3 май — Башҡорт Википедияһы\n3 май — григориан стиле буйынса йылдың 123-се (кәбисә йылында 124-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 242 көн ҡала.\n3 май Викимилектә\nБМО: Бөтә донъя матбуғат азатлығы көнө.\nЕр: Ҡояш көнө.\nҠарасай-Черкес Республикаһы: Ҡарасай халҡының тыуған иленә ҡайтыу көнө.\nПольша: Конституция көнө.\nЕр: Кондитерҙар көнө.\n1904: АҠШ-та «Parker» ручкаһына патент алына.\n1957: СССР-ҙа ҡайһы бер колхоздарҙы совхозға әйләндереү тураһында ҡарар ҡабул ителә.\nШакиров Рәфҡәт Миҙхәт улы (1945), ғалим-инженер-механик, йәмәғәтсе. 1986 йылдан Үткәргес торбаларҙы, яғыулыҡ энергетика комплексы объекттарын төҙөү һәм файҙаланыу буйынса Бөтә Союз ғилми-тикшеренеү институтының (Мәскәү) генераль директоры, 1995—1999 йылдарҙа — президенты. Рәсәй Федерацияһының 3-сө саҡырылыш Дәүләт думаһы депутаты. Техник фәндәр докторы (1985), профессор (1991). РСФСР-ҙың (1986) һәм Башҡорт АССР-ының (1980) атҡаҙанған төҙөүсеһе, Рәсәй Федерацияһы Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1995), СССР Газ сәнәғәте министрлығы отличнигы (1986), СССР Нефть һәм газ сәнәғәте предприятиеларын төҙөү министрлығының почётлы хеҙмәткәре (1991). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1983), «Почёт Билдәһе» (1975) һәм Дуҫлыҡ (1995) ордендары кавлеры.\nБәҙретдинов Сәлимйән Миңләхмәт улы (1950), ғалим-филолог, журналистика ветераны, яҙыусы. 1983 йылдан «Совет Башҡортостаны» һәм «Башҡортостан» гәзитенең Белорет зонаһы буйынса үҙ хәбәрсеһе, 1996 йылдан «Китап» нәшриәтенең баш мөхәррире, 1999—2015 йылдарҙа «Ватандаш» журналының баш мөхәррир урынбаҫары. 1988 йылдан СССР Журналистар союзы, 2000 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы. Филология фәндәре кандидаты (2010). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1990). Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия һәм Учалы районының Муса Мортазин исемендәге премияһы лауреаты (икеһе лә — 1996).\nМихайлюк Татьяна Александровна (1950), йырсы, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының элекке вокалсыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nХәлилов Азамат Самат улы (1970—27.05.2018), театр һәм кино актёры. 1992—2018 йылдарҙа Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театры актёры. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2000) һәм Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (2000).\nЕлистратов Семён Андреевич (1990), спортсы. Шорт-трек буйынса 2007 йылдан Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы. Эстафетала 2014 йылғы Ҡышҡы Олимпия уйындары чемпионы. Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2013). Рәсәйҙең Дуҫлыҡ (2014) һәм Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев (2014) ордендары кавалеры.\nҒабдулла Сәиди (1836—1.09.1914), башҡорт дин әһеле, ишан, мәғрифәтсе, яҙыусы һәм шағир.\nМосолов Георгий Константинович (1926—17.03.2018), хәрби хеҙмәткәр, лётчик-һынаусы, полковник, йәмәғәтсе. 1944—1966 йылдарҙа СССР Ҡораллы Көстәрендә хәрби хеҙмәттә; 1969—1973 йылдарҙа СССР-ҙың Хоккей федерацияһы рәйесе. Советтар Союзы Геройы (1960), СССР-ҙың атҡаҙанған һынаусы лётчигы (1967) һәм атҡаҙанған спорт мастеры (1965). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nШестаков Борис Иванович (1936–21.01.2011), хормейстер, дирижёр, композитор. 1968 йылдан хәҙерге Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты уҡытыусыһы, профессор. Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. Сығышы менән хәҙерге Омск өлкәһенең Называйск ҡалаһынан.\nИсмәғилева Рәҡиә Әхмәтғәли ҡыҙы (1946), хеҙмәт ветераны, ауыл хужалығы алдынғыһы. Көйөргәҙе районы «Таймаҫ» совхозының элекке һауынсыһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған малсыһы.\nҒәзетдинова Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы (1951), театр актёры. 1982 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. 1972 йылдан Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актёры. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған (2003), Башҡортостан (1990) һәм Татарстан (1997) Республикаларының халыҡ артисы. Мәжит Ғафури исемендәге премия лауреаты. Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры.\nҺибәтуллин Ирмөхәмәт Мырҙағәли улы (1943), табип-невролог, Сибай медицина училищеһының 1972—1976 йылдарҙағы директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған табибы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районының Ниғәмәт ауылынан.\nТочисский Павел Варфоломеевич (1864—10.07.1918), революцион хәрәкәт эшмәкәре. Дворян. 1898 йылдан РСДРП ағзаһы. 1918 йылдың мартынан Белореттың Хәрби‑революцион комитеты һәм РКП(б)-ның ҡала комитеты рәйесе, Белорет округының хәрби комиссары.\nШиманов Николай Степанович (1919—2.06.1988), ғалим-гистолог, юғары мәктәп эшмәкәре. 1958—1961 йылдарҙа Башҡорт дәүләт медицина институтының фәнни эштәр буйынса проректоры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Биология фәндәре докторы (1954), профессор (1954). Сығышы менән хәҙерге Татарстан Республикаһының Быуа районы Ҡырлаңғы ауылынан.\nҒилметдинов Айҙар Рәшит улы (1974), ғалим-хирург, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2007). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\n3 майҙа тыуғандар\n1740: Михельсон Иван Иванович, Рәсәй империяһының хәрби эшмәкәре, кавалерия генералы.\n1860: Джон Скотт Холдейн, Шотландия физиологы, тын алыуҙы тикшереп-өйрәнеүгә арналған хеҙмәттәр авторы.\n1870: Александр Бенуа, Рәсәй империяһы рәссамы.\n1900: Фёдор Никитин, СССР-ҙың театр һәм кино актёры, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1969).\n1900: Николай Яковченко, СССР-ҙың театр һәм кино актёры, Украина ССР-ының халыҡ артисы (1970).\n1905: Мари Глори, Франция актрисаһы.\n1910: Елена Юнгер, СССР актрисаһы, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1957).\n1941: Нона Гаприндашвили, СССР һәм Грузия шахматсыһы, бишенсе донъя чемпионы.\n1950: Мэри Хопкин, Бөйөк Британия йырсыһы, йырҙар авторы.\n1965: Михаил Прохоров, Рәсәй бизнесмены, сәйәсмән.\n1985: Данила Козловский, Рәсәйҙең театр һәм кино актёры, «Алтын бөркөт» һәм «Ника» премиялары лауреаты.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=3_май&oldid=1032867 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 2 май 2021 в 10:50\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:50 2 май 2021 үҙгәртелгән.


Материалы за 23.05.2017 » "Урал" гәзите\n23-05-2017, 17:28 / ---\nҮткән аҙнала Өфөгә Ҡырым республикаһының рәсми делегацияһы килде. Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән Ҡырым башлығы Сергей Аксенов әңгәмәһендә төбәктәр араһында эшлекле, сауҙа-иҡтисади һәм мәҙәни хеҙмәттәшлекте нығытыу мәсьәләләре тикшерелде. Белеүегеҙсә, ике республика 2014 йылдан бирле тығыҙ аралашып йәшәй. Беҙ ярымутрауҙың Ҡараһыубаҙар (Белогорск) районынын шефлыҡҡа алғанбыҙ. Был эш дауам итәсәк. Сергей Аксенов Ҡырымға ҡатмарлы ваҡытта ярҙам күрһәткәнебеҙ өсөн рәхмәт белдерҙе. Баҡһаң, уның тамырҙары Өфө менән тоташҡан. Әсәһе беҙҙең яҡташыбыҙ, Өфө авиация институтын яҡшы билдәләргә...\n23-05-2017, 15:15 / ---\nТалантлы балалар - районыбыҙ киләсәге\nРәсәй Президентының "Талантлы йәштәргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү саралары" тигән Указына ярашлы муниципаль район хакимиәтендә тантаналы сара уҙҙы. Халыҡ-ара, Рәсәй һәм төбәк олимпиадаларында еңгән йә призер булған уҡыусылар һәм уларҙың уҡытыусылары хакимиәт тарафынан билдәләп үтелде. Бындай сара беҙҙең муниципаль районда тәүге тапҡыр үтте. Йыл һайын Рәсәй мәғариф министрлығы тарафынан төрлө төбәктәрҙән 5350 йәш талант билдәләнә. Рәсәй Президенты Указы менән Рәсәй олимпиадаларында еңгән һәм халыҡ-ара олимпиадаларҙа призер булған 1250 уҡыусы - 60 мең һум, ә Рәсәй олимпиадалары призерҙары һәм төбәк...\n23-05-2017, 15:13 / ---\nҒүмереңде һаҡла! Тиҙлегеңде кәмет!\nЯңыраҡ ҡаланың “Аҡ сәскә” 5-се балалар баҡсаһында “Ҡыҙыл, һары, йәшел” тигән муниципаль конкурс үтте. Сарала 12 мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары - 1, 2, 4, 5, 9, 11, 14, 21, 23, 25, 30 һәм Тимер юл ауылының 1-се балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре ҡатнашты. Өлкән төркөм тәрбиәләнеүселәре юл ҡағиҙәләре, билдәләрен белеү һәм үтәү буйынса үҙ-ара көс һынашты. Кесаҙна шарҙар тотҡан балалар тәрбиәселәр, физик тәрбиә буйынса инструкторҙар, ата- әсәләр оҙатыуында муниципаль конкурс үткән 5-се балалар баҡсаһына ашыҡты. Сараны тантаналы асып, балаларҙы, йыйылыусыларҙы мәктәптән тыш эштәр үҙәге...\n23-05-2017, 15:09 / ---\nФутбол кѳнѳ күңелле үтте\n20 май - «Күмәкләп футбол уйнау көнө» Бөтә Рәсәй фестивале ойошторола. 2011 йылдан алып был көн Чемпиондар лигаһы матчының финал датаһына ярашлы уҙғарыла. 2014 йылға тиклем бары тик Мәскәүҙә генә ойошторолған сара тора-бара башҡа төбәктәрҙә лә уҙғарылып, уның географияһы киңәйә төшә. Быйыл фестиваль илдең 60-тан ашыу төбәгендә үтте. Рәсәй футбол союзы һәм Рәсәй Федерацияһының Спорт министрлығы инициативаһы менән уҙғарылған сараның маҡсаты - йәштәр һәм ололар араһында футбол спортын пропагандалау, уны үҫтереү, талантлы уйынсыларҙы билдәләү. Ҡаланың Нижнее селение биҫтәһендә лә «Күмәкләп...\n23-05-2017, 15:07 / ---\n“Аҙна һайын - бүләк” лотерея уйынының сираттағы еңеүсеһе - Белореттан Вәсилә Булат ҡыҙы МОРАТОВА. Әбйәлил районы Яңы Балапан ауылында тыуған Вәсилә Булат ҡыҙы Берештамаҡ ауылы киле- не. Һамар ҡалаһында махсус уҡыу йортон, Силәбе дәүләт педагогия университетын тамамлай. Инйәр ауылы балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып эшләгәндән һуң, Моратовтар ғаиләһе Белорет ҡалаһында төпләнә. Йәш натуралистар станцияһында 5 йылға яҡын эшләгәс, Вәсилә Булат ҡыҙы ҡаланың “Тирмәкәй” башҡорт балалар баҡсаһына тәрбиәсе булып эшкә урынлаша. Бына 13 йыл инде балалар баҡсаһында тоғро хеҙмәт юлын үтә. Ул кескәйҙәр...


Баш ҡалаға Вьетнам илселеге делегацияһы килде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡалаға Вьетнам илселеге делегацияһы килде\n14:41, 22 марта 2012 Иҡтисад\nӨфөгә Вьетнам Социалистик Республикаһының Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Фам Суан Шон етәкселегендәге Вьетнам илселеге делегацияһы килде.\nСаралар программаһында Башҡортостан етәкселеге, республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, Өфө хакимиәте, Федераль миграция хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы вәкилдәре менән осрашыуҙар ҡаралған.\nӨфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөгөн мэрияла осрашыу барышында Өфө менән Вьетнамдың эшлекле даирәһе вәкилдәре араһында хеҙмәттәшлекте киңәйтеү мөмкинлектәре тикшереләсәк.\nӨфө хакимиәте исеменән башлыҡ урынбаҫары Альбина Йосопова, ҡулланыусылар баҙары идаралығы начальнигы Ирина Рублева, хакимиәт башлығы ярҙамсыһы Олег Хәкимов һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр бүлеге начальнигы Тимур Солтанов сығыш яһаясаҡ.\nВьетнам делегацияһы визиты 25 мартҡа тиклем дауам итәсәк. Иртәгәгә Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы етәкселеге менән осрашыу планлаштырылған.\nТеги: тышҡы иҡтисади бәйләнештәр, визиттар


Лайыҡлылар һайланды » Табын\nҺайлау участкаһында 2 электрон һайлау урнаһы (КОИБ) ҡуйылғайны. "Берҙәм Рәсәй”, КПРФ, Ветерандар партияһынан күҙәтселәр булды. Шулай уҡ хоҡуҡ һаҡлау органдары (Өфө ҡалаһынан һәм урындағы бүлектән) һәм медицина хеҙмәткәрҙәре һайлауға килеүселәрҙең именлеге һәм һаулығы һағында торҙо. Һайлау участкаһында төшкә тиклем 1, һуңынан 2 күсмә һайлау төркөмө эшләне. Улар 36 кешенең йортона барҙы.\n1666-сы һайлау участкаһы үҙ эшен теүәл иртәнге 8.00 сәғәттә башланы. Туғыҙынсы яртылар тирәһендә тәүгеләрҙән булып 80 йәшен үткән Рауза Носратулла ҡыҙы Салауатова, Рауил Хатип улы Әхмәтов һайланы. Мәғариф ветерандары - элекке уҡытыусы, Толпар мәктәбенең элекке директоры Ишмөхәмәт Ишбирҙе улы һәм тормош иптәше элекке башланғыс клас-тар уҡытыусыһы Гөлсирә Нәбиулла ҡыҙы Кәримовтар, бер һайлауҙан да ҡалғаныбыҙ юҡ, үҙебеҙ ҙә һайлау комиссияһында күп эшләнек, - тип комиссияның эшендә уңыштар теләп хушлашты.\nИң өлкән һайлаусылар араһында 1933 йылғы Валентина Ежкова ла булды. Ҡарағай ауылында тыуып үҫкән, 50-се йылдарҙа Красноусолға күсеп килгән Валентина Ивановнаға ошо көндәрҙә 85 йәш тула. Һайлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары Юлай Мәүлетҡолов уның өйөнә барып һайлатты. Балаларын эйәртеп, бөтә ғаиләләре менән килеүселәр ҙә күп булды һайлауға. Красноусол башҡорт гимназия-интернатының башланғыс кластар уҡытыусыһы Гөлшат Вәлиева тормош иптәше Рафаэль, ҡыҙы Гөлназ, кейәүе Ринат, ейәндәре һәм ейәнсәре менән килгән.\nШулай уҡ был һайлау участкаһында теркәлгән беренсе тапҡыр һайлауҙа ҡатнашасаҡ 18 йәшлек 24 кешегә бүләктәр (БР Үҙәк һайлау комиссияһының Ҡотлау хаты, блокнот, календарҙар) әҙерләнгәйне. Был көндө участкаға уларҙың 7-һе килде, бер нисәүһе ғариза буйынса икенсе урындарҙа һайлаған.\n1666-сы һайлау участкаһында һайлаусылар исемлегендәге 1170 кешенең байтағы үҙ гражданлыҡ бурысын үтәне, һәр кем үҙе лайыҡ тип иҫәпләгән партия һәм кандидат өсөн тауыш бирҙе.


Баймаҡта – «Стартап» автобусы\nБөгөн иҡтисади шарттарҙа үҙ эшеңде нимәнән башларға, көрсөк ҡуйған кәртәләрҙе нисек йырып сығырға һәм башҡа мөһим һорауҙарға яуапты яңы эш башлаған эшҡыуарҙар махсус уҡыуҙа таба алды.\nРеспубликаның бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм яҡлау үҙәге, эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты «Стартап» автобусын ойоштороп, көньяҡ-көнсығыш төбәк эшҡыуарҙарын бер урынға йыйҙы.\nБәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү, яңы эш башлағандарға ҡыйынлыҡтарҙы йырып сығырға дөрөҫ йүнәлеш күрһәтеү маҡсатында уҙғарылған сараға Сибай, Баймаҡ һәм Хәйбулла йәштәре йыйылды. Стартап автобусының маҡсаты һәр районда булып, урындағы эшҡыуарҙар менән осрашып, аралышып, уларҙы борсоған мөһим мәсьәләләрҙе тыңлап бер фекергә килеү.\nАйрат Ғибәҙуллин, «Стартап автобусы» проектын ойоштороусы: «Төп ҡыйынлыҡ- эшҡыуарҙарҙың белеме һай булыуы. Шуға ла беҙҙең бурыс йүнселдәргә ошо белемдәрҙе еткереү һәм уңыш сере үҙҙәренең ҡулында икәнлеген аңлатыу».\nИке ай элек башланған сарала республиканан барлығы 150-нән ашыу эшҡыуар ҡатнашҡан. Ә баймаҡта үткән уҡытыуҙа тағы ла 40-ҡа яҡын эшҡыуар ҡушылды. Көньяҡ-көнсығыш төбәктең ауыл хужалығы районы булыуын иҫәпкә алғанда, сарала башлыса яңы эш башлаған фермерҙар һәм сауҙа,халыҡты хеҙмәтләндереү өлкәһендә эшләгән эшҡыуарҙар түңәрәк өҫтәл артында үҙ проблемалары менән бүлеште.\nМахсус уҡытыу барышында эшҡыуарҙар әүҙем ҡатнаша, тип белдерә сараны ойоштороусылар. Һәр райондың үҙ проблемаһы, әммә эшҡыуарҙар өсөн кредиттарҙың юғары процент менән бирелеүе, килемдең сығымдарҙы ла ҡапламауы уртаҡ проблемаларға инә.\nВладимир Усов, тренер: «Стартап автобусында эшҡыуарҙарҙың әүҙем ҡатнашыуын тәьмин итеү методикаһын ҡулланабыҙ. Бында инде йүнселдәр үҙҙәренең бизнестарын киңәйәтеү һәм табышлы яңы йүнәлештәр буйынса докладтар менән сығыш яһай».\nСтартап автобусы бар республиканы урап сығасаҡ. Әлбиттә бындай уҡытыуҙар яңы эш башлаған эшҡыуарҙарға бөгөнгө иҡтисади шарттарҙа ҡыйынлыҡтарҙы еңеп сығырға башланғыс, дөрөҫ йүнәлеш бирәсәк. Әммә һәр кемдең эшләп китеүе уның елкәһенән, эштән ҡурҡмауынан тора.


–Ремонт өсөн аҡса бүләсәкбеҙ. Эш күләме әллә ни күп түгел, уны бер йыл эсендә тамамларға мөмкин, – тине республика етәксеһе. Шулай уҡ комплекста көрәш залы асырға тәҡдим итте.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Сибайҙың тарих һәм крайҙы өйрәнеү музейында күргәҙмә экспозициялары менән танышты. Музей директоры Альбина Ярмуллина әйтеүенсә, фондта 12 мең экспонат бар, 1615 ҡомартҡы Рәсәй фонды дәүләт каталогына индерелгән. Йыл һайын музей менән танышырға 20 мең самаһы кеше килә.\n–Ысынлап та, коллекция бик бай. Иң мөһиме, был музей кешеләр осраҡлы ғына инеп сыға торған урын түгел. Ул рух менән һуғарылған, бында тотош тормош сағылыш тапҡан. Бик яҡшы музей, – тине Радий Хәбиров.\n–Беҙҙең балалар ситтә белем биреү сифаты яҡшыраҡ тип, башҡа төбәк юғары уҡыу йорттарына уҡырға инә тигәнде ишетеү миңә бик ауыр. Ошо йәһәттән тап киреһе күҙәтелһә – яҡшыраҡ булыр ине һәм беҙ иң һәләтле балалар үҙебеҙҙә ҡала, тип ғорурланыр инек, – тине Башҡортостан Башлығы вазифаһын башҡарыусы. – Әлбиттә, беҙҙең айырым уҡыу йорттарына бәйле һорауҙар күп. Уларҙы заман талабына ярашлы үҫтерергә кәрәк. Дөйөм алғанда, был айырым ҙур тема.\nАртабан Башҡортостан Башлығы вазифаһын башҡарыусы һәләтле балалар, уҡыу алдынғылары һәм үҙҙәре белем алған мәктәптәрҙең президенттары менән осрашты. Уларҙың киләсәккә пландары, ниндәй һөнәр һәм уҡыу йорттарын һайлаясаҡтары тураһында ҡыҙыҡһынды. Республикала «Ауыл уҡытыусыһы» программаһы булдырылыуы һәм уға ярашлы, ауылға эшкә ҡайтҡан уҡытыусыларға Хөкүмәт тарафынан ярҙам күрһәтеләсәге тураһында һөйләне.\n–Беҙ һеҙҙең барығыҙға ла уңыштар теләйбеҙ. Тормошта үҙ урынығыҙҙы табыуығыҙҙы, юғары уҡыу йорттарында яҡшы белем алып эшкә урынлашыуығыҙҙы теләйбеҙ, –тине Радий Хәбиров. – Республика етәксеһе булараҡ, иң яҡшы уҡыусыларҙың үҙебеҙҙә ҡалыуын теләр инем. Сөнки матур тарих тап һеҙҙең кеүек булдыҡлы, шәп кешеләр тарафынан яҙыла.\n–Ҡала хакимиәте һәм республика структуралары ҡуйылған бурыстарҙы ваҡытында атҡара тип иҫәпләйем, – тине Радий Хәбиров. – Был хәлдең осона сыҡҡас, Республика Йортонда Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты етәкселеге ҡатнашлығында кәңәшмә үткәрәсәкбеҙ. Артабан был карьер менән нимә буласағын бөгөн берәү ҙә аныҡ ҡына әйтә алмай. Минең аңлауымса, ул тулыһынса рекультивацияланырға тейеш.\nРадий Хәбиров «Деловая Россия» Бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы ултырышында ла ҡатнашты. Сибайҙың бизнес-йәмәғәтселеге менән фекер алышыу эшҡыуарлыҡҡа ярҙам темаһына арналды.\n–Төбәккә инвестиция йәлеп итеү буйынса айырым яуаплылыҡты мин үҙ өҫтөмә алдым. Аҙна һайын «Инвестиция сәғәте» форматында кәңәшмәләр үткәрәбеҙ, – тине Радий Хәбиров. – Кесе һәм урта эшҡыуарлыҡҡа килгәндә, был йүнәлеш өсөн Башҡортостан Башлығы Хакимиәте Етәксеһе Александр Геннадьевич Сидякин яуап бирә. Һеҙ юғары вәкәләттәр бирелгән ышаныслы партнёрығыҙ барлығын белергә тейеш, бергә тығыҙ һәм һөҙөмтәле хеҙмәттәшлек теләйем. Бер-ике аҙнанан Башҡортостан Башлығы Хакимиәте Етәксеһе шулай уҡ Сибайға киләсәк һәм һеҙҙе борсоған һорауҙар буйынса асыҡтан-асыҡ һөйләшеү үткәрер.\n–Бында ултырғандарҙың барыһы ла, шул иҫәптән мин дә аңлайым: әгәр ҙә беҙ бизнес-йәмәғәтселек менән эшлекле мөнәсәбәттәр ҡормаһаҡ, республика һәм тотош ил үҫешен күҙаллау ауыр. Шуға ла беҙҙең йөҙҙә үҙегеҙҙең ышансылы союздашығыҙҙы күрә алаһығыҙ, – тине төбәк етәксеһе. – Мин республикала һеҙгә иркен һәм ышаныслы эшләр өсөн уңайлы шарттар тыуҙырылыуын теләйем.


ФОРУМДАР: БЕҘ ОШО ЕРҘӘ ЙӘШӘЙБЕҘ » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Экология » ФОРУМДАР: БЕҘ ОШО ЕРҘӘ ЙӘШӘЙБЕҘ\nФОРУМДАР: БЕҘ ОШО ЕРҘӘ ЙӘШӘЙБЕҘ 08.06.2018 // Экология / Анонстар\n6 – 8 июндә Өфөлә өсөнсө тапҡыр Халыҡ-ара экология форумы һәм “Экология. Технологиялар. Тормош” тигән махсуслаштырылған күргәҙмә ойошторолдо. Йыйын егермеләгән эшлекле мәғрифәтселек сараһын үҙ эсенә алды.\n– Кешенең тирә-яҡ мөхиткә тәьҫире көндән-көн нығый бара. Рәсәйҙә 300 тирәһе предприятие экологияға кире йоғонто яһай. Шуларҙың 13-ө Башҡортостанда урынлашҡан. Бөгөн көн ҡаҙағында – төшөмлө генә түгел, иҡтисади һәм экологик яҡтан файҙалы ла етештереү булдырыу, – тине Башҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Наталья Логунова.\nФорумдың эш программаһына һыуҙы таҙартыу һәм сәнәғәт ҡалдыҡтарын ҡайтанан эшкәртеү, ҡала мөхитенең экологик тотороҡлолоғон тәьмин итеү һәм күҙәтеү системаһын үҫтереү кеүек көнүҙәк мәсьәләләр индерелгәйне. “Түңәрәк өҫтәл” ултырыштарында белгестәр тау-руда сәнәғәтенең экологик проблемаларын, экологик сәйәсәт һәм хоҡуҡ темаларын күтәрҙе.\nКүргәҙмәлә иһә илдең туғыҙ төбәгенән 70-ләп компания ҡатнашты. Унда тирә-яҡ мөхитте һаҡлау буйынса иң яҡшы технология һәм ҡорамал, тауар өлгөләре тәҡдим ителде. Сараға килгән халыҡ таҙа продукция һатып алды, косметолог, диетолог, дарыу үләндәре буйынса белгестәр менән кәңәшләште, оҫталыҡ дәрестәрендә, семинарҙарҙа ҡатнашты.\nХалыҡ-ара экология форумы барған көндәрҙә лекциялар уҡылды, тренингтар, балалар фестивале, хәйриә акцияһы үткәрелде, фотокүргәҙмә эшләне.\nБыл күләмле сара “Йәшел Башҡортостан” республика проекты сиктәрендә тормошҡа ашырыла. Ул экологик йәшәү рәүешен пропагандалауға йүнәлтелә. Эйе, беҙгә тирә-яҡ мөхиткә һаҡсыл ҡарашты үҫтерергә кәрәк, сөнки ошо ерҙә йәшәйбеҙ бит.


"Өфө ҡалаһы" муниципаль берәмегенең һайлау комиссияһы,\nниһайәт, һайлауҙарға нөктә ҡуйҙы. Ошо көндәрҙә үткән комиссия ултырышында 21 - се һайлау округындағы һайлауҙар һөҙөмтәһе ғәмәлгә яраҡлы тип танылды. Һайлау комиссияһы Гөлшат Арыҫланова әйтеүенсә, депутат итеп Дамир Камилов һайлана.\nБашта икенсе урын алған депутатлыҡҡа кандидаттың ялыуы буйынса, һайлау комиссияһы бирелгән тауыштарҙы яңынан һанарға ҡарар иткәйне, әммә унан өҫтә торған һайлау\nкомиссияһы быны кәрәк тип тапманы. Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, үткән йәкшәмбе урындағы үҙидараның вәкиллек органдарына, шул иҫәптән Өфөлә лә һайлауҙар булып үтте. Баш ҡаланың 32 һайлау округында һайлауҙар ғәмәлгә яраҡлы тип\nтанылды. Ҡалғандарында - ҡала һайлау комиссияһы ултырышында бәхәсле мәлдәрҙе тикшергәндән һуң, депутат итеп Рим Ғарипов ( 16 - сы округ) һәм Анатолий Безрукавников ( 31\n- се округ) раҫланды. Һәм бына, ниһайәт, яңы ҡала советының һуңғы депутаты ла асыҡланды. Халыҡ һайланыусыларына депутат танытмаларын муниципаль берәмек Советының яңы рәйесе тапшырасаҡ, уны депутаттар икенсе аҙнаға планлаштырылған сессияла үҙҙәре һайлай.


Украинаның ағас ҡорамдары — Башҡорт Википедияһы\nУкраинаның ағас ҡорамдары\nУкраинаның ағас ҡорамдары — Украиналағы ағас ҡорамдар архитектураһы ҡомартҡылары. Украинала ағастан төҙөлгән өс меңләп культ ҡоролмаһы бар. Хәҙерге көнгә һаҡланып ҡалған ағас сиркәүҙәрҙең күпселеге илдең көнбайышында урынлашҡан, Һул Ярҙағы Украинала улар әҙерәк. Ҡорамдарҙың бөтәһе лә тиерлек Украина православие сиркәүенеке һәм Украина грек католик сиркәүенеке булып иҫәпләнә. Тик Львов өлкәһендәге 11 ағас костёл ғына Рим католик сиркәүенә ҡарай. Был культ объекттарының барыһы ла илдең рухи мираҫы һәм архитектура ҡомартҡыһы булып тора.\n2.1 Ҡоролмаларҙың стилдәре\n2.1.8 Һул Яр\nУкраинала ағас ҡорамдар ҡасан төҙөлә башлағаны билдәле түгел. Киевтағы ағас Изге Илья пәйғәмбәр сиркәүе беренсе тапҡыр 944 йылда Киев кенәзе Игорь менән Византия империяһы араһындағы хатлашыуҙа телгә алына. Иван Франко өлкәһенең Галич районы Крылос ауылы биләмәһендә үткәрелгән археологик ҡаҙыныуҙар ваҡытында XII һәм XIII быуаттарға ҡараған ике ағас сиркәүҙең таш нигеҙе табыла.\nИзге Николай Чудотворец сиркәүе, 1470 йылда төҙөлгән\nЗакарпатье өлкәһенең Рахов районы Урта Водяное ауылындағы Изге Николай сиркәүе (ике бураһы 1428 йылғы) менән шул уҡ өлкәнең Тячев районы Колодное ауылындағы 1470 йылғы Изге Николай сиркәүе Украинаның иң боронғо ағас ҡорамдары тип һанала. Ике сиркәүҙе лә заманына хас булған готика стиле һәм венгр мотивтары берләштерә. Киев өлкәһе Фастов районы Дорогинка ауылындағы Изге Архистратиг Михаил сиркәүе Днепр буйындағы иң боронғо ҡорам булып тора. Ул 1520 йылда төҙөлгән, Украинаның «Пирогов» халыҡ архитектураһы һәм көнкүреше музейы биләмәһенә инә.\nГалиция менән Карпат территорияһында XV быуат аҙағына ҡараған ун сиркәү һаҡланып ҡалған. XVI—XVII быуаттарға ҡараған сиркәүҙәр һаны — 150 самаһы. Украинала һаҡланған боронғо сиркәүҙәрҙең күпселеге XVIII—XIX быуаттарҙа төҙөлгән. СССР осоронда сиркәүҙәр тыйыу аҫтында булһа ла, Украинала уларҙы төҙөү дауам иттерелә, шул иҫәптән ағастан һалынғандары ла була. Әлеге ваҡытта ла ағас ҡорамдар күтәрелә тора.\nЕ. А. Крушинскаяның Украинаның ағас ҡорамдарына бағышланған сайты бар — Дерев’яні храми України (укр.).\nПравославие һәм грек католик ағас ҡорамдарының архитектур күренеше йөҙҙәрсә йылдар буйына ҡануни традицияларға ярашлы була һәм өс төп өлөштән тора: ҡатын-ҡыҙ айуаны, неф һәм алтарь. Ошо өс өлөштән (был өлөштәр бура тип йөрөтөлә) торған сиркәүҙәр өс яҡлыларға (өс буралы) ҡарай. Биш, ете һәм туғыҙ яҡлы ағас сиркәүҙәр ҙә осрай. Ныҡ һәм тотороҡло булһын өсөн ағас сиркәүҙәрҙең нигеҙе таштан ҡорола.\nҠоролмаларҙың стилдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nПодолье[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nПодолье өсөн бейек буралы өс башлы сиркәүҙәр хас. Ғәҙәттә улар тыштан таҡта менән буйлай көпләнеп, башы гонт менән ябылып һәм ишек алдына күтәрмә ҡуйып төҙөлгән. Башына өс көмбәҙ ҡуйылған, урталағыһы ҙурыраҡ булған. Подолье сиркәүҙәре иркен урынға, йышыраҡ ауыл уртаһына һалынған. Сиркәү ихатаһына йүкә ағастары ултыртылған. Сиркәүҙең төп ишеге ҡаршыһына ҡыңғыраулы башня ҡуйылған, уның да башы гонт менән ябылған. Элек сиркәү тирәһендә зыярат булған.\nКалагаровка, 1784 йылғы сиркәү\nЗелёное ауылындағы сиркәү\nСкорики ауылындағы сиркәү\nБернашовка ауылындағы Иоанн Богослов сиркәүе, 1767 йылғы\nГалиция[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nГалицияла сиркәүҙе ике метр самаһы бейеклегендәге бүрәнә диуар менән уратыр булғандар. Ҡорамдың бөтә әйләнәһенә ҡар-ямғырҙан һаҡлай торған япма беркеткәндәр. Был япманың киңлеге ярты метр самаһы булып, уны сиркәү стенаһына ҡарата 15-тән 50 градусҡа тиклем мөйөш яһап ҡорғандар. Йыш ҡына ул япмалар аҫтына мәхәлләселәр өсөн эскәмйәләр ҙә ҡуйылыр булған. Галиция сиркәүҙәренең дүрт мөйөшлө ҡыйығы һигеҙ мөйөшлөгә әүерелә һәм көмбәҙ хасил итә.\nКуты ауылындағы 1697 йылғы Михаил сиркәүе\nКривка ауылындағы сиркәү\nЧестный Хрест сиркәүе, Дрогобыч\nЧерче ауылындағы Изге Василь сиркәүе, XVI быуат\nГуцульщина[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nГуцул сиркәүҙәре арҡысаҡ планировкалы, башҡа үҙенсәлектәре лә бар. Йышыраҡ биш яҡлылар. Урталағы квадрат бура өҫкө яғында һигеҙ яҡлыға әйләнә, ҡыйыҡ япмаһы кәрниз тирәләй аҙ ғына бөгөп ҡуйыла. Ҡалған дүрт бураһы фронтонлы ҡәҙимге ҡыйыҡлы була. Сиркәүҙәрҙе был төҙөлөшкә махсуслашҡан гуцул оҫталары төҙөгән.\nГуцул сиркәүе яҫы планда тигеҙ яҡлы арҡысаҡ рәүешендә булған, алтары — мотлаҡ көнсығыштан, ҡатын-ҡыҙ айуаны көнбайыштан урынлаштырылған. Гуцул сиркәүенең аҫҡы ниргәләре брустан булып, таш нигеҙгә ҡоролған. Сиркәүгә күтәрмә буйлап ингәндәр. Сиркәү эргәһенә дүрт мөйөшлө ҡыңғыраулыҡ ҡуйылған, уның башы ла, сиркәүҙеке кеүек, гонт менән ябылған.\nБойковщина[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБойковщинала сиркәү бураларының һәр береһе киртләсле бейек ҡыйыҡ менән ябылған. Ғәҙәттә бындағы сиркәүҙәрҙә алтарь менән ҡатын-ҡыҙ айуанының ҡыйыҡтары бер бейеклектә, ә нефтың ҡыйығы уларҙыҡынан бейегерәк. Ҡыңғыраулыҡтар сиркәүҙән айырым тора. Ике киртләсле итеп эшләнә торған ҡыйыҡ артабан өс, дүрт һәм биш киртләсле итеп төҙөлә башлаған. Ете, һигеҙ киртләстән торған башлы сиркәүҙәр ҙә булған. Бойковщиналағы сиркәүҙәрҙең күбеһе XVIII быуатҡа ҡарай.\nИзге Михаил сиркәүе, Ужок\nТисовец ауылында 1863 йылғы сиркәү\nКривка ауылындағы Изге Николай сиркәүе\nМатков ауылында Пресвятая Богородица соборы сиркәүе\nТисовец ауылындағы 1863 йылғы сиркәү\nМатков ауылындағы Пресвятая Богородица соборы сиркәүе\nЛемковщина[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЛемковщина сиркәүҙәренең һөлдәһен ҡануни тура дүртмөйөшлө өс бура хасил итә. Неф бураһы ҙурыраҡ була. Барокко стиле йоғонтоһо аҫтында ул һигеҙ мөйөшлөгә әүерелә. Ҡатын-ҡыҙ айуаны урынына башня ҡуйылыу Лемковщина сиркәүҙәренең үҙенсәлекле һыҙаты булып тора. Бөтә сиркәү таҡта менән көпләнә һәм гонт менән ябыла.\nОло Вислоктағы сиркәү\nСянки ауылындағы сиркәү\nПряшевщиналағы Изге Лука сиркәүе\nБуковина[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБуковина архитектураһының бөгөнгә тиклем һаҡланған ҡорамдары нигеҙҙә төбәктең ғосмандар оккупацияһы аҫтында булған сағында төҙөлгән. Улар ҡәҙимге йортҡа оҡшаған, сөнки төрөктәр башҡа төрлө итеп һалырға рөхсәт итмәгән. Ҡәҙимге ҡыйыҡ аҫтына оҫталар бигүк бейек булмаған өс бураны һыйҙырыр булған. Төрөктәр барып етмәгән таулы төпкөлдәрҙә генә буралар айырым ҡуйылған.\nСелятин ауылындағы Богородица Раштыуаһы сиркәүе (1630)\nЧерновцыҙағы Вознесение сиркәүе\nБерегомет ауылындағы Николай сиркәүе (1786)\nВалява ауылындағы Успение сиркәүе (1778)\nНадднепрянщина[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nУрта Днепр буйы (Киевщина һәм Полтавщина) ҡорамдары оҙонса формалар (башлыса XVII—XVIII быуаттарҙағы рококо стиле йоғонтоһо аҫтында) һәм нәзәкәтле еңел көмбәҙҙәр менән айырыла. Полтавщинала көмбәҙҙәр оҙонса торҡаға оҡшаш. Ҡайһы бер сиркәүҙәргә боронғораҡ осор һыҙаттары хас — улар келит типлы сиркәүҙәр тип йөрөтөлә.\nПищики ауылындағы сиркәү (1651)\nЗарубинцы ауылындағы Пятница сиркәүе\nЛиповый Скиток ауылындағы Онуфрий сиркәүе (1705)\nСинява ауылындағы Николай сиркәүе (1730)\nҺул Яр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nДнепр буйында һәм Слобожанщинала ағас ҡорамдар һигеҙ мөйөшлө бураларҙан төҙөлгән һәм буралары йә уларҙың башы бейек итеп эшләнгән. Һул Ярҙағы сиркәүҙәрҙең тағы бер төрө дүрт мөйөшлө өс буранан торған, алтарь менән ҡатын-ҡыҙ айуаны тәпәшерәк булған һәм ике яҡлы ҡыйыҡ менән ябылған. Бөтә бураларҙың да стеналары эске яҡҡа ауыш итеп төҙөлөүе уларҙың иң төп үҙенсәлеге булған.\nБериславлдәге Пресвятая Богородицаны Индереү сиркәүе (1727)\nСедневтағы Георгий сиркәүе\nПустовойтовка ауылындағы Троица сиркәүе (1773)\n↑ Розкопки давнього Галича: фундаменти церкви на Царинці та Воскресенської ротонди 2011 йылдың 16 май көнөндә архивланған. (укр.)\n↑ Храм св. Архистратига Михаїла (київська група) 1528 (1600) рік (укр.)\nСписок ЮНЕСКО: деревянные церкви Украины 2016 йылдың 10 декабрь көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Украинаның_ағас_ҡорамдары&oldid=1058444 ҡабул ителгән\nУкраинаның ағас сиркәүҙәре\nБыл бит һуңғы тапҡыр 21:08 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Бөгөн 2016 йылғы Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге хөкүмәт премияһы лауреаттарын бүләкләү тантанаһы үтте\nЙылдағыса, наградаға киң мәғлүмәт сараларында эшләүсе журналистар, авторҙар коллективы дәғүә итте. Быйыл Шәһит Хоҙайбирҙин премияһына 9 ижадсының эштәре тәҡдим ителгәйне. Еңеүселәрҙе билдәләгәндә конкурс комиссияһы йәмәғәтселек фекерен дә, ҡатнашыусының шәхси ҡаҙаныштарын да иҫәпкә алған.\nГүзәл Хәмитова беҙҙең телеканалдың ғына түгел, кәмендә төбәгебеҙҙең иң ҡыйыу ҡатын-ҡыҙҙарының береһе. Тапшырыу төшөрөү өсөн ул бер нәмә алдында ла туҡтап тормай: тәрән мәмерйәләргә төшә, тәрән көрттәр кисеп тауҙарға менә, йылғалар буйлап ағыла. «Эҙәрмән» тапшырыуы концепцияһы унан шәхси рәүештә туристик маршруттарҙы үтеп, файҙалы кәңәштәр биреүҙе талап итә. Ҡайһы саҡта был күңелһеҙ тамамлана.\nҠыйынлыҡтар Гүзәл Хәмитованы тик сыныҡтыра ғына. Ул Башҡортостан тәбиғәтен өйрәнеүен дауам итә, яңы проекттарға тотона. Уның энтузиазмы, эшенең һөҙөмтәләре сираттағы тапҡыр юғары баһаланды.\nГүзәл Хәмитова Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге дәүләт премияһы лауреаты тип таныла. Унан башҡа хөкүмәт наградаһы «Рәсәй гәзите»нең Өфө филиалы хәбәрсеһе Гөлназ Данилова менән «Киске Өфө»нән журналист Фәүзиә Мөхәмәтшинаға тапшырылды. Һеҙҙең эшегеҙ ысын мәғәнәһендә йәмғиәттең ҡарашын сағылдыра, һеҙ һәр мәсьәләнең айышына төшөнөп эшләйһегеҙ тип билдәләп китте бүләкләү тантанаһында Республика Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов. Премия лауреаттары тәү сиратта уҡытыусыларына рәхмәт белдереп, киләсәктә лә халыҡ мәнфәғәтен яҡлап эш итәсәген белдерҙе.\nШәһит Хоҙайбирҙин премияһы лауреттары киләсәктә тауҙар аҡтарырға иҫәп тота. Мәҫәлән, Гүзәл Хәмитова «Шүлгәнташ» мәмерйәһе тураһында документаль фильм төшөрөү ниәте менән яна. Сөнки Башҡортостаныбыҙҙың иң сағыу тәбиғи ҡомартҡыһы әле һаман Юнеско тарафынан һаҡланған объекттар исеменә индерелмәгән. Коллегабыҙ яңы проекты менән ойошманы быға күндерергә иҫәп тота. Уға ҡыйыу аҙымында уңыштар теләргә генә ҡала.


Мәккәне яулап алыу | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Пәйғәмбәрҙәр тарихынан > Мәккәне яулап алыу\n« Мәккәне алыу\nХүнәйн алышы »\nМәккәне яулап алыу\nМәккәне яулап алыуға әҙерлек\nАллаһ, Үҙенең диненә һәм ҡолдарына ҡағылған әмерҙәрен тамамлағас, Үҙенең Рәсүле менән мосолмандарҙың Мәккәгә инеп, Кәғбәне ялған илаһтарҙан таҙартыуын теләй. Был ер бөтә ғәләм өсөн бәрәкәтле һәм тура юл күрһәтеүсе урынға әйләнергә тейеш була. Мосолмандарға Мәккәне элекке хәленә ҡайтарыу бурысы йөкмәтелә. Ҡаланы фәҡирҙәр, юлсылар һәм хажиҙар өсөн имен урынға әйләндереү зарурлығы тыуа.\nБану Бәкр менән ҡурәйш халҡының килешеүҙе боҙоуы\nАллаһ бының өсөн сәбәптәр тыуҙыра, ә ҡурәйштәр уларҙы тормошҡа ашырыуға булышлыҡ итә.\nХөдәйбиә солохонда «Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡушылырға теләүселәр уның ﷺ менән, ә Ҡурәйш халҡы яғында булырға уйлаусылар улар менән килешеү төҙөй» тигән ҡарар ҡабул ителә. Шуға ярашлы Бану Бәкр халҡы Ҡурәйш ҡәбиләһе менән һүҙ беркеткән була. Хөзәғә халҡы иһә Пәйғәмбәр ﷺ менән килешеү төҙөргә теләк белдерә.\nБану Бәкр менән Хөзәғә халыҡтары оҙаҡ ваҡыт үҙ-ара дошмандарса мөнәсәбәттә йәшәй. Ислам килгәс, улар араһында тыныслыҡ урынлаштырыла. Ләкин кешеләр талап ителгән шарттарҙы үтәгән булып ҡылана ғына. Бану Бәкр, солох төҙөлөү форсатынан файҙаланып, Хөзәғәнән элекке асыу-үпкәләре өсөн үс алыу теләге менән янын йәшәй. Уларҙан бер төркөм, төндә һөжүм яһап, тегеләрҙэн бер нисә кешене үлтерә. Бану Бәкр менән Хөзәғә араһында йәнә һуғыш тоҡанып китә.\nҠурәйштәр Бану Бәкр халҡына ҡорал менән ярҙам күрһәтә. Улар менән бергә, ҡараңғылыҡтан файҙаланып, был ҡәбиләнең мәшһүр кешеләре лә көрәшә. Хатта Хөзәғә халҡын иле йортҡа тиклем ҡыҫырыҡлап алып барып еткерәләр. Бану Бәкрҙән булған кешеләр: «Беҙ изге йорттоң ерендә. Илаһтан ҡурҡыр инегеҙ, илаһтан ҡурҡыр инегеҙ!» тин шауларға тотона. Ҡурәйштәр: «Бөгөн илаһ юҡ! Эй, Бану Бәкр халҡы! Үс алығыҙ уларҙан. Бынан һуң һеҙгә ундай форсат тәтемәйәсәк», тип шашына.\nАллаһ Рәсүленән ﷺ ярҙам һорау\nХөзәғә ҡәбиләһенән булған Ғәмер ибн Сәлим тигән кеше Мәҙинәгә Пәйғәмбәр ﷺянына килә. Ике арала булган килешеүҙе иҫкә төшөрөп, шиғыр уҡып ишеттерә лә унан ярҙам һорай. Ҡурәйш халҡының, биргән вәғәҙәләренә тоғролоҡ һаҡламайынса, асыҡ килешеүҙе боҙоуы хаҡында хәбәр итә. Төндә килеп, уларҙы рөкүғ һәм сәждә хәлендә булғанда үлтереп китеүҙәрен дә белдерә. Аллаһ Рәсүле ﷺ Хөзәғә вәкилен тыңлағандан һуң: «Һиңә ярҙам күрһәтелер, эй, Ғәмер ибн Сәлим», — ти.\nҠурәйштәрҙең килешеүҙе тергеҙергә маташыуы\nБыл хәбәрҙе ишеткәс, Пәйғәмбәр ﷺ кешеләргә: «Килешеүҙе раҫлау һәм уның ваҡытын оҙайтыу өсөн Әбү Суфйан килен төшөр, күрәһең», — ти. Шулай була ла инде. Ҡурәйш халҡы, үҙ ҡылыҡтары өсөн ҡурҡын, хафаға төшә.\nАтайҙар һәм балалар\nӘбү Суфйан Мәҙинәгә Аллаһ Рәсүленең ﷺ эргәһенә барып етә. Килеп төшкәс, Пәйғәмбәрҙен ﷺ ҡатыны булған Умму Хәбибә (радыйаЛлаһу ғәнһә) исемле ҡыҙына инә. Ул Аллаһ Рәсүленең ﷺ урынына ултырырға йыйынғас, ҡыҙы түшәкте шылдырып ҡуя. Әбү Суфйан, аптырап: «Эй, ҡыҙым! Аңламаным: мин был түшәккә ултырырға лайыҡ түгелме, әллә түшәк минең дәрәжәмә тап килмәйме?»-тип һорай. Ҡыҙы: «Был Аллаһ Рәсүленең ﷺ түшәге. Ә һин бысраҡ мөшрик. Мин һинең Аллаһ Рәсүленең ﷺ түшәгенә ултырыуынды теләмәйем», тип яуап бирә. Атаһы: «Аллаһ менән ант итәм! Минән киткәндән һуң һиңә ниндәйҙер насар нәмә ҡағылған!» — ти, асыуланып.\nӘбү Суфйандың уңышһыҙлыҡҡа осрауы\nӘбү Суфйан, Пәйғәмбәргә ﷺ барып, ниндәй ҙә булһа яуап ала алмағас. Әбү Бәкргә (радыйаЛлаһу ғәнһү) мөрәжәғәт итә лә уның Аллаһ Рәсүле ﷺ менән һөйләшеүен һорай. Тегеһе: «Мин быны эшләмәйәсәкмен», — тин белдерә. Аҙаҡ Ғүмәргә, Ғәлигә һәм Фатимаға (радыйаЛлаһу ғәнһүм) ныҡышып-ныҡышып үтенесен белдерә. Улар ҙа, Әбү Суфйандың һүҙен кире ҡағып: «Уның ҡарары күпкә юғары, беҙ уға ҡаршы китә алмайбыҙ», ти.\nАллаһ Рәсүле ﷺ сәбәбен аңлатмайынса ғына кешеләргә ҡоралланырға ҡуша. Аҙаҡ ҡына уның ﷺ Мәккәгә барырға йыйыныуы асыҡлана. Пәйғәмбәр ﷺ тырышлыҡ күрһәтергә һәм бар нәмәгә лә әҙер торорға ҡуша. Аҙаҡ: «Йә Аллаһ! Беҙ ҡурәйш халҡына көтмәгәндә һөжүм яһап, улар бер ни ҙә белмәй ҡалһын ине», — тип, Аллаһҡа мөрәжәғәт игә.\nПәйғәмбәр һигеҙенсе йылдың башында, рамаҙан айында ун меңлек ғәскәр менән Мәҙинәнән сығып китә. Һәм әҙ-Ҙәһрән еренә барын еткәнсе юлын дауам игә. Аллаһ ҡурәйш халҡынан хәбәр алырҙай барлыҡ сығанаҡтарҙы ла йәшерә. Улар, бер ни белмәйенсә, хәүефләнеп, артабан ни булырын көтә.\nАллаһ Рәсүле ﷺ юлда Әбү Суфйанды осрата. Насар һүҙҙәре менән үпкәләткәне, мыҫҡыллағаны өсөн уның менән һөйләшергә теләмәйенсә, боролоп китә. Әбү Суфйан Ғәлигә (радыйаЛлаһу ғәнһү) барып, ошо хәлгә зарланырға тотона. Ғәли (радыйаЛлаһу ғәнһү) уға: «Аллаһ Рәсүленең ﷺ эргәһенә бар ҙа Йософтың (ғәләйһис-сәләм) аталары әйткән һүҙҙәрҙе ҡабатла. «Аллаһ менән ант итәбеҙ, Аллаһ һине беҙҙән артыҡ күргән! Ысынлап га, беҙ гонаһлы булғанбыҙ», тиген», — ти. Әбү Суфйан шулай эшләй ҙә. Аллаһ Рәсүле ﷺ уға былай тип яуап бирә: «Бөгөн һеҙгә үпкә юҡ. Аллаһ һеҙҙе ярлыҡар. Ул бит рәхимлеләрҙең рәхимлеһе!» Бынан һуң Әбү Суфйан Исламға ныҡлап йөҙ бора. Аҙаҡ, хаҡ динде ҡабул иткәндән һун, ул оялышынан Аллаһ Рәсүленә ﷺ, күтәрелеп ҡарарға ла ҡыймай.\nАллаһ Рәсүленең ﷺ ҡушыуы буйынса усаҡ яғалар. Әбү Суфйан, ул-был хәл булмағаны тип, тирә-яҡтағы хәлдәрҙе белергә сыҡҡан була. «Мин бөгөнгө төндәге кеүек ут ялҡынын күргәнем юҡ әле», тин аптырауын белдерә ул. Быға тиклем Мәккәне мосолман булып ташлап китеп, ғаиләһе менән ғәскәргә ҡушылған Ғәббәс ибн Габделмотталиб (радыйаЛлаһу ғәнһү), уның тауышын танып ҡала ла: «Был Аллаһ Рәсүле үҙенең кешеләре менән. Таң атыу менән ҡурәйш халҡы мәрхәмәт көтмәһен», — ти.\nУл Әбү Суфйанды ҡасырына менгәштереп ала ла Пәйғәмбәрҙең янына алып килә. Сөнки мосолмандарҙың кемһелер уны, танып ҡалып, үлтереп ҡуйыр, тип ҡурҡа. Аллаһ Рәсүле ﷺ туғанын күргәс: «Ҡайғы һиңә, Әбү Суфйан! Аллаһтан башҡа илаһ юҡлығын аңларға ваҡыт түгелме ни һиңә?!» ти. Ул: «Атам менән әсәм йәне һинең өсөн ҡотолоу булһын! Һинән дә баҫалҡыраҡ, изгерәк һәм яҡыныраҡ кеше юҡ! Аллаһ менән ант итәм! Аллаһтан башҡа илаһ булһа, күптән мине нимәнәндер арындырған булыр ине», — тин яуаплай. Пәйғәмбәр «Ҡайғы һиңә, Әбү Суфйан! Минең Аллаһ Рәсүле булыуымды аңларға ваҡыт түгелме ни һиңә?!» — ти. Был юлы: «Атам менән әсәм йәне һинең өсөн ҡотолоу булһын! Һинән дә баҫалҡыраҡ, изгерәк һәм яҡыныраҡ кеше юҡ! Аллаһ менән ант итәм, быға килгәндә, күңелемдә әле һаман шик бар», тигәнде ишетә. Шул саҡ Ғәббәс (радыйаЛлаһу ғәнһү) Әбү Суфйанға: «Ҡайғы һиңә! Башыңды ҡырҡып ташламаҫ борон Ислам ҡабул ит тә, Аллаһтан башҡа ғибәҙәткә лайыҡ илаһ юҡлығына һәм Мөхәммәттең Аллаһ Рәсүле булыуына шаһитлыҡ ит», ти. Әбү Суфйан Исламды ҡабул итә һәм хаҡ шәһәдәне әйтә.\nДөйөм кисереү һәм именлек\nАллаһ Рәсүле ﷺ, Мәккә халҡы һөжүм яһамаһа, именлекле һәм ярлыҡауҙы һаҡлау яғында була. Мәккәнең тыныслыҡ ҡәҙерен белмәгән, үлтереш көҫәгән иҫәрҙәре генә уларға һөжүм яһап маташҡан. Пәйғәмбәр ﷺ: «Кем дә кем Әбү Суфйандың өйөнә инә, шул именлектә ҡалыр. Кем ишектәрен ябып ҡуя, уға ла именлек булыр. Мәсеткә йәшенеүселәр ҙә иҫән ҡалыр», — тип белдерә. Үҙ ғәскәренә ҡалаға ингән саҡта кешеләргә ҡаршы ҡорал ҡулланыуҙы тыя Аллаһ Рәсүле Тик уларҙың юлына арҡыры төшөп, ҡамасауларға маташыусыларға ҡаршы гына ҡорал ҡулланыуҙы рөхсәт итә. Шулай уҡ ғәскәренә Мәккә халҡының милкенә теймәҫкә, уларға ҡатылмаҫҡа әмер бирә.\nТантаналы еңеү алдынан\nАллаһ Рәсүле ﷺ Ғәббәс ибн Ғәбделмөтталибҡа (радыйаЛлаһу ғәнһү) Аллаһ һуғышсылары үтә торған юл сатында Әбү Суфйанды туҡтатып торорға ҡуша. Эргәләренән байраҡ тотҡан ниндәйҙер ҡәбилә халҡы уҙған һайын Әбү Суфйан, Ғәббәстән (радыйаЛлаһу ғәнһү) улар хаҡында һораша ла: «Был Фәлән ҡәбиләһендә минең ни эшем бар?» — тип ҡабатлай. Шулай күпмелер торғас, Аллаһ Рәсүле ﷺ үҙенең ғәскәре менән ярһыу диңгеҙ ағышындай үтеп китә. Араларында мөһәжирҙәр ҙә, ансарҙар ҙа була, уларҙың тик күҙҙәре генә күренеп тора, ти. Әбү Суфйан: «СөбхәнАллаһ! Эй, Ғәббәс! Былары кемдәр?» — тип аптырауға ҡала. «Аллаһ Рәсүле ﷺ мөһәжирҙәр һәм ансарҙар менән», була яуап. «Уларҙы бер кем еңә алмаясаҡ. Аллаһ менән ант итәм! Эй, Әбү әл-Фәдел! Ағайыңдың улы оло хакимлыҡҡа эйә буласаҡ», ти Әбү Суфйан. Ғәббәстән (радыйаЛлаһу ғәнһү): «Эй, Әбү Суфйан! Был пәйғәмбәрлек бит!» ти. Тегеһе: «Эйе, тап шулай», — тип йөпләп ҡуя.\nӘбү Суфйан бар тауышына:«Эй,Ҡурәйш халҡы! Мөхәммәт һеҙгә шундай ҡеүәт менән килде, һеҙ уны һис ҡасан еңә алмаясаҡһығыҙ! Кем дә кем Әбү Суфйандың өйөнә инә, шул именлектә ҡала!» тип һөрәнләргә тотона. Улары: «Аллаһ юҡ итһен үҙеңде! Өйөң беҙҙе нимәнән ҡотҡарыр тип уйлайһың?!» тип асыуын белдерә. Ул: «Кем өйөн бикләй, шул именлектә ҡала. Мәсеткә инеүселәр ҙә имен-аман ҡалыр», — тигәс, кешеләр өйҙәренә һәм мәсет яғына таралыша башлай.\nКүндәм ҡолдоң еңеүе\nАллаһ Рәсүле ﷺ Мәккәгә килеп ингәс, ошондай оло еңеү биреүенә рәхмәт йөҙөнән Аллаһ алдында башын эйә. Хатта һаҡалы эйәренә тейә яҙа. Аҙаҡ ул «Әл-Фәтх» сүрәһен уҡый.\nМәккәгә еңеүсе булараҡ ингән Пәйғәмбәр ﷺ ғәҙеллек, тигеҙлек, күндәмлек һәм баҫалҡылыҡ байрағын күтәрә. Азат ителгән хеҙмәтсеһе Зәйедтең (радыйаЛлаһу ғәнһү) улын атына менгәштереп ала. Бану Һәшим һәм Ҡурәйш халыҡтары араһынан булған күренекле кешеләрҙең малайҙарын ултыртмай. Ә улар унда бик күп була.\nБыл бөйөк хәл һижрә буйынса һигеҙенсе йылдың егерменсе рамаҙанына, йома көнгә тура килә.\nЕңеү яулап алынған көндө бер кеше Пәйғәмбәр ﷺ менән һөйләшкән саҡта ҡалтыранырға тотона. Ул уны: «Тыныслап инде. Мин бер ниндәй ҙә батша түгел. Мин бары тик ҡурәйштәр араһынан булған, кипкән ит менән туҡланыусы ҡатындың улы ғына», — тип тынысландыра.\nСәғед ибн Ғөбәйҙә (радыйаЛлаһу ғәнһү) ансарҙар ғәскәре менән Әбү Суфйандың эргәһенән үтеп барған саҡта: «Бөгөн ҡыҙыу ҡан ҡойош көнө. Бөгөн Аллаһ Ҡурәйш халҡын хурлыҡҡа ҡалдырасаҡ», — ти. Эргәһенә Аллаһ Рәсүле ﷺ яҡынайғас. Әбү Суфйан, зарланып: Эй Аллаһ Рәсүле! Сәғедтең ни һөйләгәнен ишетмәнеңме ни һин?» — ти. Ул: «Нимә тине һуң?» — тип һорай. Әбү Суфйан тегенең әйткәндәрен һөйләп биргәс, Аллаһ Рәсүле ﷺ, Сәғедтең һүҙҙәре менән ризаһыҙлығын белдереп: «Киреһенсә, бөгөн мәрхәмәт көнө. Был көндө Аллаһ Ҡурәйш халҡына хөрмәт күрһәтәсәк һәм Кәғбәне ололаясаҡ», — ти. Аҙаҡ байраҡты алыу өсөн Сәғедтең (радыйаЛлаһу ғәнһү) артынан ебәрә һәм уны уның улы Ҡәйескә тапшыра. Улына күскәнгә күрә байраҡ Сәғедтә (радыйаЛлаһу ғәнһү) тороп ҡалды тип иҫәпләнә.\nҘур булмаған бәрелеш\nСафуан ибн Өмәййә, Ғикримә ибн Әбү Джәһл, Сөһәйел ибн Ғәмер һәм Хәлид ибн Вәлидтең кешеләре араһында ҙур булмаған бәрелеш булып үгә. Мөшриктәр араһынан ун ике кеше үлтерелә, ҡалғандары тегендә-бында ҡасышып бөтә. Аллаһ Рәсүле ﷺ мосолман етәкселәренә Мәккәгә ингән саҡта юлдарына арҡыры төшөргә маташыусыларҙан башҡа бер кем менән дә көрәш алып бармаҫҡа ҡушҡан була.\nӘл-Харам мәсетен боттарҙан арындырыу\nАллаһ Рәсүле килеп еткәс, кешеләр тынысланып ҡала. Ул әл-Харам мәсете яғына юллана, сөнки унда өс йөҙ алтмыш ялған илаһ урынлаштырылған була. Ул ﷺ: «Хаҡлыҡ килде, ялғанлыҡ бөттө. Ысынлап та, ялғанлыҡ — бөтә торған нәмә. Хаҡлыҡ килде, боҙоҡлоҡ кире әйләнеп ҡайтмаҫ!» — ти. һәм боттар бер-бер артлы йөҙтүбән ауа башлай.\nПәйғәмбәр ﷺ Кәғбәнең эсендә һүрәттәр һәм һындар күреп ҡала. Уның ﷺ әмере буйынса уларҙы ла онтап ташлайҙар.\nБөгөн — изгелек көнө\nПәйғәмбәр тауаф эшләгәндән һуң, Ғөҫмән ибн Талханы саҡырып, унан Кәғбәнең асҡысын ала. Аллаһ Рәсүле был кешенән Мәҙинәгә күсеп китерҙән бер көн алда ла асҡыстарҙы һораған була, әммә үтенесенә яуап итеп әрләү-битәрләү, кәмһетеү һүҙҙәрен генә ишетә. Шулай ҙа Пәйғәмбәр ﷺ баҫалҡы ғына итеп: «Эй, Ғөҫмән! Көндәрҙән бер көндө был асҡыстарҙы минең ҡулымда күрерһең, тип ышанам, һәм мин уларҙы, ҡайҙа теләйем, шунда һаласаҡмын», ти. Һәм тағы ла былай тип өҫтәй: «Бәлки, ул көндө Ҡурәйш халҡы һәләк ителер һәм хурлыҡта ҡалыр... Юҡ, киреһенсә, улар ул көндө уңыш ҡаҙаныр һәм дан алыр». Уның ﷺ әйткән һүҙҙәре Ғөҫмән ибн Талханын күңелендә яҡшы тойғолар ҡалдыра. Ул хәлдәрҙең тап ул әйткәнсә йүнәлеш алыуын көтә.\nАллаһ Рәсүле ﷺ Кәғбәнән сыҡҡас, уның янына асҡыс тотҡан Ғәли ибн Әбү Талиб (радыйаЛлаһу ғәнһү) килә лә: «Беҙгә хажиҙар өсөн тәғәйенләнгән аҙыҡ-түлек менән асҡыстарҙы һаҡлау мөмкинлеген бирһәң ине», ти. Пәйғәмбәр ﷺ: «Ғөҫмән ибн Талха ҡайҙа?» — тип һорай. Уны саҡырып килтергәстәре, былай ти: «Асҡыстарыңды ал, Ғөҫмән! Бөгөн изгелек һәм тоғролоҡ көнө. Улар, нәҫелдән-нәҫелгә күскән нәмә булараҡ, ғүмергә һеҙҙә ҡалһын. Тик залим ғына уны һеҙҙән тартып ала алыр».\nИслам — тәүхид һәм берҙәмлек дине\nАллаһ Рәсүле ﷺ Кәғбә ишеген аса. Ә ҡурәйш халҡы аҫта, мәсет янында теҙелешеп, уның ни эшләрен көтөп торған була. Ул ﷺ: «Бер тиңдәшелә булмаған Аллаһтан башҡа илаһ юҡ. Ул, Үҙ вәғәҙәһен үтәп, ҡолона ярҙам итте һәм бер Үҙе союздаш ҡәбиләләрҙе пыран-заран килтерҙе. Хәҙер инде, үлтереш һәм риба килешеүе өсөн ҡаралған, йәмғиәт эштәренә ҡағылған барлыҡ ҡанундар ҙа кире ҡағыла. Бары тик изге йортҡа хеҙмәт итеү һәм хажиҙарҙы ашатыу ғына үҙ көсөндә ҡала. Эй, ҡурәйштәр! Аллаһ Һеҙҙән йәһиллек тәкәббәрелеген һәм ата-бабалар менән ғорурланыуҙы алып ташланы. Бар кеше лә — Әҙәмдән, ә Әҙәм тупраҡтан. Эй, һеҙ, кешеләр! Беҙ һеҙҙе бер ир менән ҡатындан яраттыҡ. Бер-береһе менән танышһын тип, һеҙҙе төрлө халыҡ, төрлө ҡәбилә иттек. Аллаһ ҡаршыһында иң хөрмәтлеһе тәҡүәле кеше була. Аллаһ, ысынлап та, белә, Ул хәбәрҙар!» ти.\nМөхәббәт Пәйғәмбәре һәм мәрхәмәтлелек Рәсүле\nАҙаҡ Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Эй, ҡурәйштәр! Нисек уйлайһығыҙ: мин һеҙҙе нимә эшләтәсәкмен?» тип һорай. Улары: «Тик хәйерле эш көтәбеҙ, изге эне һәм изге туғандың улы!» тип яуап бирә. Ул: Мин һеҙгә Йософтоң аталарына әйткән һүҙҙәрен әйтәм: «Бөгөн һеҙгә үпкә юк...» Барығыҙ, үҙ эшетеҙ менән булығыҙ», ти.\nАллаһ Рәсүле ﷺ Билалта (радыйаЛлаһу ғәнһү) Кәғбә башына менеп аҙан ҡысҡырырға ҡуша. Ҡурәйш халҡының мәшһүр һәм арҙаҡлы кешеләре, Аллаһ һүҙен ишетеп, Уны бөйөкләргә тотона. Мәккә аҙан тауышынан дер һелкенеп торғандай була. Пәйғәмбәр ﷺ, Умму Һәни бинт Әбү Талиб тигән ҡатындың өйөнә инеп, ғөсөл ҡойона ла, Аллаһҡа рәхмәт йөҙөнән һигеҙ рәҡәғәттән торған еңеү намаҙын уҡый.\nАллаһ ҡанунын үтәгәндә кеше айырыу юк\nОшо ваҡытта Бану Мәхдүм ҡәбиләһенән булған Фатима исемле ҡатын урлашып тотола. Уның халҡы Усама ибн Зәйедкә (радыйаЛлаһу ғәнһү) Аллаһ Рәсүле ﷺ алдында ошо ҡатын өсөн шәфәғәтлек ҡылыуып һорап мөрәжәғәт итә. Уның үтенесен ишеткәс, Пәйғәмбәрҙең ﷺ йөҙө үҙгәреп китә һәм: «Эш Аллаһ ҡушҡан ҡанундарға ҡағылғанда һин уны яҡлашмаҡсы булаһыңмы?» — тин һорай. Усама (радыйаЛлаһу ғәнһү): «Эй, Аллаһ Рәсүле! Ғәфү ит мине!» — тин шунда уҡ ғәфү үтенә.\nКис еткәс, Аллаһ Рәсүле вәғәз һөйләргә тороп баҫа. Аллаһҡа маҡтау һүҙҙәре әйткәндән һуң: «Һеҙгә тиклем булған кешеләрҙе, улар араһынан арҙаҡлы берәү уғрылыҡҡа барһа, язаһыҙ ҡалдырыуҙары, ә көсһөҙ берәү урлашһа, хөкөмгә тарттырыуҙары һәләк итте. Мөхәммәттең йәне Уның ҡулында булыусы менән ант итәм! Хатта Мөхәммәт ҡыҙы Фатима урлашыуға барһа ла, мин, һис шикһеҙ, уның ҡулын өҙә сабасаҡмын», — ти. Аҙаҡ Пәйғәмбәр ﷺ уғрының ҡулын өҙә сабырға ҡуша. Ошонан һуң ул ҡатын тәүбәгә килә.\nКешеләр Аллаһ Рәсүленә ﷺ мосолманлыҡҡа ант биреү өсөн Мәккәгә йыйыла. Пәйғәмбәр ﷺ әс-Сафа ҡалҡыулығында уларҙан вәғәҙә ҡабул итә. Кешеләр үҙ көстәренән килгәнсе Аллаһҡа һәм Уның Рәсүленә буйһонорға һүҙ бирә.\nАллаһ Рәсүле ﷺ, ирҙәрҙән вәғәҙә ҡабул итеп бөткәс, ҡатын- ҡыҙға күсә. Улар араһында Әбү Суфйандың ҡатыны Һинд бинт Ғөтбә лә була. Хәмзә (радыйаЛлаһу ғәнһү) менән ҡылғандары өсөн ҡурҡып, битен ҡаплап килә, ти. Аллаһ Рәсүле ﷺ уны танып ҡала. Һинд бинт Ғөтбә лә. Ислам ҡабул итеүен әйтеп, вәғәҙә бирә.\n“Һеҙҙең арала йәшәп, һеҙҙең арала үлермен”\nАллаһ Үҙенең Рәсүлен ﷺ уның тыуған ере булған Мәккәне яулап алыу мөмкинлеге менән бүләкләғәндән һуң ансарҙар бер-береһе менән: «Аллаһ уға уның ерҙәрен һәм тоҡомон биреп ҡуйҙы. Хәҙер ул ошонда ҡалыр, Мәҙинәгә башҡаса ҡайтмаҫ инде», тип һөйләшә башлай. Аллаһ Рәсүле ﷺ уларҙан ни тураһында һүҙ барғанын һорай. Улар оялыштарынан өндәшмәй ҡалыуҙы хуп күрә. Әммә аҙаҡтан барыбер ҙә дөрөҫөн һөйләп бирәләр. Пәйғәмбәр уларҙы; «Бындай эштән Аллаһ һаҡлаһын! Һеҙҙең арала йәшәп, һеҙҙең арала үлермен», тип тынысландыра.\nЙәһиллек эҙҙәрен һәм мәжүсилек ғөрөф-ғәҙәттәрен юҡ итеү\nАллаһ Рәсүле ﷺ ғәскәрен Кәғбә тирәләй булған боттарҙы емереп ташларға ебәрә. Уларҙың барыһы ла пыран-заран килтерелә. Шул иҫәптән әл-Ләт, әл-Ғүззә, Манат кеүек киң билдәле ялған илаһтар ҙа юҡ ителә, һөрәнсе Мәккә буйлап; «Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә иман килтереүселәр өйөндә бер генә ботто ла ҡалдырмайынса, онтап бөтһөн», тин оран һала. Пәйғәмбәр ﷺ сәхәбәләрен төрлө ҡәбиләләрғә ебәрә һәм улар ялған илаһтарҙы юҡ итеп бөтә.\nАллаһ Рәсүле ﷺ кешеләрғә Мәккә тураһында вәғәз һөйләй, уның Ҡиәмәт көнөнә тиклем изғе ер булып ҡалыуын иғлан итә. Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә ышанған кешегә унда ҡан ҡойорға һәм ағастарҙы ҡырҡырға рөхсәт юҡ икәнлеген иҫкәртә. Ул һүҙен: «Был миңә тиклем дә бер кемғә лә рөхсәт ителмәне, минән һуң да бер кемгә лә рөхсәт ителмәй», — тип тамамлай ҙа кире Мәҙинәгә юллана.\nМәккәне яулап алыу эҙе\nМәккәне яулап алыу ғәрәптәр аңында тәрән әҙ ҡалдыра. Аллаһ күптәрҙең йөрәгендә Исламға юл аса. Улар төркөмләп-төркөмләп Исламға инә башлай. Аллаһ Тәғәлә былай ти: «Аллаһ ярҙамы менән еңғәс, кешенең төркөм-төркөм булып Аллаһ диненә ингәнен күргәндә...» (Ҡөрьән, 110:1-2).\nПәйғәмбәрҙәрҙең йөҙөк ҡашы Мөхәммәд Мостафа ﷺ, Нәркәс Алсынбаева\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 11.11.2018 в 02:22, и размещена в категории Пәйғәмбәрҙәр тарихынан. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Бөгөн Өфөлә халыҡ-ара мәғариф салоны асыла. | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nБөгөн Өфөлә халыҡ-ара мәғариф салоны асыла.\nФорумда белем биреү ойошмаларынан 10 меңдән ашыу белгес ҡатнашыуы көтөлә. Программа тематик кластерҙарға бүленгән. Уҡыусыларға мәктәптә тиклемге, дөйөм, һөнәри, өҫтәмә, инклюзив белем, дәүләт сәйәсәте буйынса оҫталыҡ дәрестәре, төрлө технологиялар тәҡдим ителә. Сараның маҡсаты: заманса мәғариф системаһының төп йүнәлештәрен күрһәтеү, белем биреүҙең яңы технологиялары һәм ысулдары, өҫтәмә һәм бизнес белем мөмкинлектәре менән таныштырыу.


Ҡанатлы һүҙҙәр — Викидәреслек\nҠанатлы һүҙҙәр — тотороҡло, афористик, ҡағиҙә булараҡ образлы һүҙтеҙмә, улар телмәргә фольклоҙан күпләп инеп ҡалған, инеүен дауам итә. Әҙәбиәттә лә, фәлсәфәүи, публицистик сығанаҡтарҙа ла осрай, шулай уҡ тарихи, билдәле кешеләр әйткәнде лә шуға индерәләр: мәҫәлән, Аҡмулла әҫәрҙәре ҡанатлы һүҙҙәрҙән тора тип әйтергә лә була. Мортаҙа Рәхимовтың "Работать надо!", "3 тауыҡҡа булһа ла етәкселек итеп ҡарарға кәрәк" тигәне шундайҙарҙан.\nБашҡортта борондан балаларға тәрбиәне мәҡәлдәр, ҡанатлы һүҙҙәр, әйтемдәр, көләмәстәр, үсекләмештәр, әкиәттәр ҡуша-ҡуша әллә ниндәй фәһемле тарихтар аша, кинәйәләп биргәндәр. Фольклор йыйынтыҡтарында теркәлеп ҡалғандары ғына ла ғүмерең буйы өйрәнеп тә бөтә тәрәнлеген буйламалы түгел, ә яҙылып алынмағаны күпме!\nБында беҙ халҡыбыҙ телендә осраған ҡанатлы һүҙҙәрҙе йыйырбыҙ.\n-- А Б В Г Ғ Д Ҙ Е Ё Ж З И Й К Ҡ Л М Н Ң О Ө П Р С Ҫ Т У Ү Ф Х Һ Ц Ч Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ә Ю Я --\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Ҡанатлы_һүҙҙәр&oldid=24074»\nБыл бит һуңғы тапҡыр 03:06 4 март 2021 үҙгәртелгән.


Песня «Атай» исполнителя Газим Ильясов. Скачать или слушать онлайн\nТөштәремдә күрәм атайымды,\nЙырлай-йырлай атын еккәнен,\nЙылы ҡараш ташлап әсәйемә,\nҘур ҡапҡанан сығып киткәнен.\nҠайта инең, атай, кискә ҡалып,\nҺөйләй инең ниҙәр күргәнең,\nБиғрәк тәмле ине ҡипҡән икмәк —\n"Ҡуян күстәнәсе" тигәнең.\nӘйтә инең миңә ғүмеремде\nБушҡа үткәрмә улым тип.\nИзгелектәр эшләп үҫһәң әгәр,\nБалҡып торор ғүмер юлың тип.\nӘйткән һүҙең, изге теләктәрең,\nҮтәлерҙәр һәрбер эшемдә.\nҠалған ғүмерҙәрең оҙын булһын,\nРәхмәт атай барһын өсөн дә.


2035 йылға авария хәлендәге торлаҡ күләме 100 миллион квадрат метрға етәсәк // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2035 йылға авария хәлендәге торлаҡ күләме 100 миллион квадрат метрға етәсәк\n10:38, 11 марта 2015 Иҡтисад\nӨФӨ, 2015 йыл, 11 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\nЭксперттар баһалауынса, алдағы егерме йылда авария хәлендәге торлаҡ күләме 100 миллион квадрат метрға етәсәк. Был хаҡта 10 мартта Стәрлетамаҡта үткән «Торлаҡ өлкәһендә хоҡуҡи көйләү проблемалары» Бөтә Рәсәй конференцияһы барышында дәүләт корпорацияһының күҙәтеү советы — Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҙгәртеп ҡороуға булышлыҡ итеү фонды рәйесе Сергей Степашин хәбәр итте. Конференцияла Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҙгәртеп ҡороуға булышлыҡ итеү фонды генераль директоры Константин Цицин, Дәүләт Думаһы депутаты Павел Крашенинников, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Владимир Нагорный ҡатнашты.\n— 2012 йылға тиклем авария хәлендә тип танылған торлаҡты күсереү буйынса тәжрибәбеҙ бар, — тине Сергей Степашин.\nОшо мәсьәләне хәл итеү өсөн Рәсәйҙең Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы закон проекты әҙерләгән. Хоҡуҡи институт булдырылған, закон үҙ көсөнә ингән. Яңы институтты оҙайлы ваҡытҡа граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереү проблемаларын хәл итеү өсөн файҙаланыу бурысы тора. Закон проекты аҙ тәьмин ителгәндәргә — социаль найм, ә яҡын арала, айырыуса көрсөк мәлендә баҙар хаҡтары буйынса фатир һатып ала алмаған граждандарға коммерция булмаған найм шарттарында торлаҡ биреүҙе күҙ уңында тота. Милекселәргә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн киң мөмкинлектәр асыла.\nКонференцияла лифт хужалығы мәсьәләләрен дә тикшерҙеләр.\n— Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ фонды — күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәрҙең проблемаларын хәл итеү генә түгел, эшҡыуарлыҡ һәм намыҫлы конкуренцияны үҫтереү сараһы ла. Бынһыҙ тәҡдим ителгән хеҙмәттәр сифатлы булмаясаҡ. Шуныһы мөһим: граждандар ҡултамғалар йыйып, идара итеүсе компанияны алмаштыра ала. Әммә кешеләрҙең хоҡуҡтарын яҡлаусылар араһында рейдерҙар йыш ҙа осрай. Уларҙың маҡсаты — халыҡҡа хеҙмәттәр күрһәтеү түгел, ә бизнесты артабан һатып ебәреү, — тип аңлатма бирҙе «ӨфөЛифт» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт директоры Денис Шәрипов\nТеги: торлаҡ-коммуналь хужалыҡ,авария хәлендәге торлаҡ


Юл йѳрѳү ҡиммәтләнә\n13 Февраль 2020, 19:25\n2020 йылдың 1 мартынан республиканың ҡайһы бер ҡалаларында һәм райондарында «Башавтотранс» автобустарында юл хаҡы ҡиммәтләнә. «Ҡала пассажир транспортында юл хаҡын үҙҡиммәтенә яҡынайтыу» кәрәклеге килеп тыуҙы, тип хәбәр итте дәүләт ташыусыһы.\n«Инфляция кимәлен иҫәпкә алып һәм Башҡортостан хөкүмәте ҡарарына нигеҙләнеп, ҡала пассажир автотранспортында пассажирҙарға һәм бер урын багаж йөрөтөүгә тариф ҡулаҡса һәм банк картаһы буйынса 25 һум була», — тип хәбәр иттеләр «Башавтотранс»тан.\n«Алға» картаһы буйынса юл хаҡы бөтә муниципалитеттар өсөн үҙгәрешһеҙ ҡала. Шулай итеп, Өфөгә үҙгәрештәр ҡағылмай. Мәҫәлән, Стәрлетамаҡта ҡулаҡса һәм банк картаһы буйынса юл йөрөү биш һумға ҡиммәтләнә.


Байрам Шүлгәнгә шылған!\n16 Июль 2019, 13:39\nРайон сигендә ятҡан мәһәҙейҙәр, арыраҡ яуымбайҙар, урта тошта монасиптар гөрләтеп “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамын үткәреп, ауылдарын танымаҫлыҡ итеп үҙгәртеп, туған-тыумасаһы, ауылдаштары менән бер күрешеү үҙе бер ғүмер, тип бер һелкенеп, дәртләнеп алғайны, июлдең ҡыҙыуында ғәҙелгәрәйҙәр ҙә ҙурҙан ҡупты – байрамдың олоһон үткәрҙе.\nТәүҙә мәсеттә ауылдың абруйлы кешеһе, оҙаҡ йылдар имам-хатиб булып эшләп, хаҡ динебеҙҙе ауылдаштарына еткереү өсөн ваҡытын да, үҙен дә йәлләмәгән, ауыл тормошоноң эсендә ҡайнап йәшәгән диндар Фәрит ағай Әхмәтйәнов иҫтәлегенә таҡтаташ асылды. Кейекбай ауыл хакимиәте башлығы И. Сәйфетдинов мәсет эргәһенә йыйылған халыҡты байрам айҡанлы тәбрикләне.\nАуыл мәсетенең имам-хатибы Салауат Әсиғолов мәрхүмдең рухына Ҡөрьән аяттары бағышланы, байрамға фатихаһын бирҙе: “Фәрит ағай динебеҙҙе, уның менән бергә халҡыбыҙҙы күтәрҙе. Яңыраҡ вафат булған Рәмил Хәлиуллиндың тамырҙары ла ошо ауылға килеп тоташа. Ул Фәрит ағай менән бик дуҫ булды. Гел генә мәсеткә ярҙам итте. Уның һуңғы изге эше булып мәсет манараһында ай балҡый”, - тине.\nФәрит Әхмәтйәнов иҫтәлегенә таҡтаташ асыу хоҡуғы уның ейәне Раян Таһир улы Әхмәтйәновҡа бирелде. Үҙҙәренең ауыл аҡһаҡалын ололауҙан баш алған сара артабан да юғары рухта дауам итте.\nМәҡәләнең тулы вариантын "Таң" гәзитенең 16 июль һанынан уҡығыҙ.


Инфоурок › Иностранные языки › Другие методич. материалы › Уҡыусыларҙың башҡортса телмәр компетентлығын формалаштырыуҙа тыңлап аңларға өйрәтеү юлдары\nСтәрлетамаҡ ҡалаһы муниципаль автономиялы дөйөм\nбелем биреү учрежденияһы «3-сө лицей»\nУҡыусыларҙың башҡортса телмәр компетентлығын\nформалаштырыуҙа тыңлап аңларға өйрәтеү юлдары\nЙосопова Рәүзинә Йомабай ҡығы\nТыңлап аңларға өйрәтеү (аудирование) үҙенсәлектәре.\nТыңлап аңларға өйрәтеүҙә текст өҫтөндә эш алымдары.\nТыңлап аңларға өйрәтеү күнегеүҙәре.\nҺөйләргә һөйләп, тыңларға тыңлап,\nуҡырға уҡып ҡына өйрәнергә була.\nБөгөнгө көндә мәктәптәрҙә башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеүгә ҡараштар бик күп төрлө. Уҡыусыларҙың һәм ата-әсәләрҙең телде өйрәнеүгә мөнәсәбәттәре лә төрлө кимәлдә. Башланғыс класс уҡыусылары башҡорт телен дәүләт теле булараҡ теләп, ҡыҙыҡһынып өйрәнһә, урта һәм өлкән класс уҡыусылары күберәк ваҡыттарын имтихандарға әҙерләнеү, икенсе сит телде өйрәнеүгә сарыф итә. Ошо мәсьәләләрҙе күҙ уңында тотоп, башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеүгә уҡыусыларҙың ҡыҙыҡһыныуҙарын арттырыу өсөн, беҙ башҡорт теле дәрестәрендә төрлө алымдар ҡулланып, башҡортса телмәр компетентлығын формалаштырыуҙы төп эш итеп алдыҡ.\nБеҙҙең маҡсат - уҡыусыларҙы башҡорт телендә ишеткәнде, һөйләгәнде, уҡығанды аңлау күнекмәләре булдырыу һәм башҡортса аралашырға, башҡорт телен өйҙә, йәмғиәт тормошонда, хеҙмәт процесында практик файҙаланырға өйрәтеү.\nБашҡортса һөйләргә, тыңлап аңларға, уҡырға, яҙырға өйрәтеүҙең нигеҙендә текст ята. Был эшебеҙҙә тыңлап аңлау өсөн ниндәй текстар һайлау, улар өҫтөндә эште системалы ойоштороу буйынса түбәндәге бурыстар ҡуйыла:\n1.Тыңлап аңларға өйрәтеү (аудирование) үҙенсәлектәрен асыҡлау,\n2. Тыңлап аңларға өйрәтеү текстары өҫтөндә эш алымдарын тәҡдим итеү.\n3. Тыңлап аңларға өйрәтеү күнегеүҙәрен һайлау.\nТикшереү объекты булып тыңлап аңларға өйрәтеү процесы торһа, предметы – тыңлап аңларға өйрәтеү алымдары. Проблеманы хәл итеүҙә дөйөм дидактик һәм методик принциптар ярҙамға килә.\nДөйөм дидактик принциптар: еңелдән-ауырға, күргәҙмәлелек, фәннилек, материалды системалы аңлы үҙләштереү, уҡыусыларҙың шәхси үҙенсәлектәрен иҫәпкә алыу, теорияны практика менән бәйләп уҡытыу.\nМетодик принциптар: коммуникатив нигеҙҙә өйрәнеү; сит телде уҡыусыларҙың туған теленә таянып өйрәтеү; интеграция, дифференциация, функционаллек.\nҮҙемдең эш тәжрибәмдә был өлкәлә эшләгән ғалимдарҙың З.М. Ғәбитова, М.С. Дәүләтшина, М.Ғ. Усманова, Р.А. Абуталипова, Х.А.Толомбаев, Д.С.Тикеев, С.А. Таһирова һ.б. хеҙмәттәренә таяндым.\nТеманы тикшереү процесында түбәндәге методтар ҡулланылды:\n- теоретик – тема буйынса методик һәм лингвистик әҙәбиәтте өйрәнеү;\n- күҙәтеү – уҡыусыларҙың уҡыу процесын күҙәтеү;\n- анализлау – проблеманы асыуҙа ҡулланылған алымдарҙың һөҙөмтәләрен тикшереү.\nБашҡорт телен дәүләт теле булараҡ уҡытыуҙа телмәр компетентлығын формалаштырыу өсөн был эштә бирелгән алымдарҙы, күнегеүҙәрҙе мәктәп практикаһында ҡулланыу өсөн тәҡдим итергә мөмкин.\nБелем биреүҙең Федераль дәүләт стандартында уҡыусыларҙа белем, оҫталыҡ, күнекмә булдырыу нигеҙендә төрлө компетентлыҡтар формалаштырыу ҡаралған. Шуға күрә башҡорт теленә өйрәтеү процесында уҡыусыларҙа тел һәм телмәр компетентлығын, коммуникатив компетентлыҡты формалаштырыу төп урынды биләй.\n“Компетентлыҡ” терминының мәғәнәһендә асыҡлыҡ индереп китәйек:\nнәмәне булһа ла яҡшы итеп эшләй белеү;\nэшкә урынлашҡанда ҡуйылған талаптарға тура килеү;\nүҙенсәлекле хеҙмәт функцияларын башҡара белеү.\nҒилми-методик әҙәбиәттә компетентлыҡтың классификацияһы күп төрлө. Тикшерелеүсе проблема күҙлегенән беҙҙе айырыуса уҡыусыларҙа өс компетентлыҡты булдырыу ҡыҙыҡһындыра\nтел компетентлығы – тел күренештәрен белеү һәм аңлау;\nтелмәр компетентлығы – төрлө ситуацияларҙа дөрөҫ итеп телмәр ҡороу оҫталығы;\nкоммуникатив компетентлыҡ – ошо тел ярҙамында кешеләр менән төрлө шарттарҙа аралаша белеү, тел саралары ярҙамында проблемаларҙы сисеү\nУҡыусыларҙың башҡортса телмәр компетентлығын формалаштырыу юлдарын Дәүләтшина М.С. түбәндәге этаптарға бүлеп ҡарай:\nБашҡорт телендә тыңлап аңларға өйрәтеү (аудирование).\nБашҡортса аралашырға (общение) өйрәтеү.\nБашҡорт телендә дөрөҫ, тасуири уҡырға өйрәтеү.\nТөрлө типтағы текстарҙы башҡортса яҙырға өйрәтеү.()\nБашҡортса телмәр компетентлығын формалаштырыу - ул тыңлап аңлау, һөйләшеү, уҡыу, яҙыу күнекмәләренә таянып телмәр-аралашыу процесын булдырыу( ҡороу).\nҒәҙәттә, традицион дәрестәрҙә уҡыусылар - тыңлаусы, ә уҡытыусы бөтә мәғлүмәтте биреүсе булһа, яңы стандарттар буйынса уҡытыусы - ойоштороусы, консультант.\nШунлыҡтан дәрестәр түбәндәге моделдәр буйынса уҙғарыла:\n- ни өсөн? (һәр эштең маҡсаты билдәләнә),\n- нисек? (уны тормошҡа ашырыу юлдары асыҡлана);\n- нимә килеп сығырға тейеш? (һөҙөмтә)\nОшо дәрес этаптарын ҡулланып, телмәр компетентлығын формалаштырыу күнегеүҙәрен башҡарыу - уҡыусыларҙа башҡорт теленә ҡарата ҡыҙыҡһыныу уята.\nРус мәктәбендә башҡорт теле дәресендә һөйләү, тыңлап аңлау, уҡыу, яҙыу күнекмәләренә өйрәткәндә, һәр береһенә хас эш төрҙәре була. Шуларҙың береһе – тыңлап аңлауға (аудирование) иғтибарҙы йүнәлтәм.\nТыңлап аңлау – сит телдәр уҡытыу методикаһында киң ҡулланылған алым. Башҡорт телен уҡытыуҙа ул тик I – III класc дәреслектәрендә “тыңла һәм аңларға тырыш”, тип бирелә. Ә тыңлап аңларға өйрәтеү этабы – иң ауыр телмәр эшмәкәрлеге, cөнки сит телмәрҙе аңлау өсөн тыңлай белеү мөһим. Белеүебеҙсә, балаларҙың тыңлау хәтере (слуховая память) күреү хәтеренә (зрителная память) ҡарағанда аҙыраҡ үҫешкән. Шуға күрә тыңлап аңларға өйрәтеүҙә хәтерҙең шәп булыуы, уҡыусыларҙың логик фекерләй белеүе, телде тойомлап аңлау һәләте лә ҙур роль уйнай.\nДәүләтшина М.С. билдәләүенсә, тыңлап аңларға өйрәтеү процесында уҡыусылар түбәндәге ауырлыҡтарға осрай:\nмәғлүмәттең ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һәм бер тапҡыр ғына тәҡдим ителеүе;\nсит кешеләрҙең телмәрен аңлау ауырлығы;\nтауыштың индивидуаль һыҙаттары (тембр, темп һ.б.)\nБер яҡтан ҡарағанда, текстың тиҙ арала бер тапҡыр ғына яңғырауы аңлағынды контролләп өлгөрмәүгә килтерһә, икенсенән, сит телдә шәп һөйләү ваҡытында өндәрҙең дә үҙгәреше барлыҡҡа килә.\nШулай уҡ тыңлап аңларға өйрәтеүҙә уҡытыусының телмәре ҙур роль уйнай. Ул эталон булып тора. Техник саралар ярҙамында бирелгән мәғлүмәттән айырмалы рәүештә, уҡытыусының телмәре ситуатив һәм вербаль булмаған сараларға бай. Уҡытыусы, тыңлаусыларҙың мөмкинселегенән сығып, телмәренең темпын һайлай, әйтелгәнде аңлатып китә, төрлө тел сараларын ҡуллана.\nШулай ҙа тик уҡытыусыны ғына тыңлап аңларға өйрәнеү башҡа кешеләрҙең телмәрен аңлауҙы ауырлаштыра, шуның өсөн техник саралар ҙа ҡулланыла.\nАудиояҙма файҙаланғанда иң элек уҡытыусы үҙенең телмәрен һөйләп яҙҙыра (уҡыусыларға таныш бит!), артабан ирҙәр тауышын тыңлау, һуңынан ҡатын-ҡыҙ тауышы менән балалар тауышына күсеү ҡарала.\nТыңлап аңларға өйрәтеүҙе иң элек бәйләнешле 3-4 һөйләмдән башларға, тәүге осорҙа ике тапҡыр тыңларға мөмкин.\nТыңлау өсөн тәҡдим ителгән күнегеүҙәрҙә уҡыусыларға бирелгән күрһәтмәләр мөһим әһәмиәткә эйә. Мәҫәлән, тексты тыңлап нимә тураһында һүҙ барғанын аңларға; планға таянып ҡыҫҡаса һөйләп бирергә һ.б. Бындай осраҡта тыңлаусы телмәрҙә нимә тураһында һүҙ барасағын алдан күҙҙаллай, үҙе өсөн телмәр мәсьәләһе ҡуя һәм нимәне иҫтә ҡалдырырға, сағыштырырға, асыҡларға икәнен билдәләй.\n2. Тыңлап аңларға өйрәтеүҙә текст өҫтөндә эш алымдары\nТыңлап аңларға өйрәтеү этабында иң мөһиме – дөрөҫ текст һайлау. Ул\nтәрән йөкмәткеле, тәрбиәүи әһәмиәтле, уҡыусыларҙың ҡыҙыҡһыныуҙарын ҡәнәғәтләндерерлек, белемен киңәйтерлек булырға тейеш. Текстың йөкмәткеһе, теле буйынса уҡыусының йәшенә тап килеүе, дәрестә өйрәнеләсәк грамматик, лексик материалды үҙ эсенә алыуы, стилистик яҡтан өлгө булыуы ла мөһим.\nӘлбиттә, текстар күп төрлө: аудио-текст, видеотекст, мини-текст, әҙәби текст (роман, хикәйә, әкиәт, шиғыр), яҙма текст (диктант, инша, изложение), уҡыусының яуабы (диалог, монолог).\n- Терәк һүҙҙәрҙе билдәләп, логик сылбыр төҙөү.\n- Тулы йөкмәткене аңлау өсөн, яңы һүҙҙәрҙе билдәләү.\n(Методика буйынса, осраясаҡ яңы һүҙҙәрҙе тексты уҡыр алдынан аңлатып китергә кәрәк. Һүҙҙең мәғәнәһен логик сылбыр буйынса аңлатыу отошло: ниндәй өлкәгә ҡарауын әйткәс, уҡыусылар төрлө варианттар тәҡдим итә, аҙаҡ һүҙҙең билдәләре конкретлаша, формаһы, төҫө йәиһә тормоштағы функцияһы телгә алына. Балалар эҙләнеүҙәр аша дөрөҫ яуапҡа килә, һүҙҙең мәғәнәһен генә асыҡлап ҡалмай, уның билдәләре, функциялары менән таныша. Ә йомаҡты сисеү дәрестә «уңышлылыҡ» ситуацияһын тыуҙыра, уҡыусыларҙа үҙ көсөнә ышаныс уята.)\n- Теманы билдәләү.\n- Тексҡа исем биреү. (Варианттар тәҡдим ителә, фекерҙәр дәлилләнә һәм\nиң уңышлыһы һайлап алына.)\n- Айырым абзацтарға исемдәр эҙләү.\n- Йөкмәтке буйынса төҙөлгән һорауҙарға яуап биреү.\n- Билдәләнгән һөйләмдәрҙе тәржемә итеү.\n- Логик сылбырға таянып, оҡшаш текст төҙөү. (Уҡыусылар бер темаға яҙылған төрлө стилдәге текстар менән таныша, үҙҙәре лә ижад итеп ҡарай.)\nҮтелгән грамматик теманы ҡабатлау һәм нығытыу маҡсатында эштәр тәҡдим итеү.\n- Һүҙҙә йәки һөйләмдә билдәләнгән өнгә башланған һүҙҙәрҙе табыу;\n- нәҙек һуҙынҡылы һүҙҙәрҙә ялғау яҙылышын аңлатыу;\n- өндөң телмәрҙә үҙгәрешенә миҫалдар эҙләү;\n- бирелгән һүҙҙәргә фонетик транскрипция эшләү.\n- Тура һәм күсмә мәғәнәлә ҡулланылған һүҙҙәрҙе табып, улар ме-\nнән һүҙбәйләнеш төҙөү;\n- фразеологик берәмектәрҙең мәғәнәһен аңлатыу, улар менән яңы һөйләм уйлау;\n- билдәләнгән һүҙҙәргә синоним, антонимдар яҙыу;\n- һүҙҙәрҙе ниндәйҙер билдә буйынса төркөмләү.\n- Эйә менән хәбәр төркөмөн билдәләү;\n- һөйләмде һүҙбәйләнештәргә тарҡатыу;\n- үҙаллы һәм ярҙамсы һүҙ төркөмдәрен айырыу;\n- һөйләмдең төрөн билдәләү.\nБөтөн фонетик, лексик, синтаксик эш төрҙәрен дәрес һайын үткәреү мотлаҡ.\n3. Башҡорт телендә текстарҙы тыңлап аңларға өйрәтеү күнегеүҙәре\nТексты тыңлағыҙ, географик атамаларҙы, яңғыҙлыҡ исемдәрҙе хәтерҙә ҡалдырырға тырышығыҙ.\nБашҡортостандың Стәрлетамаҡ һәм Ишембай районында урынлашҡан дүрт айырым тау- шихандарҙың (Шаһтау, Ҡуштау, Йөрәктау) иң бейеге Торатау. Торатау алыҫтан бик матур күренә. Изге тау тип һаналған урын шулай уҡ Юрматы ырыуы башҡорттарының йыйын урыны булған.\nТекстағы ҡабатланған һүҙҙе ишетеү менән берәй билдә күрһәтергә, әйтәйек, сәпәкәйләргә. Мәҫәлән, был текста хуш һүҙе ниндәй варианта осраһа ла ишетеп сәпәкәйләргә кәрәк.\nХуш, йәшелле йәй,\nЙәмле лагерь, хуш,\nХуш, хәтфә ҡырҙар,\nХуш, ал ҡояш-дуҫ!\nТексты тыңлағас, әйтелгән фекер менән ризалашырға йәки кире ҡағырға.\nАйрат менән Әлфиә мәктәптә уҡый. Мәктәп ҙур, матур,яҡты. Айрат башҡорт теле, математика дәрестәрен ярата. Әлфиәгә география, инглиз теле дәрестәре оҡшай. Улар мәктәпкә ҙур теләк менән йөрөйҙәр.\nАйрат менән Әлфиә мәктәптә уҡымай.\nМәктәп бәләкәй, ҡараңғы.\nАйрат башҡорт теле, математика дәрестәрен ярата.\nУлар урманға ҙур теләк менән йөрөйҙәр\nУҡыусыларҙың йәйге ялдары тураһындағы 4 тексты тыңла һәм каникулдарҙың ҡайҙа үтеүен аңла һәм таблицала билдәлә. Тексты ике тапҡыр тыңларға мөмкин.\nВ. Диңгеҙ ярында\n1. Быйыл йәйге каникулды бик күңелле үткәрҙем. Ҡалала йәшәгән Айгөл апайым мине ҡунаҡҡа алып ҡайтты. Беҙ уның менән ҡала урамдары буйлап йөрөнөк, циркка барҙыҡ. Кинотеатрҙа балалар өсөн кино ҡараныҡ. Апайым миңә батырҙарға арналған һәйкәл күрһәтте. Ҡалалағы ял миңә бик оҡшаны.\n2. Йәйге каникулдар башланғас та, әсәйем мине өләсәйемдәргә ауылға алып ҡайтты. Мин унда ике ай ял иттем. Дуҫтарым менән урманға барҙыҡ, еләк, бәшмәк, матур-матур сәскәләр йыйҙыҡ. Ауылда мин өләсәйемә лә ярҙам иттем. Беҙ уның менән бергәләп йәшелсәләргә һыу һиптек, сүп утаныҡ. Йәйге ялым бик күңелле үтте.\n3. Быйыл йәй көнө атайым менән диңгеҙ ярына ял итергә барҙыҡ. Беҙ унда көнө буйы яр ситендә ҡыҙындыҡ, диңгеҙҙә йөҙҙөк. Кисен ҙур-ҙур тулҡындарға ҡарап һоҡландыҡ. Диңгеҙ буйында яңы дуҫтар таптым. Улар менән интернет селтәре аша хатлашырға һүҙ ҡуйышып айырылыштыҡ. Минең был ялым бик күңелле һәм файҙалы үтте.\n4. Быйыл йәй мин лагерҙа ял итергә булдым. Уның һәр бер көнө матур хәтирәләр ҡалдырҙы. Отряд менән күлдә уҙышып йөҙөүҙәр тиһеңме, төрлө-төрлө йыр, шиғыр конкурстары тиһеңме, киске костер янында уйын-көлкө, бейеүҙәр тиһеңме - барыһы ла бик күңелле һәм онотолмаҫлыҡ булды. Дуҫтарым менән икенсе йылға осрашырға һүҙ ҡуйышып айырылыштыҡ.\nАйгөл менән Айнурҙың һөйләшкәндәрен тыңла һәм тура килгән һүрәттәрҙе билдәлә (+)\nАйгөл, сәләм! Ҡайҙа шулай ашығаһың?\nСәләм, Айнур! Мин мәктәпкә киттем. Унда бөгөн осрашыу буласаҡ. Ғәфүр ағайым сығыш яһаясаҡ.\nНимә тураһында һөйләйәсәк?\nАғайым армия сафында хеҙмәт иткәндә ҙур батырлыҡ күрһәткән.\nӘ-ә, бик ҡыҙыҡ булмаҡсы. Мин дә һинең менән барам.\nТыңлап аңлауҙың ыңғай яҡтары ла күп:\n-аудиотекст тыңлаған ваҡытта, уҡыусылар автор позицияһы менән таныша. Һөйләүсе тыңлаусының нимәгәлер иғтибарын йәлеп итеү маҡсатында, айырым һүҙҙәргә баҫым яһай, тауыш менән хис-тойғоларҙы биреүгә ирешә. Уның тасуири уҡыу оҫталығы уҡыусылар өсөн өлгө булып тора.\n- тәрән йөкмәткеле һәм уҡыусыларҙың зауығына тап килгән текстар башҡорт теле дәрестәренә ҡыҙыҡһыныу уята;\n- бәйләнешле текст телмәр эшмәкәрлегенә өйрәтеүҙең бөтә төрҙәре буйынса ла комплекслы эшкә юл аса.\nБыл тема буйынса эш өс йылға ҡаралған.\nI әҙерләнеү этабы (2010-2011 уҡыу йылы)\nII практик этабы (2011-2012 уҡыу йылы)\nIII аналитик, йомғаҡлау – дөйөмләштереү этабы (2013-2014 уҡыу йылы)\nБеренсе этапта тема буйынса педагогик һәм методик әҙәбиәт өйрәнелде, уҡыусыларҙың тыңлап аңлау эшмәкәрлеге, тикшерелде, практик эштәр булдырылды.\nИкенсе этапта лицейҙа, 5 класс уҡыусылары араһында, ошо эш алымдарын ҡулланып, тыңлап аңлау буйынса белем кимәлдәре тикшерелде. 5а класында тыңлап аңларға өйрәтеү эштәре системалы ҡулланылһа, 5б класында был эш төрҙәре башҡарылманы. 5а класс уҡыусыларының эш һөҙөмтәләре күпкә юғарыраҡ булғаны күренде.\nIII этап - йомғаҡлау һәм дөйөмләштереү . Был тәжрибәмдең һөҙөмтәһе булып киләсәктә отошло һаналған күнегеүҙәрҙән йыйынтыҡ эшләү ҡаралған.\nЭш барышында был тема буйынса төрлө семинарҙарҙа, конференцияларҙа сығыш яһалды, мәҡәләләр баҫылып сыҡты. Уҡыусыларҙың да эш һөҙөмтәләре бик уңышлы. Уҙған уҡыу йылында ошондай эш алымдарын ҡулланып, ҡала кимәлендәге олимпиадаға әҙерләндек һәм Капралова Анастасия - 5а класы уҡыусыһы, башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеүселәр араһында еңеүсе булды.\nШулай итеп, дәрестә башҡарылған күнегеүҙәр, эш алымдары маҡсатлы, ижади характерҙа булғанда, системалы ҡулланылғанда ғына, уҡыусыларҙың башҡортса тыңлап аңларға өйрәтеү һәләттәрен үҫтереү мөмкин.\nЮғарыла әйтелгәндәрҙән сығып ошондай һығымта яһарға була:\nУҡыусыларға тәҡдим ителгән күнегеүҙәрҙә, текстарҙа, эш төрөндә улар өсөн яңы мәғлүмәт бирергә тырышыу;\nТөрлө тел һәм телмәр уйындарын, проблемалы һорауҙарҙы, ярыш элементтарын йыш ҡулланыу;\nУҡыусыларға эш төрҙәрен, текстарҙы һайлау мөмкинлеген күберәк биреү – улар башҡортса телмәр компетентлығын формалаштырыуға ҙур йоғонто яһай.\n5-9-сы кластарҙа башҡорт телен уҡытыу методикаһы/ Р.Ғ. Аҙнағолов редакцияһында. Өфө: Китап, 1996. 320 бит.\nАҙнағолов Р.F. Уҡыусыларҙың үҙаллы фекерләү һәләтен үҫтереү // Башҡортостан уҡытыусыһы. 2003, №7. – 37-38 б.\nАҙнабаев Ә.М., Сабитова С.А. 7 синыф өсөн «Әсә теле» дәреслегенә методик күрһәтмәләр. Өфө, Китап, 2001. – 128 б.\nГазизова Л. Укучыларның сөйләм телен үстерү алымнары // // Башҡортостан уҡытыусыһы. 2003, №5. – 35-37 б.\nГыймранова Р. Сөйләм үстерү дәресе. // // Башҡортостан уҡытыусыһы. 2003, №1. – 53-55 б.\nКрысин Л.П. Школьный словарь иностранных слов. М.: Дрофа, 2000. 304 с.\nЛадыженская Т.А. Система работы по развитию речи учащихся. М., Просвещение, 1972. 256 с.\nЛеонтьев А.Н. М., Просвещение, 1969, 268 с.\nЛьвов М.Р. Словарь-справочник по методике русского языка. М.: Просвещение, 1988. 234 с.\nТикеев Д.С. Башҡорт телен уҡытыу методикаһы. Һайланма мәҡәләләр. Өфө, Fилем, 2002. 267 б.\nТикеев Д.С. Уҡыусыларҙа телмәр культураһы тәрбиәләүҙең әһәмиәте Башҡортостан уҡытыусыһы. 2003, №4. – 36-39 б.\nУҡыусыларҙың башҡортса телмәр компетентлығын формалаштырыуҙа тыңлап аңларға өйрәтеү юлдары Белем биреүҙең Федераль дәүләт стандартында уҡыусыларҙа белем, оҫталыҡ, күнекмә булдырыу нигеҙендә төрлө компетентлыҡтар формалаштырыу ҡаралған. Шуға күрә башҡорт теленә өйрәтеү процесында уҡыусыларҙа тел һәм телмәр компетентлығын, коммуникатив компетентлыҡты формалаштырыу төп урынды биләй. “Компетентлыҡ” терминының мәғәнәһендә асыҡлыҡ индереп китәйек: 1) нәмәне булһа ла яҡшы итеп эшләй белеү; 2) эшкә урынлашҡанда ҡуйылған талаптарға тура килеү; 3) үҙенсәлекле хеҙмәт функцияларын башҡара белеү. Ғилми-методик әҙәбиәттә компетентлыҡтың классификацияһы күп төрлө.\nТикшерелеүсе проблема күҙлегенән беҙҙе айырыуса уҡыусыларҙа өс компетентлыҡты булдырыу ҡыҙыҡһындыра 1) тел компетентлығы – тел күренештәрен белеү һәм аңлау; 2) телмәр компетентлығы – төрлө ситуацияларҙа дөрөҫ итеп телмәр ҡороу оҫталығы; 3) коммуникатив компетентлыҡ – ошо тел ярҙамында кешеләр менән төрлө шарттарҙа аралаша белеү, тел саралары ярҙамында проблемаларҙы сисеү Уҡыусыларҙың башҡортса телмәр компетентлығын формалаштырыу юлдарын Дәүләтшина М.С. түбәндәге этаптарға бүлеп ҡарай: 1. Башҡорт телендә тыңлап аңларға өйрәтеү (аудирование). 2. Башҡортса аралашырға (общение) өйрәтеү. 3. Башҡорт телендә дөрөҫ, тасуири уҡырға өйрәтеү. 4. Төрлө типтағы текстарҙы башҡортса яҙырға өйрәтеү.\nБашҡортса телмәр компетентлығын формалаштырыу - ул тыңлап аңлау, һөйләшеү, уҡыу, яҙыу күнекмәләренә таянып телмәр-аралашыу процесын булдырыу( ҡороу). Ғәҙәттә, традицион дәрестәрҙә уҡыусылар - тыңлаусы, ә уҡытыусы бөтә мәғлүмәтте биреүсе булһа, яңы стандарттар буйынса уҡытыусы - ойоштороусы, консультант. Шунлыҡтан дәрестәр түбәндәге моделдәр буйынса уҙғарыла: - ни өсөн? (һәр эштең маҡсаты билдәләнә), - нисек? (уны тормошҡа ашырыу юлдары асыҡлана); - нимә килеп сығырға тейеш? (һөҙөмтә) Ошо дәрес этаптарын ҡулланып, телмәр компетентлығын формалаштырыу күнегеүҙәрен башҡарыу - уҡыусыларҙа башҡорт теленә ҡарата ҡыҙыҡһыныу уята. 1. Тыңлап аңларға өйрәтеү (аудирование) үҙенсәлектәре. Рус мәктәбендә башҡорт теле дәресендә һөйләү, тыңлап аңлау, уҡыу, яҙыу күнекмәләренә өйрәткәндә, һәр береһенә хас эш төрҙәре була. Шуларҙың береһе – тыңлап аңлауға (аудирование) иғтибарҙы йүнәлтәм. Тыңлап аңлау – сит телдәр уҡытыу методикаһында киң ҡулланылған алым. Башҡорт телен уҡытыуҙа ул тик I – III класc дәреслектәрендә “тыңла һәм аңларға тырыш”, тип бирелә. Ә тыңлап аңларға өйрәтеү этабы – иң ауыр телмәр эшмәкәрлеге, cөнки сит телмәрҙе аңлау өсөн тыңлай белеү мөһим. Белеүебеҙсә, балаларҙың тыңлау хәтере (слуховая память) күреү хәтеренә (зрителная память) ҡарағанда аҙыраҡ үҫешкән. Шуға күрә тыңлап аңларға өйрәтеүҙә хәтерҙең шәп булыуы, уҡыусыларҙың логик фекерләй белеүе, телде тойомлап аңлау һәләте лә ҙур роль уйнай. Дәүләтшина М.С. билдәләүенсә, тыңлап аңларға өйрәтеү процесында уҡыусылар түбәндәге ауырлыҡтарға осрай: 1) мәғлүмәттең ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һәм бер тапҡыр ғына тәҡдим ителеүе; 2) сит кешеләрҙең телмәрен аңлау ауырлығы; 3) тауыштың индивидуаль һыҙаттары (тембр, темп һ.б.) Бер яҡтан ҡарағанда, текстың тиҙ арала бер тапҡыр ғына яңғырауы аңлағынды контролләп өлгөрмәүгә килтерһә, икенсенән, сит телдә шәп һөйләү ваҡытында өндәрҙең дә үҙгәреше барлыҡҡа килә. Шулай уҡ тыңлап аңларға өйрәтеүҙә уҡытыусының телмәре ҙур роль уйнай. Ул эталон булып тора. Техник саралар ярҙамында бирелгән мәғлүмәттән айырмалы рәүештә, уҡытыусының телмәре ситуатив һәм вербаль булмаған сараларға бай. Уҡытыусы, тыңлаусыларҙың мөмкинселегенән сығып, телмәренең темпын һайлай, әйтелгәнде аңлатып китә, төрлө тел сараларын ҡуллана. Шулай ҙа тик уҡытыусыны ғына тыңлап аңларға өйрәнеү башҡа кешеләрҙең телмәрен аңлауҙы ауырлаштыра, шуның өсөн техник саралар ҙа ҡулланыла. Аудиояҙма файҙаланғанда иң элек уҡытыусы үҙенең телмәрен һөйләп яҙҙыра (уҡыусыларға таныш бит!), артабан ирҙәр тауышын тыңлау, һуңынан ҡатын-ҡыҙ тауышы менән балалар тауышына күсеү ҡарала. Тыңлап аңларға өйрәтеүҙе иң элек бәйләнешле 3-4 һөйләмдән башларға, тәүге осорҙа ике тапҡыр тыңларға мөмкин. Тыңлау өсөн тәҡдим ителгән күнегеүҙәрҙә уҡыусыларға бирелгән күрһәтмәләр мөһим әһәмиәткә эйә. Мәҫәлән, тексты тыңлап нимә тураһында һүҙ барғанын аңларға; планға таянып ҡыҫҡаса һөйләп бирергә һ.б. Бындай осраҡта тыңлаусы телмәрҙә нимә тураһында һүҙ барасағын алдан күҙҙаллай, үҙе өсөн телмәр мәсьәләһе ҡуя һәм нимәне иҫтә ҡалдырырға, сағыштырырға, асыҡларға икәнен билдәләй. Йомғаҡлау Шулай итеп, дәрестә башҡарылған күнегеүҙәр, эш алымдары маҡсатлы, ижади характерҙа булғанда, системалы ҡулланылғанда ғына, уҡыусыларҙың башҡортса тыңлап аңларға өйрәтеү һәләттәрен үҫтереү мөмкин. Юғарыла әйтелгәндәрҙән сығып ошондай һығымта яһарға була: 1) Уҡыусыларға тәҡдим ителгән күнегеүҙәрҙә, текстарҙа, эш төрөндә улар өсөн яңы мәғлүмәт бирергә тырышыу; 2) Төрлө тел һәм телмәр уйындарын, проблемалы һорауҙарҙы, ярыш элементтарын йыш ҡулланыу; 3) Уҡыусыларға эш төрҙәрен, текстарҙы һайлау мөмкинлеген күберәк биреү – улар башҡортса телмәр компетентлығын формалаштырыуға ҙур йоғонто яһай.\nНомер материала: 34642031329


"Таҙа ил 2.0" беҙгә лә килә\nОшо көндәрҙә Федераль экологик оператор менән берлектә Мәскәүҙән “Таҙа ил 2.0” автойөрөшө старт алды. Сара “Экология” милли проектына ярҙам булараҡ ойошторолған. Сүп-сар ташыусы машиналар колоннаһы өс мең километр самаһы араны үтәсәк һәм Волга буйы федераль округының төп ҡалаларына һуғыласаҡ.\nПрограммала “Экология” милли проектын тормошҡа ашырыуға арналған түңәрәк өҫтәлдәр планлаштырылған. Уның барышында беренсе һәм икенсе класлы ташландыҡтар менән эш итеүҙе иҫәпләү һәм контролдә тотоу буйынса федераль дәүләт мәғлүмәт системаһы менән таныштырыу ҡаралған. Системаны Федераль экологик оператор булдырған һәм ташландыҡтарҙың бар тормош циклын күҙәтеүгә йүнәлтелгән – барлыҡҡа килеүенән алып икенсел тауарға эшкәрткәнсегә тиклем.\nМаршрут “Мышылар утрауы” тип аталған милли парктан башланған. Бында коммуналь техника күргәҙмәһе ойошторолған һәм экохоккей буйынса ярыштар булған. Мәскәүҙән колонна Рәсәй ҡалалары буйлап китә. Кисә Владимир ҡалаһында тәүге экокөн үтте лә.\nҠалаларҙа махсус техника күргәҙмәһе буласаҡ, улар барышында сүп-сар йыйыу һәм ташыу менән шөғөлләнгән яңы машиналар тураһында күп яңы нәмә белергә була. Ә балаларға был техниканың руле артында ултырыу мөмкинлеге лә биреләсәк.\n“Таҙа ил 2.0” автойөрөшө 6-нан 29 сентябргә тиклем үтәсәк һәм 11 субъектҡа ҡағыласаҡ. Был Мәскәү, Владимир, Түбәнге Новгород, Саранск, Ульянов, Яр Саллы, Камбарка, Өфө, Силәбе һәм Екатеринбург ҡалалары. Өфөгә 24 сентябрҙә килеп етәсәктәр тип планлаштырыла. Һәр төбәктә ойоштороусылар күп төрлө саралар әҙерләгән.


Гейне Порно Секс Уйын – Уйын Бушлай Онлайн Ххх\nПорно Секс Уйындар Гей-Был Тап Шулай, Бөгөн Кис Һеҙ Нимә Кәрәк\nӘгәр һеҙ беҙҙең сайтта буласаҡ, бөгөн кис һеҙ ысын тамамлана оргазм эҙләй. Һәм был, сөнки беҙ иң ҡыҙыу бара порноигра коллекцияһы менән интерактив. Һәм, исеменән күренгәнсә,, уйындары менән булған енси гей-хәрәкәте менән бәйле бөтә гомоэротический порно. Беҙҙең сайтта ҡыҙына рөхсәт итмәне. Минән булмай, тип, улар уйын уйнай ала, сөнки беҙ беләбеҙ, был эш оҡшаны, уларҙың ҡайһы берҙәре "малайҙар малайҙар булып", әммә береһе лә таба алманы ҡыҙ сайтта һеҙ беҙҙең уйындар. Трансвестит өсөн ҡайһы бер ҡағиҙәләре, ваҡыты менән.\nОргазм, улар һеҙҙе кисерер, беҙҙең уйындар уйнап, һеҙҙе ғәжәпләндерер. Беҙҙең ҡайһы бер уйынсылары, тип хәбәр секс менән шөғөлләнмәй тиерлек уны ярата, улар ҡасан кончать, беҙҙең уйын уйнай. Һәм был бер-интерактивты өсөн, ул беҙҙән сайтта уйын тәҡдим итә. Был һеҙгә колхозсылар интерактивты реаль ғәмәлдәр мейенең енси, шуға күрә һеҙ күпкә оргазм был интенсив тойорға була. Шулай уҡ был сәбәптәре, улар буйынса бер егет кенә түгел, уйындар уйнап, беҙҙеңсә, быны, бәлки, биш минуттан да күберәк кончать. Ике ысул булған, һеҙ уларҙың был уйын уйнарға мөмкин., Һеҙ ҙә күп эшләнегеҙ һәм тапҡырҙар уйыны кончать тәнәфес ваҡытында, ҡала һәм ағзалары ҡағылып, эргәләрендә үҙебеҙ ҙә түгел, хикәйә тамамлай алмай әлегә. Шулай уҡ башҡа уйындар сюжет һыҙығы ә беҙҙә булһа, уларҙың уйын процессы һәм мөмкинлек бирәсәк һезгә барлыҡ төрө менән эксперимент pov позицияһын gnu. Шулай уҡ беҙҙең сайт тураһында күп һөйләйбеҙ, беҙ һеҙгә кәрәк, һеҙгә бөтәһен дә уҡырға мөмкин һәм был хаҡта параграф икенсе.\nШулай Булғас, Күп Уйындар, Шулай Уҡ Төнгө Ваҡытта Етмәй.\nӘгәр һеҙ был уйын уйнай башлаған һәм туҡтап юҡ хәҙер, уларҙың барыһы ла әлегә тамамлап, төндә тамамланғас, ҡояш тышҡа башлай, һәм һеҙ һаман уйнауҙа булды. Бынан тыш, беҙ был аҙна һайын яңы уйындар өҫтәлеп коллекцияларында, реиграбельность ҡайһы бер юғары һәм уйындар бар. Юғары реиграбельность уйын менән, һис шикһеҙ, енси симулятор булып тора. Настроить улар мәжбүр итә алмаҫ, һеҙгә уйын оҡшанымы был персонаждар һәм шулай, нисек телисез икән, улар менән бындай азатлыҡ трахать ә һуңынан һеҙ, һеҙҙең менән эксперимент бөтә төр изгинов һәм позицияңды мөмкин, уларҙың бер ҡасан да эшләп һеҙҙе алда., Был уйынға хатта ҡайһы берҙә реалистик, һеҙ тоймай башланы, үҙен аватар һеҙ берҙәм булыу, gnu лицензияһы һәм һеҙҙең менән булған.\nӘммә реаль тәжрибәһе генә түгел, улар һеҙ беҙҙең сайттан алынды. Беҙ шулай уҡ беҙҙең фантастик уйын сценарийы үкһей-яҡ һеҙҙең өсөн, һеҙ уны сексуаль шатландыра ғына түгел, әммә звонованы, һәм һеҙҙең менән һуғарылған. Әгәр һеҙ мауығып инцест-порно булып, гей-ғаиләлә секс-был уйынға реаль эшләү теләге һеҙ беҙҙең сайтта. Береһе-барыһы өсөн дә һеҙ үҙ-ара диалог һәм секс уйындар тиклем был персонаждар уйланырға мәжбүр итә, тип, һеҙ, атаһы менән ағаһын йәки, дөрөҫөн секс менән шөғөлләнә. Һәм сайттар күпкә күберәк булған., Барыһы да һезгә эшләргә кәрәк, был уйынға ҡарап коллекция һәм дөрөҫ һайлау. Уйыны түгел, бында бер генә һайлау дөрөҫ булған, тик һеҙҙең өсөн загипнотизированный һеҙ дөрөҫ һайлау, фантазия.\nӨлкәндәр Өсөн Әлеге Заманда Геймер Порно\nБеҙҙең иң яҡшы сайттарҙың береһе булыр, эш ҡасан етә техник өлөшө булып тора, кросс-платформа совместимость. Был принципты барыһы ла уйын, улар беҙҙә бар, браузер нигеҙләнгән тимәк, улар теләһә ниндәй браузер аласыз теләсә ниндәй төҙөлөшө уйнай, әгәр ул яңыртылған. Бына шунда тағы бер әйберҙәр, уларҙың уйын процессы беҙ башында тотош скачать тиклем. Яҡынса 30-ҙан ашыу ҙур һәм ҡатмарлы осраҡта көтөп уйын башында секунд тигәнде аңлата был. Тик был уйын шулай уҡ лагы булмауын аңлата. Тотош уйын ғына итеп загружаться, хатта уның интернет һуң һеҙ отключены уйнарға мөмкин буласаҡ., Бөтә уйын гей-порно секс-сервер урынлашҡан уйын беҙҙә, улар тоташыу өсөн тәҡдим шифрланған хәүефһеҙлек гарантиялана. Бөгөн сексуаль кисә беҙҙең сайтта үҙе тикшерһен!


Белорет предприятиелары Япония менән хеҙмәттәшлек итергә әҙер // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБелорет предприятиелары Япония менән хеҙмәттәшлек итергә әҙер\n8:59, 4 марта 2011 Иҡтисад\nКесе йома, 3 мартта, Японияның ITOCHU сауҙа йорто делегацияһы Башҡортостанға сәфәре сиктәрендә Белорет ҡалаһында булды. Муниципаль район хакимиәтендә улар урындағы ҡайһы бер предприятиелар етәкселәре менән осрашты. Кәңәшмәлә БР иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары Александр Марьин һәм БР Иҡтисади үҫеш министрлығының инвестицион проекттарҙы методик яҡтан тәьмин итеү бүлеге начальнигы Галина Дмитриева ҡатнашты.\nБелорет районы хакимиәте башлығы Владислав Миронов, был осрашыу ITOCHU сауҙа йортоноң төбәк предприятиелары менән артабан хеҙмәттәшлек итеүенә нигеҙ булып хеҙмәт итәсәк, тигән ышаныс белдерҙе. Ҡунаҡтар райондың иҡтисади үҫеше һәм уның инвестицион потенциалы менән танышты.\n— Беҙ үҙебеҙҙең яҡтан эшмәкәрлектең бөтә төрҙәре буйынса ла, производство өлкәһендә лә, шулай уҡ ял һәм туризмды ойоштороуҙа ла хеҙмәттәшлек итергә әҙербеҙ. Киләсәктә ике яҡҡа ла файҙалы эшмәкәрлеккә өмөтләнәбеҙ, — тип билдәләне Владислав Миронов.\nОльга Колесникова, Рәсүл Хәмиҙуллин автор: Ольга Колесникова, Рәсүл Хәмиҙуллин\nТеги: халыҡ-ара хеҙмәттәшлек, сәнәғәт, инновациялар


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТАБИП ХӘЛИЛ МОСТАФИН: ҒҮМЕРЛЕК ҺӨНӘРЕМ - КЕШЕ ҒҮМЕРЕН ҠОТҠАРЫУ - 2020 - Мәҡәләләр\nТАБИП ХӘЛИЛ МОСТАФИН: ҒҮМЕРЛЕК ҺӨНӘРЕМ - КЕШЕ ҒҮМЕРЕН ҠОТҠАРЫУ\nБөгөн барса кешелек коронавирус тигән мәкерле микроскопик дошман тыуҙырған COVID-19 сиренән ыҙа сигә. Һүҙ юҡ, ошо заман сиренә лә дауа табылыр, ҡаңғырышып, инде ни хәл ҡылырға белмәгән кешеләр еңел тын алырлыҡ ваҡыт та йыраҡ түгелдер. Ошо сир медицина хеҙмәткәрҙәренең, табиптарҙың йәшәйешебеҙҙә ни тиклем мөһим эштәр башҡарғанын зиһенебеҙгә яңынан тылҡып индерҙе. Тап шуның өсөн уҡыусыларыбыҙға табип һөнәре, хәҙерге заман медицина хеҙмәте хаҡында "Геронтологтарҙың һәм гериатрҙарҙың Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы" вице-президенты, Волга буйы федераль округының штаттан тыш баш белгес-гериатры, "Һуғыш ветерандары госпиталдәре союзы" коммерциаль булмаған ойошма Идараһының рәйестәше, "БР геронтологтар һәм гериатрҙар ассоциацияһы" рәйесе, медицина фәндәре кандидаты, Хәрби фәндәр академияһы профессоры, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы, Һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары республика клиник дауаханаһының баш табибы Хәлил Мөжәүир улы МОСТАФИН менән әңгәмәбеҙҙе тәҡдим итәбеҙ.\nҺәр кешенең киләсәге, уның яҙмыш-булмышы бала сағынан башлана. Һеҙ, Хәлил Мөжәүир улы, үҙегеҙҙең тыуған ерегеҙ, бала сағығыҙ, ғаилә хәлегеҙ хаҡында ниҙәр әйтер инегеҙ?\n- Белорет районы Әзекәй ауылында тыуып үҫтем. Атайым Мөжәүир Мортаза улы механизатор булды, инәйем Шәйәт Искәндәр ҡыҙы мәктәптә тәрбиәсе ине. Күп балалы, ҙур ғаиләлә үҫтек, 8 балаға ғүмер бирҙе улар. Барыбыҙ ҙа юғары белем алып, төрлө институттар тамамлап, эшләп йөрөйбөҙ.\nУл йылдарҙа йәштәр араһында аң-белемгә ынтылыш шулай көслө булғандыр, юғиһә, бер ябай ауыл кешеләре ғаиләһенән генә лә шул тиклем уҡымышлы белгестәр сыҡмаҫ ине. Бының менән килешәһегеҙҙер, моғайын?\n- Эйе, ул заманда уҡыйым, белем, һөнәр алам тигәндәргә тейешле шарттар ҙа бар ине бит. Беҙҙең Белорет ҡалаһында педагогия һәм медицина училищелары, металлургия техникумы, төрлө профтехучилищелар эшләп килде. Мин медицина училищеһын һайланым, һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә юл башым шунан башланды. Аҙаҡтан, әрме хеҙмәтенән ҡайтыу менән, Башҡорт дәүләт медицина институтында дауалау хеҙмәте (терапия) буйынса юғары белем алып, әлеге көнгә тиклем һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә хеҙмәт итәм. Бер туған энем Хәбир ҙә минең юлды ҡабатланы - шулай уҡ Белорет медицина училищеһын, аҙаҡтан медицина институтын тамамлап, табип булып китте. Районда бер ир туғаныбыҙ фельдшер булып эшләй, ҡыҙҙарымдың береһе шулай уҡ табип һөнәрен үҙ итте - ғаилә династияһына нигеҙ һалынды, тип уйлайым.\nНи сәбәпле табип һөнәрен һайларға булдығыҙ?\n- Беҙҙең ауылыбыҙҙа ул саҡта 8 йыллыҡ мәктәп эшләй ине. Ауыл мәктәбен тамамлау менән Белорет медицина училищеһына уҡырға инергә булдым. 1979 йылда ошонда уҡый башлап, уны 1983 йылда тамамланым. Унан - армияға, хәрби хеҙмәткә саҡырылдым. Хеҙмәтемде тамамлап, ике ай үтеүгә, медицина институтына имтихандар биреп, уҡыуымды дауам иттем. Табип һөнәре һәр заманда ла, бигерәк тә ауылдарҙа, бик абруйлыларҙан һаналды, һәм киләсәктә лә шулай буласаҡ. Бына үҙегеҙ уйлап ҡарағыҙ: ауылда мәктәп, мәҙәниәт йорто, йәғни клуб, китапхана, фельдшер-акушер пункты бар икән - был ауылдың киләсәге бар, ул йәшәйәсәк. Бындай ауылдарҙан йәштәр ҙә ситкә китергә ашҡынмай, ғаилә ҡора, балалар таба. Тормош, нисек кенә ауыр булмаһын, дауам итә. Ә ауыл ерлегендә медицина хеҙмәте иң элгәре фельдшер-акушер пункттары аша башҡарыла, фельдшер балаларға ла, ололарға ла берҙәй кәрәк. Тап шуның өсөн республикабыҙға яңы етәксе килеү менән элегерәк оптималләштереү һылтауы менән ябылған фельдшер-акушерлыҡ пункттары яңынан тергеҙелә башланы, улар өсөн яңы биналар һалына, һуңғы йылдарҙа ғына ауылдарыбыҙҙа 230-ҙан ашыу ФАП яңынан эшләй башланы. Был ауыл халҡы өсөн бик тә кәрәкле, шуға ла улар быны бик яҡшы ҡабул итте. Тиҙ арала тәүге медицина ярҙамына мохтаж булғандарға ваҡытында тейешле дауа биреү өсөн уңайлы шарттар булдырылды, сөнки ауыл фельдшеры кәрәк сағында кесеһенә лә, олоһона ла ярҙамға килергә әҙер. Бында медицина хеҙмәтенең тәүге звеноһының роле баһалап бөткөһөҙ - улар ярҙамға мохтаждарҙы участка һәм район дауаханаларына йүнәлтә, ә ҡатмарлы сирҙәр менән ауырығандар белгестәр ҡарамағына район-ара, ҡала һәм республика дауалау учреждениеларына ебәрелә. Халыҡты дауалауҙа, һаулыҡ һаҡлауҙа ошондай система даими эшләргә тейеш, шул саҡта уңышҡа өлгәшергә була.\nХәлил Мөжәүир улы, һеҙ республикабыҙҙың һаулыҡ һаҡлау системаһында байтаҡ йылдар эшләйһегеҙ, һеҙҙе медицина хеҙмәтенең ғилми һәм ғәмәли өлкәләрендә ҙур тәжрибә туплаған табип булараҡ беләләр. Хеҙмәт юлығыҙ хаҡында бер нисә һүҙ әйтеп китһәгеҙ ине.\n- Һаулыҡ һаҡлау эшенә тотонған сағымдан 30 йылдан ашыу ваҡыт үтеп киткән икән. Армиянан ҡайтҡас, "Ашығыс ярҙам" хеҙмәтендә эшләй башлағайным. Өфө ҡалаһының Ленин, Киров райондарының "Ашығыс ярҙам" станцияларында эшләгәнемдә күп ғәмәли белемдәргә, күнекмәләргә эйә булдым, әле булһа ул саҡта миңә тәүге тәжрибә тупларға ярҙам иткән табиптарға рәхмәтлемен. Унан һуң, медицина институтына ингәс, уҡып та йөрөлдө, ә төндәрен дауаханаға дежурлыҡҡа бара инек. Мин Республика клиник дауаханаһының реанимация бүлегендә медбрат булып эшләй башланым. Ул саҡта медицина институты студенттарында ысын табип һөнәренә ынтылыу көслө булды, ә бының өсөн табип эшмәкәрлеген "иң төбөнән" башлап өйрәнеү фарыз бит. Ә аҙаҡтан шул уҡ дауаханала табип булып эшләй башланым. Валерий Иванович Мәүлетов, Борис Борисович Ладанов, Фәрид Сөләймән улы Ғәлиев, Флүрә Мәғариф ҡыҙы Төхвәтшина, Луиза Тимер ҡыҙы Хисамова, Руфина Әхтәм ҡыҙы Молодцова кеүек остаз-уҡытыусыларым табип һөнәре серҙәренә өйрәтте, уларға ла сикһеҙ рәхмәтлемен. Реанимация белгесе булараҡ, Ғ.Ғ. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының анестезиология һәм реанимация бүлегендә күп нәмәгә өйрәнелде, әле лә шул һөнәремә тоғро ҡалам, ул минең ғүмерлек эшемә әүерелде. Ошо бүлектә эшләгән табиптар медицина хеҙмәтенең иң ауыр, әммә үтә лә яуаплы функцияларын ғәмәлгә ашыра. Был сирле кешенең ғүмерен ҡотҡарыу менән бермә-бер бәйле. Бына, мәҫәлән, Борис Борисович Ладанов һәм Луиза Тимер ҡыҙы Хисамова ғүмере буйына бер дауаханала, бер үк медицина хеҙмәтендә - клиник дауахананың реанимация бүлегендә эшләне. Улар әле лә сафта, һәм уларҙы алыштырғыһыҙ белгестәр, тип әйтһәк, һис бер хилаф булмаҫ.\nҮҙ эшенә, һөнәренә сикһеҙ бирелгәнлек һеҙҙең остаздарығыҙҙың төп сифаты булғандыр, моғайын?\n- Эйе, улар әле лә эшләп йөрөй, мин уларға һоҡланам. Бына ни әйтер инем: беҙҙә "Башҡортостандың халыҡ табибы" тигән маҡтаулы исем индерелһә, иң элгәре ошоға лайыҡлылар рәтенә шул уҡытыусыларымдың исемдәрен индерер инем. Ғөмүмән, Ғ.Ғ. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһында халыҡ һаулығын һаҡлауға бар ғүмерен арнаған арҙаҡлы табиптар етерлек. Мәҫәлән, иң элек хирург, федераль кимәлдә генә башҡарыла торған ҡатмарлы операциялар эшләүсе Нартайлаков Мәжит Әхмәт улының ҡаҙаныштары ошондай оло баһаға лайыҡтыр. Ул йылына бер нисә тапҡыр ауыр сирлеләргә бауыр, бөйөр кеүек ағзаларҙы ла күсереп ултыртыу операцияларын башҡара. Ә ошондай операциялар барышында анестезиолог һәм реаниматолог та кисектергеһеҙ ярҙам күрһәтә. Мин үҙемдең уҡытыусыларыма әйткәнем дә бар, Республика клиник дауаханаһы территорияһында һеҙгә һәйкәл ҡуйырға кәрәк, тип. Медицина фәне өлкәһендә ғилми тикшеренеүҙәр башлап ебәргәс, медицина фәндәре докторы, профессор Фәрид Сөләймән улы Ғәлиев ғилми етәксем булырға ризалашты. Ғилми яҡтан В.И. Мәүлетов һәм М.Ә. Нартайлаковтарҙың да ярҙамына рәхмәтлемен.\nМедицина ғәмәлиәтенең фән ҡаҙаныштары менән тығыҙ бәйләнеше хаҡында ниндәй фекерҙәрегеҙ бар?\n- Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә медицина фәненең роле баһалап бөткөһөҙ. Ғөмүмән, медицина өлкәһе ғалимдары һәр саҡта ла практик медицина хеҙмәтенән айырылмайынса эшләй, тиһәк, һис хата булмаҫ. Ғәмәли медицина тәжрибәһе тәрән анализға һәм фәнни яҡтан дөйөмләштереүгә мохтаж. Шул уҡ ваҡытта ғәмәлдә, йәғни дауалау эшендә фән ҡаҙаныштарын даими һәм системалы ҡулланыу һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә бик тә һөҙөмтәле. Ғилми эш менән шөғөлләнеү табипҡа уның ғәмәли эшендә өр-яңы мөмкинлектәр аса.\nЙыш ҡына совет осоро медицинаһы менән бөгөнгөһөн сағыштырып ҡарайҙар. Ошо хаҡта ни әйтер инегеҙ?\n- Совет осоро медицинаһы - бар яҡтан да уйланылған, донъя кимәлендә танылған өлгөлө өлкә булараҡ билдәле. Ошо осорҙоң ҡаҙаныштарын бер кем дә инҡар итә алмай. Ә бына һуңғы 30-20 йыл дауамында Рәсәй медицинаһы Европа, Америка Ҡушма Штаттарындағы һаулыҡ һаҡлау системаһы өлгөләрен ҡулланыу юлынан китте. Беҙҙең һаулыҡ һаҡлау системаһы медицина страховкаһы менән бермә-бер бәйле эшләй. Был, күрәһең, заман талабылыр. Шул уҡ ваҡытта дауаханаларҙы, поликлиникаларҙы заманса медицина ҡорамалдары менән йыһазлауҙы оло ҡаҙаныш, тип иҫәпләйем. Был яҡтан бынан 20 йылдар элегерәк ваҡыттағы хәлде сағыштырырлыҡ та түгел. Шул уҡ медицина диагностикаһы өлкәһендәге ҡаҙаныштар беҙгә, табиптарға, дауалау эшен уңышлы башҡарырға ярҙам итә. МРТ-томография, КТ-томография, ПЭТ-томография (ядерлы медицинала позитрон-эмиссион тикшереү) кеүек заманса диагностика ысулдары элек бик һирәк кенә медицина учреждениеларында уҙғарылһа, бындай мөмкинлек бөгөн барыһы өсөн дә бар, тип әйтергә була. Тиҙ арала ышаныслы диагностика эшләй алыу - ул дауалау эшен уңышлы башҡарыу өсөн бик тә мөһим.\nҺаулыҡ һаҡлау өлкәһендә уйланылмаған реформалар уҙғарыу, урындарҙағы медицина учреждениеларын оптималләштереүҙең зыяны хаҡында ниндәй фекерҙәһегеҙ?\n- Әлбиттә, әле һеҙ телгә алған оптималләштереүҙең кире эҙемтәләрен беҙ әлегә тиклем күреп, белеп торабыҙ. Бына тап ошоноң һөҙөмтәһендә һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә кадрҙар етешмәүе, бигерәк тә райондарҙа медицина хеҙмәтенең айырым тар өлкәләре буйынса белгестәр булмауы бәкәлгә һуға. Ә ауылдарҙа фельдшер-акушер пункттарын ҡыҫҡартыу күпме кешене тәү медицина ярҙамынан мәхрүм итте. Ошо арҡала әлегә тиклем фельдшерҙарға, медсестраларға, табиптарға ҡытлыҡ кисерелә. Бар кешелек өсөн уртаҡ бәлә - коронавирус пандемияһы ошондай киҫкен хәлдәрҙә медицина учреждениеларын кисекмәҫтән арттырыу, яңы биналар төҙөү, заманса медицина ҡорамалдары менән йыһазландырыу проблемаһын дәүләт кимәлендә хәл итеү зарурлығын тыуҙырҙы. Быны, мәҫәлән, республикабыҙ етәкселеге лә, ҡала һәм район башлыҡтары ла яҡшы аңлай. Медицина хеҙмәтен тергеҙеү, яңыртыу, урындарҙағы медицина ойошмалары өсөн фельдшер-акушерҙар, табиптар әҙерләү эшенең ни тиклем мөһим икәнлеге барыһына ла асыҡ. Ошо йәһәттән республикабыҙҙа бындай эштәрҙе планлаштырыу, ғәмәлгә ашырыу өсөн тейешле финанс сығымдары ла ҡаралған хәҙер. Был яҡтан беҙ башҡа төбәктәргә өлгө була алабыҙ: ауылға ҡайтып эшләргә теләк белдергән фельдшер-табиптарға миллион һум күләмендә аҡсалата ярҙам күрһәтеү, фатир, ер участкалары менән тәьмин итеү - былар ауылдарыбыҙҙа һаулыҡ һаҡлау эшен тергеҙеү йәһәтенән үтә лә файҙалы ғәмәлдәр.\nҺеҙ, Хәлил Мөжәүир улы, инде байтаҡ йылдар Башҡортостан Республикаһының халыҡ араһында киң билдәле һаулыҡ һаҡлау учреждениеһында - Һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары республика клиник госпиталендә баш табип вазифаһында эшләйһегеҙ. Ветерандарыбыҙҙың, ғөмүмән, оло быуын кешеләренең һаулығын һаҡлау эшенең ниндәй үҙенсәлектәре бар, ошо хаҡтағы фекерҙәрегеҙҙе уҡыусыларыбыҙға еткерһәгеҙ ине.\n- Беҙ һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары алдында ифрат бурыслыбыҙ. Быйыл Бөйөк Еңеүҙең 75 йыллығын байрам иттек. Ошо ҡанлы һуғышта ҡатнашҡан, әле арабыҙҙа йәшәгән ветерандарҙы иҫәпләп, берәмләп һанап сығырға була. Ә Башҡортостандан һуғышҡа 720 мең кеше алынып, уларҙың 300 меңе генә кире ҡайтҡан, уларының да күпселеге яралар алған була. Беҙҙең госпиталь Бөйөк Ватан һуғышы йылдарынан алып эшләп килә, ул саҡта уҡ барыһы 940 кешене дауалау ҡаралған. Әлеге көндә һуғыш ветерандарының иң йәш тигәненә лә 89-90 йәш тулған. Һуңғы ветерандар арабыҙҙан китә, барса республикала улар 680 кеше иҫәпләнә. Улар һәр төрлө ярҙамға, ҡарауға мохтаж, күбеһе 1-се, 2-се төркөм инвалидтары. Беҙ госпиталдә шулай уҡ тыл ветерандарына ла медицина ярҙамы күрһәтәбеҙ, уларҙың барыһы ла оло йәштәге кешеләр, 40 меңдән ашыу кеше иҫәптә, улар ҙа һуғыш ветерандарына тиңләнә. Унан башҡа, госпиталь Афғанстанда, Чехословакияла, Вьетнамда, Чечняла, башҡа һуғыш барған урындарҙағы бәрелештәрҙә ҡатнашҡан элекке яугирҙарға, Чернобылдә, атом бомбаһын һынаған саҡта зыян күргән граждандарға даими рәүештә медицина ярҙамы күрһәтә.\nҺуңғы 4 йыл дауамында республикабыҙҙа йәшәгән оло быуын кешеләре өсөн бик кәрәкле эш алып барабыҙ - госпиталь базаһында гериатрик үҙәк эшләй. Республикабыҙҙа йәшәгән 4 миллион 51 мең кешенең 984 меңе - 60 йәштән уҙған кешеләр, уларҙың 800 меңләбе - 65 йәштән олораҡтар. Оло йәштәгеләр, бигерәк тә төрлө сирҙәргә дусар булғандар, беҙҙең ярҙамға мохтаж. Улар, ҡабул ителгән план-графикҡа ярашлы, госпиталдә тейешле дауа ала, шуның өсөн дә беҙҙең госпиталь һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә республика кимәлендәге иң әһәмиәтле дауалау учреждениеһы һанала. Шуның өсөн ошо госпиталь киләсәктә лә халыҡтарыбыҙға хеҙмәт күрһәтеүҙе дауам итәсәк.\nБер кемгә лә сер түгелдер, ошо үтә лә мөһим дауалау ойошмаһына даими ярҙам итеүсе бер ойошма бар - ул "Урал" хәйриә фонды. Ошо хаҡта бер кәлимә һүҙ әйтеп үтеү урынлылыр, тим.\n- Беҙҙең беренсе Президентыбыҙ Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимов госпиталгә бик ҙур ярҙам күрһәтә. Бына, әйтәйек, госпиталгә Оборона министрлығы тарафынан Өфө ҡалаһындағы элекке хәрби госпиталдең бинаһы бирелгәйне. Ошо иҫке бинаға "Урал" хәйриә фонды ярҙамы менән тулыһынса реконструкция уҙғарылды, бина заманса талаптарға ярашлы төҙөкләндерелде, һәм ошо яңыртылған корпус беҙҙең ветерандарыбыҙға хеҙмәт итә бөгөн. Әйтергә кәрәк, беҙҙең госпиталгә "Урал" хәйриә фондының һуңғы 7-8 йылда күрһәткән ярҙамының күләме 500 миллиондан ашты. Ошо ярҙам һөҙөмтәһендә яңыртылған палаталар, йыһаздар, медицина ҡорамалдары - былар барыһы ла республикабыҙ ветерандарының һаулығын нығытыуға йүнәлтелде. Ошо фактты Мортаза Ғөбәйҙулла улының әле лә республикабыҙ халыҡтары хаҡындағы хәстәрен асыҡ сағылдырған бер дәлил итеп ҡарау фарыздыр ул. Шуның өсөн беҙҙә дауаланған ветерандар, госпиталь коллективы һәм үҙемдең исемдән Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимовҡа гәзитебеҙ биттәренән оло рәхмәтебеҙҙе белдереп, артабан да изге эштәребеҙҙе бергәләшеп башҡарырбыҙ, тигән өмөттә ҡалам.\nХәлил Мөжәүир улы, республикабыҙ халыҡтарына ниндәй теләктәрегеҙҙе еткерер инегеҙ?\n- Табиптың кешеләргә иң беренсе сиратта теләгәне, теләгәндәренең иң мөһиме берәү генәлер - иҫән-һау йәшәһендәр. Һәр кем яҡындары, ғаиләһе, дуҫ-иштәре менән аралашып, һаулыҡ, таҙалыҡ тантана иткән донъяла йәшәһен ине. Иң элгәре бар донъяны баҫып алған афәттән һаҡланыу сараһын күрһендәр ине. Һәр кемебеҙ аҙ ғына ваҡытҡа булһа ла ҡәҙимге йәшәйешебеҙ мәшәҡәттәрен ҡалдырып тороп, донъябыҙ, үҙебеҙ, яҡындарыбыҙ хаҡында уйланырға тейештер ул. Әлеге коронавирус сире беҙҙең донъяға ҡарашыбыҙҙы ла үҙгәртергә мәжбүр итәсәк. Нисек йәшәйбеҙ, ниҙәр ҡылабыҙ, бер-беребеҙгә ниндәй мөнәсәбәттәбеҙ, аралашыу, ғөмүмән, тормош-йәшәйеш ҡағиҙәләрен нисек үтәйбеҙ - былар барыһы ла донъябыҙ именлеген тәьмин итә торған тәү шарттарҙыр, тим.\nОшо әңгәмәбеҙҙе тамамлаған мәлдә редакциябыҙ һәм гәзит уҡыусыларыбыҙ исеменән билдәле табип Хәлил Мөжәүир улы Мостафинға, ул етәкләгән коллективҡа халҡыбыҙ һаулығын һаҡлау өлкәһендә уңыштар теләп хушлаштыҡ. Ул ошо изгеләрҙән-изге эштәрҙә һөнәри антына тоғро ҡалып, маһир табиптарҙан торған коллективының киләсәктә лә һыр бирмәйәсәгенә ышаныс белдерҙе.\nАрыҫлан ТАЙМАСОВ әңгәмә ҡорҙо.\nЯҙылған: 03.09.20 | Ҡаралған: 600


Өфөгә сәфәр менән килгән нейрохирург, профессор Курио Лано М агаляеш һәм Рәмил Рамаҙанов Башҡортостан һәм Португалия нейр охирургтары араһында элемтә булдырыу тураһында һүҙ йөрөтә. П ортугалия врачтары һүҙҙәре буйынса, улар Башҡортостандағы ко ллегалары менән тығыҙ элемтә булдырырға уйлай. Республиканың\nнейрохирургия үҙәге етәксеһе, профессор Шамил Сафин менән һ өйләшеү барышында ошо турала килешеү булдырылды.\nСәфәр барышында Португалия белгестәре Башҡортостан нейрох ирургия хеҙмәтенең эш һөҙөмтәләре менән танышты һәм Өфө врач тары өсөн семинар ойошторҙо. Сит ил белгестәре республика н ейрохирургияһына юғары баһа бирҙе. Доктор Магаляеш һүҙҙәре б уйынса, "Башҡортостанда нейрохирургия үҫеше Европа клиникала ры кимәленә тап килә".\n"Һеҙҙең клиникаларҙың диагностика һәм операция яһау ҡорам алдары менән тәьмин ителеше ярайһы уҡ юғары, - тине ул. - Ми н Башҡортостандағы коллегаларым менән аралашыуҙан бик ҡәнәғә т ҡалдым".\nШул уҡ ваҡытта, профессор билдәләүенсә, нейрохирургия бик\nүҙенсәлекле тармаҡ, хөкүмәт һәм һаулыҡ һаҡлау системаһына ҡараған хеҙмәттәрҙең иғтибарын талап итә. "Яңы уникаль техно логиялар үҫеше өсөн финанслауҙан тыш яңы контакттар ҙа кәрәк ", - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Магаляеш әфәнде.\nБашҡорт нейрохирургтары ла сит ил белгестәрен үҙҙәрендә ҡ абул итергә әҙер. Шамил Сафин әйтеүенсә, "беҙ һәр ваҡыт беле м менән дә, эш менән дә ярҙам итергә әҙер, уларҙан да күп нә мәгә өйрәнергә теләр инек".\nҺуңғы сараларҙың ойоштороусыһы булып Рәмил Рамаҙанов тора . Рәмил Хәйҙәр улы Башҡорт дәүләт медицина университетын там амлаған, Республика клиника дауаханаһында, һуңынан Мәскәү һә м Мозамбик клиникаларында эшләгән. Һуңғы ваҡытта Португалиял а фәнни эшмәкәрлек менән шөғөлләнә.\nРәмил Рамаҙанов үҙенең тыуған яғына йыл да ҡайта. "Мин Ку рио Ланоны тыуған яғымдың матурлығын күрһәтергә саҡырҙым, - ти Рәмил Хәйҙәр улы.\nМагаляеш әфәндегә Өфө бик оҡшаған. "Мин бында тағы ла кил ергә теләр инем", - ти ул. Башҡортостандағы коллегалары менә н булдырылған контакт уға бындай мөмкинлек бирер тип ышанырғ а ҡала.