Театрға һөйөү берләштерә беҙҙе » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт » Театрға һөйөү берләштерә беҙҙе\nТеатрға һөйөү берләштерә беҙҙе 17.05.2014 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт\nКеше – халыҡтың бер тамсыһы ғына. Минең дә бөгөн режиссер, театрҙың художество етәксеһе булып үҫеп етеүемдә тормош юлымда осраған барыһының да – коллегаларымдың, ҡала һәм республика халҡының, туғандарымдың, дуҫ-иштәремдең һәм, әлбиттә, тамашасыларҙың өлөшө бик ҙур. Шуға күрә, форсаттан файҙаланып, һәр берегеҙгә рәхмәтемде еткергем килә.\nТеатр – Мәҙәниәт министрлығы ҡарамағындағы учреждение, шуға күрә уның етәкселеге менән тығыҙ бәйләнештәбеҙ. Өфөлә фекерҙәребеҙгә яҡлау табып, килеп тыуған мәсьәләләр буйынса туранан-тура һөйләшеп, аңлашып эшләүгә шатбыҙ. Сибай театрын яратып, коллективты үҙ итеп тороусыларға – Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәроваға, Президент Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчановҡа, мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡоваға, министр урынбаҫары Шамил Абдраҡовҡа, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаеваға, республика Театр эшмәкәрҙәре берекмәһе рәйесе Әхтәм Абушахмановҡа һәм башҡаларға рәхмәт һүҙҙәрен юллайым.\nЭш башлағанда театр бинаһы иҫке, спектаклдәр ҡуйыр өсөн ҡулайлаштырылған бер барак ине. Әлеге көндә коллективҡа рәхәтләнеп, ҡолас ташлап ижад итерлек шарттар тыуҙырылған, ыҡсым, зауыҡ менән төҙөлгән бинала эшләйбеҙ. Быларҙың барыһы ла, әлбиттә, бер көндә генә барлыҡҡа килмәне. Сибай ҡала хакимиәте башлығы булып эшләгән осорҙа театр бинаһын төҙөүгә күп көс һалған, коллективҡа һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙып торған Зиннур Йәрмөхәмәтовҡа (әлеге көндә БДУ-ның Сибай институты директоры), бөгөнгө ҡала башлығы Х.Х. Сөләймәновҡа, уның социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары И.Р. Хәйруллинға, мәҙәниәт бүлеге начальнигы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Г.В. Аҡназароваға рәхмәтлемен.\nБер ҡалала йәшәгәс, бер-береңә ярҙам ҡулы һуҙып, алға баҫҡан мәсьәләләрҙе бергәләп хәл итеү тәбиғи. Ҡала ойошмалары етәкселәре менән аңлашып эшләү күңелгә ҡанат ҡуя. Ихлас рәхмәт һүҙҙәремде коллегам, Сибай концерт-театр берекмәһе директоры, Башҡортостандың халыҡ артисы В.Б. Йосоповҡа, Сибай педагогия колледжы директоры З.Р. Йәнбәковаға, “Атайсал” төбәк гәзитенең баш мөхәррире Х.Н. Тапаҡовҡа, ҡалабыҙҙың төп гәзите “Сибайский рабочий”ҙың баш мөхәррире С.Б. Азаматовҡа, Сибай телевидениеһының йәш булһа ла эштең рәтен белеп, дәртләнеп хеҙмәт иткән директоры Д.А. Ишйәровҡа еткерәм. Эштәрегеҙ һәр саҡ шулай гөрләп торһон!\nСибай театры, ошо төбәктә берҙән-бер профессиональ театр булараҡ, Башҡортостандың көнсығыш, көньяҡ райондары халҡын хеҙмәтләндереүҙе тулыһынса үҙенә йөкмәгән. Ғинуарҙан алып бөгөнгө көнгә тиклем театр коллективы республикабыҙҙың Учалы, Ишембай, Мәләүез, Баймаҡ ҡала һәм райондарында, шулай уҡ Салауат, Өфө ҡалаларында, Хәйбулла, Әбйәлил райондарында ижади сәфәрҙә йөрөп ҡайтты. Тамашасыларға репертуарыбыҙҙың иң аҫыл өлгөләрен тәҡдим иттек.\nОшо арауыҡта барыһы 93 спектакль ҡуйылып, уларҙы 15 меңдән ашыу тамашасы ҡараған.\nЕтмеш йәшемә арнап яҡындарым, коллегаларым менән кәңәшләшеп, юбилейға бағышланған спектаклдәр аҙналығы үткәрҙек, шулай уҡ үҙемдең тыуған яғым Баймаҡта һәм Әбйәлил, Хәйбулла райондары үҙәктәрендә лә тамашалар күрһәттек. Ҡайҙа ғына булһаҡ та, сығыштарыбыҙҙы аяғүрә баҫып алҡышланылар. Халыҡ менән аралашыуҙан илһам, дәрт алып, ҡанатланып ҡайттыҡ. Шуны ла әйтеп үтеү урынлы булыр. Элекке коллегабыҙ, хәҙер инде Ишембай ҡала һәм район хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы А.М. Ҡотошов та үҙҙәрендә Сибай театры коллективы гастролдәрен ойоштороуҙа ҙур ярҙам күрһәтә.\nҒөмүмән алғанда, күңелемдә яҙмышыма рәхмәт тойғоһо йөрөтәм, яңынан башларға мөмкинлек булһа ла, барыбер сәнғәтте һайлар инем. Был – минең юлым. Рәхмәттәрем – үҙемде уратып алған дуҫтарыма, коллегаларыма, яҡындарыма, ҡатыным Земфира Зәки ҡыҙына. Барығыҙға ла уңыштар, рухи ныҡлыҡ, бәрәкәтле тормош, сәләмәтлек, бәхетле ғүмер насип булһын!\nСибай башҡорт дәүләт драма\nтеатрының художество етәксеһе.


Ҡөрьән – оло фән » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » Ҡөрьән – оло фән\nБөгөн – Рәсәй фәне көнө. Ошо уңайҙан мосолман донъяһында ғилемдең тотҡан урыны хаҡында иҫкә алып үтәйек.\nКешелек донъяһы өсөн ҙур мөғжизә булған, ғилем-мәғрифәткә нигеҙ һалған бөйөк “Ҡөрьән Кәрим”дең беренсе аяты “Һине юҡтан бар итеп яралтҡан Аллаһ Тәғәләнең исеменән уҡы!” тип башлана. Ошонан күренеүенсә, ғилем Исламда иң юғары урында тора.\nҠөрьән – оло фән. Уны һәр мосолман белергә ынтылырға тейеш. Бының өсөн тәү сиратта ғәрәп хәрефтәрен өйрәнеү зарурлығы мәғлүм. Бөгөн, әл-хәмдү лил-ләһ, мәсеттәрҙә махсус курстар булдырыла башланы. “Ҡөрьән Кәрим”де дөрөҫ итеп өйрәнеү өсөн тәжүит тигән фән бар. Унда һәр хәрефтең нисек уҡылғаны, әйтелгәне, башҡа ҡанун-ҡағиҙәләр бирелгән.\n“Ҡөрьән Кәрим”де өйрәнеп, ғилемен башҡалар менән уртаҡлашҡан кешегә ҙур сауап насип булыр”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Изге китапты өйрәнгәндә эргәңдә мотлаҡ остаз булырға тейеш, сөнки ҡайһы бер урындарҙа яңылышыуың ихтимал.\nУҡыған аят-сүрәләрҙең мәғәнәһенә төшөнөү, уларҙы тормошта ҡулланыу зарур. Шул саҡта ғына өйрәнгәндән бәрәкәт килер. Был ғилем күңелде пакландырыр, йәшәүҙең ҡәҙерен белергә өйрәтер, кешелек донъяһына ихтирамды арттырыр, иманыбыҙҙы ҡеүәтләр, балаларыбыҙға хәйерле тәрбиә бирергә юл асыр, иншаллаһ.


“ХАЛЫҠ ҺӨЙӨҮЕНӘ СИРАТ ӨҘӨЛМӘГӘН..” » "Урал" гәзите\nКүренекле яҡташыбыҙ, шағир һәм журналист, Хөкүмәттең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты Дамир Шәрәфетдинов менән бер һөнәр кешеләре булғас, яҡындан аралашып торабыҙ. Ғәҙәттә, ул редакциябыҙға, кәм тигәндә, аҙнаһына ике тапҡыр инеп сыға. Әҙәбиәт, сәнғәт һәм башҡа тормош күренештәре тураһында гәпләшәбеҙ. Шул һөйләшеүҙә Дамир ағайыбыҙ бик ҡыҙыҡ фекерҙәр әйтеп һала. Ә мин, күп уйламай, шуларҙы теркәп тә ҡуям. Бына шулар менән һеҙҙе лә таныштырмаҡсымын.\nУниверситетты яңы ғына тамамлаған йәш белгес Дамир Шәрәфи менән кәңәшләшә икән:\n- Ағай, бына минең телевидениела эшләгем килә. Нисек уйлайһығыҙ, булдыра алырмынмы?\n- Ну, тапшырыу алып барыу өсөн һөйләй белеү кәрәк инде. Эфир ваҡыты бөткәнсе шунда юҡ-бар хаҡында һүҙ йөрөтәһең. Мәғәнәһеҙ хәбәр һөйләй күберәге. Ә һин уны, ҡустым, булдыра алаһың. Шуға, тележурналист булып китһәң, һис тә аптырамам, - тип яуаплай Дамир Шәрәфи.\nДамир Шәрәфи бер журналдың баш мөхәррире менән ыҙғышып ала, шунан үҙенең бүлегенә йәне көйөп ҡайтып инә лә ҡулдарын йәйеп һөйләнә икән:\n- Ҡарале, анау әҙәм миңә аҡыл өйрәтеп маташа. Кемгә-кемгә, миңә - Дамир Шәрәфигә-ә-ә! Кем ул шул хәтлем!?\nКүгәрсен районында Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияны тапшыралар икән. Ҙур дәрәжәле түрәләр лауреаттарҙы ҡотлай. Бүләкләнеүселәр араһында Дамир Шәрәфи ҙә бар.\nАтаһын хөрмәтләүҙәрен күреп, Дамир Шәрәфиҙең ҡыҙы һоҡланып туя алмай. Ахырҙа:\n- Атай, һин шундай бөйөк кеше икәнһең! Мин әле генә шуны аңланым, - тигән.\n- Ҡыҙым, үәт, аңлағас, ҡайт та ошоно әсәйеңә төшөндөр. Белһен ул кем менән йәшәгәнен! - тип кәңәш иткән лауреат.\n- Дамир ағай, ниңә яҙыусылар шулай итә икән? Фотоға төшкәндә гел уйланған булалар йә ситкә ҡараш ташлап ултыралар, йә ҡулына ҡәләм алып ҡыланалар. Ҡыҙыҡлы күренеш...\n- Эй, ҡустым! Бына үҙеңдең бер-ике хикәйәң баҫылып сыҡһа, һин дә ҡайын ҡо-саҡлай башларһың...\n- О-о-о, Дамир ағай, әллә һимереп киткәнһең инде, - тигән булдым.\n- Шулай шул, - тине ул, йылмайып. - Бына ҡорһаҡ үҫтерергә булдым әле. Юғиһә, сәхнәгә сыҡһам, кешеләр мине күрмәй бит.\n“Әҙәбиәт - ҡыҙыҡ донъя ул, - ти Шәрәфи. - Бына беҙ ҙә ҡасандыр унда “малайҙар” инек. Ваҡыт үткән һайын бөтә нәмә үҙгәрә. Оло быуын әҙиптәре арабыҙҙан яйлап ҡына китә, уларҙың урынына беҙ киләбеҙ. Шунан халыҡ беҙҙе ҙур шәхес булараҡ ҡабул итә башлай. Шулай ул - һәр нәмәнең үҙ сираты бар. Фатирға сират бөтһә лә, халыҡ һөйөүенә сират әле өҙөлмәгән...”\nБер мәл Дамир ағай, ауырып китеп, дауаханаға эләкте.\n- Һаулығың нисек? - тип һорайым унан.\n- Яйлап йүнәлеп киләм.\n- Ҡасан эшкә сығаһың?\n- Әллә инде... Беҙҙең илдә “больничный”ҙа булыу күпкә шәберәк икән. Бына палатала ятам, бушлай ашаталар, һаулығымды хәстәрләйҙәр. Ә эштә хеҙмәт хаҡым тулыһынса яҙылып бара. Шулай булғас, ята бирәм әле.\nГәзиттә Дамир Шәрәфиҙең шиғри шәлкеме сығыу менән редакцияға шағир Рәмил Йәнбәк шылтырата.\n- Ниңә уны Шәрәфетдинов түгел, ә Шәрәфи тип яҙаһығыҙ ул? Үҙе бәләкәй булғас, исмаһам, фамилияһы оҙон булһын ине!..


Бөгөн Өфөнөң 39-cы гимназияһы ойошторолоуға 60 йыл тулыу айҡанлы тантана үтте\nБелем усағы 1992 йылда гимназия статусын ала. Юбилейға республиканың мәғариф министрлығынан, ҡала хакимиәтенән абруйлы ҡунаҡтар, ветеран уҡытыусылар, төрлө йылдарҙағы сығарылыш синыф уҡыусылары саҡырылғайны. Ҡотлауҙарҙан тыш, байрамда белем биреү учреждениеһы вәкилдәре оҙаҡ йылдар фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн Маҡтау ҡағыҙҙары менән бүләкләнде.\nБынан тыш, концерт программаһы ла бай һәм йөкмәткеле булыуы менән айырылып торҙо. Сәхнәлә йыр-моң, бейеү, нәфис һүҙ аралаш барҙы. Әйткәндәй, юбилей ҡунаҡтары өсөн махсус күргәҙмә лә тәҡдим ителде. Унда балаларҙың ҡул эштәре ҡуйылғайны.


Бөгөн Өфөлә «Халыҡ фронты» Бөтә Рәсәй йәмәғәт хәрәкәте түңәрәк өҫтәл артында фекер алышты\nУлтырышта төбәк кабель телерадио ойошмаларының заман шарттарындағы йәшәйеше хаҡында һүҙ барҙы.\nБөгөн республикала 11 төбәк телекомпанияһы эшләй. Улар Башҡортостан халҡын урындағы яңылыҡтар менән таныштыра, милли тел үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып халыҡтың тормошо, мәҙәниәте, тарихы тураһындағы тапшырыуҙар әҙерләп күрһәтә. Әммә һуңғы арала кабель операторҙары төбәк каналдарына селтәргә сығыу өсөн хаҡтарҙы арттырыу сәбәпле, уларға юҡҡа сығыу ҡурҡынысы янай. Ултырышта билдәләнеүенсә, төбәк каналдары халыҡтың социаль-мәҙәни үҫешенә ҙур йоғонто яһай, рухи ихтыяждарын ҡәнәғәтләндерә. Шуға күрә уларҙы һаҡлап ҡалыу бурысы тора. Кабель операторҙары, төбәк телеканалдары, халыҡ фронты вәкилдәре, монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт ҡатнашлығында үткән осрашыуҙа төбәк каналдары дәүләт тарафынан яҡланырға тейеш тигән фекер яңғыраны. Уларға кабель операторҙарына түләүҙә ташламалар булдырыу тураһында тәҡдимдәр индерелде.


Беренсе бөтә донъя һуғышында һәләк булған яугирҙарға һәйкәл ҡуйыуға үҙ өлөшөңдө индерергә мөмкин // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБеренсе бөтә донъя һуғышында һәләк булған яугирҙарға һәйкәл ҡуйыуға үҙ өлөшөңдө индерергә мөмкин\n14:23, 29 октября 2013 Йәмғиәт\n«Рәсәй хәрби-тарихи йәмғиәте» дөйөм Рәсәй ижтимағи-дәүләт ойошмаһы «Беренсе бөтә донъя һуғышында һәләк булған Рәсәй геройҙарына һәм яугирҙарына» һәйкәлен төҙөүгә аҡса йыйыу өсөн счеттар асҡан. Башҡортостанда йәшәгән битараф булмаған кешеләр ҙә изге эшкә үҙ өлөшөн индерә ала. Һәйкәлде 2014 йылдың 1 авгусында Мәскәүҙең Еңеү паркында урынлаштырырға планлаштырыла.\n2014 йылда донъя Беренсе бөтә донъя һуғышының 100 йыллығын билдәләй. Юбилей датаһы айҡанлы өҫтөнлөклө саралар араһында – Беренсе бөтә донъя һуғышында һәләк булған яугирҙарға һәйкәл ҡуйыу. Һәйкәл ҡуйыу инициативаһын һәләк булған яугирҙарҙың нәҫелдәре — Рәсәй хәрби-тарихи йәмғиәте ағзалары күтәреп сыҡты. Йәмғиәттең тәҡдимен РФ Мәҙәниәт министрлығы һәм Мәскәү Хөкүмәте хупланы.\nӘлеге ваҡытта иң яҡшы һәйкәл проектына конкурс уҙҙы. Жюри ҡарары нигеҙендә, Мәскәү Хөкүмәте фекерен буйынса һәм проекттар буйынса интернет-тауыш биреү һөҙөмтәләрен иҫәпкә алып, Мәскәү символдарының береһе булып торасаҡ һәйкәл проекты һайланған. Хәҙер уны төҙөү өсөн аҡса йыйырға кәрәк. Әлеге ваҡытҡа 7,5 миллион һум йыйылған. Проект тураһындағы бөтә мәғлүмәтте, шулай уҡ түләүҙәр индереү өсөн мәғлүмәтте Рәсәй хәрби-тарихи йәмғиәтенең рәсми сайтында табырға була.\nТеги: ҡораллы көстәр һәм йәмғиәт,хәтер,шәфҡәтлелек


Ике кеше вируслы энцефалит йоҡторған\nТалпан ҡаҙалыу сәбәпле, быйыл Башҡортостанда ике кешенең вируслы энцефалит йоҡтороу осрағы теркәлгән.\nРоспотребнадзорҙың республика идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, йыл башынан һаулыҡ һаҡлау учреждениеларына 5 мең 400 кеше мөрәжәғәт иткән. Уларҙың 33 проценты - балалар. Өфөнөң Гигиена һәм эпидемиология үҙәге лабораторияһында 4 меңдән ашыу талпан тикшерелгән, уларҙың 5 проценты энцефалит вирусы менән зарарланған. Лаборатория ял һәм байрам көндәрендә лә эшләй. Бөжәктән зыян күреүселәр уны энцефалит вирусына тикшертә ала. Белгестәр тәбиғәт ҡосағында ял иткәндә һаҡ булырға саҡыра.


Хәбәрҙәр: Одессала өс көнлөк матәм иғлан ителде.\nОдессала өс көнлөк матәм иғлан ителде.\nЙома көн 40-ҡа яҡын кеше һәләк булған һәм 200 тирәһе кеше тән йәрәхәттәре алған Одессала өс көнлөк матәм иғлан ителде. Ҡорбандарҙың күбеһе- Киев власы дошмандары, улар үҙҙәренә һөжүм иткән радикалдарҙан Профсоюздар йортона инеп ҡасҡан. Тегеләре иһә бинаға яндырғыс шыйыҡса һалынған шешәләр ырғытҡан һәм, шаһиттарҙың һүҙҙәре буйынса, янғын һүндереүселәрҙе бинаға үткәрмәгән. Ут һәм төтөн эсендә 30-ҙан ашыу кеше һәләк булған, тикшерелмәгән мәғлүмәттәр буйынса, араларында рәсәйлеләр ҙә булған. Бер нисә кеше тәҙрәнән һикереп һәләк булған.\nТәртипһеҙлектәр бер нисә йөҙ радикал һәм футбол фанаты Одесса урамдары буйлап марш менән үткәндән һуң башлана. Был әҙәмдәр Украинаны федералләштереү һәм рус теленә дәүләт теле статусы биреү хаҡында ҡултамғалар йыйыу барған Куликово яланындағы палаткалы ҡаласыҡты емерә һәм яндыра.\nОдессала фажиғәле ваҡиғалар барғанда, Киев властары хәрби операция үткәргән Славянск ҡалаһында ла ополчение ҡаршылыҡ күрһәтеүҙе туҡтатмай. Ҡала янындағы блок-постар тирәһендә атыштар ишетелә. Хәбәр итеүҙәренсә, үҙоборона көстәренең штабы утҡа тотолған, һөҙөмтәлә бер кеше һәләк булған, тиҫтәнән ашыуы яраланған.


“Шөкөр, иң бай кеше – мин…” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Шөкөр, иң бай кеше – мин…”\n“Шөкөр, иң бай кеше – мин…” 02.10.2018 // Йәмғиәт\nҺыуыҡҡул халҡының күңел йылыһын тойоп.\n– Өс ул үҫтерҙек, өсөһөн дә өйләндерҙек. Һигеҙ ейән-ейәнсәрем, ете бүләрем бар – иң бай кешемен, шөкөр, – ти Рима апай, йылмайып. – Тормошомдан ғүмер буйы ҡәнәғәт булып йәшәнем… Донъялар болғанып киткәс, Үзбәкстандан бында ҡайтҡанға ла егерме ете йыл булды. Шундай ауыр саҡтарҙа ҡабул иткәнгә, бар Һыуыҡҡул ауылы халҡына рәхмәтлемен. Беҙҙе ситкә типмәнеләр, үҙ иттеләр. Аллаға шөкөр, бөтәһе лә беҙҙе яҡын күрҙе…\nҺәр кемдең яҙмышы маңлайына яҙылған, тиҙәр. Күрәсәген күрмәйенсә, әҙәм балаһы гүргә инмәй. Хоҙай ҡушҡаны шулмы, тәбиғәт ҡанунымы – балалыҡтан һуң дәртле йәшлек килә, ир ҡоро, китапса әйткәндә, “Бальзак йәше” һәм ҡартлыҡ. Уныһының нисек булыры кешенең үҙенә генә бәйле. Ғүмер буйы Аллаһ бәндәһе ошо ҡартлыҡҡа нигеҙ һала: тырышҡанға күрә уныһы ныҡлы булһа – бәхетле ҡартлыҡ килә, көсөң барҙа ошо нигеҙҙе ҡора алманың икән – башҡаһын көт…\nРима Минислам ҡыҙы тыумышы менән ошо Һыуыҡҡул ауылыныҡы. Ун дүрт йәштән һуң бәлиғ булғансы Өфөлә уҡый, һуңынан ауылына ҡайтып, мәктәптә эшләй. Яҙмышы шулдыр, йылдан ашыу ваҡыт үтеүгә, Урта Азияға киткән апаһы ҡайтып, үҙе менән алып китә. 1958 йылда Ислам исемле егеткә кейәүгә сыға. Ире лә, үҙе лә бик тырышып донъя көтәләр, өс ул үҫтерәләр. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, 90-сы йылдар башында Үзбәкстанда боларыш китә. СССР тарҡала. Нәҡ ошо ваҡытта бик күптәр Рәсәй тарафына юллана. Чурбановтар ғаиләһе лә Башҡортостанға ҡайтып төпләнә, 2000 йылда ҙур, матур йорт һалып сығалар.\nӘлбиттә, кеше яҙмышы тураһында “дежур” һүҙҙәр менән генә яҙып булмай. Һәр кемдең яҙмышы оло китапҡа һыймаҫлыҡ. Рима апай менән Ислам ағайҙыҡын бәйән итһәң дә, томдар етмәҫ ине. Олоғая барған саҡта йәшлегеңдә нигеҙ ҡорған йорт-ҡаралтыңды ташлап китеү, ай-һай, бик ауыр бит. Ғүмер буйы эшләгән урыныңды, дуҫтарыңды ҡалдырыу ҙа еңелдән түгел. Ярай әле Рима апайҙың яҡташтары киң күңелле. Шуға ла ул “Шундай ауыр саҡтарҙа ҡабул иткән барлыҡ Һыуыҡҡул ауылы халҡына рәхмәтлемен” тигән һүҙҙәрҙе доғалай ҡабатлай.\nДоға тигәндән, ауылда мәсет асыуҙы хәстәрләгәндәрҙең береһе лә Рима Минислам ҡыҙы икән.\n– Иман йортон Мирғәлим Нагаев төҙөттө. Һалғас, ауылда имам-хатип табыу мәсьәләһе тыуҙы. Марс ағайға тәҡдим иткәс, ул Өфөлә уҡып ҡайтты. Биш йыл тырышып эшләне, рәхмәт. Ләкин ауырыны. Тағы биш йыл ваҡыт үтте – мулла тапманыҡ. Шунан Әмир Нагаевты һайлап ҡуйҙыҡ. Ул ғүмер буйы бригадир булған, кешегә ҡарата итәғәтле, үҙен хөрмәт итәләр. Хәҙер мәсетебеҙ эшләй, байрамдар үтә, Аллаға шөкөр…\nАуылдаштарының уңыштарына ҡыуанып, уңышһыҙлыҡтарына көйөнөп йәшәй Рима Минислам ҡыҙы. Улай ғына ла түгел, кисерештәрен шиғыр юлдарына һала. Күптән түгел ауыл хакимиәте ярҙамы менән “Ғүмер ағышы – йөрәк һағышы” тигән йыйынтыҡ та сығарған. Шиғырҙың бит ул рифмаларға тура килеп, бар әҙәби талаптарға ла яуап биргәненән дә бигерәк, йөрәк түренән сыҡҡаны ҡәҙерлерәк.\n– Күңелем ни кисергән, иҫемә ни төшкән – шуны яҙҙым. Аҙаҡ ошоларҙан бер китап килеп сыҡты. Бында Һыуыҡҡулдың бар урманы, ҡырҙары, һыуҙары һыйған, – тип китап битен аса Рима апай.\nЫсын мәғәнәһендә күңелен һалған ул был йыйынтыҡҡа. Күпселек уйҙары әсәһе, балалары тураһында.\n– Әнейем, керсе төштәремә,\nТуйғансы һөйләшәйек бер.\nКүгәрсендәр кеүек икәү\nТуйғансы гөрләшәйек бер.\nӘнейем, һинең хаттарыңды\nЯрты быуат буйы һаҡлайым.\nУлтырып уҡып илайым да\nТормош юлынан тағы атлайым…\nҒаилә йыш ҡына бергә йыйыла. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Ислам ағай фани донъянан баҡыйлыҡҡа күскән. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, ул һәр саҡ өйҙә һымаҡ. Ана бит, һарай эргәһенә уныңса утын ярып өйөлгән, иҫән сағындағыса аҙбар тулы мал, ҡош-ҡорт. Бының сере ябай: балалары, ейән-ейәнсәрҙәре, бүләләре дауам итә уның эшен. Чурбановтарҙың өлкән улы Илмир менән килене Розаның өс балаһы бар, Рәмил менән Роза – ике, Рәмис менән Флүрә өс бала үҫтерә. Барыһына шөкөр итеп, матур итеп донъя көтә ғаилә.\nОшоларҙан Хоҙай айырмаһын, тип көн дә намаҙлығын йәйә Рима Минислам ҡыҙы. Балаларының иҫәнлеген, йорт, ил именлеген теләп доға ҡыла.


«Ауылдаштарым иман йортона йышыраҡ йөрөһә, шунан ҙур ҡыуаныс юҡ», » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » «Ауылдаштарым иман йортона йышыраҡ йөрөһә, шунан ҙур ҡыуаныс юҡ»,\n– ти Әлшәй районының Тәүәтәй ауылында мәсет төҙөтөүсе Рәсих Исҡужин\nРәсих Әхмәтғәни улы Исҡужинға ауылдаштары сикһеҙ рәхмәтле. Ни өсөн, тиһегеҙме? Сөнки тыуған төйәгенә, ауылдаштарына оло бүләк яһаны. Уның тырышлығы, уңғанлығы арҡаһында Әлшәй районының Тәүәтәй ауылында иман йорто ҡалҡып сыҡты. Үҙенең матурлығы, күркәмлеге менән тирә-яҡҡа нур сәсеп кенә ҡалмай, күңелдәрҙе лә йылыта, сафландыра хәҙер был мәсет.\nКешелеклелек, ихласлыҡ, мәрхәмәтлек, тәбиғилек кеүек күркәм сифаттарға эйә булған ауылдашым Рәсих Әхмәтғәни улы һәр саҡ һоҡланыу тойғоһо уята. Ябайлығы менән бөйөк, тиҙәр ундай кешеләр хаҡында. Ысынлап та, мәҡәләм геройы үҙенең ябайлығы, эскерһеҙлеге, изгелекле булыуы менән айырылып тора. Кем генә ниндәй һорау менән мөрәжәғәт итһә лә, һәр береһенә ярҙамға ашыға.\nРәсих Әхмәтғәни улы Исҡужин «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директорының именлек һәм хоҡуҡ мәсьәләләре буйынса урынбаҫары булып эшләй. Оҙаҡ йылдар башҡара ул был вазифаны. Хәҙер инде коллективта ярайһы уҡ ҙур абруй ҡаҙанған. Ә бит, уйлап ҡараһаң, ябай ғаиләлә үҫкән ауыл малайы. Йәшәйеше, тормошо ла ғәҙәттәгесә. Бары тик үҙенең тырышлығы, ҡыйыулығы, ныҡышмалылығы менән маҡсаттарына ҡыйыу юл ярған. Шуға ла ауылдашым менән сикһеҙ ғорурланам.\n– Ғаиләлә биш балабыҙ. Атай-әсәйем Ғәлимә Әғзәм ҡыҙы менән Әхмәтғәни Фәиз улы беҙгә яҡшы тәрбиә бирҙе. Бәләкәйҙән эшкә өйрәнеп, хеҙмәт һөйөп үҫтек. Заһира өләсәйем дә тормошомда ҙур роль уйнаны, тип әйтә алам. Өлкән быуын кешеләренә хөрмәт менән ҡарау, ихтирам-иғтибарлы булыу, шулай уҡ дуҫлыҡ, туғанлыҡ хисе, бер-береңә ярҙам итеү кеүек төшөнсәләрҙе аңлауым уның йоғонтоһонандыр, тип уйлайым.\nБашта тыуған ауылымдағы башланғыс мәктәптә, шунан күрше Себенлелә уҡыным. Мәктәпте тамамлағас, яҙмыш елдәре мине Күмертау яҡтарына алып килде. Бында педучилищеға уҡырға индем. Өс йылдан һуң, физкультура уҡытыусыһы һөнәрен үҙләштереп, йүнәлтмә менән тыуған яҡтарыма эшкә ҡайтып, Никифар мәктәбендә хеҙмәт юлымды башланым. Әммә оҙаҡ эшләргә тура килмәне. Тиҙҙән әрме сафына алдылар. Ике йылдан хеҙмәт бурысымды намыҫлы үтәп ҡайтҡас, Өфөләге химзаводҡа эшкә аппаратсы булып урынлашып, ситтән тороп БДУ-ның юридик факультетында уҡый башланым, – тип үткәндәрҙе хәтерләне Рәсих ағай. Һүҙгә хәләл ефете Гөлсөм Хәмит ҡыҙы ла ҡушылды:\n– Мин үҙем Өфө ҡыҙы. Педагогия институтын тамамлағас, йүнәлтмә менән Әлшәй районына эшкә ебәрҙеләр. Атайым РОНО-ға минең менән бергә үҙе килеп, башҡорт ауылына эшкә урынлаштырыуҙарын һораны. Сөнки башҡорт телен яҡшы итеп өйрәнеүемде теләй ине. Ҡалала үҫһәм дә, Ейәнсура районындағы өләсәйемдең тырышлығы арҡаһында телде ярайһы ғына белә инем, әммә атайымды был ғына ҡәнәғәтләндермәгәндер, күрәһең. Хәҙер уйлайым да Рәсих менән юлдарыбыҙ осрашыуына атайымдың да йоғонтоһо булыуын аңлайым. Уның ныҡышмалылығы арҡаһында мине Себенле мәктәбенә немец теле уҡытыусыһы итеп ебәрҙеләр. Рәсихтең бер туған апаһы Гүзәл дә бында уҡыта ине. Иптәшем менән танышыуыбыҙ ҙа уға бәйле килеп сыҡты. Гүзәл апай мине туйына саҡырғайны, шунда тәүге тапҡыр күрҙем буласаҡ тормош иптәшемде. Ул да мине оҡшатҡан. Туйҙан һуң, уйларға ла ваҡыт бирмәйенсә, урлап алып ҡайтты. Бына шулай кейәүгә сыҡтым һәм Рәсих менән баш ҡалаға юлландым. Балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып эш башланым, ә иптәшем был мәлдә «Башнефтезаводстрой» тресында эшләй ине, ситтән тороп уҡыуын дауам итте. Беҙгә дөйөм ятаҡтан урын да бирҙеләр.\nТәү күреүҙән бер-береһенә ғашиҡ булып, ғаилә ҡорған Исҡужиндарҙың 1982 йылда мөхәббәт емештәре – ҡыҙҙары донъяға килә. Гөлназдарын күҙ ҡараһылай һаҡлап, ҡәҙерләп, иркәләп, һөйөп кенә үҫтерә улар. Ҡыҙҙары ла үҙ сиратында ата-әсәһенең ҡыуанысы, шатлығы булып буй еткерә, яҡшы уҡый, ҡәҙерлеләренең йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәй. Баш ҡаланың 114-се мәктәбен алтын миҙалға тамамлай. Хәҙерге көндә Башҡорт дәүләт аграр университетында өлкән уҡытыусы булып уңышлы эшләп йөрөүсе Гөлназ ике юғары белемгә эйә: БДУ-ның юридик һәм БДАУ-ның экономика һәм хоҡуҡ факультетын тамамлаған. «Үҙ эшен ныҡ ярата, фән менән ҡыҙыҡһына, атаһына оҡшап ғәҙел, ныҡышмал, кәрәк саҡта талапсан да», – ти ҡыҙы хаҡында әсәһе.\nУҡып бөткәс, Рәсих Әхмәтғәни улы «Башнефтезаводстрой» тресында юрист булып эшләй башлай. 1992 йылдан Екатеринбургтағы «Белая башня» страховкалау компанияһының Өфөләге филиалына баш бухгалтер булып күсә. 1994 йылдан үҙен Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһына юрист итеп тәғәйенләйҙәр. Ҡайҙа ғына эшләһә лә, һынатмай ул. Алдынғы ҡарашлы, белемле, тырыш булыуы менән бер рәттән, һәр эште ҙур яуаплылыҡ тойоп, еренә еткереп, күңелен һалып башҡара. 1995 йылдан Рәсих ағайҙың яҙмышы «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән бәйле. Юридик бүлектең етәксеһе итеп башланып китә уның эшмәкәрлеге, аҙаҡ юридик идаралыҡтың етәксеһе, ә 2008 йылдан генераль директор урынбаҫары вазифаһын башҡара. Тырыш хеҙмәте өсөн «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы» тигән маҡтаулы исемгә лә лайыҡ булған. Ике тиҫтә йылға яҡын ғүмерен балалар уҡытыуға бағышлаған ҡатыны Гөлсөм Хәмит ҡыҙы ла 2000 йылдан ошо уҡ ойошмала эшләй. Үҙе был хаҡта бына нимә ти:\n– Балаларҙы немец теленән уҡыттым. Эшләү дәүеремдә директорҙың уҡыу-уҡытыу буйынса урынбаҫары булырға ла тура килде. Һәр вазифаны яратып башҡарҙым. Мәктәп тормошо менән ҡайнап йәшәнем, тип әйтә алам. Шуға ла уҡытыусы һөнәремде ташлап, бөтөнләй икенсе йүнәлеш буйынса эш башлауы ауырыраҡ булды. Әммә ваҡыт барыһын да үҙ урынына ултыртты. Аллаға шөкөр, инде ун өс йыл уңышлы ғына эшләп йөрөйөм. Тағы шуны ла өҫтәп әйткем килә: Рәсих янына эшкә килгәс, уны бөтөнләй икенсе яҡтан астым. Ғаиләләге иптәшем эш урынында бөтөнләй башҡаса икән: етәксе булараҡ та үҙен тота белә, кәрәк саҡта талапсан, уҫал да. Шуныһына айырыуса ҡыуанам: уны эштә барыһы ла ихтирам итә.\nЭшендә – уңған хеҙмәткәр, йортонда – хәстәрлекле ғаилә башлығы, ҡыҙына яҡшы атай, ҡатынына һөйөклө ир булған Рәсих Исҡужин ауылдаштары өсөн дә яҡын, хөрмәтле кеше. Ул ғына ла түгел, ауыл уртаһында балҡып ултырған мәсетте бүләк итеүсе лә.\n– Элек гөрләп торған ауылыбыҙҙың һүнеп барыуын күреп йөрәк әрней. Халыҡҡа бөтөнләй эш юҡ. Магазин менән медпункттан башҡа ауылда бер нәмә лә ҡалманы, ябылып бөттө. Ауылыма иман килһен тигән маҡсат менән һалдырҙым иман йортон. Мәсет ул – тәрбиә нигеҙе. Эске донъяны, күңелдәрҙе сафландырыу, таҙартыу өсөн генә лә унда йөрөү зарур бит. Ә былай иман йортон төҙөү хаҡында электән үк һөйләшеүҙәр булды ауылда. Ҡасандыр беҙҙең ауыл мәсетенән клуб эшләгәндәр. Берәүгә лә үпкә юҡ – заманы шулай булған. Етмеш йыл буйына эшләнгән ҡаршылыҡтарға ҡарамай, дин кешеләр күңелендә һаҡланып ҡалған. Ауылдаштарымдың мәсет төҙөргә тигән теләген хуплап, матди сығымдарға ҡарамай, күркәм, матур мәсет төҙөп ултыртырға булдым. Ниһайәт, бер йылға һуҙылған төҙөлөш эштәре тамамланды, октябрҙә тантаналы рәүештә мәсетебеҙҙе астыҡ. Сарала, үҙебеҙҙең ауылдың муллаһы Ғайсар Ғәфүр улы менән бергә, күрше ауылдарҙан да килгән дин әһелдәре һәм республика мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе, мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллин да ҡатнашты. Мәрхүм булған ауылдаштарыбыҙҙың яҡты рухына, халыҡтың именлегенә арналған, татыулыҡҡа, тыныслыҡҡа саҡырған тәүге аҙан яңғыраны. Мәсетте асыу менән генә эш бөттө тип әйтергә ярамай, хәҙер иһә уны буш тотмаҫҡа кәрәк. Ауылдаштарым йома һайын ғына түгел, башҡа көндәрҙә лә йышыраҡ йөрөһә, минең өсөн шунан да оло ҡыуаныс булмаясаҡ. Киләсәктә бында ғәрәп телен уҡытыуҙы ойошторорға ла ниәтләйем, – тип уй-хыялдары менән уртаҡлашты Рәсих ағай Исҡужин.\n– Тормош иптәшемдең ошондай ҙур эште атҡарып сыға алырына ышанғайным, шуға ла һәр ваҡыт уға терәк булырға тырыштым. Матди сығымдарҙың барыһын да үҙе ҡапланы, әлбиттә, ауыл халҡы ла бер аҙ аҡса йыйҙы, ул аҡса мәсеттең кәрәк-ярағына тотоноласаҡ. Шулай уҡ төҙөлөш барышында ауыл халҡының дәррәү өмәләргә сығыуы ҡыуандырҙы. Ҡыҫҡаһы, был изге эште күмәк көс менән башҡарып сыҡтыҡ. Ә исеменә килгәндә иһә, Рәсихтең Фәиз олатаһының атаһы булған Ишҡужа олатайҙың яҡты рухына арнап, Ишҡужа мәсете тип атарға ҡарар иттек, – тине Гөлсөм Хәмит ҡыҙы.\nАллаға шөкөр, арабыҙҙа шундай изге күңелле, иманлы кешеләр бар. Тәүәтәйебеҙҙең генә түгел, ә Башҡортостаныбыҙҙың да ғорурлығы, ышанысы, терәге һеҙ, Рәсих ағай! Ҡылған яҡшылыҡтарығыҙ үҙегеҙгә лә изгелек булып әйләнеп ҡайтһын.\nСығыу ваҡыты 17-01-2014, 10:24 | Ҡаранылар: 1263


Сатнама һыуыҡтар зыян килтермәһен » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Сатнама һыуыҡтар зыян килтермәһен\n06.03.2019 Сатнама һыуыҡтар зыян килтермәһен\nҠыш еләк-емеште ҡаты һалҡындарҙан һаҡлауҙа ҡалын ҡар ҡатламы ифрат ҙур роль уйнай. Күп йыллыҡ күҙәтеүҙәр шуны күрһәтә: өҫтөндә 50 – 70 см ҡалынлығында ҡар ятҡан ерҙә температура, ғәҙәттә, ҡар өҫтөндәге һауа температураһы менән сағыштырғанда, 5 – 6 тапҡырға йылыраҡ була. Ҡарһыҙ ерҙә ҡышҡы һыуыҡтарҙа емеш-еләк баҡсаһы ныҡ зыян күрә.\nШуға күрә был урындарға ҡар өйөү йәки йәш ағастарҙы йылы япма менән төрөп ҡуйыу шарт. Ҡалын ҡар ҡатламы, беренсенән, ҡышҡы һалҡындарҙан һаҡлаһа, икенсенән, ерҙә дым запасын арттыра. Ғалимдар шуны раҫлай: әгәр ер өҫтөндә уртаса 10 см ҡалынлыҡта ҡар ятһа, һәр гектарҙа 3000 тоннаға тиклем дым туплана. Беҙҙең климат шарттарында үҫентеләрҙе дым режимы менән тәьмин итеү өсөн ер өҫтөндә 45 – 50 см ҡар булыуы мотлаҡ. Башҡортостанда сатнама һыуыҡтар – йыш күренеш. Дым запасы яҙ ҡоро килгән йылдарҙа еләк-емеш уңышын да хәл итә. Ҡарҙы күп итеп туплау өсөн ел өргән яҡҡа арҡыры щиттар ҡуйыла, канауҙар ҡаҙыла, ҡар өйөмдәре яһала. Бындай эштәр бер нисә тапҡыр ҡабатлана.\nМарт айында теплицаларығыҙҙың эсенә лә ҡар тултырып ҡалырға онотмағыҙ.\nСаҡырылмаған «ҡунаҡтар» – ҡуяндар ҙа, ағастарҙы кимереп, баҡсаға зыян килтерә. Аҙыҡ таба алмай йөрөгәндә, улар кеше йәшәгән йорттар янына килә. Был йәнлекте баҡсанан биҙҙереү өсөн ағастарҙың ботаҡтарына сусҡа майы һөртөп сығырға йәки креолин һеңдерелгән сепрәк элергә кәрәк. Һыйыр тиҙәге шыйыҡсаһына (бер биҙрәгә бер кило иҫәбенән) эзбиз иретеп буяғыҙ. Тигеҙ күләмдәге һары балсыҡ йәки һыйыр тиҙәге шыйыҡсаһына 50 г креолин ҡушылған иретмә менән ағас олонон эшкәртһәгеҙ ҙә, улар был урындарҙы урап үтер.\n04.03.2019 - Махсус биттәр Зариф ХИЛАЖЕВ: «Кешеләрҙең яҡшылығынан тамаҡҡа төйөр тығылды»


Ҡыйыулыҡ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » Ҡыйыулыҡ\nҠыйыулыҡ 09.10.2018 // Белем һәм тәрбиә\nБала саҡтан уҡ атай-әсәйҙәр, ололар төрлө теләк араһында ҡыйыу булырға саҡыра башлай. Беҙ уҡып үҫкән барлыҡ әкиәттәрҙә лә һәр саҡ батырҙар еңеүгә өлгәшә. Тик бөгөн, ниңәлер, батыр, ҡыйыу тигән һүҙҙәр боронғолоҡ кеүек ҡабул ителә, йә күптәр көрәш майҙанында еңеүсене күҙ алдына килтерә. Әммә батырҙың төп өҫтөнлөгө көс түгел бит, ә ҡыйыулыҡ һәм яҡшылыҡ. Яуыз дошман да, аждаһа-дейеүҙәр ҙә ҡеүәтле, ләкин уларҙың барыһын да ҡурҡыу белмәҫ, аҡыллы кеше еңеп сыға. Бөгөн ҡыйыулыҡ ҡайҙа һәм ҡасан күренергә тейеш икән, әллә ул сифат хәҙер кәрәкмәйме?\nАта-бабабыҙ борондан уҡ беҙҙә лидерлыҡ, ысын батырлыҡ, етәкселек сифаттарын тәрбиәләргә тырышҡан. Ни өсөн тигәндә, бизнес үҙенсәлектәренә йә етәкселек итеү серҙәренә өйрәткән ниндәй генә китапты алып уҡыма, барыһында ла иң беренсе ҡыйыулыҡтың мөһимлеге билдәләнә. Быны башҡорт халыҡ мәҡәлдәре, әйтемдәре лә иҫбатлай. Мәҫәлән, ҡыйыулыҡ – ярты бәхет. Бындай мәғәнәле мәҡәл-әйтемдәр, билдәле булыуынса, ифрат күп. Тимәк, бәхеткә ынтылған кеше ҡыйыу булырға тейештер.\nАйырыуса глобалләшеү мәлендә “ҡояш аҫтында урын алыу”, йәғни ниндәйҙер үрҙәргә күтәрелеп, абруй яулап, атай-әсәйеңде, ғаиләңде яҡшы ҡарау өсөн ҡыйыу булырға кәрәк. Ул үҙеңдән башлана. Ҙур һәм изге маҡсаттар ҡуйып, шуларға өлгәшергә тырышыу мөһим. Беҙҙең бөркөт кеүек һәр саҡ юғарылыҡҡа, күңел азатлығына ынтылған халҡыбыҙ өсөн борондан хас сифат был, уны юғалтырға ярамай. Һәр беребеҙ ҡыйыу булып, аҡыллы, заманса фекер йөрөтөп, алғы сафта барырға ынтылырға, башҡорт абруйын тағы ла күтәрергә, рухи ҡиммәттәребеҙҙе һаҡларға һәм үҫтерергә тейеш. Салауат Юлаев, Әхмәтзәки Вәлиди, Рәми Ғарипов кеүек шәхестәребеҙ һалған юл был.\nРайон: Ислам ТӨХВӘТУЛЛИН


Йәшлек көндәлеге » Башкортостан кызы\nШәһәрҙән кисә генә сыҡһаҡ та бөгөн иртә менән ҡайтып төштөм. Ҡапҡанан кереүгә берәү ҙә йүгереп сыҡмағас, аптырап ҡалдым. Тик күршеләрҙең йүгереп килеп, бөтөн ғаилә халҡының яңы ғына ат егеп сығып киткәнлеген белдереү һуңында ғына күңел бер аҙ тынысланды. Ылаусы китте (ҡайтмай), өй йоҙаҡлы. Йоҙағын боҙоп өйгә керҙем. Күңелһеҙ. Тын. Башты ҡайҙа ҡуйырға белеп булмай. Әгәр күрше еңгәйләр самауыр ҡуйып, сәй эсермәһәләр, тамаҡҡа ашауҙа ла уй юҡ. Кис булды. Ҡыҙлар йыйылды, бер төркөм йәшләр килеп тулды. Улар менән бер аҙ ултырғас, юлдан арып килеү сәбәпле, йәшләрҙең сығыуҙарын үтенеп, йоҡларға яттыҡ. Ҡыҙлар бер тауыштан ауыл йырҙарын йырланы. Мин төрлө сыуалсыҡ уйҙар менән йоҡлап киттем. Иртән төш етеүгә йоҡонан тороп, әҙер ҡайнатылған самауырҙан сәй эсеп, йөрөргә сығып киттем. Эйек буйҙарын буйлап ҡайтыуға абзыйымдар ҡайтҡан. Күңел шатлыҡ менән тулды. Көн буйы абзый менән ултырып һөйләшеп үтте. Кис тә шулай үтте.\nАбзый менән волосҡа барып йөрөп ҡайттыҡ. Абзый волостағы яңы кешеләрҙе бөтөн яғымы менән, үҙе менән һөйләп, таныштырып бөттө. Юл буйы һөйләшеп ҡайттыҡ. Башҡа юлды ғади тиҙ генә үттек.\nАртыҡ эш юҡ. Ат ектем дә Күгәрсен ауылына апайларҙы күрергә тип ҡуҙғалдым. Абзый миңә ултырып килеп, волоста тороп ҡалды. Артабан яңғыҙ киттем. Юл күңелле. Атты үҙ яйына ҡуйып, тирә-яҡ, матур тәбиғәтте, алыҫтараҡ күренгән урмандар, таулар ҡарай-ҡарай, йырлай-йырлай тиҙ барып еттем. Яҙғы тәбиғәт матур. Йөрәк әкрен генә тибрәлеп, тәбиғәтте маҡтай.\nАт менән барғас, оҙаҡ ятырға тура килмәне. Атты ҡайтарып, үҙең ҡал тиһәләр ҙә, күңел тартманы. Иртә менән ат егеп ҡайтып киттем. Һағынып күрешкән апайым, «Зәйнәб, ҡал», тип ҡат-ҡат үтенде. Мин, килермен, тинем. Юлда кисәгеләй әкрен генә уйҙар диңгеҙендә йөҙә-йөҙә ҡайтып еткәнде белмәй ҙә ҡалдым. Юл шул хәтле тын. Барып ҡайтҡансы бер кеше осраманы. Үҙемде яңғыҙҙан-яңғыҙ тип хис иттем.\nБаҡса һәм бәрәңге утау менән көн үтте. Беренсе көн баҡса утап ҡайтҡас, арҡа менән тәнде ҡуҙғата, ҡулдарҙы күтәрә алмай саҡ тороп китһәм дә, иртәгәһенә үк яҙылдым.\nКис менән комсомол собраниеһына барырға булдым. Атым һабан һөрә. Йәйәүләп китергә йыйындым. Абзый йәйәү ебәргеһе килмәне, бүре осрар, тип ҡурҡытҡан була. Мин шулай ҙа юлға сыҡтым. Ҡояш түбәнләгән. Абзый мине ярты юлға хәтле оҙатты. Мин киттем, ул юл буйына ҡарап ҡалды. Мин барып етеүгә ҡояш байыны. Кис бик оҙаҡ собраниела булып, ул төн ҡунып, иртән таң менән ҡайтып индем. Көндөң башҡалары шундай ваҡ-төйәк менән үтте.\nКомсомол ячейкаһы волостағы пионерҙарҙың вожатыйы итеп мине билдәләгәс, иҫке вожатыйҙан эшләрҙе ҡабул итеп алыу бурысы бирелгәс, волосҡа сығып киттем. Мин унда йөрөгәндә Хәлимә апай менән еҙнәй килеп төштө. Мин бер аҙ ваҡыт йөрөнөм: вожатый ҙа, делолар ҙа юҡ, пионерҙар ҙа исемлектә генә... Ахыры еҙнәйләр менән беҙҙең ауылға киттек. Юл буйы шаяра-көлә ауылға еткәнде белмәй ҙә ҡалдыҡ. Арлы-бирле иткәс, апай, еҙнәй, мин, ҡыҙыл ҡарағат ашарға тип, туғайсыҡҡа юлландыҡ. Ҡыҙыл ҡарағат һис ҡойолмай, ҡып-ҡыҙыл булып ултыра. Ауыҙ әсеткәнсе ашаныҡ. Еҙнәйләр йөрөп ҡалды, мин абзый китмәҫ элек утын алып ҡалырға кәрәк тип, абзый менән утынға киттем. Йырлай-йырлай бер нисә йөк утын килтерҙек.\nИртә менән еҙнәйләр ҡайтып китте. Абзый миңә сабындарҙы, ҡара-ҡураларҙы күрһәтеү өсөн ат егеп, балаларҙы тейәп сығып киттек. Төшкә ҡәҙәре йөрөнөк. Көн абзыйға ваҡ-төйәк әҙерләү менән үтте. Кис менән ул бик оҙаҡ яҙыу эше менән ултырҙы. Мин ауыл ҡыҙлары менән урамда киске һандуғас тауышын, аҡҡан һыу сылтырауын тыңланым. Бер аҙ кисте шулай үткәрҙем.\nИртә менән пар ат егеп, абзый, мин, тағы ике уҡытыусы өйҙән сығып киттек. Мин волоста төшөп ҡалдым, абзыйлар артабан юлланды. Бер аҙ йөрөп, пионер терәкләренең бер-ике кәрәк эш ҡағыҙҙарын алып ҡайттым. Йәйлек эш планы һис бер ерҙә лә юҡ икән. Үҙем ике айлыҡ план төҙөп, эш башларға булдым. Йәкшәмбе көн пионерҙарҙы йыйып торорға булдылар. Мин шуға килеп етергә булып, ҡайтып киттем.\nБыға хәтле ауылдың тынлығы ла беленмәгән. Хәҙер яңғыҙ йортҡа килеп кергәс, ауылдан да, өйҙән дә йән һүрелгән кеүек хис иттем. Өйҙәге бала-саға ла әкрен генә уйнаған була. Миңә был тынлыҡ шундай ҡотһоҙ тойолдо. Ҡайҙа булһа ла башты алып ҡасыр хәлгә еттем. Нишләргә... Һыу буйҙарында йөрөп килдем. Урамға сыҡтым, өйгә керҙем, балалар менән шаярып ҡараным. Аталары киткәнгә бер аҙ күңелһеҙлек һиҙелә уларҙа. Атаң ҡайҙа, тиһәң, «уҡырға киткән» тип баштарын баҫалар. Абзый янда саҡта икәү ҙә, күмәк тә булған көн һағындыра. Абзый барҙа төн күңелһеҙлеге һиҙелмәгән. Ауыл да... үҙенән этәрҙе. Өйҙә шулай уҡ йәнһеҙ. Эстән генә таң атыуға сығып китергә ҡарар бирҙем. Кис булды.\nКөндәлектең тулы вариантын журналдың 1-се (2018) һанында уҡығыҙ.


Азамат Юлдашбаев «Башҡортостан» гәзитенең директоры итеп тәғәйенләнде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nАзамат Юлдашбаев «Башҡортостан» гәзитенең директоры итеп тәғәйенләнде\n14:14, 29 сентября 2015 Йәмғиәт\n«Башҡортостан» ижтимағи-сәйәси гәзите коллективын яңы директор — шағир һәм әҙәби тәнҡитсе Азамат Юлдашбаев менән таныштырҙылар.\nАзамат Рәмил улы Юлдашбаев 1964 йылдың 10 октябрендә Ейәнсура районының Саҙалы ауылында тыуған. Стәрлетамаҡ педагогия институтының филология факультетын тамамлаған. Ейәнсура районында уҡытыусы, гимназия директоры булып эшләгән. 1996 йылда «Йыл уҡытыусыһы» республика конкурсында еңеү яулай.\nӨфөгә күскәс, «Йәшлек» гәзитендә хәбәрсе булып эшләй, «Сатҡы» хикәйәләр конкурсында еңеп сыға. Шиғырҙары республика матбуғатында баҫыла башлай, 2003 йылда ул Бәләбәйҙә уҙғарылған «Илһам шишмәләре» шиғриәт фестивалендә «Йыл шағиры» тип таныла. Хикәйәләр авторы булараҡ, Василий Шукшин исемендәге Бөтә Рәсәй әҙәби конкурсы лауреаты. 2008 йылда «Шоңҡар» журналының баш мөхәррире булып эшләй башлай. Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйесе урынбаҫары була, 2011 йылда уның рәйесе итеп һайлана.\n«Башҡортостан» республика гәзитенә тәғәйенләнгәнсе — «Ватандаш» журналының баш мөхәррире.\nТеги: тәғәйенләүҙәр, киң мәғлүмәт саралары


Ғәлиев Харрис Ғәрип улы — Башҡорт Википедияһы\nҒәлиев Харрис Ғәрип улы\nВикипедияла Галиев фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.\nХаррис Ғәрип улы Ғәлиев (15.10.1918 - 24.09.1993) - хеҙмәт батыры, СССР ВДНХ бронза медале ияһы (1969 йыл), «Почет Билдәһе» ордены (1973 йыл), «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн», «Хеҙмәт батырлығы өсөн» (1966 йыл), «Халыҡ хужалыгында уңыштары өсөн» медальләре ияһы.\nХаррис Ғәрип улы Ғәлиев 1918 йылдың 15 октябрендә Ҡазан губернаһы Зөя өйәҙенең (хәҙерге Татарстан, Кайбыс районы) Кесе Урсаҡ ауылында тыуған. Күрше Оло Урсаҡ ауылында 7 йыллыҡ мәктәпте (1932 йыл), Апас районы Сатмыш ауылында урта мәктәпте (1935 йыл), Саратов танк училищеһын (1940 йыл) тамамлай.\nБөйөк Ватан һуғышы ветераны. Ул Ҡазан педагогика институтының физика-математика факультетын, Мәскәү ауыл хужалығы академияһын тамамлаған. Мөслим районы Иҫке Ҡарамалы ауылында колхоз рәйесе, Мөслим ауылында машина-трактор станцияһы директоры булып эшләй. 1960 йылдарҙа Ҡазан партия мәктәбендә уҡый. 1962 йылдан «КИМ» тоҡом заводы директоры, һуңынан Татарстанның Куйбышев районы ауыл хужалығы идараһының баш агрономы.\n«Почет Билдәһе» ордены (1973 йыл), «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн», «Хеҙмәт батырлығы өсөн» (1966 йыл), «Халыҡ хужалыгында уңыштары өсөн» медальләре, СССР ВДНХ бронза медале (1969 йыл) менән бүләкләнгән.\n1993 йылдың 24 сентябрендә вафат була, Болгар ҡалаһының ҡала зыйаратында ерләнгән.\nГазета «Звезда» №7 31.01.2007 ст. А Сунки Книга памяти Республики.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ғәлиев_Харрис_Ғәрип_улы&oldid=974445 ҡабул ителгән\nҠазан дәүләт педагогия институтын тамамлаусылар\nМәскәү ауыл хужалығы академияһын тамамлаусылар\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:42 30 сентябрь 2020 үҙгәртелгән.


Өфөлә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәре етәкселәре советының киңәйтелгән ултырышы башланды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n10 июля 2015 — 15:27\nУның йомғаҡтары буйынса берлектәһе мөһим документтарға ҡул ҡуйылыр тип көтөлә. Әле ШОС-ҡа Рәсәй, Ҡытай, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан һәм Үзбәкстан инә, Монголия, Һиндостан, Иран, Пакистан һәм Афғанстан – күҙәтеүселәр статусында. Партнерҙар сифатында Төркиә, Шри-Ланка, Белоруссия сығыш яһай. Уҙған йыл Пакистан менән Һиндостан ШОС-ҡа инеү теләген белдеҙе, бөгөн Өфөлә был процесты башлау күҙаллана. Һуңғы ҡарарҙар киләһе йылда Һиндостанда үтәсәк ШОС саммитында ҡабул ителергә тейеш. Ултырыш тураһында тулыраҡ мәғлүмәт менән яңылыҡтарҙың киләһе сығарылыштарында танышырға мөмкин.


Башҡортостанда һайлау бюллетендәре баҫыла башланы // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда һайлау бюллетендәре баҫыла башланы\n10:01, 6 сентября 2016 Сәйәсәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 6 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.\nБашҡортостанда һайлау бюллетендәре баҫыла башланы. Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлауҙа тауыш биреү өсөн бөтәһе алты миллиондан ашыу бюллетень әҙерләнә. Улар рус, башҡорт һәм татар телдәрендә «Белая река» нәшриәтендә баҫыла.\nРеспубликаның Үҙәк һайлау комиссияһы секретары Марина Долматова һөйләүенсә, бюллетендәр бер-береһенән айырыла. Һәр документҡа участка һайлау комиссияһының мисәте һәм уның ике ағзаһының ҡултамғаһы ҡуйыла.\n«Быйыл Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлау өсөн 182 һайлау участкаһы ойошторолған, һәм уларҙа КОИБ-тар эшләйәсәк. Автоматлаштырылған комплекс өсөн бюллетендә мисәт өсөн урын аныҡ билдәләнгән, әммә марка икенсе яғында ҡуйыла, юғиһә мәғлүмәт уҡылмай. Бер мандатлы округ буйынса бюллетендең алғы яғы аҡ, әммә һаҡлағыс селтәр артҡы яғына төшөрөлгән. Бындай документты бөкләргә ярамай, юҡһа эшкәрткән саҡта ҡамасаулыҡ тыуҙырасаҡ», — тип аңлатма бирҙе Марина Долматова.\nБыйыл яңылыҡ та бар — һайлаусының кем өсөн тауыш биргәнен бер кем дә күрмәһен өсөн бюллетенде яҙыулы яғын эскә ҡаратып бөкләргә кәрәк.\n«Бында бөтә республика һәм Өфө ҡала Советы өсөн һайлауға бланктар баҫыла. Беҙ өсөнсө йыл ошо заказды үтәйбеҙ. Эш бик ҡыҫҡа ваҡыт эсендә башҡарыла, цех тәүлек әйләнәһенә ике сменала эшләй. Заказ 13 сентябргә әҙер буласаҡ», — тип һөйләне нәшриәт директоры Олег Лищенко.\nТеги: һайлау,һайлау бюллетендәре


Башҡортостанда ит, йомортҡа һәм шәкәр арзанайған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда ит, йомортҡа һәм шәкәр арзанайған\n11:43, 18 марта 2018 Иҡтисад\nБашҡортостанда ит, йомортҡа һәм шәкәр арзанайған Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2018 йыл, 18 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дарья Петрова/.\nБашҡортостанстат 2018 йылдың февраль айы йомғаҡтары буйынса айырым тауарҙарға һәм хеҙмәттәргә хаҡтарҙың үҙгәреүе, шулай уҡ инфляция кимәле тураһында мәғлүмәттәрҙе иғлан итте.\n2017 йылдың декабре менән сағыштырғанда, инфляция кимәле 0,4% булған (бер йыл элек – 0,5%). Аҙыҡ-түлек – 0,8%, тауарҙар – 0,3% ҡиммәтләнгән, хеҙмәттәр 0,02% арзанайған.\nСтатистика мәғлүмәттәре буйынса, йыл башынан ит ризыҡтары (-0,4%), май (-0,5%), сыр (-0,2%), йомортҡа (-3,7%), шәкәр (-1,3%), он (-0,4%), ярма (-2,3%), макарон изделиелары (-0,4%) һәм алкоголь (-0,4%) осһоҙланған. Икмәккә, һөткә, еләк-емешкә, шулай дөйөм туҡланыу хеҙмәттәренә хаҡ артҡан.\n33 аҙыҡ төрөнән торған минималь йыйым, аҙыҡ-түлек-кәрзине февралдә 3516 һум 10 тин булған.\nБашҡортостандың Милли банкында белдереүҙәренсә, 2017 йыл йомғаҡтары буйынса инфляцияның үҫеш темпы Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда тарихи минимумға саҡлы төшкән – ил буйынса 2,5% һәм республикала 1,6%.\nТеги: хаҡтар, инфляция, Башҡортостанстат


Үҙәк һайлау комиссияһы Рәсәй Президенты һайлауҙарында ҡулланыласаҡ яңы төр КОИБ-тар презентацияланы\nӨфөлә КОИБ-2017 – һайлау бюллетендарын эшкәртеү комплексының яңы төрөн – презентацияланылар.\n14 фев, 16:21\nБашҡортостанға 69 миллиард һумлыҡ инвестициялар йәлеп ителәсәк\nБыл Сочи ҡалаһында үткән инвестиция форумында төҙөлгән килешеүҙәрҙең дөйөм күләме. Республика етәкселеге йыйында бихисап эшлекле осрашыуҙар үткәрҙе.\n31-се урындан 7-гә. Башҡортостан мәғлүмәтләштереү буйынса Рәсәйҙең иң алдынғы төбәктәре исемлегенә инде. Ә электрон формалағы дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәре менән ҡулланыусылар һаны 67 процентҡа еткән. Был турала бөгөн Башҡортостандың мәғлүмәтләштереү һәм «Асыҡ Республика» системаһы мәсьәләләре буйынса дәүләт комитетының коллегия ултырышында белдерелде. Сарала үткән йылдағы эшмәкәрлеккә йомғаҡ яһалды, киләсәккә бурыстар билдәләнде.\n2017 йыл йомғаҡтары буйынса дәүләт һәм муниципаль мөлкәтте ҡулланыуҙан алынған йыйымдар 15 миллиард ярым һум тәшкил иткән\nУларҙың яртыһы дәүләт һәм икенсе өлөшө муниципаль йыйымдарға тура килә. План 105 процентҡа үтәлгән. Әммә ер участкаларынан йыйымдар буйынса үҫеш үткән йылдар менән сағыштырмаса һүлпән.Республика Хөкүмәте вице-премьеры, Башҡортостандың ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министры Евгений Гурьев белдереүенсә, был юҫыҡта мөмкинлектәр тулыһынса ҡулланылмай. Ер участкаларының һәм капиталь төҙөлөш объекттарының кадастр хаҡын билдәләү буйынса етди эш алып барыла, тип белдерҙе ведомство етәксеһе.\n16 фев, 22:21\nӨфөлә тауыш биреү барышын күҙәтәсәк йәмәғәт палатаһы ағзалары өсөн уҡыуҙар ойошторолдо\nРәсәй Президенты һайлауына әҙерлекте барлыҡ йәмәғәт күҙәтеүселәре лә үтергә тейеш. Әле бындай семинарҙар республиканың һигеҙ төбәгендә уҙған.\nБашҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы яңы төр КОИБ-тарҙы презентацияланы\n2017 йылғы һайлау өлгөһө элеккеләренә ҡарағанда күпкә камиллаштырылған. Уның һаҡланыу, бюллетендәрҙе иҫәпләү, мәғлүмәт туплау мөмкинлектәре күпкә яҡшыраҡ.\nДонъя яңылыҡтары - 14.02.2018\nРәсәй төҙөлөш министрлығы 2018 йылда сафҡа индереләсәк проблемалы өлөшләтә төҙөлөш объекттары исемлеген тулыландырҙы. Ведомство етәксеһе Михаил Мень белдереүенсә, быйыл 360 йорт файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Быға тиклемге планға ни бары 180 обьект индерелгәйне. Рәсәйҙә өлөшләтә төҙөлөш килешеүҙәре буйынса 836 торлаҡ комплексында эш туҡтап ҡалған, уларҙың 774-ен сафҡа индереү бурысы ҡуйылған. Ҡалғандары буйынса компенсация түләү мөмкинлектәре ҡарала.\nСергей Безруков Башҡортостан партизаны тураһында төшөрөләсәк фильмда төп ролде башҡарыуҙан баш тартмаясаҡ\nӘле күләмле проектты ғәмәлгә ашырыу өсөн финанстар туплау бара. Был турала ул бөгөн Өфөлә хәбәрселәр менән осрашыуҙа белдерҙе.\n13 фев, 22:58\nБашҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһында бушлай эфир ваҡыты бүлеү буйынса йәрәбә үтте\nРәсәй Президенты вазифаһына дәғүә итеүселәр уны агитация өсөн ҡуллана ала.\n13 фев, 22:47\nБлаговар районының Первомайский ауыл биләмәһе «Иң яҡшы муниципаль тәжрибә» Бөтә Рәсәй конкурсында икенсе урын яулай\nБәйге республикалағы үҙидаралыҡ органдарының әүҙемлеген арттырыу, урындағы мәсьәләләрҙе хәл итеү маҡсатында ойошторола. Райондың Первомайский ауылы биләмәһе күләмле проекттарға инвесторҙар йәлеп итеү, шәхси партнерлыҡ үҫеше өсөн конкурста еңеп, 9 йөҙ 60 мең һумлыҡ грант алыуға өлгәшә. Призлы урын алған муниципалитет был аҡсаларҙы урында йәшәүселәрҙең йәшәү шарттарын яҡшыртыу, биләмәне төҙөкләндереүгә тотонмаҡсы. Әлеге ваҡытта ла биләмә социаль-маҡсатлы программалар фонды менән берлектә урындағы амбулаторияға ремонт эштәре башҡарған. Тәҙрәләр алмаштырылған, һыу менән тәьмин итеү системаһы яҡшыртылған.\n13 фев, 20:45\nҠышҡы мәктәп каникулдары – саңғы миҙгеленә ярашлы\nҺуңғы арала Дәүләт Думаһына тәү ҡарашҡа сәйер ҙә, ҡыҙыҡ та тәҡдимдәр индерелә. Мәҫәлән, вице-премьер Александр Хлопонин фекеренсә, саңғы миҙгеленә тап килһен, ғаиләләр тау саңғыһы курорттарында ял итеүҙе планлаштыра алһын өсөн Рәсәйҙә ҡышҡы мәктәп каникулдарының һығылмалы графигын индерергә кәрәк.


Өфө ҡала Советы рәйесе итеп Евгений Семивеличенко һайланды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфө ҡала Советы рәйесе итеп Евгений Семивеличенко һайланды\n11:44, 16 марта 2012 Сәйәсәт\nӨфө ҡала Советы рәйесе итеп Евгений Александрович Семивеличенко һайланды. Бөгөн Советтың тәүге ултырышында депутаттар уны бер тауыштан һайланы. Семивеличенко кандидатураһын был вазифаға «Берҙәм Рәсәй» партияһы фракцияһы тәҡдим итте. Ҡала Советы рәйесенең ике урынбаҫары буласаҡ – Ирек Ниғмәтуллин һәм Александр Баутский.\nЕвгений Семивеличенко әлеге ваҡытта «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры урынбаҫары вазифаһын биләй. Элегерәк ул Өфө ҡала Советы депутаты итеп һайланғаны булғайны.\nЕвгений Семивеличенко 1978 йылдың 16 ғинуарында тыуған. 1997 йылда – Өфө статистика, информатика һәм иҫәпләү техникаһы колледжын, 2000 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Һөнәре буйынса юрист.\nТеги: урындағы власть, өфө ҡала советы


Ғәбдерәхим Усман әл-Болғари — Башҡорт Википедияһы\nҒәбдерәхим Усман әл-Болғари\nҒәбдерәхим Усман әл-Болғари — (тыуған 1752—1836 йй., хәҙерге Татарстан Республикаһы Сирмешән районы Яңы Ҡадый ауылы), башҡорт әҙәбиәте әҙибе һәм фекер эйәһе. XVIII—XIX быуаттар араһында ижад иткән шиғри һәм проза әҫәрҙәр авторы.\n2 Донъяға ҡарашы һәм ижады\n3 Китаптарының бер нисәһе\nҒәбдерәхим Усман сабый сағынан үкһеҙ етем ҡала. Әммә бәләкәйҙән белемгә тартылыуы уны күрше ауыл мәҙрәсәһенә алып килә. Артабан Ырымбур өйәҙе Ҡарғалы мәҙрәсәһенә уҡырға йүнәлә. Был мәҙрәсәне тамамлағандан һуң өйләнә һәм 1788 йылда ғаиләһе менән Урта Азия тарафына сығып китә. Башта Бохарала уҡый, артабан үҙе лә шәкерттәрҙе уҡытып ала. Бер аҙ Афғанстан ерендә уҡытыу менән шөғөлләнә. Иҫтәлектәрендә үҙенең ул ваҡыттағы тормошон ул шулайыраҡ һүрәтләй: «Йәштән йәтим үҫтем. Ҙурайғас та ярлы булдым. Ләкин күп илдәр гиҙҙем, күп ғалимдар менән осраштым».\nУрта Азия илдәрендә йәшәгәнендә улдары ла, ҡатыны ла вафат була. 1798 йылда Ғәбдерәхим Усман Башҡортостанға килә һәм Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Мерәҫ ауылында төпләнә. Хатта уны Мерәҫ ауылында Лоҡман кантон уллыҡҡа ала (был хаҡта хөкүмәт органдарының рәсми ҡағыҙы ла була). Ризаитдин Фәхретдинов «Аҫар» исемле китабында: «…мишәр булараҡ донъяға килгән хәлдә, (Ғәбдрәхим Усман) саф башҡорт улараҡ әхирәткә китмеш», — тип яҙа. 1811,1816,1834 йылдарҙағы һәм унан һуңғы халыҡ иҫәбен алыу документтары буйынса, Ғәбдерәхим Усман улы Усманов 7-се башҡорт кантонына ҡараған Мерәҫ ауылының аҫаба башҡорто; Бибиә һәм Фәтхиә исемле ҡатындары була, алты ул һәм өс ҡыҙ тәрбиәләй. Әхмәт, Ялалетдин, Ямаледтин тигән улдары ошонда өйләнеп донъя көтә, ҡыҙҙары кейәүгә сыға. Шулай итеп, Ғәбдерәхим Усмандың нәҫеле Өршәк буйындағы Мерәҫ ауылында киң таралған. Халыҡ араһында сәсән булараҡ танылған Ғәбит Сәйетов үҙен Ғәбдерәхим Усмандың бишенсе быуын кешеһе тип иҫәпләй.\nДонъяға ҡарашы һәм ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nҒәбдерәхим Усмандың Сәғҙи, Ғазали, Яҡуп Бохари, Шәмсетдин Мөхәммәт әл-Хорасани кеүек әҙип һәи фәйләсүфтарҙың әҫәрҙәре менән таныш булыуы билдәле. Ул заманда уның шиғыр һәм проза йыйынтыҡтары Башҡортостанда киң тарала. Ул башҡа авторҙар китаптарын да күсереп яҙа. Әммә Ғәбдерәхим Усман ғәҙәти крәҫтиән тормошо менән йәшәй, мулла ла булмай һәм мөғәллимлек тә итмәй. Ләкин башҡорт халҡы, уны ғилемлелеге, уҡымышлылығы өсөн ололап, Ғәбдерәхим хәҙрәт тип йөрөтә. Шиғырҙары ҡулдан ҡулға күсереп таратыла. Әҙип үҙенең әҫәрҙәренә «Ғәбдерәхим бине Усман әл-Болғари» тип ҡул ҡуя. «Утыҙ Имәни» тигән ҡушаматы уның вафатынан һуң әҙиптең тыуған ауылына бәйле барлыҡҡа килә. Уның йөҙгә яҡын әҫәренән әлеге ваҡытта алтмышлабы яҡшы билдәле.\nҒәбдерәхимдең Башҡортостанға килеп төпләнгән осор Крәҫтиән һуғышы баҫтырылған мәлгә тура килә. Уның поэзияһы ниндәйҙер дәрәжәлә йәмәғәтселектең ижтимағи фекерен сағылдырған ижад булараҡ майҙанға сыға. Ул иң тәүге сиратта тормоштоң яман-яҡшы яҡтарына иғтибар итә. Ҡайһы бер шиғырҙарында әҙәм хаҡы иҫәбенә йәшәп, харам менән байығандарға тел дә тейҙерә. "Ғәбдерәхим Усмандың поэзияһы поэтикабыҙға, жанрҙар системаһына, шиғыр төҙөлөшөнә күҙгә күренерлек яңылыҡтар индерҙе, " — тип билдәләй Ғайса Хөсәйенов үҙенең «Ғәбдерәхим Усман» тигән мәҡәләһендә.\nКитаптарының бер нисәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n«Әбъйәт төрки фи фазиләте ғилем» (Ғилемдең өҫтөнлөгө тураһында төркисә бәйеттәр)\n«Ғәүариф эз-заман» (Замана уҡымышлылары)\n«Тәнзиһел әфкәр фи нәсихәтел әхйәр» (Фекерҙәрҙе пакландырыр изге өгөттәр)\n«Китабы Мөһиммәт эз-заман» һәм башҡалар.\nБашҡорт әҙәбиәте тарихы. 6-сы том. Өфө. Башҡортостан китап нәшриәте. 1990 й.\n↑ Башҡорт әҙәбиәте тарихы, 1-се том, 468-се бит\n↑ Фәхретдинов Р. Аҫар. 1-се том, 6-сы киҫәк, 301-се б.\n↑ Башҡорт АССР-ы Дәүләт архивы. Фонд 138, опись 2, Һаҡлау берәмеге 309,557\n↑ Хөсәйенов Ғ. Утыҙ Имәни Башҡортостанда. — Әҙәбиәт. Фольклор. Әҙәби мираҫ. 2-се китап. Өфө, 1976, 163-172-себ.\n↑ Габдерәхим Утыз Имәни әл-Болгари. Шигырләр, поэмалар. Казан, 1986.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ғәбдерәхим_Усман_әл-Болғари&oldid=850853 ҡабул ителгән\n1752 йылда тыуғандар\n1836 йылда вафат булғандар\nҠарғалы мәҙрәсәләре шәкерттәре\nБыл бит һуңғы тапҡыр 01:51 30 ноябрь 2018 үҙгәртелгән.


Көслө рухлылар көнө\n12 Декабрь 2017, 11:46\nЙыл һайын декабрь башында сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгәндәр көнө билдәләнә. Был көн шулай уҡ миһырбанлыҡ көнө тип тә йөрөтөлә халыҡ араһында һәм ул инвалидтарҙың проблемаларына, уларҙың кешелек дәрәжәһен, хоҡуҡтарын яҡлауға йүнәлтелгән.\nБыл көндө район үҙәгендәге “Йондоҙло” физкультура-сәләмәт-ләндереү комплексында Халыҡ-ара инвалидтар көнөнә бағышланған сара уҙҙы. Сараның беренсе өлөшөндә инвалидтарҙы йәмғиәт тормошона ылыҡтырыу темаһына “түңәрәк өҫтәл” үткә-релде. Уның эшендә Башҡортостандың медицина-социаль экс-пертизаһы баш бюроһы рәйесе Т.Х.Ҡылысбаева, район хакимиәтенең йәштәр сәйәсәте, физик культура һәм спорт бүлеге начальнигы Ф.Ф.Әбделмәнов, райондың пенсия фонды идаралығы начальнигы Р.Р.Амантаева, мәшғүллек үҙәге начальнигы Г.В.Бегун, ветерандар советы рәйесе Н.И.Булавина, инвалидтар йәмғиәте рәйесе З.А.Хәсәнова, Ғаиләгә һәм балаларға социаль ярҙам үҙәгенең Йылайырҙағы бүлеге мөдире Е.А.Шарова, район поликлиникаһы мөдире И.А.Хәмитов, район инвалидтар йәмғиәте активистары ҡатнашты.\n“Түңәрәк өҫтәл” ултырышында инвалидтарға бушлай медицина ярҙамы күрһәтеү, пенсия менән тәьмин итеү, социаль биналарға кәртәһеҙ юл, социаль хеҙмәттәр күрһәтеү, мөмкинлектәре сик-ләнгән кешеләрҙең мәшғүллеге һәм башҡа мәсьәләләр ҡаралды.\nРайондың ғаиләгә һәм балаға социаль ярҙам бүлеге белгестәре Ольга Николаевна Лушникова һәм Лилиә Рауил ҡыҙы Воробьёва балалар менән төрлө уйындар үткәрҙе, уларҙың ата-әсәләре лә ярыштарҙан ситтә ҡалманы.\nСараның икенсе өлөшөндә шашка, шахмат, дартс һәм өҫтәл теннисы буйынса ярыштар үткәрелде. Унда барыһы ла бик әүҙем ҡатнашты, еңеүселәр грамота һәм иҫтәлекле бүләктәр менән бүләкләнде. Дартс буйынса Факил Алсынов иң мәргәне булып сыҡты. Икенсе урын Рәсих Таһировҡа, ә өсөнсө урын Салауат Мозафаровҡа бирелде. Шашка буйынса беренсе урынды Ғәйнетдин Кәлимуллин яуланы, Айҙар Солтанов менән Айгизә Ҡаҙаҡҡолова икенсе һәм өсөнсө урындарҙы бүлеште. Шахмат турнирында Салауат Мозафаров еңеүсе булды. Икенсе урын Рәсих Таһировҡа бирелде.


ЯҘМЫШ ҮҘЕНЕКЕН ИТӘ ИКӘН...\n4 Октябрь 2019, 15:43\nҠасандыр уҡытыусыһы киләсәктә кем булырға хыялланыуы тураһында ҡыҙыҡһынғанда, Айгөл ҡәтғи генә итеп: “Кем булырымды белмәйем, әммә ғүмерҙә лә уҡытыусы булмайым”,–тип яуап бирә. Әммә яҙмыштың ни әҙерләгәнен, алда ни көткәнен бер кем белмәй. Бәләкәй Айгөл дә ул ваҡытта киләсәктә ғүмерен тап уҡытыусы һөнәренә бағышлаясағы тураһында уйлап та бирмәй әле. Йылдар үтеп, урау-урау юлдар үткәндән һуң, тыуған мәктәбенә уҡытыусы булып ҡайта ул.\nСенсация эҙләп төрлө ерҙәрҙә йөрөргә, яңылыҡтарҙы иң беренселәрҙән булып белергә теләгән Айгөл, мәктәпте тамамлағас, Башҡорт дәүләт университетына журналист һөнәрен үҙләштерергә юллана. Уны тамамлағас, шул уҡ йылды Сибай институтына баш мөхәррир булып урынлаша ул. Әммә был эш бер ҙә күңел талабына яуап бирмәй булып сыға. Бер ниндәй сенсация ла юҡ, артыҡ әүҙемлек тә талап ителмәй. Ғөмүмән, гәзит, китаптарҙың хатаһын төҙәтеп, башҡаларға ниндәйҙер күрһәтмәләр биреп кенә ултырыу Айгөлгә бөтөнләй оҡшамай. Биш йыл дауамында эшләһә лә, эшенән рухи ҡәнәғәтлек ала алмаған Айгөл, тормош иптәше Динар ауылға ҡайтып төпләнергә тәҡдим иткәс, ҡаршы төшмәй. Балалар баҡсаһынан уҡ белгән, бер класта уҡыған иренә тулыһынса ышана йәш ҡатын. Шуға күрә ауылда нисек көн итербеҙ тигән һорау уны һис кенә лә борсомай.\nҒаиләһе менән тыуған ауылына ҡайтҡас, энергияһы ташып торған, дәртле һәм әүҙем Айгөлдө Ишбирҙе мәктәбенә физкультура уҡытыусыһы итеп саҡыралар. Ғүмерҙә лә уҡытыусы булмаҫҡа ниәт иткән йәш ҡатын, быға тиклем балалар менән эшләгәне лә булмағас, башта албырғап ҡала. Шулай ҙа баҙнат итә. Әммә, мәктәптә эшләй башлағас та, барлыҡ ҡурҡыуҙары юҡҡа сыға. Көләс йөҙлө ихлас Айгөлдө уҡыусылар шунда уҡ үҙ итә. Уға балалар менән уртаҡ тел табыу бер ҙә ауыр булмай. Физкультура уҡытыусыһына квалификация ла үтеп ала.\n—Балалар менән эшләү бер яҡтан оло яуаплылыҡ талап итһә, икенсе яҡтан улар менән бик күңелле. Шуға күрә был эшкә айырым бер ихласлыҡ һәм дәрт менән тотондом мин. Мәктәптә саңғы түңәрәге лә ойоштороп ебәрҙем. Саңғыла йөрөүҙе уҡыусыларым шул тиклем оҡшатты. Төрлө ярыштарҙа оло теләк менән ҡатнаша башланылар. Тағы ла бер яратҡан шөғөлөбөҙ—йөҙөү. Был спорт төрөндә ишбирҙеләргә етеүсе юҡ тиһәм дә, арттырыу булмаҫ. Сөнки призлы урындар гел беҙҙеке була,—тип уңыштары менән уртаҡлашты Айгөл Азамат ҡыҙы.\nХәҙерге көндә Айгөл Азамат ҡыҙы Иҙелбаева—беренсе категориялы башҡорт теле уҡытыусыһы ла. Физкультура уҡытыусыһы булараҡ балаларҙы физик яҡтан ныҡ булырға өйрәтһә, башҡорт теле уҡытыусыһы булараҡ инде уларҙа рух ныҡлығы, халҡына һөйөү тәрбиәләргә тырыша ул. Уның уҡыусылары даими рәүештә фән олимпиадаларында, тикшеренеү эштәре конкурстарында ҡатнашып тора. Еңеүҙәре, призлы урындар яулауҙары менән дә ҡыуандыралар.\nХәҙерге йәштәр ҡала мөхитенә ынтылһа ла, Айгөл тап ауылда төпләнеүенә бер ҙә үкенмәй. “Ни өсөн ауылда ҡалыуыбыҙ менән күптәр ҡыҙыҡһына. Әммә минең бынан бер ҙә киткем килмәй. Ҡалалағы ығы-зығы, кешенең күплеге күңелгә бөтөнләй ятмай. Ҡалаға барһаҡ, тыным тарығып, тиҙерәк ауылға ҡайтҡы килә лә тора. Бында беҙҙең үҙ йортобоҙ, ихатабыҙ бар. Хатта ишек алды аша матур булып йылға ағып ята. Ауылдағы тыныслыҡты, сафлыҡ ты бер ни ҙә алыштыра алмай инде ул. Тырышһаң, ауылда ла бынамын итеп йәшәргә була. Әммә күптәргә ялҡаулыҡ ҡамасаулай. Ғөмүмән, ауылда төпләнеүебеҙгә үкенеп ултырғаным юҡ. Балаларҙың 9-сы кластан һуң ситкә китеп уҡырға мәжбүр булыуҙары ғына борсолдора”,—ти Айгөл Азамат ҡыҙы.\nШулай, йәш уҡытыусы Башҡортостаныбыҙҙың урманға бай бер төбәгендә ғаиләһе менән гөрләтеп донъя көтә. Иптәше Динар ағас эше менән шөғөлләнеп, үҙ эшен асып ҡына ҡалмаған, ауылдаштары өсөн эш урындары ла булдырған. Бергәләшеп Ильяс исемле шуҡ малай һәм Диана исемле сая ҡыҙ тәрбиләй йәш ғаилә. Ауылдың төпкөллөгөнә лә, юлдарҙың насарлығына һәм кәрәҙле бәйләнештең булмауына ла зарланмай йәштәр. Сөнки йүнсел ҡайҙа ла матур итеп йәшәү сараһын таба.


Хәбәрҙәр: Мәскәүҙең Болотный майҙанындағы митинг апарыу тыныс үтте.\nМәскәүҙең Болотный майҙанындағы митинг апарыу тыныс үтте.\nОппозиция, “Болотный эше”буйынса ҡулға алынғандарҙы яҡлау маҡсатында, үҙенең яҡлыларҙы мобилизацияланы. Полиция мәғлүмәттәре буйынса, митинг 8 мең кешене йыйған. Оппозиция иһә “Рәсәй азат буласаҡ”, “Сәйәси тотҡондарға азатлыҡ”тип һөрәнләгән 20-25 мең кеше хаҡында һөйләй. Бер йыл элек булған оппозицияның тантаналы йөрөшө полиция менән бәрелешкә барып етеп, “күмәк массалы тәртипһеҙлектәр”статьяһы буйынса 28 кешегә енәйәт эше асылды.\n“Кәйефтәр артыҡ шәптән түгел,-ти оппозиция сәйәсмәне Владимир Рыжков.-Әммә халыҡ, илдәге миллионлаған кешеләрҙең хоҡуҡтарын боҙоу, һайлауҙарҙағы фальсификациялар, енәйәт эштәрен фабрикациялау менән риза түгеллектәрен күрһәтеү һәм власть үҙ конституцияһын үтәй башлағанға ҡәҙәр ҡаршылыҡ күрһәтәсәктәрен аңғартыр өсөн, урамдарға сыҡты.”\n“Ниндәйҙер ҙур нәмәләр көтмәйбеҙ, әммә тама-тама күл була, бөгөн бында сығыуыбыҙҙың һөҙөмтәһе буласаҡ,-”ти акцияла ҡатнашыусы ир.\nАкция Калуга майҙанынан Болотный майҙанына йүнәлгән тантаналы йөрөштөң күмәк тәртипһеҙлектәр һәм полиция менән бәрелешенә бер йыл үткәндән һуң ойошторолдо. Ул саҡта тиҫтәләгән кеше зыян күрҙе, демонстрацияла ҡатнашҡан 400 кеше һаҡ аҫтына алынды.


Республикала Аксаков байрамына әҙерләнәләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала Аксаков байрамына әҙерләнәләр\n16:40, 20 сентября 2016 Йәмғиәт\nРеспубликала Аксаков байрамына әҙерләнәләр Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 20 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\n29 сентябрҙән 2 октябргә тиклем Башҡортостанда XXVI Халыҡ-ара Аксаков байрамы үтә. Республика Хөкүмәте тарафынан тейешле ҡарар ҡабул ителгән. Документ Аксаков байрамына әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса ойоштороу комитетын булдырыуҙы күҙ уңында тота. Өфө ҡалаһы, Бәләбәй, Ҡырмыҫҡалы, Өфө райондары хакимиәттәренә сараларҙы уҙғарыуҙа ярҙам күрһәтергә ҡушылған. Ойоштороу комитетын Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов етәкләне.\nПрограммала шиғриәт байрамы, театрлаштырылған тамашалар, асыҡ уҡыу залы, уйындар, байрам йәрминкәһе ҡаралған. Атап әйткәндә, «Надеждин» Аксаков тарихи-мәҙәни үҙәгендә фольклор байрамы ойошторола. Сарала абруйлы ҡунаҡтар, шул иҫәптән танылған сәнғәт, йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡатнаша.\nТантаналы кисә 30 сентябрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында уҙа. Ҙур концерттан тыш, бында С.Т Аксаков исемендәге премия лауреаттарын бүләкләү була. Бөтә лауреаттар ҙа аҡсалата премия менән билдәләнә. Уларҙың күләме юғары уҡыу йорто студенттары өсөн 10 мең, колледжда белем алыусылар өсөн һигеҙ мең һум тәшкил итә. Ҡала Советы президиумы студенттары бер нисә тапҡыр премия лауреаты исеменә лайыҡ булған ғилми етәкселәрҙең береһенә аҡсалата премия тапшырыу тураһында ҡарар ҡабул итте. Ул — БДПУ профессоры Игорь Артюшков.\nЙыл һайын яҙыусы Сергей Тимофеевич Аксаковтың тыуған көнө алдынан Аксаков байрамы уҙғарыла. Тәүгеһе 1991 йылда үтте. Быйыл «Ал сәскә» Бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә республикала балалар һүрәттәре конкурсы, түңәрәк өҫтәлдәр, Аксаков дәресе, Софья аллеяһында халыҡ байрамдары, Аксаков балы, Аксаков халыҡ йортонда тантаналы кисә ойошторолдо.


БАШ ИТЕ МЕНӘН ҺЫЙЛАНЫУ ЙОЛАҺЫ » Новости Уфы, главные новости Башкортостана / Bash-Portal.Ru\nМалдың башын таҙартып йыуып, бешереп алғас, уны ҡунаҡтарға сығарыр алдынан маңлай өлөшөндә, ҡолаҡтары артында һәм ауыҙ эргәһендә ике яҡтан өсмөйөш киҫектәр эшләнгән. Башты киҫәктәргә бүлгәндә һәр кемгә тәғәйен өлөш сыҡҡан. Ә тел менән ҡолаҡ ите һәр кемгә бирелергә тейеш булған. Белгестәр билдәләүенсә, һәр кемгә өлөш сығарыуҙың нигеҙендә тотемистик ҡараштарға бәйле сәбәптәр ята. Малға, йәнлектәргә табынған кеше ризыҡланыу өсөн уны һуйғас, улар был тыйыуҙы боҙған өсөн кешеләрҙән үс ала башлауҙары ихтимал тип уйлағандар. Шуға ла күп кеше саҡырып, итте улар менән бергә ашап, хайуандарҙы алдайбыҙ, тигән фекерҙә булған. Баш итен ашаған саҡта ҡунаҡтар мотлаҡ рәүештә малдың ишәйеүен теләгән: "Малың ишле булһын, малдың ҡото китмәһен!".\nХалҡыбыҙҙың был матур йолаһын тергеҙеү маҡсатында ағинәйҙәр бергәләшеп байрам түрендә Ил-йорт имен торһон, хужаларҙың мал-тыуарҙары иҫән булһын һәм ишәйһен, Һуғымдары һимеҙ булһын тигән теләктәр теләнеләр. Мал-тыуарға, тәбиғәт күренештәренә ҡағылышлы әйтемдәрҙе иҫкә төшөрҙөләр, йырлап та алдылар.\nИшембай районы мәҙәниәт бүлеге сәхифәһенән\n[19 марта 2018] | Просмотров: 861 Опубликовал: admin Оцени статью!\nҺайлауҙан һуң уйланыуҙар


Ихтыяр һәм өмөт менән14.12.2018\nОнкология сире сәләмәт тормош алып барған, үҙен көслө тойған, спорт менән шөғөлләнгән кешеләрҙе лә аямай. Шул яғы менән ул бигерәк тә мәкерле, күҙгә күренмәҫ, ҡорбанын эҙәрлекләгән, ҡотолоп булмай торған сир кеүек күҙаллана. Алданыраҡ һиҙемләгән саҡта үҙебеҙҙе бындай көтөлмәгән бәләнән һаҡларға, йығылаһы урынға “һалам түшәргә” өлгөрөргә булыр ине, бәлки. Шуға күрә әле генә тормош шатлыҡтарынан йәм табып, пландар ҡороп йәшәгән кешегә көтмәгәндә ҡуйылған диагноз аяҙ көндә атҡан йәшендәй тәьҫир итә. Белгестәрҙең әйтеүенсә, “ҡайғының күҙенә тура ҡарап, уны кисерә белергә кәрәк”. Ҡурҡыуҙы еңгәндә генә дошманды ҡыйратыуға өлгәшергә мөмкин тип иҫәпләй психологтар ҙа. Тормош бит үҙе — туҡтауһыҙ, көсөргәнешле көрәш...\nҮҙ-үҙең менән көрәш\nХәҙерге ваҡытта онкология сирҙәре ярайһы яҡшы өйрәнелгән һәм, статистиканан күренеүенсә, ҡаты ауырыуҙы еңеүселәр динамикаһы ыңғай. Ҡурҡыу тойғоһо бик күп уйҙырмаларға, яңылыш ҡараштарға юл аса. Тәбиғәт кешене ифрат ҙур резервтар, сикһеҙ мөмкинлектәр менән бүләкләгән, шуға күрә иң яҡшы табиптың да 100 процентҡа һеҙҙең менән ни буласағын әйтә алыуы икеле. Мөғжизәләр һәр онкологтың тормош хәтирәләрендә етерлек. Бына берәүһе: бынан күп йылдар элек йәш әсә дауаханаға эләгә. Өйҙә — йәш балаһы, ире, ҡара ҡайғыға батҡан ата-әсәһе... Әммә әсәнең пландарына ҡаршы торорлоҡ көс юҡ: “Мин ҡыҙымды үҫтереп кеше итергә тейешмен, уға яҡшы белем алаһы, кейәүгә сығаһы бар”. Ҡатын һауығып, дауахананан сыға. Байтаҡ ваҡыт үткәс, йәнә онкологка мөрәжәғәт итә, инде ҡыҙы дипломлы, тормошҡа сығып өлгөргән. Тормошта маҡсат бөткәс, сир ҙә яңынан әйләнеп ҡайтҡан...\n“Яман шешкә ҡаршы көрәш — үҙ-үҙең менән көрәш ул. Үҙеңдең уйҙарың, ҡурҡыуың, тойғоларың менән. Кеше ҡасан үҙен еңә, яман шеште лә, башҡаһын да ул мотлаҡ еңәсәк”, — тип раҫлаған психотерапевтар, кем белә, бәлки, хаҡлылыр ҙа.\nМилли проектҡа ҙур өмөт бағлана\nБөтә донъя йәмәғәтселегенең баш ауырыуына әүерелгән был ҡатмарлы мәсьәлә — яман шеште дауалау. Быйыл октябрь айында Мюнхенда 138 илдән йыйылған 28 мең белгес ошо хаҡта фекерҙәре һәм тәҡдимдәре менән уртаҡлашты. Был юлы конгреста онкоиммунологияға ҙур иғтибар бирелеүе юҡҡа түгелдер, сөнки яңыраҡ физиология һәм медицина буйынса Нобель премияһы Джеймс Эллисон (АҠШ) һәм Тасуку Хондзеға (Япония) тап терапия өлкәһендәге уңыштары өсөн бирелде.\nҒөмүмән, 2018 йыл бик ҙур, мөһим тикшеренеүҙәргә бай булды. Берәүҙәр дарыуҙар менән дауалау мөмкинлектәрен киңәйтте, икенселәр һәр яңы препараттың иҫкеһенән өҫтөн булмауын иҫбатланы. Айырыуса ауырыуҙарҙы диагноз ҡуйылыу менән психологик һәм физик реабилитациялау мөһимлеге билдәләнде. Яңы препараттарҙың лабораторияларҙан пациентҡа барып етеүе өсөн оҙайлы, ҡатмарлы юл үтеүе билдәле, өҫтәүенә уларҙың хаҡы үтә ҡиммәт, иң хәлле кешеләрҙең генә ҡулланыуы ихтимал.\nҺуңғы мәғлүмәттәрҙән күренеүенсә, Рәсәйҙә онкология сирҙәре кимәле 10—15 процентҡа артҡан, быны белгестәр иртә диагностиканың алға китеүе менән бәйләй. Хәҙерге ваҡытта сирҙәрҙең 55—60 проценты иртә (I-II стадияла) осорҙа асыҡлана, тимәк, дауалау һөҙөмтәһе яҡшыраҡ, өмөтлөрәк, ә финанс сығымдары аҙыраҡ буласаҡ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, белгестәр әйтеүенсә, яман шештең аҙған формаларының удель ауырлығы юғары әле, шуға күрә үлем күрһәткесе эсте бошорорлоҡ. Рәсәйҙең Төньяҡ-Көнбайыш федераль округының штаттан тыш баш табибы Алексей Беляевтың әйтеүенсә, ҡайҙа әүҙем һәм элек-электән иҫкәртеү мәсьәләләре, иртә диагностика һәм скрининг менән шөғөлләнәләр — шунда үлем күрһәткесен байтаҡҡа кәметеүгә өлгәшелгән. “Мәҫәлән, һөт биҙе яман шеше буйынса күрһәткестәрҙе сағыштырғанда, АҠШ-та сир осраҡтары Рәсәйҙәгенән юғарыраҡ, шулай уҡ иртә стадияла асыҡлау кимәле лә юғары, ә яман шештән үлем осраҡтары түбән”, — белгестең һүҙҙәрендә тәрән үкенеү тойғоһо ярылып ята. Байтаҡ кәмселектәре булыуға ҡарамаҫтан, илдә халыҡты диспансерлаштырыуҙы ойоштороуҙың һаулыҡ һаҡлауҙа ҙур аҙым булыуын танырға кәрәк. Хәҙерге ваҡытта Рәсәйҙә байтаҡ дарыу һынау үтә, оҙаҡламай уларҙың теркәлеүе көтөлә. “Шул саҡта онкоиммунологик дауанан беҙҙең граждандарҙың файҙаланыу мөмкинлеге күпкә артасаҡ”, — тип ҙур өмөт бағлай яңы препараттарға тәжрибәле белгес.\n“Һаулыҡ һаҡлау” милли проекты алдына ҡолас еткеһеҙ ҙур бурыстар ҡуйылған. Тәүге звенола ауырыуҙарҙы асыҡларға тырышыу, медицина кадрҙарынан тыш инженер персоналын әҙерләү, район-ара, муниципаль-ара кимәлдә амбулатор онкология хеҙмәттәрен булдырыу, балалар стационарҙарын һәм поликлиникаларын яңыртыу һәм башҡа бик күп ҡатмарлы эштәр көтә. Рәсәй Президенты ошо бурыстарҙы атҡарыу өсөн өс йыл ваҡыт бирҙе. Артабанғыһы тағы ла күләмлерәк — һанлы медицинаны үҫтереү... Ватан медицинаһын ошо ғына ваҡыт арауығында яңы сифат кимәленә сығарыу мөмкин булырмы?\nОнкология сирҙәренә дусар пациенттарға медицина ярҙамы күрһәтеү системаһын камиллаштырыу буйынса республикабыҙҙа ла ғәйәт ҙур эштәр тора. Яңыраҡ тап ошо темаға арналған “түңәрәк өҫтәл”дә һөйләшеүҙә Рәсәй Дәүләт Думаһы, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары, табиптар, медицина учреждениеһы етәкселәре ҡатнашты. Хәлде бер аҙ күҙ алдына килтереү өсөн һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Рафаэль Яппаров килтергән мәғлүмәттәргә туҡталайыҡ.\nБыйыл профилактик тикшеренеүҙәр барышында был хәүефле диагноз 1652 кешегә ҡуйылған. Былтырғы ошо осор менән сағыштырғанда, 1,8 процентҡа юғарыраҡ тигән һүҙ. Йышыраҡ һөт биҙе, тире, үпкә, йыуан эсәк, ашҡаҙан шеше күҙәтелә. Бөгөн республикала 15 төбәк-ара медицина онкоүҙәге (бишеһе Өфөлә), 77 тәүге онкология кабинеты, барлығы 194 табип-онколог эшләй.\nЯман шештән вафат булыусылар һаны Рәсәйҙекенән түбәнерәк, әммә һуңғы биш йыл эсендә 23 процентҡа артыуы хәлдең ҡатмарлашыуын күрһәтә. Быйылғы туғыҙ айҙа 100 мең кешегә үлем осраҡтары 183,8 (йәғни 5584 кеше) тәшкил иткән. Әле 82 мең кеше иҫәптә тора. Табиптар үлем кимәленең юғары булыуын ауырыуҙарҙың һуңлап, сир тамам аҙғас ҡына, белгескә мөрәжәғәт итеүендә, тәүге звенола иртә диагноз ҡуя алмауҙа күрә.\nРафаэль Яппаровтың әйтеүенсә, Башҡортостандың алты районында яман шеште тамам аҙғанға тиклем асыҡлай алмау күренеше күҙәтелгән. Ошо йылдың ун айында Архангел, Бишбүләк, Йәрмәкәй, Иглин, Ҡырмыҫҡалы, Стәрлетамаҡ райондарында ауырыуҙарға бары һуңғы стадияларҙа ғына диагноз ҡуйылған. Был осраҡта, билдәле инде, уларға бер нисек тә ярҙам итеп булмай, үкенес менән тәрән һуларға ғына ҡала. Киреһенсә, Өфө, Ағиҙел, Октябрьский, Салауат, Нефтекама, Күмертау ҡалаларында, Мәләүез, Яңауыл, Туймазы, Мәсетле, Баймаҡ, Дыуан, Ҡалтасы, Ейәнсура райондарында аҙған диагнозлы ауырыуҙар һаны түбән.\nИң ҙур маҡсат — яман шештән үлем осраҡтарын кәметеү, тип билдәләне тармаҡ етәксеһе. Бының өсөн амбулатор онкология хеҙмәттәрен йыһазландырыу, юғары класлы белгестәр әҙерләү — төп шарт. Әлеге көндә республикаға 46 онколог етешмәй. Ә Милли проектҡа ярашлы, планлаштырылған амбулатор онкология үҙәктәре сафҡа инеү менән, ихтыяж йәнә артасаҡ — өҫтәмә рәүештә 200 онколог кәрәк буласаҡ.\nӘ нимә һуң ул — амбулатор онкология үҙәге? Белгестәрҙең әйтеүенсә, һәр береһе 800 миллион һум торған бәләкәй онкодиспансерҙар тураһында һүҙ бара. Шик тыуа ҡалғанда, кешегә 14 көн эсендә тулыһынса тикшеренеү үткәреп, халыҡ-ара код менән ярашлы диагноз ҡуйыуҙы хәл итергә бурыслы.\nРеспублика клиник онкология диспансерының баш табибы Руслан Солтанов тармаҡтағы киҫкен проблемаға — дарыуҙар етешмәүенә иғтибарҙы йүнәлтте.\n— Стационарҙарҙа күрһәтелгән бөтә медицина ярҙамы, процедуралар, дауалар ауырыу дауахананан сығыу менән юҡҡа сыға, сөнки артабан дауаланыу өсөн препараттарға ҙур ҡытлыҡ кисерәбеҙ. Был маҡсатҡа йөҙәр миллион һум аҡса кәрәк. Әле беҙҙә ике программа — үпкә һәм һөт биҙе яман шешенә ҡаршы көрәш буйынса программа эшләй. Кәм тигәндә, өс программаны ҡабул итеү маҡсатҡа ярашлы булыр ине. Ул саҡта стационарҙарҙа дауаланып сыҡҡан ауырыуҙарҙы дарыу менән тәьмин итергә мөмкинлек тыуасаҡ. Ә паллиатив ярҙам йүнәлешендә финанслау бөтөнләй үҙгәрешһеҙ ҡала бирә. Эш хаҡы арта, әммә ҡаты сирлеләргә бюджет аҡсаһы кәмей. Әлегә яман шеште иртә стадияла асыҡлау эше насар ҡуйылған, беҙгә тәьҫирле скрининг кәрәк.\n“Түңәрәк өҫтәл”дә ҡатнашыусылар халыҡтың мәғлүмәтлелеген арттырыу һәм скринингка йәлеп итеүҙең мөһимлеген билдәләне. Артабан диспансерлаштырыуҙың исем өсөн түгел, ә етди кимәлдә, тәрән итеп үткәреләсәгенә талапты арттырыу мәсьәләһе ҡуйылды. Тотош Рәсәйҙә онкология мәсьәләһе ҡырҡыу торғанда, бер республика кимәлендә генә яман шеште ауыҙлыҡлау — мөмкин булмаған эш.\n“Онкология өлкәһендә мотлаҡ власть вертикале булыуы шарт, яман шешкә ҡаршы федераль программа кәрәк, закондар медицинанан алда барырға тейеш”, — исем-аты бер беҙҙең төбәктә генә түгел, ә Рәсәй һәм сит илдәрҙең медицина даирәһендә киң билдәле ғалим Шамил Ганцевтың әсенеүле һүҙҙәре әле алда тауҙай ҡаршылыҡтар, аңлашылмаусанлыҡтар булыу ихтималлығына ла ишара. Һәр хәлдә, Рәсәй Президенты тарафынан 2024 йылға тиклем иҫәпләнгән яңы Милли проектҡа старт бирелде, бығаса булмағанса ғәйәт ҙур күләмдә финанс бүленде. Бары һаулығыбыҙ өсөн үҙебеҙ ҙә яуаплы икәнлекте онотмайыҡ.


Бөгөн Башҡортостандың Өфө ҡалаһындағы Орджоникидзе һәм Калинин райондары буйынса хәрби комиссариатында хәрби хеҙмәткә саҡырылыусылар көнө үтте\nСараға йәш егеттәр, Чечен республикаһында хәрби хәрәкәттәрҙә һәм былтыр Ҡырымды азат итеүҙә ҡатнашыусылар саҡырылғайны. Осрашыу байрамса төҫ алды. Ватанды һаҡларға китеүселәр алдында концерт номерҙары күрһәтелде.\nХәрби комиссариат бүлеге вәкилдәре һәм ҡунаҡтар йәштәргә кәңәштәрен еткерҙе. Повестка ҡағыҙы менән Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары теләктәре яҙылған өсмөйөшлө хаттар ҙа тапшырылды. Яҙғы саҡырылышта Орджоникидзе һәм Калинин райондарынан армия сафына дүрт йөҙ егет юлланасаҡ.\nВладимир Горохольский, Башҡортостан хәрби комиссариатының өфө ҡалаһындағы Орджоникидзе һәм Калинин райондары буйынса бүлеге етәксеһе: «Һуңғы йылдарҙа йәштәрҙә патриотик рух нығый. Армияға егеттәр үҙ теләге менән бара.Улар һауа-десант,диңгеҙ пехотаһы һәм хәрби- диңгеҙ флотына хатта конкурс нигеҙендә ҡабул ителә».


Төбәктә фатир өсөн түләү уртаса 10 процентҡа арта // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nТөбәктә фатир өсөн түләү уртаса 10 процентҡа арта\n13:54, 22 июня 2016 Иҡтисад\nТөбәктә фатир өсөн түләү уртаса 10 процентҡа арта Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 22 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.\nБашҡортостанда фатир өсөн түләү уртаса 10 процентҡа арта. 1 июлдән төрлө ҡала һәм райондарҙа коммуналь хеҙмәттәр өсөн тарифтар 8-12 процентҡа күтәрелә. Ошо хаҡта Дәүләт Йыйылышының Торлаҡ сәйәсәте һәм инфраструктура үҫеше буйынса комитеты ултырышында Башҡортостандың Тарифтар буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ирина Васимирская хәбәр итте.\nҺалҡын һыуҙың кубометры 22,21 һум буласаҡ. Һыу бүлеү — 20,47 һум. Былтыр ошо ставкалар 21,16 һәм 18,44 һум тәшкил иткәйне.\nЭлектр плиталары булмаған өйҙәрҙә электр энергияһының бер киловаты 2,74 һум тәшкил итәсәк (былтыр — 2,55 һум). Электр плиталары булған өйҙәрҙә йәшәүселәр бер киловатт-сәғәт өсөн 1,92 һум түләйәсәк.\nТеги: коммуналь хеҙмәттәр,түләүҙәр


2 апрелдән алып самолеттарҙа ҡул йөгөндә шыйыҡса йөрөтөү рөхсәт ителә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n2 апрелдән алып самолеттарҙа ҡул йөгөндә шыйыҡса йөрөтөү рөхсәт ителә\n12:14, 2 апреля 2014 Йәмғиәт\nРәсәй авиацияһы 2 апрелдән алып ҡул йөгөндә шыйыҡса йөрөтөүгә сикләүҙе бөтөрҙө.\nХәҙер пассажирҙарға үҙҙәре менән бортҡа 100 миллиграмдан күп булмаған һыйышлыҡтарҙа шыйыҡса алырға рөхсәт ителә. Бынан тыш, ҡул йөгөндә Duty Free һатып алынған һәм пластик пакетҡа төрөлгән, асылмаған һыйышлыҡтар йөрөтөргә була, тип хәбәр итә «Өфө» Халыҡ-ара аэропортының матбуғат хеҙмәте.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, һауа судноларында шыйыҡса йөрөтөүгә тыйыу 2014 йылдың ғинуарында индерелгәйне. Пассажирҙар бөтә шыйыҡсаларҙы ла, шул иҫәптән биҙәнеү әйберҙәре, медикаменттар, аэрозолдәр, шыйыҡсалар һәм гелдәрҙе багажға тапшыра ине. Дарыуҙарҙы авиация хәүефһеҙлеге белгестәре тикшергәндән һуң ғына бортҡа алырға яраны.\nТеги: именлек,транспорт,һауа хәрәкәте,«өфө» аэропорты


Изге йола, матур ғәҙәт – ағинәйҙәр аманаты » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Изге йола, матур ғәҙәт – ағинәйҙәр аманаты\nИзге йола, матур ғәҙәт – ағинәйҙәр аманаты 19.09.2014 // Йәмғиәт / Анонстар\nЭлек-электән тормошобоҙҙа ағинәйҙәр һәм аҡһаҡалдар һүҙе ҙур әһәмиәткә эйә. Йәш быуынды тәрбиәләү йәһәтенән дә уларҙың роле баһалап бөткөһөҙ: өләсәйҙәр кәңәше, олатай тәрбиәһе, сәсән һүҙе, ағинәйҙәр нәсихәте һәр урында әйтелер, уларҙың һүҙенә ҡолаҡ һалыныр булған. Йәштәр ил инәләре һәм аҡһаҡалдары шелтәһен алыуҙан оялған.\nБөгөн, пионер, комсомол, партия кеүек ойошмалар юҡ саҡта, киләсәк быуын тап уларҙың аҡыллы һүҙенә, кәңәшенә мохтаж. Өлкән йәштәгеләрҙең өлгөһө һәм тәрбиәһе аша йәштәребеҙ күңеленә иманлылыҡ, мәрхәмәтлек, изгелек, яҡшылыҡ кеүек сифаттарҙы һалыу, халҡыбыҙҙың йолаларына, ғөрөф-ғәҙәттәренә һөйөү тәрбиәләү, онотола барған шөғөл-кәсептәребеҙҙе тергеҙеү маҡсатында республиканың һәр районында һәм ауылында ағинәйҙәр хәрәкәте йәйелдерелә. Әйткәндәй, бындай ҡорҙо ойоштороу Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетының ғаилә, әсәлек, балалыҡ һәм атайлыҡ мәсьәләләре буйынса комиссияһының эш планына төп пункт итеп индерелгән.\nӘбйәлил районында үткән ағинәйҙәр конференцияһында республиканың 12 районынан килгән делегаттың ҡатнашыуы был хәрәкәттең йылдам үҫеш алыуын күрһәтә. Мәртәбәле сарала Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты рәйесе Румил Аҙнабаев, Башҡортостан ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Рәшиҙә Солтанова, ошо ҡорҙоң етәксеһе, “Киске Өфө” гәзитенең баш мөхәррире Гөлфиә Янбаева, Әбйәлил районының Ким Әхмәтйәнов исемендәге премияһы лауреаты, шағирә, драматург, композитор Зөһрә Фәйзуллина һәм башҡалар ҡатнашты.\nРухи хазиналар тергеҙелә\nӘбйәлилдәр был юлы ла үҙҙәренең мәҙәни кимәленә тап төшөрмәне: ҡунаҡтарҙы йыр-моң менән ҡаршыланы, ҡул эштәре менән барыһын хайран итте, тула баҫыу йолаһын күрһәтеп, онотола барған бер кәсепте йәнә ҡайтанан тергеҙҙе.\nКүҙҙең яуын алырлыҡ береһенән-береһе матурыраҡ, нурлыраҡ ҡорамалар, балаҫтар, төрлө түшәк-юрғандар, намаҙлыҡ, яҫтыҡ, мәрйен-сәйләндәрҙән яһалған ҡашмау, һаҡал, селтәрҙәр – барыһы ла Амангилде ауылы ҡатын-ҡыҙҙарының ҡул эштәре. “Сәсмәүер” фольклор ансамбленең сығышы иһә үҙе бер оло тамашаға тиң!\nТөрлө биҙәктәргә мансылған балаҫтар күргәҙмәһе менән яҡыныраҡ танышырға булдым, сөнки бәләкәй саҡтан был шөғөл миңә үтә яҡын. Маһира өләсәйемдең һуҡҡан балаҫтары һанының осона сығырлыҡ түгел. Әле лә уның иҫтәлеге булып һәр беребеҙҙә (өс апайымда ла) уның ошо ҡул эштәре һаҡлана.\nАмангилде ауылының иң оҫта балаҫ һуғыусыһы Сәлиха Ғәлимованың ҡабатланмаҫ биҙәктәр менән эшләнгән аллы-гөллө аҫалы балаҫтарына ҡарап, өләсәйҙәребеҙҙең быуындан-быуынға күсә килгән оҫталығына хайран ҡалаһың. Ошо шөғөлдө үҙ итеп, йылдар үтеү менән уны ҡайтанан тергеҙеп, заман талабына тура килгән зауығы менән юғары сәнғәт өлгөһө дәрәжәһенә еткереүселәргә һоҡланаһың. Шуныһы йәл: бөгөн балаҫтар элекке кеүек һарыҡ йөнөнән һуғылмай, магазиндарҙа һатылған әҙер йөн бәйләмдәренән эшләнә. Сәбәбе: һатыуҙа элекке кеүек махсус буяуҙар юҡ.\nСәлиха Ғирфан ҡыҙына һуғыу станогы әсәһе Фәнзифә инәйҙән ҡомартҡы булып ҡалған. Ғәзиз кешеһенең үҙ ҡулы менән һуҡҡан балаҫты ҡәҙерләп һаҡлай ул.\n— Бигерәк тә үҙебеҙҙең ырыу тамғаларына хас булған биҙәктәр һалырға тырышам, — ти ул. — Әгәр заказ буйынса эшләргә тура килһә, ниндәй биҙәк менән семәрләргә теләүҙәрен һорайым. Бер балаҫты яҡынса ай самаһы эшләргә мөмкин, уны 6-7 мең һумға һатам.\nЫсынлап та, боронғо кәсептәрҙе тергеҙеү рухи байлыҡ ҡына түгел, ниндәйҙер кимәлдә ғаилә килемен аҙ ғына булһа ла тулыландыра икән, оҫта ҡуллы хужабикәләргә был шөғөлгә ниңә ныҡлап тотонмаҫҡа?! Ул сағында ир-аттарыбыҙ һуғыу станоктары ла эшләр ине. Иң мөһиме — матур башланғыс бар, уны артабан дауам итергә генә кәрәк.\nСелтәрҙәре, ҡашмауҙары – мәрйендән\nБашҡа яҡтарҙа нисектер, әммә Әбйәлилдә һәр ҡатын-ҡыҙҙың үҙенең шәхси селтәре, ҡашмауы, һаҡалы барҙыр, тим, сөнки был тарафтарҙа элек-электән ҡатын-ҡыҙ биҙәүестәренә ҡарата ниндәйҙер бер йылылыҡ һаҡлана, уны ҡәҙерләү, булдырыу ихтыяжы йәшәй. Күп кенә өләсәйҙәр ҡыҙҙарына, килендәренә генә түгел, хатта ейәнсәрҙәренә селтәр, ҡашмау яһап бүләк итә. Был төбәктә биҙәүестәр әҙерләү борондан килә, шуға күрә ул быуындар аманаты кеүек ҡабул ителә. Райондың бөтә ауылдарында ла бындай шөғөлдө үҙ итеүселәрҙе осратырға мөмкин. Күргәҙмәлә бер ауылдан ғына әллә күпме оҫтаның ҡатнашыуы был һүҙҙәрҙең хаҡлығын дәлилләй.\nЗәкиә Кинйәбулатова һәм Фәүҡинур Сафинаның ҡул эштәрен һораусылар күп ине. “Аллаға шөкөр, заказ биреүселәр байтаҡ. Бигерәк тә йәштәр араһында милли биҙәүестәребеҙгә ҡыҙыҡһыныу артыуы ҡыуандыра”, — ти Амангилде ҡатын-ҡыҙҙары.\nӘйткәндәй, был тарафтарҙа халҡыбыҙҙың онотола барған тағы бер шөғөлө һаҡланған. Кәзә дебетенән һуғылған шәлдәрҙе хәҙер баҙарҙа бик һирәк осратырға мөмкин. Үҙе ашъяулыҡтай ҙур, йылы, ябынған һайын матурая ғына барған һуҡма шәлде күргәҙмәлә һатып алыусылар ҙа табылды.\nҺеҙҙә тула баҫалармы?\nКүргәҙмәгә ҡуйылған эштәр араһында бигерәк тә Ғәшүрә Әбүбәкерованың әйберҙәре барыһын да хайран ҡалдырҙы. Оҫта ҡуллы инәй ҡасандыр әсәһенән отоп алған, бөгөн онотола төшкән шөғөлдө ҡабаттан тергеҙгән: туланан боронғо яугир кейемен, сарыҡ, сәкмән кеүек әйберҙәр теккән.\nАғинәйҙәр ҡорҙа ҡатнашыусыларға тула баҫыу йолаһын күрһәтте. Билдәле булыуынса, туланы яңғыҙ баҫып булмай, уны борон өмә менән башҡарғандар. Элек башҡорттар тула кейем кейгән, был бигерәк тә яу йөрөгәндә отошло һаналған, сөнки ул һыуыҡтан ныҡ һаҡлаһа, йылы көндә тирләтмәгән.\nБер яҡта инәйҙәр йөн тетһә, икенселәре уны иләй. Туланы ҡаҙанда ҡайнатып алғас, аҙаҡ урындыҡҡа һалып (ныҡ булһын өсөн) тәгәрәтәләр. Артабан элеп, ныҡ итеп туҡмайҙар. Барыһын да шартына килтереп, эште йола буйынса башҡарҙы амангилделәр. Ул арала йыр-моңдо ла онотманылар: таҡмаҡтар әйтеп, туланан тегелгән яугир кейемен Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Шәрифйән ҡыҙына кейҙереп, бейетеп тә алдылар.\nАғинәйҙәр һүҙе —\nӘбйәлил районы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Ишморат Әминев мөһим сараны асып, ағинәйҙәр ҡоронда ҡатнашыусыларҙы тәбрикләне. Ул сығышында ҡасандыр Әбйәлил ерлегендә барлыҡҡа килгән “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!”, “Айыҡ ауыл” кеүек сараларҙың бөгөн бөтә республикаға таралыуында ағинәйҙәрҙең тырышлығын айырым билдәләне. Күп райондарҙа аҡһаҡалдар һәм ағинәйҙәр хәрәкәте саҡ тергеҙелһә, Әбйәлилдә ул күптән эшләй. Тик бында сәсәниәләрҙе генә “ағинәйҙәр” тип йөрөтәләр. Сәсәнлек мәктәбе менән дан тотҡан Хәнифә Әбүбәкерова менән Вәсилә Садиҡова үҙҙәрен борсоған мәсьәләләрҙе шиғри юлдарға һалып, халыҡ араһында өгөт-нәсихәттәре менән тәрбиәүи эш алып бара.\nРайондың ағинәйҙәр ҡоро рәйесе Роза Таһирова үҙҙәре башҡарған эштәргә бер аҙ туҡталды. Уның әйтеүенсә, бөгөн һәр ауыл биләмәһендә бындай ҡор уңышлы эшләй, етәкселәре һайланған, хатта күптәренә ауыл хакимиәте тарафынан айырым бүлмә бирелгән. Бигерәк тә Асҡар (етәксеһе Сафия Мансурова), Амангилде (Ләлә Ғүмәрова), Хәлил (Сәүҙә Ғәбитова), Ҡужан (Фәйрүзә Кәримова), Әлмөхәмәт (Мәҙинә Ғүмәрова) ойошмаларының яҡшы эше билдәләнде.\nКонференцияла шулай уҡ Баймаҡ, Белорет райондары һәм Сибай ҡалаһы ағинәйҙәре үҙҙәренең эш тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Баймаҡ районының ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы рәйесе Луиза Ҡаһарманованың сығышы бигерәк фәһемле булды.\n— Быйыл беҙ “Иң яҡшы ағинәй”ҙе билдәләнек. Ағинәй башына аҡ яулыҡ ябынып, милли кейем кейеп, уйнап-бейеп йөрөүсе генә түгел. Ул ауылдың иң абруйлы кешеһе булырға, һүҙе халыҡҡа үтемле, ғаиләһе башҡаларға өлгө булырлыҡ, үҙен һәр кем ихтирам итергә тейеш. Шул сифаттарға эйә булғандарҙы ғына ағинәйҙәр сафына алабыҙ. “Мин иманлы, дин тотам”, тип яулыҡ бөркәнеп, уны бер нисә аҙнанан сисеп ташлағандар ағинәй булырға хаҡлы түгел. Уның күңеле аҡ, үҙе сабырлыҡ һәм күндәмлек өлгөһө булырға тейеш, — тине ул. Уның фекерен райондың ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе Хөрмә Биктимерова ла ҡеүәтләне.\nКүптәр ағинәйҙәрҙе оло йәштә булырға тейеш тип уйлап яңылыша. Улар араһында йәштәр ҙә юҡ түгел. Шундайҙарҙың береһе — Белорет районының Үткәл ауылы ағинәйҙәр ойошмаһы етәксеһе Айһылыу Йомағужина. Фельдшер булып эшләүсе ханым, ауылдың иң әүҙем ҡатын-ҡыҙҙарын бергә туплап, ағинәйҙәр хәрәкәтен башлап ебәргән.\nКонференцияла ҡатнашҡан Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева, шағирә Гүзәл Ситдиҡова, Гөлфиә Янбаева һәм башҡаларҙың сығыштарын да һәр кем диҡҡәт менән тыңланы. Сәлиә Мырҙабаева, ағинәйҙәр ойошмаһына федераль һәм республика социаль программаларында төрлө проекттар менән ҡатнашып, гранттар отоу мөмкинлеге хаҡында ла уйларға кәңәш бирҙе. Ысынлап та, ниндәй генә эштәр башҡармай бөгөн ағинәйҙәр?! Онотола барған йолаларҙы тергеҙеү, эскелеккә ҡаршы саралар булһынмы, буйҙаҡтар менән тәрбиәүи эшме, уларҙы таныштырыу йәки тарҡалыу сигенә барып еткән ғаиләләрҙе һаҡлап алып ҡалыумы... Һәммәһенә ла өлгөрә улар.\nДепутат әбйәлилдәрҙең эшен юғары баһалап, уларҙың тәжрибәһен республикала таратыу кәрәклеген билдәләне һәм иң әүҙем эшләгән өс ағинәйҙәр ойошмаһына компьютерҙар бүләк итәсәген белдерҙе.\nКонференция барышында кемдеңдер көлөп: “Бөтә сараларға пенсионерҙарҙы ҡушалар, бушҡа эшләүсе кешеләрҙе табып алдылар”, — тип әйткәнен ишетеп ҡалдым. Ә, минеңсә, һүнеп барған ауыл тормошона тап ошондай тынғыһыҙ ағинәйҙәр һәм аҡһаҡалдар ҡот килтерә, ҡасандыр барлыҡҡа килгән бушлыҡты тултыра, йәш быуынға өлгө күрһәтеп, уларҙы үҙ артынан эйәртә ала.


Польша волонтеры Башҡорт Википедияһын хупланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nПольша волонтеры Башҡорт Википедияһын хупланы\n16:25, 19 ноября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.\n«Вики-Һабантуй 2015» дөйөм исем аҫтындағы юбилей саралары комплексы сиктәрендә 2014 йылдың 1 ноябренән алып «Башҡорт Википедияһына — 10 йыл!» мәҡәләләр конкурсы иғлан ителгәйне, ул 2015 йылдың 1 апреленә тиклем дауам итәсәк. Унда һәр теләүсе үҙенең ижади мөмкинлектәрен һынап ҡарай ала. Тәжрибәле мөхәррирҙәр һәм яңы башлаусылар араһында конкурс айырым уҙғарыла.\nБашҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев хәбәр итеүенсә, конкурс башланғандан алып 10 ирекмән 50-нән ашыу яңы мәҡәлә яҙған. Тәжрибәле ҡатнашыусылар араһында ете мөхәррир, шул иҫәптән конкурстан тыш мәҡәләләр мөхәррирләүсе жюри ағзалары. Яңы башлап тороусылар араһында өс ҡатнашыусы, шул иҫәптән бер мөхәррир, башҡорт телен белмәй. Jerzyjan1 исемле ҡатнашыусы Польшаның Лобез ҡалаһы тураһында мәҡәлә яҙған һәм шәхси сәхифәһендә поляк телендә тәҡдим иткән: «Jestem Polakiem, który lubi Wikipedię» поляк теленән тәржемә иткәндә «Википедияны яратыусы поляк» тигәнде аңлата.\nБашҡорт Википедияһының юбилейына арналған конкурс ойоштороусылары туған теленең патриоттарын мәҡәләләр яҙыуға әүҙемерәк ҡушылырға һәм шуның менән мульти-тел виртуаль энциклопедияһын үҫтереүгә өлөш индерергә саҡыра.