәне талап итте, улар тәүбә иттеләр. Хәҙрәт Ғүмәр уларға һикһәнешәр ҡамсы һуҡтырҙы.\nҒәҡрәмә бин Ғаббастан риүәйәт ителде. Ул әйткән: «Хәмерҙе хәрәм итә торған аят ингәс, әйттеләр «Хәмер эсеп вафат булған ҡәрҙәштәребеҙҙең хәле нисек?» Аллаһ Тәғәләнең һүҙе иңде:\n«Иман килтереп, изге ғәмәлдәр ҡылған мосолман кешеләргә элек эскәндәре өсөн гөнаһ юҡ». Йәғни хәрәм ителмәҫтән әүүәл эскән кешеләргә гөнаһ юҡ. Аллаһ Тәғәлә белеүселер. Ҡөръән аяттары инмәҫ борон үлеп ҡалған кешеләр хаҡында.\nАхырында, хәҙерге ғалим-физиктәр: кешеләр Аллаһ Тәғәлә менән торсион поле аша аралаша тигән фекергә килделәр һәм бер-нисә грамм хәмер эскәндәр өс йыл дауамында ошо аралашыуҙан мәхрүм була тинеләр, икенсе төрлө әйткәндә түбән аҡыллы әҙәм аҡтыҡтарына әүереләләр. Аллаһ Тәғәләне таныу-аңлау һәләтен юғалталар. Был бик ҡурҡыныс хәл — ҡайтыр еребеҙ Аллаһ Тәғәләгә.\nТағыла шуныһын белеп ҡуйығыҙ. Хәмер эскән кешегә изге Ҡөръән китабында нисә хәреф бар — шунса гонаһ яҙыла. Бар бәләне башы булған хәмерғә яҡын килмәгеҙ, иблисте ҡыуандырмағыҙ. Беҙҙен бар бәхет Аллаһ Тәғәләне таныуҙа һәм ҡушҡандарын үтәүҙә.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 04.04.2016 в 01:27, и размещена в категории Дин. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Өфө үҙәгендә 3700 урынлыҡ түләүле парковка төҙөлә\n23 Ноябрь , 14:52\n2022 йылда Башҡортостандың баш ҡалаһында ҙур түләүле парковка төҙөлөшө башлана. Был хаҡта Өфө хакимиәте башлығы Сергей Греков оператив кәңәшмәлә хәбәр итте. Ул 3700 урынға иҫәпләнә.\nМэр әйтеүенсә, был мәсьәлә Мәскәүҙә «Транспорт аҙналығы»нда тикшерелде.\n«Парковка урындары баш ҡала халҡы һәм ҡунаҡтары өсөн уңайлы булыр. Улар уңайлы ваҡытта уңайлы урында машиналарын ҡалдырып китә алыр», - тине Сергей Греков.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың ҡушыуы буйынса, декабргә Өфөлә «ПАЗ» маркалы автобустар ҡалмаҫҡа тейеш, тине ҡала мэры. Шуға бәйле Өфө чиновниктары Мәскәүҙәге коллегалары менән баш ҡаланың транспорт инфраструктураһынан башҡа автобустарҙы тапшырыу тураһында һөйләшеп килеште.


17 декабрҙә Өфөлә шыршы баҙарҙары асыла // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n17 декабрҙә Өфөлә шыршы баҙарҙары асыла\n10:52, 14 декабря 2011 Иҡтисад\n17 декабрҙән Өфөлә 118 шыршы баҙары эшләй башлаясаҡ. Ошондай йәнә 15 баҙарҙы баш ҡаланың аҙыҡ-түлек магазиндары селтәре ойошторасаҡ.\n— Шыршы баҙарҙарының күбеһе Өфөнөң Калинин районында урынлашҡан, был районға 27 сауҙа нөктәһе тура килә. Киров районында йәшел ҡупшыҡайҙар тәҡдим итеүсе 24 баҙар эшләйәсәк. Совет, Октябрь һәм Орджоникидзе райондарына 21, 16 һәм 14 шыршы баҙары тура килә. Ленин һәм Дим райондары халҡы ла шыршыһыҙ ҡалмаясаҡ. Улар өсөн Ленин районында – ун, Дим биҫтәһендә алты баҙар ойошторолған, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфө хакимиәтенең Ҡулланыусылар баҙары идаралығы начальнигы Ирина Рублева.\nШыршы баҙарҙары Яңы йылға – 31 декабрҙең кисенә тиклем эшләйәсәк.\nТеги: сауҙа, шыршы, Яңы йыл


Хәүефһеҙ газ йәки Эштәренә ҡамасауламайыҡ\n22 Ғинуар 2019, 12:03\nКүптән түгел генә ут күршеләребеҙ Магнитогорск ҡалаһында булған фажиғә барыбыҙҙы ла тетрәндергәйне, был хәлгә ике аҙна ла үтмәне, Ростов өлкәһе Шахты ҡалаһында ла туғыҙ ҡатлы йортта тәбиғи газ шартлау осрағы теркәлде. Һөҙөмтәлә һигеҙенсе һәм туғыҙынсы ҡаттағы дүрт фатир ишелеп төштө. Һәләк булыусылар һәм ҡазаланыусылар бар.\nРәсәй мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, Рәсәйҙә һуңғы ике йылда 62 тәбиғи газ шартлау осрағы теркәлгән. Рәсәй тѳбәк проблемалар институтының генераль директоры Дмитрий Журавлев белдереүенсә, йорттарҙа коммуникацияларҙың иҫке булыуы тәбиғи газ шартлауға төп сәбәпсе булып тора. Торлаҡ хужалығын камиллаштырыу йәһәтенән барактар һәм “хрущевка”ларҙы ғына түгел, ә 70-се йылдарҙа уҡ төҙөлгән, 40 йылдан ашыу хеҙмәт иткән иҫке йорттарҙы ла һүтергә кәрәк. Сөнки уларҙың стеналары яҡшы торошта булһа ла, коммуникациялары эшлектән сыҡҡан. Ҙур ҡалаларҙа иһә күптән газды электр энергияһына алыштырыу кәрәк, сөнки был хәүефһеҙерәк. Һәр бер йортта газ сығып торғанды белгерткән датчиктар ҡуйыу әллә ни ҡиммәткә төшмәй. Бары тик иҫкәртеү функцияһына ғына эйә булған был приборҙы күптәр шартлау осраҡтарын булдырмай тип уйлап яңылыша. Шулай ҙа, тәү сиратта, торлаҡ хужалығын яңыртыу кәрәк, тип иҫәпләй Дмитрий Анатольевич.\nҠағиҙәгә ярашлы, белгестәр йылына бер тапҡыр йорттар буйлап газ ҡоролмаларын тикшереп йөрөй. Ҡаланың “Газпром төбәк-ара Газ Өфө” филиалынан белдереүҙәренсә, граждандарҙың тейешле орган хеҙмәткәрҙәрен йорттарына үткәрмәүе был эштәрҙе башҡарыуға төп ҡамасау булып тора. Ҡуртымға бирелгән фатирҙарға иһә белгестәрҙе бөтөнләй индермәйҙәр. Бының өсөн хатта участка бүлеге полицейскийҙарына мөрәжәғәт итеп, уларҙы ла йәлеп итергә тура килә. Хеҙмәткәрҙәргә янау, ҡул күтәреү осраҡтары ла булғылай. Йәнә лә күптәр, хеҙмәт итеү ваҡыты үткән газ приборҙарын алыштырыу тураһындағы белдереү хатын инҡар итеп, үҙенең генә түгел, башҡаларҙың да ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуя. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, үрҙә әйтелгән хәлдәрҙән һуң, үҙҙәрен газ сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре тип таныштырып, фатирҙар буйлап йѳрѳп, фажиғәнән бизнес эшләргә маташыусылар һаны артты. Улар күп осраҡта яңғыҙ йәшәгән, оло йәштәге кешеләрҙең ышанысынан файҙаланалар. Мутлашыусылар ҡиммәт хаҡҡа, өйҙә газ сығып тороуын белгертеүсе приборҙар тәҡдим итәләр, ул һәр йортта мотлаҡ булырға тейеш тип аңлаталар. Өйөгөҙгә ысынлап та газ сәнәғәте хеҙмәткәре ебәрелгәнме, юҡмы икәнлеген аныҡлау, еңел аҡса эшләргә йөрөүселәрҙән һаҡланыу өсөн, тәү сиратта, был кешенән тейешле орган хеҙмәткәре булыуын дәлилләүсе таныҡлығын күрһәтеүен талап итергә кәрәк. Ышаныс тыуҙырмаған документ күрһәтһәләр, “Газпром төбәк-ара Газ Өфө” филиалының 8 (34792) 5-88-01, 5-88-04 һәм 5-88-07 телефон һандарына шылтыратып, теге йәки был белгестең тап һеҙҙең газ ҡоролмаларын тикшереү өсөн ебәрелгәнме, юҡмы икәнлеген белешә алаһығыҙ. Шәхси йорттамы, йә иһә фатирҙа булһынмы, газ менән ҡулланған һәр кем хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен теүәл үтәргә бурыслы. Өйҙән сығып китер алдынан крандарҙың ябыҡлығын тикшерергә, газ приборҙарының төҙөклөгөн ҡарап торорға, ҡулланыу ваҡыты үтеү менән яңыһын алыуҙы хәстәрләргә, уларҙы тик белгесте саҡыртып ҡына алыштырырға, өйҙә, подвалда, подъезда йәки урамда газ еҫен һиҙгән осраҡта авария хеҙмәтен саҡыртырға, газ сәнәғәте хеҙмәткәрҙәренең эшенә ҡамасауламаҫҡа кәрәк. Газ ҡулланыу ҡағиҙәләрен боҙған осраҡта административ штраф ҡаралған.\nОнотмағыҙ! Үҙегеҙҙең һәм яҡындарығыҙҙың хәүефһеҙлеге һеҙҙең ҡулда.


Радий Хәбиров законһыҙ рәүештә файҙалы ҡаҙылмалар ҡаҙыу менән эш итеүселәр проблемаһын күтәрҙе - Bash.News\nРадий Хәбиров законһыҙ рәүештә файҙалы ҡаҙылмалар ҡаҙыу менән эш итеүселәр проблемаһын күтәрҙе\nРадий Хәбиров законһыҙ рәүештә файҙалы ҡаҙылмалар ҡаҙыу менән эш итеүселәр проблемаһын күтәрҙе https://bash.news/news/86824_radij_xbirov_zakony_resht_fajaly_aylmalar_ayu_menn_esh_iteselr_problemayn_ktre\nБашҡортостан Хөкүмәтендә уҙған оператив кәңәшмәлә Радий Хәбиров ҡайтанан законһыҙ рәүештә файҙалы ҡаҙылмалар ҡаҙыу һорауын күтәрҙе. Республика Башлығы, вазифаһына билдәләнгәндән һуң, был проблема менән тәү сиратта шөғөлләнә башлағайны.\nБыға тиклем төбәктә файҙалы ҡаҙылмалар табыу эше әүҙем бара, күп осраҡта улар законһыҙ рәүештә башҡарыла. Ошо сәбәпле, республиканың Экология министрлығында кадрҙар үҙгәрә. Тик Радий Хәбировҡа министрлыҡтың яңы етәксеһе Мирхәйҙәр Фәтҡуллиндың сығышы оҡшап етмәй. Төбәк Башлығы фекеренсә, был һорауҙа башҡа ысулдар менән хәл итергә мөмкин.\nМирхәйҙәр Фәтҡуллин үҙ докладында, законһыҙ рәүештә эш итеүселәрҙе күҙәтеү ауырға тура килә, тип билдәләй. Быға техникаларҙа теркәү билдәләре, транспорт сараларын тартып алыуға нигеҙ булмауы һәм башҡа сәбәптәр бар. Шулай уҡ, тиҙҙән республикала хоҡуҡ һаҡлау органдары ҡатнашлығында тикшереүҙәр, пилотһыҙ күҙәтеүҙәр ойоштороласаҡ. Бынан тыш, законһыҙ рәүештә эш алып барыусыларҙың техникалары һәм башҡа эш ҡоролмалары полиция ярҙамында тартып алынасаҡ.\nМин һеҙҙең сығышығыҙҙы ҡабул итмәйем. Мөмкинлектәр юҡ, тип белдерәгеҙ. Дәүләт учреждениеһында туғыҙ пилотһыҙ күҙәтеү ҡоролмаһы бар. Әгәр ҙә һеҙ был һорау менән шөғөлләнмәһегеҙ, мин был эшкә тотонам.


БР Төҙөүселәр союзы: «Социаль торлаҡты дәүләт төҙөргә тейеш» // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБР Төҙөүселәр союзы: «Социаль торлаҡты дәүләт төҙөргә тейеш»\n13:45, 25 апреля 2012 Иҡтисад\nӨфөлә торлаҡҡа хаҡтарҙың тотороҡло артыуы күҙәтелә. Йыл башынан алып баш ҡаланың икенсел торлаҡ баҙарында квадрат метрҙың хаҡы алты процентҡа күтәрелгән һәм 53 мең һумдан ашып киткән. Уны арзанайтыу өсөн иң элек күсемһеҙ милектең категорияларын билдәләргә кәрәк. Был турала Башҡортостандың Төҙөүселәр союз идараһы рәйесе Рәшит Мәмлиев хәбәр итте.\n— Бөгөн беҙҙә аҡсалары булған кешеләр баҙарҙа иркен һатып ала алған коммерция төрөндәге торлаҡ, шулай уҡ ипотека һәм башҡа льготалы программалар буйынса һатылыусы торлаҡ бар, — тине ул.\nРәшит Мәмлиев һүҙҙәренсә, социаль торлаҡты дәүләт төҙөргә тейеш. Бынан тыш, бүленгән ер участкаларына ревизия яһарға кәрәк.\n— Өфөлә әлеге мәлдә бүленгән һәм төрлө стадияла төҙөлөш эштәре алып барылған 1,2 миллион квадрат метр самаһы ер участкаһы бар, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды БР Төҙөүселәр союз идараһы рәйесе. – Был участкаларҙың бер өлөшөн кире алып, социаль торлаҡ төҙөлөшөнә бирергә кәрәк. Хаҡтарҙы төшөрөр өсөн күләмле төҙөлөш алып барылырға тейеш. Төҙөлөш күләмдәре ҙурыраҡ булған һайын, хаҡтар түбәнерәк буласаҡ. Күләмдәрҙе арттырабыҙ тиһәк, ҡулланыусылар һорауын булдырыу зарур.


Ура! Беҙҙең төбәк Олимпиада наградаларына тартылды. Ике ишкәкле кәмәлә ишеү оҫталары Михаил Кузнецов һәм Дмитрий Ларионов бронза миҙал яулап, беҙгә байрам бүләк итте.\nҒәҙеллек хаҡына билдәләп китәйек, Башҡортостан был ике батырҙың тыуған төйәге түгел. Уларҙың береһе Түбәнге Тагилдан (Свердловск өлкәһе). Әммә, шуныһы мөһим, егеттәр армия сафында беҙҙә (Өфө спорт ротаһында) хеҙмәт иткән. Бынан тыш, "контрактниктар" ике төбәк - Свердловск өлкәһе һәм Башҡортостан èñåìåíœí сығыш яһай һәм Башҡортостан Республикаһының Физик культура, спорт һәм туризм министрлығы тарафынан да өлөшләтә финанслана.\nБеҙҙең ике миҙал булды, был яҡшы. Тимәк, аҡсалар юҡҡа сарыф ителмәгән, һәм беҙҙең чиновниктарыбыҙ уларҙы юҡҡа ғына шефлыҡҡа алмаған икән. Бәлки, тағы ла уңыштар булыр. Миҙалға дәғүә итеүселәребеҙҙең барыһы ла үҙҙәренең сығыштарын тамамламаған бит әле. Бәлки, кемдер Рәсәйгә "алтын" килтерер.\nӘ хәҙергә - үткән ярыш тураһында. Дүрт лидер араһында рәсәйлеләр Михаил Кузнецов һәм Дмитрий Ларионов беренсе булып старт алды. Аҙаҡ чехтар һәм словактар уларға ҡарағанда яҡшыраҡ сығыш яһаны.\nИң көслө немецтар - Феликс Мишель һәм Себастьян Пирсиг ҡала. Әммә улар дистанцияла түңкәрелә һәм миҙал өсөн көрәштән сыға. Һөҙөмтәлә Германия спортсылары рәсәйлеләрҙән ете секундҡа артта ҡала.\nШулай итеп, рәсәйлеләргә һирәк эләккән алтын миҙалдар танылған лидерҙар активында - словактар Павел һәм Петер Хохшорнеровтарға эләгә. Улар өсөнсө тапҡыр Олимпиада чемпионы була. Чехтар Ярослав Вольф һәм Андрей Штепанек көмөш миҙалға лайыҡ була.


Хәбәрҙәр: Британия: армия ташҡынға ҡаршы көрәшә.\nБритания: армия ташҡынға ҡаршы көрәшә.\nБритания властары, Англияның төньяҡ-көнбайышындағы емергес ташҡын эҙемтәләрен бөтөрөү өсөн, яңы хәрби подразделениелар ебәрә. Бынан алда ҡотҡарыу эштәренә Йоркширҙа йөҙҙәрсә хәрбиҙе йәлеп итеүҙәре хаҡында иғлан ителгәйне, әммә был ғына әҙ булып сыҡҡан.\nЙәкшәмбе кис премьер-министр Дэвид Кэмерон килеп тыуған хәл буйынса ашығыс рәүештә кабинет ултырышын йыйҙы. Властар ҡайһы саҡ был кимәлдәге стихияға ҡаршы торорға әҙер түгеллектәрен танырға мәжбүр.\n“Беҙ хөкүмәткә һаҡлағыс ҡоролмалар төҙөүҙе финанслау зарурлығы хаҡында әйтә килдек. Тик шуны ла танырға кәрәк: ҡоролмаларҙың ташҡын һыуҙы туҡтата алыуы икеле. Бығаса күрелгән ваҡиға түгел был. Шулай ҙа бындай хәлдәрҙе булдырмау хәстәрлеген күрергә кәрәк,”-ти бер ҡатын.\nСтихия Ланкашир, Төньяҡ һәм Көнбайыш Йоркшир графстволарына бигерәк тә ҡурҡыныс тыуҙыра. Метеобюро хәлдәрҙең кеше ғүмере өсөн хәүефле булыуы тураһында киҫәтә. Хөкүмәт, стихиянан иҡтисади зыяндың миллиард фунттан ашып китәсәген иҫәпләп сығарған.


Мин бөгөн нимә эшләргә? - 16.06.2018 - Айрис 💡💻 - Software for Eye protection, Health and Productivity 🛌👀\nМин бөгөн нимә эшләргә? – 16.06.2018\nӘлегә шул хаҡта уйланып мин, башым эшләп килә. ирис ашыу популяр идеяһы нисек яҙылған икән, тип, мин һәр көн эшләй, тимәк, әгәр,-тип торт, мин хәтерләйем, мин нимә эшләй.\nБыл мөмкин, шулай уҡ файҙалы ҡасан да башҡа эшҡыуарҙар өсөн.\nТәҡдим ителгән ҡайһы бер мәҡәләләр һәм реклама на facebook мин күрмәгән әйберҙәр тураһында ҡарар мин бер seo\nИрис вебмастер yahoo өҫтәне.\nМин һағынған тип өҫтәнем мин. һуңғы yahoo өсөн айрис 3 йыл\nМин бары тик Google эҙләп туплау\nБулһын’ы ҡарап, бының нисек килеп сыға\nИрис на Добавление Яндекс вебмастер\nИрис на яндекс эҙләү системаһы һәм мин шулай өҫтәүҙе вебмастер\nТөшөнсәһенә эйә түгел, әгәр кеше был эҙләү системаһында ҡулланылған, әммә барыбер мин ауыҙ бөтә кәрәк\n91.5% беренсе биттәренән һөҙөмтәһен эҙләйем алыҫ түгел бер ҡасан рискнуть .\nТикшереү өсөн төп ҡоралы һүҙ\nKWFinder, Дөйөм, һәм ahrefs\nSEO Телле тураһында ла онотмайыҡ\nНил Патеть, билдәле кореянан хану сео черняктан, блог сайта үҙе тәржемә буйынса үҙ тәжрибәләре үткәрелә. 82 төрлө телдә. Һөҙөмтә? Улар өс аҙна дауамында күргән. 47% дөйөм трафик арта! Кем теләй артыҡ түгел 47%? Ысынлыкта, ҡасан етә эш эҙләп конкуренция бирә., ҡайһы бер телле булыу өсөн һеҙҙең бизнес тиҙ еңеү маршруттан ала.\nМин ярҙам өҫтәп мультиязыковой\nБәлки, был ярҙам менән SEO\nБолгар сайттарға автоматик рәүештә күсереү башланды.\nБолгар теленә тәржемә сайты\nCSS үҙгәртергә панелдәр үҙгәртеү тәржемә итеү\nМалайға исем өсөн булған һайлауҙар алда,\nуникаль тикшереү домен һаны корреляция көслө булыуына һылтанып.\nблог яҡшы ҡорал Яндекс\nКорттта схема төҙәтергә кәрәк ТОДО\nЙоаст тикшереү seo\n1 . 4 сайтта килеүселәр сығып киткәс, әгәр уның ҡарағанда күберәк 4 секунд өсөн, скачать.\n46 сайт файҙаланыусылар проценты ҡайтанан һөҙөмтәһеҙ түгел..\nХужаһы веб-сайттар менән генә булмай 5 секунд, килеүселәрҙе йәлеп итеү өсөн, тәү ҡарағанда уларҙы ҡарау ҡалдырҙы.\n74 файҙаланыусылар проценты, сайтының мобиль версияһы инеүе, тип китһә, әгәр уның ваҡыты күберәк биләй, 5 секунд өсөн, скачать.\nҺәр-ваҡытында загрузки бит тотҡарланыуына килтерҙе мөмкин экипажға $1.6 йыл һайын миллиард юғалтмаҫ өсөн интернет-магазиндарҙа бындай ҙур, тип сообщества amazon.\nТОДО яҡшыртыу тиҙлек\nРейтингыһын Күҙәтеп Сайты – тәҡдим ителгән AccuRanker\nМаркетинг кеүек каналдары, интернет баҫмалары.\nРеддит ала киҫәктәре нисек’ы 150 Миллион Ҡарап\nСираттағы мәҡәлә авторының иң маркетинг читаемый\nВ3 фингерпринт дубликатын яңы машиналы булды\nЦенообразование менән яңы бите 50% discount by default\nКүреп, был нисек эшләй


Өфөлә торлаҡ йорттоң бер өлөшө ишелеп төштө\nҒәҙәттән тыш хәл Коммунистик урамы 37 адресы буйынса, Башҡорт дәүләт филармонияһы эргәһендә теркәлде. Бәхеткә, кеше ғүмеренә зыян килмәне. Йортта йәшәүселәр хәүефһеҙ урынға эвакуацияланды. Әле уларҙың күбеһе йорттарына ҡайтыуҙан баш тарта, улар бина бөтөнләй ишелеп төшөүҙән ҡурҡа.\nЙорттоң стенаһы ишелеүен Коммунистик урамы 37 адресы буйынса йәшәүселәр видеоға ла төшөрөп өлгөргән. Бәлә килерем тимәҫ, тигәндәй, был мәлдән бер нисә минут элек барыһы ла тыныс була. Фатирҙағылар эргәләге төҙөлөштәге гөрһөлдәүҙәргә күнегеп тә бөткән. Күршелә күләмле эштәр башланыу менән ихатала ауыр йөк машиналары ғәҙәти күренешкә әйләнде тип зарлана йортта йәшәүселәр.\nБәхеткә, кешеләр урамға сығып өлгөрә. Улар әйтеүенсә, тәүҙә көслө шатырҙау тауышы ишетелә, артабан тәҙрә яҡтары ҡыйшая һәм күҙ асып йомғансы бинаның бер өлөшө ишелеп төшә. Кеше ғүмерҙәренә зыян килеүен килмәгән, әммә күптәрҙең йөҙөнән һаман ҡурҡыу китмәгән. Альбина Литвинцева әле декрет ялында. Уның фатиры емерелә башлаған йорттан бер нисә метрҙа алыҫта урынлашһа ла, был күренеш уға тынғы бирмәй.\nТөҙөүселәр ҙә йорт стенаһы ишелеү сәбәптәрен аныҡ ҡына әйтә алманы. Камераны күреү менән уларҙың күбеһе тырым-тырағай ҡасыуҙы хуп күрҙе, ҡалғандары аҡланырға ғына тырышты.\nВаҡиға урынына ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ҡотҡарыусылар, полиция наряды килеп етте. Йорт емерелеүенә бәйле булыуҙары шикле күренгән кешеләр шунда уҡ ҡулға алынды. Ваҡиға менән бәйле был тирәләге йорттарға зәңгәр яғыулыҡ биреү ҙә туҡтатылып торҙо. Ғәҙәттән тыш хәл эҙемтәләре бөтөрөлөү менән улар яңынан селтәргә тоташтырыласаҡ тип ышандырҙы ҡотҡарыусылар.