Борон бер бабай менән әбей булған. Уларҙың бер улдары, бер ҡыҙҙары булган. Яҡшы ғына ғүмер иткәндәр былар. Бер ваҡыт һунарҙан ҡайтып килгәндә, улдары ағас башында беркет ултырғанын күрә. Егет атырға ынтылһа, ҡош боҫа ла ҡуя. Яҡыныраҡ барып атайым тиһә, йәнә боҫа. Тағы яҡын барып атырға ынтылһа, беркет ҡолап килеп төшә. Егет бөркөттө алып ҡайтып китә. Уның һынған ҡанатын бәйләп баҡсаларына ебәрә. Гел ит ашата, ти, егет бөркөткә.\nБер көндө егет һунарға сыҡмай. Ҡарындашы меңән баҡсаға сығып ултырһа, юғарыла бер ҡош осоп йөрөгәнен күрә. Ҡош егет алдына килеп төшә лә, телгә килеп:\n— Йә, рәхмәт, ағай. Мине тәрбиәләнең. Бер ваҡыт малдарың бөтөп ярлыланырһығыҙ, шул ваҡытта минең дә файҙам тейер,— ти ҙә көнбайыш яғына осоп китә. Егет абайлабыраҡ ҡараһа, был үҙе һауыҡтырып ебәргән бөркөт икән.\nБер ваҡыт, ауырыу төшөп, егет атаһының аяҡлы малы үлеп бөтә. Көн итеүе ауыр булып китә. Арпа өйрәһе эсеп кенә туҡлана башлайҙар былар. Әҙерәк аҙыҡ юнәтеп булмаҫмы, тип бабай ил араһына сығып китә.\nЕте көн, ете тән барғас:\n— Ҡарт, ҡайҙа бараһың? — тигән тауыш ишетә. Тирә-яҡты ҡарай, бер кем дә күренмәй. Ҡарт ары китә.\nБаяғы тауыш йәнә ҡабатлана. Тағы ла берәү ҙә күренмәй. Ҡарт, бөтөнләй аптырап, юлын дауам итә. Яҡында ғына әлеге тауыш яңынан ишетелә. Бабай, асыуы килеп, алдында ятҡан ҡыу баш һөйәген тибеп ебәрһә, тауыш биреүсе ошо һөйәк булып сыҡҡан. Был — Бөркөтхандың сихырлап һалып ҡуйған көтөүсеһе икән. Бабай уға үҙенең ҡайҙа китеп барыуын һөйләп бирә. Шунан аяҡ аҫтындағы ҡыу баш:\n— Бабай, мин һиңә бер аҡыл өйрәтәйем әле. Алда йылҡы өйөрө, дөйә көтөүе, һыйыр көтөүе тап булыр, һәр береһенән бер баш мал алып, Бөркөтхан йортона табан китерһең. Унда етмәҫ борон ете эт ҡаршы сығыр. Бер баш малыңды һуйып ҡалдыр. Бөркөтхан һиңә бөтә малдарын тәҡдим итер, һин уларҙы алма. Бәләкәй һандығын ғына һора,— тип кәңәш бирә.\nБабай, көтөүсе өйрәткәнсә, һәр көтөүҙән берәр баш мал алып, Бөркөтхандың йортона табан китте, ти. Өрөп ете эт ҡаршы сыҡҡас, дөйәһен һуйып ҡалдыра. Эттәр ҡыуып етә башлағас, һыйырын ҡалдыра. Йортҡа инде еттем тигәндә генә, эттәр тағы ла ҡыуып етәләр. Бабай менеп килгән атын һуйып эттәр-гә ташлай ҙа Бөркөтхан йортона инеп китә.\nҠорт егетте бик яҡшылап ҡунаҡ итә. Унан, үҙенең донъяһын күрһәтмәксе булып, алып сығып китә. Бер ишекте асып ҡараһалар, туп-тулы һыңар аяҡлы кешеләр ултыра; икенсе бүлмәлә — һыңар ҡуллылар; өсөнсө бүлмәлә һыңар күҙлеләр ултыра, ти. Күрһәтеп бөтә лә ҡорт егеткә:\n— Мин һиңә бер йомош әйтәм. Әгәр шуны үтәй алһаң, ҡайтырһың, үтәй алмаһаң, үҙеңде ошо бүлмәләрҙең береһенә индереп тығырмын,— ти.\n— Ярай, мин риза,— ти егет.\n— Бынан алыҫта бире батшаһы бар. Шуның Бирәнһылыу тигән бик матур ҡыҙы бар. Һин шуны миңә килтереп бирерһең,— тигән ҡорт.\nЕгет, риза булып, юлға сыға. Бик күп юлдар үтә был. Бара торғас: «Минең бер һәнәрем дә юҡ, нисек итеп бире ҡыҙын алып ҡайтырмын икән?» — тип илай башлай. Егет илап ултырһа, уның янына төлкө килеп, көлөп ҡарап ултыра, ти. Егет ҡайғыһынан төлкөнө лә күрмәй, юлын дауам итә, ти. Бара торғас, ултырып тағы ла илай. Төлкө килеп тағы ла көлөп ултыра» ти. Егет төлкөнө күрмәй, тағы ары китә. Бер урман ситенә барып еткәс, егет, инде ни эшләйем икән, тип тағы ла илай башлай. Төлкө, уның янына килеп:\n— Егет, ниңә илайһың? Ниндәй ҡайғың бар? — тип һорай. Егет уға ҡайғыһын һөйләп бирә.\n— Ярай, улай булһа, юлдаш булайым. Бергәләп барып Би-рәнһылыуҙы алып ҡайтайыҡ. Тик беҙгә бер гармун һатып алырға кәрәк. Бире батшаһы ҡыҙын кейәүгә биреп ята, ти. Уның туйы ҡырҡ көн бара, ти. Бөгөн иң аҙаҡҡы көнө. Улар иҫерешкәс, беҙ гармун менән барып инербеҙ ҙэ, һин уйнай башларһың, мин бейермен. Мин арығас, һин бейергә төшөрһөң, мин уйнармын. Бөтәһе лә йоҡлап бөтөрҙәр, Бирәнһылыуҙы алыр ҙа ҡасырбыҙ,— ти.\nЕгет менән төлкө гармун табып алдылар ҙа бире батшаһы йортона юл тоттолар, ти< Улар килгәндә, туйҙың иң ҡыҙыҡ ваҡыты, ти. Егет инеп, гармун уйнай башлай, төлкө бейергә төшөн китә. Ул бейеп арығас, егет төшөп бейей.\nБөтәһе лә йоҡлап бөткәс, төлкө егеткә:\n— һин Бирәнһылыуҙы сәс үрмесенән ҡулыңа урап тот та ҡамсың менән өс тапҡыр һуҡ. Тик ҡулыңдан сәсен ысҡындыр-ма,— ти.\nЕгет Бирәнһылыуҙың сәс үрмесенән урап тотто ла ҡамсы менән яндыра-яндыра арҡа буйлап өс тапҡыр һуҡты, ти. Бирәнһылыу, уяна килеп, егетте ҡамсы менән һуҡҡайны, егег һауаға ырғылды, ти. Шулай ҙа егет уның сәсен ебәрмәгәс, ҡыҙ, буйһоноп:\n— Ярай, егет, мин һинеке,— ти. Былар өсәүләп юлды ары дауам иттерҙеләр, ти.\nЮлда егет уйға ҡала. Ниңә шундай матур был ҡыҙҙы ҡортҡа бирергә, үҙемә алайым да ҡуяйым,— тип уйлай икән. Төлкө егеттең уйлағанын белә лә:\n— Егет, нимә уйлайһың, ниндәй ҡайғы төштә? — тип һорай.\n— Был ҡыҙҙы ниңә ҡортҡа бирергә, үҙебеҙгә алайыҡ та ҡуяйыҡ,— ти егет.\n— Була ул,— ти төлкө.\nТөлкө, Бирәнһылыуҙы муллаға өйләндереп, үҙе, ҡыҙ ҡиәфәтенә инеп, ҡорт йортона киләләр. Ҡорт уларҙы ҡыуанып ҡаршы ала, яҡшылап ҡунаҡ итә.\n— Мин Бирәнһылыуҙы һиңә алып килдем. Уны һиңә шундай шарт менән бирәм: беренсеһе — үткәнде ҡыуаламаҫҡа, икенсеһе— үҙеңдәге бөтә кешеләрҙең ағзаһын кире ҡайтарырға; өсөнсөһө — уларҙы азат итергә.\nҠорт риза була.\nЕгет Бирәнһылыу тип төлкөнө ҡалдырып, Бирәнһылыу-мулла менән юлға сыҡҡан. Кис еткәс тә, ҡорт кәләш менән йоҡларға тип, ыуаланып йөрөй, ти. Шул ерҙә Бирәнһылыу ҡиәфәтендәге төлкө:\n— Ярай, һинең менән ғүмер итербеҙ инде. Мин сығып, нәфел намаҙы уҡып инәйем,— ти.\nТөлкө, шулай итеп, ҡортто алдап сыға ла егеттең артынан -ҡыуа. Өсәүләп ары китәләр.\nБара торғас, егет тағы уйға төшә. Миңә ҡыҙ булды ла ул булыуын, төлкөгә юҡ бит әле, тип баш вата. Егет был уйын төлкөгә әйтә.\n— Юҡҡа аптырама. Бына хәҙер ҡорт беҙҙе ҡыуып етер. Ул үткәнде ҡыуаламаҫҡа тип әйтте лә бит, һүҙендә тормаҫ. Мин мулла ҡиәфәтенә инәйем. Бирәнһылыу яңынан ҡыҙ булһын,— ти.\nКүп тә үтмәне, ҡорт ысынлап та ҡыуып етте, ти, быларҙы. Егет менән ҡорт араһында ҡыҙ әсән китә талаш. Шул ерҙә мулла-төлкө:\n— һеҙ юҡҡа талашаһығыҙ, икегеҙҙә лә ғәйеп бар. Ҡорт әйткән һүҙен үтәмәне, егет һине алдап китте. Кемдең гонаһы әҙ, ҡыҙ шуға булыр. Әйҙә, гонаһтарығыҙҙы үлсәйем,— ти.\nМулла-төлкө тәүҙә егетте һуҙып һалды ла таяҡ менән уның гонаһын үлсәгән кеше булды, ти.\n— Ай, егет, гонаһтарың күп икән шул. Ахырыһы, ҡыҙ һиңә булмаҫ,— тигәс, ҡорт ҡыуанып китте, ти.\n— Әйҙә, ҡорт, һпн ят инде, гонаһтарыңды үлсәйем,— тип ҡортто һуҙып һалды, ти. Шунан: «Гонаһтарың бик күп икән, ҡыҫҡартайым әле»,— тип, ҡорттоң ҡойроғонан урап тотоп тороп, һырт буйыңа таяҡ менән бирә башланы, ти.\n— Донъяламы эш донъяла ҡала ул. Бер ваҡыт мпн ҡош ашап ултырғанда, һин минең ҡойроғомдо өҙөп, табышымдыалып киткәйнең,— тип ҡортто туҡмай ғына бирә, ти. Ҡорт, ҡойроғон өҙөп, тороп ҡаса.\nБылар юлдарын дауам итәләр. Бара биргәс, төлкө:\n— Егет, һин, ҡыҙ кемгә булыр, тип аптырай инең. Хәҙер ҡыҙҙы бүлешеп алабыҙ,— тип ҡылыс менән ҡыҙҙың башынан урталай яра сабырға булды, ти. Төлкө ҡылыс менән сабайым ғына тигәндә, егет уны үҙ кәүҙәһе менән ҡаплап, башын эйҙе, ти. Төлкө өс рәт сабырға итә, егет өс рәт ҡыҙҙы ла, үҙен дә һаҡлап ҡалды, ти.\n— Ярай, егет, донъялыҡта ҡылған эш донъялыҡта ҡала. Бер ваҡыт һин дә мине ағас башынан атып төшөрөргә иткәйнең, мин башымды эйеп ҡотолоп ҡалдым. Миңә файҙа иткәйнең, мин дә бер файҙамды күрһәтәйем. Ал ҡыҙҙы үҙеңә,— тип, төлкө ҡыҙҙы егеткә биреп, ҡайтарып ебәрә.\nТөлкө егет ҡотҡарған баяғы бөркөт булған икән.\nЕгет бире ҡыҙы Бирәнһылыуҙы кәләш итеп алып, ата-әсәһен ҡыуандырып, әле лә йәшәп ята, ти. Шуға ла кешеләр араһында бире заттары бар, ти.


Көнсығыш телдәре кафедраһы | Башҡорт дәуләт университеты\nҺеҙ бында: БДУ » Баш Бит » Университет тураһында » Институттар һәм факультеттар » Башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты » Кафедралар » Көнсығыш телдәре кафедраһы\nКөнсығыш телдәре кафедраһы\n450074, Өфө ҡ., Зәки Вәлиди ур., 32, 411-се к.\nТел.: 8(347)2736708, 8(347)2738272\nИбраһимов Ғәйнислам Дәүләтбай улы, филология фәндәре кандидаты, доцент.\nКөнсығыш телдәре кафедраһы университеттың иң йәш кафедраларының береһе. Ул 2008 йылдың 1 сентябрендә башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетында ғәрәп, фарсы, төрөк һәм ҡытай телдәрен ныҡлы өйрәнеү һәм уҡытыу маҡсаты менән асыла. Ошо телдәр буйынса “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте, сит телдәр” специальносы буйынса белгестәр әҙерләнелә. 90-сы йылдар уртаһынан алып шәрҡиәт йүнәлеше дөйөм тел ғилеме һәм башҡорт теле кафедраһы эсендә Башҡортостан фәндәре академияһы академигы, ф.ф.д., проф. М.В. Зәйнуллин етәкселегендә эшләй.\nӘлеге ваҡытта кафедрала 8 уҡытыусы – филология фәндәре докторы, профессор Ишбирҙин Э.Ф., фән кандидаты, доцент Ғ.Д.Ибраһимов; ике өлкән уҡытыусы (Аллакаева В. И., Абдул Манан Обайд Голь); өс ассистент (Ғаффаров И.З., Бәхтийәрова Ә.Н., Акилова М.Ф.) эшләй.\nКафедрала уҡытыусыларҙың һәм студенттарҙың ғилми-тикшеренеү өлкәһенең төп йүнәлеше булып башҡорт һәм көнсығыш телдәрен сағыштырма планда тикшереү тора. Дәрестәр түбәндәге дисциплиналар буйынса алып барыла:\nТөрки телдәренең сағыштырма грамматикаһы (проф. Э.Ф.Ишберҙин);\nТюркологияға инеш (доц. Ғ.Д.Ибраһимов, М.Ф.Акилова);\nТөрөк теле (доц. Ғ.Д.Ибраһимов);\nҒәрәп теле (өлк.уҡыт. В.И.Аллакаева, асс. И.З.Ғаффаров, өлк.уҡыт. А.Н.Бахтиярова);\nФарсы теле (өлк.уҡыт. Абдул Манан Обайд Голь).\nКафедра коллективына студенттарға, аспиранттарға, соискателдәргә көнсығыш телдәре буйынса уҡыу методик комплекстары (программалар, уҡыу әсбаптары, методик ҡулланмалар, күргәҙмә һәм иллюстратив материалдар һ.б.) әҙерләү төп мәсьәлә итеп ҡуйылды.\nУҡытыусылар күрһәтелгән дисциплиналар буйынса маҡсатҡа ярашлы һәм төплө уҡыу-методик һәм практик-педагогик эштәр алып бара, республиканың фән һәм әҙәбиәт тормошонда, төрлө йүнәлештәге вуз, шулай уҡ, халыҡ-ара ғилми һәм ғилми-практик конференцияларҙа әүҙем ҡатнаша. Улар республика матбуғатында, радио һәм телевидениела даими сығыш яһай.


15 декабрҙә төбәктә 37 градус һыуыҡ булыуы көтөлә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n15 декабрҙә төбәктә 37 градус һыуыҡ булыуы көтөлә\n12:22, 14 декабря 2012 Йәмғиәт\n14-16 декабрҙә Башҡортостанда аномаль һыуыҡ булыуы көтөлә, уртаса тәүлек температураһы норманан 7-10 градусҡа түбән буласаҡ. Рәсәй Гидрометеорология үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, 15 декабрҙә республиканың ҡайһы бер райондарында һауа температураһы 37 градусҡа тиклем түбәнәйәсәк.\nСиноптиктар фаразлауынса, алдағы ял көндәрендә төбәктә аяҙлы-болотло, яуым-төшөмһөҙ булыуы көтөлә. Һауа температураһы көндөҙ минус18 градус тирәһе буласаҡ.\nБынай һауа торошо алдағы аҙнала ла һаҡланасаҡ.


Торлаҡ проекты әҙерләнә\nКризисҡа ҡаршы тороуға төп сара-ул күпләп фатир төҙөү. Был үҙ сиратында эшһеҙлек кимәлен һәм социаль көсөргәнешлекте кәметеүгә лә ярҙам итәсәк.\nХөкүмәт рәйесе Раил Сарбаев ошо хаҡта киң мәғлүмәт сараларына интервьюһында белдерҙе. Башҡортостан президенты тарафынан башҡарма хакимиәт органдары алдында торлаҡ хаҡын арзанайтыу бурысы ҡуйылған. Был тармаҡ ҡеүәтле иҡтисади локомотив. Уны аяҡҡа баҫтырғанда иҡтисадтың башҡа тармаҡтарын да ул үҙ артынан күтәреүгә һәләтле, тип иҫәпләй Раил Сарбаев.\nКүп фатирлы һәм шәхси төҙөлөш буйынса республикала күләмле проект әҙерләнә. Бының өсөн Өфө тирәләй дөйөм майҙаны 1 мең гектарлыҡ ер участкалары әҙерләнә. Буласаҡ ҡаласыҡтың инженер һәм коммуналь селтәрҙәрен, юлдарҙы төҙөүҙе дәүләт үҙ иҫәбенә башҡарасаҡ.\nБыл маҡсатҡа 1 миллиард һум аҡса йүнәлтелә. Бынан тыш, инженер коммуникацияларын төҙөүгә финанстарҙы республика маҡсатлы федераль программаларҙа ҡатнашып та йәлеп итергә ниәтләй. Төҙөлөштөң үҙ ҡиммәтен кәметеү өсөн йорттарҙы республикала етештерелгән арзанлы әммә сифатлы материалдарҙан күтәреү күҙаллана. Был саралар һөҙөмтәлә фатирҙың бер квадрат метрын 10-14 мең һум кимәленә төшөрөү форсатын бирер, тип көтөлә.\n2009 йылда ошо ысул ярҙамында 1 мең фатир төҙөү планлаштырыла. Киләһе ике-өс йылда тағы ла 4 мең йорт ҡороласаҡ. Уларҙы бюджет һәм социаль өлкә хеҙмәткәрҙәре һатып ала алһын өсөн Башҡортостандың торлаҡ төҙөлөшө фонды аша аҙ процентлы займдар биреү юлы менән 1 миллиард һум кредит бүлеү ҡарала. Йорттарын үҙҙәре төҙөргә теләүселәр ҙә проектта күҙ уңынан ысҡындырылмаған. Әлеге ваҡытта Өфө, Шишмә, Ҡырмыҫҡалы һәм башҡала эргәһендәге ҡалған райондарҙа был маҡсат өсөн ер участкаларын билдәләү бара.\nПроектҡа ярашлы, инженер һәм коммуналь инфрастуктураны дәүләт үҙ иҫәбенә төҙөйәсәк, ҡалған эштәрҙе инде участка хужалары үҙ көсө менән башҡарасаҡ. Программа һөҙөмтәлә халыҡты ҡулай хаҡҡа фатир менән тәьмин итеп, төҙөлөш һәм төҙөлөш материалдары предприятиеларында эшләүсе 40 меңгә яҡын кешене эш менән тьәмин итәсәк. Юл төҙөлөшө комплексы ла эшһеҙ ҡалмаясаҡ, тигән хөкүмәт премьер-министры киң «Башинформ» агентлығына интевьюһында.


12 Октябрь 2018, 15:12\nМәүлит Ямалетдин етәкселегендә «Өлкәр» һәләтле балаларҙы күтәрмәләү хәйриә фонды ярҙамы менән быйыл Белорет ҡалаһында уҙған «Илһам» балалар ижады фестиваль-конкурсының әҙәби-нәфис баҫмаһы – «Өлкәр» альманахы донъя күрҙе.\nМәүлит Ямалетдин етәкселегендә «Өлкәр» һәләтле балаларҙы күтәрмәләү хәйриә фонды ярҙамы менән быйыл Белорет ҡалаһында уҙған «Илһам» балалар ижады фестиваль-конкурсының әҙәби-нәфис баҫмаһы – «Өлкәр» альманахы донъя күрҙе. Унда бәйгелә еңеү яулаған уҡыусыларҙың иң яҡшы шиғырҙары, хикәйәләре һәм әкиәттәре ингән. Белорет, Бөрйән, Учалы төбәктәрендәге йәш авторҙарҙың яҙмаларынан тыш, Әбйәлил районынан Ғамир Заһретдинов (Байым мәктәбе), Зәлиә Сәғәҙәтова (Ҡырҙас), Нәсимә Нәбиуллина (Яңы Балапан) һәм Илнара Бәшәроваларҙың да (Ташбулат) ижад емештәре бар. Афарин, әбйәлилдәр!\nЗөһрә КАШАПОВА, «Йәйғор» әҙәби берекмәһе етәксеһе.\nАуылымда рәт-рәт булып\nӘйтерһең, ҡояш нурҙары\nГүйә, шул сәскәләр төҫө\nНурҙар һибеп, балҡып тора\nКүңелемә яҡын хатта\nҺәр бер өйө, һәр тәҙрәһе\nУнда йәшәй ауылдаштар,\nЕрҙән дәрт алып.\nАта-бабам, илен һаҡлап,\nҠайнар ҡанын ҡойған ер;\nУл бит минең тыуған илем,\nКүп батырҙар тыуған ер.\nСылтырап аҡҡан шишмәләре –\nҠалын-ҡалын урмандары –\nУл бит ерем биҙәге.\nАҡ ҡағыҙ бите\nШағир өсөн ап-аҡ ҡағыҙ бите\nЯбай түгел – алтын хазина.\nОшо ябай бер ҡағыҙға уның\nКүпме уй-хистәре яҙыла!\nДиңгеҙ кеүек уйҙар ағылалар,\nМәғәнәһе төптә, бик тәрән.\nМин дә бит шул тәрән диңгеҙҙәрҙә\nӘлегә тик кәмә йөҙҙөрәм.\nБәлки, ошо кескәй кәмәләрем\nӘүерелер ҙур-ҙур карапҡа.\nТик әлегә кәмә йөҙҙөрәмен,\nАҡһын улар алыҫ тарафҡа.\nӘйтегеҙсе, ҡайһы илдә\nҠаялар шулай бейек?\nУнда йәшәй татыу халыҡ,\nКешеләр шундай бөйөк!\nБында иң гүзәл тәбиғәт,\nМәмерйә тарих һөйләй.\nБашҡорт ҡурайы кешегә\nИлдең үткәнен көйләй.\nБаш ҡалаһы шундай матур,\nҺәйкәле менән ул дан!\nУл бит минең тыуған ерем,\nҠоштар булһам, осор инем\nҠыуышып елдәр менән;\nСәләм биреп уҙыр инем\nТанышып илдәр менән.\nСикһеҙ йыһан тик минеке,\nКүк йөҙө – зәңгәр тәхет.\nБар юлдар ҙа миңә асыҡ –\nБына ҡайҙа ул бәхет!\nАзатлыҡ рухы күңелдә,\nБолоттар кәртә түгел.\nБар донъя, йыһан минеке,\nАлға ашҡына күңел!


Башҡортостан йыл һайын Бангладешҡа 300 мең тонна иген ебәрә ала // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n9:59, 18 августа 2011 Иҡтисад\n17 августа Өфөлә Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов Бангладеш Халыҡ Республикаһының Рәсәйҙәге ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе Сайфул Хок менән осрашты. Яҡтар Башҡортостан менән Көньяҡ Азия иле араһында эшлекле бәйләнеште үҫтереү буйынса уртаҡ мәсьәләләрҙе тикшерҙе.\n— Беҙ республика менән ике яҡ өсөн дә файҙалы булған хеҙмәттәшлек булдырырға уйлайбыҙ, — тине илсе. – Тәү сиратта беҙҙе ауыл хужалығы һәм мәғариф өлкәләре ҡыҙыҡһындыры. Беҙҙең ҡарамаҡҡа, Бангладеш студенттары республика техник вуздарында уҡый алһын өсөн Башҡортостанда бөтә шарттар ҙа бар. Ауыл хужалығына килгәндә, беҙ Башҡортостандың Бангладешҡа оҙайлы ваҡыт дауамында иген ебәреүен планлаштырабыҙ.\nИлсе һүҙҙәренә ҡарағанда, йылына 300 мең тонна иген хаҡында һүҙ бара. Шул уҡ ваҡытта Бангладеш Башҡортостанға күндән изделиелар, сәй, диңгеҙ продукттары һәм башҡа тауарҙар ебәрә ала.\nШулай уҡ Сайфул Хоҡ ике республика араһындағы хеҙмәттәшлектең башҡа өлкәләрҙә лә була алыуын билдәләне.\nТеги: БР Хөкүмәте, халыҡ-ара хеҙмәттәшлек, ауыл хужалығы, мәғариф


Башҡортостан ШОС һәм БРИКС илдәре журналистары күҙлегенән\nРеспубликаға халыҡ-ара хеҙмәттәшлек ойошмаларына ҡараған дәүләттәрҙең киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәре өсөн ойошторолған матбуғат туры тамамланды. Ҡымыҙ, солоҡ балы һәм «ҡара алтын» төбәгенә мауыҡтырғыс сәфәрҙе йомғаҡлап, улар Башҡортостан етәкселеге менән осрашты.\nҠытай, Бразилия, Һиндостан, Ҡаҙағстан һәм Италия журналистарынан торған төркөм республиканың көньяғына - Белорет, Баймаҡ, Әбйәлил һәм Бөрйән райондарына сәфәргә сыҡты. Тәүге туҡталыш - Уҫманғәле ауылында. Журналистарҙың иғтибарын тау башындағы күркәм мәсет йәлеп итте. Һорауҙар иһә милләт һәм конфессия ара татыулыҡҡа ҡағылды.\nҠунаҡтар Урал тауҙарындағы саф һауаны һулап кинәнде. «Ар ташы» турист базаһында иһә һыбай йөрөп ҡарарға форсат булды. Ат менергә Ҡаҙағстан журналистары ғына йөрьәт итте. Башҡалар арбала сәйәхәт итеүҙе хуп күрҙе.\nБейә һөтөнән яңы ғына бешелгән ҡымыҙҙы тәмләп ҡарау форсаты ла тейҙе. Әбйәлил районы Таҡтағош ауылы йәйләүендә улар шифалы эсемлекте әҙерләү серҙәре менән танышты. Милли аш-һыу, ҡыҙыл эремсек, сәк-сәк, бәлештәрҙән ауыҙ иттеләр. Боронғо тирмәләге көнкүреш шарттары, халҡыбыҙҙың милли кейемдәре лә ҡыҙыҡһындырҙы. Буранғол ауылында кейеҙ баҫыу йолаһын күрһәттеләр. Тотош кешелек өсөн әһәмиәтле урындарҙың береһе - Бөрйән районындағы Шүлгәнташ мәмерйәһе. Ҡунаҡ хәбәрселәр Йылҡысыҡҡан күле, мәмерйә залдары менән ентекләп танышты.\nМатбуғат турында ҡатнашыусылар республика етәксеһенә сәфәр тәьҫораттары менән бүлеште. Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда инвестициялар йәлеп итеү эшмәкәрлеге менән таныштырҙы. Иҡтисадты үҫтереүгә йүнәлтелгән саралар араһында эшҡыуарҙарға ҡаралған ташламалар тураһында һөйләне. Әлбиттә, ШОС һәм БРИКС ойошмалары саммитына әҙерлек мәсьәләһенә лә туҡталды. Республика етәксеһе фекеренсә, Башҡортостанда был эштәр эҙмә-эҙлекле алып барыла.\nОсрашыу аҙағында матбуғат турында ҡатнашыусы журналист Сандра Фернандес Рөстәм Хәмитовҡа Бразилия Йыйылма командаһының рәсми футболкаһын бүләк итте. Көньяҡ Америка ҡитғаһындағы был илдә тиҙҙән БРИКС илдәре саммиты уҙасаҡ. Рәсәй делегацияһы составында унда Башҡортостан вәкилдәренең дә ҡатнашыуы көтөлә.


Яңылыҡтар таҫмаһы » Страница 269 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Страница 269\nШихандар лидерлыҡты бирмәй\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 3-04-2013, 17:57\n«Рәсәй 10» мультимедия проект-конкурсында - http://10russia.ru/sights/7/881 - тауыш биреү дауам итә.\nВолга буйы федераль округы кимәлендә Стәрлетамаҡтағы Шихандар беренсе урында килә. Ул 23 меңдән ашыу тауыш йыйған.\nИкенсе урында – Пермь крайындағы Көнгөр мәмерйәһе (13 мең тауыш),\nӨсөнсөлә - Салауат Юлаевтың һәйкәле (14 меңдән ашыу тауыш).\nКонкурс һөҙөмтәләре буйынса еңеүсе объекттарҙың бәләкәйсәйтелгән күсермәләре Мәскәү өлкәһендә барлыҡҡа киләсәк ландшафт паркында урын аласаҡ.\nТауыш биреп республикабыҙ данын яҡлайыҡ! http://10russia.ru/sights/7/881 - ошо йүнәлтмә буйынса инеп, бер компьютерҙан тәүлегенә өс мәртәбә тауыш бирергә мөмкин.\nҺауа шарҙары фестивале уҙасаҡ\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 3-04-2013, 13:55\n9 апрелдән 11 апрелгәсә баш ҡалала IV Өфө һауа шарҙары фестивале үткәреләсәк. Унда бирелгән темаға декораторҙар һауа шарҙарынан скульптуралар яһаясаҡ. Конкурс программаһында ҙур скульптура композицияһы, шарҙарҙан арка һәм костюм номинациялары ла билдәләнгән.\nДекораторҙар Пермь крайынан, Екатеринбург, Белгород, Тольятти, Һамар, Курск, Барнаул, Качканар, Түбәнге Новгород, Ҡурған, Омск ҡалаларынан киләсәк.\nФестиваль 2014 йылда Сочила үтәсәк ҡышҡы Олимпия уйындарына бағышлана һәм «Олимпиада ышаныстары» тип исемләнә. Сара иртәнге сәғәт 11-ҙән киске сәғәт һигеҙгә тиклем дауам итәсәк.\n60 килограмм дары табылған\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 3-04-2013, 13:51\nДүшәмбелә 47 йәшлек ир Өфө ҡалаһының лицензиялау һәм рөхсәт биреү подразделениеһына мөрәжәғәт итә. Ул кискеһен гараж кооперативы янынан үткәндә, ташландыҡ тоҡ күреүен һәм унда комбикорм булыуын белдерә. Иртәнсәк килеп ҡараһа, тоҡ эсендә дары булыуын аңлай.\nӘлеге ваҡытта ғариза биреүсе белдергән был версия тикшереү үтә. Тоҡ эсендәге 60 килограмм шартлатҡыс матдә экспертизаға ебәрелгән.\nРФ Эске эштәр министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығы иғлан иткән «Ҡорал тапшырған өсөн аҡса ал!» акцияһы барышында әгәр ҙә тикшереү барышында үрҙә әйтелгән версия раҫланһа, дары тапшырған кешегә 700 мең һумдан ашыу аҡса түләнәсәк.\nЕңеү байрамында тимер юл тарифтары кәмейәсәк\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 3-04-2013, 13:47\nАлыҫ араларға йөрөүсе поездарға билет хаҡы 50 процентҡа төшәсәк. Был акция – миҙгелле кәметеү коэффициенты 8-9 майҙа башлана. Уның сиктәрендә был көндәрҙә плацкарт һәм дөйөм вагондарға билет хаҡы уртаса йыллыҡ тарифтарҙан 50 процентҡа осһоҙораҡ буласаҡ. 9 майҙа СВ һәм купелы вагондарға ла билет хаҡы ҡәҙимгегә ҡарағанда ярты хаҡҡа төшәсәк. Был хеҙмәт «Динамик хаҡ булдырыу» хаҡтарҙы билдәләү системаһы буйынса эшләгән поездарға ҡағылмай.\nТәҙрә ярып күрше-тирәһенән үс алған\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 3-04-2013, 13:44\nОшо көндәрҙә Рәсәй Эске эштәр министрлығының «Ҡырмыҫҡалы» муниципаль-ара бүлегенә 30 йәшлек Атйетәр ауылы кешеһе мөрәжәғәт итә. Уның өйөнә билдәһеҙ кеше инеп, бар нәмәне емергән була.\nПолиция хеҙмәткәрҙәре бер сәғәт эсендә хоҡуҡ боҙоусыны – 24 йәшлек егетте ҡулға ала. Ул был көндө ғариза биреүсенең өйөнән тыш, ауылдағы тағы бер мунса менән һарайға төҙөлә башлаған күп фатирлы йортҡа ла зыян килтергән.\nБыл енәйәттең сәбәбе үҙенсәлекле – егет яңыраҡ күршеһендә йәшәгән ҡатынға хужалығында ярҙам итә. Бер нисә көн үтеүгә ул эш өсөн аҡса һорап, күршеһенә инә. Ҡатын өйҙә булмай сыға һәм егет асыуланып, ерҙә ятҡан торбаны ала һәм һарай менән мунса тәҙрәләрен яра.\nАртабан ул күршелә йәшәгән 30 йәшлек ирҙең – үҙенең ағаһының дуҫы өйгә килеүен иҫләй. Был ирҙәр эсеп, хулиган егеткә йоҡларға ҡамасаулағас, хәҙер ул шуның өсөн үс алырға уйлай. Күршеһенә инһә, бәхеткә күрә, өйҙә булмай. Ләкин егет балта алып, күҙенә нимә күренә - мебелде, һауыт-һабаны, хатта ноутбукты сапҡылай.\nБынан һуң да хулиган тынысланмай, тышҡа сығып, эргәлә төҙөлөүсе кирбес йорттоң 15 тәҙрәһен селпәрәмә килтерә. Тик шунан һуң ғына ул өйөнә ҡайта һәм уны полиция хеҙмәткәрҙәре ҡулға ала.\n«Үҙегеҙҙең ҡан баҫымын күҙәтегеҙ!»\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 2-04-2013, 17:27\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау көнө алдынан Өфө ҡалаһы халҡы ҡан баҫымы һәм күреү һәләтен тикшерә аласаҡ.\n7 апрелдә үтәсәк был сараны «Үҙегеҙҙең ҡан баҫымын күҙәтегеҙ!» девизы аҫтында үткәреү ҡаралған.\nБыл көндә баш ҡалабыҙҙың 2-се, 38-се, 46-сы поликлиникаһында, 5-се һәм 8-се балалар поликлиникаһында урынлашҡан Һаулыҡ үҙәктәре һәм Өфөнөң дауалау-профилактика учреждениеларының табипҡа тиклем күренеү кабинеттары көсәйтелгән режимда эшләйәсәк. Һәр мөрәжәғәт итеүсенең буйы, кәүҙә ауырлығы, артериаль ҡан баҫымы, ҡандың шәкәр күләме тикшереләсәк, ауырыуҙарҙы иҫкәртеүгә ҡағылышлы кәңәштәр биреләсәк. Мохтаждар өҫтәмә тикшерелеүгә лә ебәреләсәк.\n5 апрелдә 4-се, 111-се, 350-се дарыуханаларҙа артериаль ҡан баҫымын, 111-се һәм 350-се дарыуханаларҙа күреү һәләтен бушлай тикшерәсәктәр. Белем биреү учреждениеларында махсус дәрестәр һәм байрамдар үтәсәк.\nУчалы районының яңы символы буласаҡ\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 2-04-2013, 17:22\nТиҙҙән Учалы районында Ағиҙел йылғаһы сығыу урыны төҙөкләндереләсәк. Йылға башы – ер аҫтынан урғылып сыҡҡан шишмә тирәһе йәшмә менән биҙәләсәк, Урал батырҙың ҡылысы һынландырыласаҡ. Шулай уҡ был ергә беседка ла ҡуйыласаҡ.\nЙылға башын төҙөкләндереү эскизын исеме республикала киң билдәле Әмир Шакиров яһаған. Әйткәндәй, тап ул үткән быуаттың 60-сы йылдарында ошо урында ҡуйылған, ләкин хәҙерге көндә тиклем һаҡланмаған Салауат Юлаевҡа арналған ағас һәйкәлдең авторы булып тора.\nУрал батыр комплексын ҡороуға аҡсаны бағыусылар бүлгән. Шишмә башын тәртипкә килтереү эштәре йәйгеһен башҡарыласаҡ.\nБашҡорт тирмәләре Силәбелә сығарыла башлаясаҡ\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 2-04-2013, 17:17\nХалҡыбыҙҙың күсереп йөрөтмәле йәйге торлағы төрлө үлсәмдә һәм конструкцияла Силәбелә йыйыласаҡ. Әлегә тиклем тирмәләр республикала ғына сығарыла ине.\nОшо көндәрҙә Силәбеләге Башҡортостан Республикаһы вәкиле Амур Хәбибуллин һәм урындағы бер фирма директоры араһында килешеү төҙөлдө. Уға ярашлы, яңы производствола тирмә каркасы тәүге осорҙа тимер торбаларҙан яһалһа, артабан еңеләйтелгән арматуралы махсус пластик конструкцияға күсәсәктәр. Диаметры 6, 12 һәм 18 метр булған был тирмәләрҙе ҡышҡыһын да ҡулланырға мөмкин. Хәҙерге заман тирмәһен ҡунаҡ өйө йәки беседка итергә лә була.\nӨфөләр экологияға битараф түгел\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 2-04-2013, 13:16\nАлдан хәбәр итеүебеҙсә - http://www.ye02.ru/news/online/6858-124011...5yraby1177.html - 30 мартта БР «Тәбиғәт» дәүләт унитар предприятиеһы хеҙмәткәрҙәре ЭКА хәрәкәте әүҙемдәре менән берлектә «Субботка-переработка» экологик акцияһын ойошторҙо. Ҡала халҡы көн һыуыҡ тип ҡарап торманы, сараға теләп килде. Өфө дәүләт профессиональ-педагогия колледжы студенттары унда практик дәрестәр сиктәрендә ҡатнашты.\nИлленән ашыу энергияны һаҡлаусы лампа алып килгән егет уларҙы эшендәге коллегаларҙан йыйып алыуын белдерҙе. Тирә-яҡ мөхитте һаҡларға теләгән ошондай кешеләрҙең булыуына тик «афарин» тиергә генә ҡала.\nӘ «Тәбиғәт»тең инженер-экологы Альбина Шәмсетдинова белдереүенсә, тәбиғәтте һаҡлау һәр беребеҙҙең бурысы булып тора.\n- Дөйөм йортобоҙ – Ерҙе балаларыбыҙға һәм артабанғы быуындарға яҡшы хәлдә тапшырырға тейешбеҙ. Тәбиғәттә булған етди процестарға беҙ һәр ваҡыт ҡыҫыла алмайбыҙ, ләкин йәшәгән урыныбыҙҙы, ял иткән ерҙе таҙа тоторға бурыслыбыҙ. Экология проблемаларына иғтибар иткән кешеләрҙең күбәйеүе тик шатландыра ғына. Был иһә ҡалабыҙҙың көндән-көн таҙара барыуын күрһәтә, тип тамамланы ул һүҙен.\nШәмбе акцияһы йомғаҡтары буйынса барлығы 355 кг макулатура, 2 кг быяла, 2 кг пластик һәм полиэтилен, 65 энергияны һаҡлаусы лампа, 2 кг ҡалай, 32 кг металл һынығы, 9 батарея йыйылды.\nҺаҡ булығыҙ! Алдаҡсы «ейән»дәр инәйҙәрҙе талай\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 2-04-2013, 13:05\nОктябрьский ҡалаһында йәшәгән 84 йәшлек инәйҙең фатирында көндөҙ телефон шылтырай. Трубкала Губкинский ҡалаһында йәшәгән ейәненең тауышы яңғырай. Уның тиҙ һөйләүенә ҡарағанда, ул бер ҡыҙҙы тапата. Зыян күреүсе дауахананың реанимация бүлегенә һалынған, ә полиция менән проблемаларҙы хәл итергә аҡса кәрәк. Инәйҙең ейәне тәғәйен сумманы әйтмәй, йыя алған тиклемде дуҫым аша ебәр, тип белдерә.\nБер аҙ ваҡыттан тағы ла телефон шылтырай. Был иһә аҡса артынан килгән ейәненең дуҫы була. Инәй уға үҙен ерләргә тәғәйенләп йыйған аҡсаһын – барлығы 50 мең һумды биреп ебәрә.\nАҙаҡтан, үҙенең туғандары менән шылтыратышып хәл белешкәс кенә инәй үҙенең мутлашыусылар тарафынан алдағанын белә. Ул полициға мөрәжәғәт итә, ләкин аҡсаны алып китеүсе кешенең автомобиль маркаһын да, номерын да иҫләй алмай.\nБер көндән полицияның дежур часына тағы ла бер телефон ҡорбаны мөрәжәғәт итә. 87 йәшлек инәй ҙә ошо сценарий буйынса талана. «Ейән»енең дуҫтарына ул 15 мең һум аҡса бирә.\nБыл ике мутлашыу факты буйынса енәйәти эш ҡуҙғатылған.\nӘ беҙ, үҙ сиратыбыҙҙа, телефон аферистары хәүефе барлығын иҫтә тоторға, улар айырыуса яңғыҙ йәшәгән оло йәштәгеләр менән мутлашыуҙарын күҙ уңынан ысҡындырмаҫҡа тейеш....\nАртҡа 1 ... 265 266 267 268 269 270 271 272 273 ... 319 Алға


Илдең баш ҡалаһы үҙәгендә яҡташыбыҙ хөрмәтенә сквер барлыҡҡа килде\nҺуғыш ваҡытында Николай Киселев үҙ ғүмерен ҡурҡыныс аҫтына ҡуйып йәһүдтәрҙе ҡотҡара\nИзраилдә йәшәүсе күп кенә кешеләр бөгөн уны Моисей пәйғәмбәр менән бер рәткә ҡуя. Яңы Арбатта үткән сараға бик күп халыҡ йыйылды. Николай Киселевты иҫкә алырға Израиль, Белорусь, Дағстан, Осетия һәм Башҡортостандан да вәкилдәр килде. Геройҙың ҡыҙы Татьяна Киселева әйтеүенсә, Николай Яковлевич оло йөрәкле кеше булған. Ул дошман тоҙағынан 218 йәһүдте ҡотҡарыға ярҙамлаша. Бының өсөн ҡасаҡтарға бер мең ярым километр оҙонлоғондағы ҡатмарлы урау юлдар аша үтергә тура килә. Был турала «Киселев исемлеге» фильмында ла тәрән яҡтыртыла.


«Төнъяҡ Кавказ, ете тарих» күргәҙмәһе федераль проект. Ул Рәсәйҙең тиҫтәнән ашыу ҡалаһын үҙ эсенә ала, ҡатнашыусылар араһында Өфө лә бар. Залда ете авторҙың ижад емештәре ҡуйылған, улар Кавказ халҡының йәшәйешен, тәбиғәтен сағылдыра. Проект төбәктең күркәмлеге менән таныштырып туризмды үҫтереүҙе күҙ уңында тота. Ойоштороусылар Рәсәйҙең Төнъяҡ Кавказ буйынса министрлығы һәм ТАСС мәғлүмәт агентлығы. Кавказды һуғыш, бәрелештәр менән ассоциациялау ысынбарлыҡҡа тап килмәй, төбәктә ҡунаҡсыл, ихлас халыҡ йәшәй, мөһабәт тауҙар туристарҙы көтөп ҡала, ти улар.\nРуслан Мирсаяпов, Башҡортостан республикаһы министры: «Башҡортостан менән Төнъяҡ Кавказ тәбиғәтендә уртаҡ һыҙаттар күп, беҙҙең Республика ла хозур тәбиғәте, мәғрүр тауҙары менән дан тота. Милли йолаларыбыҙ, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙ араһында ла оҡшашлыҡ бар. Шуға күрә башҡала халҡының һәм ҡунаҡтарының күңеленә был күргәҙмә хуш килер тип уйлайым. был проект эске туризмды үҫтереүҙе лә маҡсат итеп ҡуя».


«Урал батыр ере» — федераль мәҙәни мираҫ объекты // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n«Урал батыр ере» — федераль мәҙәни мираҫ объекты\n14:46, 19 января 2016 Мәҙәниәт\nБөрйән районының иҫтәлекле урыны — «Урал батыр ере» Рәсәй халыҡтары мәҙәни мираҫ объекттарының берҙәм дәүләт реестрына индерелгән. Хәҙер объект төбәк статусын алды. Республика Мәҙәниәт министрлығы ошо хаҡта бойороҡ сығарған.\nБыл документ объект биләмәһенең сиктәрен раҫлауҙы һәм һаҡлауҙы регламентлай. Дөйөм майҙаны — 62 628 127 квадрат метр, уның тәүге боролош урыны Шүлгәнташ мәмерйәһенән 938 метр алыҫлыҡта урынлашҡан. Объекттың сиге Кейекбай — Ғәҙелгәрәй автомобиль юлы буйынан үтә. Уның биләмәһендә Морат туғайы, Йылҡысыҡҡан күле, Бабсаҡ бей убаһы, археологик мираҫ объекттары бар.


Кесе йәштән үк эшкә егелгән Рәхмәтуллаға белем алыу форсаты тәтемәй. Ул үҙ алдына уҡырға, яҙырға өйрәнә. Йәштән үк ҡурайҙа уйнарға әүәҫ була. Үҙенең яҙмаларынан күренеүенсә, атаһы уға йыш ҡына: “Һай, улым, маладис! Шулай атай-олатайҙарҙың данын дауам ит, ҡурайҙы ныҡлап өйрән, ташлама”, - тип әйтә торған булған. Әрменән ҡайтҡас, рудникта эшләүен дауам итә егет кеше. Һәм бер мәл ниндәйҙер йомош менән Өфөгә юллана. Вокзалда төн уҙғарып, иртә менән баш ҡала буйлап сәйәхәткә сыҡҡан Рәхмәтулла Башҡорт опера һәм балет театры бинаһы янына килеп сыға. Егеттең ҡурай тотоп тороуын шәйләп, кемдер уны театр эсенә саҡырып индерә һәм ҡурайҙа уйнап ишеттереүен һорай. Рәхмәтулла “Урал”ды уйнап ебәреүе була, уның эргәһендә халыҡ йыйылып китә. Тулы ғына кәүҙәле ағай янына килеп, егеттең ҡайҙан килеүе, кем булыуы хаҡында ҡыҙыҡһынырға тотона. Ул данлыҡлы драма артисы Ғималетдин Минһажев булып сыға. Башҡорт дәүләт драма театры опера театры менән бер бинала урынлашҡан булғандыр, күрәһең. Минһажев Бүләкәновты фатирға урынлаштыра. Рәхмәтуллаға иртәгеһен Луначарский исемендәге баҡсала уҙасаҡ концертта ҡатнашырға тәҡдим итәләр. Бында ул таныш яҡташтарын тап итә. Концертта ул ҡурай тартып, Бәҙәр Йосопованы “Заһиҙә” көйөнә бейетә. Һуңынан үҙе генә ҡурайҙа уйнап ишеттерә; Ғималетдин Минһажев менән дә береһе ҡурайҙа, икенсеһе тальян гармунда сығыш яһайҙар. Концертта бик күп артистар ҡатнаша. Яҙыусыларҙан Булат Ишемғолов, Мөхәмәтша Буранғолов, Ҡадир Даян, Әхтәм Ихсан һ.б. була. Бүләкәновҡа Өфөлә ҡалырға тәҡдим итәләр. Рәхмәтулла Баймаҡҡа ҡайтып, бер нисә көн торғандан һуң, яңынан баш ҡалаға килә. Ҡурайсыға Өфөнөң Карл Маркс урамындағы крәҫтиәндәр йортонан бәләкәй генә бүлмә бирәләр. Ул ваҡытта филармония ҡурайсыларға ҡытлыҡ кисергәнлектән, Бүләкәновты шунда эшкә саҡыралар. Ул яңы ойошторолған Башҡорт халыҡ бейеүҙәре ансамблендә хеҙмәт юлын башлай. Ҡурайсы бейеү ансамбле менән бер нисә тапҡыр СССР-ҙы иңләп-буйлап йөрөп сыға. Ансамбль Бөйөк Ватан һуғышы осоронда фронт концерт бригадаһы составында Башҡорт кавалерия дивизияһы яугирҙары алдында сығыш яһай. Башҡортостан радиоһы фондында Рәхмәтулла Бүләкәновтың күп кенә яҙмалары һаҡлана. Ул боронғо тарихи йырҙарҙы ниндәй алымдар менән башҡарырға, ҡайһы тауышҡа (бас, баритон, сопрано), ниндәйерәк боролоштар талап ителеүен яҡшы төшөнә һәм башҡаларға ла өйрәтә ине. Үҙе алсаҡ йөҙлө, керһеҙ күңелле кеше булды,“- тип яҙа Сөләймән Абдуллин үҙ иҫтәлектәрендә танылған ҡурайсы хаҡында. Рәхмәтулла Бүләкәнов иҫтәлектәрендә үҙенең бала сағы, Ирәндек буйҙарында, йәмле тәбиғәт ҡосағында булып үткән көндәлек ваҡиғалар тураһында айырыуса тәьҫирләнеп яҙа. Ҡурайсы оҙон ғүмер юлы үтә. (Ул 1981 йылда Өфөлә яҡты донъя менән хушлаша). Уға бик күп хәүефле хәлдәрҙе кисерергә тура килә, ғүмеренең ҡыл өҫтөндә ҡалған саҡтары була. Әммә барлыҡ ҡаршылыҡтарҙы ла имен-аман йырып сыға. Бүләкәновтың хәтирәләрендә бәләкәй сағында атаһының һәм Шәйхислам исемле ике туған ағаһының ҡурай уйнаған саҡтары, атаһына эйәреп Ирәндеккә бесән сабырға барыуҙары бик йәнле итеп тасуирлана. Дәфтәрҙә уның ике шиғыры ла бар. Рәхмәтулла Бүләкәновтың бесән ваҡытында үләндән ҡурай яһап уйнай башлауы ете-һигеҙ йәшлек саҡтарына тура килә. Шул йәшенән алып ҡурайҙы ҡулынан төшөрмәй. Ун бер-ун ике йәштәрҙә күп кенә көйҙәрҙе уйнап, бейеүселәрҙе бейетеп йөрөрлөк шәп кенә музыкант булып китә. Ун ике йәшендә оҙон ҡыш буйы һыуыҡта, бурандарҙа бер үҙе өс хужаның йылҡы малдарын көтә. Өс йыл рәттән (1923, 1924, 1925 йылдар) һалда аға. Шул мәлдә бүрәнә араһына ҡыҫылып ҡалған Рәхмәтулланы иптәштәре саҡ ысҡындырып ала. Икенсе бер осраҡта ла, ташып аҡҡан йылғала һал аҫтына китте тигәндә, ҡулынан тартып алып, үлемдән ҡотҡарып ҡала дуҫтары. Хәүеф менән күҙмә-күҙ осрашыуҙары бынан алда ла, бынан һуң да аҙ булмай. Бала сағында, ҡурай уйнарға өйрәнгәс, Ирәндек итәгендәге тау араларында ялан аяҡ, ялан баш, күлдәксән генә көйө ҡурай эҙләргә сығып китә. Йөрөй торғас, бер өйкөм булып үҫкән ҡайын ағастарын урап ҡына үтеүе була, өҫтөнә ырғырға тип аңдып ятҡан һеләүһен янына барып сыға. Аралары ике метр самаһы ғына. “Шып туҡтаным. Һеләүһендең ике күҙе миндә, минеке– унда. Уға ҡарай-ҡарай, күҙемде алмайынса, артҡа сигенә башланым. Артым менән сигенә-сигенә ағаслыҡты урап ҡына әйләндем дә, боролоп, йүгереп тау битенә сығып киттем. Һеләүһен урынынан ҡымшанманы. Әгәр ҙә шул ваҡытта тағы бер аҙым алға атлаған булһам, йыртҡыс, һис шикһеҙ, миңә ташланыр ине.” Йәнә бер эпизод. Рәхмәтуллаға туғыҙ йәштәр тирәһе булғандыр. Бер кисте йәйләүҙә һарыҡ-кәзә көтөүе эргәһендә, аулаҡта, оҙаҡ ҡына ҡурай уйнап ултыра-ултыра ла, бер аҙға туҡтап ҡала. Шул мәлдә тороп баҫыуы була, бер бүре быға ташланған еренән терәлеп тигәндәй үтеп китә… Ҡурайсының күңелендә һаҡланған бына ошондай иҫтәлектәр уның ижадының үҙенсәлеген дә, һоҡланып туя алмаҫлыҡ тәбиғәтен дә билдәләй. Үрҙә телгә алыныуынса, Рәхмәтулла 1928 йылда Түбә руднигына эшкә урынлаша. Ике йыл шахтала эшләп, төрлө бәлә-ҡазаларҙан иҫән-һау ҡалып, 1930 йылда хәрби хеҙмәткә алына. Украинаның Изославль ҡалаһында, үҙе яҙғанса, Унынсы кавалерия Верхнеуральск Червон казак Башҡорт полкында туғыҙ айлыҡ полк мәктәбендә уҡый. Бында ул ат уйынында ла, төҙ атыуҙа ла оҫталыҡ күрһәтеп, һәммәһен дә аптырашта ҡалдыра. Көнбағыш һабағының эсен таҙартып, ҡурай яһап алып, көн дә кис урыҫын да, башҡортон да бейетә. Артабан Монголия сигендә хеҙмәт итә. Бында инде оҫта снайпер булып таныла. 1933 йылда армиянан ҡайтып, ике йыл милиционер була, бер йыл Баймаҡ янғын һүндереү командаһында эшләй. 1936-1940 йылдарҙа - йәнә шахтер.\n“1941 йылда Сибай шахтаһында эшләп йөрөгән еремдән Өфөгә саҡыртып алдылар... Һуғыш башланғас, хәрби хеҙмәткә яраҡһыҙ булып тороп ҡалдым. Сөнки шахтанан сыҡҡас бер нисә мәртәбә приступ булып, һуҡыр эсәккә операция яһанылар. Эсемдән беләк буйы эсәккә тулған ҡап-ҡара таш алдылар,”- тип яҙа Рәхмәтулла Бүләкәнов. Был ваҡытта ҡурайсы Башҡорт дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамблендә эшләп йөрөгән була. Филармонияла ул оҙаҡ йылдар буйы, хатта хаҡлы ялға сыҡҡандан һуң да, эшләй. Ә 1943 йылда, дүрт ай буйы фронтта концерт ҡуйып йөрөгән ваҡытта, артистар ултырған машина минаға эләгеп шартлай, унда ла Хоҙайҙың мәрхәмәте менән һау ҡала арҙаҡлы ҡурайсы. Ансамбль менән 1947 йылда – ете ай, 1948 йылда һигеҙ ай буйы Алыҫ Көнсығышта хәрби частарҙа концертар биреп, Владивостокка, Сахалинға, Камчаткаға тиклем барып етеп, оҙайлы сәфәрҙәрҙә йөрөп ҡайталар. 1948 йылғы гастролдәр ваҡытында Бүләкәнов, климат шарттарына яраҡлаша алмайынса, ауырып китә. Ҡаты штормдар ваҡытына Сахалиндан Камчаткаға, унан Владивостокка әйләнеп килгәс, бөтөнләй хәлдән тая, уны дауаханаға һалалар. Ансамбль бында бер ай буйы концерттар биреп, Башҡортостанға ҡайтыр ваҡыт етә. Ә ауырыуҙың хәле һис кенә лә яҡшырмай. Шул ваҡыт Рәхмәтулла ансамблдең директорына: “Мин бында ҡалһам, үләм. Төшөмдә күрҙем, - ти. - Үҙебеҙҙең тыуған яҡтың ярты стакан һыуын эсһәм, йүнәләм икән, тип күрҙем.” Табиптың ҡушыуы буйынса, поезд ҡуҙғалып китергә егерме минут ҡына ҡалғас, Рәхмәтулланы носилкала күтәреп вагонға алып килеп, ҡайтыу юлына сығалар. Поезд Владивостоктан Өфөгә ун ике тәүлек килә икән. “Иптәштәр вагонда минең башты күтәреп, ашатып-эсереп киләләр,- тип яҙа ул үҙе. – Мин йөҙтүбән ятам. Юлда ете-һигеҙ көн үткәс, бер мәлде иртән ҡалҡып торҙом да ултырҙым. Иптәштәр был хәлде күреп аптырашта ҡалды. Шулай итеп, үҙебеҙҙең яҡтың һауаһын һулап, арыуланып, йүнәлә башланым...”\nРәхмәтулла Бүләкәновтың иҫтәлектәрендә “Союзда ҡурай уйнап үткән ҡайһы бер ҡалалар” тигән бүлек тә бар. Ҡурайсы бында 1947 йылдан алып 1975 йылға тиклем Башҡорт дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамбле составында гастролдәрҙә булып үткән республикаларҙың һәм ҡалаларҙың исемдәрен атап үтә. Бына ул исемлек: Украина, Урта Азия (шул иҫәптән Ташкент ҡалаһы, Ҡырғыҙстан, Төркмәнстан), Ҡаҙағстан, Мәскәү, Ленинград, Тбилиси, Краснодар крайы, Новокузнецк, Сахалин, Камчатка, Чукотка, Владивосток, Иркутск, Новосибирск, Барнаул, Силәбе, Литва, Латвия, Эстония һ.б. Сит илдәрҙән – Чехословакия. Был гастролдәрҙә уның ҡурай моңона, йә булмаһа ҡурай һәм баянсылар оҙатыуында М. Иҙрисов “Байыҡ”ты, М. Иҙрисов, Ә. Фәхретдинов, З. Исмәғилев “Өс таған”ды, Р. Туйсина “Заһиҙә”не һ.б. бейейҙәр. Концерттарҙа ҡурай моңон айырым да уйнап ишеттерә. Уны һәр ерҙә алҡышлап та, яратып та, ғәжәпләнеп тә ҡаршы алалар. Башҡортостан радиоһындағы яҙмалар араһында, төрлө йылдарҙа сыҡҡан грампластинкаларҙа Мәғәфүр Хисмәтуллин, Сөләймән Абдуллин, Ғата Сөләймәнов, Әсмә Шайморатова, Хәбир Ғәлимов, Рәшиҙә Әхмәҙиева, Фәниә Хәлитова, Зәки Мәхмүтов һымаҡ атаҡлы йырсыларҙың Рәхмәтулла Бүләкәновтың ҡурайына ҡушылып йырлаған күп кенә йырҙары һаҡлана. Рәхмәтулла Бүләкәнов үҙенең репертуарындағы ҡурай көйҙәренең исемлеген дә төҙөп яҙып сыҡҡан. 105 көй һәм шуларҙың күпселеге – башҡорт халҡының классик оҙон көйҙәре! Был бит әле уның бары тик концерт репертуары ғына. Ул белгән һәм уның үҙ алдына, үҙенең зауығы өсөн генә яратып уйнаған көйҙәре лә бихисап булған. Ә исемлектә иһә иң элек ошондай әҫәрҙәр атап әйтелә: “Урал”, ”Буранбай”, ”Шаһибәрәк”, ”Ғилмияза”, ”Тәфтиләү”, “Ҡаһым түрә” , “Сибай”, “Бейеш”, “Сәлимәкәй”, “Төйәләҫ”, “Ҡолой кантон”, “Баяс”, “Ғайса ахун”, “Илсе Ғайса”, “Кәмәлек”, “Таштуғай”, “Аҡмәсет”, “Томан”, “Зөлхизә”, “Һандуғас”… Күренеүенсә, Рәхмәтулла Бүләкәновтың исеме беҙҙең дәүерҙең иң күренекле, иң оҫта ҡурайсылар, халыҡ музыка сәнғәтенең иң сағыу йондоҙҙары рәтенә ҡуйылырға тейеш. Уның илһамлы моңо, уның рухы, ул уйнаған башҡорт көйҙәре халҡыбыҙҙың йөрәк түрендә йәшәй. Рәшит Шәкүрҙең “Ағиҙел” журналында донъя күргән (1995 йылдың 4-се һаны) “Эй һайрай ҙа һуң һабантурғай…” очеркын, “Башҡортостан: ҡыҫҡаса энциклопедия”ны файҙаланып, Миләүшә Ҡасимова әҙерләне.


Студент өсөн иң мөһиме – стипендия » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Мәғариф » Студент өсөн иң мөһиме – стипендия\n09.10.2010 Студент өсөн иң мөһиме – стипендия\nРеспублика көнө алдынан Өфө ҡалаһы хакимиәтендә башланғыс һәм урта профессиональ белем биреү учреждениеларының иң алдынғы студенттарына баш ҡала хакимиәте башлығы стипендиялары тапшырылды.\nУҡыуҙа юғары уңыштарға өлгәшкән, уҡыу йорто тормошонда әүҙем ҡатнашҡан уҡыусыларға баш ҡала хакимиәте башлығы стипендияһы 1998 йылдан алып түләнә, һәм ошо ваҡыт эсендә уға барлығы 550 студент лайыҡ булған. Быйыл иһә лауреаттар һаны тағы 23 кешегә артты.\nБүләкләнеүселәр араһында – буласаҡ уҡытыусылар, медиктар, төҙөүселәр, юристар, технологтар, слесарҙар һ. б. Лиана Заһитова, мәҫәлән, Өфө механика-технология колледжында уҡый. Дыуан районының Иҫке Хәлил ауылында 9-сы синыфты тамамлағас, ошо училищеға уҡырға килергә ҡарар итә ул. «Бында уҡыуы бик оҡшай. Көслө уҡытыусылар эшләй, төрлө саралар үткәрелеп тора. Буласаҡ һөнәрем дә бик кәрәкле һөнәрҙәрҙең береһе. Бөгөн минең өсөн бик ҡыуаныслы көн. Алдыма яҡшы уҡырға тигән маҡсат ҡуйғайным, маҡсатыма өлгәштем», – ти тик «бишле» билдәләренә генә уҡыусы ҡыҙ.\nӨфө егете Альберт Урманшин – Өфө яғыулыҡ-энергетика колледжы студенты.\n– Миңә мәктәптә уҡығанда уҡ теүәл фәндәр оҡшай торғайны. Шуға күрә лә тап ошо уҡыу йортон һайланым. Буласаҡ һөнәрем дә оҡшай, шуға күрә күңел биреп уҡыйым. Уҡыуҙан тыш, төрлө олимпиадаларҙа, конкурстарҙа ҡатнашам, тхэквондо менән шөғөлләнәм. Быйыл баш ҡала хакимиәте башлығы стипендияһына лайыҡ булыуыма бик шатмын, – ти ул, фекерҙәре менән уртаҡлашып.


Тере еңеү | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n05 апреля 2018 — 16:42 ГТРК «Башкортостан»\nИлебеҙ халҡы Бөйөк Ватан һуғышынла еңеүҙең 73 йыллығын байрам итергә әҙерләнә. Ошо уңайҙан Рәсәй ҡалаларында “Тере еңеү” тип аталған проект башланды. 1942-се йылда Уралға мотоциклдар эшләүсе завод күсерелә һәм беренсе техника һынау үтә. Ирбит ҡалаһы янында ла ошо көндәрҙә данлыҡлы М-72 мотоциклы шул осорҙағы күренештәрҙе яңынан тергеҙеүҙә ҡатнашты. Элекке фотоһүрәттәрҙе яңынан тергеҙеүҙә һәр деталгә ҙур иғтибар бүленә. Был аҡлы-ҡаралы фотола билдәле мотоуҙышсы Борис Зефиров һүрәтләнгән. Ирбит ҡалаһына эвакуацияланғандан һуң, тап уға беренсе мотоциклдарҙы һынарға тура килә. Шул ваҡыттағы фотоларға оҡшатып хәҙер музей хеҙмәткәрҙәре яңынан фотоға төшә. Проектта Ирбит ҡалаһы халҡы ҡатнашты, сиратта Төмән, Пермь, Өфө, Силәбе, Түбәнге Тагил, Магнитогорск ҡалалары. “Һуғыш тарихы йөҙҙәрҙә” тигән девиз менән ойошторолған сарала һәр кем бушлай ҡатнаша ала. Бының өсөн 40-сы йылдарҙа төшөрөлгән фото кәрәк. Проекттың ике төп шарты бар. Уға ярашлы, һеҙ фотолағы атайығыҙ, олатайығыҙға оҡшарға тейеш. Ойоштороусылар боронғо фотолағы туғанығыҙ кеүек һеҙҙе лә камераға төшөрә. Ундағы декорацияларҙы, гримды һәм прическаны ла әҙерләй. Тағы бер шарт буйынса ҡатын-ҡыҙҙар тик ҡатын-ҡыҙҙар, ир-егеттәр ир-егеттәр фотоһын ҡабатлай. Фото нығыраҡ оҡшаһын өсөн кешеләрҙе боронғо камераға төшөрәләр.Был үҙенсәлекле проектта Башҡортостан халҡын да ҡатнашырға саҡыралар. Апрель аҙаҡтарында Рәсәй минең тарихым медия һәм тарих паркында кешеләрҙе фотоға төшөрөү була. Ошо йәһәттән Өфөгә Екатеринбургтан фоторәссамдар һәм декораторҙар килә. Һуңынан фотолар эшкәртелгәс, ошонда уҡ, Еңеү көнөнә арналған күргәҙмә асыласаҡ.


РӘССАМ ДА, ЙЫРСЫ ЛА, УМАРТАСЫ ЛА... | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» РӘССАМ ДА, ЙЫРСЫ ЛА, УМАРТАСЫ ЛА...\nРӘССАМ ДА, ЙЫРСЫ ЛА, УМАРТАСЫ ЛА...\nЙәнбәктәге һәүәҫкәр рәссам Йәмилә Рамазанованы күптән ишетеп белә инек. Уның һүрәттәре гәзитебеҙҙә баҫылғаны ла булды. Ошо яҡтарға юл сыҡҡас, ҙур ҡыҙыҡһыныу менән уны һәм башҡа эштәрен күрге килде.\nЙортона килеп инеү менән стена тулы төрлө картиналарға хайран ҡалдыҡ! Ваҡыт табып, бындай матурлыҡ булдырған ябай ауыл ҡатынына һоҡланмаҫлыҡ түгел. Талантлы ҡатын байтаҡтан бирле ижад итә икән.\n- Бәләкәй сағымдан уҡ һүрәт төшөрөргә яраттым. Өлкәндәр эштәремде күреп шатлана торғайны. Һәләтемде ишетеп, клуб һәм ауыл Советы стенгазетаһына йыш ҡына һүрәт төшөрттөләр. Ауылда 2-се класты бөтөргәндән һуң, ата-әсәм миңә ҙур өмөттәр бағлап, Өфөләге 3-сө мәктәп-интернатҡа килтерҙе. Ә инде 8-се кластан һуң 4-се һанлы художество интернатына үҙем күстем. Аттестат алғас, ижад итеүһеҙ йәшәй алмағанымды аңлап, Стәрлетамаҡ художество училищеһына уҡырға индем. Бында профессиональ рәүештә рәссамлыҡтың бөтә нескәлектәренә өйрәндем. Унда 4-се разрядлы диплом менән сыҡтым, - ти Йәмилә Фәрит ҡыҙы. - Һүрәттәремдә күңелемә яҡын нимәләрҙе төшөрәм. Бала сағымда бик тә аттар яраттым. Һыбай йөрөргә әүәҫ булғас, ат бушаған мәлде көтөп кенә тора инем. Ағайҙарыбыҙ булһа ла, ике бер туған ҡыҙ тиреҫте аҙбарҙан алып сығып, ат менән түгә торғайныҡ. Дуҫҡа әүерелгән малҡай янында төшкән фото ла бар. Шуға ла аттар төшөрөлгән картиналарым күп.\nЯҙмыш Йәмиләне йыраҡ алып китмәй, ауылда ҡалдыра. Күршелә генә йәшәгән Илһам исемле егет менән бер-береһен оҡшатып, сәстәрен сәскә бәйләйҙәр. Өс улға ғүмер бирә улар. Өлкәндәре Илнур Атйетәр мәктәбендә уҡытыусы - ул математика фәненән һәм физик культуранан балаларға белем бирә. Айнурҙары Себерҙә эшләй. Ә төпсөктәре Вилнур - 9-сы класс уҡыусыһы. Йәмиләнең профессиональ рәссам булыу хыялында булһа ла, тура килмәй. Ул байтаҡ йылдар фермала һыйырҙар һауа. Әммә ысын ижад кешеһе тик ултыра аламы һуң инде? Уй-кисерештәрен, тормошҡа, тәбиғәткә ҡарап һоҡланыуҙарын, әлбиттә, һынландыра! Ауыл ерендә тауыҡ сүпләһә лә бөтмәҫ эштәр булһа ла, ижад өсөн ваҡыт табырға тырыша. Уның бушыраҡ ваҡыттары һәр саҡ ирекле ижад менән бәйле.\nКартиналарында башҡорт аттары, һыбайлы ҡыҙ, хужаһы менән тоғро эт, тау барсы, тутыйғоштар, башҡорт орнаменттары һәм башҡалар бар. Городецкая, хохлома, мозаика росписен ҡуллана ул. Кухня стенаһы, йыһаздары һәм иҙәне лә үҙенсәлекле һүрәттәр менән биҙәлгән. Элек үҙе өсөн генә төшөрһә, хәҙер ошо матурлыҡты башҡаларға ла күрһәтергә теләй. Башҡортостандың 100 йыллығына ҡарата ойошторолған күргәҙмәгә алып барырға тигән уйы ла бар.\nҠатындың һүрәттәре күңелде сафлығы, серлелеге, миллилеге һәм ихласлығы менән арбай. Уларҙан башҡорт рухы бөркөлөп тора. Оҫта ҡулдар башҡарған һүрәттәргә ҡарап туймаҫлыҡ! Ябай ауыл ҡатыны нисек өлгөрә икән тигән һорау ҙа тыуа. “Тәүҙә нимә төшөрәсәгемде уйлап ҡуям. Эш араһында, илһам килгәндә бар күңелемде һалып тотонам”, - ти ул.\nҺәләтле кешелә йыш ҡына башҡа таланттар ҙа була. Йәмилә Рамазанованыҡы ла нәҡ шулай. Ул матур, көслө тауышлы йырсы ла. Ауылдарында һәм күрше Никитинда уҙғарылған сараларҙа моңло йырҙары менән сәхнәләрҙе биҙәй. Киләсәктә район Мәҙәниәт һарайында сығыш яһап, бөтә райондаштар алдында сығыш яһарға хыяллана ул. Тағы ла Йәмиләнең бер шөғөлө бар: ул умартасы ла. “Умартасылыҡ менән һигеҙ йыл шөғөлләнәм. Атайым бал ҡорттарын ғүмер буйы тотто. Шуға ла ошо эшкә ең һыҙғанып тотонам, күңелемде бирәм. Ирем һәм балаларым миңә ярҙамсы”, - ти ул.\nБына шундай һоҡланғыс, бай күңелле ҡатын йәшәй Йәнбәктә. Киләсәктә лә ул яҡташтарын ижади уңыштары менән һөйөндөрөп, илһамландырып торһон!


Бейеш ул байҙарға, түрәләргә ҡаршы көрәшеп, урмандарҙа ҡасып йөрөгән бер кеше. Ҡасып йөрөгәнендә, Бейеш үҙе тураһында йыр сығарып, көйләп йөрөгән:\nЙәйгенәһен бында, эй, йәйләнәм,\nҠышҡынаһын ҡайҙа ла ҡышлайым?\nБейеш бәһлеүәндең ҡырҙа йөрөгәнен ярлы-ябаға күрһә лә, эҙләүселәргә хәбәр итмәгән. Байҙар быны ҡулға төшөрөргә бик тырышҡан, ни өсөн тиһәң, юлдан үткән бер генә байҙы ла таламайынса үткәрмәгән ул.\nШулай ҙа бер ваҡыт Бейештең урманда йөрөгәнен күреп, бер кеше урядниккә килеп хәбәр итә. Күмәкләшеп эҙләй сығалар. Бейеш ысынлап та урманда була. Артынан ҡыуып еткәс, быға тотонорға берәү ҙә баҙнат итмәй икән. Нисек итһә итеп, Бейеште тоталар. Ҡул-аяҡтарын сынйыр менән бәйләп, Орский өйәҙ төрмәһенә оҙаталар. Бығаулы көйө, ғазап сигеп, бик күп ауырлыҡтар күтәреп төрмәлә йәшәй башлай Бейеш.\nБер көн шулай аяҡ-кулдарындағы бығауҙы өҙгәләп, төрмә тәҙрәһенең тимер ҡоршауҙарын һүтеп ала ла, тимерҙең барыһын бер урынға йыйып, өҫтөнә менеп ултыра.\nИртәгеһен төрмәлә проверка уҙғарғанда был хәлде күреп, аптырап китәләр. Тотҡондоң аяҡ-ҡулына тағы ла ҡалынырак бығауҙар кейҙереп, нығыраҡ төрмәгә ултырталар. Ниндәй генә ауыр ғазаптар күрһә лә, Бейеш сыҙай. Үҙ күңелен үҙе йыуатып йыр сығара:\nИшектәре төрмәнең, ай, нумирле,\nТәҙрәләре уның тимерле.\nАяҡта ла кулда тимер бығау,\nЫскындыра алмай ҡулым тимерҙе.\nЯҙ булыукайҙарын, ай, белерһең:\nҠарайып-ҡарайып күренә үңерҙәр,\nСәғәттәре айҙай, айы йылдай\nТөрмәләрҙә үткән ғүмерҙәр.\nШулай итеп, күп ғазаптар менән өс йыл ғүмер уҙып китә.\nБер заман, йәй көнө, Александр второйҙың батша булып ултырыу уңайы менән өйәҙҙәрҙә, ҡалаларҙа байрам үткәрелә. Орск ҡалаһында коронование байрамы барыуын төрмәлә ултырған Бейеш тә ишетә. Яманһыу булып китә быға. Ашарына килтергән ашын ашамай. Төрмә начальниктәре: «Ниңә ашамайһың?» — тип һорағас, Бейеш: «Мин ашай алмайым. Элек, ирекле ваҡытта, һәр бер туйҙа ҡатнашып, көрәштә алдыма кеше сығармай торғайным. Бөгөнгө коронование байрамы минең шул ваҡыттарымды иҫемә төшөрҙө»,— тигән.\nБайрамда бик күп халыҡ йыйылған була. Ат саптыралар, малайҙар югерешәләр. Шунан көрәш башлана. Көрәштә бер ҡаҙаҡ бәһлеүәне алдына берәүҙе лә сығармай икән. Йыуан, ҙур кәүҙәле кеше ти был ҡаҙаҡ батыры. Көрәшкә әҙерләнеп килгән ир-егеттәрҙең барыһын да ырғытып бөткәс, түңәрәк яһап ултырған халыҡҡа ҡарап: «Эй, ҡайҙа ҡасып бөттө батырҙарығыҙ? Булһа, килең!» — тип һөрән һалған. Шул ваҡыт төрмә начальниге өйәҙнейгә килеп, төрмәлә бер көрәшсе бәһлеүән ятҡанын әйтә. Тиҙ генә ат ектерәләр ҙә Бейеште алырға ебәрәләр.\nБейеш әйтә: «Улай булғас, миңә бер кружка һөт килтерегеҙ»,— ти. һөт алып киләләр, һөттө эсеп ала ла, китә бил коронование барған ергә. Түрәләр ҡаҙаҡ батыры менән көрәшерҙәй кеше таба алмай ултырғанда, килеп етә Бейеш. Майҙанға йөҙҙәре һарғайып, йонсоп бөткән бер кеше сыҡҡас, халыҡ бошоноп та ҡуйған. Ҡаҙаҡтар унан көлөп: «Эй, бы-науы бер әҙәм төпто үҙенең үлеменә ҡан тартып килеп ятыр»,— тигән.\nҠаҙаҡ бәһлеүәне көрәшкәндә ҡулына сынйыр тотоп көрәшкән. Бейеш батыр ҙа көрәшеү өсөн сынйыр һорап ала. Тик ул сынйырҙың ҡул менән тота торған өс яғына ҡайыш ҡуйҙыра. Ҡаҙаҡ батыры: «Мин сыҙамайым ғуй, тиҙерәк әпкилең»,— тип, Бейеш батырға яҡынлашҡас та, Бейеш уның күкрәгенән этеп ебәреп, майҙанды бер мәртәбә урап сыҡҡан. Үҙе кешеләргә: «Әгәр ҡаҙаҡты тәүҙә мин күтәрһәм, һөрәнләгеҙ, ҡаҙаҡ мине күтәрһә, өндәшмәгеҙ»,— тип әйтеп йөрөгән.\nШунан һуң майҙан уртаһына килеп, ҡаҙаҡ батыры менән ҡул тотошалар. Ҡаҙаҡ батыры кеше тотоп алыу менән бер мәртәбә һелккеләп, таушап алып, шунан һуң ғына ташлай торған булған. Бейеш батырҙы ла шулай итеп һелкмәксе булған был. Тик Бейеш тегенең һелкеүенә бирешмәгән, бер аяғы менән ергә тубыҡланып ҡалған. Майҙанда ултырған халыҡтар араһында: «Ай, бынау меҫкенде асыуланып үлтерә ташлап ҡуймаһын был ҡаҙаҡ»,— тигән һүҙҙәр таралған. Әммә ҡаҙаҡ батыры Бейеш бәһлеүәнде күтәрә алмаған. Бейеш ҡаҙаҡ бәһлеүәнен ергә йығып, майҙан урталап ултырған түрәләр янына һөйрәп алып барған.\nМайҙандағы халыҡ аяғүрә тороп ҡысҡырышҡан. Бейеш ҡаҙаҡ батырын әллә ҡайҙа ырғытып ташлаған икән. Тегенең яурын һөйәге онталып, бер ҡулы һынған, ти. Халыҡ быға таң ҡалған.\nУрыҫ, татар, башҡорт — һәммәһе, аҡса, тауар, кейелгән кейем менән Бейеште бүләкләй. Хатта өйәҙ начальниге үҙе лә бүләкләй Бейеште.\n«Тағы ниндәй һәнәрең бар?» — тип һорайҙар икән бынан түрәләр. Бейеш: «Мин элек бик мәргән атыусы ла була торғайным,— ти. — Ҡулға алған саҡта, уҡ-һаҙағым да үҙем янымда ине»,— ти. Тиҙ генә төрмәнән бының уҡ-һаҙағын алдырталар. Байрам барған майҙандан саҡрым ярым алыҫлыҡта бер сиркәү була. «Әгәр рөхсәт итһәгеҙ, мин мәрәйгә атмай, анау сиркәү башындағы тәре өҫтөндә ултырған ике ҡарғаға атыр инем»,— ти икән Бейеш. «Ат әйҙә, булдыра алһаң»,— тиҙәр быға түрәләр.\nБейеш батыр ҡарғаларҙың икеһен ҡуша атыу өсөн бер аҙ ҡырғараҡ сыға.\n— Был ҡарғаларҙың ҡайһы еренә атайым? — тип һорай был түреләрҙән.\n— Ҡарғаларҙың ҡайһы еренә атһаң да ат, тик тәрегә тейгеҙмә,— тиҙәр икән тегеләр.\n— Мин был ҡарғаларҙың икеһенең дә баштарын өҙә атам,— ти икән Бейеш.\nАтып та ебәрә — ҡарғалар ҡолап та төшә. Иҫе китеп торған халыҡ төркөмө сиркәүгә ҡарап югерә башлай. Түрәләр ҡысҡыра икән:\n— Туҡтағыҙ, йәмәғәт, туҡтағыҙ! Хәҙер ат менән алдыртабыҙ ҡарғаларҙы,— тип, халыҡты туҡтаталар. Ат менән сабып барып, ҡарғаларҙы алып килһәләр, тегеләрҙең икеһенең дә баштары өҙөлгән, ти.\nШул көндө үк Бейештең бүләктәрен ат менән батырҙың атаһы йәшәгән ауылға ебәрәләр. Өйәҙ начальниге Бейештән:\n— Һине ни өсөн төрмәгә ултырттылар? — тип һорай.\n— Мин байҙарға ҡаршы булдым,— ти Бейеш.— һәр ваҡыт һөжүм ҡылып йөрөнөм,— ти.\nШулай булһа ла өйәҙ начальниге Бейеште, үҙенә алып ҡайтып, өс көн ҡунаҡ итә. Шунан һуң төрмә начальнигенә Бейеште иреккә сығарырға ҡуша. Бейеш төрмәнән сығып ауылына ҡайта. Тик барыбер ул элекке ғәҙәтен ташламай: байҙарға ҡаршы көрәшеп, шул юлда үлә.


Үҙгәреш булырмы? » Башҡортостан гәзите\n"Башҡортостан гәзите" » Йәмғиәт » Үҙгәреш булырмы?\nҮҙгәреш булырмы? 26.09.2016 // Йәмғиәт\nБашҡортостандың төньяҡ-көнсығышында кино сәнғәтен үҫтереү маҡсатында Үрге Ҡыйғы ауылында “Башкинопрокат” ойошмаһының бүлексәһе асыла. Уның төп бурысы кинофильмдарҙы эргә-тирә райондарға еткереү һәм экранға сығарыу була.\n– Тәүге осорҙа фильмдар почта аша килә ине, һуңынан үҙебеҙ транспорт менән барып ала башланыҡ, – тип хәтерләй методист Лида Ғәйнетдинова. – Кино селтәрҙәре, кинотеатрҙар, “Янғантау” шифаханаһының, Дыуан аграр техникумының кино залдары фильмдар менән өҙлөкһөҙ тәьмин ителде.\nЛида ханым халыҡ араһында кино сәнғәтен пропагандалауҙа уңышлы эшләгәне, конкурстарҙа “Иң яҡшы программа төҙөүсе” исемен яулағаны өсөн “СССР кинематографияһы отличнигы” тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булған.\nКинопрокат бүлексәһен төрлө замандарҙа инициативалы, әүҙем белгестәр етәкләне. Унда директор булып эшләгән Ғилминур Абдуллина, Биктимер Вәлиәхмәтов, Доларес Сабиров, Шәүкәт Хәкимйәнов, Венер Суфийәновтарҙы билдәләр инем. Фильмдарҙы күрше райондарға водителдәр Рауил Фассалов менән Леонард Хәлилов, ә Ҡыйғы районы буйынса Радик Сәхәүетдинов йөрөттө.\nРайон кино селтәренә Вәсил Йыһаншин етәкселек иткән осорҙа коллектив республика хеҙмәт ярышында еңеү яулап, еңел автомобиль менән бүләкләнде. Ошо осорҙа Үрге Ҡыйғыла кинотеатр менән кинопрокат бүлексәһе өсөн өр-яңы биналар төҙөлдө.\nУңышлы эшләгән киномеханиктарҙы ла иҫкә алғы килә. Түбәнге Ҡыйғы ауылынан Зөфәр Садиҡов, Йыланлынан Йәмил Закиров, Арыҫландан Шәрифулла Мәхмүтов, Ләүзәнән Рәмил Сиражетдиновтарҙың хеҙмәте юғары баһаланды. Үкенескә ҡаршы, хәҙер улар беҙҙең арала юҡ инде.\nКинопрокат бүлексәһе келәтендә меңәрләгән дана фильм күсермәләре һаҡланыр ине. Уларҙың төҙөклөгөн, таҙалығын тикшереп, йүнәтеп, яйлап-көйләп яңынан экрандарға сығарыу хәстәрлеген Глафира Ғатауллина, Рита Туҡтарова, Рида Ғибәҙуллина, Вилә Сәмиғуллина, реставратор Гөлсирә Сәмиғуллина, реклама мөхәррире Люциә Ҡорбанғәлиевалар уңышлы башҡарҙы. Репертуар планына ярашлы фильмдарҙы урындарға оҙатыу бурысы келәт хеҙмәткәрҙәре Флорида Камалова, Рида Сәйфуллина, Вәрисә Рахманғолова, Йәнифә Мәхмүтоваларҙың хәстәрлегендә булды.\nҺуңғы йылдарҙа зәңгәр экрандар йәшәйештең әхлаҡи ҡағиҙәләрен боҙоп күрһәткән кинофильмдар менән тулды. 2016 йылды “Рәсәй киноһы йылы” тип иғлан итеү, бәлки, ошо йүнәлештә ҡырҡа боролош яһар?..\nАвтор: Марсель САБИРЙӘНОВ.


Республика етәксеһе Ҡыйғы районы ауыл хужалығы предприятиеларының эше менән танышты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРеспублика етәксеһе Ҡыйғы районы ауыл хужалығы предприятиеларының эше менән танышты\n16:34, 24 ноября 2014 Иҡтисад\nҠыйғы районының Йүкәлекүл ауылында Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында «Әй» ауыл хужалығы етештереү кооперативының һөтсөлөк-тауар фермаһын ҡараны, унда әлеге ваҡытта «500 ферма» программаһы буйынса биналар төҙөкләндерелә.\nАуыл хужалығы етештереү кооперативы рәйесе Азат Нутфуллин районда хужалыҡтың үҫемлекселек, малсылыҡ йүнәлештәрен туплап 2000 йылдан алып эшләүен һөйләне. Ике меңдән ашыу гектарҙа бында иген һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын үҫтерәләр. Йыл һайын ауыл хужалығы етештереү кооперативы 300 тонна самаһы элиталы орлоҡ етештерә.\nМалсылыҡ биналарын реконструкциялауға 31,3 миллион һум тотонолған. Уларҙың «500 ферма» республика маҡсатлы программаһы сиктәрендә 13,9 миллион һумы субсидияланған. Заманса технологиялар индереү һауымды 13 процентҡа арттырға мөмкинлек биргән.\nРөстәм Хәмитов бындай уңышлы хужалыҡтарҙы республика етәкселеге һәр саҡ өҫтөнлөк итәсәген билдәләне.\nБашҡортостан Президенты шулай уҡ «Аҡҡош» ҡошсолоҡ хужалығының эше менән танышты. 2010 йылдан алып предприятие ҡаҙ үрсетеү менән шөғөлләнә.\nГенераль директор Динар Әхмәтдинов йыл дауамында Силәбе, Свердловск һәм Ҡурған өлкәләренә 95-110 һум уртаса хаҡ менән 135 мең ҡаҙ һатылыуын хәбәр итте. Киләсәктә йомортҡа һала торған тауыҡ үрсетеү һәм тауар йомортҡаһы алыу өсөн ҡорамалдар урынлаштырыу күҙҙаллана.\nТеги: ауыл хужалығы,бр президенты,500 ферма,ҡошсолоҡ


Бешмә ауырыуы буйынса карантиндың егерме беренсе көнө\nУл 5 октябрҙән алып Туймазы һәм Бүздәк райондары ауылдарында бөгөнгө көнгә тиклем дауам итте. Йоғошло сир табылған хужалыҡтарҙа һәм шәхси ҡураларҙа меңдән ашыу баш мал юҡ ителгәйне. Әле йүнселдәр карантин ябылыу менән мал-тыуар һатып алыу мәшәҡәттәре менән булыша. Карантин тамамланды... Ул беҙгә ниндәй һабаҡ бирҙе.\nҒаилә башлығы Зөлфир Әһлиуллин машина арбаһын ҡабат-ҡабат нығыта. Мал-тыуар булмағас, ваҡытты уҙғарыуға, күңелде баҫыуға бер шөғөл, ти ул. Ғүмер буйы күпләп һыйыр малы аҫрап, итенән, һөтөнән айына кәм тигәндә 30 мең табыш алған ғаиләнең хәлен аңларға була.\nАйгөл ханым һыйырҙарын тейәп ебәргән мәлде ҡурҡыныс төш кеүек хәтерләй. Хужабикә әйтеүенсә, ул һаман да ғәҙәт буйынса иртән тороп, һыйыр һауырға сыға. Тик һарайҙары ғына бушап ҡалған.\nӘммә йүнсел ғаилә ҡул ҡаушырып ултырмай, күрше ауылдарҙан һыйыр малын белешә. Әһлиуллиндарҙа ҡышҡылыҡҡа компенсация аҡсаһына кәм тигәндә 4 баш эре мөгөҙлө мал алып, яҙғылыҡҡа ишәйтеү уйы бар. Карантин бөтөү менән райондың Йәрмөхәмәт, Ҡандра ауылдарында йәшәүселәр ҙә был мәшәҡәттәргә күмелде.\nЙоғошло ауырыу Бүздәк районының Кәпәй-Ҡыбау ауылындағы Киҙәш хужалығында аҫралған алты баш һыйыр малында ла табылғайны. Әммә бер көтөү малды яндырырға тура килә.\nВирус барлығы анализдар һөҙөмтәһендә асыҡлана. Ауырыу сәбәпле хужалыҡтың 146 баш һыйыр малы юҡ ителә. Бөгөн ферманың ҙур бер бинаһы бушап ҡалған.\nӘйтергә кәрәк, йоғошло сир бер хужалыҡта ғына күҙәтелә, ауыл биләмәһендәге малдарҙа вирус табылмай. Барлыҡ йорт хайуандарына прививка эшләнелгән. Йөҙҙән ашыу малын юғалтҡан ферма хеҙмәткәрҙәре был хәлде һаман да тыныс ҡына ҡабул итә алмай.\nХәүефле ауырыу таралыу сәбәпле Туймазы районының Йәрмөхәмәт, Үрмәкәй, Ҡандра ауылдарында меңдән ашыу эре мөгөҙлө мал юҡ ителде. Шуға ла белгестәр ауыл ерендә күпләп мал аҫрарға ниәтләгән йүнселдәрҙән уяулыҡ талап итә. Зыян күргән Ферма һәм шәхси хужалыҡтар ҡураһында бер-нисә тапҡыр дезинфекция үткәрелгән.\nӘлеге ваҡытта ла белгестәр йоғошло сир таралыу сәбәптәрен асыҡлай. Ә Туймазы, Бүздәк райондарында хәүефле ауырыу тураһында бары шлагбаумдар ғына хәтерләтә. Шулай ҙа урындағы эшҡыуарҙарға етештергән продукцияһы менән сауҙа итеү яйын көйләү буйынса байтаҡ ҡына эшләргә тура киләсәк. Сөнки был ваҡиғалар һатып алыусылар хәтеренән тиҙ генә юйылмаясаҡ.


УЛАР АЛДЫНДА МӘҢГЕ БУРЫСЛЫБЫҘ | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» УЛАР АЛДЫНДА МӘҢГЕ БУРЫСЛЫБЫҘ\nУЛАР АЛДЫНДА МӘҢГЕ БУРЫСЛЫБЫҘ\nҺуғыш. Ошо биш хәрефтән торған был һүҙҙә мәңге уңалмаҫ күңел яраһы, емерелгән яҙмыштар, өҙөлгән ғүмерҙәр, мөхәббәт, етемлек ауазы яңғырай. Яуызлығы һәм яһиллығы бер ниндәй үлсәүҙәргә лә һыймай. Аяуһыҙ дошманды тар-мар иткәндә бик күптәрҙең исеме легендаға әүерелә, улар бөгөн дә киләсәк быуын өсөн һоҡланғыс өлгө булып тора.\nБөгөн 80 йәше уҙғандарҙың бала сағы, яҙмышы Бөйөк Ватан һуғышы һәм ул килтергән күп төрлө ауырлыҡтар, аслыҡ-яланғаслыҡ һәм башҡа ҡыйынлыҡтар менән бәйләнгән. Типһә тимер өҙөрҙәй ир-егеттәр һуғышҡа ебәрелә, шулай уҡ 17-18 йәшлек кенә ҡыҙҙар ҙа Ватан оран һалыу менән ҡупшы кейемдәрен тупаҫ һалдат шинелдәренә алыштыра. Ә бит уларҙың күбеһе һөйөргә, һөйөлөргә лә өлгөрмәгән була.\nШул осорҙа бала-сағалар ҙа аяныслы көндәр кисерә. Ҡайным Миңнулла Арыҫлангәрәй улы Юлмөхәмәтовҡа һуғыш башланғанда 9 йәш тә тулмаған була. Ҡарлыман ауылында тыуып үҫкән малайҙың 1944 йылда алыҫ Украинаға тиклем һарыҡтар ҡыуып алып барыуҙа ҡатнашыуы – үҙе бер тарих.\n- 1944 йылдың 2 майында атайым Арыҫлангәрәй, әсәйем Мәрзиә, ағайым Рамазан һәм тағы өс кеше Ҡырмыҫҡалынан 550 баш һарыҡ көтөүен алып, юлға сығып киттек. Чкалов, Куйбышев, Саратов, Воронеж, Ворошиловград ҡалаларын үтеп, 22 ноябрҙә Харьковҡа, унан Савинский районына барып етеп, малдарҙы тапшырҙыҡ. Волга һәм Дон йылғаларын аша сығыу һәм күптән түгел яу булған урындарҙан уҙыу иң ауыры булды, сөнки ул ерҙәрҙә миналар булыу ихтималлығы ҙур ине.\nУкраинала һуғыш үҙенең ҡот осҡос эҙен ҡалдырыуына шаһит булдыҡ. Балаларҙы, ҡатын-ҡыҙҙарҙы, ҡарт-ҡороларҙы тереләй яндырған ел тирмәнен күргәндә кисергән тойғоларҙы әйтеп аңлатырлыҡ түгел. Бик күп янған ауылдар аша үтергә тура килде. 1944 йылдың декабрендә ҡайтыр юлға сыҡтыҡ, - тип күҙ йәштәре аша хәтирәләргә бирелә торғайны яҡыныбыҙ.\nУйлап ҡараһаң, 12 йәшлек үҫмерҙең Украинаға һарыҡ ҡыуып барыуы иҫ китерлек батырлыҡ өлгөһө булып тора. Ә бит уның кеүек быуындары ла ҡатмаған күпме бала еңеүҙе яҡынайтыуға үҙ өлөштәрен индерә! Тылда эшләүселәр, фронтовиктар һуғыштан һуң да көндө-төнгә ялғап, тырыш хеҙмәт өлгөләре күрһәтә, илебеҙ тормошонда әүҙем ҡатнаша.\nМиңнулла Арыҫлангәрәй улы ла артабан да һынатмай. 1948 йылда комсомол сафына алына, һуңынан Белоретта урман әҙерләүҙә эшләй, 1951-1952 йылдарҙа Хәйбулла районында механизаторҙар курсында уҡый. Һуңынан Ҡырмыҫҡалы МТС-да эшләй, ошонан армияға саҡырыла. Өс йыл Төркмәнстанда ил сиге ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итә. 1953 йылда Яңы Бәпес ауылы ҡыҙы Нәсимә Ҡәнзәфәр ҡыҙына өйләнә, ғаиләлә бер ҡыҙ һәм биш ул тәрбиәләйҙәр. Армиянан ҡайтҡас ветеринар һөнәренә уҡып, 45 йыл малсылыҡта эшләй. Уның дөйөм хеҙмәт стажы - 56 йыл.\nЭйе, бала һәм һуғыш төшөнсәләре бер-береһе менән ярашырға тейеш булмаһа ла, иң әсе һуғыш яҙмышына тап улар – һуғыш осоро балалары дусар була. Өлөштәренә төшкән яҙмыш уларҙы иртә олоғайта, сыныҡтыра һәм улар тормошта юғалып ҡалмайынса, лайыҡлы ғүмер кисерә. Нәҡ ҡыйынлыҡтар уларҙы ныҡ булырға, ауырлыҡтар алдында ҡаушап ҡалмаҫҡа, эш һөйөргә өйрәткәндер, хеҙмәткә сыныҡтырып үҫтергәндер ҙә, моғайын.\nҺуғышта ҡорбан булғандарҙы, хәбәрһеҙ юғалғандарҙы, тылдағы ауырлыҡтарҙы үҙ иңендә күтәреп, йонсоп, арабыҙҙан ваҡытһыҙ киткәндәрҙе иҫкә алайыҡ. Беҙгә яҡты, тыныс көндәр бүләк итер өсөн ғүмерҙәрен, көсөн биргән кешеләр алдында мәңге бурыслыбыҙ. Улар алдында баш эйәбеҙ.


4 Октябрь 2018, 18:30\nБеҙҙең колхоздың исеме “Ҡыҙыл юл” ине. Бер ауыл ғына булһа ла, 2 бригадаға бүленгәйнеләр. Зиннур Яхин, Фәрит Ғәлиев икенсе, ә үръяҡтан Әхмәт Яхин, Сәхибгәрәй бабайҙар беренсе бригадаға инде. 50-се йылдар башында Бикес, Прогресс, Рязановкалар берләшкәс, хужалыҡ “Наҡаҫ” тип аталды. Ул йылдарҙа мәктәптәрҙә уҡыу бөтөү менән малайҙарҙы эшкә ҡуштылар. Урман ҡырҡҡанда ирҙәр ағастарҙы тейәп ебәрә, малайҙар ат менән ауылға ташый, һөйәнен арба, ридуан яһарға ҡалдыра, һалабашын йүкә һуйыр өсөн быуаға һала торғайнылар. Бөтә сбруйҙар - арҡалыҡ, бауырлыҡ, дилбегә һ.б. йүкәнән ишелә ине. Хатта тәзегә тиклем йүкәнән булды. Ат һарайы хәҙер Сәлиха Ҡаразбаева йәшәгән урында урынлашҡайны. Сбруйҙарҙы мулла Солтанәхмәт Әбдрәхимов йүкәнән ишеп эшләне, хатта сәкә сөйөнә тиклем тиклем әҙер ине.\nАттарҙы айырым көтмәгәндәрҙер, шулай ҙа иртәнсәк екке аттар бер калдала, тайҙар һәм ҡолондар айырым-айырым икенсе ерҙә тора торғайны, уларҙы нисек айырғандарҙыр инде... Ат ҡараусылар булып Рәхмәт һәм Ғөбәйҙулла Әбдрәхимов ағайҙар эшләне.\nМиңә 1956 йылда ғына эшкә әйттеләр. Ни өсөн тигәндә, минән өлкәндәр күп ине: Миңнулла Исхаҡов, Тәлғәт һәм Фәрғәт Әлмөхәмәтовтар, бер туған Мансур һәм Марат Әбдрәхимовтар, Рәфҡәт Рәхимов, Рауил Дәминдәров, Хәбир Иҫәнгилдин, Сәғит Әбдрәхимов ағайҙар.\nШуныһына ҡыуанам, 1957 йылда комбайндан ат менән иген ташыуға эләгеп ҡалдым. Шул комбайндың һыҙғыртыуы матур, сөнки төтөн сыҡҡан торбаһына һыҙғыртҡыс ҡуйылған ине. Бункер тулһа, ул оҙон итеп ҡысҡырта, туҡтар булһа, тракторсыға ҡыҫҡа сигнал бирә. Яҡыныраҡтағы баҫыу булһа, ауылға ишетелеп торор ине.\nОшо йылда беҙҙең картуф баҡсаһы башында яңы ырҙын төҙөлдө, беҙ, комбайндан иген ташыған малайҙар, 31 августа шул ырҙында йоҡлап, иртәнсәк ҡайттыҡ. Хәҙер был урында спорт – һауыҡтырыу үҙәге урынлашҡан. Шул малайҙарҙан Шәфҡәт Әбдрәхимов әлеге көндә Яр Саллыла йәшәй, Юнир Әбдрәхимов Өфөлә төпләнде, профессор.\nКүнйәп йылғаһының ике яғын да фермаға бесән эшләргә бирҙеләр, бер туған апайым Люля шунда эшләгәнгәме икән, мине лә шул эшкә ҡуштылар. Мөдир Рәхмәт Әбдрәхимов булһа, Ҡорбан ағай сбруйҙарҙы йүнәтте, Исламғол ағай аттар ҡараны. Йәш көслө егеттәр – Фәрих Шәһәров, Шәйхәттәр Ҡаразбаевтар кәбән һалды. Кәбән башында Минһаж ағай торҙо, ул ваҡытта уға 30 йәш кенә булып, көслө, матур ағай ине, уға открытка һымаҡ тиеп һоҡланып ҡарай торғайныҡ..\nБер шулай Ҡазихан Әбдрәхимов менән Валерий Ишемғолов көтөүгә ат алып барған. Валерий Ҡазихандың атын тышаған булып, йүгәнен алған да, тегегә нуҡта биргән. Иртәнсәк фермаға барһаҡ, Ҡорбан ҡарт: “Үәлерей, килтер йүгәнде”, - тип тормаһынмы...\n1960 йылда Хөснулла Хәсәнов менән “Сталинец - 6” комбайнының күбәләгесендә эшләргә тура килде. Комбайнсы - Гәрәй ағай Рәхимов, ярҙамсыһы - Хәбир ағай Иҫәнгилдин. Кобайнды “ДТ - 54” тракторында Исмәғил еҙнә һөйрәй.\nБер көндө Мандыр буйында киске аштан һуң ял итеп алырға уйлап, һалам төбөнә ултырҙым, “ДТ - 54” комбайнды һөйрәп саҡ өҫкә менеп китмәне, ярай йоҡламағанмын. Исмғәғил еҙнә ҡапыл туҡтап, ап-аҡ булып киткән... Тура үтһә һаламға теймәҫ ине, загон башы боролған ер ине шул.\nОшо йылдың көҙөндә Алтынғужа Ғафаров, Рәфҡәт ағай һәм мин ҡарарға тип һәр беребеҙгә 80-шәр баш бәрән һарыҡ алдыҡ. Аҙыҡ ташыр өсөн дә, тиреҫ түгер өсөн дә өсөбөҙгә бер ат, күңелле итеп эшләнек. Алтынғужа менән миңә 18-әр йәш кенә ине, хәҙерге йәштәр шулай йөрөр инеме икән?!\nОло һарыҡтарҙы ҡатындар ҡараны. Ҡышты сығартып, 1961 йылдың апрелендә Бикескә ҡыуып алып барып тапшырҙыҡ. Шул йылда бригадир Рауил Шәһәров миңә оло көтөүселәр менән Наҡаҫ буйына һауын һыйырҙарҙы көтөргә ҡушты. Мин армияға китергә йөрөгән егет инем, өй эшләйем, тигәс, нисектер ныҡышманы. Нурия апайҙың өйөн һатып алғайныҡ, яҙғы сәсеүҙән һуң һүтеп ташып, өмә менән күтәрҙек. Митрофан тауынан мейескә таш сығарҙыҡ, Люля апайым менән аттың артҡы тәгәрмәсенә тормоз ҡуйып, ул таштарҙы тауҙан төшөрҙөк. Һөт ташыған машина менән (уны Теләүембәт ауылынан Зиннур ағай йөрөттө) килтерҙек.\nЙәй урталарында тағы алмаш көтөүсе кәрәккәс, сығып 2 ай самаһы эшләнем. Иптәштәр Һибәт Әбдрәхимов менән Сәрүәр Яхин ағайҙар булды. Митрофан тауында Бәхет исемле ҡаҙаҡ ҡартын осраттым. Был ҡарт беҙҙең ауылда көтөү көткән һәм беҙгә ҡоҙағый тейешле Хөбәйбә әбейҙе алып торған, беҙгә килеп, Аһылбикә ҡоҙағый, ярты бот ашлыҡты алырға килдем, тип ултырғаны хәтерҙә. 1961 йылда иһә ул Бикес ауылының көтөүен көтә ине. Кемдең улы, тип һорағас, Аһылбикәнеке, тип яуап ҡайтарҙым, сөнки атай һуғыштан ҡайтманы.\n28 сентябрҙә өй башына тупраҡ һалып йөрөһәк, Әхәт ағай повестка килтергән. Тағын бер айҙан Йомағужаға комиссия үтергә барҙыҡ, өҫтәлдәге документҡа күҙ һалғас, ВВС тигән яҙыуҙы күреп, әһә, авиацияға алалар икән, тип уйланым. Ҡайтҡас утын ташыным, ул утын 2 ҡышҡа етте, тинеләр. Әрмегә шулай өй һалып, утын хәстәрләп киттем.\n1961 йылдың 10 ноябрендә мин, Фирҡәт, Алтынғужа, Ғәфүр ағай машина кузовында “Хуш, ауылым” йырын йырлап, теүәл 3 йылға ауылдан сығып киттек. Уныһы инде икенсе тарих...


Песня «Салам алейкум» исполнителя Elvin Grey. Скачать или слушать онлайн\nПесня «Салам алейкум»\n1. Һәр яңы таңдар атҡанда\nҠанатлы уйҙар уята.\nМең хыял мең бер теләк\nТүҙерме минең, түҙерме минең йөрәк?\nБеҙ әле юлдың башында\nКүп әле, бик күп уҙырға.\nЛәкин был беҙҙең һайлаған юл.\nТуғаным, бер ҡасан онотма.\nЯңы таң атҡанда\n2. Беләһеңме, килә донъяла\nШундай мөхәббәт табырға.\nБулһын йәнемә терәк\nИң ауыр иң ҡыйын саҡтарҙа\nУл бирмәҫ миңә йығылырға\nЕңербеҙ бергә барыһын да\nТик күҙҙәре йылмайһын миңә