Ғаилә именлеге хаҡына\nҒаилә стратегик өҫтөнлөккә эйә. Шул уҡ ваҡытта ғаилә менән эшләүҙә ҡараштар үҙгәрә. Бөгөн төрлө ташламаларға һәм пособиеларға ҡарағанда социаль үҫеш институттары нығыраҡ талап ителә. Юҡ, был льготаларҙы бөтөрөргә тигәнде аңлатмай. Улар мотлаҡ һаҡланасаҡ.\n– Кешеләр лайыҡлы эшләй алһын, йәмәғәт тормошонда ҡатнашһын, үҙҙәренең кәрәклеген тойһон, файҙа килтерһен өсөн иҡтисади процестарға йәлеп итеү бурысын ҡуйырға кәрәк. Аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙең үткәндә ҡалыуы зарур. Маҡсат – ғаиләләр етеш йәшәргә, балаларына лайыҡлы белем бирергә, һаулығын нығытыу мөмкинлегенә эйә булырға тейеш. Быға дәүләт кенә түгел, ә йәмәғәт институттары ла ынтылырға бурыслы. Шул ваҡытта ғына һөҙөмтәгә өлгәшергә мөмкин, – тине республика Башлығы Рөстәм Хәмитов II Республика ата-әсәләр форумының пленар ултырышында.\nКонгресс-холда үткән мөһим сарала Федерация Советының фән, мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса комитет рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары, фән һәм мәғариф ойошмалары, район-ҡалаларҙан ата-әсәләр берләшмәһе вәкилдәре ҡатнашты.\nТөбәктә иғлан ителгән Ғаилә йылына ярашлы, Рөстәм Зәки улы тәҡдиме менән үткәрелгән Ғаилә аҙнаһын тамамлап, форум мәғариф сәйәсәтен камиллаштырыуҙы, ата-әсәләрҙе әүҙемләштереүҙе маҡсат итеп ҡуйҙы. Атап әйткәндә, сарала балалар хоҡуғын яҡлау, кескәйҙәрҙе һәм үҫмерҙәрҙе борсоған мәсьәләләрҙе иҫкәртеү, социаль әһәмиәтле проекттарға йәмәғәтселекте йәлеп итеү, ғаиләләр менән эшләү тәжрибәһен уртаҡлашыуҙа дәүләт власы органдары һәм йәмәғәт ойошмалары көсөн туплау кеүек темалар ҡаралды. Форум делегаттары туғыҙ секцияға бүленеп, тәрбиә, белем биреү программаларын тормошҡа ашырыу, сәләмәт быуын тәрбиәләү, Интернетта балаларҙың медиа хәүефһеҙлеген тәьмин итеү, һөнәри йүнәлеш биреү буйынса фекер алышты.\nСарала Рөстәм Хәмитов республика, ил үҫешенә ҙур өлөш индергән, өлгөлө балалар тәрбиәләгән дүрт ғаиләгә “Ата-әсә ҡаһарманлығы” миҙалын тапшырҙы. Мәҫәлән, Әбйәлил районынан Ғәлиә Хәкимйән ҡыҙы менән Самат Ишбулат улы Зәйнуллиндар биш бала үҫтергән. Улдары Ринат хәрби бурысын үтәгәндә батырҙарса һәләк булып ҡалған, үлгәндән һуң “Батырлыҡ өсөн” ордены менән билдәләнгән. Фәүзиә Фәиз ҡыҙы менән Алик Мәүләүей улы Сәмиғуллиндар ике балаға ғүмер биргән, ҡыҙҙары Алина еңел атлетика буйынса Паралимпия уйындарында, Донъя һәм Европа чемпионаттарында еңеүҙәр яулаған. Был көндө билдәле биатлонсы, Олимпия уйындарының бронза призеры Максим Чудовтың ата-әсәһе Галина Ильинична менән Александр Николаевич та юғары баһа алып ҡыуанды. Өфөлә йәшәгән Галина Анатольевна менән Валерий Вениаминович Семеновтар 18 бала тәрбиәләй. Уларҙың өсәүһе үҙҙәренеке булһа, 15-ен опекунлыҡҡа алғандар. Балалар һынатмай, атай-әсәйҙәрен уңыштары менән ҡыуандырып тора.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАШЫМДЫ ӨТӨП БИР ӘЛЕ… - 2021 - Мәҡәләләр\nБАШЫМДЫ ӨТӨП БИР ӘЛЕ…\n- Рауил ағай, беҙҙе атырға алып бараһығыҙмы?\n- Алып барам, әлбиттә, тик киләһе аҙнала. Ҡырға сығып, "малокалиберная винтовка"нан атырбыҙ...\nБаймаҡ интернат мәктәбендә уҡыған саҡта синыфыбыҙҙа Сәлихов Салауат исемле йор һүҙле малай була торғайны. Мәктәптә военрук булып эшләгән Рәүил Ҡунаҡбаев ағайға дәрестә шуның һымаҡ һорауҙар бирә лә, үҙе беҙҙең яҡҡа ҡарап, хәйләле йылмая. Туған әҙәбиәт дәрестәрендә йыш ҡына "аҡтар фәлән партизанды атырға алып киттеләр" тигән һымағыраҡ һуғыш эпизодтары уҡып ғәҙәтләнгәнгәме, ифрат таныш булған бындай һүҙбәйләнеш беҙгә мәҙәк булып тойола. Беҙ, малайҙар, уҡытыусының беҙҙе "атырға алып китеп барғанын" күҙ алдына килтереп, рәхәтләнеп көлөшәбеҙ. "Нишләп көләһегеҙ һуң?" - тип ғәжәпләнә башта военрук. Бер аҙҙан, Салауаттың һорауының "елеген" аңлап ҡалып, үҙе лә "тәгәрәп йөрөп" көлөргә тотона… Бәғзе ваҡыт һөйләшеүебеҙҙә ана шуның һымаҡ ҡыҙыҡ һүҙҙәр сығып тора шул.\nӨйҙә ябай ғына итеп аралашып йөрөгәнеңдә лә ҡайсаҡ аңғармаҫтан көлкөгә тарыйһың.\n- Ә башыңды ҡайҙа ҡуяһың? Хәйер, әле ҡыш бит, өйгә алып ҡайтып, балконға сығарып һалып торһаң да була инде. Моғайын, боҙолмаҫ…\n- Башты ни Сибайға алып ҡайтмай, әлегә ауылда ҡалдырып торормон. Миһран ҡәйнеш үҙенең башын өткәндә, бер юлы минекен дә өтөр ҙә, һуңғараҡ килеп алырбыҙ. Өтә торған "паяльный" аппараты бар бит ҡәйнештең… Ауылда йәшәгән ҡәйнешемә барып, һуғымға тана һуйып алып ҡайтыр алдынан хәләл ефетем менән бына ошолай итеп һөйләшеп алдыҡ, унан кинәт кенә икебеҙ ҙә бер юлы көлөп ебәрҙек. "Һуғымға һуйылған тананың башын…" тип, әллә ни һуҙғылап та тормойһың бит инде һөйләшкәндә…\nБәғзе бер юморға бай яҙыусыларҙың ошоноң һымаҡ мәҙәк хәбәрҙәрҙе "ишетеп тороп", гәзиттәргә яҙып сығарғандарын да уҡығылайым. Ҡайһыларын иҫемдә лә ҡалдырам:\n- Ҡыҙыңды кейәүгә биргәнһең тип ишеткәйнем. Кейәү-бала нисек?\n- Кейәүҙән уңдыҡ, әхирәтем. Беҙҙең кейәүҙең ни, ауыҙ-теле юҡ, башы - алтын!..\nКүп һөйләргә яратмаған аҡыллы кейәүен маҡтаусы ҡәйнәнең был һүҙҙәренең нескәлектәренә күпселектең ҡапыл да әллә ни иғтибар итмәүе лә мөмкин, әммә ауыҙһыҙ һәм телһеҙ, алтын башлы кешене күҙ алдына килтереүе ҡыҙыҡ.… Икенсе берәүҙең: "Был бесәй ҡарт инде, беҙҙең Ҡәмәр менән бергә тыуҙы бит ул",- тиеүендә лә бәғзеләр көлкө тапҡан… Һөйләшкәндә бындай мәҙәктәр күп ваҡытта һиҙелмәй ҡала, ә инде әлегеләй "аҡ ҡағыҙға" төшә икән, шунда уҡ күҙгә ташлана. Бала сағымда уҡыған "Һәнәк" журналдарының береһендә бер колхоздың стена гәзитендә сыҡҡан мәҡәләнең өҙөгөн килтергәйнеләр: "Колхоз эшсәндәре Петров менән Сидоров сусҡаларҙы бик яҡшы ҡарай. Улар көнөнә 200-300 грамға арта…" Автор, әлбиттә, сусҡаларҙың һимереүе хаҡында яҙырға тырышҡандыр, әммә беҙҙең күҙ алдына ярайһы ғына "көр" булған ике алдынғы колхозсы килеп баҫа...\nМедицина институтының төп корпусында студенттар өсөн дә стена гәзите сыға торғайны. Ана шуларҙың береһендә абитуриенттарҙың урыҫ әҙәбиәте буйынса иншаларынан өҙөктәр баҫып сығарғайнылар. Бер аҙ уйламайыраҡ төҙөлгән бындай һөйләмдәрҙең барыһы ла тиерлек иҫемдә ҡалған. Гәзитебеҙ башҡорт телендә булыуына ҡарамаҫтан, уҡыусылар өсөн урыҫса "хаталар"ҙы уҡыуы ҡыҙыҡ булыр тип уйлайым, барыбыҙ ҙа мәктәптә "Русская литература" үткән кешеләрбеҙ бит: "Отелло рассвирепело и задушило Дездемону…" "Бедная Лиза рвала цветы и кормила мать…" "Князь Нехлюдов был светским человеком и мочился духами…" "Анна Каренина ехала в карете с приподнятым задом…" "Татьяна любила природу и постоянно ходила на двор…" "Татьяна копила, копила и вылила все на Онегина…" "Пушкин вращался в высшем обществе и вращал жену…" "Дубровский вышел через задний проход и уехал…" "На поле битвы слышались крики и стоны мертвецов…" "Гоголь страдал двойственностью. Она заключалась в том, что одной ногой он стоял в прошлом, а другой приветствовал будущее… (шул хәлдә торған Гоголде күҙ алдына килтерһәм, әле булһа көлкөмдө тыя алмайым). "…Тарас Бульба сказал сыну: "Чем тебя породил, тем и убью" и отошел от него на три шага…" Меҫкен абитуриент үҙенең иншаһында Тарас Бульбаның хыянатсы улы Андрийҙы ("Я тебя породил, я и убью" тип) атып үлтергән эпизодын тырыша-тырыша һүрәтләргә маташҡаны һәр кемебеҙгә аңлашыла…\nБиологиянан имтихан биргән бер абитуриенттың ошондай яуабын иҫләйем: "Кишки бывают разные: толстые и тонкие, прямые и слепые, а так же двенадцативерстные…"\nТабип булып хәрби госпиталдә хеҙмәт иткән дәүерҙә лә һөйләшеүгә бәйле төрлө мәҙәк хәлдәр булғылай торғайны. Тормош - һәр ерҙә лә тормош бит инде ул. Һаулығы буйынса ниндәйҙер проблемалары булған хәрбиҙәр (шул иҫәптән, офицерҙарҙың ҡатындары ла) госпиталгә килгеләп тора. Ишек төбөндә "дневальный" булып торған һалдат, инструкцияға ярашлы, уларҙы туранан-тура үткәрмәй, беренсе ҡаттағы ҡабул итеү бүлмәһендә көтөргә ҡуша ла, кәрәк табипты шунда саҡырып сығара. Бер мәл, хирургия бүлегенең ординаторская бүлмәһендә ултырабыҙ. Һәр доктор, ғәҙәттәгесә, "ауырыу тарихы" яҙыу менән мәшғүл. Үҙенең шаянлығы менән билдәле булған хирург Владимир Иванович Быков, гинеколог Нина Владимировна Пермякова һәм мин - ЛОР табип. Шул саҡ, ишекте шаҡып, бүлмәгә дневальный килеп инде.\n- Ней йомош, дневальный? - тип һорай докторҙарҙың береһе.\n- Там, в приемном отделении к врачу Суюндукову пришла женщина с ухом…\n"Ярай, көтөп торһон, хәҙер төшәм", - тинем дә, дневальный киткәс, маңлайыма "лобный рефлектор"ымды кейеп, сығырға йыйындым. Шул саҡ өҫтәл артында яҙынып ултырған доктор Быков, яҙыуынан туҡталып, беҙгә былай ти: "Һеҙ нисегерәк уйлайһығыҙ, әгәр әлеге пациент ҡатын ЛОРға түгел, ә Нина Владимировнаға килгән хәлдә, был дневальный ошо хаҡта нисек итеп әйтер ине икән?..." Был һүҙҙәрҙе ишеткән гинекологыбыҙ тыйнаҡ ҡына йылмайып ҡуйҙы…\nУйламайыраҡ әйтелгән һүҙҙәргә ана шундай үткер яуапты "кеҫәһендә генә" йөрөткән кешеләр һәр ерҙә осрап тора бит ул. Шул уҡ госпиталдә бүлексә мөдире булараҡ табиптар менән шәфҡәт туташтарын әлеге ординаторҙар бүлмәһенә йыйып, сираттағы "пятиминутка" үткәрәм. Шунан алдараҡ ҡына, үҙемдең бүлекте - ауырыуҙар ятҡан палаталарҙы, йыуыныу бүлмәһен, хатта бәҙрәфтәрҙе лә йәһәт кенә ҡарап, тикшереп сыҡҡайным. Табылған етешһеҙлектәр бу-йынса өлкән шәфҡәт туташына күрһәтмәләр бирәм:\n- Галина Константиновна, у вас в женском туалете света нет. Как вы там ориентируетесь в темноте?\n- По звуку…\nБыл шаян шәфҡәт туташының яуабына шундай етди кәңәшмә мәлендә бөтә бүлмә шау-гөргә күмелде. Тыйыла алмай, улар менән бергә үҙем дә көлөргә мәжбүр булдым. Етәксе булараҡ уға: "Бәҙрәфегеҙҙәге ҡылы өҙөлгән лампочканы алыштырығыҙ", - тип ябай ғына итеп әйтһәм дә була бит инде…\nБына шулай, тормошобоҙ гел һоро төҫтә, күңелһеҙ генә бармай. Бәғзе ваҡыт көлгөләп тә алабыҙ, хатта көлкөгә лә ҡалабыҙ...\nЯҙылған: 06.08.21 | Ҡаралған: 394


- Бына ҡарағыҙ, шаһиттарҙың яңы дәлилдәре. - Людмила Дударева матур итеп яҙылған бер нисә ҡағыҙ бите күрһәтә. - Әле булһа беҙгә Чапаев тураһында һөйләнелгән хаттар килә. Был материал Василий Ивановичтың асыҡ холоҡло кеше булыуын тағы бер тапҡыр билдәләй.\n25-се Чапаев дивизияһы музейы директорына иҫтәлектәр яҙылған был ҡағыҙ битен Инорста йәшәүсе Людмила Масленникова тапшырған. Ул Өфөлә йәшәгән Александр Таборисовтың һөйләгәндәрен яҙып алған. Чапаев Өфөлә атлы ғәскәрҙе тулыландырыу өсөн аттар һатып алғанда хаҡын шунда уҡ ҡулаҡса менән түләне, бер ваҡытта ла аттарҙы халыҡтан көсләп тартып алманы, тиелә унда. Тағы ла комдив штатҡа урындағы халыҡты алған. Александр Таборисов - граждандар һуғышын Чапаев менән үткән ошондай эшселәрҙең береһенең улы.\nДудареваға йыш ҡына һәүәҫкәр тарихсыларҙан да хаттар килә. Легендар комдив тере, тигән версиялар ҙа яҙып ебәрәләр. Ошондай гипотезаларҙың береһендә, Василий Иванович Урал йылғаһы аша имен-аман йөҙөп сыҡҡан, һуңынан Венгрияға киткән һәм шунда вафат булған, тиелә.\n- Чапаев тере, тигән версиялар граждандар һуғышы йылдарында барлыҡҡа килә башлай. Беренсенән, Чапаевтың дошмандары уның башы өсөн егерме миллион һум аҡса вәғәҙә иткән. Шуға күрә лә комдивты эҙләүселәр бик күп булған. Икенсенән, Василий Иванович бик мөләйем кеше һәм тыумыштан лидер була. Күптәр уның юҡлығына ышана алмай.\nӘммә Чапаев менән бергә йөҙгән яугирҙың дәлиле бар. Уға эргәһендә тулҡындар сапылдауын ишеткәндәй тойола. Әммә аяғы менән йылға төбөн һәрмәп ҡарап, тирә-йүнгә күҙ ташлай, ләкин яратҡан командирын тапмай. Тап ошо дәлилде тарихсылар иң дөрөҫө тип иҫәпләй.\n- Чапаевтың һәләк булыуы тураһында һорауҙы миңә йыш бирәләр, - тип йылмая Людмила Дударева. - Айырыуса Башҡортостанда комдив батып үлгән йылға урыны ҡайҙа икәнлеген аңлатыуҙы йыш һорайҙар. Ҡабатлап әйтәм: Чапаев Башҡортостанда һәләк булмаған. Ул Лбищенск ҡалаһы эргәһендә Урал йылғаһында батҡан, бында уның дивизияһы Каспий нефтенә сығыу өсөн һуғыштар алып барған.\nЛәкин бында, Ҡыҙылъярҙағы йорт-музейҙа комдив тере, иҫән-һау кеүек тойола.\n- Галина Петровна, - тип мөрәжәғәт итә ярҙамсыһына Дударева, - зинһар, Чапаевтың приказдарын килтерегеҙ әле, улар штабта. Йәки "Лазаретта лампочка янып сыҡҡан, алмаштырырға кәрәк" тигән һүҙҙәрҙе ишетергә мөмкин.\nШтаб та, лазарет та - Өфө операцияһы ваҡытында комдив урынлашҡан биналар. Штабта Өфө операцияһы планлаштырылған, лазаретта Ағиҙел аша сыҡҡанда яраланған Чапаевҡа медицина ярҙамы күрһәтелгән. Музейға 1940 йылда нигеҙ һалынған. Уның беренсе экспонаттары йыһаздары менән йорт үҙе һәм Фрунзе һәйкәле булған.\nЙыһаздар тулыһынса тиерлек һаҡланған. Лазарет-бүлмәлә яралы Василий Иванович ятҡан карауат та тора.\nМузейҙа комдивтың шәхси әйберҙәре лә бар. Уларҙың күбеһе, әлбиттә, Мәскәүҙә Ҡораллы Көстәр музейында урынлашҡан. Ләкин бына Чапаевтың ялан бинокле Ҡыҙылъярҙа. Был экспонатты музейға һалдат Иван Овсянниковтың ҡатыны тапшырған. Сөнки Василий Чапаев үҙ дивизияһындағы һалдаттарға хәрби батырлыҡтары өсөн шәхси әйберҙәрен бүләк итеүҙе традицияға индергән.\nЧапаев үҙе Совет власы етәкселегенән исемле бүләк - алтын сәғәт алған революцион командирҙарҙан тәүге булған. Ләкин был экспонат Мәскәүҙә урынлашҡан. Ә Ҡыҙылъярҙа комдивтың әйберен алған яугирҙың фотографияһы бар. Мөләйем ҡатын Мария Попова 25-се дивизияның уҡсыһы булған. Был ҡыҙ батырлыҡ яһағандан һуң Чапаев сәғәте менән дә хушлаша: Шишмә эргәһендәге алыштар ваҡытында ҡыҙ кеше бер нисә сәғәт буйына аҡтарҙың һөжүменә ҡаршы тора. Был ваҡиғаларҙы барыһы ла бер туған Васильевтарҙың фильмы буйынса белә.\n- Ысынында данлыҡлы Анка-пулеметчик булмаған. Был героиня - Фурманов уйлап тапҡан йыйылма образ. Ул уға үҙ ҡатынының исемен биргән. Ә Чапаевтың дивизияһында ҡатын-ҡыҙҙар ысынлап та хеҙмәт иткән. Мария Попова - Анканың прототиптарының береһе.\nЧапаев, үҙенең башҡа коллегаларынан айырмалы рәүештә, "тәжрибәһеҙ" яугирҙарҙы һуғышҡа индермәгән. Уның дивизияһында яңыларҙы өйрәтеү системаһы индерелгән булған. Улар атырға һәм ҡылыс менән эш итергә өйрәнеү генә түгел, һуғыш шарттарына психологик күнегергә лә тейеш булған. Чапаевҡа һәр бер һалдат ҡәҙерле булған.\nБыйыл 90 йыллығын билдәләгән дивизияға Чапаев үҙ балаһы кеүек итеп ҡараған. Дивизия ҡарамағында театр булған, комдив ундағы яугирҙар аҙыҡ-түлеккә мохтажлыҡ кисермәһен өсөн тикшереп кенә торған. Ҡыҫҡаһы, Василий Иванович һалдаттарға үҙ аталары кеүек булған. Сорочинскиҙағы ваҡиға үҙе генә ни тора. Комдив академияла уҡып, үҙ дивизияһына әйләнеп ҡайтҡас, һалдаттар менән аралаша, уны хәрби комиссар Фурманов менән таныштыралар. Шул ваҡыт гармун уйнап ебәрә: халыҡ геройы Чапаев дәртләнеп камаринканы бейей. Башта комдивтың был яғы Фурмановҡа оҡшамай, ул уны яһалмалыҡ тип ҡабул итә. Ләкин һуңынан Чапаевтың үҙен һалдаттарынан өҫтөн ҡуймауын, улар менән үҙен тигеҙ тотоуын аңлай.\nЛюдмила Кузьминичнаның Чапаевтың образын сиктән тыш ябайлаштырыуҙарына асыуы килә.\n- Нисек инде уны наҙан һәм тотанаҡһыҙ итеп күрһәтергә мөмкин? Василий Иванович төҙөгән приказдарҙы, уның хаттарын һәм яҙыуҙарын филологтар өйрәнгән. Улар барыһы ла бер хатаһыҙ яҙылған булған. Чапаев белемле кеше булған. Әлбиттә, уның юғары белеме булмаған, ләкин ул үҙе өҫтөндә даими эшләгән.\nЭйе, бындай кеше тураһында дан Чапаевтың үҙенән күпкә алда йөрөгән. Уның образы тере сағында уҡ ниндәйҙер мифологик һыҙаттарға эйә булған. Шул уҡ Фурманов хәтергә алыуынса, Чапаевты көтөп ултырғанда ул кабинетҡа мөһабәт буйлы, ҡарашы ут сәсеп торған кеше килеп инер тип уйлай. Ысынында иһә ябыҡ кәүҙәле, урта буйлы кеше килеп инә лә ябай ғына итеп үҙен "Чапаев Василий Иванович" тип таныта.\nКөн кискә ауыша. Эңер яҡтылығында Василий Ивановичтың портреттары тере кеүек тойола. Людмила Кузьминична сәй эсергә саҡыра. Баш тартыуҙы ҡырҡа кире ҡаға.\n- Чапаев бик ҡунаҡсыл кеше булды. Беҙ күпмелер ваҡыт уның өйө булып хеҙмәт иткән штабында ултырабыҙ. Нисек һеҙ Чапаевтың үҙенең тәҡдимен кире ҡағырһығыҙ?\nЭйе, бындай дәлилгә нисек ҡаршы киләһең? Беҙ тәмле Ҡыҙылъяр алмаларын ашап, сәй эсәбеҙ.\n- Людмила Кузьминична, һеҙ комдивтың биографияһы хаҡында шул тиклем мауығып һөйләйһегеҙ, әйтерһең, ул һеҙҙең яҡын туғанығыҙ...\n- Әлбиттә, - тип йылмая музей директоры. - Мин Василий Иванович менән утыҙ ике йыл йәшәнем. Ул ысынлап та миңә ят кеше түгел.


Хәбәрҙәр: “Саҙаҡа 70 бәлә ишеген яба”\n“Саҙаҡа 70 бәлә ишеген яба”\nҒәйшә радыяллаһү ғәнһәнән хәҙис. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд, с.ғ.с., әйткән: “Әүлиәләргә (Аллаһтың дуҫтары) ике нәмә хас: күркәм холоҡ үә йомартлыҡ.” Бер хәҙисендә пәйғәмбәребеҙ, с.ғ.с., әйткән: “Саҙаҡа 70 бәлә ишеген яба”. Шуға ла бәлә-ҡазаларҙың килеүен көтөргә түгел, алдан уҡ саҙаҡалар биреп, Аллаһтың асыуын һүндерергә кәрәк.\nҠөрьәни-Кәримдә, “Мунафиҡун” сүрәһенең 9- 11-енсе аяттарында:\n9. Әй, иман килтергән халыҡ, малдарығыҙ (байлығығыҙ), балаларығыҙ Аллаһты оноттормаһын. Кем Аллаһты онота, шул ҙур хәсрәттә булыр, ысын зыян күрер.\n10. Беҙ биргән ризыҡтарығыҙҙан, әжәлегеҙ боғаҙығыҙға еткәнсе, саҙаҡа бирергә кәрәк. Әжәле килгән кеше Аллаһтан ялбарыр:\n- Раббым, миңә ҡыҫҡа ғына ваҡытҡа булһа ла ғүмер бир. Мин саҙаҡалар бирер инем, изгелектәр ҡылыр инем, — тип.\nУйланығыҙ! “Намаҙ уҡыр инем, мәсеткә йөрөр инем тимәҫ, саҙаҡа бирер инем” тиер Үлем фәрештәһе алдында. Саҙаҡаның әһәмиәтен шунда кеше аңлар. Донъялыҡта һаранланып йөрөһә лә, “байлығым, балаларым” тип йөрөһә лә... Бәлки, әле биргән саҙаҡаларығыҙ өсөн Әхирәттә ҡотолоу булыр... Мөмкинселек бар икән, күберәк бирергә кәрәк. Мәсеттәр бит беҙҙең һәр беребеҙҙең йорто! Кибеткә кергәндә, биш йөҙ ҙә аҙ тойола, ә мәсеткә һалғанда, 10 һум да күп...\nЙылдар үтер, мәсет төҙөлөп эшләр. Шул мәсеткә кешеләр йөрөр. Шул саҡ һеҙ ҙә ҡартайған булырһығыҙ. Ә мәсет ҡалабыҙҙы биҙәп, халыҡҡа дин таратып ултырыр. Һеҙ ейән-ейәнсәрҙәрегеҙгә "был мәсетте һалғанда, мин дә ҡатнаштым" тиерһегеҙ.\n/Башҡортса дини календарь/


Иҫке Монасиптарға ярҙам | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n07 августа 2015 — 15:19\nБөрйән районының Иҫке Монасип ауылында янғында ҡаза күргән дүрт ғаиләгә ярҙам итеү акцияһын дауам итәбеҙ. Беҙ уларға ярҙам итеү кәрәклеге тураһында хәбәр иткәс тә, байтаҡ замандаштарыбыҙ изге эшкә ҡушылырға теләк белдерҙе. Бөрйән районының Иҫке Монасип ауылында янғын арҡаһында торлаҡһыҙ ҡалған ғаиләләргә ярҙам акцияһына ҡушылыусылар байтаҡ. Кейем-һалым, түшәк кәрәк-ярағы, һауыт-һаба һәм башҡа әйберҙәр килтереүсе тамашасыларыбыҙ кисәнән бирле телеүҙәктән өҙөлмәй. Матди ярҙам өсөн урынлаштырылған махсус ҡумта ла яйлап тулылана. Шулай уҡ, телеүҙәккә үҙ көстәре менән килтерә алмаған йорт йыһаздарын бирергә теләүсе телевизор ҡараусыларыбыҙ ҙа бар. Улар беҙгә шылтыратып үҙҙәренең теләктәрен еткерҙе. Мәрхәмәтле кешеләр менән һеҙҙе лә таныштырып китәбеҙ. Ғәҙилә апай диванын бирергә ниәтләй. …Телевизор, шкаф, өҫтәл, ултырғыс – Рәйсә апай ҡаза күргән ғаиләләргә шуларҙы әҙерләп ҡуйған. Телевизорҙан күреп ҡалдым да, балалары өсөн йөрәгем янды, ярҙам итмәйенсә булдыра алмайым, ти изге күңелле ханым.Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 3 август Бөрйән районының Иҫке Монасип ауылында көслө янғын бер юлы дүрт ғаиләнең хужалыҡтарын юҡҡа сығарҙы. Янғындан матди зыян 8 миллион һум самаһы иҫәпләнә. Күп балалы Лилиә һәм Тайфур Юлдашевтар, уларҙың ата-әсәһе Зөлфәр һәм Ғәйнисафа Юлдашевтар, Гүзәл һәм Мәрхәм Бурановтарҙың ғаиләләре - йәмғеһе 14 кеше, шул иҫәптән 4 бала урамда ҡалған. Әле улар ваҡытлыса туғандарында, күршеләрендә урынлашҡан. Артабан йәшәргә уларға йорт-ҡура һалып инергә, аяҡҡа баҫыр өсөн ярҙам кәрәк. Изге эшкә һәр кем үҙ өлөшөн индерә ала. Иҫке Монасип ауылында йорттары янған ғаиләләргә ярҙам итергә теләүселәр көнкүреш кәрәк-яраҡтарын, кейем, һауыт-һабаны Өфө ҡалаһы, Ғафури урамы 9/1 адресы буйынса урынлашҡан телеүҙәккә килтерә ала. Бәйләнеш өсөн телефон-295-98-73


Асҡын районы Ҡашҡа ауылында ололарҙы тәбрикләп, “Ҡоймаҡ байрамы”н үткәрҙеләр\n2 Октябрь 2018, 13:16\nФиҙаҡәр хеҙмәт юлы үтеп, бөгөн дә әүҙем, матур, лайыҡлы тормош көткән оло йәштәге апай һәм ағайҙарҙы ауыл Советы хакимиәте башлығы Ҡәнәфи Шакируллин тәбрикләп, изге теләктәрен еткерҙе.Ҡотлауҙарға урындағы ветерандар советы рәйесе Инзирә Нурмиева, “Ағинәйҙәр ҡоро” йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Сания Сәлихова ла ихлас ҡушылды. Сығыш яһаусылар был сараның бик әһәмиәтле, быуындар бәйләнешен нығытыуҙың бер алымы булып тороуын һыҙыҡ өҫтөнә алды, оло быуын кешеләренә һаулыҡ, бәхет, именлек, уларҙың артабан да йәштәр өсөн һәйбәт өлгө булыуҙарын теләне.\nСара барышында “Иң матур сәскә үҫтереүсе” конкурсына ла йомғаҡ яһалды. Үҙҙәренең донъяларын гөл-сәскәгә күмеп, тирә-яҡҡа матурлыҡ, сафлыҡ таратып, ауылға йәм өҫтәүсе уңған хужабикәләр — Мауза Латыпова, Рәфҡиә Шакирова, Әнисә Сәмиғуллина, Зәнфирә Сәлихова, Альбина Сафиуллина, Клара Имаева ауыл Советының Рәхмәт хаттары менән бүләкләнде. Сания Зәйнулла ҡыҙы ла уларға ауылды төҙөкләндереүгә ҙур өлөш индереп, йәштәргә өлгө күрһәтеп, матурлыҡ тыуҙырғандары өсөн рәхмәт белдереп, иҫтәлеккә бүләктәр тапшырҙы.\n“Ҡоймаҡ” конкурсында ла ауылдың уңған апайҙары әүҙем ҡатнашты. Рәзифә Сәлимгәрәева, Мауза Латыпова, Эльвира Ғәйбәзуллина, Фәрзәнә Яруллина, Илмира Әхмәтова, Инзирә Нурмиева, Зәнфирә Сәлихова, Әнисә Сәмиғуллина, Асия Исламғәлиева, Рәфидә Кәлимуллина, Миләүшә Фәйзетдинова үҙҙәренең рецептары буйынса тәмле ҡоймаҡтар бешереп алып килгәйне. Ҡоймаҡ бешереүселәрҙең иң олоһо Асия апай Исләмғәлиеваға 81-се йәш китһә, иң йәше Эльвира Ғәйбәзуллина булды. Фәрзәнә Яруллина уларҙың һәр береһенә байрам күстәнәсе таратты.\nБайрам концерты программаһы ла бик күңелле һәм йөкмәткеле булды. Ололарҙы тәбрикләргә Люзиә Ғәлиәкбәрова етәкселегендә уҡыусылар ҙа килгәйне. Һәр сығышты музыкаль яҡтан Азат Әбүбәкеров биҙәне. Үҙешсән сәнғәт һөйөүсе оло йәштәге апайҙар был юлы ла һынатманы, дәртләнеп йырланы, халыҡ уйын ҡоралдары ансамблендә сығыш яһаны, йөрәктәргә үтеп инерлек итеп шиғыр уҡыны. Иң оло ағинәйҙәрҙең береһе булған Фәрзүнә апай Ильясованың Салауат Әбүбәкеров уйнаған көйгә һикереп төшөп бейеүенә залдағылар ҙа берҙәм ҡушылып, йәшлек йылдарын иҫкә төшөрөп, дәртләнеп бейене. Йөҙҙәренән йылмайыу, күҙҙәренән йәшлек дәрте бөркөлөп торған оло йәштәге апайҙарға һоҡланмау мөмкин түгел ине!\nАуылдың мәҙәниәт һәм йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашыусы башланғыс кластар уҡытыусыһы Раушания Шакирова 60 йәшлек күркәм юбилейын август айында билдәләгән әүҙем йәмәғәтсе, “Ағинәйҙәр ҡоро” рәйесе Сания Зәйнулла ҡыҙы Сәлихованы ҡотлап, матур йыр башҡарып, үҙе үҫтергән гладиолустар бәйләмен бүләк итте. Йыр-моң яратҡан, мәҙәни сараларҙа әүҙем ҡатнашыусы Салауат Әбүбәкеров менән Зилә Ахунова ла ошо көндәрҙә тыуған көндәрен билдәләй. Уларҙы ла ҡотлап, ауыл Советының Рәхмәт хаттары тапшырҙылар.\nАуыл моделле китапханаһы китапханасыһы Гөлфиә Сабирова ла байрамға килеүселәр өсөн йомаҡ-күстәнәстәр әҙерләгәйне. Залдағылар ҙа һорауҙарға ихлас яуаптар эҙләп, бүләктәр отто.\nОло йәштәгеләр өсөн ауыл Советы эштәре менән идара итеүсе Гөлшат Нурдәүләтова ауыл эшҡыуарҙары ярҙамы менән байрам сәйе әҙерләгәйне. Мәктәп ашханаһы ашнаҡсылары тәмле итеп бәрәңге бутҡаһы бешереп тә һыйланы ҡунаҡтарҙы.\nСәй табынындағы һөйләшеү әкренләп "түңәрәк өҫтәл” артындағы әңгәмәләшеүгә әйләнде. Ауылдың бөгөнгө хәле, халыҡтың йәшәү рәүеше, әхлаҡ-тәрбиә мәсьәләләре лә үҙенән-үҙе ҡалҡып сыҡты. Һөйләшеүҙән берәү ҙә ситтә ҡалманы, һәр кем үҙ фекерен, үҙенең тәҡдимен еткерҙе. Ғөмүмән, сара бик матур, иң мөһиме, эшлекле, фәһемле булды.\nОло йәштәгеләр сараны үткәреү өсөн тос өлөш индергән шәхси эшҡыуарҙарға, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә, ауыл Советына оло рәхмәтен еткерҙе. “Тормошобоҙҙа ошондай йырлы-моңло осрашыуҙар күберәк булһын, бер-беребеҙҙең ҡәҙерен белеп, бергә-бергә йәшәргә насип итһен!” тип таралышты.


Битараф ул миңә\n16 Ноябрь , 11:35\nЙоҡо бүлмәһенән килеп сыҡҡан ир баш ҡағып ҡына иҫәнләште лә йәнә бүлмәһенә кереп китте. – Шул тиклем битараф миңә, – тип зарланырга тотондо ҡатын. – Тыуған көнҡм менән дә ҡотламаны, исмаһам. Әллә бар мин уға, әллә юҡ.\nОҙон-оҙаҡ ғүмер кисергән әбей-бабайҙар: «Бер-беребеҙҙән ҡалырға яҙмаһын», – тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәрҙер.\nУл – минең күптәнге танышым. Беҙ уның менән һирәк булһа ла осрашып, йә телефондан хәлдәребеҙҙе белешеп торабыҙ. «Онотмағанһыңдыр? – тине ул бер шылтыратҡанда. – Тыуған көнгә саҡырам һине».\nЯл көнө ине. Ул яратҡан роза сәскәләрен алдым да өйөнә киттем. Улар – ир менән ҡатын ҡала үҙәгендәге биш ҡатлы йорттарҙың береһендә икәүҙән-икәү генә йәшәп яталар. Ишекте дуҫ ҡатын асты. Мине күреүгә һөйләнергә тотондо: «Тор, әйҙә, көпә-көндөҙ йоҡлап ятаһың, ҡунаҡ килде ана...» Йоҡо бүлмәһенән килеп сыҡҡан ир баш ҡағып ҡына иҫәнләште лә йәнә бүлмәһенә кереп китте.\n– Шул тиклем битараф миңә, – тип зарланырга тотондо ҡатын. – Тыуған көнөм менән дә ҡотламаны, исмаһам. Әллә бар мин уға, әллә юҡ.\nУл арала телефон шылтыраны. Ҡәйнәһе икән. «Әнкәй, – тип, тағы үпкәһен белдерә башланы танышым, – уныһы ла шундай ул. Телевизор ҡарауҙан башы сыҡмаған малайының хәлен һораша. Ә мине...»\n– Айырылышам, тамам туйҙым, – тине ул артта ҡалған йылдарҙы бер миҙгелдә һыҙып ташлап. – Балалар ҙа ҡаршы түгел.\nҮҙе әйтмешләй, ҡартайып бөткәс, тормошон тамырҙан үҙгәртергә ни сәбәп булған уға?! Ҡыҙыҡһына башлайым. «Ҡул күтәрәме, әшәке һүҙҙәр әйтәме? – тим. – Бар ерең еткән, рәхәтлеккә түҙә алмайһыңмы?» Улай ҙа түгел, былай ҙа... Һуҡмай ҙа, һүкмәй ҙә... Ул шулай ти.\n– Шулай булғас? – тим аптырашта ҡалып.\n– Битараф ул миңә, аңлайһыңмы? Миңә ҡалһа, ул минең барлығымды ла белмәй кеүек. Өйҙәме мин, юҡмы, уға барыбер. Ана, күрәһеңме, кеше килһә лә сыҡмай, йүнләп иҫәнләшә лә белмәй. Аңра!\nНисә йылдар бергә ғүмер иткән ир менән ҡатындың бер-береһенә бөтөнләй сит-ят кешегә әйләнеүен күреп, һыҙланып ҡуям.\n– Бәлки, һөйәркәһе... – тип ауыҙымды асыуға, ул шунд уҡ туҡтата.\n– Зинһар, ниндәй һөйәркә ти. Кем ҡараһын ул йомаҡайға?\nБеҙ сәй эскән арала ла, оҙаҡ ҡына һөйләшеп ултырғанда ла, инде һаубуллашып китәргә йыйынғанда ла ире башҡа күренмәне.\n«Айырылам!» тип, ҡәтғи ҡарарға килгән танышыма: «Уйла тәүҙә, ҡыҙма... Һиндә лә ғөйеп бар. Гел ҡысҡыраһың уға, яйла, көйлә. Ирҙәр шуны ярата», – тип кенә әйтә алдым. Ә үҙем күреп торам: уйлайһын уйлаған инде ул.


Ижора — Башҡорт Википедияһы\nИжора, XVIII быуат\nИжора (ижора, пинкертон, иралин, карьяла, ижор. inkeroin, ižora, ižoralain) — аҙ һанлы фин-уғыр халҡы. Элек — водь менән бер рәттән Ижора еренең төп халҡы. XX быуат уртаһына тиклем ижора телен һәм үҙенсәлекле гадәтләрен һаҡлап килгәндәр. Хәҙерге ваҡытта тулыһынса тейәрлек ассимиляцияға дусар булғандар. Туған телдә һөйләшеүселәр һаны бер нисә йөҙгә генә етә.\nТаралыштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nИжора халҡы вәкилдәре бөгөнгө көндә Ленинград өлкәһе Ломоносов һәм Кингисепп райондарында йәшәйҙәр. 2002 йылғы халыҡ һанын ҡабул итеү буйынса Россияла ижора булараҡ 327 кеше теркәлгән, донъя 177се Ленинград өлкәһендә. Вистину ауылында иң күп ижора халҡы төркеме теркәлгән.\nТелдәре — фин-уғыр телдәренең Балтыйк буйы фин төркөмөнә кереүсе ижора теле. Ижора теленә иң яҡын телдәр булып карел һәм фин телдәре тора.\nИжора теле боронға карел теленең нигеҙендә барлыҡҡа килгән. Тағы ла XX быуат башында эҙләнеүселәр ижора вәкилдәренең урыҫ телен аҙмы-күпме насар белеүҙәрен иҫкәртеп китәләр. Был уларҙың православ булуларына һәм урыҫ исем-фамилияларын йөрөтөүҙәренә ҡарамай күҙәтелә.\nИжора теле 2009 йылда ЮНЕСКО тарафынан юҡҡа сығыусы телдәр Атласына «юҡҡа сығыу янаған» тел булараҡ керетелә.\nИжора халҡы тураһында беренсе иҫкә алыуҙар урыҫ сығанаҡтарында (Иоаким йылъяҙмаһы) IX быуат урталарына ҡарай.\nXV быуат аҙағына инде ижорҙарҙа ауыл хужалығы нигеҙе булып һуҡалап ер эшкәртеү торған. Төп бөртөклө культуралар һоло һәм арыш булған, һирәгерәк арпа һәм бойҙай сәскәндәр, ә тағы ла һирәгерәк борсаҡ һәм ҡарабойҙай булған. Ижоралар аттарҙы, эре мөгөҙлө терелекте, һарыҡтарҙы үрсеткәндәр. Һунарсылыҡ ҙа әһәмиәтен һаҡлап ҡалған: ижоралар ҡуяндарҙы һәм тейендәрҙе аулағандар, ыласын һунары өсөн ыласындарҙы тотҡандар.\nДиңгеҙ ярында йәшәгән ижорҙарҙа төп балыҡсылыҡ кәсебе булған, ул ҡыш көнө булған һәм байтаҡ табыш килтергән. XVI быуат башы яҙыусы кенәгәләре уҡ балыҡсылыҡты "оброкка" һалынғанын, ә яһаҡ исемлегендә "курва" балығы булыуҙы килтерә.\nКөнсығыш ижора ауылдарҙың русса яҡшыраҡ белгән халҡы Санкт-Петербурга киткән: ир кешеләр фабрикаларға һәм оҫтаханаларға киткән, ямсылар булып эшләгән, кыҙҙар имсәк бала ҡараған. Күп кыҙҙар Нарваға туҡыма фабрикаларына ялланған. Шуға ла ҡарамаҫтан ижорҙарҙа ҡалаларға күсеүе ваҡытлыса булған; 1920-се йылдарҙа әлә ижорҙарҙа 99%-ы-ауыл кешеләре булған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Ижора&oldid=987191 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:48 18 ноябрь 2020 үҙгәртелгән.


Дүрт ай йомғаҡтары буйынса Башҡортостан бюджеты профицит менән үтәлгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nДүрт ай йомғаҡтары буйынса Башҡортостан бюджеты профицит менән үтәлгән\n12:20, 22 мая 2012 Иҡтисад\n2012 йылдың ғинуар-апрелендә Башҡортостандың тупланма бюджеты дүрт миллиард һум тиерлек профицит менән үтәлде. Республиканың Финанс министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, уның табыштары 46 млрд 773,5 млн һумды тәшкил иткән, сығымдар 42 млрд 774,9 млн һум күләмендә финансланған. Уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 7,1 һәм 32,2 процент күләмендә үҫеш күҙәтелгән.\nҺалым һәм һалым булмаған түләүҙәр күләме 37 млрд һумдан ашып киткән, был уҙған йылдағы күрһәткестән туғыҙ процентҡа күберәк. Физик шәхестәр табышына һәм ойошмалар килеменә һалым табыш алыуҙың төп сығанаҡтары булған – уларҙың дөйөм күләме һалым һәм һалым булмаған табыштарҙың дөйөм күләменең яртыһынан аша. Артабан акциздар, мөлкәткә, дәүләт һәм муниципаль милекте файҙаланыуҙан алынған табышҡа һалымдар килә.\nСығымдар структураһында әүәлгесә социаль өлкә өҫтөнлөк итә. Республика ҡаҙнаһы средстволарының 80 проценттан ашыуы пенсияларға, пособиеларға, стипендиялар, медицина страховкалауына, субсидияларға һәм башҡаһына йүнәлтелгән.\n2012 йылдың ғинуар-апрелендә Башҡортостан Республикаһы бюджеты табыштар буйынса – 38 млрд 516,7 млн һум суммаһына (2011 йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 107,3 процент), сығымдар буйынса 35 млрд 203,7 млн һум күләмендә (135,8 процент) үтәлгән.\nУрындағы бюджеттарҙың табышы 19 млрд һумдан ашып киткән (2011 йылға ҡарата 116,7 процент). Сығымдар 18 млрд 367,7 млн һум суммаһына финансланған (122,6 процент).\nТеги: бюджет өлкәһе


Дмитрий Медведев Башҡортостандың перспективалы проекттары менән танышты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nДмитрий Медведев Башҡортостандың перспективалы проекттары менән танышты\n10:21, 24 сентября 2012 Иҡтисад\nРәсәй Хөкүмәте рәйесе Сочиҙа үткән XI Халыҡ-ара инвестиция форумында республика стенды менән танышты. Йола буйынса, форум эшендә Рәсәйҙең бөтә тиерлек төбәктәренән, шулай уҡ сит илдәрҙән вәкилдәр ҡатнашты.\nБашҡортостан делегацияһын республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров етәкләне. Ул Дмитрий Медведевты «РусГидро» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән берлектә тормошҡа ашырыласаҡ проекттар менән таныштырҙы. Улар – гидроэнергетика ҡорамалдары етештереү буйынса «РусГидро-Альстом» заводын һәм энергияны һөҙөмтәле файҙаланыу технологиялары технопаркын төҙөү, шулай уҡ Башҡортостандың нефть һәм газ химияһы һәм машиналар эшләү консорциумдары.\n— Башҡортостандың бөтә йүнәлештәр буйынса инвестиция мөмкинлектәрен, сәнәғәтен тәҡдим итеү өсөн беҙҙә барлыҡ техник мөмкинлектәр ҙә бар, — тине Юрий Пустовгаров. – Ғөмүмән алғанда, беҙҙең резидент булырға теләк белдереүселәр бик күп. Беҙ барыһын да саҡырабыҙ, уларға булышлыҡ итергә һәм ярҙам күрһәтергә әҙер булыуыбыҙ хаҡында әйтәбеҙ.\nБашҡортостан стендында республикала 2013 йылда үтәсәк мөһим форумдар тәҡдим ителде. VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары, «Ҙур химия» халыҡ-ара форумы, «Һөт иле» бөт Рәсәй фестивале айырыуса ҡыҙыҡһыныу уятты. 2015 йылда үтәсәк Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС илдәренең самиттары ла иғтибарҙан ситтә ҡалманы.\nТеги: форум,сочи,бр сауҙа-сәнәғәт палатаһы


Халҡы өсөн янды йөрәге » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Халҡы өсөн янды йөрәге\nХалҡы өсөн янды йөрәге 26.07.2012 // Йәмғиәт\nБынан 20 йыл элек “ХIХ–ХХ быуаттарҙа башҡорттарҙа ғаилә тормошо” тигән китап донъя күргәйне. Был үҙенсәлекле баҫманың беренсе өлөшөн — йәш этнограф Флизә Фоат ҡыҙы Фәтихова, икенсеһен билдәле ғалим Наил Вәли улы Бикбулатов яҙғайны. Китапта һүҙ тәүҙә башҡорттарҙа ауырлы ҡатынға бәйле йолалар, ҡағиҙәләр һәм тыйыуҙар, бала табыу, уны тәрбиәләү һәм үҫтереү, был эшкә бәйле ғөрөф-ғәҙәттәр тураһында бара.\nАвтор шулай уҡ мәрхүмде тәрбиәләү йолаларына туҡтала, һәр күренеште ентекләп тикшерә. Китаптың икенсе өлөшө башҡорт туйына арналған. Наил Бикбулатов, күбеһенсә үҙе йыйған материалдарға таянып, туйға бәйле тормош күренештәрен тикшерә, борондан килгән һыҙаттарҙы билдәләй, тик башҡорт халҡына хас булған үҙенсәлектәргә туҡтала. Авторҙар башҡарған эштәрҙең ғилми әһәмиәте шунда: беренсенән, башҡорттарҙың ғаилә тормошо тулыраҡ һәм киңерәк итеп һүрәтләнһә, икенсенән, быныһы бигерәк тә мөһим, башҡорт ғаиләһе тормошондағы традицион күренештәр һәм алымдар этнографик күҙлектән сығып тикшерелә.\nӘлбиттә, башҡорт туйы буйынса этнографик сығанаҡтарҙа ла, әҙәбиәттә лә, фольклорҙа ла материалдар бар. Ләкин Флизә Фәтихова өйрәнгән өлкәләр ошоғаса этнографик яҡтан бик ярлы булды. Башҡорттарҙа бала табыу, уны үҫтереү һәм тәрбиәләү буйынса, бигерәк тә мәрхүмдәрҙе ерләү һәм башҡалар тураһында әйтеп тә тораһы түгел. Шуға ла Ф. Фәтихова башҡарған хеҙмәт этнографик яҡтан баһалап бөткөһөҙ. Бының менән авторҙар үҙҙәре тураһында фәндә юйылмаҫ эҙ ҡалдырҙы тиһәк тә яңылыш булмаҫ. Үкенескә ҡаршы, Н. Бикбулатов та, Ф. Фәтихова ла хәҙер беҙҙең арала юҡ. Әгәр иҫән булһа, беҙ быйыл Флизә Фоат ҡыҙының ярты быуатлыҡ юбилейын билдәләр инек.\nФлизә Фәтихова Яңауыл районының Ҡарман ауылында 1957 йылдың 22 июлендә тыуа. Урта мәктәпте тамамлағандан һуң, Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында белем ала. Ошо саҡта уҡ уны башҡорт тарихы ҡыҙыҡһындыра башлай. Әгәр ҙә ул диплом эшен “Башҡорттарҙа терминдар һәм туғандашлыҡ системаһы” тигән темаға яҙған икән, был осраҡлы хәл булмаған, әлбиттә. Тап ошо хеҙмәт уға Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтына эшкә урынлашырға мөмкинлек бирә.\n...Ғинуар баштарында ошо институттың этнография бүлеге мөдире Н. Бикбулатов бик яғымлы һәм һөйкөмлө бер ҡыҙ менән беҙҙең эш бүлмәһенә килеп керҙе. Иҫәнләшкәндән һуң оҙаҡҡа һуҙмайынса һүҙ башланы: “Танышайыҡ, был ҡыҙҙың исеме — Флизә. Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлаған. Диплом эшен телсе Талмас Мәғәсүм улы Ғарипов етәкселегендә яҙған. Эшен юғары баһаланым һәм яҡшы тип таптым”.\nБына шулай башланды был ҡыҙҙың хеҙмәт юлы. Ул беҙҙең коллективҡа тиҙ ҡулайлашты. Тәүге осорҙа лаборант булып эшләне. Тиҙ арала үҙен бик тырыш, эшһөйәр итеп танытты.\nАлсаҡ һәм һөйкөмлө коллегабыҙ һәр ваҡытта, хатта ифрат ауыр шарттарҙа ла тормоштан йәм, көс табып йәшәй белде. Көтөлмәгән ҡаршылыҡтарға бирешмәйсә, ата-әсәһенә, улы Дауытҡа һәм яратҡан ире Әхнәфкә ышаныслы терәк булды.\nФлизә Фәтихова, тормош ниндәй генә ауырлыҡтар килтермәһен, һәр ваҡыт үҙ һөнәренә тоғро ҡалды. Бөтөн Рәсәй, Халыҡ-ара конгрестарҙа һәм конференцияларҙа, Башҡортостанда ойошторолған форумдарҙа әүҙем ҡатнашты. Тик бәхетһеҙлек кешенән һорап килмәй шул. Ғүмеренең һуңғы осоронда ул ҡаты ауырыуына ҡарамаҫтан, студенттар өсөн Башҡортостан халыҡтары тураһында фәнни-популяр китап яҙҙы. Монография артынан монография сығарманы, ләкин башҡорт этнографияһында тәрән эҙ ҡалдырҙы. Юғарыла атап үтелгән хеҙмәт — Ф. Фәтихова менән Н. Бикбулатов башҡарған эш — еңелдән булманы, бигерәк тә йәш ҡыҙ өсөн. Ул аҙ көс талап итмәне ғалимәнән. Һәр ауылда тиерлек Ф. Фәтихова экспедиция эшен зыяраттарҙан башлар ине. Иҫке ҡәберҙәрҙең йүнәлешен билдәләү, ҡәбер ташын табыу, уларҙағы яҙыуҙарҙы уҡыу, йә булмаһа тамғаларҙы таныу — быларҙың барыһы ла еңел эш түгел. Тәүге осорҙа: “Мирза ағай, зыяратҡа керергә, унда эшләргә бер үҙем ҡурҡам”, — тип мине лә был эшкә йәлеп итер ине. Миҫал өсөн, Һикеяҙ ауылындағы зыяраттарҙа башҡарған эштәрҙе бәйән итәм. Был бик боронғо ауыл, зыяраттарының береһе ифрат ҙур. Беҙҙең экспедиция осоронда унда меңдән ашыу кеше йәшәй ине. Тәүҙә ауылдың ҙур зыяратын тикшереп сыҡтыҡ, ниндәй хәлдә икәнлеген асыҡланыҡ.\nАҙаҡ уны эс яҡтан тикшерҙек, ҡәберҙәрҙе ҡарап сыҡтыҡ, уларҙың йүнәлешен билдәләнек. Ҡәбер таштары бик һирәк осраны. Ҡайһылары ергә һеңгән тиерлек, уларҙы тикшереү өсөн эргә-тирәһендәге үләндәрҙе йолҡоп, бер аҙ ерҙән таҙартырға кәрәк ине. Ф. Фәтихова быларҙың барыһын да ихласлыҡ менән башҡарҙы. Ошонда үҙенең ысын мәғәнәлә этнограф булыуын раҫланы ла инде. Арыу-талыуҙы белмәгән, зыяраттан һәм ҡәберҙәрҙән бер ҙә тартынмаған кеше ине ул. Быны дәлилләү өсөн шуны ғына әйтеү ҙә етә: беҙ зыяратта эште иртә таңдан башлаһаҡ та, кискә саҡ тамамланыҡ.\nҮҙ йүнәлеше буйынса эш алып барһа ла, ул этнографик яҡтан әһәмиәте булған йорттарҙы, ихаталарҙы, ә аҙаҡ ауылды ла бер нисә тапҡыр фотоға төшөрҙө. “Мирза ағай, был ауылға ҡасан киләбеҙ әле тағы, былар бит беҙгә кәрәк”, — тигәне һаман да хәтерҙә. Ф. Фәтихованы бик тоғро, үҙ һүҙендә торған ғалимә тип тә белә инек. Үҙе менән бергә эшләгән хеҙмәткәрҙәрҙең барыһына ла оло ихтирам менән ҡараны. Мәҫәлән, һәр беребеҙҙең тыуған көнөн хәтерендә тотто. Ул, ҡотлау открыткаһы табып, кабинеттан кабинетҡа йөрөп ҡултамғалар йыйыр ине.\nЙәнә бик кеселекле, кеше йәнле булыуы менән дә айырылып торҙо. Ул бигерәк тә Санкт-Петербург ғалимы, этнограф Александр Михайловичты ололай торғайны. Уның берҙән-бер туғаны — һеңлеһе үлгәс, Флизәнең тәҡдиме буйынса был ағайға күстәнәс һалдыҡ.\nФлизәнең теләге буйынса Александр Михайловичҡа Бөрйән яҡтарын да күрһәтергә хыялланғайныҡ. Ләкин ағайҙың ауырып китеүе арҡаһында быны тормошҡа ашыра алманыҡ.\nФлизә Фоат ҡыҙын иҫкә алғанда, тағы ла бер ваҡиға тураһында әйтмәйенсә булмай. Уның институтта эшләүенең өсөнсөмө, әллә дүртенсе йылындамы булды был хәл. Бер мәл иртән беҙгә килеп керҙе лә былай ти: “Мирза ағай, бер йомошом бар. Һеҙ сер һаҡлай беләһегеҙме? Ҡыҫҡаһы, мин бер егетте яратып йөрөйөм. Ошо мәсьәлә буйынса ниндәй кәңәш бирәһегеҙ? — тип һораны. Мин:\n— Тәүҙә күрһәт әле миңә уны... — тип яуапланым. Күрһәтте. Коллега һорағас, ни хәл итәһең — тыңланым. Ярҙам иттем. Ул егет миңә лә оҡшаны. Төҫ һәм кәүҙә яғынан матур, бик тыныс кеше. Йыйып әйткәндә, тап кейәү булырлыҡ. Һуңынан Флизә һылыу йыш ҡына шулай ти торғайны.\n— Иремдән дә, ҡәйнә-ҡайнымдан да уңдым! Бигерәк тә мине ҡайным ҡәҙер итә, — тип, уны һәр саҡ ололай торғайны. Ысынлап та, ул һәйбәт һәм абруйлы ғаиләгә эләкте: ҡайныһы Әмир Хәбиб улы Фәтихов — танылған ғалим-педагог, Башҡорт дәүләт университетының данлыҡлы уҡытыусыһы, ҡәйнәһе — Зөһрә Сәйфелмөлөк ҡыҙы Ҡоҙашева ла уҡытыусы.\nКүп тә үтмәне Флизәгә Сипайлово биҫтәһенән фатир бирҙеләр. Ҡыҫҡаһы, шатланышып матур итеп йәшәй башланылар. Дауыт исемле улдары тыуҙы, шатлыҡ өҫтөнә шатлыҡ өҫтәлде. Хәҙер ул — Өфө дәүләт авиация техник университеты студенты.\nТура һүҙле лә ине Флизә Фоат ҡыҙы. Алдына ҡуйған маҡсатын бер нәмәгә ҡарамай үтәй торғайны. Бер саҡ экспедиция аҙағында беҙгә ҙурайған инкубатор себештәрен бүләк иттеләр. Өс-дүрт көн улар беҙҙең менән сәйәхәттә йөрөнө. Экспедициянан ҡайтып барғанда, ҡараңғы төшә башланы. Туҡтаныҡ. Палаткалар ҡорҙоҡ. Ул арала сәй ҙә ҡайнап сыҡты. Ятыр алдынан тауыҡтарыбыҙҙы автобус янына төйәккә ултырттыҡ. Иртән торһаҡ, себештәребеҙ юҡ. Улар өсөн иң ныҡ ҡайғырғаны Ф. Фәтихова ине: йә берәй йәнлек ашаған йәки йыртҡыс ҡош алып киткәндер тип ҡайғырҙы. Тирә-яҡты күҙҙән үткәрҙек — күренмәйҙәр. Исмаһам, бер генә эҙ ҡалдырмағандар. Тиҙ генә сәй эстек тә, әйберҙәрҙе тейәп юлға йыйындыҡ. Элек-электән килгән ғәҙәт буйынса мин машинанан төшөп тирә-яҡты байҡай башланым. Ул арала Флизә Фәтихова ла төшкән икән. Бер саҡ мине саҡыра. “Мирза ағай, автобус аҫтына ҡарағыҙ әле”, – тип йылмая. — Тауыҡтарыбыҙ автобустың карданный валына теҙелеп ултырған икән, уртала — әтәс.\nБашҡалар ҙа түҙмәне, килеп төштө. Тауыҡтар бер-береһе менән бауға сеймәлешеп бөткәйне. Уларҙы ысҡындырыу еңел булманы. Фәтихова бер нәмәгә ҡарамай уларҙы ысҡындырырға тотондо. Дүрт-биш минут эсендә был эште башҡарып та сыҡты.\nШуны әйткем килә: хәҙерге заманда кешелек донъяһы тамырҙан үҙгәргән саҡта, үкенескә ҡаршы, халыҡтың теле, милли йөҙө юғала бара. Шуға күрә уларҙың тормошон яҙып ҡалдырыу — бик мөһим эш. Ә китаптағы этнографик материалдар эҙһеҙ юғалмай. Халыҡ фекерендә, иҫтәлегендә һәм зиһенендә мәңгегә һаҡлана, бер быуындан икенсеһенә, унан киләһеләренә күсә. Был йәһәттән Ф. Фәтихованың хеҙмәте лә баһалап бөткөһөҙ. Иманым камил: халҡым тип тырышҡан был эшсән ҡыҙ бер ваҡытта ла онотолмаҫ.


Республикала сит телдәрҙән һәм биологиянан Берҙәм дәүләт имтихандарын нисек тапшырыуҙары билдәле булды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала сит телдәрҙән һәм биологиянан Берҙәм дәүләт имтихандарын нисек тапшырыуҙары билдәле булды\n17:49, 14 июня 2016 Йәмғиәт\nРеспубликала сит телдәрҙән һәм биологиянан Берҙәм дәүләт имтихандарын нисек тапшырыуҙары билдәле булды Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2016 йыл, 14 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nБашҡортостанда Берҙәм дәүләт имтихандарын тапшырыу дауам итә. Шишәмбе, 14 июндә, ун беренсе класс уҡыусылары сит телдәрҙән һәм биологиянан имтихан бирҙе.\n«Имтихан үткәреү өсөн 70 пункт йәлеп ителде. 1704 сығарылыш уҡыусыһы — инглиз, 26-һы — немец, дүртәүһе француз теленән һынау тотто», — тип хәбәр итте Мәғариф министрлығының дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы һәм белем сифатын баһалау бүлеге етәксеһе Жанна Минекәева.\nИмтихандың яҙма өлөшөн башҡарған өсөн уҡыусылар 80 балл йыя ала. Уҙған аҙнала сит телдәрҙән телдән Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырғанда 20 балл тупларға мөмкин ине.\nБиология буйынса Берҙәм дәүләт имтиханына биш меңдән ашыу кеше килде. Ике имтихандың да һөҙөмтәләре 28 июндә билдәле була.


Гел бергәләр | Йәншишмә\nНаписал в 27 октября 2017, 09:54\nАлиса, Ариана, Карина.\nАриана менән Каринаның әсәләре тәүге тапҡыр бала табыу йортонда осраша. Ҡыҙҙарҙың йәш айырмаһы теүәл бер ай. Ариана – 10 августа, ә Карина ҡыҙым 10 сентябрҙә донъяға килә. Ике йәштәре тулғас, улар бер үк балалар баҡсаһында бер үк төркөмгә йөрөй башланы. Тәүге көндән дуҫлашып та китәләр. Хатта береһе ауырып, балалар баҡсаһына килмәй ҡалһа, икенсеһе лә барырға теләмәй.\nКөн артынан көн үтеп, шулай дүрт йыл уҙып та китә. Ә был ҡыҙҙарҙың дуҫлығы көндән-көн нығый бара. Икәүҙән өсәү яҡшы, тигәндәй, артабан уларға Алиса исемле тағы ла бер әхирәттәре ҡушыла. Ҡайҙа юлланһалар ҙа – һүрәт төшөрөү түңәрәгенәме, бассейнғамы, бейеүгәме – былар гел бергә.\nБыйыл 1 сентябрҙә өсәүләп 2-се мәктәпкә бер үк синыфҡа уҡырға барҙылар. Балалар баҡсаһында уҡ башланған дуҫлыҡ артабан да дауам итер, тип ышанам. Карина ҡыҙымдың ошондай дуҫтар осратыуына бик шатмын. Бер-берегеҙгә кәрәк-терәк булып, тормошта гел йәнәшә барығыҙ! Яҡшы уҡығыҙ! Изге теләктәрегеҙ тормошҡа ашһын, бәләкәс уҡыусыларым, матурҡайҙарым!\nГөлназ ЙОСОПОВА, уҡытыусы.\n« Һалдат булабыҙ, тиҙәр\nТыйнаҡлыҡ кәрәк ул »


19 Декабрь 2020, 22:31\n"...Үҙҙәрҽнә төшкән әсирҙәрҙҽ эт күрмәгәнҽн күрһәтҽп язалайҙар имҽш. Әсир һалдаттарҙың түштәрҽнә тҽрҽ ас кырнистәрҙҽ банкаларға индҽрҽп, бәйләп ҡуйһындармы, наркотиктән аңһыҙланған һалдаттарҙың билдәрҽнән алып тирҽләрҽн һуйып баштарына кҽйҙҽрҽп бәйләһҽндәрмҽ, ҡанһыҙлыҡтарына иҫҽң китҽр, күрһәң сәстәрҽң ағарыр.Әсирҙәрҙҽ таш сығартып ҡырҡыу эштәрҽндә, тауҙарҙа үткҽлдәр яһарға мәжбүр итәләр. Эскән мосолмандарға бөтөнләй хөрмәт юҡ икән, ә сөннәтлҽ мосолмандарға ҡарата йомшағыраҡ ҡыланалар, тҽрҽ ҡалдырырға тырышалар икән... (Тулыраҡ беҙҙең сайтта)\nТуҡһанынсы йылдар башында иптәшҽмдҽ оҙаҡҡа больницаға һалғанлыҡтан Өфөгә күп йөрөлдө. Опҽрациянан һуң ҽтҽ көн рҽанимацияла ятҡанында тәрбиәләргә саҡырһалар ҙа, бара алманым, эшләп аҡса табырға ла кәрәк инҽ. Тағы өйҙәгҽ бәләкәй балаларҙы ҡарарға, ҡышҡылыҡҡа утын-бҽсәнҽн дә хәстәрләргә ,дарыуҙарға аҡса яғын да уйларға кәрәк. Ярай туғандар ярҙамынан ташламанылар, һәр саҡ ярҙамлаштылар,рәхмәт уларға. Өфөгә тиклҽм дүрт йөҙ иллҽ саҡырымдан тиҙ гҽнә әйләнҽп ҡайтып та булмай.Хәҙҽргҽ кҽүҽк таксиҙары ла гҽүләп йөрөмәй, Сибайҙан поҽзда, йәиһә Кананикольскиҙән самолҽтта осорға кәрәк.\nХаҡы арзаныраҡ тип плацкарт вагондарға ултырырға тырышһам да, кҽшҽ күп йөрөгәнлҽктән билҽттар ҡалмай, купҽ вагондарында ла йөрөргә тура килә .\nБҽр ваҡыт купҽға оло йәштәрҙәгҽ ҡырғыҙ ҡатыны, уның ун алты йәштәрҙәгҽ ҽйәнсәрҽ мҽнән урынлаштыҡ. Йәйгҽ эҫҽ, томра көн. Асыҡ тәҙрәнән оҙатыусыларҙың шаулашҡаны ишҽтҽлә. Күмәкләп йыр һуҙалар: "...Уходили комсомолцы,на гражданскую войну..." Бына Сибай вокзалын яңғыратып ҡысҡырып, ҽгҽттҽ вагонға күтәрҽп баҫтырҙылар. Оҙаҡламай поҽзд да ҡуҙғалды.\nБҽр аҙҙан үҙҽ мҽнән тәмәкҽ, араҡы ҽҫҽн борҡолдаты, арҡаһына рюкзак аҫҡан ҽгҽрмҽ дүрт-ҽгҽрмҽ биш йәштәрҙәгҽ ҽгҽт купҽға килҽп индҽ.Шыпырт ҡына үҙ тҽлҽндә өләсәһҽнә төрлө һорауҙар биргән ҡырғыҙ ҡыҙы, уға тыныс ҡына яуаплаған өләсәһҽ тынып ҡалдылар.Купҽла тәрән тынлыҡ урынлашты, тик был тынлыҡ әлҽ гҽнә шау-шыулы дуҫ-туғандарынан айырылған ҽгҽткә ауыр тәьҫир иткәндҽр,ул яҡшы ғына һуҡмыш булғанлыҡтан аралашыу көҫәй инҽ. Бәлки үҙҽнҽң булмышы ла аралашыусан булғандыр, кҽм бҽлә индҽ уныһын.\nЕгҽт тәүҙә йәш ҡыҙға төрлө һорауҙар,маҡтауҙар тҽҙҙҽ.Эргәһҽнә ултырмаҡсы булып,ҡулдарынан тоторға тҽләнҽ.Тик ҡыҙҙың ҡурҡҡан күҙҙәрҽнән, унан да бигҽрәк өләсәһҽнҽң ҡаты яуабынан һуң,уны тыныслыҡта ҡалдырҙы.Тиктормаҫ тҽлҽ мҽнән хәҙҽр миңә ябырылды.ҡайҙан?ҡайҙа? Кҽмгә ?Нимәгә?\nҺалдатҡа бараһы кҽшҽнҽң күңҽлҽн ҡырмаҫ өсөн гҽнә,өҫтән-мөҫтән яуапланым.Эскән кҽшҽнҽң ауыҙынан сыҡҡан һаһыҡ ҽҫтҽ,асыҡ тәҙрәнән ингән саф һауа ла баҫа алмай.Әллә бҽҙҙҽң мҽнән уртаҡ тҽл табырға тҽләп, әллә үҙҽнҽң табынды дауам итҽргә тҽләүҽнән, өҫтәлгә юл ризыҡтарын,араҡыһын сығарып тҽҙҽп,табынға бҽҙҙҽ саҡырҙы.ҡырғыҙ ҡатыны мин намаҙҙа,ярамай тип ҡырҡа баш тартты, ҽйәнсәрҽ бөтөнләй өләсәһҽнҽң артына йәшҽндҽ. Хәҙҽр был минҽ ҡыҫтай, өгөтләй башланы.Уның ҡыҙарып ялтыраған майлы күҙҙәрҽн күрҽп, һөйләгән һүҙҙәрҽн тыңлап, хәҙҽр мин дә бөжләп ҡалдым, төндә бҽр купҽла был иҫҽрҽк мҽнән нисҽк таң аттырасағыбыҙҙы уйлап борсолдом.\nӘммә ҡырғыҙ ҡатыны юғалып ҡалманы,талғын ғына йомшаҡ тауышы мҽнән юлдашыбыҙға төрлө һорауҙар бирҽп, һүҙгә албырғатырға тырышты.Егҽттҽң һорауҙарға биргән яуаптарынан уның ата-әсәһҽ барлығын, әсәһҽнҽң эсмәүҽн, ә атаһының кҽҫәһҽндә бҽр тин дә аҡса торламауын бҽлдҽк.Ул армияла хҽҙмәт итҽп ҡайтһа ла ,эш булмағанлыҡтан контракт буйынса хҽҙмәт итҽргә Афганистанға йыйыныуы,әлҽ шунда юлланыуын аңлатты .Өфө воҽнкоматында Башҡортостан ҽгҽттәрҽнән төркөм төҙөлөп, Афған ҽрҙәрҽнә китәсәктәр икән.Оҙаҡламай түштәрҽндә ордҽн-миҙалдарын ялтыратып,гҽрой исҽмҽ алып ҡайтасаҡтар.\nКүҙҙәрҽн мөлдөрәтҽп өләсәһҽнән яҡлау эҙләгән ҡыҙҙы йоҡларға һалды ла ,уның эргәһҽндә аяҡтарын һоноп ултырып ,ҡырғыҙ ҡатыны ҽгҽттҽ һөйләндҽрҽргә кҽрҽштҽ.Үҙҽ лә, ул һөйләп туҡтаған арала, төрлө ғибрәтлҽ хәлдәрҙҽ бәйәнләй.\nУның һөйләүҽнсә уларҙың йәшәгән ҡышлағы Афған сигҽ буйында урынлашҡан. Афған халыҡтары мҽнән үҙҽ һәйбәт аралашмаһа ла,күҙҽнә салынғандарын күп күргән, улар тураһында яҡшы ишҽтә бҽлә икән. Әлбиттә сиктән йәшҽрҽн үткәндәрҽнҽң ҡышлаҡ халҡына зыяндары тҽймәй. Шуғалыр ҙа ҽрлҽ халыҡтар күрмәмҽшкә-бҽлмәмҽшкә тырыша. Юғиһә ваҡиғаны болғандырһаң һәр икҽ яҡҡа насар бөтәсәгҽн бҽләләр. Тырыш, ярҙамсыл, иплҽ халыҡ булһалар ҙа афғандар үҙҙәрҽнҽң тыныслығын боҙоусыларға аяуһыҙ .\nҮҙҙәрҽнә төшкән әсирҙәрҙҽ эт күрмәгәнҽн күрһәтҽп язалайҙар имҽш. Әсир һалдаттарҙың түштәрҽнә тҽрҽ ас кырнистәрҙҽ банкаларға индҽрҽп, бәйләп ҡуйһындармы, наркотиктән аңһыҙланған һалдаттарҙың билдәрҽнән алып тирҽләрҽн һуйып баштарына кҽйҙҽрҽп бәйләһҽндәрмҽ, ҡанһыҙлыҡтарына иҫҽң китҽр, күрһәң сәстәрҽң ағарыр.\nӘсирҙәрҙҽ таш сығартып ҡырҡыу эштәрҽндә, тауҙарҙа үткҽлдәр яһарға мәжбүр итәләр. Эскән мосолмандарға бөтөнләй хөрмәт юҡ икән, ә сөннәтлҽ мосолмандарға ҡарата йомшағыраҡ ҡыланалар, тҽрҽ ҡалдырырға тырышалар икән.\nҡырғыҙ ҡатынының һөйләгәндәрҽн тәүҙә бүлдҽрә-бүлдҽрә тыңлаһа ла,ҽгҽт аҙаҡ шымып ,издиһатлап тыңлай башланы.ингәс тә эскән икҽ рюмка араҡыһынан башҡа ,бүтән шҽшәһҽнә ҡағылманы.Ә ҡырғыҙ ҡатыны үҙҽнҽң күргән -бҽлгәндәрҽн,кисҽргәндәрҽн һөйләнҽ лә һөйләнҽ.\nТаңға ҡарай уны тыңлап мин йоҡлап киткәнмҽн.Төндә пҽкарняла бөтә ауылға икмәк бҽшҽрҽп китҽү,өйҙә ҡалған балаларымдың ашарҙарына әҙҽрләү,Сибайға хәтлҽм оҙон юл талсыҡтырған.Уянғанымда ҽгҽт һаман башын баҫып тыңлай, ҡырғыҙ ҡатыны уны киләсәгҽ хаҡында уйланырға саҡыра, яҡты киләсәккә өгөтләй инҽ.\nӘлбиттә оло ҡатындың да йоҡоһо килгәндҽр, тик ҽйәнсәрҽн иҫҽрҽктән ҡурсалауынан, килҽп сыҡҡан хәлдҽ тыныс үткәрҽргә тҽләүҙән йоҡламағандыр.\nБына ҽгҽт Өфөгә яҡынлашҡаныбыҙҙы бҽлҽп тороп йыуынып, тәмәкҽһҽн тартып индҽ. Минҽраллы һыуын шҽшәһҽнән ғоңҡолдатып эстҽ лә, араҡы шҽшәһҽнә тотондо.Башы ауырығанлыҡтан хәҙҽр ҡойоп эсәсәк тип уйлап та өлгөрмәнҽм, ҡалған араҡыһын асыулы һҽлтәп асыҡ тәҙрәнән ҽлгәрҙҽ.\nБөтәбҽҙ ҙә ҽңҽл һулап ҡуйҙыҡ. Өфө вокзалына ҽткәс ,төшөр алдынан итәғәтлҽ гҽнә хушлашты, ысын күңҽлдән ғәфү үтҽндҽ.\nӨфөнән урап ҡайтыуыма гәзит-журналдар килтҽргәндәр. Башҡортостан гәзитҽнҽң тәүгҽ битҽндә Афганистан ҽрҽнә контракт мҽнән китҽүсҽләр тураһында мәҡәлә ҡуйылған,Өфө воҽнкоматы эргәһҽндә төшкән фотолары бирҽлгән инҽ. Мәҡәләлә контаркт буйынса йөҙҙә бҽр һалдаттың китҽүҽн ,тик бҽрәүһҽнҽң һуңғы сәғәттә бармаҫҡа ҡарар итҽүҽ тураһында яҙылған. Уның ауыр похмҽль сирҽ кисҽрҽүҽн бҽлдҽргәндәр. Әлбиттә, уның һис шикһҽҙ купҽлағы юлдашыбыҙ булғанлығын күңҽлҽм әшкәрткәйнҽ индҽ.


«Бирешмә»нең дауамы булырмы? | Йәншишмә\n«Бирешмә»нең дауамы булырмы?\nНаписал в 28 апреля 2018, 21:21\n«Бирешмә» исемле тәүге үҫмерҙәр сериалын күптәр көтөп алды. Ә Башҡортостан юлдаш телевидениеһы экрандарҙа күрһәтә башлағас, уның һәр серияһын балалары менән бергә атай-әсәйҙәр ҙә ҡыҙыҡһынып ҡараны. Ысынлап та, геройҙар менән бергә йәшәнек, ҡыуандыҡ, борсолдоҡ, ҡайһы бер урындарында күҙҙәргә йәштәр эркелде. Бәләкәйҙән әсәйһеҙ ҡалған Гөлгенәнең әсәй тураһында йырлағанын иҫләйһегеҙме? Ҡыҫҡаһы, сериалдағы һәр күренеш күңелдәргә үтеп инде, уйландырҙы, фәһем бирҙе.\n«Тамыр» телеканалында «Бирешмә»нең геройҙары менән осрашыу.\nБик уңышлы проект булып сыҡты «Бирешмә». Сериалдың сценарий авторҙары – Гөлназ Ҡолһарина һәм Зөһрә Бураҡаева, режиссёры – Гөлсәсәк Игебаева, ҡуйыусы операторы – Марат Юнысов. Ә төп ролдәрҙе, белеүегеҙсә, яңыраҡ ҡына барлыҡҡа килгән «Бирешмә» төркөмө йырсылары Данир Ғимаҙиев, Хәйҙәр Вәлиев, Гәлсәр Байғусҡарова һәм Гөлгенә Баһауетдинова башҡарҙы. Хәйҙәр әле – Өфө сәнғәт училищеһында, Гөлгенә Башҡорт дәүләт педагогия университетында белем ала, Гәлсәр ҡаланың 39-сы гимназияһында X синыфта уҡый, ә Данир быйыл 140-сы башҡорт гимназияһын тамамлаясаҡ. Был ҡыҙҙар һәм егеттәр бәләкәйҙән «Тамыр»ҙа бергә шөғөлләнеп, тапшырыуҙарҙа төшөп, шунда үҫкәндәр, тиһәң дә була. Сериалда ла геройҙарҙың исемдәре уларҙыҡы менән тап килеүе үҙе үк ҡыҙыҡ. Хәҙер дүртеһе лә балаларҙың кумиры булып китте. Был йәш актёрҙарға яуаплылыҡ та өҫтәй, фанаттар үҙҙәрен урамда таный, уларға оҡшарға, һәр яңылыҡтарын белергә тырыша бит.\n«Бирешмә»не «YouTube» каналына ҡуйғас, тамашасылар уларҙы ҡабаттан ҡарай башланы. Үҫмерҙәр һәм атай-әсәйҙәр сериалдың «Бәйләнештә» селтәрендәге төркөмө аша йәки шәхси хәбәрҙәр менән һорауҙарын яуҙыра, фекерҙәрен белдерә. Иң популяр һорау, әлбиттә: «Сериалдың дауамы буласаҡмы?» Ысынлап та, был турала кино төшөрөүселәр һәм төп ролдәрҙе башҡарыусылар нимә уйлай икән?\nКүптән түгел республика баҫмалары вәкилдәре менән «Түңәрәк өҫтәл» артында һөйләшеүҙә «Бирешмә»ләр был һорауға яуап итеп, әле өр-яңы проект өҫтөндә эшләүҙәре тураһында хәбәр итте. Ул «Бирешмә-Профи» тип аталасаҡ һәм төрлө һөнәрҙәргә арналасаҡ. Тапшырыуҙарҙы иһә үҙҙәре алып барасаҡ. Әммә сериалдың да дауамы төшөрөлөр, моғайын. Сөнки ул барыһының да күңеленә хуш килде һәм үҫмерҙәр үҙҙәренең тормошон һүрәтләгән яңы фильм көтә.\n– «Бирешмә»лә бер ниндәй насарлыҡ та, яуызлыҡ та юҡ. Бәлки, шуға ла тамашасыға оҡшағандыр, – ти Гәлсәр. Ысынлап та, яҡшылыҡ, ярҙамсыллыҡ, изгелек, мәрхәмәтлелек кеүек матур сифаттар тәрбиәләүе менән ҡәҙерле был проект.\nСериалда йәш йырсылар концерт ҡуйып, Данирҙың сирле һеңлеһенә операцияға аҡса йыя, шулай бит, әле шул изге эштәрен тормошта ла дауам итеп, үҙҙәренең тамашасыларына ярҙам ҡулы һуҙырға йыйыналар. Нисекме? 16 майҙа Өфөнөң «Башҡортостан» концерт залында хәйриә концерты ойоштороп, аҡсаһын Руслан Шәрәфетдиновҡа дауаланыуға тапшырасаҡтар. Руслан балалар фалижы менән ауырый, Ғафури районында әсәһе менән генә йәшәй. Акцияла эстрадабыҙҙың йәш популяр йырсылары ла ҡатнашасаҡ.\n«Бирешмә»ләргә – Данир, Хәйҙәр, Гәлсәр һәм Гөлгенәгә киләсәктә ниндәй генә һөнәр һайлауҙарына ҡарамаҫтан, йыр-моңдан, сәнғәттән айырылмауҙарын теләйбеҙ. Балалар һәм үҫмерҙәр үҙ итеп өлгөргән төркөмөгөҙ киләсәктә лә яңы йырҙар, проекттар менән ҡыуандырып торһон.\n« Бөйөк Еңеүгә арнап\nЯҙ килә! »


Халыҡ һаулығы—улар ҡулында\n17 Июнь 2018, 17:31\nСибай ҡалаһының һаулыҡ һаҡлау тармағының тарихы алыҫ 1930 йылға барып тоташа. Был ваҡытта Сибай эшселәр ҡасабаһы булараҡ билдәле була. Ә бөгөн иһә ҡала үҙәк дауаханаһы—тотош Урал аръяғында төп дауалау-профилактика учреждениеһы.\nСтационар медицина ярҙамы күрһәтеү йәһәтенән Сибай дауаханаһы 494 койкаға иҫәпләнгән. Уның базаһында муниципаль-ара үҙәк булдырылған. Шунлыҡтан бында Сибай ҡалаһы халҡынан тыш, Баймаҡ, Хәйбулла, Йылайыр райондарында йәшәүселәр дауалана ала. Аныҡ ҡына әйткәндә, интенсив терапия блогы менән ҡан тамырҙары сирҙәрен дауалауҙың беренсел бүлеге, 2-се кимәлле травматология, онкология, перинаталь үҙәктәр төбәк халҡын ҡабул итә.\n2013 йылдан үҙәк ҡала дауаханаһында паллиатив ярҙам күрһәтеү бүлеге эшләп килә. Бында һәр төрлө хроник ауырыуға дусар булған оло йәштәгеләр дауалана. Һаулыҡ һаҡлау учреждениеһы үлем һәм суицид осраҡтарын кәметеү маҡсатында, амбулатор һәм стационар шарттарҙа, психотерапия ярҙамы биреүгә лә махсуслашҡан. Был бүлектә 30 койка бар, шулай уҡ табип-психотерапевт ҡабул итә.\n2017-2018 йылдарҙа Башҡортостанда гериатрия хеҙмәтен үҫтереүҙең «Хәстәр биләмәһе» исемле пилот проекты старт алды. Уның төп маҡсаты—гериатрия хеҙмәтен үҫтереү, оло быуын граждандарының һаулығын нығытыуҙы камиллаштырыу. Был проектҡа Сибай ҡушылды һәм төбәк халҡына ярҙамға ашыға.\nРайон-ара перинаталь үҙәктә бала табыусыларҙың 35 проценты райондарҙан килә. Әле көндә ауырлы ҡатындар өсөн бында перинаталь скрининг эшләү ойошторолған. Көнөнән алда тыуған сабыйҙарҙы ла нәҡ Сибайҙа ҡарайҙар. Акушер стационары белгестәре райондарға сығып неонатология ярҙамы күрһәтә. 2018 йыл башында гинекология өсөн ультра тауыш тикшереүҙәре аппараты һатып алынған.\nКөндөҙгө станционарҙарҙа урындар күбәйтелә. Мәҫәлән, педиатрия, терапия, психиатрия профилдәрендә, офтальмология һәм оториноларингология бүлектәрендә, ҡатын-ҡыҙҙар консультацияһында койкалар һаны 114-кә еткән.\nАмбулатория-поликлиника хеҙмәте (ололар, балалар поликлиникаһы, ҡатын-ҡыҙҙар консультацияһы) сменала 980 кешене ҡабул итә ала. 2009 йылдан Сибай дауаханаһында Сибай ҡалаһы һәм Урал аръяғы халҡы өсөн Сәләмәтлек үҙәге эшләй. Бында сирҙәрҙе алдан асыҡлау йәһәтенән скрининг үткәрелә, шулай уҡ белгестәр райондарға сыға.\nБөгөн Рәсәйҙә һаулыҡ һаҡлау системаһын информатизациялау маҡсаты ҡуйылған. Мәҫәлән, телемедицина технологияһы ҡулланып, консультация бирелә. Хеҙмәткә яраҡһыҙҙарға электрон белешмәләр әҙерләнә.\nСибай үҙәк ҡала дауаханаһы «Асыҡ регистратура» проектына ҙур иғтибар бүлә. Был медицина ярҙамының сифатын күтәреү, уңайлы шарттар тыуҙырыу йәһәтенән башҡарыла. Был проект сиктәрендә, эске логистиканы һәм пациенттар ағымын күҙ уңында тотоп, «юл картаһы» уйланылған.\nБашҡортостан Республикаһы Хөкүмәте бойороғо менән балалар дауаханаһын ремонтлауға аҡса бүленгән. Федераль маҡсатлы программа сиктәрендә, быйыл балалар поликлиникаһына рентгенология аппараты, лаборатория, офтальмология һәм оториноларингология кабинеттары өсөн ҡорамалдар алырға иҫәп тоталар.\nСибай үҙәк ҡала дауаханаһында 169 табип, 615 шәфҡәт туташы эшләй. 2017 йылда 12 табип эшкә алынған. Әле лә кадрҙар менән тәьмин итеү тәңгәлендә эш дауам ителә.\nҠаланың һаулыҡ һаҡлау өлкәһе үҙенең белемле, көслө, тәжрибәле белгестәре менән дан тота. Коллектив хаҡлы рәүештә участка табип-педиатры Әфләтунова Fәлиә Fимаҙислам ҡыҙы, хужалыҡ бүлеге мөдире Солтанов Тәлғәт Әхтәм улы, табип-офтальмолог Афзалова Римма Шәриф-йән ҡыҙы, хирургия бүлеге мөдире Кустов Михаил Григорьевич, бала табыу бүлеге мөдире Рудометкин Евгений Владимирович менән ғорурлана. Йыл һайын Һаулыҡ һаҡлау министрлығы тарафынан уҙғарылған «Йылдың иң яҡшы табибы» конкурсында сибай-ҙар лайыҡлы сығыш яһай. Мәҫәлән, Фәүзиә Fәйфулла ҡыҙы Баязитова—«Иң яҡшы терапевт», Рәғиҙә Әхтәм ҡыҙы Утарбаева—«Иң яҡшы участка терапевты», Радик Яҡуп улы Кейекбаев—«Иң яҡшы санитар табип», Зилә Fабдулхаҡ ҡыҙы Әминева—«Иң яҡшы лаборатория диагностикаһы табибы», Лилиә Рәуил ҡыҙы Фәсхутдинова «Иң яҡшы табип-эксперт» номинацияларында еңеү яуланы.\nСибай үҙәк ҡала дауаханаһында маҡсатҡа ярашлы эш алып барыла. Артабан да камиллашыу, медицина ярҙамы сифатын күтәреү, учреждениены кәрәкле кадрҙар менән нығытыу йүнәлешендә эш дауам ителәсәк.\nҺүрәттә: Сибай үҙәк дауаханаһының баш табибы А.Х.Әхмәҙуллин; табиптар кәңәшләшә.


ДҮРТ ЙӨҘ ҘӘ ҠЫРҠ ЙЫЛ...\nӨфөгәме, әллә Өфө ҡәлғәһенәме?\nДүрт датаны - Рәсәй көнө, Ҡала көнө, Матбуғат көнө һәм Салауат Юлаевтың тыуыуына 260 йыл тулыуҙы берләштергән байрам саралары алдынан Өфө ҡала округы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов журналистар өсөн ғәҙәти булмаған матбуғат конференцияһы үткәрҙе. Сәй табыны янында барған һөйләшеүҙе шартлы рәүештә "Мэр менән иртәнге аш" тип тә атарға мөмкин ине. Әлбиттә, бындай мөхит үҙе үк көсөргәнеште кәметә һәм дуҫтарса аралашыу мөмкинлеген арттыра, шулай ҙа аш - аш урынында, эш - эш урынында.\nҺөйләшеү рәсми булмаған шарттарҙа үтһә лә, барыбер ҙә рәсми һандарға мөрәжәғәт итмәй булмай. Ирек Ишмөхәмәт улы белдереүенсә, беренсе майға ҡарата Өфө ҡалаһы бюджетына 5 миллиард 156 миллион һум аҡса (115,8 процент) ингән. Шуларҙан үҙкилем 3 миллиард 603 миллион һум тәшкил итә. Ғөмүмән алғанда, өс йыл рәттән бюджет килеме арта бара. Бында үҙкилем дә, республика ярҙамы ла күҙәтелә. Бюджеттың сығым өлөшө - 6 миллиард 507 миллион һум. Былтырғы кимәл менән сағыштырғанда, 10 процентҡа күберәк. Иҡтисадтың аныҡ секторындағы динамикалы үҫеш эш хаҡы артыуына ыңғай йоғонто яһай. Эре предприятиеларҙа һәм ойошмаларҙа эшләүселәрҙең уртаса айлыҡ эш хаҡы ғинуар-майҙа 32 мең 870 һумға еткән. Был шулай уҡ былтырғы ошо осор менән сағыштырғанда 8,2 процентҡа күберәк.\nЙылдың беренсе кварталында йәлеп ителгән инвестицияларҙың дөйөм күләме 3,1 млрд һумға еткән. Был былтырғы ошо осор күрһәткесенән 7 процентҡа күберәк. Әлеге ваҡытта ҡала территорияһында дөйөм хаҡы 167 миллиард һум самаһы тәшкил иткән 102 проект тормошҡа ашырыла. Улар дөйөм алғанда 19 мең эш урыны булдырырға тейеш. Өҫтәүенә, тағы ла 52 проект эшләнеү өҫтөндә һәм уның дөйөм инвестиция күләме 54 миллиард һум тәшкил итә. Улар тағы ла өҫтәмә рәүештә 5 мең эш урыны булдырасаҡ. Инвестицион проекттарҙың тормошҡа ашырылыуының ыңғай яғын эшһеҙлек буйынса рәсми рәүештә теркәлеүселәр һанының кәмеүе лә асыҡ күрһәтә: ул былтырғы ошо осор менән сағыштырғанда 802 кешегә кәмеп (11,8 процент), 6006 кеше ҡалған. Баш ҡаланың халыҡты эш менән тәьмин итеүсе ойошмаларында 1 июнгә ҡарата 21 915 вакансия теркәлгән. Былтыр был ваҡытта 12 мең вакансия булған. Хеҙмәт баҙарында эш тәҡдим итеүселәрҙең ҡырҡа артыуы ҡала иҡтисадының үҫешен тағы бер тапҡыр раҫлай.\nЙыл башынан алып биш айҙа 158 мең квадрат метр торлаҡ төҙөлөп, былтырғы күрһәткесте 1,5 процентҡа үтеп киткән. Барлығы 2011 - 2013 йылдарҙа Өфөлә 14 проблемалы йорт (алданған өлөшсөләр) төҙөлөшө тамамланған. Быйыл шундай 4 йорт төҙөлөшөнөң тамамланыуы планлаштырыла. Республика Хөкүмәте ярҙамы менән был мәсьәлә системалы хәл ителә һәм 2015 йылдың тәүге яртыһында был проблемаға нөктә ҡуйылыр тигән өмөт бар.\n"Беҙ - алты йыл дауамында халыҡ үҫеше буйынса ыңғай динамикалы берҙән-бер миллионлы ҡала. Тыуым һаны үлем күрһәткесенән юғарыраҡ, - тип белдерҙе ҡала мэры. - Шулай уҡ халыҡ һаны үҫеүгә миграция сәйәсәте лә йоғонто яһай. Был йәһәттән икенсе йыл рәттән Волга буйы һәм Урал федераль округтарынан баш ҡаланы даими йәшәү урыны итеп һайлап, күсенеп килеүселәр һаны арта. Мәғлүм булыуынса, бынан өс йыл элек "Өфө ҡалаһы - лайыҡлы йәшәү ҡалаһы" тигән лозунг ташлағайныҡ. Тимәк, был буш саҡырыу ғына булмаған, ә ғәмәлдә эшләй һәм халыҡ үҙенә лайыҡлы йәшәү урынын һайлай. Сөнки ҡалала төҙөкләндереү, уңайлы шарттар булдырыу буйынса күп эшләнә. Иң мөһиме - эре һәм урта бизнес даирәһендә ҡайнаусыларҙың аңында ҡырҡа үҙгәреш булып, улар теге йәки был объект төҙөгәндә уның тирә-яғын төҙөкләндереүгә лә аҡса йәлләмәҫкә кәрәклеген аңланы. Әлеге ваҡытта инвесторҙар ҡала хакимиәте менән берлектә ҡала инфраструктураһын үҫтереүҙә әүҙем ҡатнаша".\nБайрам тантанаһын баш ҡала шундай һәм башҡа бик күп өлкәләрҙә ыңғай күрһәткестәр һәм үҫеш менән ҡаршылай. Һәм, әлбиттә, мөмкинлектән файҙаланып, Ирек Ишмөхәмәт улы даими рәүештә һыҙыҡ өҫтөнә алған фекерен тағы бер тапҡыр ҡабатланы: "Ҡала көнө, тиһәк тә, Өфө ҡәлғәһенә нигеҙ һалыныуҙың 440 йыллығын байрам итергә әҙерләнәбеҙ. Был дата рәсми юбилей түгел, шулай ҙа матур сара ойошторасаҡбыҙ. "Ни өсөн Өфө ҡалаһының түгел, ә Өфө ҡәлғәһенең 440 йыллығы?" - тигән һорауҙар һәм ошо тема буйынса бәхәстәр күп булды. Тағы бер тапҡыр шуға иғтибарығыҙҙы йәлеп итәм: беҙ үҙебеҙҙең тарихыбыҙҙан, боронғо тарихыбыҙҙан оялырға тейеш түгелбеҙ. Тарихсылар Боронғо Өфө территорияһында биш ҡала булыуын билдәләй һәм улар рәсми теркәлгән. Уларға 1500 - 2000 йыл. Өфө ярымутрауында кешеләр борондан йәшәгән. Аҫаба башҡорттарҙың бында килеүе X-XI быуаттар сигендә теркәлә. Һәм беҙ бөгөн бер нисә теория йәшәүен, хәҙерге Өфөгә ысынлап та нисә йәш булыуын асыҡлау өсөн ошо һәм уның яҡын-тирәһендәге территорияла күп эштәр башҡарырға бурыслы икәнебеҙҙе аңларға тейешбеҙ.\nАта-олатайҙарыбыҙҙың, Рычковтың тикшеренеүҙәрендә ҡала-ҡәлғәгә нигеҙ һалынған 1574 йылда Иҫке Өфө урынында ҙур төрки ҡалаһы, уның урындағы халыҡ өсөн ҙур әһәмиәткә эйә булыуы билдәләнә. XVIII - XIX быуаттарҙа Өфө ҡалаһы территорияһынан бик күп артефакттар Санкт-Петербугҡа ебәрелеүе бер кемгә лә сер түгел. Шуға күрә, ғалимдарҙың, белгестәрҙең оҙайлы бәхәсенән һуң, был датаны Өфө ҡәлғәһенең юбилейы итеп үткәрергә ҡарар ителде".\nҠала башлығы вазифаһын, ниһайәт, тарихҡа битараф булмаған, уны белгән, уға ихтирам менән һәм һаҡсыл ҡараған кешенең биләүе ҡыуандыра. Ләкин тарих менән бәхәскә инергә тырышыусылар ҙа юҡ түгел: ҡала урамдарындағы рекламаларҙа һаман да "Өфөгә - 440 йыл" тигән яҙыуҙар эленеп тороуын дауам итә...\nЯҙылған: 16.06.14 | Ҡаралған: 1416


Хыялдағы лагерь » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Хыялдағы лагерь\nБалаларҙың күңелендә иң яҡты хәтирәләр ҡалдырған “Артек” Бөтә Союз балалар пионер лагеры элекке йолаларын һаҡлармы?\nБеҙҙең заман балаларынан кем генә “Артек”та ял итеү тураһында хыялланманы икән. Бәләкәй генә төпкөл ауылда йәшәгән һәр балаға тиклем был лагерь хаҡында ишетеп белә һәм унда ял итеү теләге менән яна ине. Дөрөҫ, ул ваҡытта һәр районда, ауылда тиерлек пионер лагерҙары гөрләп эшләп торҙо. Уларҙа балаларҙың йәйге ялын күңелле һәм онотолмаҫлыҡ итеп ойоштороу өсөн барыһы ла эшләнде. Әммә, һис һүҙһеҙ, диңгеҙ буйында урынлашҡан Бөтә Союз лагеры, яҡты бер маяҡ кеүек, һәр кемде үҙенә тартып торҙо. Һәр баланың бала саҡтағы иң яҡты, иң матур хыялы булды ул. Әммә “иң-иң”дәргә унда ял итеү бәхете йылмая ине.\n“Артек” лагерының тарихына күҙ һалһаҡ, үҙенең тәүге ял итеүселәрен ул 1925 йылдың 16 июнендә ҡабул итә. Тәүге сменала 80-дән ашыу бала ял итә, ә йәй буйы барлығы 300-ҙән ашыу үҫмер бында сәләмәтлеген нығыта. Ул ваҡытта ҡыҙҙар һәм малайҙар палаткаларҙа ғына йәшәй, ашхана ла тент менән ҡапланған асыҡ һауала урынлашҡан була. Яйлап палаткаларҙы йорттар алмаштыра, йәшәү, ял итеү шарттары ла яҡшыра. Тора-бара уны йыл әйләнәһенә эшләүсе ял үҙәгенә әйләндереү ихтыяжы тыуа. Лагерҙың гөрләп эшләп торған иң шәп сағы, моғайын, 80-се йылдарға тура килгәндер. Был ваҡытта инде Советтар Союзының төрлө төбәктәренән килгән уҡыусыларҙы ҡатлы-ҡатлы матур корпустарға урынлаштыралар. Улар өсөн Ҡара диңгеҙ буйында урынлашҡан ҡалалар буйлап экскурсиялар, бөтә донъяға билдәле шәхестәр менән осрашыуҙар ойошторола, төрлө конкурстар, ярыштар, күңелле уйындар лагерь тормошоноң сағыу мәлдәре булып уларҙың хәтеренә уйыла бара.\nКиләһе йылда лагерь үҙенең 90 йыллыҡ юбилейын билдәләйәсәк. 90 йыл эсендә уға төрлө үҙгәрештәр кисерергә, һынауҙар аша үтергә тура килә. Һуғыш йылдары михнәттәрен дә, Советтар Союзы тарҡалған ҡатмарлы осорҙо ла үткәрә ул. Әммә ошо оло юбилей алдынан уның йәнә Рәсәйгә әйләнеп ҡайтыуы – үҙе бер ҡыуаныс. Әлбиттә, һорауҙар ҙа күп: кемдәр унда ял итә алыр, элекке кеүек “иң-иң”дәргә бушлай ял итеү мөмкинлеге биреүсе матур традиция һаҡланырмы, әллә бөгөнгө баҙар шарттарында ял тулыһынса түләүлегә әүерелерме?.. Барыһын да ваҡыт күрһәтер. Ә әлегә һүҙҙе ҡасандыр был лагерҙа ял итеп ҡайтҡан бәхетлеләргә бирәйек.\nБашҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге хөкүмәт премияһы лауреаты, филология фәндәре кандидаты:\n– Мин Артекта 1979 йылда ял иттем. 7-се класта уҡып йөрөй инем. Бер көндө мәктәп директоры Рәхмәтулла Зиннәт улы Fөбәйҙуллин дәрескә килеп инде лә: “Һөйөнсө, Рәшиҙәгә путевка бар, “Артек”ка”, – тине. Бөтә Союз пионер лагерында йәш хәбәрселәр сменаһы уҙғарыла икән. Һәм “Башҡортостан пионеры” гәзите, йәш хәбәрсе булараҡ, мине путевка менән бүләкләгән.\nҮҙем өсөн генә түгел, бөтә ауылыбыҙ өсөн ҙур яңылыҡ булды был. Сөнки эргә-тирәнән бер кем барған-күргән ер түгел. Шулай елкенеп тә, бер аҙ ҡурҡа биреп тә алыҫ юлға йыйына башланым.\nМарт аҙағы ине. Ҡырымға барып төшөү менән мине хайран иткәне сағыу ҡояш һәм күккә олғашҡан кипаристар булды.\nБеҙгә ике төрлө форма таратып бирҙеләр, берәүһе – көндәлек, икенсеһе – байрамдарҙа кейә торған. Башҡортостандан барған 20 бала Тау лагерының “Алмас” дружинаһына эләктек, артабан отрядтарға бүлендек. Бала саҡ хәтирәләре сағыу була, тигәндәре шулдыр инде, 35 йыл ғүмер үтһә лә, шунда бергә ял иткән ҡайһы бер балаларҙың исемдәре һаман онотолмай. Бик дуҫ булып, матур ғына йәшәнек шул. Тәртип тә һәйбәт ҡуйылғайны, үҙебеҙ ҙә ипле булғанбыҙҙыр.\nАҙнаһына биш көн “Артек” мәктәбенә дәрескә йөрөнөк, өйгә эш бирмәнеләр. Ауылда саф башҡортса уҡып килгән кеше булараҡ, математика, химия кеүек фәндәрҙе русса нисек уҡырмын, тип борсолғайным, артыҡ ауырлығы булманы. Хәйер, ундағы уҡыу бер кемгә лә артыҡ ауырлыҡ һалманы, уҡытыусылар нисектер сабыр ғына барыбыҙҙы ла тигеҙ генә итеп тартырға тырышты.\nҒөмүмән, “Артек”тағы тәрбиә, балаларҙы тигеҙ итеп ҡарап, һәр береһенә үҙенең һәләтен асырға мөмкинлек биреүгә йүнәлтелгәйне. Быны шунан сығып әйтәм. Һәр көн кис отрядта йыйылыш була. Үткән көнгә йомғаҡ яһайбыҙ: кем ниндәй ярышта ҡатнашҡан, кем ниндәй диплом алған. Бер ваҡытта ла бер үк кешеләр алдынғы булманы. Нисектер бөтәбеҙ ҙә үҙ шөғөлөбөҙҙө таба, призлы урындар яулай инек. Күрәһең, вожатыйҙар сит ерҙә тыуған яғын һағынып йөрөгән балаларҙың психологияһын яҡшы белгән. Шуға ла беҙҙе әүрәтә лә алғандар, дәртләндереү сараһын да күргәндәр. Минең, мәҫәлән, шахмат-шашка ярыштарында, төрлө интеллектуаль уйындарҙа ҡатнашып, дипломдар алып ҡайтыуым үҙем өсөн дә көтөлмәгән хәл булды.\nСәйәхәттәргә күп йөрөнөк. Герой-ҡала Севастополгә, Ялта ҡалаһына, Ҡара диңгеҙ буйындағы боронғо ҡәлғәләргә барҙыҡ, Аю-даг тауына мендек. Унда теләк ташы бар ине. Шунда бик ихлас итеп бер теләк теләгәйнем, тормошҡа ашты, Аллаға шөкөр. Шуларҙы нисек онотаһың инде!\nМатур, дәртле йырҙары күп ине “Артек”тың. Лагерь тураһында, бала саҡ, хыялдар хаҡында. Интернет заманы тыуып, шул йырҙарҙы яңынан тыңлау мөмкинлеге барлыҡҡа килеү ҙур шатлыҡ булды минең өсөн.\n…Былтыр тағы ла Ҡырымда булырға тура килгәйне. Ул ваҡытта ярымутрау әле сит дәүләттеке ине. “Артек” тураһында һорашмай булдыра алманым, сөнки мин ҡатнашҡан халыҡ-ара фестивалдән “Артек”та үткәреләсәк сараға машина китергә тейеш ине. “Артек” элекке түгел инде”, – тинеләр. Хәйер, бының шулай икәнен үҙем дә аңлай инем, шуға ла унда барманым.\n“Артек” күңелемдә сағыу ҡояшлы мәңге йәшел бәхет утрауы булып һаҡлана. Уның яңынан илебеҙгә ҡайтыуы бик һәйбәт. Әммә был ғына аҙ. Заманында донъяла абруйы ҙур ине был лагерҙың. Советтар Союзын инҡар иткән дәүләттәр ҙә “Артек”ты һанланы һәм ҙурланы. Шул кимәлгә күтәрергә ине уны. Бигерәк тә рухи һәм мәҙәни йәһәттән.\nӨфө ҡалаһы Дим районының 75-се башҡорт балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе:\n1990 йылдың октябрь айында ауылға, Бөтә Союз балалар пионер лагеры “Артек”ка путевка менән бүләкләнгәнһең, тигән хәбәр килеп төштө. Баҡтиһәң, “Башҡортостан пионеры” гәзитенең йәш хәбәрсеһе булараҡ, миңә ошондай оло бүләк бирелгән икән. Донъя күреп, бөтә илебеҙҙән йыйылған тиҫтерҙәрем менән аралашып ҡайтырға мөмкинлек биргәндәре өсөн редакция коллективына әле лә ҙур рәхмәтлемен.\nАлыҫ юл, сит яҡ тип торманым, йыйынып юлға сыҡтым. Башҡортостандан бөтәһе 24 ҡыҙ һәм малай инек. Ял итер өсөн генә түгел, ә Бөтә Союз балалар матбуғаты фестивалендә ҡатнашырға тип барҙыҡ. Һәр кем үҙе, тыуған ере, милләте, шөғөлө тураһында башҡаларға тулыраҡ мәғлүмәт бирергә тырышты. Бергәләшеп гәзиттәр сығарҙыҡ, фекерҙәр менән уртаҡлаштыҡ.\nБеҙҙең ял итеү осоро октябрь – ноябрь айҙарына тура килгәс, һәр көн мәктәпкә уҡырға йөрөргә лә өлгөрҙөк. Дәрестәр бик ҡыҙыҡлы, мауыҡтырғыс үтә торғайны. Ә төштән һуң төрлө саралар – уйындар, ярыштар ойошторолдо. Бер ай ваҡыт үткәнен һиҙмәй ҙә ҡалдыҡ. Айырылышыу бик яманһыу булды, бер туғандарҙай бер-беребеҙгә өйрәнеп киткәнбеҙ икән. Вожатыйыбыҙ Ҡайрат Бейсекеновтың һәр беребеҙгә теләгән теләктәре, изге һүҙҙәре, 23 йыл ваҡыт уҙһа ла, һаман да ҡолаҡта яңғырап тора. Ә кистәрен гитара ҡылдарын сиртеп йырлашып ултырыуҙар, бергәләшеп күңел асыуҙар онотолмаҫ хәтирәләр булып күңелдә һаҡлана.\nБөтә Союз балалар пионер лагеры “Артек”та булып ҡайтыу үҙемә ышанысымды көсәйтте, уҡырға дәрт өҫтәне, тиҫтерҙәрем менән еңел аралашырға, тормош һынауҙарына бирешмәҫкә өйрәтте. 5-се синыфтан журналист булырға хыялланһам да, ошо фестивалдә ҡатнашыу, унда алған тәьҫораттар миңә журналистика факультетына уҡырға инергә тағы ла көслөрәк этәргес биргәндер, тип уйлайым.\nКүпме ваҡыт үтһә лә, йыш ҡына бергәләшеп төшкән фотоларҙы ҡарайым, дуҫтарым үҙ ҡулдары менән яҙған иҫтәлектәрҙе уҡыйым һәм бала саҡта бары тик бер ай эсендә сит мөхиттә, төрлө милләт балалары менән уҙғарған көндәр бөгөнгөләй күҙ алдына килеп баҫа.\nОшондай оло тарихлы, нисә быуын балаларын берләштергән, дуҫлаштырған, осраштырған, тәрбиәләгән, ә бәлки, оло донъяға юл күрһәткән лагерҙар ябылмаһын, үҙ эшмәкәрлеген дауам итһен, төрлө милләт халҡының дуҫлығын нығытыуға булышлыҡ итһен ине.\nСығыу ваҡыты 11-07-2014, 10:28 | Ҡаранылар: 1247\n«Башҡортостанға һүҙ бирегеҙ әле!»


Әбйәлил районының Асҡар ауылында йәшәүсе өс йәшлек Динир Хәмитов ярҙамға мохтаж. Малайға дауаланыу курсы өсөн 117 мең 600 һум аҡса талап ителә.\nДинир Хәмитов үҙаллы аяғына баҫа алмай. Шуға ла ошондай ауыр конструкция кейергә мәжбүр. Ата-әсәһе улын һауыҡтырыу өсөн көн дә күнекмәләр яһай.\nДинирҙың ауырығанын невролог алты айлыҡ сағында аңлай. Әсә баланы табиптан-табипҡа йөрөтә. Малайға йәш тә 3 айлыҡ сағында церебраль фалиж диагнозы ҡуйыла. Яңыраҡ уның умыртҡа һөйәге урынынан күскәне асыҡлана. Әсә табиптарға мөрәжәғәт итеп, һөйәкте урынына ултырта торған махсус ҡоролма һатып ала.\nДинирға әле Силәбе өлкәһендә махсус курс үтергә кәрәк. Уның хаҡы 117 мең 600 һум. Ҡыҙғанысҡа, Хәмитовтарҙың быға мөмкинлеге юҡ. Әгәр ҙә һеҙ Динирға ярҙам итергә теләһәгеҙ, экрандағы банк иҫәбенә аҡса ебәрә алаһығыҙ. Белешмә өсөн телефон - 8 965 93 16 930. Мәрхәмәтле булайыҡ!\nХәмитов Динир Венер улы\nҺаҡлыҡ банкы картаһы иҫәбе 63900206 9019150190\nБелешмә өсөн телефон: 8 965 93 16 930


Йәнә буран ҡотора\nТотороҡһоҙ һауа торошо сәбәпле юлдарҙа авариялар һаны ла арта. Уларҙың иң күләмлеһе бөгөн Башҡортостан менән Татарстан сигендә теркәлде. Беҙҙең ватсапп һандарына килгән яҙманан күренеүенсә, юл-транспорт ваҡиғаһында бер юлы 12 автомобиль бәрелешкән.\nАуыр йөк машиналары, автобус, бер нисә еңел автомобиль хараба хеленә килгән. Бәхеткә кеше ғүмеренә зыян килмәне тип хәбәр итә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Татарстан буйынса баш идаралығы. Авария сәбәпле М-7 федераль трассаһында хәрәкәт сикләнде. Сәфәрҙәгеләргә буран мәлендә оҙайлы тығында торорға тура килде.


Урал аръяғын сәнәғәти үҫтереү электр энергияһы етештереүҙең ҡатнаш төрҙәрен талап итәсәк – Рөстәм Хәмитов // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nУрал аръяғын сәнәғәти үҫтереү электр энергияһы етештереүҙең ҡатнаш төрҙәрен талап итәсәк – Рөстәм Хәмитов\n12:46, 18 октября 2017 Иҡтисад\nУрал аръяғын сәнәғәти үҫтереү электр энергияһы етештереүҙең ҡатнаш төрҙәрен талап итәсәк – Рөстәм Хәмитов Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостандың Урал аръяғында ҙур сәнәғәт объекттарын төҙөү электр энергияһы дефицитына юл ҡуймау өсөн уны етештереүҙең ҡатнаш төрҙәрен файҙаланыуҙы талап итәсәк. Ошо хаҡта Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Өфөлә Рәсәй энергетика форумы барышында белдерҙе.\n– Урал аръяғында ике предприятие төҙөү күҙаллана. Яҡын арала ҡытай коллегаларыбыҙ төҙөлөш материалдары буйынса ҙур предприятие төҙөй башларға ниәтләй. Ошонда уҡ, Урал аръяғында, яҡынса шундай йүнәлештәге Австрия предприятиеһын төҙөү ҡаралған, – тип һөйләне Рөстәм Хәмитов. – Һәр береһе 150-200 миллион евро самаһы йәки яҡынса 12,5-14 миллиард һум тора. Дөйөм алғанда, беҙ 30 миллиард һумға яҡын инвестициялар алырға тейешбеҙ. Беҙгә 200 МВт билдәләнгән ҡеүәт кәрәк. Әле улар унда юҡ.\nРеспублика башлығы билдәләүенсә, баҡыр-цинк рудаларын табыу менән шөғөлләнгән Урал тау-металлургия компанияһы предприятиелары баҙарҙа әүҙемерәк эшләй башланы, һәм уларға ла өҫтәмә энергия кәрәк.\n– Бер һүҙ менән әйткәндә, унда дефицитты бөтөрөү зарур. Электр энергияһы етештереүҙең ҡатнаш төрҙәрен файҙаланырға тура килер, бәлки. Ҡояш электр энергетикаһы барлыҡҡа килде. Хәҙер беҙ газ-турбина технологияһына нигеҙләнгән урынлы энергия ҡулайламаһы төҙөү хаҡында уйлайбыҙ. Был яҡтарҙа ел энергетикаһын ҡулланыу яҡшы булыр ине. Ләкин яҡын-тирәләге төбәктәрҙән электр энергияһын алыу өсөн электр тапшырыу линияһын төҙөргә кәрәк, – тине Рөстәм Хәмитов. – Шул рәүешле ҙур предприятиелар төҙөү менән бәйле килеп тыуған дефицитты алмаштыра һәм электр энергияһы етештереүҙең ҡулай вариантына күсә аласаҡбыҙ. Бүленгән энергетика, энергия етештереүҙең төрлө төрҙәрен ҡулланыу иҫәбенә ошо хәлдән сығасаҡбыҙ.\nТеги: энергетика, Урал аръяғы, Башҡортостан Башлығы


Тәүге әҙер стоматология бүлмәһе асылды\n16 Ғинуар 2020, 11:00\nБашҡортостанда «Үргә ос!» мәғариф проектына ярашлы, «Сәләмәт йылмайыу» модулен ғәмәлгә индереү буйынса эш башланыуы тураһында хәбәр иткәйнек инде.Был проект сиктәрендә уҡыусылар һаны 800-ҙән күберәк булған республика мәктәптәрендә стоматология бүлмәләре барлыҡҡа киләсәк. Ә балалар һаны әҙ булған мәктәптәрҙәге уҡыусылар теш табибына поликлиникаға йөрөйәсәк.\nБашҡортостанда «Үргә ос!» мәғариф проектына ярашлы, «Сәләмәт йылмайыу» модулен ғәмәлгә индереү буйынса эш башланыуы тураһында хәбәр иткәйнек инде.\nБыл проект сиктәрендә уҡыусылар һаны 800-ҙән күберәк булған республика мәктәптәрендә стоматология бүлмәләре барлыҡҡа киләсәк. Ә балалар һаны әҙ булған мәктәптәрҙәге уҡыусылар теш табибына поликлиникаға йөрөйәсәк.\nОшо көндәрҙә Республика Башлығы Радий Хәбиров Үрге Тәтешле ауылының 1-се мәктәбендә асылған тәүге стоматология бүлмәһен ҡараны. “Был - мин ҡараған тәүге әҙер стоматология бүлмәһе”, - тип билдәләне ул.\nБөтә эштәрҙең хаҡы, ҡорамалдар һатып алыу менән бергә, 1 миллион һум тәшкил иткән.\n“Башҡортостандың стоматология бүлмәләрен тергеҙеү тәжрибәһе Рәсәйҙә иң яҡшыларының береһе тип танылған, бөтәһе ошондай 61 бүлмә була. Иң мөһиме, балаларҙың теш ауырыуҙарын иҫкәртеүгә лә ҙур иғтибар бүлергә онотмағыҙ. Хәҙер беҙ 700-ҙән ашыу уҡыусы белем алған мәктәптәрҙә стоматология бүлмәләрен асабыҙ, шунан һуң 500 уҡыусылыҡ мәктәптәрҙе йыһазландыра башлайбыҙ», - тине республика етәксеһе.\nБалалар стоматологы Элина Вәлиева Радий Хәбировҡа республика мәктәптәрендә «Сәләмәт йылмайыу» программаһын индереүҙәре һәм стоматология кабинеттары аса башлауҙары өсөн рәхмәт белдерҙе.\n«Балаларға бер ҡайҙа ла барырға кәрәкмәй, бында бик яҡшы ҡорамал ҡуйылған һәм беҙ, әлбиттә, дауалауҙан тыш, иҫкәртеүгә лә ҙур иғтибар бүләбеҙ», - тине теш табибы.


Афған сыныҡтырҙы ил улдарын\n14 Февраль 2020, 14:35\nҺәр һуғыштың үҙ тарихы, хәҡиҡәте, тиҙәр... Хәйер, күпме яугир - шунса тарих, шунса хәҡиҡәт тә унда... Тиҫтә йылға һуҙылған афған һуғышының тамамланыуына бихисап ваҡыт үтһә лә, хәрби низағтың тере шаһиттары тәрән күңел кисерештәренән әле булһа арыналмай... Гәзитебеҙҙең сираттағы геройы, Абҙаҡ ауылы ҡаһарманы Риф ХӘЙРУЛЛИНды ла урап үтмәгән был утлы дәһшәт. 1985 йылдың ноябрь айында әрме сафына алынған яҡташыбыҙ бына инде ниһан ғүмер әленән-әле шул мәхшәргә әйләнеп ҡайта...\nХәбирә Йәрмөхәмәт ҡыҙы һәм Миҙхәт Насип улы Хәйруллиндарҙың ишле ғаиләһендә өсөнсө бала булып донъяға килә ул. Абҙаҡ урта мәктәбен тамамлағас, Магнитогорск ҡалаһының 39-сы училищеһында шоферлыҡҡа уҡый. Әрмегә лә ошо ҡаланан юллана...\n“Магнитогорскиҙан йәмғеһе 13 егет киткәйнек. Барыбыҙ ҙа Урта Азияға сик буйы ғәскәрҙәренә эләктек. Төркмәнстандың Керки тигән ҡалаһында 6 ай хәрби әҙерлек курсы үткәндән һуң, комендант ротаһында хеҙмәт итә башланым. Беҙҙең отрядтың 3 мотоманевр төркөмө Афғанстан территорияһында торҙо. Базалар Мардиан, Шибарган, Меймене тигән ҡалалар янында урынлашҡайны. Мин Мардиан эргәһендәгеһенә эләктем. Әйләнгән һайын рейдтарға, хәрби операцияларға сығырға, һуғыш кәрәк-яраҡтары тейәлгән йөкмашиналары колоннаһын оҙатып йөрөргә тура килде. Баш осонан пулялар һыҙғырып осамы, яныңда ғына снаряд ярыламы - йәшлек аҡылы менән шул мәлдәге хәүеф-хәтәр етди ҡабул ителмәгән икән”, - тип хәтер ебен һүтә Риф Миҙхәт улы.\nЯуаплы, ышаныслы, һәр эште еренә еткереп башҡарған тәүәккәл егетте бер аҙҙан пехотаның хәрби машинаһына пулеметсы итеп ҡуялар. “Хәрби операциялар мәлендә пулемет өҫтөнә радиолокация станцияһын йыйып ҡуяһың да, әлеге ҡоролма ярҙамында барлыҡ хәрәкәт иткән объекттарҙы күҙ уңында тотаһың; шик тыуҙырғандарын ентекле күҙәтеп, кәрәк икән атаһың...” - ти яугир иңенә ятҡан бурыстарҙы төшөндөрөп.\nКиң масштаблы, ярайһы уҡ етди бер хәрби операция әле булһа күҙ алдында уның. “Урындағы ҡышлаҡтарҙың береһендә, башлыҡ-фәләндәре менән бергә, ҙур ғына бандит төркөмдө ҡамауға алдыҡ. Уларҙың хатта АҠШ тәьмин иткән “Стингер” тигән зенит-ракета комплекстары ла бар ине. Тәүҙә тегеләргә бер ярты сәғәттәй ҡорал һалырға өгөтләгән аудиояҙма тыңлаттыҡ, тик ыҡҡа килгән кеше булманы. Бына шунда башланды инде мәхшәр! Ҡәлғә өҫтән дә, аҫтан да утҡа тотолдо. Үҙем шәхсән ҡышлаҡ янындағы арыҡты һаҡлайым. Бер заман ни күрәм: ҡапҡалар асылып, бер-бер артлы атҡа атланған мөжәһиттәр сыға башламаһынмы! Минең пулеметҡа ҡаршы гранатометтан аталар ғына былар. Снарядтарҙың береһе, саң борхотоп, эргәмә генә төшөп ҡаҙалды. Хоҙайҙың ҡөҙрәте булыпмы, ҡапыл-ҡара шартламаны ул. Был хәлде күреп торған командир йәһәт кенә позицияны алыштырырға бойорҙо... Вәт, исмаһам, күлмәктә тыуғанһың, әй, анау тиклем снарядтың шартламауын әйт әле, тип ғәжәп ҡылып бер булды һалдаттар. Хатта миҙал да сәпәнеләр үҙемә”, - ти әңгәмәсем эске бер ғорурлыҡ менән.\nЭйе, йәшлек дыуамаллығы менән көс-ҡеүәттәре ташып торған егеттәр үлемгә әллә ни илтифат бирмәй. Һуғышҡа инмәйем, ғүмер өсөн үтә хәүефле хәрби фармандарҙы үтәмәйем, тиеүселәр ҙә булмай... Башҡорт, украин, белорус, урыҫ егеттәре үҙ-ара килешеп, татыу йәшәйҙәр. Силәбе өлкәһенән Наил Хәсәнов атлы һалдат менән айырыуса дуҫлаша Риф. Шөкәтһеҙ сүллектәр, күҙ асҡыһыҙ ҡомло дауылдар илендә, үҙәккә үтмәле ҡырыҫ шарттарҙа дуҫтар бер-береһенә терәк-таяныс була.\nЯҡындарының уның һуғышҡа эләгеүен нисек ҡабул итеүҙәрен һорағас, Риф Миҙхәт улы мут йылмайып былай тине: “Минең һуғыш эсендә йөрөүем атай-әсәйемдең ике ятып бер төшөнә лә инмәне. Хаттарым буйынса улар мине Төркмәнстанда хеҙмәт итә тип белде. Әлбиттә, әрме сафында булып ҡайтҡан ағайҙарым эштең айышына төшөнөүен-төшөнгән, әммә ғәзиз кешеләребеҙгә әйтергә ҡыймағандар икән...”\nИнтернациональ бурысын намыҫлы үтәүе, илһөйәрлекте пропагандалаған акцияларҙа әүҙем ҡатнашҡаны, батырлығы өсөн Риф Хәйруллин I һәм II дәрәжәләге “Дәүләт сиге хеҙмәте алдынғыһы” исеменә, СССР Юғары Советы Президиумы Грамотаһы һәм башҡа миҙалдарға лайыҡ була.\nҺуғыш михнәттәренән сынығып, ысын ир ҡорона тулып ҡайта егет Афғанстандан. Оҙон-оҙаҡҡа һуҙмай, Магнитогорск ҡалаһына барып, төҙөлөш компанияларының береһендә экскаваторсы булып эш башлай. Ошо ҡалала ғүмерлек йәре - Дилә һылыуҙы ла осрата ул... 10 йыл самаһы Магнитогорскиҙа йәшәгәндән һуң, Абҙаҡта йорт төҙөп, йәштәр атайсалда төпләнә. Хәйруллиндарҙың татыу, матур ғаиләһендә 3 бала буй еткергән. Олоҡастары Зилә менән Азамат башлы-күҙле булып, үҙ тормоштарын ҡорған, кинйәләре Алмас иһә туғыҙынсы класта уҡый.\nРиф Миҙхәт улының булдыҡлығына, тырышлығына ихлас һоҡлана абҙаҡтар. Ике тиҫтә йылдан ашыу “Абҙаҡ” ял йортонда фиҙаҡәр хеҙмәт итеп, етәкселектең, һөнәрҙәштәренең оло ихтирамын яулаған, Дилә Йәноҙаҡ ҡыҙы менән бергә һоҡланғыс донъялар өйѳп, балаларына яҡшы тәрбиә биргән, утты-һыуҙы кискән ир аҫылы һәр яҡлап та үрнәк булырҙай шул. “Ғәжәп сабыр, йомарт, ышаныслы беҙҙең Риф. Ысын яугир, ҡалҡан ул! ” - ти Дилә ханым да хәләле тураһында.\nАҙаматлы ир-егеткә генә хас сифаттарҙы - батырлыҡ һәм тәүәккәллекте айырылғыһыҙ юлдашы иткән Риф Миҙхәт улы һуғышҡа эләгеүенә һис үкенмәй. Нисек кенә ҡанлы, дәһшәтле осор булмаһын, үҙенә тәғәйен ғүмерҙең бер минутын да әрәм-шәрәм итмәҫкә, үлем менән күҙгә-күҙ осрашҡанда ла намыҫ, выждан кеүек тѳшѳнсәләргә тап тѳшѳрмәҫкә, дуҫлыҡ ҡәҙерен белергә ѳйрәткән уны афған иле. Бына шулай, үткәндәргә үпкә тотмай, киләсәккә ҙур ѳмѳттәр бағлап, йәшәй яугир беҙҙең эргәлә.


Sex Roblox Эконом Ваҡытта Һәм Эконом – Бушлай Онлайн Секс Уйындар\nБөгөн Был Әйберҙе Һеҙгә, Уларға Уйындар Уйнап Roblox Һәм Секс Кисәләр\nШулай булғас, тилегә уйын күп булмай, әммә бер нәмә лә тигеҙ уйын менән, һеҙ улар үҙе булдыра ала. Әгәр ҙә һеҙ әлегә тиклем был турала белмәй, уйын була, ул уйын ойоштороу мөмкинлеге бирә. Песочница тип аталған уйын уйын булманы һәм улар интернет берләшмәләре песочница порно, һәм улар бер-беребеҙ өсөн бергә эшләргә, уйындан сығарыу дебри порно өсөн, бөтәбеҙ өсөн инеү бушлай буласаҡ. Бындай берләшмә идеяһы оҡшаны каприз сөнки беҙ, беҙ хәл итәбеҙ,-тип уның өсөн эшләй., Беҙ үҙебеҙ уйнарға теләгән ролдәре порноигр кешеләр өсөн эшләргә, кешеләр яңы платформалар һәм эконом ваҡытта һәм эконом sex roblox беҙ башлап ебәрһә, һуңғы уйында улар өсөн платформа булып тора хардкорный енсә, Roblox булдырыласаҡ, йыһан, ғаләм ҡом ғына түгел, әммә был уйын.\nБеҙ бөтә уйынды бушлай тәҡдим итә, һәм нисек булды. Беҙ шулай уҡ беҙҙең сайт һәм тулы азатлыҡ хәрәкәте тәҡдим итә. Беҙ һеҙҙең электрон почта адресына йәки теләгәнен башҡа шәхси мәғлүмәттәрҙе алырға кәрәк. Һәм шул уҡ ваҡытта беҙҙең иң яҡшы сайтығыҙ булған, беҙ һеҙҙең өсөн нимәләр эшләргә иң яҡшы уйын өлкәндәр сессияһында һайланылар, - был факт шул, был уйынды беҙҙең сайттар тәҡдим итәләр, туранан-тура беҙ. Күпселек осраҡта нигеҙ һала, был уйын өҫтөндә эшләү, логистика кәрәк булған өсөн, шулай уҡ үҙҙәренең уйын үткәрҙе. Һәм бына шунда - беҙҙең киләсәк һәм был шулай., Беҙ үҙәге булып тора, унда тормош һәм бергә йыйыла наслаждаться һәр ала, шулай уҡ үҙҙәренең берләшмәһен өлөшө. Улар беҙҙең сайтта буласаҡ беҙ бөтә төр ойошмалар менән үҙ-ара эш функцияларын, улар һеҙгә кәрәк башҡа бөтә алмай наслаждаться һыу ҡушылды һәм беҙҙең сайтта. Платформа тураһында ентекләп, беҙ уны булдырып, уҡыу параграф икенсе.\nПесочница Ҙур Коллекцияһы Уйынын Сексуаль\nТѳрлѳ уйындар иң ҡыҙыу коллекцияһы менән Roblox Sex эконом ваҡытта һәм эконом-песочница, өлкәндәр өсөн ысын уйын һөйөүселәр берләшмәһен ойоштороусы. Беҙ был уйындарҙы бик күп башҡа исемен билдәләү өсөн ҡулланыла, движок менән песочница ярҙамынан башҡа эшләй, әммә уларҙың күбеһе Roblox булдырылды, шуға күрә был жанр атамаһына синоним булып һәм үҙенең песочница движок. Шулай итеп, ҡайһы берҙәренә бирелгән иң популяр секс тураһында һөйләшмәгеҙ-Roblox уйындары, ул һәм интернет барлыҡҡа килеү. Күңел Симулятор - береһе иң популяр булған Интернет., Раят хардкорный туҙбаш был күп түгел, әммә бик ҡыҙыҡлы һәм уйынға тарихы һәм интенсив эротическое һөйләшә. Клубта бейеү-уйын тағы ла бер һоҡланғыс, унда уйнаған бөтә. Әммә был ғына төп уйында бөтәһе, бөтәһе белә.\nШулай уҡ беҙ был уйындарҙы бик күп жанрына килтерҙе, ул бик йәшерен. Был уйын оҙаҡҡа барырмы һы һәм табы менән подпольеға күп. Мәҫәлән, уйын, бөтәһе лә яратмай ул, - был ниндәй өсөн симулятор-ҡырағай хыялы була. Һеҙ был ғаиләләргә бөтә төр уйын сексуаль коллекцияһынан табыла, ул бөтә ғаилә бергә трахаться нисек сумасшедший төрө. Шулай ҙа һеҙгә хайран булғас, гейне кеүек күп-һәм беҙҙең был коллекцияһын леско уйын булды., Ә экстремаль уйын тағы ла буламы, шул иҫәптән БДСМ-уйын, хужа булараҡ, һеҙҙең менән һәм наслаждайся уның һыныуы мөмкин ҡараш күп дисциплиналар/ханым, ҡараштарым менән секс - рабыня. Ниһайәт, хардкорный пародийный секс-уйын, тарихы һәм персонаждарына оҡшатып, һәм улар һеҙҙе ярата белә инде, шулай уҡ платформа был уйын беҙҙең өсөн уңайлы. Барыһы ла күп булғас, наслаждайся был мөмкин, хәҙер һеҙ был һәм наслаждаться туранан-тура беҙҙең сайтта.\nБик Күңелле Эшләүсе Барлыҡ Платформаларында Был Уйындың\nҠасан етә эш секс-Roblox уйын, график дизайн һәм яҡшы түгел, тип башҡа сайттар булыуы, унда һеҙ аласаһы хардкорный секс-уйын, ижади һәм профессиональ эшләү компанияһының етештереү буйынса ҙур ярҙамы менән сағыштырғанда, уларға сығым мөмкин. Әммә һеҙ был жанр порноигр ала, - был теләк таҙа булһа нигеҙ һала. Хәйер, ойоштороусылар-һөйөүселәрҙе, уларҙы контрел сығарып, уға ышанып. Бөтә осраҡта ла, һыныу һәм уйын табы һеҙҙе күрмәһә, һеҙ булмаҫ, тип ышанам кеше, уйындар ойоштороу, был турала уйлау йәки һыныу табы.\nПесочница движок бөтә был уйындар ойошторолдо, улар эшләй HTML5. Был HTML5 яңы технологиялар варианттары һәм модификацияһы булдырыласаҡ мөмкинлеге бик күп, тик уларҙы тормошҡа ашырыу күпкә мөмкин булһа, алдағы быуындарға ҡарағанда Flash уйын. Бына ни өсөн беҙ шундай уйын күҙәтеп песочница шартлау, уйынсылары һуңғы ике йылда берләшмәләр булдырҙы. Технологиялар йәмәғәтселек өсөн асыҡ булды, һәм беҙ был оҡшай. Был уйындар уйнай, һәм, бәлки, киләсәктә һеҙҙең үҙ порноигра төҙөлә башланы.\nУйын Наслаждайся Бөгөн Кис Беҙгә Бушлай Платформа\nЭкшено коллекцияһы бик күп беҙҙең сайт, һәм наслаждайся уның һеҙгә бер нәмә лә ҡамасауламай. Был бушлай өсөн барлыҡ беҙ бөтә уйын тәҡдим итә. Һеҙ иҫәп яҙмаһын булдырырға кәрәк, тип һеҙ булған өсөн дә түләргә кәрәк, һәм беҙ ярҙам һорап йәки бер ни тиклем бындай. Ысынлап та, платформала беҙҙең ҡайһы бер реклама барырға булды, сөнки беҙ серверы хостинг һәм сифатлы хеҙмәтләндереү өсөн түләү беҙҙең команда кәрәк. Шуға ҡарамаҫтан, уйын иғлан итеү тәжрибәһе булған был ҡамасау түгел, улар һеҙ беҙҙең сайтта буласаҡ, наслаждайся. Бында реклама өсөн килем алырға беҙҙә юҡ. Беҙ улар янында булыр өсөн, һәм барыһы ла яҡшыра бара., Шулай булғас, һеҙ түгел, беҙ ҙә бомбардировщик успевающий тәҙрә.\nҺеҙ беҙгә һәм платформа барыһы да күберәк оҡшай, күмәк уйын тыш, ул беҙгә бар, сөнки был функция берләшмәләре, уларҙы бушлай тәҡдим итәбеҙ беҙ. Нисек булды беҙҙең бүлек аңлатма, иғлан таҡталары ла, унда беҙҙең йәмғиәт ағзалары барыһы тураһында беҙҙең сайт һәм уйын тикшерергә мөмкин. Әммә беҙ шул уҡ ваҡытта платформала ч тере өҫтөндә эшләй, унда реаль ваҡыт режимында бәйләнеш һәр ала. Наслаждаться Секс-кис roblox бөгөн уйын!


Ейәнсура районында, «Ал елкәндәр» балалар лагерында, «Толпар» IV асыҡ балалар һәм үҫмерҙәр теле-кинофестивале уҙҙы. Конкурс программаһында Башҡортостан, Рәсәй һәм яҡын сит илдәрҙәге йәш ижадсының 73 эше ҡатнашты.\n11:02, 31 август 2017 Мәҙәниәт\n8:58, 31 август 2017 Мәҙәниәт\nИке фонтан майҙанында өфөләргә «Өфөнән һөйөү менән» фильмы бушлай күрһәтелә\nИке фонтан майҙанында өфөләргә «Өфөнән һөйөү менән» фильмы бушлай күрһәтелә. Фильмды Белем көнөндә, 1 сентябрҙә, киске 8-се яртыла ҡарарға мөмкин.\nКинотаҫманы ошондай форматта күрһәтеү идеяһын Өфөләге Music Hall 27 тәҡдим иткән.\n13:40, 30 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә Милли музей Асыҡ ишектәр көнөн үткәрә\n1 сентябрҙә Башҡортостандың Милли музейында һәм уның филиалдарында Белем көнө уңайынан Асыҡ ишектәр көнө үткәрелә. Был көндә бөтә уҡыусылар һәм студенттар музейҙың күргәҙмәләрен һәм экспозиция залдарын бушлай ҡарай ала.\n12:32, 30 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә Милли симфоник оркестр 26-сы концерт миҙгелен асты\nӨфөлә Милли симфоник оркестр 26-сы концерт миҙгелен асты. Әле сирек быуат юбилейын билдәләгән республиканың алдынғы ижади коллективы юбилейлы йылын дауам итә.\n7:47, 30 август 2017 Мәҙәниәт\nТанылған башҡорт мәҙәниәт эшмәкәрҙәренең исемдәре «Кто есть кто» бөтә донъя баҫмаһына индерелгән\nМәскәүҙә Халыҡ-ара ижади хеҙмәткәрҙәр ассоциацияһы идараһының ултырышы үтте, унда Халыҡ-ара ижади хеҙмәткәрҙәр ассоциацияһы идараһы ағзаһы, Рус фәне һәм сәнғәте академияһының мөхбир ағзаһы, башҡорт сатиригы Марсель Сәлимов (Мар.\n11:46, 29 август 2017 Мәҙәниәт\nЗальцбург ҡалаһында бөтә донъяға билдәле опера йырсылары – Рәсәй басы Илдар Абдразаҡов һәм Мексика теноры Роландо Вильязондың осрашыуы үтте. Матбуғат һәм акредитацияланған ҡунаҡтар өсөн сара «Deutsche Grammophon» брендына яңы «Дуэттар» альбомы сығыр алдынан ойошторолдо.\n10:46, 29 август 2017 Мәҙәниәт\nБашҡорт режиссеры Рәсәй Кинематографистар союзы ағзаһы булды\nРәсәй киноһы көнөндә «Родина» кинотеатрында режиссер Таңсулпан Бураҡаеваға Рәсәй Кинематографистар союзының ағза танытмаһы тапшырылды.\n«Башҡорт кинематографы тиҙ үҫешә.\n9:35, 29 август 2017 Мәҙәниәт\n«Мираҫ» ансамбле Венгриянан гастролдәрҙән ҡайтты\nӨфөнөң «Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамбле сит илдән гастролдәрҙән ҡайтты. Алдан «Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, коллектив Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының традицион мәҙәниәтен Венгрияла «Summerfest» халыҡ-ара фольклор фестивалендә таныштырҙы.\n14:42, 28 август 2017 Мәҙәниәт\nБашҡортостан таштары Мәскәүҙә «Ҡайғы стенаһы» бөтә Рәсәй монументының бер өлөшө буласаҡ\nБашҡортостан таштары Мәскәүҙә «Ҡайғы стенаһы» бөтә Рәсәй монументының бер өлөшө буласаҡ. «Башинфор» агентлығы хәбәр иткәнсә, сәйәси репрессия ҡорбандарына монументҡа Учалы, Белорет, Бөрө райондарынан гранит һәм лемезит, шулай уҡ Йөрәктау буйынан сығарылған эзбизташ һалынасаҡ.\n13:13, 24 август 2017 Мәҙәниәт\nМәҙәниәт министрлығы 2018 йылда Башҡортостан Башлығы грантына дәғүә итеүгә конкурс иғлан итте\nБашҡортостан Мәҙәниәт министрлығы 2018 йылда мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренә республика Башлығының гранттарын дәғүә итеүгә конкурс иғлан итте. Был турала ведомствоның матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\n8:59, 24 август 2017 Мәҙәниәт\nТөбәктә бөйөк әүлиә Мөжәүир хәҙрәт тураһында спектакль ҡуялар\nАрыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт театры Сибай яҙыусыһы Лира Яҡшыбаеваның «Мөжәүир хәҙрәт» повесы буйынса яңы спектакль әҙерләй. «Әүлиә» спектакленең премьераһы тамашасығы сентябрҙә – 87 миҙгелде асыуҙа тәҡдим ителәсәк.\n9:22, 23 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөгә «Көмөш Аҡбуҙат» халыҡ-ара кинфестиваленә актер Дмитрий Дюжев килә\nӨфөгә «Көмөш Аҡбуҙат» халыҡ-ара кинфестиваленә актер Дмитрий Дюжев килә. Ул фестиваль ҡунағы буласаҡ, тип хәбәр итә сараны ойоштороусылар. Билдәле Рәсәй актеры тамашасыларға рус әҙәбиәте шедевры – А.\n8:37, 23 август 2017 Мәҙәниәт\nЧебоксар ҡалаһында «Мисс туризм России» бөтә Рәсәй конкурсы тамамланды. Унда 30 төбәк һылыуҙары ҡатнашты.\n16 йәшлек башҡорт һылыуы Рената Нәҙершина «Иң яҡшы милли костюм һәм үҙ төбәгең менән таныштырыу» этабында еңеүсе тип иғлан ителде.\n7:37, 22 август 2017 Мәҙәниәт\n11:07, 21 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөнән Алиса Черепанова Екатеринбургта «Танцы на ТНТ» проектының телевизион кастинг этабын уңышлы үтте. Өфөнән 27 йәшлек ҡыҙ ҡатнашлығында дүртенсе миҙгелдең тәүге сығарылышы 19 августа эфирға сыҡты.\n10:56, 21 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә 19 августа Рәсәйҙең 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүҙең 205 йыллығына арналған «Башҡорт полктары 1812 йылғы Ватан һуғышында» республика күргәҙмә-фестивале үтә.\n11:38, 17 август 2017 Мәҙәниәт\n14:07, 16 август 2017 Мәҙәниәт\n10:00, 16 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә урамдарҙың береһен легендар диктор Рәсимә Кәримованың исеме менән атарға тәҡдим итәләр. Ошо башланғыс менән Ҡала советына «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы мөрәжәғәт итте.\n17:59, 15 август 2017 Мәҙәниәт\n14-18 августа Истанбулда төрки донъяһының йәш яҙыусылары йыйыны үтә. Сараға 22 ил яҙыусылары һәм шағирҙары йыйылған. Әҙәби форумды асыу тантанаһында Төркиә мәҙәниәт һәм туризм министры Нуман Куртулмуш ҡатнашты.\n16:45, 15 август 2017 Мәҙәниәт\nБашҡортостан музыканттары Санкт-Петербург халҡы алдында ҡурай үләненән музыка ҡоралын яһап күрһәтте. Был турала «Башинформ» агентлығына «Йатаған» этно-төркөмө етәксеһе Илдар Шакир һөйләне.\n7:15, 15 август 2017 Мәҙәниәт\nТатарстандың Аҙнаҡай районында «Сатыртауҙа йыйын» VII халыҡ-ара төрки халыҡтарының халыҡ ижады фестивале үтте. Төп сәхнәлә бөтә Рәсәйҙән фольклор коллективтар сығыш яһаны.\n6:25, 15 август 2017 Мәҙәниәт\nВенгрия фәндәр академияһы Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов исеменә хат ебәргән, унда ҡунаҡсыллыҡ һәм республикала халыҡ-ара хеҙмәттәшлек өсөн шарттар булдырғанға рәхмәт әйтә.\n18:13, 11 август 2017 Мәҙәниәт\nБашҡортостан һылыуҡайы «Мисс Азия Альма матер-2017» исеменә лайыҡ булды. Тыва Милли театрында тамамланған Халыҡ-ара матурлыҡ конкурсында «Һылыуҡай-2017» башҡорт гүзәлдәре республика конкурсы еңеүсеһе, «Bashkirian Beauty» студияһы моделе, 18 йәшлек Земфира Байдәүләтова Гран-при яуланы.\n7:57, 11 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә «Туғанлыҡ» фестивалендә Лондондан театр тәнҡитсеһе махсус ҡунаҡ буласаҡ\n«Туғанлыҡ» фестивалендә Лондондан театр тәнҡитсеһе Мария Шевцова махсус ҡунаҡ буласаҡ. Был турала Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театрының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\n15:07, 10 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә буласаҡ Грузия, Монголия һәм Сүриә актерҙары уҡыясаҡ\nӨфөлә буласаҡ Грузия, Монголия һәм Сүриә актерҙары уҡыясаҡ. Улар республиканың берҙән-бер ижади юғары уҡыу йорто – Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты диуарҙарында актерлыҡ оҫталығы серҙәренә өйрәнәсәк.\n7:30, 9 август 2017 Мәҙәниәт\n«Zaman» башҡорт этно-төркөмө Russian World Music Awards премияһына дәғүә итә\nМәскәүҙән «Zaman» башҡорт этно-төркөмө этник музыка өлкәһендәге Russian World Music Awards премияһына дәғүә итә. Коллектив «Ай нуры» тигән йырҙы тәҡдим итә. «Бәйләнештә» премия төркөмөндә иң күп оҡшау билдәһе һәм яуап йыйған башҡарыусы йәки төркөм тамашасы һөйөүе бүләгенә лайыҡ буласаҡ.\n9:31, 8 август 2017 Мәҙәниәт\nИзраилдә башҡорт ихтилалдары тураһында китап әҙерләйҙәр\nИзраилдә башҡорт ихтилалдары тураһында китап әҙерләйҙәр. Уның өҫтөндә Израиль гражданы, яҡташыбыҙ Рауил Садиҡов эшләй. Алдан «Башинформ» агентлығы уның «Урал батыр» башҡорт халыҡ эпосын һәм башҡорт әкиәттәрен иврит теленә тәржемә итә башлағаны тураһында хәбәр иткәйне.\n7:58, 8 август 2017 Мәҙәниәт\nЛегендар йырсы Фәрит Бикбулатовтың һүрәттәрен Нестеров исемендәге Художество музейына бүләк итәләр\nЛегендар йырсы, Башҡортостандың халыҡ артисы Фәрит Бикбулатовтың һүрәттәре Михаил Нестеров исемендәге Художество музейында һаҡланасаҡ. 8 августа Фәрит Бикбулатовтың картиналарын рәсми рәүештә музейға тапшырыу тантанаһы була.\n14:02, 7 август 2017 Мәҙәниәт\n«Өфөнән һөйөү менән» фильмының флагын Эльбрус тауының түбәһендә ҡуясаҡтар\n«Өфөнән һөйөү менән» һәм «Санкт-Петербург авторадиоһы» фильмдарының флагтарын Эльбрус тауының түбәһендә ҡуясаҡтар. Уртаҡ проект ошо көндәрҙә старт алды.\n12:06, 7 август 2017 Мәҙәниәт\nБашҡорт сатира оҫтаһы Марсель Сәлимовтың шиғырҙары болгар телендәге антологияла баҫылған\nБолгарияла болгар телендә «Словоприношение» шиғри антологияһы донъя күрҙе. Уның төҙөүсеһе – Славян әҙәбиәт һәм сәнғәт академияһы президенты, билдәле болгар шағирәһе Елка Няголова.\n10:16, 7 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә асыҡ һауала Виктор Цойҙың иҫтәлегенә арналған концерт үтәсәк\nӨфөлә асыҡ һауала Виктор Цойҙың иҫтәлегенә арналған ҙур концерт үтәсәк. 15 августа «Башҡортостан» лайфстайл-үҙәге алдындағы майҙанда «Кино» төркөмөнөң йырҙары башҡарыласаҡ.\n9:45, 7 август 2017 Мәҙәниәт\n«Рәсәй – Башҡортостан радиоһы»ның балалар өсөн тапшырыуы илдә иң яҡшыһы тип танылды\n«Рәсәй – Башҡортостан радиоһы»ның тапшырыуы Дағстанда «Евразия тауышы-2017» бөтә Рәсәй милли тапшырыуҙар фестивалендә еңеүсе булды. Проект «Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн иң яҡшы радиотапшырыу» номинацияһында ҡатнашты.\n9:20, 7 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфө 2018 йылда Тоталь диктанттың баш ҡалаһы булыу хоҡуғы өсөн көрәшәсәк\nСираттағы Тоталь диктантты уҙғарыу көнө билдәле булды. 2018 йылда ул 14 апрелдә үтә. Йыл һайын диктанттың баш ҡалаһы алмашыныу төп яңылыҡ буласаҡ. Баш ҡала статусын алыу ҡаланың акцияла төп майҙансыҡ булыуын күҙаллай: автор еңеүсе-ҡалаға үҙ тексын уҡырға килә.\n11:12, 4 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә элекке осоусы һәм журналист Алексей Соколовтың китабы сыҡты\nБашҡортостан «Китап» нәшриәтендә элекке осоусы һәм журналист Алексей Соколовтың «Здравствуй, небо!» тигән китабы сыҡты. Унда автор ҙур ҡәнәғәт менән уҙған быуаттың 40-50-се йылдарында авиаторҙарҙың ябай булмаған эше хаҡында бәйән итә.\n9:26, 4 август 2017 Мәҙәниәт\n«Мираҫ» ансамбле Башҡортостан исеменән Венгрияла «Summerfest» халыҡ-ара фестивалендә сығыш яһаясаҡ\n12-22 августа Венгрияла ЮНЕСКО ҡарамағындағы Халыҡ-ара фольклор фестивалдәре һәм традицион сәнғәт ойошмалары советының (CIOFF) саралар календарына индерелгән «Summerfest» XXII халыҡ-ара фестивале үтә.\n8:20, 4 август 2017 Мәҙәниәт\nБаш ҡалала йәйәүлеләр өсөн өс туристик маршрут әҙерләнә\nӨфөлә йәйәүлеләр өсөн өс туристик маршрут әҙерләнә. Ул – баш ҡаланың парктары буйлап «Йәшел ҡала», «ХIХ-ХХ быуаттарҙағы Өфө ҡалаһының архитектура күренеше» һәм «Өфө ҡалаһының административ үҙәге».\n12:00, 3 август 2017 Мәҙәниәт\nБашҡортостанда ижади коллективтар музыка ҡоралдарын яңыртыуға аҡса ала\nБашҡортостанда алдынғы ижади коллективтар музыка ҡоралдарын яңыртыуға аҡса ала. Ошо хаҡта уҙған көндә республиканың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова 2017 йылдың тәүге ярты йыллығы өсөн эшмәкәрлек йомғаҡтары буйынса ведомство коллегияһында белдерҙе.\n11:32, 3 август 2017 Мәҙәниәт\nРадик Юлъяҡшин румын телендә клип сығарҙы\nElvin Grey псевдонимы аҫтында сығыш яһаусы популяр йырсы Радик Юлъяҡшин һәм I ON йырсыһы «Mishka» йырына клип яҙған. Был турала йырсы социаль селтәрҙә үҙенең сәхифәһендә һөйләй.\n9:59, 3 август 2017 Мәҙәниәт\n«Уралкинофест» программаһында Башҡортостандан ике фильм тәҡдим ителәсәк\n«Уралкинофест» программаһында Башҡортостандан ике фильм – Булат Йосоповтың «Бабич» һәм Айнур Асҡаровтың «Өфөнән һөйөү менән» таҫмалары тәҡдим ителәсәк.\n9:15, 3 август 2017 Мәҙәниәт\nИндонезияла Башҡортостанды һәм Өфөнө 2020 йылғы Фольклориаданың баш ҡалаһы итеп таныштыралар\nБыл көҙ Индонезияла Башҡортостанды һәм Өфөнө 2020 йылғы Фольклориаданың баш ҡалаһы итеп таныштыралар. Ошо хаҡта республика Башлығы Рөстәм Хәмитов кисә Башҡортостан Хөкүмәте Йортонда уҙған Индонезия Республикаһының Көнбайыш Ява провинцияһының рәсми делегацияһы менән осрашыу барышында белдерҙе.\n7:15, 3 август 2017 Мәҙәниәт\n«Өфөнән һөйөү менән» фильмы рекордҡа бара: даирәһендә Рәсәйҙең 70-тән ашыу ҡалаһы\n«Өфөнән һөйөү менән» фильмының бөтә Рәсәй буйынса прокаты дауам итә. Кисә 30 йәше тулған режиссер Айнур Асҡаровтың киноһы Башҡортостан кинемотографияһы тарихында рекордҡа бара.\n12:57, 2 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә Айҙар Хөсәйеновтың яңы әҙәби көләмәстәр китабы донъя күрҙе\nӨфөлә шағир һәм билдәле блогер, «Истоки» гәзитенең баш мөхәррире Айҙар Хөсәйеновтың «Соло на айпаде» исемле яңы китабы донъя күрҙе. «Записные книжки цивилизованного человека» исеме аҫтындағы китапта ул әҙәби көләмәстәр жанрында, йәғни тормоштан йәки лаҡаптар тарихынан сығыш яһай.\n11:47, 2 август 2017 Мәҙәниәт\nӨфөлә «BashMult» йәнһүрәттәр конкурсы ғаризалар ҡабул итә\n«BashMult» асыҡ йәнһүрәттәр конкурсына ғаризалар ҡабул итеү дауам итә. Конкурс «BashMult -2017» II республика фестивале сиктәрендә уҙа.\nКонкурста 6 йәштән 25-кәсә балалар һәм йәштәр ҡатнаша ала, географик һәм тел сикләүҙәре юҡ.\n8:34, 1 август 2017 Мәҙәниәт


Өфөлә Мәскәү күсмә дельфинарийы асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Мәскәү күсмә дельфинарийы асылды\n13:12, 20 декабря 2012 Йәмғиәт\nӨфөнөң Сипайлово биҫтәһендә Европала иң ҙур һаналған күсмә аквакомплекс – Мәскәү күсмә дельфинарийы асылды.\nДельфинарий «артистары» — ике дельфин, ике диңгеҙ бесәйе һәм аҡ кит төрлө һөнәрҙәргә эйә. Мәҫәлән, дельфиндар скейтбордта йөрөй белә, улар хатта йырлай ҙа. Гоша исемле кит тамашасылар менән волейбол уйнай, ә диңгеҙ бесәйҙәре рок-н-ролл һәм брейк-данс бейей белә.\nТренерҙар Антон Лобанов һәм Антон Демин һүҙҙәренсә, бассейнда айырыуса мөхит булдырыла, ундағы температура һәр саҡ плюс 17 градус кимәлендә һаҡлана.\nМәскәү дельфинарийы Өфөлә мартҡа тиклем эшләйәсәк, тип хәбәр иттеләр ойоштороусылар. Өс йәшкә тиклемге балалар өсөн инеү бушлай.


Көҙгө каникул нисә көн дауам итер?\n5 Октябрь 2020, 19:10\nМәктәп календары буйынса, 26 октябрҙә уҡыусылар көҙгө каникулға сығасаҡ. Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров бөгөнгө видеокәңәшмәлә көҙгө каникулды 3-4 көнгә оҙайтыу мөһимлеге хаҡында белдерҙе.\n"Балалар оҙағыраҡ ял итһен, көс йыйһын", - тип аңлатты был ҡарарын Радий Фәрит улы. Ул шулай уҡ БР Мәғариф министрлығына район-ҡала мәктәптәренә йөрөп, урында эпидемиологик хәл, битлек кейеү режимын тикшерергә ҡушты.\nШулай итеп, көҙгө каникул нисә көн дауам итер? Әлегә был мәсьәләгә аныҡлыҡ индерелә.