Өфөлә юлһыҙ ерҙәрҙе иңләргә яратыусылар осрашты | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n25 февраля 2021 — 16:01 ГТРК «Башкортостан»\nЭкстрим яратыусыларҙы 30 градуслыҡ сатлама һыуыҡтар ҙа, буран да ҡурҡытмай. Өфөлә юлһыҙ ерҙәрҙе иңләргә яратыусылар осрашты. Автоһәүәҫкәрҙәр сығышын беҙҙең ижади төркөм дә күҙәтте. Был юлы ветеран УАЗ-ға ҡар аҫтындағы тыныс йоҡоһонан сығыу форсаты тәтемәй. Заманында бөтә республиканы арҡырыһын буйына гиҙгән тимер ат хужаһы уны лайыҡлы пенсияға оҙатҡан. Оффроуд менән мауығыу тап ошо автомобилдән башланды ла инде, ти Александр Алексеев үҙенең 3 йыл элек булған тәүге автосәйәхәттәрен хәтерләп.Бөгөнгө юл йыраҡ түгел – Өфө янындағы Яңы Максимовка ауылына тиклем генә, ә ундағы трассаның ниндәй булырын бер кем дә белмәй. Шулай ҙа юл да, 30 градуслы һыуыҡ та әүҙем ялды яратыусыларҙы ҡурҡытмай.Старт һыҙығынан тимер аттар уттай артылып көрт аша алға елә. Бындай юлды 4 тәгәрмәсе лә һөйрәгән ҡеүәтле автомобилдәр генә үтергә һәләтле, ә “ҡаты” шарттарҙа ярышыр өсөн кузов бейегәйтелеп ҙур тәгәрмәстәр ҡуйылған. Ҡатмарлы шарттарҙа ярышырға яратҡан һәүәҫкәр водителдәр өсөн көн дә ҡаты һыуығын йәлләмәне, әммә ҡатнашырға теләүселәр 50-нән ашыу ине. Бындай сараларҙы Оффроуд һөйөүселәр йыл әйләнәһенә уҙғара, уларҙың сафтары йылдан йыл арта ғына.


Гөлйемеш йыйыу осоро\nГөлйемештең сәскәһе лә, емеше лә, һабағы ла, тамыры ла шифалы. Емешен ҡатыраҡ саҡта йыйһаң, киптереүе еңел. Ә инде ныҡ бешеп, йомшарып киткәнен туңдырып һаҡлаһаң да була. Күптәр ҡырау һуҡҡас, татланғас йыя. Белгестәр әйтеүенсә, ҡырауҙан һуң гөлйемештең шифаһы кәмей.Яҡшы һөҙөмтәгә өлгәшеү өсөн самаһын белеү мөһим. Бер литр һыуға дүрт аш ҡалағы емеш кәрәк. Һыу ныҡ ҡайнар булмаҫҡа тейеш. Бер сәғәт яй ғына ҡайнатып алырға йәки термоста төнәтергә мөмкин.\nГөлйемештең сәскәһе лә, емеше лә, һабағы ла, тамыры ла шифалы. Емешен ҡатыраҡ саҡта йыйһаң, киптереүе еңел. Ә инде ныҡ бешеп, йомшарып киткәнен туңдырып һаҡлаһаң да була. Күптәр ҡырау һуҡҡас, татланғас йыя. Белгестәр әйтеүенсә, ҡырауҙан һуң гөлйемештең шифаһы кәмей.\nГөлйемештә "С" витамины лимондағына ҡарағанда илле тапҡырға күберәк. "А" , "Е" витаминдары булғанлыҡтан, антиоксидант үҫемлек. Иммунитетты нығыта, миҙгелгә бәйле аллергиянан йонсоғандарға шифа, яраларҙы уңалдыра, оҙайлы ауырыуҙан һуң тиҙерәк хәл керетергә ярҙам итә, тире ауырыуҙарынан дауа.\nЯҡшы һөҙөмтәгә өлгәшеү өсөн самаһын белеү мөһим. Бер литр һыуға дүрт аш ҡалағы емеш кәрәк. Һыу ныҡ ҡайнар булмаҫҡа тейеш. Бер сәғәт яй ғына ҡайнатып алырға йәки термоста төнәтергә мөмкин. Төнәтмәгә бал, имбир ҡушырға була. Ашағанға тиклем 20 минут алда көпшә аша эсеү яҡшыраҡ (кислота булараҡ, теш эмален боҙмаһын өсөн).\nҠан баҫымы юғары булғанда, ашҡаҙандың сей яраһы яфалағанда, шәкәр диабеты осрағында, эс ҡатҡанда гөлйемеште ҡулланыу ярамай йәки сама белергә кәрәк.\n("Башҡортостан үләндәре" төркөмөнән)


Мәғариф » Страница 28 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Страница 28\nИке Этҡол, бер хыял\nНовости / Мәғариф // 28-05-2011, 11:17\nСираттағы уҡыу йылы тамамланды, сираттағы ҡыҙҙар һәм егеттәр, мәктәп ҡыңғырауын һуңғы тапҡыр ишетеп, артабан үҙ аллы тормошҡа аяҡ баҫыр өсөн, тантаналы линейкаға теҙелде\nҺынау ауыр булған һайын еңеү шатлығы ла татлыраҡ\nНовости / Мәғариф // 17-05-2011, 09:56\nРәсәйҙең иң йәшел һәм төҙөк ҡалаларының береһе баш ҡалабыҙ Өфө уҙған аҙнала илебеҙҙең төрлө төбәктәренән йәш экологтарҙы ҡабул итте. Бында экология буйынса уҡыусыларҙың Бөтә Рәсәй олимпиадаһының йомғаҡлау этабы үтте. Өфөгә ул тиклем дә күп уҡыусы йыйылғаны булмағандыр − олимпиадала илдең 65 төбәгенән 198 уҡыусы ҡатнашты....\nКеҫә телефондары менән файҙаланыу тыйылды\nНовости / Мәғариф // 26-04-2011, 12:41\nМәғариф министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, 2011 йылда Башҡортостанда 26500 кеше берҙәм дәүләт имтиханы тапшырасаҡ.\nБылтыр иһә барлығы 27897 сығарылыш синыф уҡыусыһы һынау тотҡайны, ә 2009 йылда БДИ тапшырыусылар һаны 29963 уҡыусы булған. БДИ-ның тәүге этабы – быйылғы сығарылыш синыф уҡыусылары өсөн 27 майҙа башланып, 20 июнгә тиклем дауам итәсәк. Ә алдағы йылдарҙағы сығарылыш уҡыусылары өсөн икенсе этабы 8 июлдән 18 июлгә тиклем үтәсәк. БДИ йәиһә элекке кеүек традицион формала имтихан тапшырыуҙы һайлау хоҡуғына мөмкинлектәре сикләнгән уҡыусылар һәм үҙҙәре уҡыған йүнәлеш буйынса уҡырға инергә теләүсе урта махсус уҡыу йортон тамамлаусы йәштәр эйә. Ә кемдәрҙе хәрби хеҙмәткә саҡырылыу, сит илгә сәфәр, етди дауаланыу көтә, шулар Рәсәй һәм донъя кимәлендәге ярыштарҙа ҡатнашыусы спортсылар берҙәм дәүләт имтиханын алдан тапшыра. Әйткәндәй, граждандарҙың был категориялары өсөн һынауҙар башланды ла инде....\nНовости / Мәғариф // 26-04-2011, 12:40\nРәсәйҙәге туҡтауһыҙ үҙгәртеп ҡороуҙар халыҡтың теңкәһенә тейеп бөттө инде. Ниндәй генә өлкәне алма, ике тиҫтә йылдан ашыу өҙлөкһөҙ реформалар бара. Берәүһенең дә ҡәнәғәтләнерлек һөҙөмтәләрен күргән юҡ әле. Халыҡта иң көслө шаңдау уятҡаны – Андрей Фурсенко етәкләгән мәғариф өлкәһендәге реформа. Йәнәһе, советтар заманынан ҡалған система баҙар иҡтисадына ярашлы кадрҙар әҙерләмәй. Әгәр беҙҙең белгестәр насар белемле булһа, күпләп сит илдәргә китеп эшкә урынлашмаҫ ине. Билдәле банкир Лебедев советтар заманында бирелгән белем кимәле тураһында юғары фекерҙә, ә һуңғы йылдарҙа белем алған кешеләрҙең кимәле тураһында «кошмар» тип хайран ҡала. Баҙар иҡтисадына күсеү, бер яҡтан, совет системаһы тәрбиәләгән белгестәрҙең үҫешкән илдәргә күсеп китеүенә, ә, икенсе яҡтан, уларға алмашҡа түбәнерәк квалификациялы гастарбайтерҙар килеүенә булышлыҡ итте....\nБаланың киләсәге өсөн уҡытыусы ниндәй кимәлдә яуаплы?\nНовости / Мәғариф // 26-04-2011, 12:38\n«Мин һеҙгә «өслө», «дүртле» билдәләре кимәлендә белем бирҙем, берҙәм дәүләт имтиханында «бишле» алырға теләһәгеҙ, репетитор яллағыҙ» – 11-се класс уҡыусыларына уҡытыусы йыш ҡына ҡабатлай был һүҙҙәрҙе. «Ата-әсәләр йыйылышында ла, мәктәп дөйөм белем генә бирә, ә юғары уҡыу йортона әҙерләү уның бурысы түгел, тигәнерәк мәғәнәле һүҙҙәр яңғыраны», – тип һөйләй бер танышым. Бәй, йәмғиәтебеҙгә белемле, фекерләүгә һәм анализлауға һәләтле граждандар әҙерләү бурысы тап мәғариф системаһына йөкмәтелгән ине түгелме ни? Тимәк, уҡытыусының бурысы бөгөн дәрес үткәреүгә һәм баланың дөйөм өлгәшен тәьмин итеүгә генә ҡайтып ҡала....\nНовости / Мәғариф // 19-04-2011, 10:10\nБашлап хәреф танырға, уҡырға, яҙырға өйрәткән тәүге уҡытыусыһын һәр кем оло ихтирам менән иҫкә ала. Беҙ ҙә уҡытыусыбыҙ Гөлсөм Ғүмәр ҡыҙы Ноғоманованы яраттыҡ, һәр яҡлап уға оҡшарға тырыштыҡ. Дәрестәрен һәр ваҡыт көтөп алдыҡ. Йыш ҡына тәбиғәт ҡосағына алып сығып, уҡыусыларында тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләне. Концерт ҡуйыр булһаҡ, матур бейеүҙәр, йырҙар өйрәтте. Ә синыф сәғәтендәге фәһемле һөйләшеүҙәр... Беҙ бөтә серҙәребеҙ менән уртаҡлаштыҡ....\nАртҡа 1 ... 24 25 26 27 28 29 30 31 32 ... 38 Алға


Ba/Ысын дуҫлыҡ - Wikisource\nЫсын дуҫлыҡ ( хикәйә )\nҠышҡылыҡҡа бөтә кеше лә үҙенә аҙыҡ-түлек туплай: иген әҙерләй, картуф ҡаҙып ала, ҡайнатма ҡайната, емеш-еләк киптерә. Йәнлектәр ҙә тырыша. Мәҫәлән, йомран баҫыуҙан өңөнә иген ташый, һыу ҡомағы картуф менән ояһын тултыра, тейен бәшмәк киптерә.\nҠоштар ҙа оҙон ҡышҡа ныҡлап әҙерләнә. Бүрекле беснәкте генә алайыҡ. Ҡуңыҙ, үрмәксе, бойҙай, еләкме — бөтәһен дә йыя. Тик уның аҙыҡ-түлек өсөн махсус һаҡлағысы юҡ. Ләкин ҡош аптырап ҡалмай, һәр ағас һайын ярыҡ — бына һиңә меңәрләгән «келәт». Бүрекле беснәк тапҡан һәр нәмәһен шунда йәшерә бара ла инде.\nБүрекле беснәктәр бер-береһе менән бик дуҫ. Йыйған ризыҡтарын бергәләп ашай улар. Аҙыҡ туплаған ағасты билдәләп тормайҙар. Кемдекен табып туҡланһаң да ярай, тип уйлайҙарҙыр, күрәһең. Берәү бөтәһе өсөн тырыша, бөтәһе берәү өсөн көс түгә.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Ba/Ысын_дуҫлыҡ&oldid=396400"\nThis page was last edited on 15 November 2014, at 14:47.


Һүҙ ҡәҙере | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\n«Тормош һабаҡтары» дәреслектәре авторы, яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева ҡатнаша. 1-се тапшырыу.\nАвтор Ҡунаҡ, яҙған датаһы дш, 2013-08-05 02:24.\nҺаумыһығыҙ, Әлфиә! «Бәйләнештә» башҡорт фамилиялары тураһында һөйләшеү бара. Бәлки «Һүҙ ҡәҙере» тапшырыуына кәрәк булыр.\nАвтор Ҡунаҡ, яҙған датаһы йм, 2012-10-05 01:42.\nТапшырыуҙарығыҙ тәрән уйҙарға һала…\nҺаумыһығыҙ! 17 сентябрҙәге тапшырыуҙа Наил Юлдашбаев әйтеүенсә, «Туған телдә уҡыған баланың фекерләү ҡеүәһе тәрәнерәк була», «Ижадилыҡтың тамыры - әсә теле», «Сит телдә белем алған баланың ижади фекерләү үҫеше тотҡарлана» һ.б. Бык ҡыҙыҡ фекер! Был теманы тәрәнерәк өйрәнеп, ышандырырлыҡ миҫалдар табып, матбуғатта, мәғариф хеҙмәткәрҙәре, ата-әсәләр алдында сығыш яһаусы табылһа, халҡыбыҙ алдында торған проблеманы хәл итеүҙә ҙур аҙым яһалыр ине. Тапшырыуҙарығыҙ тәрән уйҙарға һала, Әлфиә! Рәхмәт! Эшегеҙ уң булһын! Р.Вахитова.


Әгәр ҙә проблема урынына ҡуҙғалмаһа, фатир мәсьәләһе мәскәүҙәрҙе генә түгел, барлыҡ Рәсәй халҡына йүнләп йәшәргә\nирек бирмәйәсәк. Ошоно аңлап, власть органдары рәсәйлеләрҙең фатир мәсьәләһен әүҙем хәл итергә тотондо. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, "Рәсәй граждандарына - арзан һәм уңайлы торлаҡ" милли проекты дөйөм дәүләт кимәлендә әлегә бары тик ҡағыҙҙа ғына хәл ителә, торлаҡты быйыл уҡ арзанайта һәм һәр кем ала алырлыҡ итеү йәһәтенән аныҡ ҡына ҡарарҙар юҡ. Ипотека кредиты буйынса процент ставкаларын кәметеү тейешле һөҙөмтә бирмәне, киреһенсә, торлаҡ хаҡында негатив сағылыш\nтапты. Башҡортостанда ғына һуңғы ике йылда ипотека кредитын\nһәр кем ала алыуы торлаҡҡа хаҡтың ике тапҡыр артыуына килтерҙе.\nИң аҡыллыһы - яңы торлаҡ төҙөү, сөнки юғары хаҡтар күсемһ еҙ милек баҙарында тәҡдимдәр һанының аҙ булыуы менән аңлатыла. Әммә үткән йылда торлаҡ ҡануниәтендәге үҙгәрештәр төҙөлөш күләмдәренең ҡыҫҡарыуына килтерҙе. "Дольщиктарҙың" х оҡуғын яҡлау маҡсаты менән закон сығарыусылар төҙөүселәр өсөн шундай ҡаты ҡағиҙәләр һәм штраф санкциялары сығарҙы,\nхатта һуңғылары үҙҙәренең эшмәкәрлеген туҡтатып торорға мәжбүр булды.\nШулай булыуына ҡарамаҫтан, барлыҡҡа килгән хәлдән сығыу юлы бар. Мәҫәлән, Башҡортостан милли торлаҡ проекты буйынса\nүҙ программаһын булдырҙы. Хөкүмәт кимәлендә кешеләргә үҙҙәре тир түккән предприятиелары ярҙам итергә тейеш, тигән\nҡарарға киленде. Был программаны БР Торлаҡ төҙөлөшө фонды ә ҙерләй һәм тормошҡа ашыра. Уның асылы ябай ғына - предприятиеларға йыл әйләнешенең бер процентын торлаҡ мәсьәләләрен хәл итеүгә йүнәлтергә тәҡдим ителә. Схема түбәндәгесә - предприятие Фондҡа билдәле сумма күсерә, был аҡсаға торлаҡ төҙөлә, артабан фатирҙар хеҙмәткәрҙәргә һатып бирелә, ә фатир хаҡының 20 процентын предприятие үҙе түләй.\nБыл практиканың яңылыҡ булмауын әйтергә кәрәк. Үткән быуаттың 80 - се йылдар аҙағында торлаҡ төҙөлөшөнә йәлеп ителеүсе средстволарҙың 75 процентын предприятиелар инвестицияһы тәшкил итә ине. Бөгөн уларҙың өлөшө - ни бары биш процент. Шул уҡ ваҡытта республикала бөгөн 193 мең ғаилә\nторлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаждар сифатында иҫәптә тора, һәм уларҙың күпселек өлөшө ипотека программалары\nбуйынса торлаҡ һатып алыуға һәләтле түгел - тәүге взносҡа а ҡса юҡ, ә банкынан етерлек күләмдә кредит алыу өсөн эш хаҡы артыҡ юғары түгел. Предприятиелар нәҡ ошо категорияға ярҙам\nкүрһәтергә тейеш тә инде.\n2004 йылда БР Торлаҡ төҙөлөшө фонды предприятие һәм ойошма хеҙмәткәрҙәренең йәшәү шарттарын яҡшыртыу программаһын тормошҡа ашырыу эшенә тотондо. Был хеҙмәткәрҙәрҙең торлаҡ проблемаһын хәл итеү йәһәтенән\nикенсерәк, әммә шулай уҡ көслө вариант. Программа предприятиеларға мәсьәләнең финанс яғы тураһында артыҡ борсолмайынса үҙ хеҙмәткәрҙәренә торлаҡ алырға ярҙам итергә мөмкинселек бирә. Һәр хеҙмәткәр буйынса торлаҡ өсөн түләнгән\nөлөштөң күләме, средствоны ҡайтарыу ваҡыты, займ буйынса проценттар һәм түләп бөтөү ваҡытын предприятие үҙаллы билдәләй. Предприятие хеҙмәткәре иһә тәүге взнос сифатында үҙенең аҡсаһын индерә ( ун проценттан башлап). Торлаҡҡа түлә ү процесында предприятие хеҙмәткәргә күрһәтелгән ярҙамдың\nкүләмен һәм шарттарын яңынан ҡарарға хоҡуҡлы. Фонд, үҙ сиратында, предприятие хеҙмәткәренә торлаҡ өсөн түләүҙең ҡалған өлөшөнә ( фатир хаҡының 40 процентынан да артыҡ түгел ) йылына һигеҙ процент менән биш йылға заем бирә. Предприятие һәм Фонд араһында үҙ - ара мөнәсәбәт хеҙмәттәшлек тураһында килешеү нигеҙендә төҙөлә, уның буйынса торлаҡ һатып алыу, фатир һайлау, документтар менән эш итеү, түләүҙәрҙе иҫәпләү, предприятиеға средстволарҙы ҡайтарыуға бәйле барлыҡ эштәр Фонд тарафынан түләүһеҙ башҡарыла.\nФонд тарафынан инвестицияланған, ике йыл дауамында\nфайҙаланыуға тапшырылырға тейешле, әлеге ваҡытта төҙөлөш стадияһындағы йәки файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ объекттары тәҡдимгә индерелә. Төҙөлөштөң үҙҡиммәте артҡан\nосраҡта өҫтәмә сығымдар ҡатнашыусы яҡтарҙың өлөшө буйынса т игеҙ бүленә.\nБыл ысулдың уңайлылығы күренеп тора. Хеҙмәткәр тәүге взносын түләгәндән һуң йыл - ярым - ике йылдан яңы йортҡа кү сә, һәм Фондтан йылына һигеҙ процент меәнн заем ала.\nӘлеге ваҡытта Фонд 20 ҡалала һәм республиканың барлыҡ\nрайондарында торлаҡ йорттар төҙөү һәм финанслауҙы тормошҡа ашыра.\nПредприятие ярҙам итә алмаған йәки әҙер булмаған кешеләрг ә лә Фонд торлаҡ проблемаларын хәл итергә ярҙамлаша. Башлыса\nалғанда, ипотекалы торлаҡ кредиты федераль агентлығы стандарттары буйынса ипотекалы кредиттың классик схемаһын тормошҡа ашырыуға әҙерлек менән бер рәттән ул халыҡҡа фонд средстволары иҫәбенә йылына һигеҙ процент ставка менән файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ һатып алыуға ипотекалы торлаҡ займдары биреү буйынса эшмәкәрлеген башланы. Фонд кредит учреждениеларын йәлеп итмәйенсә, үҙ әйләнеш средстволары иҫәбенә займ бирә. Был социаль ипотека тип атала.\nБер һүҙ менән әйткәндә, Фонд ҡулдан килгәнсә ярҙам итербе ҙ тип вәғәҙә итә. Хәҙер инде предприятиеларға ҡәнәғәт хеҙмәт кәр - яҡшы хеҙмәткәр булыуын аңларға кәрәк. Ә бөгөн нисек ит еп баш өҫтөндә түбәле булыу тураһында борсолмаған кеше генә ҡәнәғәт икәнлеге һәр кемгә мәғлүм.


Инфоурок › Другое › Конспекты › Урок башкирской литературы 8 класс\nМКУ Отдела образования Администрации муниципального района\nМ.Кәрим. «Үлмәҫбай» поэмаһы.\nУчитель башкирского языка илитературы\nДушанбаева Ильзира Рафаэловна.\n1.Поэманың йөкмәткеһен иҫкә төшөрөү, анализ яһау;\n2.Образдарға характеристика биреү, һүрәтләү, тел – стиль сараларын тикшереү, батырлыҡ тураһында әңгәмәләшеү;\n3.Уҡыусыларҙа илһөйәрлек тойғоһо тәрбиәләү.\nиллюстрациялар, интерактив таҡта, мәҡәлдәр, тест һорауҙары менән карточкалар, һәр уҡыусының эшмәкәрлек картаһы.\nIII. Йыр тыңлау: «Шайморатов генерал». (Ҡ.Даян һүҙҙәре, З. Исмәғилев музыкаһы) .\nТыңланған йыр буйынса эшләү:\n- Был йыр һеҙгә танышмы?\n-Ҡасан сығарылған ул? Нимә тураһында? Был йырҙа ниндәй батырыбыҙ тураһында белдек?\n(Бер уҡыусы М. Шайморатов тураһында белгәндәрен һөйләй). (Слайд №1).\nДәрестең темаһына һәм маҡсатына сығыу:\n-Ни өсөн дәрес ошо йыр менән башланды тип уйлайһығыҙ? (Уҡыусылар үҙ фекерҙәрен әйтәләр, йырҙың Бөйөк Ватан һуғышы геройы тураһында булыуын һәм дәрестең темаһы ла ошо һуғыш батыры тураһында булырға тейешлеген әйтәләр).\nIV. Эйе, беҙ бөгөн батырлыҡ тураһында , башҡорт халҡының батыр улдары тураһында һөйләшәсәкбеҙ. Дәресебеҙҙе «Батырлыҡ дәресе» тип атаһаҡ та була. Илен – һыуын яҡлап яуға сапҡан башҡорт батырҙары тураһында беҙ күп кенә әҫәрҙәр уҡығаныбыҙ бар. Бына шундай әҫәрҙең береһе менән беҙ үткән дәрестә танышҡайныҡ, ул - М.Кәримдең «Үлмәҫбай» поэмаһы.\n- Поэма һеҙҙең күңелегеҙҙә ниндәй тойғолар уятты?\n-Нимәһе менән ҡиммәт беҙгә был әҫәр? Уның үлемһеҙлеге нимәлә?\nДәрестә поэмаға анализ яһау менән бергә , беҙ ошо һорауҙарға ла яуап биреү өсөн төркөмдәргә бүленеп эшләйәсәкбеҙ.\n( Класты төркөмдәргә бүлеү, дәфтәрҙә число һәм теманы яҙыу, һәр уҡыусының эшмәкәрлек картаһында үҙ эштәрен баһалай барырға кәрәклеген иҫкәртеү).\nV. Фонетик күнегеү өҫтөндә эш:\nа). “Заманалар булған элгәре, булған илдең батыр улдары.”\nб). “Ир – егет үҙе өсөн тыуа, иле өсөн үлә”.\n-Был шиғыр юлдары һәм халыҡ мәҡәле һеҙгә нимә тураһында һөйләй?\nVI.Тиҙәйткес менән эш:\nЕл, ерәнем, егетеңде, Еткер ел етмәҫ ергә!\n- Тиҙәйткестә ниндәй егет тураһында һүҙ бара?\n- Атта елдәй елгән егеткә ниндәй сифаттар хас?\n(Ҡыйыулыҡ, батырлыҡ, ҡурҡыу белмәү).\n-Халҡыбыҙҙың батырлыҡ тураһындағы ниндәй мәҡәлдәрен беләһегеҙ?\n(«Батыр егет- яу күрке, сәсән егет – дау күрке”, “ Туйҙа матурлыҡ кәрәк, яуҙа батырлыҡ кәрәк”, һ.б.( Слайд № 3 ).\n- М.Кәримдең «Үлмәҫбай» поэмаһы геройҙарын беҙ шундай батырҙар иҫәбенә индерә алабыҙмы? (Уҡыусыларҙың яуабы).\nVII. а).Төркөмдәрҙә эш:\nПоэманың йөкмәт- Үлмәҫбайға Теребайға кеһен һөйләй. характеристика характеристика\nб).Поэманың геройҙары ниндәй батырлыҡ яһағандар?\nпоэманың I бүлегендә Үлмәҫбай тарафынан яһалған батырлыҡ тураһында һөйләй. (Үлмәҫбайҙың фашистарҙан «тел» алып ҡайтыуы).\nII төркөм: II бүлектәге батырлыҡ тураһында һөйләй.( Үлмәҫбай менән Теребайҙың фашистарҙың туйҙары барған йортто шартлатыуҙары).\nIII төркөм : III бүлектәге батырлыҡ тураһында һөйләй.(Үлмәҫбай менән Теребайҙың һыу инеп йөрөгән фашистарҙы нисек итеп пленға алыуҙары).\nVIII.Ял итеү: «Шайморатов генерал» йырын күмәкләп йырлау.(Ҡ. Даян һүҙҙәре, З. Исмәғилев музыкаһы).\nIX.Поэманың тел – стиль сараларына күҙәтеү яһау:\nәҫәрҙең әкиәткә хас урындарын табып уҡый.(«Үҙе бер ҡарыш, һаҡалы мең ҡарыш», «Өс улы булған», “Дейеү” ,һ.б.).\nПоэмала автор ҡулланған мәҡәл – әйтемдәрҙе табалар.(“Әйткән һүҙ – атҡан уҡ”, “Тел асҡысы-теләге”, “Ғәҙәт-ҡылыҡтың энеһе”, “Икебеҙ ҙә көл- күмер”, һ.б.)\nХалыҡтың йәнле теленән алынған фразаларҙы эҙләп табалар.\n(“Тауыҡ төнәгән мәлдә”, “Ергә лә теймәй табан”, “Эштәр әкәмәт малай”, “Һүҙемде йыҡма, ҡоҙа”, һ.б.)\nX.Әҫәрҙә геройҙар фашистарҙан әсе көлә. Автор дошмандарҙы сатирик һүрәтләүгә ниндәй һүҙҙәр ҡулланған?\nӨс төркөмгә лә эҙләнеү эше:\n(Дәреслектән төрлө сатирик һүрәтләүәҙәрҙе табып яҙып алалар һәм уҡыйҙар):\n1. «Һин тыпырсынма , ҡуян.»;\n2. « Штабҡа илтәләр. Күрәм дейеүгә хас ,бәндәне»;\n3. « Бына бер бүкән кеүеге йылғаға тәгәрәне…»;\n4. «Ҡолаҡтары – һелкеүестәй\nЙөҙәләр беҙгә табан...».\nXII.Фронталь эш: карточкаларҙа тест һорауҙарына яуап биреү.\n1.Үлмәҫбайҙың ата – бабаһы ниндәй нәҫелдән?\nа) балыҡсы б) һунарсы в) игенсе\n2. Үлмәҫбайҙың һөйгән ҡыҙының исеме кем?\nа) Мәликә б) Йәнбикә в) Гөлбикә\n3.Ат эсерергә барғанда Үлмәҫбайға осраған рус ҡыҙының исеме кем?\nа) Анюта б) Катюша в) Мария\n4. «Һаҡалы мең ҡарыш» ҡарт егеттәргә ниндәй сәләм бирә?\nа) ялҡынлы б) ҡайнар в) партизанский\n5. Рәсәйҙә немецтәрҙең ата-бабалары батып үлгән күлдең исеме нисек?\nа) Чуд б) Байкал в) Ладога\nXIII.Үлмәҫбай образын урыҫ һәм башҡа халыҡтар әҙәбиәтендәге ҡайһы герой менән йәнәш ҡуялар?\nI төркөм II төркөм\nа)А.Твардовский. «Василий Тёркин»; б) Я.Гашек. «Бравый солдат Швейк»;\nв) В. Войнович. «Солдат И. Чонкин».\n( Һәр төркөмдән бер уҡыусы был геройҙарҙың Үлмәҫбай менән оҡшаш яҡтарын ҡыҫҡаса ғына сағыштырып һөйләп китә).\nXIII. «Батырлыҡ» темаһына әңгәмә: ( һәр төркөмдән берәр уҡыусы яуап бирә):\nа) был төшөнсәне нисек аңлайһығыҙ?\nб) батырлыҡ кешегә ҡайһы саҡта кәрәк?\nв) ул һуғышта ғына буламы?\n- Батырлыҡҡа бөгөнгө тормошта урын бармы?\n- Иң ҙур батырлыҡ нимә?\n(Көндәлек тормошта ла батырлыҡҡа урын булыуына миҫалдар килтерәләр. Кеше батырлыҡҡа һәр ваҡыт әҙер булырға тейеш , ә иң ҙур батырлыҡ- илеңде һаҡлау тигән һығымта яһала).\n-Дәрес барышында беҙ поэманың үлемһеҙлеге нимәлә икәнлеген дә асыҡ ларға тейеш инек, шулай итеп, ни өсөн үлемһеҙ был поэма?\n-Сәсән теле, авторҙың үҙ исеменән һөйләнелеүе , халыҡсанлығы менән.\n-Ә ни өсөн М.Кәрим халыҡ ижады алымдарын ҡулланған ?\n-Үлмәҫбайҙың үҙ халҡының һуғышсан традицияларын дауам иттереүсе икәнлеген ,башҡортлоғона һәр ваҡыт тоғро ҡалыуын күрһәтеү , яугирҙәрҙең рухын күтәреү өсөн, һ.б.\n-Бөгөнгө көндә Үлмәҫбай образы кәрәкме беҙгә? Минең ата –бабам шулай булған тип һеҙ ғорурлыҡ кисерәһегеҙме?\n(Уҡыусылар фекерҙәрен әйтәләр).\nҮлмәҫбай образы –ябай һалдаттың йыйылма образы, әҙәби герой. Геройының батырлыҡтарын М.Кәрим бик ябай итеп, халыҡсан юмор аша бирә алған. Шуға ла әҫәр фронттағыларға ғына түгел, тылдағыларға ла ҙур йоғонто яһай,тыуған ил өсөн көрәшкә, еңеүгә рухландыра.\n(Тыуған яҡтың Бөйөк Ватан һуғышы геройҙары, ауылдаш ветерандар тураһында әңгәмә үткәрергә мөмкин).\n1.Ижади эш:”Үлмәҫбайҙың һуғыштан һуңғы тормошон мин нисек күҙ алдына баҫтырам?”\n2.Инша: “Бөгөнгө тормошта батырлыҡ нимә ул? “\n3.Проект эше: «112-се Башҡорт атлы дивизияһы яугиры – ауылдашыбыҙ Фатрахман Дүшәнбаев».\n(Төркөмдәрҙәге эштәр , актив ҡатнашҡан уҡыусыларҙың эштәре билдәләнә, эшмәкәрлек картаһы тикшерелә,баһалар ҡуйыла).\nНомер материала: ДБ-016950


Тыуған ил ғәзизерәк » "Йәшлек" гәзите\nБеҙҙең турала. Подписка Дежур телефон\nТөп бит Фотогалерея Видео Аҙаҡҡы Бәйләнеш Иғлан/ҡотлау Закупки Архив\n°яңылыҡтар ° төрлөһө ° сәйәсәт ° иҡтисад ° мәҙәниәт ° әҙәбиәт ° мәғәриф ° конкурстар ° иғландар ° беҙгә яҙалар ° хәтер ° махсус °проблема °\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Тыуған ил ғәзизерәк\nТыуған ил ғәзизерәк\nСалауат ҡалаһының мәҙәни тормошонда ваҡиға: бындағы башҡорт дәүләт драма театры халыҡ яҙыусыһы Нәжиб Асанбаевтың “Сейәле тау” драмаһы буйынса спектакль әҙерләп күрһәтте. Премьера көндө театрҙың тамаша залына халыҡ килеп тулды. Тамашасылар араһында булған һөйләшеүҙәргә ҡолаҡ һалам.\n– Спектакль нимә тураһында икән?\n– Мөхәббәт тураһындалыр инде.\n– Кит, туҡһан йәшлек драматург мөхәббәт тураһында яҙмаҫ.\nБыл репликаға сал сәсле бер ағай ҡаршы төштө:\n– Мөхәббәт ҡартаймай ул…\n– Кемдер балаһын юғалта, йәиһә ташлап китә лә, аҡылға ултырғас, эҙләп таба. Хәҙерге кинолар ҙа, спектаклдәр ҙә шул турала. Был да шул хаҡталыр әле.\nНимә генә тураһында булһа ла, уның драматургы – Нәжиб Асанбаев. Ә ул шәп пьесалар яҙа торған шәхес.\n– Эйе, Нәжиб ағай Асанбаев башҡорт драматургияһының патриархы. Уның исеме элекке СССР республикаларында ғына түгел, ә күп сит илдәрҙә, бигерәк тә ғәрәп йөмһүриәттәрендә билдәле. Уның “Ҡыҙыл паша” спектакле 22 ғәрәп илендә уйналды. Ә бөгөнгө спектаклде ҡарағас та был пьесаһының талантлы ҡул менән яҙылыуының шаһиты булдым. Ваҡиғалар заман темаларына бағышланған. Бөгөнгө көн темалары тигәндә, ғәҙәттә, бәғзе яҙыусылар быға: “Ысынлап та, бөгөнгө герой кем?” – тигән һорауҙы ҡуя. Ә кемдер Михаил Юрьевич Лермонтовтың “Герой нашего времени” тигән һүҙен ҡеүәтләй: “Бөгөнгө герой юҡ ул, олигарх герой була аламы?” – тип яуап бирә.\nӘ бына Нәжиб ағай Асанбаевтың әҫәре буйынса ҡуйылған спектаклде ҡарағас, тормошобоҙҙа бөгөнгө геройҙарҙың тулып ятыуына ышанаһың. Танылған драматургтың теманы ҙур оҫталыҡ менән тотоп ала белеүенә һоҡланып ултырҙым. Тәү ҡарашҡа әллә ни яңылыҡ та юҡ кеүек, әммә әҫәр драманың философик һәм психологик яҡтан көслө итеп эшләнеүе менән ота. Ә актерҙар коллективының пьесаның ошо рухын тотоп алып, килешле уйнауы, режиссер, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы, Рәсәй Федерацияһының Дәүләт премияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Олег Хановтың ижади һәләте менән байытылған спектаклде һуңынан тамашасыларҙың аяҡ өҫтө баҫып алҡышлауы күп нәмә тураһында һөйләй.\nСпектаклдең йөкмәткеһен һөйләп тормайынса ғына драманың фабулаһына ҡағылмайынса булмай. Ауыл ҡыҙы Зөһрә (артистка Айһылыу Лоҡманова) һөйгән егете Аязды (артист Револь Ғималов) ҡалдырып, замандан артта ҡалмаҫҡа була, сит илгә китеп, үҙ бәхетенә өлгәшергә хыяллана. Аяз уны был ниәтенән күпме генә кире һүрелдерергә тырышһа ла, Зөһрә тыңламай. Егеттең ғәзиз тыуған ерҙә генә ысын мөхәббәттең бәхетле булыуын аңлатырға тырышыуы ла ҡыҙҙы туҡтата алмай. Өҫтәүенә, Швейцариянан көтмәгәндә килеп төшкән Бөрйән исемле ҡунаҡ (Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Риза Мәһәҙиев) Зөһрәнең күңел ағышын көсәйтеп ебәрә. Ғүмер буйы фермала һауынсы булып ҡулдарын имгәтеп бөткән әсәһе Гөлнара (артистка Гөлфирә Сафиуллина) ҡыҙының бәхетте шул әкиәти Швейцарияла ғына табыуына шикләнмәй.\nБыл – ваҡиғалар ағышынан бер фрагмент. Ошолар фонында Бөрйән Зөһрәне һәм уның әсәһен күндергәс, тамашасылар артистарҙы дәррәү алҡышланы. Билдәле, был тәбрикләү Зөһрәнең сит илгә китергә уңай килеп тороуына төбәлмәгәйне, ә зал артистарҙың, атап әйткәндә, Айһылыу Лоҡманованың, Риза Мәһәҙиевтың, артистар Гөлфирә Сафиуллинаның һәм Револь Ғималовтың ышандырырлыҡ итеп, бирелеп уйнауына ихлас ҡул сапты.\nНиһайәт, Зөһрә Швейцарияға килеп төшә. Ул, баҡһаң, капиталист Бөрйәндең ғаиләһендә булып сыға. Бында икенсе тормош башлана. Тормошҡа еңелсә генә ҡараған, капитализмдың өҫтөнлөктәренә инанған Зөһрә ҡаты һынауҙарға дусар була. Уны төрлө алдаҡ юлдар менән үҙ ҡатынының бай мөлкәтен ҡулға төшөрөүгә өлгәшкән Бөрйән бисәлеккә алырға маташа башлай. Бер ҡатлы Зөһрә уға ышана ла, ышанмай ҙа. Өҫтәүенә, Бөрйәндең Ансаф исемле (артист Риф Мусин) ғәрип улы уға ғашиҡ була. Баҡһаң, тәү ҡарашҡа ихлас күренгән Ансаф та, атаһы кеүек, әшәке кеше булып сыға. Аҙаҡ асыҡланыуынса, бындағы ялсы ҡыҙ булып хеҙмәт иткән Фатма (Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Нәүфилә Яҡупова) унан йөклө икән. Ҡыҫҡаһы, Зөһрә был ғаиләлә бөтә тормош капиталистик ҡырыҫ закондарға һәм ғөрөф-ғәҙәттәргә нигеҙләнеп дауам иткәнлегенә ышана башлай. Ул ике ут араһында тороп ҡала һәм үҙ иленә ҡайтыу тураһында уйлана башлай. Уны бында ҡалдырыу өсөн Бөрйән ҡаты дәлилдәр килтерә. “Һеҙҙең илегеҙ көн күрмәйәсәк, халҡығыҙҙың ҡулынан бер ни килмәй. Әле һеҙҙең илдә ил байлығын инвестиция тигән исем аҫтында сит илдәргә һатыу бара. Һеҙ бер ваҡытта ла бәхетле булмаясаҡһығыҙ”,  – тип өгөтләргә тотона. Әммә бындағы ғаиләлә капиталистик ҡәбәхәтлектәр асылғас, Зөһрә бөтөнләйгә үҙ иленә ҡайтырға ҡарар итә. Ә Аяздың, йортон һәм һыйырын һатып, мөхәббәтен эҙләп, илселек аша юллауын ишеткәс, уға ҡанат үҫкәндәй була…\nБына ни тиклем ваҡиғалар булып үтә. Ә быларҙы уйнап күрһәтеп, төплө образдарҙы тыуҙырыу өсөн ғәйәт ҙур тырышлыҡ һәм талант кәрәк булыуы аңлашыла. Был Швейцария ансамблендә ҡатнашҡан бөтә актерҙар ҙа миндә ыңғай фекерҙәр уятты. Театр яңынан тыуған тигән фекергә килдем. Был күренештә ҡатнашҡан артистар Риф Мусин (Ансаф), Нәүфилә Яҡупова (Фатма), Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Наҙгөл Иҫәнбаева (Шәмсиә), Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Яҡуп Шәрипов (Фридрих), Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Гөлсәсәк Шәрипова (Хариза) матур образдар ижад иткән. Ансаф образын тыуҙырған Риф Мусин тураһында айырым әйтеп үтке килә. Быға тиклем миңә уның бүтән спектаклдәрҙә уйнауын күрергә тура килмәне, ә был “Сейәле тау”ҙа уйнауына һоҡланып ултырҙым. Уның ролен талантлы башҡарыуына бөтә тамашасылар дәррәү алҡышланы. Риф – Ансаф сәхнәлә йәшәне, ғәжәп мәғәнәле хәрәкәттәр яһап, бөтә булмышы менән берсә ғашиҡ булыуҙы, берсә хатаһына үкенеүҙе, атаһының мәкерле кеше булыуына нәфрәтләнеү кисерҙе, әсәһенең яҙмышына әрнеүҙе, Зөһрәгә ҡарата тойғоларының селпәрәмә килеүен ул ҙур оҫталыҡ менән һынландырҙы.\nСпектаклдең ғүмерле булыуына шик юҡ. Рәссам Альберт Нестеровтың эше, композитор Юлай Үҙәнбаевтың көй-моңдары ла тамашасылар күңеленә хуш килде. Тамаша һуңында быйыл үҙенең 90 йәшен билдәләүсе халыҡ яҙыусыһы Нәжиб Вилдан улы Асанбаевты сәхнәгә саҡырып ҡотлап, бик оҙаҡ ҡул саптылар. Ә сәхнәгә күтәрелгән мәҙәниәт министры Асҡар Абдразаҡов театрҙы яңы эше менән ихлас ҡотланы һәм Риза Мәһәҙиевҡа “Башҡортостандың халыҡ артисы” тигән маҡтаулы исемдең билдәһен тапшырҙы.\nТеатр йәшәй һәм ижад итә. Ул үҙенең был яңы спектакле менән ошо хәҡиҡәтте тағы ла бер тапҡыр раҫланы. Ғәҙәттә, бүтән ҡалаларҙан, бигерәк тә сит илдәрҙән ҡунаҡтар, туристар килһә, иң беренсе, был ҡалала театр бармы, тип һорайҙар. Әгәр ҙә театр булһа, ҡаланың мәҙәнилеге, халҡының нәфислеккә ынтылыусан булыуы аңлашыла. Эйе, Салауат ҡалаһында ла театр бар. Ләкин ҡунаҡтарға күрһәтерлек театр бинаһы юҡ. Хәҙерге бөтөнләй матур биҙәлеш алған торлаҡ йорттар, гүзәл офистар фонында Салауат башҡорт театры бинаһы Хрущев заманындағы йортто хәтерләтә. Ә бит Салауат милли ҡаһарманыбыҙ исемен йөрөткән башҡорт ҡалаһы булып тора. Баш ҡалабыҙ Өфөлә, күршеләре Стәрлетамаҡта театрҙар мәшһүр һарайҙарҙа урынлашҡан, ә ни өсөн Салауат ҡалаһы ошо көнгә ҡалды әле? Был күренеш күңелемде айырыуса борсой. Сөнки был театрҙа халыҡ йыры легендаларына нигеҙләнеп яҙылған “Ашҡаҙар”, экология проблемаларына арналған “Китмә, Рөстәм”, Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында тыл ҡатын-ҡыҙҙарының ҡаһарманлығы тураһында һөйләгән “Йәшлегем тирәктәре” драмалары, “Һипкелле ҡыҙ” комедияһы буйынса спектаклдәр ҡуйылды. Театр бөтәһе алты пьесама йән өрҙө. Уны “минең академтеатрым” тип йөрөтәм. Ә бөгөн был театр бинаһы замана талаптарын да, театр коллективының ижади масштабын да ҡәнәғәтләндерә алмай.\nСпектаклдән һуң театр етәкселәре Наилә Сәфәрғолова, баш режиссер Олег Ханов, актерҙар министрға бик күп һорау бирҙе һәм үҙҙәренең теләктәрен еткерҙе. Хөрмәтле министрыбыҙ был проблемалар буйынса пландар булыуы тураһында әйтте һәм мәсьәләнең ыңғай хәл ителәсәгенә ышаныс белдерҙе. Иншалла, теләктәрҙең ҡабул булыуына ышанғы килә.\nСығыу ваҡыты 10-05-2011, 11:15 | Ҡаранылар: 2270\nЙәштәр театры заман менән бергә атларға тырыша\nСтәрлеләрҙең һәр тамашаһы сағыу\nИжади миҙгел табыштарға бай булды\nАлтын тауҙар Сейәле тауҙан артыҡмы?\nКомментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.\nЙондоҙнамә (9-15 июль)\nОҙаҡ йәшәүҙең туғыҙ сере\n"Йондоҙло табын" - Гөлмирә Исмәғилева\n«Өнһөҙ һуғыш»ты оҙаҡҡа һуҙмағыҙ\nМәңге йәш булыу сере\nҒашиҡтар бер-береһен һүҙһеҙ ҙә аңлай\nФСБ России 8(495)-224-22-22\nМВД России 8(495)-237-75-85\nГУ МВД РФ 8(3121)-38-28-18\nМВД по РБ 8(347)-128, моб-128\nМЧС России 8(495)-449-99-99\nГУ МЧС по РБ 8(347)-233-99-99\nПри копировании материалов с сайта,\nг.Уфа, ул.s0 лет Октября, тел. (347)273-46-38 Copyright © 2003-2017 | Официальный сайт газеты Йәшлек. All Rights Reserved.


БАРҘЫМ ӘЛЕ ТОҘЛО КҮЛГӘ ЙӘКИ БАТҠАҠҠА БАТЫРЫЛҒАН ЯҘМЫШ (булған хәл)\n22 Май , 10:00\nАуылға бер ҡайтыуымда, аяҡ быуындары һыҙлап яфаланған атайым:\n- Әллә шунда барып батҡағын алып ҡайтаһыңмы, бәлки уның менән ыуынһам, файҙаһы тейер, - тип, Көйөргәҙе районының Яҡут ауылы янындағы тоҙло күл тураһында гәзиттә яҙылған мәҡәлене күрһәтте. Күп ауырыуҙарға дауа булған бик тә шифалы был күл тураһындағы яҙманы үҙем дә уҡыған инем. Ваҡыт ҡыҫынҡыраҡ булһа ла, ризалашып, ҡояш кискелеккә ауышҡанда, ҡатын менән юлға сыҡтыҡ.\nАҙмы-күпме барманыҡ, юл сатында ҡул күтәреп торған өлкән йәштәге ағай осраны.\n- Миңә Морапталға сығырға ине, - тине ул, урынға инеп ултырғас. Әҙерәк барғас, ағайҙың ни йомош менән йөрөүен һорап ҡуйҙым.\n- Бына илле йыл күрешмәгән апайҙы ҡайтып күрҙем, - тине ағай.\nҺүҙҙәрҙе башҡортса әйтеп маташһа ла, һөйләшеүе буйынса Урта Азияла йәшәгәнлеген һиҙгәйнем инде.\n-Ҡайҙа, Үзбәкстанда йөрөнөгөҙмө? – тип һораным.\n- Ҡаҙаҡ илендә лә, Үзбәкстанда ла йәшәлде, тыумышым менән Ырымбур өлкәһенән үҙем, - тине лә, ағай үҙ сиратында ҡайҙа юл тотоуыбыҙҙы һорашты. Мин ни эш менән йөрөүебеҙҙе әйткәс, ағай ҡапыл бөршәйеп ҡалып, ҡурҡынған күҙҙәре менән алан-йолан ҡаранды ла:\n- Дә-ә. Кемдәрҙелер йүнәлтә, ҡайһыларының яҙмыштарын ғәрипләй ул батҡаҡ, - тип ауыр итеп көрһөнөп ҡуйҙы.\nАғай яйыраҡ барыуымды һораны ла, шымып ҡалды. Артҡы ултырғыста ултырған ҡатыным, түҙемһеҙләнеп:\n- Йә, ағай, бер башлағас, ул батҡаҡлы яҙмышығыҙ тураһында һөйләп бирегеҙ инде, - тип ағайға текләне.\n- Әлләсе. Күңелегеҙгә шом һалмаһам, һөйләйемме икән, - тине ағай һәм бер аҙ көттөрөп, һүҙен дауам итте. – Үҙем мин Туҡ буйынан. Шундағы башҡорт ауылында тыуып үҫтем. Беҙҙең быуындың үҫмер сағы һуғыш осорона тура килде. Ул ваҡытта күргән нужа-ҡайғыларҙы һөйләп тормайым, уҡып та, ата-әсәләрегеҙҙән дә күп ишеткәнһегеҙер инде. Ҡыҫҡаһы, нужа ҡаласы ашап үҫкән кеше мин. Атай һуғыштан ҡайтманы, әсәйем, апайым менән өсәүләшеп йәшәнек. Һуғыштың тәүге йылдарында беҙҙең яҡтарға эвакуацияланғандарҙы килтергәйнеләр. Араларындағы Катя исемле минең тиҫтер йәтим ҡыҙҙы беҙҙең күрше инәйҙәргә фатирға индерҙеләр. Катюша менән шунда уҡ дуҫлашып алдыҡ, эшкә лә, киске уйындарға ла гел бергә йөрөнөк. Килеүселәр аҡрынлап беҙҙең телде өйрәнеп алды, ә Катя бигерәк тиҙ башҡортсаға күсте. Беҙҙекеләр өйҙәрен азат иткәс, эвакуацияға эләккәндәр кире ҡайтып китте.\nӘ Катя «был яҡтар оҡшай», - тип тороп ҡалды. Китәм тиһә лә, барыбер, мин ебәрмәҫ инем. Сөнки беҙ ғашиҡ булышып, бер-беребеҙҙе ярата инек инде.\nУл йылдарҙа үҫмер егет-ҡыҙҙарҙы тоталар ҙа ФЗО-ла уҡырға оҙаталар ине. Минән бер йәшкә өлкән апайым да шунда эләкте. Ә әсәйемде аяҡ һыҙлауы яфалай башланы. Һуғыш йылдарында ҡар тимәй, ямғыр тимәй, көн-төн баҫыуҙа эшләүе, яҙлы-көҙлө боҙло һыу йырып иген орлоғо йөкмәп ташыуы касафатылыр инде. Донъя йөгөн тартыу бер үҙемә ҡалды тиерлек. Инде аҡрынлап ФЗО-ға китергә сират миңә лә етеп килгәс, үҙемдән бигерәк әсәйемде ҡайғыртып, өйләнеп, унан ҡотолоп ҡалырға булдым. Быға тағы ла бер сәбәп бар ине: Катя фатирҙа йәшәгән инәйҙе аҙбары артында ниндәйҙер йыртҡыстан таланып, муйыны сәйнәлеп үлгән килеш таптылар. Ул саҡта ни бүреләр өйөрө менән ауыл ситендә үк йөрөгәс, шуларға япһарҙылар ҙа ҡуйҙылар. Минең һөйгән кешемде яңғыҙ йәшәткем килмәй ине. Уны кәләш итеп үҙебеҙгә алып ҡайтырға булдым. Әсәйем ниңәлер теләр-теләмәҫ кенә ризалашты. Шулай итеп, никах уҡытып, Катяға Кәшифә тип исем ҡушып, ун алтым тулыр-тулмаҫ кәләшле булып алдым.\nӘсәйемдең хәле көндән-көн мөшкөлләнде. Хатта ул йөрөй алмаҫлыҡ хәлгә килеп, урынға уҡ ятты. Шулай бер көндө күршебеҙ Хәлим бабай килеп инде һәм миңә:\n- Улым, әллә Тоҙтүбәгә барып, шундағы күлдән батҡаҡ алып ҡайтаһыңмы? Әсәйең мунсала шуның менән ыуынып ултырһа, бәлки һыҙланыуы үтеп китер, - тине.\nУл ат арбаһы менән биш биҙрә һыйышлы ағас мискәһен дә биреп торорға вәғәҙә итте. Әлбиттә, әсәйемде аяҡҡа баҫтырыр өсөн йәһәннәм ситенә лә китергә риза инем. Мин юлға ла йыйына башланым. Мин дә барам, тип Кәшифә лә сат йәбеште. Ошолай август аҙағы ине. Таң менән юлға сыҡтыҡ. Әсәйем имгәкләп - шыуыша тиерлек ҡапҡа төбөнә килеп, беҙ күҙҙән юғалғансы ҡарап ҡалды.\nБеҙҙе һуңғы тапҡыр күреүен һиҙенгәндер инде, бахырҡай.\nЮлда бер-ике рәт туҡталып, атты ашата-ашата, үҙебеҙ ҙә ҡоро-һары менән тамаҡ ялғап, тәүге көндө Ырымбурҙы уҙа биреп туҡтаныҡ. Ғашиҡтарға ҡыуыш та ожмах, тигәндәй, арба янына кейеҙ түшәнек тә, ҡола яланда яттыҡ та йоҡланыҡ. Иртәһен Дуңғыҙ һыуын сыҡҡас, атты ла ял иттереп, ҡараңғы төшөүгә, тоҙло күлгә барып еттек.\nУл төн аҙыраҡ һалҡынсараҡ булһа ла, салт аяҙ ине. Күктә тулған ай йылмая. Тирә-яҡта беҙҙән башҡа бер ниндәй йән эйәһе лә күренмәй. Мин, тәүҙә батҡаҡ тултырып алып, килеүен-килгәс, үҙем дә бер-ике рәт сумып сығып, аҙаҡ алыҫҡараҡ атты туғарыу иҫәбе менән, яр ситенә үк яҡын килдем. Күлгә етәрәк үк күккә ҡарай-ҡарай ниҙер бышылдап, үҙен нисектер сәйер тотоп килгән кәләшем, ат туҡтау менән, минең: «Әҙерәк сабыр ит, бергә ҡойонорбоҙ!» – тиеүемә лә ҡарамай, сисенеп, һыуға инеп тә китте. Ә мин күнәк менән көрәк алып, һыу ситендәге батҡаҡты арбалағы мискәгә ташый башланым.\nИнде мискәмде тултырҙым ғына тигәндә, атым өркә башланы. Мин тирә-яҡҡа ҡараным да, Катяға: «Сығып, мин тейәп бөткәнсе генә аттың башын тотоп тор әле!» – тип ҡысҡырҙым. Ләкин ҡатыным күренмәне лә, яуап та бирмәне. Мин күлдең ситенә үк килдем һәм… ҡапыл миңә табан һыу эсенән тештәрен ыржайтып, күҙҙәре уттай янған, ҡап-ҡара йөндәрен тырпайтҡан имәнес йәнлек өҫтөмә килеп һикерҙе. Мин ҡулымдағы көрәгемде алға һуҙып, артыма тәгәрәнем. Һыу аждаһаһы, тип уйлаған йыртҡыстың бүрегә оҡшаш икәнен шәйләп ҡалдым. Ул мин һуҙған осло көрәккә күкрәге менән бәрелеп, арҡаһына барып төштө. Тиҙ генә тубыҡлана һалып, көрәгемде юғары күтәрҙем дә, ҡабат өҫтөмә ырғыған йыртҡыстың башына тондорҙом да, һикереп тороп, атым артынан һыпырҙым. Был хәл бер нисә секунд эсендә генә булғас, ҡурҡып та өлгөрмәгән инем. Хәҙер килеп ҡотом алынып, артыма ла ҡарамай, бар көсөмә йүгерҙем. Инде хәлем бөтөп тәгәрәнем тигәндә, арыраҡ, ауған арба янында, бышҡырғылап торған атымды шәйләп ҡалдым. Мин уның янына килдем дә һиҙелерлек дөрөлдәгән муйынынан ҡосаҡланым һәм икебеҙ ҙә йыш-йыш тын алып, оҙаҡ ҡына хәл йыйҙыҡ. Ярһыуым баҫылып, бер аҙ тын алғас, булып үткән ваҡиғаға төшөнөргә тырыштым. Тик мейемде «ҡатынымды мәңгегә юғалттым, йыртҡыс һыу эсендә үк ботарлап ырғытҡандыр инде», тигән уй ғына биләп алды. Шулай ҙа таң атҡас, күлгә барырға булдым. Ҡатынымдың яр ситендә ятҡан яланғас кәүҙәһен мин алыҫтан уҡ шәйләнем. Атымды туҡтата һалып, арбанан һикереп төштөм дә уға ҡарай йүгерҙем. Үҙем, теге имәнес йыртҡыс юҡмы икән, тип тирә-яғыма ла ҡарап алам. Килеп еткәндә Катя тере ине әле. Ләкин, зәңгәр күҙҙәрендә ниндәйҙер зәһәр осҡондар ҡабыҙып миңә текләне лә, йән бирҙе. Тырнашырға йыйынғандай бармаҡтарын тырпайтып һуҙған ҡулы ла һәленеп төштө. Мин бер аҙ иҫемә килеп, уның күкрәгендәге, башындағы яраларына иғтибар иттем. Улар бер ҙә тырнаҡ, теш ҡалдырған яралар түгел, ә минең көрәк һалған яралар ине. Мин ғәжәпләнеүемдән ауыҙымды астым. Тимәк, ҡатынымды үҙем үлтергәнмен. Тик тулған айҙың ап-асыҡ яҡтыһында уны йыртҡыс менән бутарға, мин иҫәр түгел дә! Унан килеп, атымдың ҡыланыштары ла быны раҫлай һәм ҡапыл әүермәндәр тураһында ишеткәндәрем ҡылт итеп иҫкә төштө. Күрше инәйҙең ботарланған кәүҙәһе лә күҙ алдыма килеп баҫты. Тимәк, ҡатыным әүермән булған! Мин урынымдан һикереп тороп, ҡурҡа-ҡурҡа артыма сигендем дә, атым янына барып, арбаға һөйәлдем.\nБашымда төрлө уйҙар ҡайнаша. Тәүҙә атыма ултырып, килгән яҡҡа һыпыртырға ла ине иҫәп. Ләкин кешеләр Катяның үле кәүҙәһен күреп һәм үлтерелгәнлеген белеп, артымдан ҡыуып тотасаҡтар. Минең һөйләгәндәргә барыбер ышанмаясаҡтар. Унан инде башым төрмәнән сыҡмаясаҡ, тигән уй ебәрмәне, Катяның кәүҙәһен нисек тә йәшерергә тигән иҫәп менән бөтә ҡыйыулығымды йыйып, уның янына барҙым да күҙҙәремде йомған килеш күтәреп алып, арбаға килтереп һалдым. Биш-алты саҡрымдан уҙғас, тәүге осраған ағаслыҡҡа индем дә, тәрән булмаған соҡор ҡаҙып, ҡатынымды шунда күмеп ҡалдырҙым.\nЯңғыҙ ҡайтһам, Катяны үлтергәнһең тип, төрмәгә ябасаҡтарын уйлап, ҡаҙаҡ далаларына ҡасырға булдым. Станцияға еткәс, ат юлды табып, үҙе ҡайтып етеүенә ышанып, уны туғарып ебәрҙем. Иҫән-һау йөрөп, бер ҡайтһам, арба-сбруйҙары өсөн берәй нисек түләп, Хәлим бабайҙан бәхилләтермен әле, тип уйланым һәм билет алып, Ҡаҙағстанға барыусы поезға ултырҙым. Ундағы бәләкәй генә бер станцияла төшөп ҡалдым да бер ҡаҙаҡ ҡартына ялланып, ун йыл буйына көтөү көттөм. Ҡарт мине бик оҡшатты, буғай. Хатта бәләкәй ҡыҙын миңә кәләш итеп бирергә лә булған ине, ләкин ҡатыным тағы ла әүермән булып ҡуйыр, тип ҡурҡып өйләнмәнем. Шулай ҙа, ҡарт үлгәс, Үзбәкстанға китеп, унда бер тол ҡатынға өйгә индем. Ул бер малай менән бер ҡыҙ табып бирҙе. Әле шунда йәшәп ятабыҙ. Был хәл, һаҙға батырғандай, мине ҡайтармай, ситтә ғүмер һөрҙөрттө. Әле бына илле йыл тигәндә беренсе тапҡыр, унда ла ауылыма түгел, ә был яҡҡа кейәүгә сыҡҡан апайымдарға ғына…\nБеҙ Яҡут ауылына килеп еткән инек инде. Мин ағайҙы Морапталға сығарып ҡуйырға булдым. Ул машинанан төшкәндә “әсәйең ни эшләгән”, - тип һораным.\n- Уны апайым алып аҫыраған. Ләкин оҙаҡ йәшәмәгән ул. Ә беҙҙең турала дезертирҙар ҡулына эләгеп харап булғандар икән, тигән хәбәр таралған булған, - тине ағай хушлашҡанда. - Ә ат тәки ҡайтып еткән бит!\nБеҙ кире Яҡут ауылына килгәндә, ҡараңғы төшә башлаған ине инде. «Күлгә төшмәҫһең, әйҙә, барып батҡаҡ тултырып киләйек!» – тип шаяртып әйтһәм дә, ҡатыным теше-тырнағы менән ҡаршы булды.\nАуылда ҡунырға ҡалыу иҫәбе менән, тәү осраған апайҙан фатирға индереүен һораныҡ. Апай ҡушҡуллап риза булды. Беҙҙең тамаҡтарыбыҙҙы туйҙырып, йомшаҡ түшәккә ятҡырҙы. Иртәгәһен хужабикәбеҙ Нәсимә апайға рәхмәттәр әйтеп, күлгә киттек. Йоҡларға ятҡанда ла, күлдән батҡаҡ алғанда ла, юлда ла исемен дә белмәгән ағайҙың һөйләгәндәре баштан сыҡманы. Мин уны, һөйләй башлағас та әкиәттер, тиеберәк уйлап барһам да, аҙаҡ, булмаған нәмәне шул ҡәҙәре еренә еткереп, һәр деталенә тиклем асыҡлап, шул тиклем тәрән хискә бирелеп бәйән итә алмаҫ ине, тип уйлап ҡуйҙым. Ҡатыным уйлағандырмы-юҡмы, әммә, күлгә килгәс, машинанан да төшмәне, шикелле.


Беҙҙең редакцияға ярҙам һорап баш ҡаланың Коммунарҙар урамында йәшәүселәр мөрәжәғәт итте. Улар аңлатыуынса, йорттоң 4-се подъезында йәшәүселәр күптән инде тыныс тормош хаҡында онотҡан. Сөнки бында үҙен сәйер тотҡан өлкән йәштәге ҡатын йәшәй. Ул күршеләренә көнө-төнө ҡысҡырып, тынғы бирмәй. Үҙен бер нисек тә тынысландырып булмай тип зарлана халыҡ, төрлө инстанцияларға мөрәжәғәттәр ҙә файҙа килтермәй.\n70-се фатир хужаһы Зифа Ҡаҙыева йәнә ишек төбөндә ҡунаҡ көтә. Кем килгән, инегеҙ, ишек асыҡ тип яр һала ҡатын. Күршеләре әйтеүенсә, был көндөҙ ҙә, төндә лә туҡтамай. Оло йәштәге ханым тотош подъезға тынғы бирмәй.\nҠатын сибек кенә булыуына ҡарамаҫтан, тауышы көслө. Уның яр һалыуҙарына олоһо ла, кесеһе лә уяна. Өҫтәүенә, ҡайһы бер осраҡтарҙа ханым ҡулына балта ала ти күршеләре. Уның менән Зифа Ҡаҙыева ишекте ватып тышҡа сығырға маташҡан тип аңлата ваҡиға шаһиттары.\nЗифа ханым йортта 1978 йылдан бирле йәшәй, элек күршеләре менән ул тиклем аралашып бармаһа ла, йортто ҡурҡыуҙа тотмаған. Ҡатындың сәйер ҡылығы ике йыл элек самаһы башланған.\nХәҙер инде йортта йәшәүселәр үҙҙәренең һәм яҡындарының ғүмерҙәре өсөн хафаланып йәшәргә мәжбүр. Күптән түгел улар 70-се фатирҙың газ торбаһын ҡырҡтырыуға өлгәшкән. Кире осраҡта йорттоң күккә осоуы ла ихтимал ти халыҡ, сөнки улар аңлатыуынса, оло ҡатын нимә эшләгәнен аңламай.\nЛюдмила Хәмитова, Коммунарҙар урамының 69/2 һанлы йортонда йәшәүсе: «Ул плитәһенә ашарға бешерергә ҡуя ла, был турала онота. Кәстрүлдәре яна башлай, бөтә подъезд буйлап еҫ тарала. Мин үҙем ике тапҡыр уның фатирына инеп утын һүндерҙем. Ярай әле янғын сығып өлгөрмәне».\nКүршеләре Зифа Ҡаҙыеваның сәйер ҡылыҡтары тураһында полицияға ла, дауаханаларға ла, прокуратураға ла хәбәр иткән. Ләкин уларҙан ярҙам юҡ. Ҡатынға ейәне килеп йөрөй, күршеләр унан мәсьәләне хәл итеүҙе талап итеп тә ҡараған, әммә был да һөҙөмтә бирмәгән. Законға ярашлы, кемгәлер психиатрик дауалау тәғәйенләү тик кешенең үҙенең ризалығы булған осраҡта мөмкин. Был шәхестең иркен аралау өсөн индерелгән процедура. Ләкин ҡайһы бер осраҡтарҙа ҡағиҙәне урап үтергә була.\nРөстәм Бәҙретдинов, Башҡортостандың 1-се клиник психиатрия дауаханаһы бүлеге мөдире: «Ҡайһы бер осраҡтарҙа гражданинды психиатрик тикшереүгә суд ҡарары буйынса йүнәлтәләр. Бының өсөн уға медицина ярҙамы күрһәтелмәгән осраҡта хәле насарайыуы, йә иһә ул үҙенең ҡыланыштары менән башҡаларға ҡамасаулауын иҫбатларға кәрәк».\nТабиптар хәҙерге психиатрияның дауалау мөмкинлектәре киң булыуын билдәләй, иң оло пациенттарға ла оператив ярҙам итеү алымдары бар. Тулы һауығыу тураһында һүҙ йөрөтөп булмаһа ла, психик ауырыуҙарҙың үҫешен һүлпәнәйтеү бик тә ихтимал. Бары тик сирҙән яфалаусының, йә уның туғандарының быға теләге генә булһын. Күрәһең, был йортта йәшәүселәргә тыныс тормошҡа хоҡуғын суд аша дауларға тура киләсәк, сөнки бындай шарттарҙа йәшәү мөмкин түгел, ти улар.


Хәбәрҙәр: Төркиә президенты Конституция суды ҡарары менән риза түгел.\nТөркиә президенты Конституция суды ҡарары менән риза түгел.\nТөркиә президенты Рәжәп Тайип Эрдоган йома көн һаҡ аҫтынан шпионлыҡта ғәйепләнгән “Йөмһүриәт” оппозиция гәзитенең баш редакторы Джан Дүндәрҙе һәм баҫманың Анкаралағы бюро етәксеһе Эрдем Гөлдө Конституция судының азат итеүе менән риза түгел. Ҡулға алынғанда уларҙың хоҡуҡтары боҙолоуын Конституция суды таныны. Баҫтырған материалдары өсөн журналистар “ҡиммәт түләйәсәк” тип вәғәҙә иткән Төркиә президенты былай тип белдерҙе:\n“Конституция суды былай ҡарар итеүе мөмкин. Әммә мин Конституция суды ҡарарына яуапһыҙ ҡалырға уйламайым. Мин уның менән килешергә бурыслы түгел. Был мәсьәлә буйынса фекеремде аныҡ рәүештә белдерергә рөхсәт итегеҙ. Мин ул ҡарарға риза түгел һәм уға буйһонорға йыйынмайым.”\nЖурналистар төрөк дәүләте разведка хеҙмәтенең Сүриәгә ҡорал сығарыуын раҫлаусы видеоны баҫтырғандан һуң ҡулға алынғайны. Бының өсөн уларҙы ғүмерлек төрмәгә ултыртыуҙары ихтимал. Судҡа ҡәҙәр уларға илдән сығыу тыйылған.


Милли биҙәүестәр, сувенир алырға рәхим итегеҙ\n27 Декабрь 2019, 20:12\nБашҡортостан сауҙа үҙәгенең “Лайфстайл”ында милли орнаментлы сувенирҙар һатып алырға мөмкин. Уны ойоштороусылар – билдәле виртуоз ҡумыҙсы Миңдеғәфүр Зәйнетдиновтар ғаиләһе. Музыкант билдәләүенсә, был идея күптән барлыҡҡа килгән. Ниһайәт, уны тормошҡа ашырып ҡуйғандар.\nСауҙа нөктәһендә ҡул эшенән торған биҙәүестәр, музыка ҡоралдарынан – ҡурай, ҡумыҙ, хайран, милли орнаментлы футболкалар, галстуктар һатып алырға мөмкин.\nӘйтергә кәрәк, Зәйнетдиновтар - һәр яҡлап та һәләтле ғаилә. Хужабикә Гөлгөнә ханым, милли биҙәүестәр эшләү менән мауыға, балаларҙың барыһы ла музыка ҡоралдарында уйнай. Шуға күрә сауҙа нөктәһенә килгән һәр кемгә урында оҫталыҡ дәрестәре бирә. Зәйнетдиновтар ҡурайҙа ла, ҡумыҙҙа ла уйнап күрһәтәр, теләге булғандарға өйрәтә лә.\nСауҙа нөктәһе иртәнге туғыҙҙан киске ундарға тиклем эшләй. Киләсәктә Өфөнө туризм үҙәге итеп күрһәтеү өсөн урындағы милли сувенирҙар, уларҙың төрлөлөгө мөһим урында тора. Ҡыҙғаныс ҡаршы, бөгөн республикабыҙҙы танытырлыҡ урындар күп түгел. Шуға күрә, Зәйнетдиновтарҙың был башланғысы уңышлы булһын, тип теләге килә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №29, 21 - 27 июль, 2018 - Информационные страницы\n№29, 21 - 27 июль, 2018\nМОДА ҮҘӘГЕ ПАРИЖДА\nБөтөн нәмәлә миҫал итеп сит илдәрҙе килтерәбеҙ, әммә айырманың ниндәй күләмдә икәнен генә йәшерәбеҙ. Ә бит сит илдәрҙә эшһеҙлек буйынса түләнгән пособие ла граждандарға лайыҡлы йәшәргә мөмкинлек бирә.\nБелем биреү учреждениелары ла яңы уҡыу йылына әҙерләнә. Әле 38 объектта дөйөм сумма 40 миллион һумдан ашыу тәшкил иткән ремонт эштәре бара.\n"Тел биҫтәһе", "телгә бөткән", "теле телгә йоҡмай" тиҙәр һөйләү йәһәтенән оҫта кешегә. Был һәләт атай-әсәй, олатай-өләсәй, туғандары, тиҫтерҙәренә, йәғни баланы уратып алған мөхиткә бәйле.\nОПТИМИСТ БУЛҺАҢ АУЫРЫУҒА БИРЕШМӘҪҺЕҢ\nСит ил ғалимдары төрлө ҡыҙыҡлы тикшеренеүҙәр үткәрергә маһирҙар инде ул. Шаян, оптимист кешеләр оҙағыраҡ йәшәй һәм һирәк ауырый, тип тә дәлилләгәндәре бар. Хатта Питер Брюггер етәкселегендәге бер төркөм Швейцария ғалимдары был мәсьәләне тәрәндән өйрәнеү өсөн тағы ла тәжрибәләр үткәргән һәм кешенең уй-фекере һаулығына тәрән йоғонто яһауын асыҡлаған.\nХАЛЫҠ МЕДИЦИНАҺЫ, РӘСМИ МЕДИЦИНА УЛАР ЙӘНӘШ ТОРОП ЭШЛӘЙ БАШЛАРМЫ?\nКиләсәктә инфекцион сирҙәр менән сирләмәйәсәкбеҙ, сөнки төрлө паразиттар, вирустар был тирбәлешкә сыҙамаясаҡ. Талпан энцефалиты, сысҡан биҙгәге һ.б. барыһы ла юҡҡа сығасаҡ.\nЙӘРӘХӘТТӘРҘЕ БАҠЫР ДАУАЛАЙ\nБаҡыр беләҙектәр ҡан баҫымын нормалләштерә, тик бының өсөн уны терһәк янында йөрөтөргә кәрәк. Аристотель баҡырҙың шешенеүҙән дауа булыуы тураһында яҙып ҡалдырған.


Тыныс тормошто ҡәҙерләйек » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы » Тыныс тормошто ҡәҙерләйек\nЯҙҙың тәбиғәтте ҡышҡы йоҡоһонан тамам уятҡан май айы ла килеп етте. Үҙенең бик күркәм байрамы – Еңеү көнө менән ҡәҙерле ул май. Быйыл беҙ 72-се мәртәбә тыныс тормошло айҙы ҡаршыланыҡ.\nТыныслыҡта йәшәһәк тә, беҙ һуғыш килтергән аһ-зарҙы онотмаҫҡа бурыслы. Һәр кем илен һөйөргә, уға азатлыҡ теләргә, илгә ҡурҡыныс янаһа, уға үҙен арнарға, йәнен фиҙа ҡылырға әҙер торорға тейеш. Был хис тәү ауаз биргәндән, тәү өйрәнгән хәрефтән һалына, саф, керһеҙ йөрәгебеҙҙән шытып сыға.\nБеҙ хәҙер тыныс тормошта, «зәңгәр экран» аша Ҡыҙыл майҙанда үткән хәрби парадтарҙы тулҡынланып ҡарайбыҙ. Яугирҙарға ҡуйылған обелисктарға, һәйкәлдәргә аллы-гөллө сәскәләр һалабыҙ. Тарих дәрестәрендә ата-олатайҙарыбыҙҙың ҡаһарманлығы тураһында мөкиббән китеп уҡыйбыҙ. Һәр ғаилә үҙенең батыры менән ғорурлана ала.\nМин ҡартатайым, Бөйөк Ватан һуғышы геройы Әбделхай Хәлфетдин улы Фәйезов хаҡында яҙырға булдым. Ул Әбйәлил районының Үтәгән ауылында 1922 йылда тыуа. Комбайнсы булып эшләй. 1941 йылдың сентябрендә фронтҡа алына. Сос башҡорт егетен тәүге көндән күреп, разведчиктар курсына уҡырға ебәрәләр. Олатайыма «Батырлыҡ өсөн», «Сталинградты һаҡлаған өсөн» миҙалдары, «Отличный разведчик» знагы тапшырыла. Ул шулай уҡ Ҡыҙыл Йондоҙ, 3-сө, 2-се дәрәжә Дан ордены, 2-се дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы ордены кавалеры. Һуңғы разведка заданиеһын уңышлы үтәгәндән һуң олатайымды 1-се дәрәжә Дан орденына тәҡдим итәләр.\nБатыр разведчик 1968 йылда мәрхүм була.\nБеҙ элекке һәм әле яныбыҙҙа булған батырҙарыбыҙҙы онотмаҫҡа тейешбеҙ. Улар тыныс тормош, аяҙ күк йөҙө өсөн үҙ ғүмерҙәрен биргән. Ата-бабаларыбыҙҙың милләтебеҙҙе һаҡлар өсөн күргән ауырлыҡтарын оноторға хаҡыбыҙ юҡ. Беҙ уларҙың йөҙө, вариҫы булып татыу йәшәргә бурыслыбыҙ.\nАмангилде мәктәбенең 9-сы класс уҡыусыһы.\nСығыу ваҡыты 19-05-2017, 15:16 | Ҡаранылар: 294


Ауыл хужалығында быйыл 7 мең кешегә эш урындары булдырыу ҡарала - Bash.News\nАуыл хужалығында быйыл 7 мең кешегә эш урындары булдырыу ҡарала\nАуыл хужалығында быйыл 7 мең кешегә эш урындары булдырыу ҡарала https://bash.news/news/113827_auyl_xuzhalyynda_byjyl_7_me_kesheg_esh_uryndary_buldyryu_arala/?lang=bash\n13 ғин 2020, 19:58\nБыл маҡсатҡа күләмле инвестиция проекттарын тормошҡа ашырып ирешеү күҙаллана. Быйыл республиканың аграр тармағында дүрт тиҫтә тирәһе күләмле инвестиция проекттары ғәмәлгә ашырыласаҡ. Был турала хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары-ауыл хужалығы министры Илшат Фәзрахманов аҙна һайын уҙғарылған оператив кәңәшмәлә белдерҙе. Инвесторҙар башлыса мал һимертеү, ҡошсолоҡ һәм һөтсөлөк өлкәһен һайлай. Аграр сәнәғәттәге сәйәсәт тураһында БСТ каналы хәбәрсеһе Айнур Кәбиров репортажы.\nЯл да итмәй, сирләмәй ҙә, хатта хеҙмәт хаҡы ла һорамай. Роботтар ауыл хужалығындағы эшсе ҡулдарҙы ҡыҫырыҡлай. Улар хәҙер һыйыр һауа, ашарға һала һәм аҫтарын да таҙарта. Эш ҡушыу өсөн кеҫә телефонындағы бер төймәгә баҫыу етә. Алдан билдәләнгән маршрут буйынса машина хужалыҡтағы иң ауыр эште бер ҡыйынлыҡһыҙ башҡара.\nӘбйәлил районы «Красная Башкирия» хужалығы республикала тәүге булып роботлаштырылған һөт-тауар фермаһын сафҡа индерҙе. Яңы комплекс республиканың өҫтөнлөклө инвестиция проекты исемлегенә индерелгән. Уның дөйөм хаҡы 420 миллион һумдан ашып китә. Даниянан тоҡомло малдар һәм ҡорамалдар һатып алыуға республиканан субсидия бүленгән. Әлеге ваҡытта тент менән ябылған ҙур майҙанлы комплекс бөйрәкәйҙәрҙе ҡабул итергә әҙер. Яҡын арала 400 баш һыйыр тулыһынса роботтар хеҙмәтләндереүенә күсә.\nАуыл хужалығы баҙарына ҡеүәтле уйынсыларҙы йәлеп итеү тармаҡтағы төп сәйәсәт. Быйыл Рәсәй төбәктәренән һәм сит илдәрҙән дә ҡырҡҡа яҡын инвестор килеүе көтөлә. Уларҙы тормошҡа ашырыу төбәк ҡаҙнаһына өҫтәмә килем, урындағы халыҡҡа эш урындары бирә.\nИнвесторҙар башлыса малсылыҡ һәм һөтсөлөк тармағын һайлай. Һөҙөмтәлә тап ошо йүнәлештә алға китеш күҙәтелә. Былтыр төбәктә 1 миллион 600 мең тонна һөт һауылған. Ит етештереү ҙә 404 мең тонна күләмендә билдәләнәгән. Шәкәр сөгөлдөрө, иген культуралары ла рекорд күләмендә йыйып алынған. Ә бына йәшелсә үҫтереү Башҡортостан өсөн ауыр бирелә.\nИлшат Фәзрахманов, Башҡортостан хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары- ауыл хужалығы министры: “Ҡыҙғанысҡа, беҙ республика халҡы ҡулланған йәшелсә күләменең яртыһын ғына етештерәбеҙ. Был әлбиттә, климат шарттарына бәйле. Шуға күрә теплица хужалыҡтарын арттырыу мөһим. Был эш башланды ла инде. Мәҫәлән, Туймазы фермерҙары хәҙер ҡышҡы айҙарҙа ла йәшелсәләр етештерә. Ошондай хужалыҡтары арттырасаҡбыҙ”.\nАуыл хужалығындағы тағы бер мөһим йүнәлеш бәләкәй хужалыҡтарҙы, шәхси фермерҙарҙы әүҙемләштереү. Быйыл бәләкәй форма хужалыҡтарға ярҙамға федераль һәм төбәк ҡаҙнаһынан 1 миллиард һумдан ашыу аҡса бүленәсәк. Был аҡсалар грант формаһында үҙ эшен башлаусы, ғаилә фермалары, кооперативтарҙы үҫтереүгә йүнәлтеләсәк.\nХәмер сикләү менән кәмер\n23:36, 06 ғин\nБөгөн Башҡорт теле көнө\n12:00, 14 дек\n22:09, 11 дек


Республикала тәүге тапҡыр бесән сабыу фольклор байрамы үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала тәүге тапҡыр бесән сабыу фольклор байрамы үтте\n17:51, 30 июня 2014 Йәмғиәт\nТәүге тапҡыр республикала бесән сабыу фольклор байрамы үтте. Сара Ҡырмыҫҡалы районының Бишауыл-Уңғар ауылы эргәһендәге аҡланда уҙҙы.\nБайрамдың төп фекере – район биләмәһендә йәшәгән төрлө халыҡтарҙың бесән сабыу йолаларын тергеҙеү. Һуңғы йылдарҙа бесәнде техника ярҙамында әҙерләйҙәр, әммә ойоштороусылар быуындан-быуынға күсеп килгән оҫталыҡты хәтергә төшөрөргә, тергеҙергә һәм балаларға күрһәтергә теләне.\nБашҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, район хакимиәте башлығы Фәнзил Сыңғыҙов, республиканың Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Исмәғилева байрам ҡунаҡтары булды.\nАҡланда веноктар үреү, ҡурсаҡтар эшләү, үләндәр менән дауалау буйынса оҫталыҡ кластары ойошторолдо.\nСара барышында иң яҡшы бесән сабыусы конкурсы уҙғарылды. 16 кеше, улар араһында өс ҡатын-ҡыҙ ярышты. Аҡһаҡалдар етәкселегендәге талапсан жюри ағзалары тиҙлекте генә түгел, ә сабыу сифатын да баһаланы. Иң оҙон сәс толомы конкурсында ҡыҙҙар сәскәләр һәм сағыу таҫмалар менән сәс үреп күрһәтте. Үләнсе-табиптар дауалау алымдары, үләндән дарыуҙар эшләү тураһында һөйләне. Бөтә ҡатнашыусылар ҙа иҫтәлеккә бүләктәр һәм сувенирҙар – бәләкәй киндер тоғонда хуш еҫле үләндәр йыйымын, ҡайын миндектәрен алды. Иң ҙур бүләкте – «МТЗ-82 Беларусь» тракторын, сара ойошторолған аҡлан хужаһы – Һәүәләй ауыл советы алды. Сара Дуҫлыҡ кәбәнен йыйыу һәм ҙур әйлән-бәйлән уйнау менән тамамланды.\nРайондың фольклор коллективтары – башҡорт, урыҫ, татар, сыуаш, мордва вәкилдәре бесән сабыу миҙгеленең башланыуы менән бәйле ғөрөф-ғәҙәттәрҙе күрһәтте, милли аш-һыу, үлән сәйе, айран менән һыйланы, йырҙар, таҡмаҡтар менән дәртләндерҙе.\n— Ҡырмыҫҡалы районында фольклор байрамына яҡшы, позитив старт бирелде. Бесән сабыу байрамы ваҡиғалы туризм өлкәһендә Башҡортостандың бренд сараһына әйләнәсәк тигән ышаныстабыҙ, — тип хәбәр иттеләр БР Мәҙәниәт министрлығынан.


Ҡаҙаҡтарҙы көлдөрҙөк » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Юмор » Ҡаҙаҡтарҙы көлдөрҙөк\nБашҡорт асыҡ КВН лигаһының йыйылма командаһы егеттәре Астана акимы (мэры) кубогында ҡатнашып ҡайтты. Буш ҡайтманы беҙҙекеләр – махсус призға эйә булдылар.\nХәтерегеҙҙәме икән, августа Ҡаҙағстандың ҠаҙИИТУ командаһы Өфөлә үткән “Йәйге кубок”та гран-при яулағайны. Үҙ сиратыбыҙҙа, беҙҙең иң шәп шаяндар Астанаға юлланды. Эйе, эйе, һеҙ дөрөҫ аңланығыҙ, хәҙер башҡорт КВН-ы сит илдәр менән дә бәйләнештә.\nБашҡорт асыҡ КВН лигаһы рәйесе Урал Кәримов әйтеүенсә, Астана акимы кубогына ярыш Ҡаҙағстандың баш ҡалаһындағы популяр урында – 1700 тамашасыға иҫәпләнгән концерт майҙанында үткән. Ҡаҙаҡ телендә, әлбиттә. Ә беҙҙең команда мәрәкәләренең 70 процентын ҡаҙаҡса һөйләгән. Тел яҡын, өн әйтелештәре бер үк тиерлек, афарин, егеттәр, аптырап ҡалмағандар. Башҡорт теленә күскәс тә, тамашасылар уларҙы ихлас алҡышлаған.\nБашҡортостан делегацияһы урындағы мәҙәниәт, көнкүреш менән дә танышҡан, рәхәтләнеп ҡаҙаҡ йыр-бейеүҙәрен тамаша ҡылып, матур ҡаршылауҙары өсөн Ҡаҙағстан КВН берлегенә рәхмәт әйтеп ҡайтҡан.\n– Республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығына фестивалдә ҡатнашыу мөмкинлеге биргәне өсөн ҙур рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ, – тине Урал Кәримов.\nЯҡташтарыбыҙ айырыуса йәш ҡаҙаҡтарҙың беҙҙең турала белеүенә ҡыуанған. Киләсәктә ике яҡ та КВН юҫығында бәйләнешен үҫтерәсәк. Ҡаҙаҡтар шулай йыл һайын ҡунаҡ саҡыра икән – былтыр ҡырғыҙҙар ҡатнашҡан. Быйыл 15 команда көс һынашҡан.\nӘйткәндәй, быйыл Башҡорт асыҡ КВН лигаһы бишенсе миҙгелен ҡаршылай, уйындарҙа ҡатнашыу өсөн ғаризалар ҡабул ителә башланы ла инде. Юбилей миҙгеле мотлаҡ һеҙҙең иҫтә ҡаласаҡ, тип вәғәҙәләй шаяндар.\nСығыу ваҡыты 16-09-2016, 11:49 | Ҡаранылар: 391\nҠаҙаҡ шаяндары Өфөнән нимә алып ҡайтып китте икән?\nИғтибар: әҙәби конкурс!\nТөньяҡ-көнсығыш райондар йәштәре лә шаярта белә\nҺәр шаяртыу премьера кеүек


Материалы за 21.11.2012 » Башҡортостан гәзите\nОлоһо ла, кесеһе лә һөйөндө\nЙәмғиәт // 21-11-2012, 04:51\nНефтекама ҡалаһының яңыртылған 7-се балалар баҡсаһында кескәйҙәр сыр-сыу килә — кәйефе күтәренке уларҙың. Бында мажаралы уйын ҡороу, яҡшы тәрбиә һәм белем алыу өсөн барлыҡ шарттар тыуҙырылған.\nҒөмүмән, һуңғы йылдарҙа ҡалала кескәйҙәрҙе балалар баҡсаһынан мәхрүм итмәҫ өсөн байтаҡ эш башҡарылды, һөҙөмтәлә өҫтәмә 300\nсамаһы урын булдырылды. Бынан тыш, 200-ләп бала ярты көнөн тиңдәштәре менән үткәреү мөмкинлегенә эйә.\n— Әлбиттә, был ғына тотош мәсьәләне хәл итмәй, — ти Нефтекама ҡалаһы хакимиәте башлығы Илүс Ғарифуллин. — Әле алты меңгә яҡын ғаилә сиратта тора. Киләсәктә тағы ла биш балалар баҡсаһы төҙөү күҙаллана, тиҙҙән 27-се мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы яңыртыласаҡ.\nТырышҡан ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан\nЙәмғиәт // 21-11-2012, 04:03\nБер уйлаһаң, ни етмәгән инде был Биктимергә — юғары белемле, биләгән урыны ҡулай, балалары үҫкән, йорт-ҡураһы етеш. Шулай уйлай күптәр Ғиләжевтың фермерлыҡҡа тотонған сағында. Уның һымаҡтар ҙа айырым эшләмәгәс, кемдәр һуң яңы башланғысты һүнгән еренән элеп алыр, тигәндәр ҙә булған. Шулай, берәүҙәрҙе аптыратып, икенселәрҙе хуплап, сәмләндереп, эшкә тотона элекке ауыл хакимиәте башлығы.\nЯҙмыш һин ҡушҡанса ғына бармай бит ул, бер ваҡыт уйламаған ерҙән килтереп бәрә. Биктимер ағайҙың күкрәгенең һул яғы ҡыҫып, дауахана тупһаһын аша атлата. Ғүмер буйы кеше менән эшләп, гелән үҙен һандал менән сүкеш араһында һымаҡ тойоуҙар, ил-күс мәшәҡәттәре тип район-ауыл араһында сабыуҙар — барыһы йыйылып, килтереп һуҡҡандыр инде.\nБашҡорт киноһы һөйөү яулай\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 21-11-2012, 03:44\n«Осҡон» кинотеатрында башҡорт киноһы кисәһе үтте. Байрам кинотеатр алдындағы майҙансыҡта «Ҡалъя» рок төркөмөнөң сығышынан башланып китте.\nТамашасыларға Рим Шәрәфетдиновтың йәнһүрәттәре, кинорежиссерҙар Таңсулпан Бураҡаева, Айнур Асҡаров һәм Айсыуаҡ Йомағоловтың нәфис фильмдары тәҡдим ителде. Шулай уҡ кино һөйөүселәр иғтибарына Балалар аудиовизуаль сәнғәт үҙәгенең таныштырыу ролигы күрһәтелде. Киностудия нигеҙендә эшләгән был үҙәк былтыр Беренсе федераль телеканалдың «Беренсе бул!» хәйриә марафоны сиктәрендә асылғайны.\nКом: 0 // Уҡынылар: 806 тапҡыр // Тотош уҡырға\nУҡыусылары һоҡланып иҫкә ала\nЙәмғиәт // 21-11-2012, 03:43\nЯңауыл — Башҡортостан Республикаһындағы район үҙәге, Ҡазан менән Екатеринбург араһында урынлашҡан ҙур станция. “Яңауыл — Башҡортостандың төньяҡ ҡапҡаһы”, — тип яҙған шағир Мостай Кәрим. Ошо изге ерҙә бик күп ғалимдар, йырсы, шағир, яҙыусы, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре тыуып үҫкән.\nТап ошондай шәхес, Истәк ауылында һәм бөтә Яңауыл районында танылыу яулаған уҡытыусы Мөнәүир Ибраһим улы Фазлыев тураһында һүҙ алып барырға теләйем бөгөн. Уның кеүек ябай һәм баҫалҡы кешеләр — илебеҙҙең ысын таянысы. Тарихи иҫтәлекте лә һаҡлай, тыуған төйәккә һөйөү ҙә тәрбиәләй улар.\nМөнәүирҙең бала сағы Истәк ауылында үтә.\nЯңы һулыш өрҙөм өмөтөмә\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 21-11-2012, 03:39\nҠыланма. Һин — ир кеше!\nИлама. Һин — ир кеше!\nҠолама. Һин — ир кеше!\nШөрләмә. Һин — ир кеше!\nТеләнмә. Һин — ир кеше!\nКом: 0 // Уҡынылар: 839 тапҡыр // Тотош уҡырға\nСәлиә МЫРҘАБАЕВА: “Республика халҡы юридик ярҙамға мохтаж”\nСәйәсәт // 21-11-2012, 03:36\nКүп кенә граждандарҙың хоҡуҡи ярҙамға мохтажлығын Рәсәй Федераль Йыйылышының Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева яҡшы белә. Яҡын арала ғына меңгә яҡын кеше депутатҡа мөрәжәғәт иткән. Быйыл 2 ноябрҙә Йылайыр районында халыҡты ҡабул итеү барышында тиҫтәләгән кеше ярҙам итеүҙе үтенде.\n— Мөрәжәғәт итеүселәрҙең күпселеге юридик консультацияға мохтаж. Әйтергә кәрәк: халыҡтың хоҡуҡи белем кимәле түбән, шуға күрә һорауҙар ҙа бихисап. Кешеләр ҡайҙа, кемгә ярҙам һорап мөрәжәғәт итергә икәнен белмәй. Хоҡуғын белмәгәндәргә мәсьәлә хәл ителмәҫтәй тойола.\nЙәмғиәт // 21-11-2012, 03:32\nЕрҙең беренсе яһалма юлдашын осороуға 55 йыл тулды. Планета-ара осоштар, Айға сәйәхәт йәки сит планеталарҙан ергә төшөп һуғыш асыу тураһындағы фантастик романдар ХIХ быуат урталарынан уҡ билдәле. Ҡайһы бер яҙыусыларҙың әҫәрҙәрен иҫкә алып китәйек.\nФәнни фантастиканың классигы Герберт Уэллстың (1866—1946) “Война миров” китабы, мәҫәлән, планета-ара һуғышҡа арналған. Шуныһын да хәтергә төшөрәйек: ул 1920 һәм 1934 йылдарҙа СССР-ға ла килгән, тәүге килеүендә В.И. Ленин менән һөйләшеп ултырған. Һуңынан, сәфәр тәьҫораттарынан сығып, “Россия во мгле” тигән китабын яҙған һәм унда илебеҙҙең һуғыштан һуң аяҡҡа баҫыуын күҙ алдына ла килтермәүен белдергән.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1421 тапҡыр // Тотош уҡырға\nУл үҙ исемен йөрөткән урамда йәшәй\nЙәмғиәт // 21-11-2012, 03:29\nЭлекке “Һәүәнәк” совхозына ҡараған Һаҡмар ауылынан (рәсми исеме — Ҡаҡтуғай) районда ғына түгел, республикала, илдә даны таралған бихисап малсылар, игенселәр үҫеп сыҡҡан: һауынсылар Социалистик Хеҙмәт Геройы Фира Ниғмәтуллина, Ленин ордены кавалеры Сәхипъямал Вәлиева, ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ орденына лайыҡ булған Мәнзирә Юламанова, мал ҡараусы, Ленин орденлы Закир Байраҡаев, һауынсы, СССР Юғары Советы депутаты Мәҙинә Киралитдинова, игенселәр Мөхәмәт Киралитдинов, Рауил Ҡотлоғолов, Абрал Алтынғужин, Вәкил Низамов һәм башҡалар.\nКом: 0 // Уҡынылар: 657 тапҡыр // Тотош уҡырға\n“Социаль хәлебеҙ күпме һалым туплауға бәйле”\nСоциаль мәсьәлә // 21-11-2012, 03:28\nРедакцияның сираттағы ҡунағы — Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығының бүлек начальнигы Римма Мансаф ҡыҙы ҒАРИПОВА. Ул гәзит уҡыусыларҙы ҡыҙыҡһындырған, борсоған һорауҙарға яуап биреп, республиканың һалым инспекцияһы хеҙмәте эше менән таныштырасаҡ.\n— Римма Мансаф ҡыҙы, һүҙҙе күптәребеҙгә аңлатмаһы ябай ғына булып тойолған, үҙ эсенә сер йомғағын йомғандай ябыҡ, әммә, шул уҡ ваҡытта, һәр беребеҙҙең ишеген йылына әллә нисәмә тапҡыр “түләү ҡағыҙҙары” булып ҡағып ингән һалым системаһы тураһында алып барайыҡ. Ғөмүмән, нимә ул һалым хеҙмәте?\n— Бер генә дәүләт тә һалымдарһыҙ йәшәй алмай, сөнки уның ҡеүәте, халҡының матди, социаль хәле туранан-тура дәүләт ҡаҙнаһын тулыландырыуға бәйләнгән.\nЕрҙә лә бар яҡты маяҡтар\nЙәмғиәт // 21-11-2012, 02:30\nБулды бит заманалар: ябай ғына һөнәр эйәләре, хеҙмәт алдынғылары райондарҙы данға күмде. Шундайҙарҙың береһе — механизатор, бригадир, Социалистик Хеҙмәт Геройы, СССР-ҙың Юғары Советы депутаты Шифа Ғарифулла улы Рәжәпов.\nЗаманында миңә ошо данлыҡлы шәхес менән осрашырға, сөйәлләнеп бөткән ҡулдарының йылыһын тойорға тура килде. Улай ғына ла түгел, улдары Рәмил менән бер класта уҡырға яҙҙы. Ә нәҫел тамырҙары ҡайҙарға барып тоташа, тыуған яҡ шишмәләре ҡайҙарҙан селтерәп аға икән? Миәкә районында “ҡара алтын” сыҡҡан ерҙә Сатай тигән бәләкәй генә ауыл бар. Ошонда тамырҙарын ебәргән ул Шифа ағай.


19.10.2010 Өс һөйләм менән\n20 октябрҙә көндөҙгө сәғәт 3-тән 5-кә тиклем РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Башҡортостан Республикаһы буйынса тулы хоҡуҡлы вәкиленең йәмәғәтселекте ҡабул итеү бүлмәһендә «тура бәйләнеш» ойошторола. Унда халыҡ иҫәбен алыуға бәйле үҙегеҙҙе ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы бирә алаһығыҙ. «Тура бәйләнеш» өсөн телефон: 251-69-03.\nКисә Өфө ҡалаһында һуҡырҙар өсөн китапхана директорҙарының Бөтә Рәсәй семинары башланды. Ул Башҡортостанда һуҡырҙар өсөн иң тәүге китапхана асылыуға 75 йыл тулыуға арнала. Семинарҙа эште автоматлаштырылған режимда ойоштороуҙы камиллаштырыу мәсьәләләре ҡараласаҡ.\n11-се янғын һүндереү часының янғын һүндереүсеһе, сержант Денис Ғилметдиновҡа Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев ҡаһарманлыҡ ордены тапшырҙы. Ул быйыл йәй урман янғындарын һүндереүҙә күрһәткән батырлығы һәм юғары профессионализм өсөн дәүләт наградаһына лайыҡ булыусы 46 кеше иҫәбенә ингән. Бүләкләү тантанаһы Кремлдең Георгий залында үтте.\n19 – 20 октябрҙә баш ҡаланың Нефтселәр мәҙәниәт һарайында «Дентал – Экспо. Урал стоматологияһы – 2010» күргәҙмәһе үтә. Уның барышында хәҙерге заман стоматологияһының көнүҙәк мәсьәләләренә арналған республика ғилми-ғәмәли кәңәшмәһе лә ойоштороласаҡ. Сараның ойоштороусылары – БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы, Башҡорт дәүләт медицина университеты һәм БР стоматологтар ассоциацияһы.\n«Ағиҙел» фабрикаһы алтын туйын билдәләүсе парҙарға Президент бүләген әҙерләй башлаған. Комплектҡа сигелгән таҫтамал, ике плед һәм биҙәп эшләнгән ағас ҡалаҡтар инә. Фабрика шулай уҡ икенсе дәүләт заказын үтәүен – яңы тыуған сабыйҙарға 800 һумлыҡ комплекттар әҙерләүҙе лә дауам итә.\nӨфө ҡалаһында Ғәлиәскәр Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрының гастроле башлана. ҡаҙан артистары Өфө тамашасыһына «Йәш йөрәктәр», «ҡурсаҡ туйы», «Диләфрүзгә дүрт кейәү», «Диуана», «Тәҡдир», «Мылтыҡ», «Бәпәй», «Люстра» спектаклдәрен тәҡдим итмәксе. Гастролдең һуңғы көнөндә драматург Зөлфәт Хәкимовтың 50 йәшенә арналған концерт буласаҡ.\nДонор көндәре айҡанлы «Берҙәм Рәсәй»ҙең «Йәш гвардияһы» Башҡортостан төбәк бүлексәһе юғары уҡыу йорттарында донорҙар акцияһы ойошторҙо. 12, 14 октябрҙә Башҡорт дәүләт медицина университетында һәм Башҡорт дәүләт аграр университетында ошондай акциялар үтте. Дөйөм алғанда, уҡыу йорттарының уҡытыусылары һәм студенттары 40 литрҙан ашыу ҡан тапшырған.\n20 октябрҙә республикала мәктәп уҡыусылары өсөн информатика буйынса дистанцион олимпиада башлана. Был проект БР Мәғариф министрлығы тарафынан алтынсы тапҡыр ойошторола. Быйыл олимпиада бер турҙа үтәсәк, уның һорауҙары Мәғариф министрлығының сайтында «Мәғарифты информатизациялау» бүлегендә урынлаштырыла.


Хәбәрҙәр: Могерини: “Иран менән килешеү барыһы өсөн дә һәйбәт.”\nМогерини: “Иран менән килешеү барыһы өсөн дә һәйбәт.”\n“Көслө сәйәси ихтыяр көсө күп һанлы ҡаршылыҡтарҙы еңеп сығырға ярҙам итте,”-ЕС-тың Сит ил эштәре буйынса баш вәкиле Федерика Могерини шишәмбеләге Ирандың ядро программаһы буйынса күптән көтөлгән килешеү төҙөлөүен шулай баһаланы.\nБМО-ның 5 даими Именлек советы ағзаһы, Германияның һәм Ирандың һөйләшеүҙәре 12 йылдан ашыуға һуҙылды. Донъя матбуғаты хәҙер бер тауыштан “халыҡ-ара мөнәсәбәттәрҙәге алға китеш”хаҡында һөйләй.\nИран менән килешеү тексы кисемәҫтән баҫылып сығасаҡ һәм яҡын арала БМО-ның Именлек советына раҫлауға тапшыраласаҡ. Таһран килешеү йөкләмәләрен үтәй башлағанға ҡәҙәр, Иранға ҡаршы сәйәси һәм иҡтисади санкциялар үҙ көсөндә ҡаласаҡ әле.\nҺөйләшеүҙәр тамамланғас, Федерика Могерини Евроньюсҡа эксклюзив интервью бирҙе. Тәүге һорау былай ине: “Ниндәй сәйәси мәсьәләләрҙе хәл итеү ауырға төштө?”\nМогерини: 6-7 бик ауыр проблема килеп тыуҙы. Беҙ уларҙы бер пакетҡа берләштерҙек; һөйләшеүҙәрҙең ыңғай рухын боҙмаҫ өсөн һәм һәм һәр яҡ та сығып “был һәйбәт килешеү” тип әйтә алһын өсөн, мәсьәләне хәл итеүгә бик уйлап тотондоҡ. Иң мөһиме шул: ҡул ҡуйған яҡтар өсөн дә, ҡалған халыҡ-ара йәмәғәтселек өсөн дә был һәйбәт килешеү.\nҺөйләшеүҙәр БМО мандаты менән башланды, беҙ быны үҙебеҙҙең ил халыҡтары, Европа, Иран, Америка өсөн генә эшләмәнек, башҡалар өсөн дә, бөтә халыҡ-ара йәмәғәтселек өсөн эшләнек.\nЕвроньюс: Килешеү барып сыҡмаҫ кеүек тойолған мәлдәр булманы?\nМогерини: Позициялар ныҡ айырылған, бер-береһенән ныҡ алыҫ торған һымаҡ хәлдәр булды, ул саҡта килешеү, ысынлап та, килеп сыҡмаҫ һымаҡ ине. Тик ике яҡтың да сәйәси ихтыяр көсө үтә лә ныҡлы булды, барыһында ла тәүәккәллек, маҡсатҡа ынтылыш, яуаплылыҡ, иҫ киткес ҙур яуаплылыҡ күренде. Былар күп һанлы кәртәләрҙе еңеп сығырға мөмкинлек бирҙе. Хәҙер Иран проблемаһын, ядро проблемаһын хәл итеүгә, үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙе үҙгәртеп, ышанысҡа нигеҙләнеп ҡорорға мөмкинлек тыуҙы.\nЕвроньюс: ЕС һәм Иран хәҙер яҡынайырмы икән?\nМогерини: Европа союзы ла, ЕС-тың ил-ағзалары ла был килешеүҙе тормошҡа ашырыуға үҙ өлөшөн индерергә ниәтләй. Был бик мөһим эш. Ул саҡта беҙ Иран менән сәйәси хеҙмәттәшлекте һәм мөнәсәбәттәрҙе нығыта, күберәк бергә эшләй аласаҡбыҙ.\nЕвроньюс: Рәсәй ҙә һөйләшеүгә өлөш индерҙе. Был Рәсәй менән артабан хеҙмәттәшлеккә юлдар асмаймы?\nМогерини: Был мәсьәлә буйынса ошо форматтағы Рәсәй менән хеҙмәттәшлек бик ыңғай булды. Әлбиттә, килешеүҙе төҙөүгә һәр яҡтың үҙенең сәйәси ҡыҙыҡһыныуы бар ине. Рәсәй ҙә үҙ ролен уйнаны. ЕС һәм Рәсәй бергәләп эшләгән, башҡалар менән бергәләп хеҙмәттәшлек иткән проблемалар ҙа бар. Мәҫәлән, Яҡын Көнсығыштағы тыныслыҡ процесы, унда ЕС, АҠШ, Рәсәй һәм БМО квартет һымаҡ сығыш яһай. Был яҡшы һөҙөмтәләр бирә, беҙҙең хеҙмәттәшлектең емештәре бар. Яҡын Көнсығыштағы тыныслыҡ процесы өҫтөндә эшләйһе бар, әммә формат үҙен яҡшы күрһәтте. Был шуны аңлата: мөһим глобаль һәм региональ темалар буйынса хеҙмәттәшлек итә алабыҙ һәм беҙ уны файҙаланырға тейешбеҙ.


Быйыл республика халҡын 121 ял һәм байрам көндәре көтә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБыйыл республика халҡын 121 ял һәм байрам көндәре көтә\n14:45, 10 января 2014 Йәмғиәт\n2014 йылда рәсәйлеләр 118 көн ял итәсәк, ә Башҡортостан халҡын, мосолман байрамдары булғанлыҡтан, өҫтәмә өс ял көнө көтә.\n2014 йылда рәсәйлеләрҙе дүрт көнлөк өс «уик-энд» — майҙа, июндә һәм ноябрҙә, көтә тип алдан хәбәр ителгәйне.\nЯҙ һәм хеҙмәт байрамына бәйле ял көндәре 1 майҙан 4-нә тиклем күҙаллана. 12 июндән 15-нә тиклем ил халҡы Рәсәй көнөн билдәләйәсәк, ә 1 ноябрҙән 4-нә тиклем – Халыҡтар берҙәмлеге көнө.\n4 һәм 5 ғинуар (шәмбе һәм йәкшәмбе) ял көндәре эшләмәгән байрам көндәренә тура килеү сәбәпле 2 майға һәм 13 июнгә күсерелә. Шулай уҡ 23 февраль (йәкшәмбе) ял көнөнә тура килә, шуға күрә артыҡ ял көнө рәсәйлеләргә 3 ноябрҙә биреләсәк.\nМартта күсереүҙәр булмаясаҡ. Рәсәйлеләр өс көн рәттән ял итәсәк – 8 марттан алып 10-на тиклем. Еңеү көнөнә бәйле майҙа ял көндәре күсерелмәйәсәк, ял көндәре 9 майҙан 11-нә тиклем һуҙыласаҡ, тип белдерҙеләр Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


Наградалары менән ҡотлабыҙ!\n9 Октябрь , 13:32\nРеспубликабыҙҙың төп байрамы – Республика көнө уңайынан район-ҡалаларҙа, һаҡланыу сараларын үтәп, ҙур саралар үтә.\nКисә ҡаланың музыка мәктәбендә Республика көнө айҡанлы тантаналы ултырыш үтте. Байрам сараһында “Белорет районы һәм ҡалаһының Маҡтаулы гражданины”, әҙәбиәт өлкәһендә уңыштарға өлгәшкән әҙәбиәтселәр муниципаль район хакимәте башлығы премияһына дәғүә иткән уҡыусылар һәм башҡалар билдәләнде.\nНамыҫлы хеҙмәте, район-ҡала үҫешенә ҙур өлөш индергәне өсөн Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры урынбаҫары Ранис Алтынбаев “Белорет районы һәм ҡалаһының Маҡтаулы гражданины” исеменә лайыҡ булды. Яҡташыбыҙҙы, эшендә артабан да уңыштар теләйбеҙ!\nЯныбай Хамматов исемендәге премияһын Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы, яҙыусы, бер нисә китап авторы Мәүлит Кәримов, “Плавка” әҙәби берләшмә ағзаһы, яҙыусы, егермәләгән йыйынтыҡ авторы Евгений Сухов алды. “Ағиҙел өҫтөндәге йәйғор” премияһы балалар яҙыусыһы, “Иҙел башы” яҙыусылар ойошмаһы ағзаһы Фәйрүзә Кинйәбаева һәм “Плавка” әҙәби берләшмә ағзаһы Александр Тутиковҡа тапшырылды. Ҡотлайбыҙ!