Нейҙе нейткәйнек... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Аҡмулла » Нейҙе нейткәйнек...\nНейҙе нейткәйнек... 07.09.2012 // Аҡмулла\nБыйылғы үтә эҫе йәйҙең “иң ҡайнар” көндәрен дауаханала үткәрергә тура килде. Бер урында ла түгел, рәттән ике ҡалала яттым — Белоретта һәм Өфөлә. Ят урынға барып эләгеү менән, ғәҙәттә, ундағы халыҡтың холоҡ-фиғеленә иғтибар итәһең. Дауаханала быны башҡарыу еңелерәк, сөнки барыһы ла көн әйләнәһенә бер үк ғәмәл башҡара, бер үк теманы сәйнәй. Йәғни эстәлегенә иғтибар итеп тораһы юҡ, үҙең дә шуның менән булышаһың.\nӘммә шул яҡтан ҡарағанда, сәйер бер үҙенсәлеккә (әллә дөйөм күренешкәме) иғтибар иттем — беҙ бөтөнләй һөйләшә белмәйбеҙ икән дәһә! Белоретта күберәк урыҫ халҡы менән ятырға тура килде, Өфөлә татарҙар күберәк булһа ла, әңгәмәләр барыбер урыҫса ҡорола ине. Милләт айырғандан түгел, ә дөйөм күренештең тотош ил өсөн уртаҡ икәнлеген билдәләр өсөн әйтәм быныһын.\nУйлап ҡараһаң, иҫ китерлек бер нәмә лә юҡ һымаҡ. Тема берәү — дауаханала барыһы ла сирҙәре тураһында һөйләшә. Тел дә уртаҡ тиергә мөмкин — латин ҡатыш винегрет. Ә бына төрлө йәштәге, енестәге, социаль ҡатламдағы халыҡтың шул турала нисек һөйләгәнен иғтибарлап тыңлай башлаһаң (тик ятҡан кешегә шунан анһаты юҡ), башыңды тотоп уфтанырға ғына ҡала. Телмәр мәҙәниәте бөтөнләй юҡ! Оло йәштәрҙәге, үҙ ғүмерендә әллә нисәмә етәксе вазифаһын алмаштырған, күпме кеше менән аралашҡан әҙәм, аҙым һайын буталып, “ә-ә”, “ы-ы”, “ней” паузалары менән, оҙон-оҙаҡ хәбәрендә ниҙер аңларға маташҡан палаталаштарына көнө буйы хәбәр һөйләй... Уға ҡарап, был бәндә, бахыр, ғүмер буйы тик күндәм тыңлаусы ғына булып йәшәгәндер, бына хәҙер генә күңелендә йыйылғанды һөйләп бирерлек форсаты сыҡҡандыр, тип уйға ҡалаһың. Ғәҙәттә, үтә шымыҡай кешеләр эсеп алғанда шундай булып китә.\nИкенсеһе өс һөйләм менән аңлатып бирә торған бер ваҡиғаны ярты сәғәткә һуҙа, үҙе лә йонсой, тыңлаусыларын да биҙҙерә. Ә бит ул, үҙенә яҡын булған хәтирәләргә бирелеп китеп, тормошонан берәй нәмә һөйләй, яңы асылған сире тураһында түгел. Йәғни — тема үтә яҡын һәм, моғайын да, ҡырҡ тапҡыр ҡабатлағандыр ҙа әле. Тыңлаусылары яйлап ҡына, һәр кем үҙ һылтауын табып, ситкә тайыу яғын ҡарай. Ялҡытҡыс хәбәрҙе тыңлап ултырыу ҙа, хатта башҡа эшең булмаһа ла, этлек бит ул.\nЙәштәрҙең телмәрҙә ҡулланырлыҡ һүҙ запасы юҡ. Ул булһын өсөн, йыйырға кәрәк бит әле. Күберәк аралашыу аша, тиер инең, был беҙҙең заманда мөмкин булмаған эш шикелле. Сөнки аралашыу үҙе лә юҡ ул хәҙер. Ай буйы ике палатала ятып, үҙемдән башҡа гәзит һәм журнал уҡыған кешене күрергә тура килмәне. Мин таба алған гәзиттәр шунда өҫтәлдә өйөлөп ятһа ла, алып ҡарап сығырға теләүсе табылмай торғайны. Тимәк, ғәҙәткә инмәгән был. Уларға альтернатива ла юҡ ине, әйтәгүр: 21-селә телевизор түгел, радио ла юҡ, тик был да береһен дә аптыратмай. Шулай булғас, үҙ-ара оҙон-оҙаҡ әңгәмәләр ҡороуҙан башҡа ни ҡала? Ә әңгәмәләре — урамға сыҡһаң да, сит палата кешеһе килеп керһә лә, табип йә шәфҡәт туташы һуғылһа ла — бер темаға борола ла ҡуя. Шуға һүҙ запасы йыйылмай һәм ҡулланыу тәжрибәһе лә үтмәй. Өйҙә китап уҡып килеп, дәрестә таҡта алдына сығып, шуны тотош класҡа һөйләп биреү менән сағыштырыр инем мин һүҙ запасын һәм уны ҡулланыу тәжрибәһен йыйыуҙы. Ә беҙ малай саҡта ҡараған киноларҙы башҡаларға һөйләй торғайныҡ. Бына ҡайҙа телмәр үҫешә! “Үҙең ҡара, шәп фильм!” — тип әйтеп ҡотолоу түгел был, кисәге киноны тыңлаусың да аңлап кисерһен һәм ҡарарға йүгерһен өсөн уны бер герой миҫалында аңлатып та бирергә кәрәк.\nИл өсөн уртаҡ күренеш, тип әйтеп ташлағайным. Был, ысынлап та, шулай икән. Беҙҙе күптәнән бирле тик яҙырға өйрәтәләр. Хатта яҙыу теле менән һөйләш теле араһында шаҡтай айырма ла барлыҡҡа килде, буғай. Уныһы хаҡында ла алдан иҫкәртеләбеҙ. Беҙ диктант яҙғанда, уҡытыусы: “Нисек ишетелә, шулай яҙығыҙ”, — ти ине. Ә хәҙер күпме ҡағиҙә бар, шунса иҫкәрмә лә тыуа шикелле. Хатта һүҙлектәр ҙә башты бутай. Шуға ла хәҙер: “Һөйләшкәндә шулай, ә яҙылышы бына ошолай”, — тип өйрәтергә кәрәк.\nТик бер ябай ғына нәмәне онотоп ҡуябыҙ: беҙҙең тормошта бит күп кеше үҙ ғүмерендә ғаризанан да оҙонораҡ нәмә яҙмай! Юғары белемле кешеләрҙең (!) өс һөйләмлек яҙмаларында биш-алты хата тапҡаным булды. Ун алты йыл буйы шуны яҙырға өйрәнгәнме инде? Ә шул кеше менән һөйләшә башлаһаң?.. Уның бер юлы дүрт телде (урыҫ, инглиз, башҡорт һәм татар — улар беҙҙең көндәлек һүҙ запасында тигеҙ нисбәттә хәҙер) бутап, бер һөйләмдә биш тапҡыр тотлоғоп, ике-өс пауза яһап, шул һөйләм эсендә бер-ике комментарийға ла төшөп өлгөрөүен күрһәң, был әҙәм 16 йылын юҡҡа ғына кешеләр араһында үткәргән икән, тигән һығымтаға килерлек.\n“АиФ”-та бер мәҡәлә күргәйнем. Баҡтиһәң, беҙҙең тормошҡа, хатта мәғарифҡа “яҙыу сәнғәте”, йәғни иншалар яҙыу яңыраҡ ҡына килеп ингән икән. Уға тиклем һөйләй белеү оҫталығы — риторика өҫтөнөрәк ҡуйылған. Баш менән тел һәм ҡул араһында бәйләнештең төрлө булыуы күптән мәғлүм. Тик ҡайһыһы кәрәгерәк һуң кешегә? Көнөнә биш тапҡыр төрлө ерҙә әрләшкән-талашҡан кеше лә, дәртләнеп китеп, кемдер өҫтөнән шикәйәт яҙырға ултырмай, үҙ фекерен дәлилләп еткерер өсөн ҡәләмгә тотонмай ҙаһа! Унан телеңдән пуля кеүек тытылдап ысҡынған һүҙҙәрҙең яҙмала нисек күренерен уйлап ҡара әле... Күҙ менән ҡолаҡ та төрлөсә эшләй бит.\nӘрләшеү теләге лә һүнеп ҡуймаҫмы шул саҡ?\nШамиль от 09.09.2012, 10:43\nНимэ тэкдим итэhен, Дамир! Эйтеп ботор!


Рөстәм Хәмитов һәм Валерий Тишков милләт-ара мөнәсәбәттәр һәм этномәҙәни сәйәсәт мәсьәләләрен тикшерҙе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов һәм Валерий Тишков милләт-ара мөнәсәбәттәр һәм этномәҙәни сәйәсәт мәсьәләләрен тикшерҙе\n10:00, 1 июня 2011 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән Рәсәй фәндәр академияһының Этнология һәм антропология институты директоры академик Валерий Тишковтың осрашыуында милләт-ара мөнәсәбәттәр һәм этномәҙәни сәйәсәт мәсьәләләре тикшерелде.\n— Башҡортостандағы дини хәлдәр, этнос-ара татыулыҡты нығытыу хаҡында һүҙ барҙы, — тип осрашыу һөҙөмтәләренә аңлатма бирҙе Валерий Тишков. – Йәнә беҙ Мәскәү менән Башҡортостан ғалимдарының йәштәр субкультураһы һәм республикала тел сәйәсәте кеүек проблемалар буйынса берлектәге проекттарын башлау мөмкинлеге хаҡында ла һөйләштек.\nВалерий Тишков билдәләүенсә, уның фекеренсә, Башҡортостан өсөн рус халҡының республиканан ситкә ағылыуы кеүек проблема ла көнүҙәк. Был хәл илебеҙҙәге һәр республикала ла тиерлек күҙәтелә.\n—Башҡортостанда был мәсьәлә Төньяҡ Кавказ республикаларындағы кеүек киҫкен түгел, әлбиттә, — тине Валерий Тишков. – Рустарҙың башҡа төбәктәргә күсеү кимәле юғары түгел. Әммә был тенденцияны барыбер туҡтатырға кәрәк, сөнки рус халҡы ил күләмендә бик мөһим туплаусы ролен уйнай. Ул теге йәки был милләткә үҙенең компактлы йәшәү урынында тышҡы донъянан айырымланырға ирек бирмәй.\nВалерий Тишков фекеренсә, бөтә Рәсәй халҡы, бар төбәктәр уртаҡ мөһим эштә – берҙәм Рәсәй милләтен формалаштырыуҙа ҡатнашырға тейеш. Әйткәндәй, ағымдағы йылдың февралендә Өфөлә үткән Рәсәй Дәүләт Советы Президиумы ултырышында ил Президенты Дмитрий Медведев та ошо бурысты ҡуйғайны.\n—Айырмаларға ҡарағанда, илебеҙ халҡы араһында уртаҡлыҡтар күп,— тип иҫәпләй Валерий Тишков. — Рәсәй халыҡтарының этник яҡтан төрлө булыуына ҡарамаҫтан, рәсәйлеләр – бер халыҡ. Беҙҙә бер иҡтисад, милли ҡыҙыҡһыныуҙар һәм проблемаларыбыҙ ҙа берәү, милли проекттарыбыҙ уртаҡ, бер милли йыйылма командабыҙ бар. Шуға күрә Рәсәй халҡына полиэтник милләт булараҡ ҡарарға кәрәк. Был уның милли төрлөлөгөн инҡар итмәй. Рәсәйлеләр – этностан юғарыраҡ үҙаң формаһы. Беҙҙең ил кешеһе мотлаҡ рус булырға тейеш түгел. Шиғырҙа әйтелеүенсә, рус түгел мин, ләкин россиянмын. Бындай берҙәм полиэтник милләт беҙҙең илдә Совет заманында уҡ формалашҡан, һәм беҙгә ошоға әйләнеп ҡайтырға кәрәк.


Фатирҙы бушлай хосусилаштырыу программаһы аҙағына яҡынлаша\n1 марттан фатирҙарҙы дәүләт һәм торлаҡ фондынан граждандарҙың шәхси милкенә түләүһеҙ күсереү тамамлана. 25 йыл дауамында ошондай иҫәптәге фатирҙарҙың 90 проценты хосусилаштырылған.\nКүсемһеҙ милектәрен дәүләт теркәүенә ҡуймаусылар торлаҡтарын һата, бүләк итә һәм мираҫҡа ҡалдыра алмай. Күсемһеҙ милекте хосусилаштырыуҙа ла үҙгәрештәр бар. Хәҙер кадастр иҫәбе менән хоҡуҡ теркәүе бер юлы башҡарыла. Бының өсөн бер ғариза ғына биреү талап ителә, процедура ун көн эсендә эшләнә. Документтарҙы Федераль кадастр палатаһына, йә күп функциялы үҙәккә тапшырырға мөмкин.


Республикала һайлаусыларҙың 23,82 проценты тауыш биргән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала һайлаусыларҙың 23,82 проценты тауыш биргән\n13:17, 14 сентября 2014 Йәмғиәт\nБашҡортостанда сәғәт көндөҙгә 12-гә 717 485 һайлаусы тауыш биргән, йәғни дөйөм һайлаусылар иҫәбенең 23,82 проценты, тип хәбәр иттеләр Үҙәк һайлау комиссияһында. Һайлау бюллетендәрен эшкәртеү комплекстары менән йыһазландырылған һайлау участкаларында тауыш бирергә килеүселәрҙең һаны 27,82 процент тәшкил иткән. Башҡортостан Президентын һайлауҙа тауыш биреү дауам итә.\nҺайлауҙарҙы ойоштороусылар күҙаллауҙарынса, исемле участкалар асылған райондар халҡы юғары әүҙемлек күрһәтә. Әбйәлил районының Асҡар ауылында – Советтар Союзы Геройы Таһир Күсимов исемендәге 767-се һайлау участкаһында 315 кеше тауыш биргән, йәғни 20,02 проценты. Бәләбәй районының Надеждин ауылында Сергей Аксаков исемендәге участкала – 227, йәғни 46,23 процент. Ҡырмыҫҡалы районының Шайморат ауылында – 289, йәғни һайлаусыларҙың 40,13 проценты.\nТеги: һайлауҙар,исемле участка


Шүлгәнташ мәмерйәһе ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә 2018 йылда инеүе ихтимал\nБыл турала бөгөн Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов менән осрашыуҙа ЮНЕСКО эштәре буйынса Рәсәй комиссияһының яуаплы сәркәтибе Григорий Орджоникидзе белдерҙе.\nОйошма вәкилдәре Өфөгә республика етәкселеге саҡырыуы буйынса килгән. 2018 йылда Башҡортостандың ЮНЕСКО менән хеҙмәттәшлек итә башлауына 20 йыл тула. Ошо уңайҙан Рәсәй һәм сит ил партнерҙары ҡатнашлығында республикала, Мәскәүҙә һәм Парижда рәсми саралар ойоштороу ҡарала. Юбилейға «Башҡорт Уралы» мәҙәни-тәбиғи объектын ЮНЕСКО Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индереү күҙаллана. Әммә Рәсәй төбәктәрендә мәртәбәле дәрәжәгә дәғүә итеүсе объекттарҙан оҙон сират теҙелеүе был процессты тиҙ арала атҡарып сығырға мөмкинлек бирмәй. Осрашыуҙа шулай уҡ яҡын киләсәктә Башҡортостанда ЮНЕСКО геопаркын һәм икенсе биосфер резерватын төҙөү мәсьәләләһе лә тикшерелде.


Көлдөрҙө лә, илатты ла\nӘле күптән түгел А.Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры сәхнәһенә «Ҡар аҫтында ҡайнар шишмә» исемле яңы спектакль сығарылды. Ул—жанры буйынса етди комедия. Улай ҙа буламы ни тип аптырарһығыҙ, була шул. Премьера көлдөрҙө лә, бер үк ваҡытта илатты ла, уйға ла һалды. Спектаклде сәхнәгә сығарған йәш режиссер Вадим Fилмановҡа афарин тиергә ҡала. Әйткәндәй, был спектакль режиссер булараҡ өҫтәмә һөнәр алыусы актерҙың диплом эше.\nАяз Fиләжев пьесаһы буйынса ҡуйылған спектакль бик ҡыҙыҡлы килеп сыҡҡан. Режиссерҙың яңы алымын, яңыса ҡарашын тойомларға мөмкин. Сәхнә әҫәре уҙған быуаттың 70-се йылдарында яҙылһа ла, бында күтәрелгән «атайҙар һәм балалар» проблемаһы бөгөнгө көндә лә көнүҙәк булып ҡала килә. Шуның менән был премьера үҙ тамашасыһын тапты.\nӘсәйһеҙ үҫкән Әбүзәр (актер Салауат Вәлиев) һәм атайһыҙ үҫкән Тәскирә (актриса Дания Fөбәйҙуллина) ике йыл дуҫлашҡандан һуң өйләнешергә була. ЗАГС-ҡа барырға бер көн ҡалған. Тик был турала атай кеше лә, әсәй ҙә белмәй. «Әсәйем үлгән» тип алдаған егеткә лә, урам һепереүсе әсәһен балалар баҡсаһы мөдиренә «әйләндереп» ебәргән ҡыҙға ла ололарҙың белмәүе яҡшыраҡ һымаҡ. Әммә алдаҡ менән тормош башлап ебәреп буламы? Әсәйҙең кем булып эшләүе йәш йөрәктәрҙә ҡабынған һөйөүгә тәьҫир итәме? Һорауҙар күп, әммә йәштәр был хаҡта уйлап та бирмәй, ишеткеһе лә килмәй. Аңлашыла ла һымаҡ. Йәштәр ҡайҙа ла йәштәр. Улар бөгөнгө менән йәшәй, киләсәкте бик еңел генә күҙ алдына килтерә, хатта өйләнешеүҙе лә етди сара итеп түгел, байрам итеп ҡабул итә. Ата-әсәнең күңеле, фекере, кәңәше улар өсөн артыҡ. Был урында атай-әсәй булған һәр тамашасы Әбүзәр менән Тәскирәлә ниндәйҙер кимәлдә үҙ балаһын күргәндер. Ысынлап та, ысынбарлыҡта, тормошта ла үҫеп еткәс үҙ аллы булырға ынтылған, үҙ фекерҙәрен иң дөрөҫө тип иҫәпләгән йәш-елкенсәк ололарҙың әйткәненә ҡолаҡ һалмай, шул сәбәпле йыш ҡына хаталана. Ошо йәһәттән был спектакль бик актуаль. Айырыуса бөгөнгө йәштәрҙе һынландырған Әбүзәр менән Тәскирәлә тиңдәштәрен уйландырырлыҡ һыҙаттар, аҙымдар асыҡ сағылыш таба.\nАтай һәм әсәй роле лә тамашасыларҙы иғтибарһыҙ ҡалдырмай. Улын яңғыҙы ғына үҫтергән Кәримйән дә (Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Риф Сәйфуллин), берҙән-берен—Тәскирәһен ел-ямғырҙан һаҡлап, ҡурсалап яңғыҙы аяҡҡа баҫтырған Әнисә лә (актриса Резеда Сафиуллина) бик аҡыллы, төплө фекерле булыуы менән ихтирам уята. Шәхси тормоштарын онотоп, бар көстәрен, көн һәм төндәрен бары тик балаларына арнаған ололар бер көн килеп яңылышыуҙарын аңлай. Бигерәк тә урам һепереүсе булып эшләгән, ҡыҙының башҡаларҙан кәм-хур булмауын теләгән Әнисә образы тетрәндерә. Әсәһенең эшенә Тәскирәнең ытырғанып ҡарауы, шул сәбәпле кеше араһында ҡәҙерлеһенә әсәй тип тә өндәшмәүе, уның бар тырышлығын ергә һалып тапауы, һанламауы Әнисәне ярһыта. Әммә әсәй әсәй инде, ул барыбер ҙә балаһын ярата, уға бәхет теләй. Ҡыҙы бәхетле булһын өсөн көл аҫтында ҡалған ҡуҙҙай йөрәк төпкөлөндә ятҡан тойғоларын йүгәнләргә мәжбүр була. Әнисә кеүек үк Кәримйәнгә лә ҡайнар шишмәләй урғылған хистәрен ҡар аҫтында ҡалдырырға тура килә.\nАлдан яҙыуымса, сәхнә әҫәрендә актуаль мәсьәлә күтәрелә, йылдар алмашынһа ла, ул һәр заманда ла үҙ бәҫен юғалтмаясаҡ. Уның тәрбиәүи роле бик көслө. Әйтер һүҙен пьеса авторы А.Fиләжев бөтә тулылығында асып һалған, ә режиссер уны тамашасы күңеленә үтеп инерлек итеп сәхнәләштереүгә өлгәшкән. Сценограф та, композитор ҙа тырышҡан. Образдар ҙа актерҙар тарафынан бик матур итеп һынландырылды. Айырыуса сәхнә аҡһаҡалы дәрәжәһенә еткән Риф Сәйфуллин, күптән инде маҡтаулы исемдәргә лайыҡ Резеда Сафиуллина үҙ ролдәрен бер ниндәй яһалмалыҡҡа бирелмәй генә оҫта башҡарҙы. Киләсәктәре менән ҙур өмөт уятҡан талантлы йәштәр ҙә һоҡланыу уятты. Дөйөм алғанда, спектакль оҡшаны, уйландырҙы, был донъяла һөйөү тигән хистең (ул ике енес араһында булһынмы, ата-әсә менән бала араһындамы, тыуған ергә, халҡыңа ҡаратамы—былары мөһим түгел) тормошобоҙҙо яйға һалыр, уны ҡотло итер иң күркәм тойғо булыуына ышандыра алды. Һәр замандың проблемаһы булып ҡала килгән «атайҙар һәм балалар» мәсьәләһен хәл итеүҙә аҡыл тигән «ҡорал»дың иң кәрәклеһе икәнлеген тағы бар ҡат иҫбатланы.\nЙәш режиссерға артабан да уңышлы ижад, емешле хеҙмәт теләйем.


Бауыр — Башҡорт Википедияһы\nБауыр (лат. jecur, jecor, hepar, бор. грек. ἧπαρ) — умыртҡалылар организмында үт бүлеп сығарыу, матдәләр алмашыныу һәм башҡа ҡайһы бер процесстарҙы башҡара торған эске ағза. Бауыр диафрагма аҫтында, ашҡаҙандың уң яғында урынлашҡан.\n1.1 Бауырҙың гистолик төҙөлөшө\n3 Бауырҙың ҡан менән тәьмин итеү үҙенсәлектәре\n4 Токсиндарҙы зарарһыҙлардырыу механизмы\n5 Бауыр ауырыуҙары\nСифатлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nАшалған аҙыҡты эшкәртеүҙә бауыр ифрат ҙур роль уйнай. Ул нәҙек эсәккә үҙенсәлекле шыйыҡса — аҙыҡты эшкәртеү өсөн бик тә кәрәкле булған үт бүлеп сығара. Уның үт юлдары нескә эсәктең беренсе элмәгенә асыла, ҡорһаҡ ярыһының йыйырсаһында урынлашҡан. Бауыр — иң ауыр эске ағза. Уның ауырлығы уртаса 1,5 кг тәшкил итә.\nКешенең төп эске ағзалары, алдан күренеш. № 4 — бауыр\nБауыр ике өлөштән тора: уң һәм һул. Уң өлөш тағы ике икенсел өлөшкә (квадрат һәм ҡойроҡло) бүленә. Клод Киуно (1957) тәҡдим иткән хәҙерге сегментлы схема буйынса бауыр, уң һәм һул өлөштәрҙе барлыҡҡа килтергән, һигеҙ сегментҡа бүленә. Бауыр сегменты — бауыр паренхиманың пирамидаль киҫәге, уның ҡан менән ярайһы уҡ айырым тәьмин ителеше, иннервацияһы һәм үт сығыу юлдары бар.\nБауырҙың гистолик төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nПаренхима өлөшлө. Гепатик Бауыр булкәһе — бауырҙың структур һәм функциональ берәмеге. Бауыр бүлкәһенең төп структур компоненттары:\nбауыр пластинкалары (гепатоциттарҙың радикаль рәттәре);\nбүлкәләр эсендәге синусоид гемокапиллярҙар (бауыр өрлөктәре араһында);\nбауыр өрлөктәре һәм 2 ҡатламлы гепатоциттар араһында үт капиллярҙары (лат. ductuli beliferi);\nПерисинусоид Диссе арауығы (бауыр өрлөктәре һәм синусоидлы гемокапиллярҙар араһында ярыклы арауыҡ);\nСтрома тышҡы тоташтырғыс туҡыма капсулаһынан, РВСТ-ның өлөштәр араһындағы ҡатламдарынан, ҡан тамырҙарынан, нервы аппаратынан тора.\nБауыр булкәһенең ҡоролош схемаһы\nБауыр май, углевод, аҡһым, минераль матдәләр алмашыныуы өсөн яуап бирә, ҡан ойошоуҙа ҡатнашыусы матдәләр һәм шулай уҡ аҙыҡ эшкәртеүҙә кәрәкле булған матдә — үт эшләп сығара.\nАҙыҡ эшкәртеү барышында барлыҡҡа килгән глюкоза эсәк стеналары аша ҡанға һеңә һәм уның менән бауырға килә, ә унан организмдың барлыҡ туҡымаларына тарала. Организм артыҡ углеводтарҙы бауырҙа гликоген рәүешендә туплай. Бауыр күҙәнәктәрендә гликоген 5 процентҡа тиклем етә. Бер ашауҙан икенсеһенә тиклем арала күҙәнәктәрҙә глюкоза сарыф ителгән һайын запас гликоген глюкозага әүерелә. Был матдәләр алышыныуы кеше организмында инсулин тигән гормон ярҙамында бара. Инсулинды ашҡаҙан аҫты биҙе етештерә, уның эшсәнлеге боҙолғанда шәкәр ауырыуы барлыҡҡа килә.\nТөрлө сит матдәләрҙе (ксенобиотиктарҙы), атап әйткәндә, аллергендарҙы, ағыуҙарҙы һәм токсиндарҙы зарарһыҙ, аҙыраҡ ағыулы йәки еңел сығармалы берләшмәләргә әйләндереп зарарһыҙландырыу; түл бауырының функцияһы әһәмиәтһеҙ, сөнки уны плацента башҡара; Бауырҙың махсус ферменттары алкоголде 1 кг кеше ауырлығына 0,1 г/сәғ. тиҙлегендә 90 процентка һыу һәм углекислый газға тарҡата.\nАртыҡ гормондар, медиаторҙар, витаминдар, шулай уҡ ағыулы аралыҡ һәм һуңғы метаболик продукттарын (аммиак, фенол, этанол, ацетон һәм кетон кислоталары) зарарһыҙлардырыу һәм организмдан сығарыу;\nТиҙ мобилизацияланған энергия запастарын гликоген рәүешендә тулыландырыу һәм һаҡлау; углевод матдәләр алмашыныуын көйләү;\nҠайһы бер витаминдар депоһын тулыландырыу һәм һаҡлау, шулай уҡ ҡайһы бер микроэлементтар (тимер,баҡыр, кобальт һәм башҡалар) катиондары депоһын. Бауыр А, В, С, D, E, К, РР витаминдары һәм фолий кислотаһы алмашыныуында туранан-тура ҡатнаша;\nХолестерин һәм уның эфирҙары, липидтар һәм фосфолипидтар, липопротеиндар синтезы һәм липидтар алмашыныуын көйләү;\nүт кислоталары һәм билирубин синтезы, үт һуты етештереү һәм сығарылыш;\nГормондар синтезы (мәҫәлән, инсулинға оҡшаш үҫеү факторҙары)\nБауырҙың ҡан менән тәьмин итеү үҙенсәлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБауырҙы ҡан менән тәьмин итеү үҙенсәлектәре уның детоксикациялау мөһим биологик функцияһын сағылдыра: аҙыҡ менән эләккән ағыулы матдәләр, шулай уҡ микроорганизмдарҙың ҡалдыҡ продукттары (скатол, индол һ.б.) менән эсәктәрҙәге ҡан бауырға верот венаһы (v. portae) аша килтерелә. Артабан верот венаһы бәләкәйерәк булкә-ара веналарға бүленә. Бүлкә-ара артерияларға тармаҡланып, артериаль ҡан бауырға үҙ бауыр артерияһы (а. гепатик проприацияһы) аша килә. Бүлкә-ара артериялар һәм веналар ҡанға синусоидтар сығара, унда ҡатнаш ҡан аға башлай, һәм уның дренажы үҙәк венала була. Үҙәк веналар бауыр веналарына һәм артабан аҫҡы ҡыуыш вена тупланалар.\nТоксиндарҙы зарарһыҙлардырыу механизмы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nБауырҙағы матдәләрҙе зарарһыҙлардырыу уларҙың химик модификацияһында тора, ул ғәҙәттә ике фазаны үҙ эсенә ала. Беренсе фазала матдә окисланыуға, тергеҙелеүгә йәки гидролизға дусар була. Икенсе фазала яңы барлыҡҡа килгән әүҙем химик төркөмдәргә ниндәйҙер матдә беркетелә. Бындай реакциялар конъюгация реакциялары тип атала, ҡушылыу процесы конъюгирование тип атала. Шулай уҡ бауырға ағыулы матдәләр ингәндә, һуңғыһының күҙәнәктәрендә агрануляр ЭПС майҙаны арта, был уларҙы зарарһыҙлардырыу мөмкинлеген бирә.\nБауыр ауырыуҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nИң йыш осораған бауыр ауырыуҙары — цирроз һәм төрлө гепатиттар. Гепатит — ул бауырҙың ялҡынһыныуы. Бөгөнгө көндә вируслы гепатиттың 6 төрө: А, B, C, D, E һәм G билдәле. эсәк (А,Е) һәм парентераль (В, С, В, F) гепатиттары була. Донъяла 600 миллиондан артыҡ кеше В һәм С хроник гепатиттарынан интегә.\nА гепатиты йоҡторғанда ауырыуҙың йәшерен осоро — 2 аҙнаннан 4 аҙнаға тиклем, В гепатитында 2 айҙан 6 айға тиклем була. Вирус организмға яраҡлаша, шунда үрсей. Ауырыуҙың беренсе симптомы — тәнгә һары таптар сыға, был билирубин, үт пигменты — бауыр эшләп сығара торған буяу матдәһе. Тирелә һары таптар күренгәнсе, температура күтәрелә, баш ауырта, тән һыҙлай, хәл бөтә башлай. В һәм С гепатиттары күпселек осораҡта һиҙҙермәйенсә, әҙ генә температура күтәрелеү, быуындар ауыртыу, тәнгә таптар сығыу менән башлана. Бер нисә көндән һуң аппетит юғалыу, бауыр яғында ауыртыу барлыҡҡа килеү, күңел болғаныу, ҡоҫоу, бәүелдең ҡара төҫкә кереүе күҙәтелә. Бауыр һәм талаҡ ҙурая. В гепатиты 5-10 процент осраҡта ғына, ә С гепатиты — 60—75 процент осраҡта хроник формаға күсә.\n1992—2012 йылдарҙа Рәсәйҙә В гепатиты менән ауырыусылар һаны — 2,4 тапҡыр, С гепатиты булғандар 6,4 тапҡыр артҡан. B һәм C вирус гепатиттарының таралыуы инъекция аша наркотик ҡулланыусыларҙың күбәйеүе менән аңлатыла. Бигрәк тә 15—29 йәштәгеләр араһында. Наркомания медицина проблемаһын социаль проблемаға әйләндерә. В һәм С гепатиттары киҫкен һәм хроник формала булырға мөмкин. Ауырыу сығанағы — гепатит менән ауырыусы. Ауырыу бигерәк тә енси юл менән киң тарала. Быларҙан тыш, В һәм С гепатиты бала тапҡанда ауырыу әсәнән балаға күсергә, кешегә вирус менән зарарланған ҡан һалғанда, стерилләштерелмәгән хирургия һәм стоматология ҡоралдары менән файҙаланғанда, шприцтар һәм башҡалар ҡулланғанда ла йоға. Был юл менән зарарлану өсөн ҡандың 0,0001 миллилитры ла етә\nС гепатиты менән ауырығанда, хәлһеҙлек, даими арығанлыҡ ҡына һиҙелергә мөмкин.\nВируслы гепатиттарҙан дауаланыу — оҙайлы процесс. Дауаланмаған осраҡта сир цирроз һәм бауыр рагына килтерергә мөмкин. Бигерәк тә С гепатиты бауыр туҡымаларына ауыр тәьҫир итә. Юҡҡа ғына уны СПИД менән тиңләмәйҙәр. Вируслы гепатит менән ауырыусы йәки вирус йөрөтөүсө даими табип күҙәтеүе аҫтында булырга һәм дауаланып торорға тейеш. Дауаланыу ни тиклем иртәрәк башланһа, шул тиклем яҡшыраҡ. Табип ауырыуға организмды кәрәкле аҡһым, май, углеводтар менән тәьмин итә торған махсус диета тәҡдим итә. Күберәк витаминдар ҡулланыу, тыныслыҡты һаҡлау талап ителә.\nГепатиттан һаҡланыу саралары: ҡайнамаған һыу эсмәү, йәшелсә һәм еләк-емеште яҡшылап йыуып ашау, ризыҡты яҡшылап бешереү. В гепатитына ҡаршы иң ышаныслы сара — прививка яһатыу. А гепатитына ҡаршы ла вакциналар бар. С гепатитына ҡаршы ул әлегә юҡ.\nБауыр циррозының иң йыш сәбәптәре — хроник эскеселек (20 алып 95 % осраҡҡа тиклем), вируслы гепатит, бауырҙа гельминттар һәм ябай микроорганизмдар булыуы (мәҫәлән, трихомонада).\nБауырҙа иҫерткес матдәләрҙең 95 проценты зарарһыҙландырыла. Спиртлы эсемлектәрҙе күп ҡулланыу арҡаһында бауыр ҙурая, цирроз ауырыуы барлыҡҡа килә. Организмда спирттың тарҡалыуын тәьмин итергә тейешле бауыр ҙур көсөргәнешлекте күтәрә алмай, унда үҙгәрештәр килеп сыға, был циррозға килтерергә мөмкин.\nБауыр яман шеше — ауыр сир. Кешегә тәьҫир иткән шештәр араһында был сир етенсе урында. Күпселек тикшеренеүселәр бауыр яман шеше хәүефенең артыуы менән бәйле бер нисә факторҙар айыралар. Уларға: бауыр циррозы, В һәм С гепатит, паразит инвазиялары, спиртлы эсемлектәр эсеү, ҡайһы бер канцерогендар (микотоксиндар) менән бәйләнеш һәм башҡалар инә.\nЯман булмаған аденомаларҙың, бауырҙың ангиосаркомаларының, гепатоцеллюляр карциноманың барлыҡҡа килеүе кешегә андроген стероидлы контрацептивтар һәм анаболик препараттар тәьҫире менән бәйле.\nБауыр гемангиомалары — бауыр тамырҙары үҫешендәге аномалиялар.\nВикимилектә Бауыр темаһы буйынса медиафайлдар бар.\n↑ В гепатитына ҡаршы вакцина — ышаныслы сара.\nСәламәтлек — һәр кемдең үҙ ҡулында 2016 йылдың 5 март көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Бауыр&oldid=1098478 ҡабул ителгән\nАш һеңдереү системаһы\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:38 29 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.


Йыһан киңлектәрен үҙ итеп » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Йыһан киңлектәрен үҙ итеп\nЗаманса технологиялар, интернет заманында белемен камиллаштырырға теләүселәр өсөн киң мөмкинлек бар. Уларҙы файҙаланып, Стәрлетамаҡ ҡалаһының 3-сө башҡорт лицей-интернатының физика уҡытыусыһы Илдар Гилфан улы Ҡаҙнабаев былтырғы уҡыу йылында Швейцарияла ЦЕРН-да, йәғни физика фәненең иң һуңғы яңы асыштарға булышлыҡ итеүсе донъялағы иң ҡиммәтле, ҙур эксперименталь ҡорамалы – Ҙур адрон коллайдерының эше менән танышып, элементар өлөшсәләр физикаһы өлкәһендә үҙ белемен камиллаштырып ҡайтҡайны. Быйыл йәй иһә ул Америка Ҡушма Штаттарындағы Ракета һәм йыһан үҙәгендә астронавтар әҙерләү курсын үтеп ҡайтты.\nHESA йыһан академияһы (Honeywell Educators @ Space Academy) – Honeywell компанияһының Ракета һәм йыһан үҙәге менән берлектә ойошторолған халыҡ-ара белем биреү программаһы. Академияның маҡсаты – уҡытыусыларға STEM фәндәрен, йәғни математика һәм тәбиғәт фәндәрен өйрәтеүҙә ярҙам, булышлыҡ итеү. Программа 2004 йылда барлыҡҡа килгән, Рәсәй уҡытыусылары тәүге тапҡыр 2014 йылдан ҡатнаша башлаған. Унда бөтә донъянан йыл һайын икешәр сменала 200 уҡытыусы ҡатнаша, уларҙың өстән бер өлөшө – АҠШ-тан тыш, башҡа илдәрҙән. Быйыл 25 илдән уҡытыусы булһа, Рәсәйҙән ике кешегә бындай бәхет эләккән. Барлыҡ уҡытыу программаһы, туҡланыу, йәшәү һәм хатта ҡатнашыусының юл сығымдарын Honeywell компанияһы үҙ өҫтөнә ала.\nРакета һәм йыһан үҙәге – Алабама штатының Хантсвилл ҡалаһындағы НАСА ойошмаһының күргәҙмә үҙәге, донъялағы авиация һәм космонавтика буйынса иң ҙур музей-комплекс. Ул 1970 йылда АҠШ-тың йыһан программаһының “атаһы” Вернер фон Браун тәҡдиме буйынса ойошторола. Үҙәктең маҡсаты – йәмғиәтте космонавтика тарихы менән таныштырыу, аңлатыу эштәре алып барыу. Комплекста Америка йыһан программаһының ракеталары, йыһан караптары, төрлө ҡорамалдар, экспонаттар һәм тарихи документтар тупланған. “Шаттл” карабының һәм халыҡ-ара йыһан станцияларының күнекмәләр үткәреү өсөн ысынбарлыҡтағы моделдәре, астронавтарҙы йыһанға әҙерләү тренажерҙары булдырылған. Мәҫәлән, мәктәп уҡыусылары өсөн йыл әйләнәһенә бер аҙналыҡ космонавтика, авиация һәм йыһан робот техникаһы йүнәлеше буйынса профиль лагерҙар эшләй. Унда улар үҙҙәрен астронавт, пилот ролендә һынап ҡарай, йыһанға әҙерлек күнекмәләре үтә, STEM буйынса төрлө проект эштәре башҡара. Үҙәктең мәғлүмәттәренән күренеүенсә, ҡатнашыусыларҙың 88 проценты лагерҙан һуң STEM йүнәлешен һайлаған, ә 77 проценты үҙ карьераһын фән һәм технология өлкәһе менән бәйләгән.\nШул уҡ ваҡытта өлкәндәр, инвалид балалар, ғаиләләр өсөн лагерҙар ҙа ҡаралған. Улар араһында уҡытыусылар программаһы айырыуса мөһим урын алып тора. Сөнки АҠШ 2030 йылда Марс планетаһына аяҡ баҫырға иҫәп тота. Был мөһим миссияны 15 – 20 йылдан әлеге ваҡытта урта мәктәптә белем алған уҡыусылар үтәйәсәк. Тимәк, уларҙы хәҙерҙән космонавтика менән бәйле фәндәр менән ҡыҙыҡһындырыу, тәрбиәләү һәм әҙерләү кәрәк. Әлбиттә, был бурысты тәү сиратта уҡытыусылар башҡара.\nУҡыу программаһы астронавтарҙы йыһанға әҙерләү курсы форматында төҙөлгән. Килеүселәрҙе ете төркөмгә бүлеп, үҙ-ара ярыш формаһында үткәрелгән. Илдар Гилфан улы АҠШ, Индонезия, Малайзия, Филиппин һәм Көньяҡ Африка республикаһы вәкилдәре менән бер командала булған. Йыһан академияһында улар STEM фәндәрен уҡытыуҙа яңы алымдар менән танышҡан, төрлө проект эштәре башҡарған, симуляцияла йыһан миссияларын үтәгән һәм йыһандан ҡайтҡан астронавтарҙы ҡотҡарыу сараларында үҙҙәрен һынап ҡараған. Мәҫәлән, бер миссияла төркөмдөң һәр ағзаһы үҙ вазифаһын үтәгән, берәүҙәр – осоштар менән идара итеү үҙәгендә, икенселәр – “Шаттл” карабында. Ә Илдар иһә американ коллегаһы менән миссия белгестәре сифатында Айҙағы йыһан станцияһын хеҙмәтләндергән. Улар станцияның кислород, водород баллондарын алмаштырған, тимер сымдың өҙөгөн табып ялғаған, ҡояш батареяһы панелдәрен урынлаштырған. Уның әйтеүе буйынса, Ерҙә көндәлек үтәгән эште ай гравитацияһы имитацияһы шарттарында башҡарыу күпкә ауыр икәнен үҙ иңендә татыған. Астронавты йыһанға әҙерләү күнекмәләренән иң иҫтә ҡалғаны – күп күсәрле тренажер. Илдарҙы күсәре гел үҙгәреп торған йыһазда төрлө яҡҡа әйләндергәндәр. Был күнекмә астронавты критик шарттарҙа ла үҙ-үҙен тота белергә, ҡаушап ҡалмай, карапта приборҙар менән эш итергә әҙерләй. Белеүебеҙсә, беҙҙең космонавт Юрий Гагарин атмосфераға инер саҡта уның карабы 10 минут буйына секундына бер әйләнеш тиҙлегендә өйрөлгән. Программаның һөҙөмтәһе буйынса беҙҙең ҡатнашыусыбыҙҙың командаһы “Иң яҡшы миссия” номинацияһында еңеүсе булған.\n– Бындай уңыштың сере төркөм ағзаларының бер-береһенә терәк булып, үҙ-ара бик тығыҙ хеҙмәттәшлек итеп, һәр кемдең үҙ эшен юғары кимәлдә башҡарыуына бәйле булды, – ти Илдар.\nАкадемияла уҡытыусылар алдында АҠШ-тың йыһан программаһы башланғысына өлөш индергән астронавт һәм инженер ғалимдар үҙ иҫтәлектәре, тәьҫораттары менән бүлешкән. Улар Советтар Союзының йыһан ярышында һәм технологияла ысынлап та беренселектә булыуын телгә алған. Хәҙер ҙә донъяла Рәсәй ракеталарының иң яҡшыһы икәнен таныйҙар. Айырыуса беҙҙең юлдаштың Америка ҡитғаһы өҫтөнән ике аҙна буйы сигнал биреп үтеүе күңелдәрендә ныҡ уйылып ҡалған.\nАкадемияға конкурс аша донъяның төрлө иленән үҙ эшен яратҡан, тәжрибәле, ҙур ҡаҙаныштары булған уҡытыусылар йыйылған. Илдарҙы коллегаларының алсаҡлығы, ихласлығы, аралашыусанлығы, күңелендә һаман ҡыҙыҡһыныусан бала кеүек булыуы хайран ҡалдырған. Программала ҡатнашҡанда тел барьеры булманымы, тип һорауыма Илдар: “Бәхетемә күрә, мәктәптә инглиз теленән төплө белем бирҙеләр”, – тип яуап бирҙе. Әйткәндәй, ул тормошта гел генә инглиз телен файҙалана. Мәҫәлән, физиканан берәй тәбиғәт күренешенең асылына төшөндөрөр өсөн йыш ҡына инглиз телендәге компьютер моделдәрен ҡуллана. Сөнки, мәғлүм булыуынса, руссаға ҡарағанда, инглиз телендә хатта уҡытыу буйынса бик күп яҡшы, сифатлы, ҡыҙыҡ материал табырға була. Уның ғилми эҙләнеүҙәр өлкәһе лә физиканы инглиз теле менән берҙәм уҡытыуға йүнәлтелгән һәм был йүнәлештә юғары уҡыу йортон тамамлағанда диплом эше лә яҡлаған.\nИлдар Гилфан улы, йәш булыуына ҡарамаҫтан, лицей-интернатта профилле физиканы уҡыта һәм уҡыусыларына төплө белем бирә. Быны бер нисә йыл рәттән уның уҡыусыларының берҙәм дәүләт имтихандарын уңышлы тапшырыуында һәм Бөтә Рәсәй олимпиадаһында призлы урындар алыуында күрәбеҙ. Мәҫәлән, һуңғы уҡыу йылында республика буйынса дүрт уҡыусыһы – физиканан, бер уҡыусыһы астрономиянан еңеүсе һәм призер булған. Уҡыусылары менән дәрестән тыш та әүҙем эшләй, төрлө саралар үткәрәләр, тикшеренеү һәм проект эштәре башҡаралар, лицей-интернаттың йыл һайын көтөп алынған “Фәндәр фестивале”ндә ҡатнашалар. Унда балалар төрлө ҡыҙыҡлы тәжрибә күрһәтә, асыштар яһай һәм белемен ғәмәли яҡтан арттыра. Проект эштәре менән донъя кимәленә сыҡҡандары ла бар: АҠШ-тың Хьюстон ҡалаһындағы I-SWEEEP проекттар олимпиадаһында көстәрен һынап, номинация алһалар, Истанбул ҡалаһында уҙғарылған INEPO халыҡ-ара экология проекттары олимпиадаһында бронза миҙал яулағандар.\nУҡыусыларында фәнгә ҡарата шундай ҡыҙыҡһыныу, һөйөү тыуҙырған, илһөйәрлек рухы тәрбиәләгән 3-сө башҡорт лицей-интернаты беҙҙең республика мәктәптәре араһындағы “Топ – 30” рейтингында юҡҡа ғына 4-се урын биләмәйҙер. Рейтингта республика мәктәптәренең һуңғы өс йылғы һөҙөмтәләре иҫәпкә алынған. Сөнки татыу, берҙәм мәктәп коллективының мәғариф өлкәһендәге бөтә яңы алымды ҡулланып, киләсәк быуын уҡыусылары тәрбиәләүе хаҡында уларҙың үткән уҡыу йылындағы Бөтә Рәсәй олимпиадаһы һөҙөмтәләренән сығып әйтә алабыҙ: республика этабында – 27, ә Рәсәй кимәлендә ике еңеүсе бар.\nИлдар Гилфан улы Ҡаҙнабаев Йылайыр районының Һабыр ауылында тыуып үҫкән. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының физика һәм математика факультетын тамамлаған. Ҡатыны Динара ла мәғариф белгесе, шуға ла иренең эшен яҡшы аңлап, уға кәңәшсе лә, ярҙамсы ла булып тора. Бәхетле атай-әсәй Зөлхизә һәм Рәсүл исемле балалар үҫтерә.\n– Барлыҡ башланғыстарыма илһам биреүсе, һәр эшемдә таяныс булған ғаиләмә рәхмәтлемен. Улар – минең тормош шатлығым, – ти Илдар Ҡаҙнабаев.\nСығыу ваҡыты 19-09-2016, 10:56 | Ҡаранылар: 728\nБөгөн Рәсәй Космонавтика көнөн билдәләй\nЙыһан аппараттарынан – 20 миллиард һум юғалтыу\nЙыһан һөйөүселәр иғтибарына!\nЙыһан темаһына күргәҙмәгә килегеҙ


Ә беҙҙең ауылда... » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Письма » Ә беҙҙең ауылда...\nФәрбизә МУСИНА, Салауат районының Лағыр мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы:\n– Ауылыбыҙ көндән-көн матурая. Халыҡ, донъя ауырлығына һылтанмай, тырышып йәшәй. Һәр кем йорт-ҡураһын төҙөкләндерергә тырыша. Күпләп мал-тыуар аҫрап, һөт-ҡаймаҡ һатыусылар ҙа бар.\nМәктәптә бер ай көндөҙгө лагерь эшләне. Балаларҙы “Янғантау” шифаханаһына экскурсияға алып барҙыҡ. Уларға сәйәхәт бик оҡшаны, ҡәнәғәт булып ҡайттылар. Быйыл мәктәпте ете уҡыусы тамамланы. Форсаттан файҙаланып, уларға имен-һау уҡырға инеүҙәрен теләйем! Әйткәндәй, яңыраҡ төрлө йылдарҙа мәктәпте тамамлаусылар осрашыу үткәрҙе. Мин дә 35 йыл элек төрлө тарафтарға таралған синыфташтарым менән күрештем. Бик илаһи мәл булды ул.\n30 июндә Свердловск өлкәһенең Березовский ҡалаһында уҙған һабантуйҙа Салауат районы республикабыҙ исеменән ҡатнашты. Делегация составында ауылыбыҙҙан мәғариф ветерандары Мәүлиә Яруллина менән Земфира Әхтәрова барҙы. Улар халҡыбыҙҙың аш-һыуын, йолаларын һәм ҡул эштәрен күрһәтте. Земфира Бәрүәз ҡыҙы ҙур сәхнәлә халыҡ йырын башҡарһа, Мәүлиә Ахунйән ҡыҙы тирмә эргәһендә мандолинала уйнап, халыҡтың күңелен асты. Һөйләүҙәренсә, Салауат районының сығышын барыһы ла бик оҡшатҡан.\nКүптән түгел Сибай драма театры “Хыялыйҙар” спектаклен ҡуйып китте. Бик яратып ҡараныҡ, артистарға ҙур рәхмәт!\nЯмғыр яуып тора, Аллаға шөкөр. Быйыл еләк бигерәк уңған. Биҙрәләребеҙҙе тултырғансы йыйып ҡайттыҡ. Картуфты ла утап-күмеп ҡуйҙыҡ. Ауылда ҡайһылар бесәнгә төштө, ә беҙ июлдең 20-ләре тотонорбоҙ тип торабыҙ.\nБалаларым, ейәндәрем ҡайтҡас, йортҡа йәм өҫтәлде. Бергәләшеп ремонт эштәре менән булышабыҙ. Баҡса артында ғына Әй йылғаһы ағып ята, шунда рәхәтләнеп һыу инәбеҙ.\nСығыу ваҡыты 5-07-2013, 12:55 | Ҡаранылар: 898\nБелем генә түгел, тормош дәресе лә бирҙе


Ҡыярың шәп буласаҡ!\n13 Июнь , 11:00\nЙәй әйләнәһенә, хатта ҡара көҙгә тиклем өҫтәлеңдә үҙ ҡыярың булыуға ни етә! Яратҡан йәшелсәбеҙҙе үҫтереүҙең ҡайһы бер серҙәрен күҙәтһәгеҙ, мул уңыш алыуға өлгәшерһегеҙ.\nҠыярҙың 3-4 япрағы барлыҡҡа килгәндән һуң, бер биҙрә һыуға 30 тамсы йод, 20 г кер һабыны, 1 литр һөт ҡушып болғатып, ошондай төнәтмә менән ун көн һайын япраҡтарын эшкәртегеҙ.\nКистән бер икмәкте һыуға ебетеп ҡуйығыҙ. Иртәнсәк уға бер бәләкәс һауыттағы йодты, 1 литр һыу өҫтәп, ҡыярҙың япраҡтарына һиптереп сығығыҙ. Артып ҡалғанын һалҡын ерҙә һаҡлағыҙ. Ике аҙна һайын ошондай төнәтмә менән эшкәртһәгеҙ ҡыярҙарығыҙ ҙа, уның япраҡтары ла көҙгә тиклем һәр саҡ йәшел булып ҡалыр.\n2 литр эремсек һыуында 150 г шәкәрҙе иретергә. Уның менән ҡырҙарҙы һиптереп сығырға һәм төптәренә ҡойоп сығырға. Ошондай иретмә ҡыярҙарҙан һәм боростарҙан тиҙ арала мул уңыш алырға ярҙам итә.\n700 г банкаға тултырылған һуған ҡабығын 10 литрлыҡ биҙрәлә ҡайнатып сығарырға ла, ҡапҡас менән ҡаплап 12-14 сәғәткә ҡуйып торорға. Артабан һуған ҡабыҡтарын һөҙөп алырға ла, 1 литрына 4 литр һыу өҫтәп шыйығайтырға. Ҡыярҙарҙың япраҡтарына бер нисә ҡат һиптерергә һәм төптәренә ҡойоп сығырға.\n1 литр эремсек һыуын 5 литр һыу менән шыйығатып, ҡыярҙарға һибеү ҙә, мул уңыш менән һөйөндәрәсәк.


6 ноябрь — Башҡорт Википедияһы\n6 ноябрь Викимилектә\n6 ноябрь — григориан стиле буйынса йылдың 310-сы көнө (кәбисә йылында 311-се). Йыл аҙағына тиклем 55 көн ҡала.\nБМО: Һуғыш һәм ҡораллы бәрелештәр ваҡытында тирә-яҡ мөхитте эксплуатациялауға юл ҡуймау көнө.\nЕр: Бөтә донъя ир-егеттәр көнө (ноябрҙең беренсе шәмбеһе).\nАҠШ: Баскетбол көнө.\nТажикстан: Конституция көнө.\nТөркмәнстан: Сәләмәтлек көнө.\nТатарстан: Конституция көнө.\nАргентина: Банк хеҙмәткәрҙәре көнө.\nРәсәй: Хөкөм үтәү системаһының эш башҡарыу һәм режим хеҙмәткәрҙәре көнө.\nҮзбәкстан: Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнө.\n1932: СССР-ҙа беренсе электровоз эшләнә.\n1933: Ҡазанда Кәрим Тинчурин исемендәге драма һәм комедия театры асыла.\n1936: Өфөлә Милли йәштәр театры эш башлай.\n1957: Ленинградта илдәге беренсе Мәңгелек ут тоҡандырыла.\n1957: XX партсъезд исемендәге Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводы (хәҙер Өфөнефтехим) эш башлай.\n1975: Саяногорск ҡалаһына нигеҙ һалына.\n1975: Өфөлә тимер юл вокзалы асыла.\n1991: Рәсәй Президенты Борис Ельцин указы менән КПСС эшмәкәрлеге туҡтатыла.\n1992: Татарстан Конституцияһы ҡабул ителә.\n2012: Барак Обама АҠШ президенты итеп икенсегә һайлана.\nВәлиев Ғәйфулла Хәмит улы (1930—1.08.1982), журналист, партия хеҙмәткәре, яҙыусы һәм драматург. 1964—1965 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы ҡарамағындағы телевидение һәм радиотапшырыуҙар буйынса дәүләт комитеты мөхәррире, 1968 йылдан — баш мөхәррире. 1965—1968 йылдарҙа КПСС-тың Күгәрсен район комитеты секретары. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1980).\nЛавров Сергей Андреевич (1935), ғалим-конструктор, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1959 йылдан Өфө приборҙар эшләү производство берекмәһенең өлкән инженер конструкторы, 1960 йылдан баш конструктор урынбаҫары, 1964 йылдан — баш конструктор, 1991 йылдан — тәжрибә конструкторлыҡ бюроһы начальнигы, 1994–1996 йылдарҙа конструкторлыҡ-техник бүлек начальнигы. 1996 йылдан Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университеты, бер үк ваҡытта 2005—2012 йылдарҙа Өфө дәүләт авиация техник университеты уҡытыусыһы. Техник фәндәр кандидаты (1974). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1977). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1969). Сығышы менән хәҙерге Ҡаҙағстандың Жана Семей ҡасабаһынан.\nСибиряк Сергей Владимирович (1955—26.06.2009), ғалим-иммунолог. 1984 йылдан Башҡорт дәүләт медицина институты уҡытыусыһы, 1992 йылдан Бөтә Рәсәй күҙ һәм пластик хирургия үҙәгенең бүлек мөдире, 2006 йылдан Рәсәй Фәндәр академияһы Урал бүлексәһенең Екатеринбург ҡалаһындағы Иммунология һәм физиология институтының баш һәм төп ғилми хеҙмәткәре, бер үк ваҡытта Биохимия һәм генетика институтының баш ғилми хеҙмәткәре. Медицина фәндәре докторы (1996), профессор (2000). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nВласов Александр Васильевич (1926—28.02.2017), төҙөлөш тармағы эшмәкәре. 1946 йылдан Өфөләге 21-се төҙөлөш тресының яуаплы хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1957 йылдан баш инженер, 1958 йылдан — төҙөлөш идаралығы начальнигы, 1961 йылдан — баш инженер, 1968 йылдан — трест идарасыһы. 1978—1988 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының Төҙөлөш буйынса баш идаралығы начальнигы урынбаҫары. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған төҙөүсеһе (1967). СССР Министрҙар Советы премияһы лауреаты (1974). Октябрь Революцияһы (1971), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1976) һәм һәм «Почёт Билдәһе» (1965) ордендары кавалеры.\nНафиҡов Рәүеф Ғәбделғәлим улы (1936), ауыл хужалығы, партия, совет һәм хужалыҡ органдары ветераны, йәмәғәтсе. 1969—1971 йылдарҙа Учалы районы «Ҡыҙыл партизан» колхозының партком секретары, 1971—1983 йылдарҙа — колхоз рәйесе; 1983—1990 йылдарҙа — район Советы башҡарма комитеты рәйесе. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, Халыҡтар Дуҫлығы һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры. «Ҡыҙыл партизан» колхозының почётлы колхозсыһы, Учалы ҡалаһы һәм Учалы районының почётлы гражданы (2005). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Байраш ауылынан.\nРахмаев Минниәхмәт Ғайфулла улы (1936), хеҙмәт ветераны, ауыл хужалығы алдынғыһы. Көйөргәҙе районы «Күмертау» совхозының элекке механизаторы. 3-сө дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры.\nҒәбиҙулла Зарипов (1961—26.11.2001), башҡорт шағиры, журналист. 1999 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы.\nӘхтәмов Ибниәмин Әбүссүғүт улы (1877—1941), дәүләт эшмәкәре, Өфө губернаһынан Рәсәй империяһы 4-се Дәүләт думаһы депутаты.\nБәхтейәров Фәйзулла Хизбулла улы (1932—1.12.1998), театр актёры, 1953 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1983).\nҒилмаев Андрей Васильевич (1937—2005), журналист, яҙыусы, тыуған яҡты өйрәнеүсе. Башҡортостан Республикаһының Тәтешле районы үҙәге Үрге Тәтешлелә удмурт телендә нәшер ителгән «Ошмес» республика гәзитенең 1999-2005 йылдарҙағы баш мөхәррире, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1985).\nВахмянин Василий Алексеевич (1957), урман хужалығы инженеры, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған экологы.\nПегов Виктор Николаевич (1938—22.10.2018), рәссам, педагог. 1962—2016 йылдарҙа Өфө сәнғәт мәктәбе уҡытыусыһы. 1970 йылдан СССР Рәссамдар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2011) һәм Башҡорт АССР‑ының (1988) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Өфө ҡалаһы Орджоникидзе районының почётлы гражданы.\nЧеверёв Александр Михайлович (1889—2.10.1921), революция хәрәкәте эшмәкәре. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы. 1917 йылдың июненән РСДРП(б)-ның Өфө комитеты, Өфө эшсе һәм һалдат депутаттары Советының башҡарма комитеты ағзаһы, Өфө губерна Ғәҙәттән тыш комиссияһы ҡарамағындағы революцияға ҡаршы сығыштарҙы баҫтырыу буйынса махсус отряд командиры. Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1918). Сығышы менән хәҙер Ырымбур ҡалаһы составына ингән элекке Бәрҙе станицаһынан.\nСемёнов Георгий Степанович (1939—28.06.2017), музыкант, 1989–2009 йылдарҙа Өфө ҡалаһының рус йырҙарын башҡарыусы «Зори Агидели» халыҡ хоры етәксеһе. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.\nЩедрина Нэлля Михайловна (1944), ғалим-әҙәбиәт белгесе. 1967—1999 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1977—1979 йылдарҙа филология факультеты деканы урынбаҫары. Филология фәндәре докторы (1996), профессор (1998). Сығышы менән хәҙерге Мурманск өлкәһенең Кандалакша ҡалаһынан.\nФайвуш Георгий Маркович (1954), Әрмәнстан ғалим-геоботанигы. Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһы академигы (1998), биология фәндәре докторы (1992). Сығышы менән Ишембай ҡалаһынан.\nМиңлеғолова Зөлфирә Ғәлиәхмәт ҡыҙы (1959), мәғариф ветераны. 1985–2007 йылдарҙа Әлшәй районы Раевка ауылындағы Мөхәмәтша Буранғолов исемендәге Башҡорт лицейы педагогы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (2002), Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1996), «Рәсәй Федерацияһының иң яҡшы уҡытыусыһы» конкурсы еңеүсеһе (1995). Сығышы менән шул райондың Иҫке Сәпәш ауылынан.\n6 ноябрҙә тыуғандар\n1494: Сөләймән I, Ғосман империяһы солтаны.\n1852: Дмитрий Мамин-Сибиряк, Рәсәй империяһы яҙыусыһы.\n6 ноябрҙә вафат булғандар\n1672: Генрих Шютц, Германия композиторы.\n1893: Пётр Чайковский, Рәсәй империяһы композиторы.\n1941: Морис Леблан, Франция яҙыусыһы.\n1956: Ғабдрахман Сәғҙи, СССР-ҙың әҙәбиәт белгесе, филология фәндәре докторы, профессор.\n1987: Яҡуп Чанышев, СССР-ҙың хәрби эшмәкәре, Беренсе донъя, Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы, генерал-лейтенант.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=6_ноябрь&oldid=1090371 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:45 4 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.


Бәләбәйҙә «Илһам шишмәләре-2015» шиғриәт фестивале асылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБәләбәйҙә «Илһам шишмәләре-2015» шиғриәт фестивале асылды\n18:03, 10 февраля 2015 Мәҙәниәт\nБәләбәйҙә XV «Илһам шишмәләре-2015» төбәк-ара шиғриәт фестивале башланды. Быйыл ул Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Әҙәбиәт йылына һәм Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған.\nФестиваль 9 февралдән 20 мартҡа тиклем өс этапта үтә. 27 февралгә ҡәҙәр «Белебеевские известия» гәзите редакцияһына рус, башҡорт, татар һәм сыуаш телдәрендә ижад иткән үҙешмәкәр шағирҙарҙың эштәре ҡабул ителә. 157 ҡатнашыусы шиғырҙарын ебәргән дә инде, тип хәбәр итте «Белебеевские известия» гәзитенең баш мөхәррире, жюри рәйесе Любовь Иванова.\nИкенсе этапта ете лауреат (шул иҫәптән Гран-приға эйә булыусы) һәм төрлө номинация дипломанттары билдәләнә.\nҺуңғы этапта 19-20 мартта фестиваль еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы була. Уға тиклем «Илһам шишмәләре-2015» фестивалендә ҡатнашыусыларҙың шиғырҙары ингән «Йәйғор» альманахы донъя күрәсәк.\n— Йола буйынса, милли әҙәбиәткә ҙур өлөш индергән, данлыҡлы шағир Фәтих Кәримдең ижадын пропагандалаусы танылған әҙәбиәтселәргә, шағирҙарға, ғалимдарға әҙәби премия тапшырыласаҡ. Ул 1999 йылда Бәләбәй районы хакимиәте тарафынан булдырылған. Ошо йылдар эсендә Фәтих Кәрим исемендәге премияға Башҡортостандан, Татарстандан һәм Сыуаш Республикаһынан 53 кеше лайыҡ булған, — тип асыҡлыҡ индерҙе Любовь Иванова.\nҒаризалар һәм эштәр «Белебеевские известия» гәзите редакцияһына һәм bel_izv@front.ru, 7@belizv.ru электрон почтаһына ҡабул ителә. «Илһам шишмәләре-2015» фестивале тураһында положение менән гәзиттең сайтында танышырға мөмкин.\nТеги: шиғриәт фестивале


“Рух ҡошо” хыял ҡанаттарын ҡаға\nКүңелдәргә үтеп инерлек ижади ынйыларын сәскән шағирҙарға бер һоҡланһам, шул шиғырҙарҙы йөрәктәргә еткерә алырлыҡ итеп һөйләгән кешеләргә тағы ла нығыраҡ хайран ҡалам... Баймаҡ телевидениеһының “Рух ҡошо” тип аталған проектының финалын ҡарағанда ошо уй мине бер мәлгә лә ҡалдырманы.\nГөрләп үтте шиғриәт байрамы\nХалыҡ ижады үҙәгендә ике шиғриәт байрамы тантана итте. Башҡортостан Республикаһының Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты Рәйес Түләккә быйылғы йылдың көҙөндә 60 йәш тулған булыр ине. БР Яҙыусылар союзы һәм “Шоңҡар” республика йәштәре журналы әҙиптең юбилейы айҡанлы “Ғүмер ике генә кис, ике генә кис ул, и, кешем” тип аталған видеоконкурс иғлан иткәйне. Ике ай дауам иткән бәйгелә республикабыҙҙан һәм башҡа өлкәләрҙән 150-гә яҡын һүҙ оҫтаһы шиғри майҙанда көс һынашһа, шуларҙың иң күбеһе Баймаҡтан булыуы һөйөнөслө ине. Рәйес Түләктең шиғырҙарын оло оҫталыҡ менән һөйләп финалға сыҡҡан Мәҙинә Туйсина, Венер Фәйзуллин, Салауат Шәмсетдинов, иң кескәй ҡатнашыусы Әлимә Вилданова, Миләүшә Ямалова, конкурстың еңеүселәре Рәмзиә Ҡолғарина һәм Ынйы Мансурованы “Шоңҡар” журналының баш мөхәррире Мөнир Ҡунафин, “Ағиҙел” журналының баш мөхәррир урынбаҫары Әхмәр Үтәбай, халыҡ яҙыусыһы Таңсулпан Ғарипова, БДУ-ның Сибай институтының матбуғат хеҙмәте етәксеһе Рауилә Хәсәнова, драматург Әминә Яхина, шағирә Фирүзә Абдуллина, район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр һәм кадрҙар сәйәсәте буйынса беренсе урынбаҫары Гөлшат Сирғәлина һәм Рәйес Түләктең туғандары тәбрикләне. Әҙәбиәтебеҙ күгенең балҡыған сағыу йондоҙҙарҙың береһе булған Рәйес Түләк үҙе һыҙланып, замандаштарының йөрәктәрен һыҙлатып иртә китһә лә, халыҡтың күңелендә яҡты хәтирә булып йәшәй.\nБаймаҡ телевидениеһы ойошторған быйылғы “Рух ҡошо” II телевизион конкурсы (проект авторы һәм алып барыусыһы Айгөл Иҙелбаева) 21 февралдә – Халыҡ-ара Туған телдәр көнөндә иғлан ителеп тә өлгөрмәне, студияға килеп яҙылырға теләүселәрҙән сират күпере һалынды. Былтыр – 67, ә быйыл 43 шиғри күңелле яҡташыбыҙ яңғыҙы ла, парлы ла, хатта триола сығыш яһаны. Конкурста кескәйҙәрҙең дә ҡатнашыуы һөйөнөслө күренеш булды. Сәхнәгә күтәрелгән "Миләш" балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре Ғәлиә Хәмитова, Зарина Илғыуатова, Алина Ҡангилдина, Наҙгөл Яуғастина, Юлай Нәҙербаев, Әбйәлил районынан Сәлиә Вәлиева, "Йондоҙло" балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүсеһе Виктория Ходаковаларҙы тамашасылар көслө алҡыштарға күмде. Балаларҙы ошондай кимәлдә әҙерләй алған етәкселәре Ләйлә Мырҙағәлина-Иҫәнбаева, Юлиә Нәҙербаева, Резеда Мөхәмәтшина, Рәйлә Сирбаева һәм ата-әсәләренә оло рәхмәт һүҙҙәрен еткерге килә.\nБаймаҡ лицей-интернаты уҡыусылары Миңһылыу Маннапова, Гөлсибәр Йәрмөхәмәтова (хәҙерге ваҡытта студент), Түбәнән – Нурзилә Яҡшығолова, Диана Һөйәрғолова, Темәстән – Азалия Аҡбулатова, Риаз Аҡбулатов, Рәзинә Шахморатова, Таһир Шахморатов, Яраттан – Нәргизә Үҙәнбаева, Дилә Ҡарамырҙина, 4-се лицейҙан – Илназ Назаров, Нургизә Мөхәмәтдинова, 2-се мәктәптән – Илхан Ғүмәров, 5-се мәктәптән – Азамат Иҙелбаев, Яраттан – Азамат Ишбирҙин, Салауат Ишбирҙин, Муллаҡайҙан – Илгизә Усманова, Наҙгөл Нурасова һәм уларҙың етәкселәре – башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары Сәлхиә Йәнбирҙина, Дилә Исхаҡова, Мөнирә Яхина, Зәбирә Шахморатова, Рәсимә Ишемова, Вәсилә Ишбирҙина, Лилиә Дәүләтбаева, Әлфиә Йомағужина, Рәшиҙә Иҙелбаева, Рәзидә Назарова, Әлфинә Ғүмәрова, Гөлгөл Мөхәмәтдиноваларға һоҡланыу хистәрен еткерге килә.\n“Дуэттар, трио” номинацияһында сығыш яһаған Муллаҡай ауылынан Рәсимә Ишемова, Илгизә Усманова, Наҙгөл Нурасова, Рәшиҙә һәм улы Азамат Иҙелбаевтар, Розалина һәм Гөлнара Вәлиевалар, Рушана һәм Гөлнар Шәриповалар, Әлфинә һәм Илхан Ғүмәровтар ҙа шағир һүҙенең ни тиклем көслө булыуын иҫбат итә алды.\nБашҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаевтың халҡына яҙған хатын йөрәккә үтерлек, тетрәндерерлек итеп һөйләгән Миңзилә Йәнтилинаны тыңлап күптәрҙең йөрәге тулап-тулап, ярһыу аттай сабып алды. Яҡташыбыҙ, шағирә Фирүзә Абдуллинаның шиғырҙары тормошсан булыуы менән айырылып тора. Быйыл да бихисап конкурсанттар уның шиғырҙарын һайлаған. БДУ-ның Сибай институты студенты Наҙгөл Янбаева “Ашығайыҡ!” шиғырын йөрәктәргә үтерлек итеп һөйләп, әсәйҙәрҙең ҡәҙерен белергә саҡырҙы. Шулай уҡ Баймаҡ ҡалаһынан Гөлфинә Сәйетҡолованың да Фирүзә Абдуллинаның “Күтәрәйек данын башҡорттоң!” шиғырын һөйләүе бер кемде лә битараф ҡалдырмағандыр, моғайын. Шулай уҡ Наҙгөл Салихова, Зәлиә Томаншина, Алһыу Байегетова, Гөлдәр Сыңғыҙова, Айһылыу Ураҙгилдина, Хәмдиә Ғүмәрова, Гөлдәр Абдуллинаның да сағыу сығыштарын билдәләп үтергә кәрәк.\n“Автор башҡарыусылар” номинацияһында “Йәнгүҙәй” әҙәби-ижад берекмәһе ағзаһы Рәйсә Иҫәнбаева, “Миләш” балалар баҡсаһында тәрбиәсеһе Илнара Аҡбулатова, Рәсимә Ҡотлогилдина иң шәбе булып сыҡты.\nАпалы-һеңлеле Сыңғыҙҙан Мәҙинә Туйсина һәм Буранбайҙан Гөлнур Раева Мостай Кәримдең әсәһенә арнап яҙған шиғырын уҡығанда күҙҙәренән йәштәре йүгермәгән кеше ҡалмағандыр. Юғары оҫталыҡ, күңелдең иң нескә ҡылдарын тибрәтерлек итеп яңғыраны әҙиптең һүҙҙәре. Һәм хаҡлы рәүештә “Рух ҡошо ” II телевизион конкурсының төп призы – Гран-при Мәҙинә Туйсина һәм Гөлнур Раеваға бирелде.\nКүңелең болоҡһой икән – шиғыр уҡы. Тормоштағы ниндәйҙер һорауға яуап таба алмайһың икән – шиғыр уҡы. Ә инде эске кисерештәреңде бар ғаләмгә еткереп, өҫтәүенә дан алғың килә икән – “Рух ҡошо” проектында ҡатнаш!\nМәҙинә Туйсина һәм Гөлнур Раева


Башҡорт дәүләт аграр университеты студенттарының уҡыу йылында ғәмәли сирек - мотлаҡ талап | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБашҡорт дәүләт аграр университеты студенттарының уҡыу йылында ғәмәли сирек - мотлаҡ талап\n18 июля 2016 — 15:43\nТелдән алған белемде ҡулдан башҡарып үҙләштереү уҡыусыны белгес дәрәжәһенә еткерә. Башҡорт дәүләт аграр университеты студенттарының уҡыу йылында ғәмәли сирек — мотлаҡ талап. Дәреслектәге ҡағиҙәләрҙе улар хужалыҡта һынап ҡарай. Бындай хужалыҡтар ҙа осраҡлы ғына һайланмай.\nВетеринария факультеты студенттары быҙау мөгөҙҙәрен көйҙөрөү ысулдары тураһында белешмә ала. Мал дауалау алымдарын ҙур ҡыҙыҡһыныу менән өйрәнгән Фидан Бикбаев иһә быҙауҙарға прививка яһауҙа ла ҡатнаша. Фермала мал сәләмәтлеге кисектергеһеҙ мәсьәлә. Сирҙе асыҡлау һәм иҫкәртеү мөһим. Шуға ла ветеринария хеҙмәте һәр саҡ уяу.\nБуласаҡ зоотехниктар мал аҫрау, агрономдар үҫемлектәр тәрбиәләү серҙәрен өйрәнһә, механиктар бөгөндән техника төҙөкләндереүҙә ҡатнаша. Остаздар алмаш килеүенә шат, йөҙгә яҡын техника берәмеге торған гаражда мәшәҡәттәр һәр кемгә етерлек.\nАграр университет етәкселеге студенттарҙың белемен ғәмәлдә үҙләштереү майҙаны булараҡ республиканың алдынғы хужалыҡтарын юҡҡа ғына һайламай. Алексеевка совхозында, мәҫәлән, ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүҙең күп төрлө тармаҡтары киң үҫешкән. Буласаҡ белгестәргә теоретик белемде практикала ҡулланыу өсөн шарттар өлгөлө.\nАуыл хужалығы өлкәһендә юғары белем биреү йорто студенттарының йыл да дүрт меңе республиканың уңышлы эшләгән предприятиеларында практика үтә. Уларҙың исемлеге ауыл хужалығы министрлығы менән берлектә билдәләнә. Хужалыҡтарҙы белгестәр менән тәьмин итеү маҡсатында республикала йәштәр өсөн торлаҡ һатып алыу йәки төҙөүгә ташламала биреү саралары күрелә, эшҡыуарҙар өсөн бизнес программалары эшләй.\nҮҙен ғәмәли эштә күрһәткән, ҡыҙыҡһыныусан һәм егәрле кешеләр һәр ерҙә лә кәрәк. Бөгөнгө студенттар хеҙмәт юлын ошо хужалыҡта дауам итһә лә, өр-яңы хужалыҡ ойоштороп эшләргә теләһә лә, алдығылар тәжрибәһе тик файҙаға ғына.


Арғы яҡтан ҡайтып килә сөгөлдөр алыусылар...\n25 Ноябрь , 17:23\nЙәй башында уҡ агрономмы, бригадирымы ауылда йәшәүсе һәр ғаиләләге йән башына шутлап колхоз сәскән сөгөлдөр ыҙандарып таяҡсалар ҡатып, бүлеп сыға. Шуны һирәгәйтеп, ҡыйын утап, йәй буйы тәрбиәләргә кәрәк. Буш урындарына ищщу контролер икенсе үҫентене ултырттыра...\nАрғы яҡтан ҡайтып килә\nБала саҡ күңелле мәлдәре менән иҫтә ҡала, бигерәк тә йәйге осорҙар...\nӘммә ауыл балаларының ҡыуаныстары артыҡ күп тә булмағандыр. Ғаилә архивынан ошо фотоны табып алғас шундай уйҙар килә башҡа...\nЙәй башында уҡ агрономмы, бригадирымы ауылда йәшәүсе һәр ғаиләләге йән башына шутлап колхоз сәскән сөгөлдөр ыҙандарып таяҡсалар ҡатып бүлеп сыға. Шуны һирәгәйтеп, ҡыйын утап йәй буйы тәрбиәләргә кәрәк. Буш урындарына ищщу контролер икенсе үҫентене ултырттыра...\nЙәйге эҫе көндә ошо сөгөлдөр баҫыуында эшләү үҙәккә үтер ине, баш ҡалҡытып алға ҡарайһың-ә унда саҡрымдарға һуҙылған сөгөлдөр ыҙандары...Ярай, как нибудь ул бүленгән ерҙе тәрбиәләп сығаһың...Көҙ етһә сөгөлдөрҙө таҙалап, үлсәтеп калхузға сдауать итеүе үҙе бер ыҙа булыр ине...Әҙерләп ҡуйған күбәләргә мал килеп ябырылыр ине, техникаһы етешмәй ташырға...Булды шундай заманалар...\nУнан башҡа калхуздың картуф, сөгөлдөрен йыйып алыу ҙа мәктәп баллары иңендә ине..\nХәҙергә мәктәп баллары класын йыуып та ҡайтмай, тырма-көрәк тота белмәйҙәр...Ә ҡулдарында ҡиммәтле гаджет...Нимә булыр 10-20 йылдан...Аптыраҡ инде...\nPS. Фотола ҡартатайым Фәйзрахман Мусин (60 йәш), Юлан ағай Абзаков (11 йәштә). 1959 йыл, август. Самарбай олатайым Фәхретдинов фотоһы.


Ауыл йәштәре үҙен һынай ала\n3 Май 2019, 19:52\nРеспублика ауылдарында йәшәгән 18 — 20 йәшлек кешеләр Рәсәй Ауыл йәштәре союзы конкурсында ҡатнаша ала. Уның тәүге этабы ситтән тороп уҙғарыла, ҡатнашыу өсөн 20 майға тиклем ғариза тапшырырға кәрәк.\nКонкурсты Рәсәй Йәмәғәт палатаһы һәм Рәсәй Федераль Йыйылышының Федерация Советы Аграр аҙыҡ-түлек мәсьәләләре һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса комитеты ауыл биләмәләрендә алдынғы фекерле лидерҙарҙы үҫтереү маҡсатында ойоштора.\nСарала ҡатнашыу өсөн ауылда мәғариф, спорт, медицина, мәҙәниәт, экология һәм эшҡыуарлыҡ өлкәһендә эшләү йәки белемгә эйә булыу талап ителә, шулай уҡ үҙең йәшәгән ауылдың, райондың үҫеше буйынса йәмәғәт башланғыстарын тормошҡа ашырыу буйынса тәжрибә лә кәрәк.\nКонкурста ҡатнашыр өсөн тәүҙә анкета тултырып, https://rssm.su сайтында теркәлеү шарт. Шулай уҡ “Село. Уехать нельзя остаться. Поставь свою запятую” темаһына эссе яҙырға, тормошҡа ашырылған проекттың портфолиоһын әҙерләргә кәрәк. Алдағы йылдарҙа еңеүгә өлгәшкәндәр шул уҡ номинацияларҙа ҡатнаша алмай.\nЭксперт комиссияһы ҡарары менән икенсе этапҡа һайлап алынған конкурсанттарҙың исемлеге 29 июнгә тиклем https://rssm.su сайтында, ойоштороусыларҙың рәсми сайтында, бәйләнештәге социаль селтәрҙәрендә (https://vk.com/omoo_rssm) баҫыласаҡ.\nИкенсе этапта тематик семинарҙар һәм бәхәс майҙансыҡтары ойоштороу ҡаралған. Конкурс һөҙөмтәһе 30 сентябргә тиклем билдәле буласаҡ. Утыҙ еңеүсене Рәсәй төбәктәренең Йәмәғәт палатаһы составына индереү, шулай уҡ уларға Рәсәй Федераль Йыйылышы Федерация Советы Рәйесенең ауыл эшсәндәре менән осрашыуында ҡатнашыу мөмкинлеге бирелә.\nЕңеүселәр ноябрь-декабрҙә “Берләшмә” форумында бүләкләнәсәк.\nҮҙен һынап ҡарарға теләүселәр 8 (495) 608-61-03 телефонына, info@rssm.su электрон почтаһына мөрәжәғәт итә ала.


Хөрмәтле китап уҡыусы дуҫтарыбыҙ! – ЦБС Балтачевского района\n/ Новости/ Хөрмәтле китап уҡыусы дуҫтарыбыҙ!\nХөрмәтле китап уҡыусы дуҫтарыбыҙ!\nБөгөн һеҙгә Балтас үҙәк китапханаһы башҡорт яҙыусыһы, Спартак Ильясовтың «Биғылый» китабын тәҡдим итә. Романда автор халыҡ телендә «Биғылый» тип йөрөткән, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан һалдаттың трагик тормошон һәм үлемен һүрәтләй.\nРоман геройы Биктимерҙең ер йөҙөндә йәшәгән 66 йыл ғүмеренең 40 йылдан ашыуы михнәт менән, ыҙа сигеп үтә. Бындай ҙа ғибрәтле тормошто Хоҙай өндә түгел, хатта төшөңдә күрһәтмәһен, тигән уйҙар күңелдә урын ала.\nТормош Биктимергә ҡарата ҡайһылай аяуһыҙ: бер-бер артлы һынауҙарҙың ауырынан-ауырын өйөп кенә тора. Бына ошонда уйланаһың да инде: ни өсөн донъя ғәҙел түгел икән әҙәм балаларына. Тыуғанда барыһы ла тигеҙ ҙә бит, артабан ғына кемдеңдер тормошо таҡыр һуҡмаҡ кеүек ал да гөл, икенселәренә аҙым һайын мең хәсрәт, мең ҡайғы. Шуға күрә романды тыныс күңел менән уҡыу мөмкин түгел. Китап башҡорт телендә тәҡдим ителә.


- Һеҙ Ҡыш бабайға хат яҙҙығыҙмы? - тип һораным күршемдән. Уның ике ейәне бар. Дөрөҫ, бер ейәне бәләкәй, әлегә ул хат яҙа алмай. Ә икенсеһенә 8 йәш. Уныһы яҙа ла белә, һәм Ҡыш бабайға ла ышана.\n- Яҙҙыҡ. Яҙыуҙан ниндәй мәғәнә һуң? - ти яуапланы күршем. - Ул хатты ҡайҙа ҡуяһың? Яҙҙыҡ, конвертҡа һалдыҡ, ә аҙаҡ әкрен генә ташланыҡ. Әй, ул хат менән. Ейәнем, иң мөһиме, шыршы аҫтынан бүләк тапты, ул, моғайын, хат тураһында онотҡандыр ҙа.\nКүршеләрем был хатты юҡҡа ташлаған. Аныҡ адрес бар ҙа баһа. Балалар уның буйынса үҙҙәренең мөрәжәғәттәрен ебәрә ала. Ә Ҡыш бабай үҙ сиратында һәр хатты уҡый бит, уларҙың күбеһенә яуап бирә һәм һәләтле балаларҙы дәртләндерә.\nРеспубликанан мөрәжәғәттәрҙе Великий Устюг ҡыш тылсымының урындағы урынбаҫары өйрәнә. Ул Ҡала үҫеше йәмәғәт фонды хеҙмәткәрҙәре менән бергә алты йыл шөғөлләнә. "Ҡыш бабайға хат" балалар Яңы йыл проекты тормошҡа ашырыла. 5 йәштән алып 15 йәшкә тиклемге һәр бала Ҡыш бабайға мөрәжәғәт итә ала. Бына уның адресы: 450047, Өфө, Ҡыш бабайға.\nСентябрь-октябрҙә иң түҙемһеҙ балалар хат ебәрә башлай. Үткән алты йыл эсендә балаларҙан йәмғеһе 31 мең хат алынды. Быйылғы йылда ҡыш тылсымы йәшнигенә ете меңдән ашыу мөрәжәғәт ингән. Иң ҡыҙыҡ хат яҙған өс мең автор Ҡала мәҙәниәт һарайына Яңы йыл тамашаһына саҡырыу алды.\nӨс мең бала проект еңеүселәре тип табылған. Улар үткән йылдағы изге эштәр тураһында яҙған. Балалар тормошонда ниндәй генә ваҡиғалар булмаған! Проект етәксеһе Әлфиә Абсатарова иң ҡыҙыҡ хаттар тураһында һөйләй.\n- Шакшанан 14 йәшлек Артур Мөлөкîв һәм Артур Нәбиев кеше ғүмерен ҡотҡара. Улар урамда ятҡан бер өләсәйҙе күреп ҡала. Мәктәп уҡыусылары ҡаушап ҡалмай, ярҙам саҡыра. Асыҡланыуынса, өләсәй шәкәр диабеты менән ауырыған була. Ул өйөнән сыға һәм юғала. Уны туған-тыумасаһы бер нисә көн эҙләй. Малайҙар ваҡытында ярҙам ҡулы һуҙа.\nЭльвира Мирғаязова үткән йылда аварияға эләгә. Бөгөн ул йәрәхәт эҙемтәләре менән көрәшә. Әммә уның хатынан киләсәккә ышаныс һәм өмөт бөркөлә, өҫтәүенә, ул сәйлән менән сигә - бер нисә тапҡыр үҙенең эшен ебәрҙе.\nЕте йәшлек Настя Байкова һәм уның дуҫтары - ысын тимуровсылар. Улар үҙ теләге менән йортта өмә үткәрә, улар йәшәгән подъезд ялт итеп тора.\nӘ Ваня Голосов үҙенең хатын почта аша ебәреп тормаған. Ваíя Ҡала үҫеше йәмәғәт фондына үҙе килгән. Óë Ҡыш бабай өсөн дарыухананан препараттар һатып алған һәм адресатҡа изге теләктәр менән уларҙы фонд хеҙмәткәрҙәренә тапшырған.\nВаня Голосов үҙенең хатында былай яҙған: "Ҡыш бабай! Һин һәр йыл миңә иң тәмле бүләктәр алып киләһең. Ә быйыл мин үҙем һиңә бүләк бирергә булдым. Оҙаҡ уйланым һәм һиңә һаулыҡ бүләк итергә булдым. Мин беләм, олатайҙар һәм өләсәйҙәр йыш ауырый һәм йүткерә. Шуға күрә мин һиңә дарыухананан горчичник, витаминдар һәм йүткереүҙән сәй һатып алдым, уны бал менән эсергә кәрәк. Һуған, һарымһаҡ һәм башҡа йәшелсә аша. Кәбеҫтә йыйырсыҡтарҙы тигеҙләй, ә сөгөлдөр биткә ҡыҙыл төҫ бирә".\nБик күп хаттар шиғыр формаһында яҙылған. Коллектив хаттар ҙа күп килде. Миҫал өсөн, 155-се урта мәктәптең 2-се синыфында, Әлфиә Абсатарова һүҙҙәренә ҡарағанда, "бәләкәй Пушкин" уҡый. Ул синыфташтарының һәр береһен ҡылыҡһырлаған дүрт юллыҡ шиғыр ебәргән.\nХаттарҙың күп өлөшө экологик йүнәлештә. Балалар, йыш ҡына ата-әсәләре менән, йылға һәм күл буйҙарын сүп-сарƒàí òàƒàðòà, ауырыу ҡоштарҙы һәм йәнлектәрҙе ҡотҡара.\nБыл балалар шулай уҡ Яңы йыл тамашаһына саҡырылды. Ҡала мәҙәниәт һарайына килгән мәктәп уҡыусылары шыршы тирәләй әйлән-бәйлән уйнаны, уларға Ҡыш бабай бүләктәр тапшырҙы, аҙаҡ балалар музыкаль тамаша ҡараны. "Маша һәм Витяның Яңы йыл мажаралары" тигән балалар фильмы мотивтары буйынса ҡуйылған тамаша һәр кемдең күңеленә хуш килде.\nСпектаклдә "Золушка" театр студияһы актерҙары, "Мираҫ" йыр һәм бейеү фольклор ансамбле артистары һәм Ҡала мәҙәниәт һарайы хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты. Ҡурсаҡ театры актерҙары тамашаны тауышлы итте.\nСпектаклде режиссер Айһылыу Иҡсанова сәхнәләштергән. Ул бөгөнгө көндә Санкт-Петербургта уҡый, һәм Яңы йыл әкиәте уның диплом эше булды.\nß¾û éûë áàëàëàðà,\nŠœð éîðòºà êèëšåí ³ñ³í,\nÅòå äè¾ãåƒ àðòûíàí\nÒîðìîøòà šœð êåì\nÈçãå šœì òûëñûìëû áóëšûí.\nªàðàðƒàðà ÿóàï êå¼åê,\nÊåøåëœð áûíû îíîòìàšûí.\n- Ҡыш бабайға хаттар күп килә, - ти фондтың йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса башҡарыусы директор урынбаҫары Эдуард Ғирфанов. - Балалар үҙҙәренең хатында ата-әсәләренә күрһәткән ярҙамы, хужалыҡта башҡарған эштәре һәм башҡа изге эштәр тураһында яҙа.\nВаня Голосов үҙенең хатында былай яҙған: "Йәй әсәйемде тәрбиәләнем. Ул операция үткәрҙе, шуға күрә әсәйем бер ай òèðœšå òîðìàé ятты. Миңә лә ярҙам итергә ваҡыт етте. Мин кер йыуырға, ҡоймаҡ, аш бешерергә, картуф ҡыҙҙырырға өйрәндем. Хәҙәр мин юғалып ҡалмаясаҡмын. Һәм кешеләргә нисек ярҙам итергә беләм".\nФонд хеҙмәткәрҙәре яуап хаты яҙмай, уларҙың йүнәлеше башҡа. Ҡыш бабайҙан матди ярҙам һорап хат яҙыусылар ҙа юҡ түгел. Улар еңеүселәр рәтенә инмәне һәм яуап алманы. Бындай хат авторҙарына рәхмәт белдереү өсөн конвертҡа ғына 40 мең һум аҡса кәрәк буласаҡ. Быйылғы йылда проектты ғәмәлгә ашырыу өсөн 600 мең һум аҡса тотонолған. Өҫтәүенә, донъялағы финанс көрсөгө арҡаһында, фонд бағыусыларҙан иҫәп тотҡан бөтә аҡсалар ҙа инеп бөтмәгән. Шуға күрә тормошҡа ашырылған проектты түләүгә средстволар йыйыу дауам итә. Һәм бында һәр теләгән кеше Ҡыш бабай була ала - фонд һеҙҙең ярҙамды ҡабул итәсәк.


Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа торлаҡ төҙөлөшө өлкәһен хоҡуҡи йәһәттән тәьмин итеү мәсьәләһе буйынса парламент тыңлауҙары үтте\n2020 йылдың 25 ғинуары\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Йортонда 7 августа торлаҡ төҙөлөшө өлкәһен хоҡуҡи йәһәттән тәьмин итеү мәсьәләһе буйынса парламент тыңлауҙары үтте.\nФекер алышыуға ҡулланыусылар экстремизмы темаһы сығарылды. Уның асылы ҡулланылышҡа тапшырылған торлаҡтағы фатирҙа табылған етешһеҙлектәр өсөн суд аша төҙөүселәрҙән ҙур суммала аҡса талап итеүгә ҡайтып ҡала. Был процесс юридик компанияларҙың әүҙем ҡатнашлығында башҡарыла, әлбиттә. Дәғүәләрҙең суммаһы, ҡағиҙә булараҡ, төҙөлөштөң етешһеҙлектәрен бөтөрөүгә кәрәк булған сумманан бер нисә тапҡырға күберәк.\nБыл проблема 29 июлдә “Төҙөлөш сәғәте” форматында үткән кәңәшмәлә төҙөлөш ойошмалары вәкилдәре тарафынан билдәләнгән ине. Башҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров проблеманы ентекләп өйрәнергә ҡушты.\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, киң даирә эксперттарын йәлеп итеп, парламент тыңлауҙарын үткәреү башланғысы менән сыҡты. Парламент тыңлауҙарында Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары менән берлектә республиканың башҡарма власть органдары һәм урындағы үҙидара органдары, надзор, хоҡуҡ һаҡлау органдары, Башҡортостан Республикаһының йәмәғәт ойошмалары, төҙөлөш компаниялары вәкилдәре ҡатнашты.\n– Намыҫлы төҙөүселәр зыян күрмәһен өсөн был проблеманы ҡануни йәһәттән хәл итеү ысулдарын билдәләү мөһим. Беҙҙең бурыс – торлаҡ һатып алыусыларҙың һәм уны төҙөүселәрҙең мәнфәғәттәрен баланслы яҡлауҙы тәьмин итеү, – тип билдәләне Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев.\nПарламент тыңлауҙары һөҙөмтәһендә торлаҡ һатып алыусыларҙың һәм уны төҙөүселәрҙең мәнфәғәттәрен баланслы яҡлауҙы ҡануниәт йәһәтенән тәьмин итеү буйынса рекомендациялар әҙерләнәсәк.


ҠАРАБАШТА – ҠЫШҠЫ ЙӘЙҒОР\n5 Февраль 2018, 12:26\nКүгәрсен ауылында иғлан ителгән урам-ара конкурстың эстафетаһын Үҙәк урамы ҡарабаштарға тапшырғайны. Беҙ – Ҡарабаш урамында йәшәүселәр, оҙаҡ уйлап тормай, дәррәү генә «Ҡарабашта – ҡышҡы йәйгор» исемле концерт программаһы менән сығыш яһаныҡ.\nКүгәрсен ауылында иғлан ителгән урам-ара конкурстың эстафетаһын Үҙәк урамы ҡарабаштарға тапшырғайны. Беҙ – Ҡарабаш урамында йәшәүселәр, оҙаҡ уйлап тормай, дәррәү генә «Ҡарабашта – ҡышҡы йәйгор» исемле концерт программаһы менән сығыш яһаныҡ. Мәҙәниәт йорто тамашасылар менән шығрым тулы булды.\nҺәр кешенең йөрәгенә яҡын, йәненә йылылыҡ бирә торған урыны була, ә беҙҙең һәр ҡайһыбыҙ өсөн был урын – тыуып үҫкән урамыбыҙ. Һәр миҙгелдә үҙенсә матур Ҡарабаш: яҙын-йәйен өҙҙөрөп һандуғастар һайрай, ҡайындар япраҡ яра, ә көҙөн һуң, көҙөн – аяҡ аҫтында ҡыштырлап ятҡан япраҡтар араһынан бәшмәк йыйыуы ни тора һуң! Ҡыш көнө, бер ерҙә лә булмаған ҡышҡы йәйғор тик беҙҙә – Ҡарабаш урамында ғына була. Был урамды яратмаған кеше юҡтыр.\nБыл концерттан олоһо ла, кесеһе лә ситтә ҡалманы. Урамыбыҙ ғорурлығы, яғымлы, әммә етди, әйткән һүҙендә тора белеүсе студент егетебеҙ Данир Ғүмәровтың, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Миңзәлә Түләбаеваның, урамыбыҙ һандуғасы Гөлйөҙөм апай Ҡолоеваның, концертыбыҙҙы оҫта алып барыусы Гөлдәр Юлтимерованың йырҙарын тамашасылар алҡыштарға күмде. Йырҙар бер-бер артлы ҡыҙыҡлы интермедиялар менән аралашып барҙы. Үҙҙәренең ролдәрен «Гөлбаҡса» балалар баҡсаһы мөдире Рәсимә Хәмитова, тәрбиәсеһе Фәрзәнә Туҡаева, Күгәрсен врачлыҡ амбулаторияһы шәфҡәт туташы Әлиә Ҡолоева, «Нур» магазины һатыусыһы Әнисә Төхвәтуллина, хаҡлы ялдағы Нурия Абдрахманова, ауылыбыҙ кейәүе Денис Хәмитов, 11-се класс уҡыусыһы Ләйсән Ҡолоева, башланғыс кластар уҡытыусыһы Сания Хөсәйенова бик оҫта, урынына еткереп уйнаны. Уҡыусылар: Азалия Ҡолоева, Айгизә Туҡаева, Лиана, Линара Абдрахмановалар, Ралина Сәлихова һәм беҙҙең урамда йәшәп киткән Диана Йөҙөкәева башҡарыуындағы бейеүҙәр, 3-сө класс уҡыусыһы Алина Йөҙөкәеваның уҡыған шиғыры ла байрамыбыҙға тағы ла йәм өҫтәп ебәрҙе. Халыҡ күңеленә урамыбыҙ ҡатын-ҡыҙҙары башҡарыуында «Әбейҙәр», «Сәпәкәйҙәр» бейеүе һәм замана таҡмаҡтары хуш килде.\nБыл байрамда урамыбыҙҙың тарихына туҡталып үттек. Беҙҙең аранан мәңгелеккә киткән, әммә заманында шундай матур Ҡарабаш тауының ҡайынлы итәгенә килеп урынлашып, урамыбыҙға нигеҙ һалыусыларға ла ихлас рәхмәтебеҙҙе әйттек. Уйындар уйнаттыҡ, ғинуар айында үҙҙәренең ғүмер байрамдарын үткәргән юбилярҙарҙы тәбрикләнек. Сара һуңында эстафетаны Ямашлы һәм Шоссе урамдарына тапшырҙыҡ. Ауылдаштарыбыҙ кисәнән көс-дәрт туплап, концертта ҡатнашыусыларға рәхмәт әйтеп таралышты.\n«Ҡышҡы йәйғор» байрамын үткәреүгә ауылдаштарыбыҙ Әлфиә Йәләлетдинова, Юлиә һәм Денис Йөҙөкәевтар, Венер Хәмитов, Рәйлә Еникеева матди ярҙам күрһәтте.


Ишбулатов Рәхмәтулла Зәһиҙулла улы\nHome Наши проекты Бессмертный полк. Башкортостан. Ишбулатов Рәхмәтулла Зәһиҙулла улы\nИшбулатов Рәхмәтулла Зәһиҙулла улы – һуғыш һәм хеҙмәт ветераны, яугир, ауылдаштары араһында ҙур абруй ҡаҙанған аҡһаҡал, Баймаҡ районы Темәс аулында 1920–се йылда тыуған. 8-се синыфты тамамлағас та Түбә руднигында хеҙмәт юлын башлай.\n1940-сы йылда әрмегә алына. Алыҫ Көнсығышта, Хабаровскийҙа хеҙмәт итә. 1942-се йылда, һуғыштың ин көслө барған еренә ебәрелә уларҙың частары. Һауа ғәскәрҙәре сафында һуғыштарҙа ҡатнаша. Отделение командиры булып хеҙмәт итә. Ике тапҡыр ҡаты яралана. Разведкала күрһәткән батырлыҡтары өсөн ”Ҡыҙыл йондоҙ”, Бөйөк Ватан һуғышы ордендары һәм күп миҙалдар менян бүләкләнә. Һуғыштан һуң төҙөүсе булып әшләй. Ауылда, Темәстә өйҙәр төҙөй, ауылдаштарының ихтирамын яулай ул. Пенсияға сыҡҡас та тик ятмай, Темәс ауылында мәсет төҙөшәргә ярҙам итә. 15 йылға яҡын мулла вазифаһың ихлас башҡара. Бөгөн Рәхмәтулла Зәһиҙулла улы яныбыҙҙа юҡ, әммә уның хаҡта иҫтәлек һәр саҡ беҙҙең менән.\nБөтә ауылдаштары, туғандары, дуҫтары исеменән “Урының йәннәттә булһын, хөрмәтле акһакалыбыҙ!” тип әйтергә теләйбеҙ.\nБулатов Ахтям Шагисултанович\nАлибаев Адигам Галеевич


"Танып-Агро" йәмғиәте яңы корпус төҙөүҙе планлаштыра\n6 Июль 2010, 16:00\nТөбәктең төньяҡ райондары буйынса эш сәфәре барышында республика Президенты Мортаза Рәхимов Асҡын районында «Танып-Агро» яуалылығы сикләнгән йәмғиәтенең малсылыҡ комплексын ҡараны.\nЭлек был комплекс совхоздарҙың береһенеке булған, уҙған йылда бында тулыһынса реконструкция үткән. Комплекстың биш корпусында 1700 баш һыйыр малы урынлаштырылған. Бер һыйырҙан йылына уртаса 3600 литр һөт һауыла.\nРеспублика башлығы менән әңгәмәләшкәндә «Танып-Агро» етәкселеге вәкилдәре 500 баш һыйыр малына иҫәпләнгән йәнә бер корпус төҙөү планы хаҡында һөйләне. Әлеге ҡоролоҡ мәлендә мал аҙығы менән айырым ҡыйынлыҡтар булыуы билдәләнде, шуға күрә малдар әлегә көтөүлектәрҙә йөрөй. Шулай уҡ комплексҡа кредиттарҙы ҡаплау ваҡытын оҙайтыу кәрәклеге хаҡында ла һүҙ барҙы.


Күмертау ҡалаһына эш сәфәре - Правительство Республики Башкортостан\nМаячный ауылында республика етәксеһе 150 урынға иҫәпләнгән яңы балалар баҡсаһында булды. Ул уҙған йылдың декабрендә асылған. Ҡала хакимиәте башлығы Олег Фролов әйтеүенсә, элекке балалар баҡсаһы авария хәлендә була.\nТәрбиәселәр һәм мәктәпкәсә мәғариф учреждениеһы хеҙмәткәрҙәре менән аралашыу барышында Радий Хәбиров балалар туҡланыуы темаһына айырым туҡталып үтте. Ул ризыҡ әҙерләү өсөн сит илдән индерелгән итте ҡулланыуға ҡәтғи ҡаршы булыуын белдерҙе.\nКүмертауҙа Башҡортостан Башлығы 4 182 урынға иҫәпләнгән «Шахтёр» стадионы төҙөлөшө менән танышты. Ул 2020 йылдың аҙағында сафҡа инер тип көтөлә. Ҡалала эшләп килгән «Юбилейный» физкультура-һауыҡтырыу комплексына иһә көн һайын 200-ҙән ашыу кеше йөрөй. Унда спорт, тренажерҙар залы, ҙур һәм бәләкәй бассейн, шулай уҡ грек-рим көрәше, фитнес-зал бар. Төрлө спорт секциялары эшләп килә. Төбәк етәксеһе ошо учреждение эшмәкәрлеге менән дә танышты.\nЭш сәфәре һуңында Радий Хәбиров «Рәсәй вертолёттары» холдингына ингән Күмертау авиация етештереү предприятиеһының етештереү майҙандарын ҡараны.\n1962 йылда ремонт-механика заводы нигеҙендә барлыҡҡа килгән КумАПП предприятиеһы вертолёттар етештерә һәм ремонтлай, шул иҫәптән дәүләт котракты сиктәрендә.\nЗавод коллективы үҙенең эшләү дәүерендә «Ка» маркалы хәрби, медицина, транспорт, ғәҙәттән тыш хәлдәр өсөн вертолёттар сығара, улар донъяның 30-ҙан ашыу дәүләтенә һатыла.\nРадий Хәбиров етештереү цехтарын ҡараны, белгестәр менән аралашты, продукция өлгөләре менән танышты, ошонда уҡ предприятиены артабан үҫтереү буйынса кәңәшмә үткәрҙе.


Материалы за Март 2016 года » Башкортостан кызы\nБыуындар бәйләнеше, атайҙар һәм балалар мөнәсәбәте тураһында элек-электән күп һөйләнелә, бәхәстәр ҡорола. Бер-береңә ҡарата йылылыҡ ғүмер буйына бер килеш ҡала алмай, йылдар дауамында ул төрлө үҙгәрештәргә дусар була. Бәләкәй бала өсөн атай менән...\nҮР ЮЛЫ БУЙЛАП\nКисеүҙәрҙә ат алмаштырмай, алған йүнәлештән тайпылмай, үргә ҡарай үҙ һуҡмағынан барған һәм уның ныҡлығын хәстәрләп йәшәгән кешеләр һәр саҡ хөрмәт уята. Улар үткән юл, ылыҡтырғыс сергә сорнап, башҡаларҙы ла изгелеклеләр һәм уңғандар ғына артыла алған...\nКейк-поп – «чупа-чупс» кәнфитен хәтерләткән бәләкәс кенә тәмлекәсте Өфөлә йәшәүсе Миләүшә Торсонбаева бешереү серҙәре менән уртаҡлаша. Кейк-поп төрлө ҡамырҙан әҙерләнә. Торт бешергәндә йәймәне тигеҙләп ҡырҡҡандан һуң ҡалған киҫәктәрҙе лә, ваҡланған...


«Айыҡ ауыл - 2013» конкурсында еңеүселәрҙе бүләкләйҙәр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Айыҡ ауыл - 2013» конкурсында еңеүселәрҙе бүләкләйҙәр\n18:16, 11 декабря 2013 Йәмғиәт\nБашҡортостанда «Айыҡ ауыл — 2013» республика конкурсында ҡатнашыусыларҙы һәм еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы үткәрелә. Быйыл ярыш үткәреү инициативаһын БР Хөкүмәте яҡлап сыҡты.\nИң айыҡ ауыл исеме өсөн 40 район һәм ҡаланан 80 ауыл биләмәһе көрәште. Урындарҙа ысын хәл менән танышыу өсөн 17 июлдән 5 сентябргә тиклем конкурс комиссияһының туғыҙ күсмә ултырышы ойошторолдо, комиссия ағзалары 61 ауыл биләмәһенә барҙы. Конкурс барышында унда ҡатнашыусылар фото һәм видео ҡушымталар менән мәғлүмәт отчеттары ебәреп торҙо.\nБөтә үткәрелгән саралар һөҙөмтәләре буйынса «Айыҡ ауыл — 2013» конкурсы еңеүселәре тип Иглин районының Үктәй ауыл Советы, Әбйәлил районы Байым ауыл Советының Рәхмәт ауылы, Бүздәк районының Төрөш ауыл Советы танылды.\nШулай уҡ конкурстың 10 номинацияһында еңеүселәр билдәләнде. Уларҙың барыһына ла аҡсалата бүләк алыу хоҡуғы биргән сертификаттар тапшырыла.\nБынан тыш, киң мәғлүмәт саралары араһында призерҙар асыҡланды. Мәҫәлән, «Айыҡ ауыл — 2013» республика конкурсын иң яҡшы яҡтыртыу һәм халыҡ араһында сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау» номинацияһында «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы еңде, «Ауыл тураһында иң яҡшы фото-, видеорепортаж» номинацияһында — «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһы.\nКонкурста ҡатнашҡан бөтә ауыл биләмәләре һәм ауылдар ҡатнашыусы дипломдары ала.\nБүләкләү тантанаһы Иглин районының Мәҙәниәт йортонда 13 декабрҙә 17 сәғәттә үткәрелә.\nТеги: айыҡ ауыл,конкурстар


Кросс менән бәйле, 19 сентябрҙә Өфөлә транспорт хәрәкәте ябыласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nКросс менән бәйле, 19 сентябрҙә Өфөлә транспорт хәрәкәте ябыласаҡ\n16:52, 18 сентября 2009 Йәмғиәт\nӨфө ҡалаһында 19 сентябрҙә "Милләттәр кросы-2009" асыҡ Бөтә Рәсәй йүгереү көнө үткәреү менән бәйле, ярыштар үткән ике урында автотранспорт хәрәкәте ябыласаҡ.\nДим районында ярыштар Дим районы Мәҙәниәт һәм ял паркынан алып Ухтомский урамы — Левитан урамы — Таллин урамы — Үҙәк урам — Ухтомский урамы — Дим районы Мәҙәниәт һәм ял паркы маршруты буйынса үтәсәк. Был маршрут буйынса автотранспорт хәрәкәте сәғәт 10-дан 11-гә тиклем ябыласаҡ. Ярыштар бында сәғәт 10-да башлана.\nШулай уҡ сәғәт 11-ҙән 14 сәғәткә тиклем Менделеев урамы — С. Агиш урамы сатынан алып Менделеев урамы — СССР-ҙың 50 йыллығы урамы сатына тиклем транспорт хәрәкәте ябыласаҡ. Ярыштар Менделеев урамы буйлап Күргәҙмә комплексынан алып 21-се ҡала клиник дауаханаһы боролошона тиклем үтәсәк. Был районда ярыштар сәғәт 12-лә башлана.


22 Ғинуар 2011, 20:11\nХәүефләндерҙе...Донецк өлкәһендә шартлау ойоштороусы билдәһеҙ кешеләр яңы теракт менән янай. Эске эштәр министры урынбаҫары Василий Фаринник үҙәк матбуғат журналистарына хәбәр итеүенсә, шартлау ойоштороусылар «үҙҙәрен тынысландырыу өсөн» бик ҙур күләмдә аҡса талап итә. Уның суммаһы аныҡ ҡына билдәләнмәй. Шулай ҙа, министрлыҡ вәкиленең һүҙҙәренән күренеүенсә, аҙ суммалағы аҡса тураһында һүҙ бармай.\nДонецк өлкәһендә шартлау ойоштороусы билдәһеҙ кешеләр яңы теракт менән янай. Эске эштәр министры урынбаҫары Василий Фаринник үҙәк матбуғат журналистарына хәбәр итеүенсә, шартлау ойоштороусылар «үҙҙәрен тынысландырыу өсөн» бик ҙур күләмдә аҡса талап итә. Уның суммаһы аныҡ ҡына билдәләнмәй. Шулай ҙа, министрлыҡ вәкиленең һүҙҙәренән күренеүенсә, аҙ суммалағы аҡса тураһында һүҙ бармай.\nБилдәле булыуынса, Донецк өлкәһендә ошо аҙнала ике шартлау яңғыраны. Шөкөр, унда яраланыусылар йәки һәләк булыусылар юҡ. Был шартлауҙарҙың теракт икәнлеге асыҡланған.\nТерактты ойоштороусылар, уларға аҡса бирмәгән осраҡта, шартлауҙар артабан да буласаҡ, тип янай.\nРәсәйҙең хәрби комиссариаттары көҙгө саҡырылыш буйынса планды тулыһынса үтәгән. Әлеге саҡырылышта әрме сафтарына 278 мең һалдат алынған.\nТик шулай ҙа әрменән ҡасып йөрөүселәр һаны бөтөнләй кәмемәй. Генштаб башлығы Василий Смирнов хәбәр итеүенсә, 200 мең тирәһе егет, төрлө юлдар табып, әрмегә барыуҙан ҡасып йөрөй. Ә военкоматтар уларҙы аҡылға ултыртыу, Тыуған ил алдындағы изге бурысын үтәргә мәжбүр итеү өсөн аныҡ ҡына саралар планы әҙерләй алмай. Шул уҡ ваҡытта мәсьәләгә нөктә ҡуйыу өсөн төрлө кәңәшмәләр ҙә үткәреп ҡарайҙар. Тик уларҙың һөҙөмтәһе генә әллә ни күренмәй – һәр саҡырылыш һайын әрменән ҡасып йөрөүселәр мәсьәләһе ҡалҡып сыға.\nБер яҡтан ҡараһаң, егеттәрҙең әрмегә барырға атлығып тормауында хәрби етәкселәрҙең дә ғәйебе юҡ түгел. Силәбе өлкәһендә хеҙмәт иткән бер төркөм һалдаттың «пневмония» диагнозы менән госпиталгә эләгеүе Рәсәй халҡында ҙур ризаһыҙлыҡ тыуҙырҙы. Сирләп киткән һалдаттарға ваҡытында медицина ярҙамы күрһәтелмәгән. Үкенескә күрә, уларҙың береһе яҡты донъя менән хушлашҡан.\nХәҙер был егеттәр хеҙмәт иткән хәрби гарнизондағы етәкселәргә ҡарата ике енәйәт эше асылған. Уларҙы, эштәренә яуапһыҙ ҡарауҙан тыш, һалдаттарға йәшәү һәм хеҙмәт итеү өсөн шарттар тыуҙырмауҙа ла ғәйепләйҙәр. Хеҙмәт итеүселәр, казармаларҙа һыуыҡ булғанлыҡтан, бушлаттарҙа йоҡларға мәжбүр булған.\nҺәр совет кешеһе ҡасан да булһа мавзолейға барып, легендар юлбашсы Владимир Ильич Лениндың кәүҙәһен күрергә хыялланғандыр. Тик хәҙер уның кәүҙәһен күреү өсөн көндәр буйы сиратта торорға теләүселәр юҡ. Ленин бабайҙы ерләү кәрәклеге тураһындағы мәсьәләне йыш күтәрәләр. Белгестәр әйтеүенсә, кәүҙәнең 10 проценты ғына ҡалған, башҡа өлөштәре алмаштырылған һәм алып ташланған.\nБөгөн «Берҙәм Рәсәй» партияһы вәкилдәре Лениндың кәүҙәһен тиҙ арала мавзолейҙан сығарып, ерләүҙе талап итә башланы. Әйткәндәй, Владимир Ильич үлгәндән һуң ниндәйҙер мавзолейҙа ятырға теләмәгән. Уның туғандары ла Ленинды башҡа кешеләр кеүек үк ерләү яҡлы булған.\nБыл аҙнала юлбашсыны ерләргә кәрәклеге тураһындағы мәсьәләне ҡабаттан күтәреү юҡтан түгел – Ленин бынан 87 йыл элек, 21 ғинуарҙа үлгән.


Белем тауына менеү нисә һум тора? - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБелем тауына менеү нисә һум тора?\nБыйылдан ҡайһы бер юғары уҡыу йорттарында айырым һөнәр буйынса түләүле уҡыуға хаҡ күтәрелде. Бындай үҙгәрештәр Өфөләге биш университетта ла күҙәтелә. Хаҡтарҙың ҡапыл үҫеүе нимәгә бәйле? Сорғот ҡалаһынан килгән абитуриент Светлана Өфө Дәүләт нефть техник универститетына документтарын тапшырған. Иҡтисади хәүефһеҙлек йүнәлеше хәҙер киң таралған һөнәр түгел, шулай ҙа ул түләүле факультеттар рәтендә. Светлана киләсәктә үҙен тап иҡтисад йүнәлешендә күрә, шуға ла имтихан балдары бюджет урынына етмәһә лә, түләүлеһенә инәсәкәмен, ти ул.Быйылғы юғары уҡыу йорттарындағы коммерция бүлегендә белем алыуға хаҡ кәмендә егерме мең һумға артҡан. Тик бындай үҙгәрештәр абитуриенттарҙы, дөрөҫөрәге, уларҙың ата-әсәләрен ҡурҡытмай. Хаҡтарҙың артыуы нимәгә бәйле һуң? Был ҡарар Рәсәйҙең мәғариф һәм фән министрлығында ҡабул ителгән яңы программаға ҡайтып ҡала. Федераль ведомство белем биреү йүнәлешен хәҙер гуманитар, инженер һәм художество төркөмдәренә бүлгән. Тап ошо ҡағиҙә уҡыу йорттарына хаҡтарҙы үҙҙәренә билдәләүгә мөмкинлек бирә. Өфөлә биш юғары уҡыу йортонда хаҡтар күтәрелгән. Башҡорт дәүләт университетында наноматериалдар һәм мәҙәниәт факультетында коммерция нигеҙендә уҡыу йылына 140 мең, Өфө дәүләт нефть техник университетында дизайн бүлегендә 160 мең, архитектура 150 мең, Башҡорт дәүләт авиация университетында наноинженерия һәм авиатөҙөлөш бүлегендәге коммерция килешеүе йылына 140 мең, Башҡорт дәүләт медицина университетында стоматология факультетында түләүле уҡыу йылына 150 меңгә барып баҫа. Ә бына Башҡорт дәүләт педагогия университетында китапханасы һәм физкультура уҡытыусыһы һөнәрҙәре буйынса түләүле уҡыу йылына 173 меңгә төшәсәк. Коммерция бүлегендә хаҡтарҙың артыуы студенттар һәм ата-әсәләр өсөн дә ҙур ҡыйынлыҡ тыуҙыра. Шулай ҙа, юғары уҡыу йорттарында абитуриенттар һаны кәмей, тип әйтеп булмай. Быйыл юғары уҡыу йорттарында белем алыу өсөн һөнәрҙәргә хаҡтарҙың ҡапыл күтәрелеп китеүенән тыш, абитуриенттар өсөн конкурстар ҙа ҡәтғи рәүештә үткәрелә. Әйткәндәй, бындай хаҡтар беренсе курс студенттары өсөн генә ҡаралған. Улар өсөн бер йыл эсендә өлөшләтә түләү мөмкинлеге булдырылған.\n12 июля Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре


Гәзиттең номеры: 33-34 » Гәзиттең номеры: 33-34 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 33-34\nЗиннур эш буйынса Әрмәнстандың баш ҡалаһы Ереванға бер айлыҡ уҡыу курсына командировкаға ебәрелеү тураһында ҡағыҙ алды. Ошо уңайҙан бер көнө юлға әҙерләнеү мәшәҡәте менән уҙҙы.\nНәүбәттәге мәсьәлә - юлға һәм башҡа сығымдарға күпме аҡса алырға, шулай уҡ тегендә саҡта әрәм-шәрәм итмәй тотоноп ҡайтыу тураһында барҙы. Ғәҙәттәгесә, ҡатыны был мәсьәлә буйынса үҙен һәләк белдекле итеп күрһәтергә тырышты. Әйтерһең, ҡасандыр ҡайҙалыр булып, ниҙелер күреп ҡайтҡаны бар. ҡыҫҡаһы: «Шулай ит тә, былай ит, артыҡ аҡсаңды һөрәнләтеп көшөлөктә йөрөтмә», - тигәнерәк өгөт-нәсихәт уҡырға кереште. Әлбиттә, был һүҙҙәре хәләл ефете йөрәгенә атҡан уҡтай булып ҡаҙалды.\n- Мин әсе-сөсөнө татымаған үҫмер түгел дәһә, шул хәтлем өйрәтергә, - тип ҡаршылашты ире, үпкәләберәк. Ә ҡатыны һаман үҙенекен тылҡыны:\n- Ирҙәр холҡон белмәй әйтәмме, әтү? Аҙыраҡ көшөлөгөгөҙ ҡалыныраҡ булһа, мулланырға әүәҫһегеҙ…\n- Шунан, мин аҡса менән эш иткәнем юҡмы ни? Уны ғына белмәһәм, мастер эшендә эшләмәҫ инем дәһә.\n- Ярай, ярай, ҡабынып барма! Иҫкәртеү яҙыҡ түгелдер бит. Уны-быны аңғарып йөрө тиеүем. Ә-ә, туҡта әле, әйҙә, ошолай итәйек! Шунан да уңайлыһы булмаҫ.\n- Тағы ни тигән уй килде башыңа?\n- Бына нәмә: билетҡа, ике тәүлек ашауға етерлек аҡсаңды көшөлөктә ҡалдыр, ә ҡалғанын түш кеҫәңә һалып тегәйем. ҡамасауламаҫ та, ышаныслы ла булыр.\n- Әй, теләһә нишлә лә! Һинең фантазияң бөтмәҫ ул.\nУға ҡул һелтәүҙән башҡаһы ҡалманы, сөнки һүҙ көрәштереүе файҙаһыҙ ине. Эстән: «Юлда үҙем хужа, теләгәнемде эшләрмен», - тигән уй башынан йүгереп уҙҙы. Тик юлда, кәрәк ваҡытта уйын тормошҡа ашыра алмауына, ай-һай, ныҡ үкенергә тура килде һуңынан. Хатта нәҡ ана шул иң кәрәкле саҡтан һуң, боронғоларҙың «ҡатын-ҡыҙҙың сәсе оҙон, аҡылы - ҡыҫҡа» тигән әйтеме дөрөҫ икәнлегенә инанды. Эй үкенде, эй көйҙө бисә ҡотҡоһона бирешеүен иҫләп. Эстән үҙ-үҙенә ҡаты һүҙҙәр әйтеп: «Һантый, һин ир башың менән бисә өгөтөн тыңланың», - тип үсе ҡанғансы әрләп алған мәлдәре булды аҙаҡтан.\nНаурыз байрамы үтте24.03.2014\nБайрамса биҙәлгән мәҙәниәт йорто алдында дәртле көй яңғырай. Халыҡ байрамға ағыла. Мәҙәниәт усағының бер яғында йәрминкә бара.\nУңған ҡатын-ҡыҙҙар, мәктәп уҡыусылары үҙҙәренең ҡул эштәре, бешергән тәмлекәстәре менән сауҙа итә. Икенсе яҡта мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре һәм уҡытыусылар бешергән ҡоймаҡ, тәм-том менән халыҡты һыйлай, сәй эсерә.\nНаурыз байрамында Һайыҫҡан, Шүрәле, Айыу, ҡар бабай, Наурыз образдары ярҙамында сәхнәләштерелгән күркәм сара ауылдаштарҙың күңеленә хуш килде. Сара уйын-көлкө, йыр-бейеү, шиғыр, йыр конкурстары, йомаҡ ҡойоу, һынамыштар әйтеү менән үрелеп барҙы. Килеп еткән Яңы йыл бәрәкәтле, мул, ҡыуаныслы булһын. Иген уңһын, донъялар тыныс булһын тигән теләктә таралышты халыҡ байрамдан.\nТольятти ҡалаһында кикбоксинг буйынса Волга буйы федераль округының беренселеге һәм чемпионаты үтте.\n400 спортсы араһында Учалы егеттәре лайыҡлы сығыш яһаны. 2002-2003 йылдарҙа тыуыусы үҫмерҙәрҙең 48 килограмға тиклемге ауырлыҡ категорияһында Исламбей Артыков (10-сы мәктәп) - беренсе, 2000-2001 йылдарҙа тыуыусыларҙан 51 кг-ға тиклемге ауырлыҡ кате-горияһында Артур Мөжипов (5-се мәктәп) өсөнсө урынды яуланылар. Йәш спортсылар менән тренер Денис Ямалетдинов шөғөлләнә.\nАфғанстандан һалдаттарыбыҙ сығарылыуға сирек быуат та үтеп китте. Яҙмыш булдымы, яңылыш булдымы? Сәйәси хатамы, әллә кисектергеһеҙ ихтыяжмы? Тиҫтә йыл дауам иткән һуғыш тураһында әлегә тиклем бәхәстәр тынмай.\n…18 генә йәшлек, дары еҫкәп өлгөрмәгән егеттәр генә был турала уйлап тормай, Ватан, приказ һәм присягаға тоғролоҡ күрһәтеп, Афғанстан халҡына тыныс тормош төҙөүҙә ярҙамға йүнәлә. Улар араһында яҡ-ташыбыҙ, Наурыҙ ауылынан Илшат Арслан улы Саҙрыев та була. Хәрби хеҙмәткә саҡырылғанға тиклем Илшат Учалыла автомәктәпте тамамлай. Афғанстанда уға автомобиль менән йөк ташыу ышанып тапшырыла. ҡалған ветерандар һымаҡ Илшат та һуғыш тураһында иҫкә алырға, был хаҡта һөйләргә яратмай. Аңлашыла, һынауҙарҙы күп үтергә тура килә - 50 градуслыҡ йәйге селләләр, һөйәк елегенә тиклем үткән әсе һалҡын елдәр, упҡын ситенән һуҙылған юлдар, йоҡоһоҙ төндәр… Ә иң яманы - таш-ҡая артына боҫҡан дошман көбәге аҫтында, бөгөн иҫән ҡаламмы-юҡмы, тип хеҙмәт итеү. Бик күп егеттәр баштарын һалды, тыуған яҡтарға ғәрип булып ҡайтты һәм барыһы ла күңелдәрендә уңалмаҫ яра йөрөтә.\nДонъя күрке - балалар24.03.2014\nБСТ каналынан барған тапшырыуҙарҙың береһендә «Сораман» һүҙе ҡолаҡҡа салыныу менән, бар эшемде ташлап, зәңгәр экранға төбәлдем. Баҡһам, ауылыбыҙ егете Фәиздең үҙенең сәнғәт донъяһындағы эшмәкәрлеге хаҡында һөйләп тороуы. Айырылғыһыҙ юлдашы - ҡурайын ҡулына алып уйнап ебәреүе була, бар тирә-яҡ сихри моңға сорнала...\nБындай минуттарҙа элекке уҡыусылары өсөн ғорурлыҡ кисереү тойғоһо һәр уҡытыусыға таныштыр. Үҙең дә һиҙмәҫтән, ул малайҙы бәпләп-һөйөп үҫтергән ата-әсәһе, туған-тыумасалары хаҡында уйлана башлайһың. Бер аҙ фекер төйнәгәндән һуң, уйҙарыңды ап-аҡ ҡағыҙ битенә төшөрәһең.\nУйылдан Шәрипов Сораман ауылында тыуып үҫкән. Атаһы Хәйҙәр оло яу ҡырында ғәйеп була. Ил менән күргән ҡайғыны көслө рухлы әсәһе Вәфилә яңғыҙы күтәрә: үҙенең ҡарамағында ҡалған береһенән-береһе бәләкәй өс баланан тыш, тағы ҡайнағаһының улына тәрбиә бирә.\nЙыл башынан янъял сығарған, эсеп йәмһеҙләнгән, тирә-йүнде бысратҡан һәм башҡа ошондай ҡылмыштарҙа ғәйепле 1762 яҡташыбыҙ административ яуапҡа тарттырылды (тәртипһеҙ водителдәр «әрмеһенән» тыш).\nКүбеһе штрафты ваҡытында түләп ҡотола. Ҡарарҙарҙы инҡар итеүселәргә өҫтәмә яза ҡаралған: штрафты ике тапҡыр күберәк күләмдә түләү (кәмендә 1 мең һум), 15 тәүлеккә ҡулға алыныу йә 50 сәғәткә тиклем мәжбүри йәмәғәт эштәре. Эске эштәр бүлегенең административ практика инспекторы Олеся Борисованың һүҙенән, суд ҡарары менән ошо рәүештә 3 гражданға штраф икеләтә арттырылды, 28 кеше ҡулға алынды һәм 50 яҡташыбыҙ мәжбүри эштәргә хөкөм ителде.\n17-26 мартта «Бурыслы» тип аталған оператив-профилактика операцияһы үткәрелеп, ваҡытында штраф түләмәүселәр күпләп административ язаға тарттырыла. әйеп бар икән, тиҙерәк түләп ҡотолоғоҙ!\nДәүләтселегебеҙгә - 95 йыл!24.03.2014\nБорондан башҡорттар Рәсәйҙә айырым урын биләй. Беҙҙән башҡа империяға ҡушылған бер халыҡ та ергә аҫабалыҡ хоҡуғына (вотчинное право) эйә булмай. Әйткәндәй, был хоҡуҡ боярҙарҙың, һуңынан дворяндарҙың билдәһе. Шулай итеп, үҙебеҙҙең «аҡ һөйәклек» менән ғорурлана алабыҙ, бер-беребеҙгә «ғали йәнәптәре» тип өндәшеү ҙә тарихи-хоҡуҡи хаҡлыҡҡа хыянат булмаҫ.\nРСФСР төҙөлгәндә лә, иң беренсе булып пәйҙә булған автономиялы (үҙ аллы) республика - беҙҙең Башҡортостан. Махсус килешеү нигеҙендә барлыҡҡа килгән берҙән-бер автономиялы республика! Революция сыуалыштары башланғас, ата-бабаларыбыҙ йоҡлап ятмай. 1917 йылдың декабрендә Ырымбурҙа үткән Бөтә башҡорт ҡоролтайы Башҡортостан территориаль-милли автономияһын барлыҡҡа килтереү тураһында ҡарарҙы раҫлай.\nТатыулыҡта - көс24.03.2014\nҠала-районыбыҙҙың этник йөҙө үтә лә сыбар. 72 мең кешенең 68% - башҡорттар, 18% - урыҫтар, 12% - татарҙар, 2% - бүтән милләт вәкилдәре тәшкил итә. Аңлашыла, төбәгебеҙҙә йәшәүселәр тел, ғөрөф-ғәҙәттәр яғынан ғына түгел, дини йәһәттән дә ҡырҡа айырыла. Илдең именлеге, тәү сиратта, унда йәшәгән халыҡтар татыулығына ҡайтып ҡала. Ошо йәһәттән район хакимиәтендә милләт һәм дин-ара мөнәсәбәттәр мәсьәләләре буйынса сираттағы комиссия ултырышы үтте.\nКәңәшмәлә Өфөнән килгән ҡунаҡ - БР Президенты ҡарамағындағы дәүләт конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет рәйесе Вячеслав Пятков, социаль сәйәсәт буйынса район хакимиәте башлығы урынбаҫары, ҡала-районыбыҙ буйынса комиссия рәйесе Зөһрә Гордиенко, ислам, православие дине, мәғариф, социаль, хоҡуҡ һаҡлау органдары вәкилдәре һ.б. ҡатнашты.\n- Илебеҙ милләт һәм дин-ара мөнәсәбәттәрҙең тотороҡло булыуы менән айырыла, - тип билдәләне Вячеслав Петрович үҙ сығышында. - 1917 йылдан алып дин ныҡ ҡаҡшатылды, уға нигеҙләнгән рухи ҡиммәттәр инҡар ителде. Тик 80-се йылдар аҙағында ғына ул яңынан йәмғиәт араһына үтеп инә башланы.


Төбәктә «Шәжәрә-2013» республика конкурсы старт алды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә «Шәжәрә-2013» республика конкурсы старт алды\n15:24, 5 апреля 2013 Йәмғиәт\nБашҡортостандың барлыҡ ҡала һәм райондарында ағымдағы йылдың 1 апреленән 15 авгусына тиклем «Шәжәрә-2013» республика конкурсы үтәсәк. Тейешле бойороҡҡа БР мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова ҡул ҡуйҙы. Халыҡ байрамы өс этапта үткәрелә. Унда ойоштороу комитетына заявка биргән һәм шәжәрәһен тәҡдим иткән һәр кеше ҡатнаша ала.\nБәйге биш номинацияла үткәрелә: «Шәжәрәне ентекле өйрәнгән өсөн», «Иң тәрән тамырлы шәжәрә өсөн», «Шәжәрәне өйрәнеү һәм төҙөү барышында ғилми яңылыҡ өсөн», «Шәжәрә биҙәүҙә үҙенсәлелек һәм ижади ҡараш өсөн», «Шәжәрә төҙөгәндә һәм уның презентацияһын үткәргәндә заманса мультимедия программаларын ҡулланған өсөн».\nБР Мәҙәниәт министрлығы мәғлүмәте буйынса, беренсе этап сиктәрендә заявканы һәм материалды район (ҡала) комиссияларына тапшырырға кәрәк. Материалдар 1 апрелдән 25 майға тиклем ҡабул ителә.\nКонкурстың икенсе этабы 1 июндән 30 июлгә тиклем үтә. Район комиссиялары Республика ойоштороу комитетына һайлап алынған материалдарҙы тәҡдим итәсәк. Һәр номинацияла тик берәр шәжәрә булырға тейеш.\nӨсөнсө этап конкурста еңеүселәрҙең «Шәжәрә байрамы» республика халыҡ байрамында ҡатнашыуын күҙ уңында тота. Сара 29 сентябрҙә Ҡырмыҫҡалы районында үтә.\nБайрам сиктәрендә түңәрәк өҫтәлдәр, тарихи урындар буйлап экскурсиялар, үҙешмәкәр артистарҙың сығыштарын, биҙәү-ғәмәли сәнғәт күргәҙмәләрен, халыҡ оҫталарының изделиелары йәрминкәһен ойоштороу ҡаралған.\nКонкурс шарттары тураһында тулыраҡ мәғлүмәт БР Мәҙәниәт министрлығының рәсми сайтына урынлаштырылған.\nТеги: милли йолалар,шәжәрә,конкурстар


Борай районына боландар эйәләшкән\nҠырағай йәнлектәр төбәктең вольер хужалыҡтарының береһенә килтерелде. Ул былтыр йәй сафҡа ингән.\nЕгерҙең тауышына боландар өйрәнеп бөткән. Александр Вавилов вольер биләмәһенә етеүе була ҡыр йәнлектәре шунда уҡ ҡаршыһына саба. Ҡулға тиҙ өйрәнеүҙәрен бынан өс аҙна элек, күҙ алдына ла килтереп булманы, ти ул.\nАлександр Вавилов, егерь: «Вольерға көнөнә ике тапҡыр килеп урайым. Ашарҙарына һалам. Улар бала йәнле кеүек. Саҡырғанда йүгереп килә. Ҡырағай йәнлек булғанға асыҡ һауала йоҡлайҙар. Һыуыҡҡа бирешмәйҙәр. Хужалыҡ бар яҡтан да өс метр бейеклектә кәртәләнгән, шуға ла йыртҡыс хайуандарҙың инеүе икеле. Шулай ҙа һаҡ булырға кәрәк».\nЙәш һәм йәш ярымлыҡ 29 баш болан Свердловск өлкәһенән килтерелгән. Әлеге ваҡытта ҡырағай йәнлектәрҙе аҫрау өсөн 10 гектар майҙан бүленгән. Уларҙы тәүлегенә ике тапҡыр ашаталар. Йәшел бесәндән тыш, януарҙарҙы ҡатнаш аҙыҡтан да өҙмәйҙәр. Әйткәндәй, боландар менән бергә йәше лә тулмаған як хайуаны аҫрала. Боландар үҙенә күрә түгел, ятһынып тешләүҙәре, һөҙөүҙәре лә ихтимал.\nӘ күрше вольерҙа ҡабан сусҡалары аҫрала. Уларҙың һаны әле утыҙға етә. Тиҙҙән ҡабандарҙың тағы ла үрсеүе көтөлә. Тәү ҡарашҡа йорт хайуандары һымаҡ күренһә лә, уларҙың ҡырағайлығын оноторға ярамай, ти вольер хеҙмәткәрҙәре. Сөнки аңғармаҫтан ташланыуҙары ихтимал. Был бәрәстәрҙән олораҡтары ағас араһында йәшенеп күҙәтеүе лә шуны иҫкәртә.\nВольер биләмәһендә бындай ҡоролмалар ике тиҫтәләп иҫәпләнә. Улар инә ҡабандар өсөн махсус эшләнгән. Ул хайуандың көсөкләү урыны булып тора. Мәҫәлән, ҡыйыҡ менән ябылғаны инә ҡабан өсөн булһа, ә был тишек уның бәрәстәренә инеп-сығыр өсөн эшләнгән.\nБорай районында ҡырағай йәнлек-хайуандар аҫраған вольер хужалығы күптән түгел эш башлай. Һунар өсөн генә түгел, ҡырағай йән эйәләрен үрсетеү йүнәлешендә асыла. Әлеге ваҡытта республика буйынса 123 хужалыҡ барлығы билдәле.\nБорай вольер хужалығы республикала юҡҡа сыға барған ҡырағай боландар төрөн үрсетеүҙе маҡсат итеп ҡуя. Маралдар борон Көньяҡ Уралда йәшәгән, әммә егерменсе быуат башында юғалған тиелә рәсми мәғлүмәттәрҙә. Һуңғы ваҡытта уларҙы аҫрау Башҡортостандың бер-нисә төбәгендә алып барыла. Әйткәндәй, һуңғы ваҡытта крәҫтиән-фермер хужалыҡтарына бирелгән кеүек, киләсәктә ҡырағай йәнлек-хайуандарҙы аҫрау менән шөғөлләнеүселәргә лә дәүләт ярҙамын күрһәтеү мәсьәләһе күтәрелә.


Ситтәр ҡосағы – тамуҡ усағы (Ғибрәт)\n20 Июнь 2019, 22:53\nДонъяһын нығытыуға, ғаилә ҡороуға етдиерәк ҡараһа, әллә ниндәй уңыштарға өлгәшер ине. Әммә ул үҙ тиңдәшенә өйләнеп, өҫтөнә яуаплылыҡ алыуҙан ҡаса ине, буғай. Элегерәк унан “ниңә кәләш алмайһың”, тип һораһалар, “Санта-Барбара” сериалы ҡасан бөтә, шунда өйләнәм», – тип көлөп яуаплай ине.\nБеҙҙең ауылда бер йәш ғаилә йәшәне. Үҙҙәренең мөйөшөн булдырып, бер-бер артлы улдар, ҡыҙҙар табып, тырышып ҡына донъя көттөләр. Ул өйҙөң ишек алды бала-саға тауыштарынан шау-гөр килеп торҙо, балалар бәпкә үләнендә тәгәрәшеп уйнап үҫте.\nҺуңғы йылдарҙа ауылдарҙа колхоз бөтөрөлөп, күптәр эшһеҙ ҡалғас, комбайнда эшләп йөрөгән Айбулат ағай ҙа ситкә аҡса эшләргә сығып китте. Ә ҡатыны Илһөйәр апай балаларын, өйөн, мал-тыуарын ҡарап өйҙә ҡалды. Тәүҙәрәк ғаилә хужаһы ҡатынына аҡса, балаларына кейем-һалым, мәктәп кәрәк-яраҡтары ебәреп торҙо. Йылына бер-ике тапҡыр ғына ҡайтып ғаиләһенең хәлен белеп китә ине. Һуңғы йылдарҙа был апайҙың әхирәттәре менән шешәгә тартылыуы һиҙелә башланы. Хәҙер бит ауылдарҙа күберәк ҡатындар, бала-саға ла, ҡарт-ҡоро ғына. Ирҙәр ситтә вахта ысулы менән эшләп йөрөй. Ә өйҙә ҡалған ҡайһы бер ҡатындар бер-береһенә аулаҡлап “сәй эсергә” йөрөй. Аулаҡ тигәс тә, элекке һымаҡ шәл бәйләп, йөн иләп, самауыр сәйе эсеп ваҡыт уҙғарыу түгел инде, ә көмөшкә ҡыуып, тәмен “пробовать” итеп ултырыуҙы әйтәм.\nБер мәл шулай, 1 май байрамына ауылға ялға ҡайтҡанымда, шул апайға ниндәйҙер йомошом төштө. Өйгә инһәм, өҫтәл тирәләй дүрт-биш ҡатын йыйылып эсеп ултыра. Көмөшкә ҡыуыу аппаратынан тамсылап ҡына шыйыҡса аға. Бындай күренеш ытырғаныс тойолдо.\n– Ҡасан туҡтайһығыҙ? – тип ғәжәпләнеп һорайым.\n– Беренән алып туғыҙына тиклем байрам итәбеҙ ҙә, туҡтайбыҙ, – тип хахылдап көлөп яуап бирҙе был “типһә тимер өҙөрлөк” йәш ҡатындар. – Ә көмөшкәне кешегә һатырға түгел, үҙебеҙ өсөн ҡыуабыҙ.\nИрҙәренең ғаиләмде ҡарайым тип, ситтә аҡса эшләп йөрөгәндә, ҡатындарының ошолай тамсылап тамып торған көмөшкәгә төбәлеп хәбәр һатып ултырыуын, хатта урам буйында ла иҫерек ҡатындарҙың (!) осрауын күреп, ахырызамандың етеүе шул микән әллә, тип уйлап ҡуяһың.\nӘлбиттә, барлыҡ ауыл ҡатындары тураһында һүҙ йөрөтмәйем, ә бер нисәүһен күҙ уңында тотам. Заман ауырлыҡтарына бирешмәй, гөрләтеп донъя көткән, уңған ауылдаштарым бихисап. Бар тормошон балаларына бағышлап, уларҙы уҡытабыҙ тип, ал-ял белмәй эшләүселәргә, хәмерҙе бер ҡасан да тәмләп тә ҡарамағандарға ҡарата тик һоҡланыу тойғоһо ғына уяна. Әммә мәҡәләм тормоштарын эскелек менән бәйләгәндәр хаҡында. Эскелектең бер кемде лә, бер ҡасан да яҡшы тормошҡа алып килгәне юҡ әле. Миҫал өсөн әлеге көмөшкә ҡыуырға әүәҫ ҡатындың һәм уның яҡындарының яҙмышы хаҡында бәйән итәм.\nӘлбиттә, Илһөйәр апай әхирәттәре менән шешә төбөн генә бушатманы, эшен эшләргә лә, балаларын тәрбиәләп, дәрестәрен ҡарашырға ла өлгөрә ине. Әммә ире оҙаҡ ваҡыт өйҙә булмағанлыҡтанмы, әллә тотанаҡһыҙлығынанмы, үҙенән күпкә йәшерәк буйҙаҡ егет менән сыуала башланы.\nЕгет күрер күҙгә күркәм, тел тигәндә телеп һалыр. Донъяһын нығытыуға, ғаилә ҡороуға етдиерәк ҡараһа, әллә ниндәй уңыштарға өлгәшер ине. Әммә ул үҙ тиңдәшенә өйләнеп, өҫтөнә яуаплылыҡ алыуҙан ҡаса ине, буғай. Элегерәк унан “ниңә кәләш алмайһың”, тип һораһалар, “Санта-Барбара” сериалы ҡасан бөтә, шунда өйләнәм», – тип көлөп яуаплай ине. Ғүмерҙә лә сиге булмаҫ кеүек тойолған сериал да тамамланды, ә егет һаман да кеше усағына йылынып йөрөй бирҙе.\nҠатынының бындай йәшәү рәүеше хаҡында Айбулат ағайға тиҙ үк еткерҙеләр. Ағай кеше ныҡ бөтөрөндө, аҙаҡ ҡулын һелтәп икенсе бер ҡатынға йортҡа керҙе. Етмәһә эскегә һалышты. Яңы ҡатыны менән дә әҙәмсә йәшәп китә алмағас, ағайыбыҙ ҡабаттан өйөнә ҡайтырға мәжбүр булды. Һәм ҡатынын, балаларын ҡыуып сығарып, күңелен тулыһынса хәмер менән баҫты. Ата эсһә – ярты донъя, әсә эсһә – бөтә донъя яна, тигәндәй бына тигән ғаилә тарҡалды.\nӘлбиттә, ир менән ҡатын ҡасан да булһа бер ярашыр. Уртаҡ балаларын уҡытаһы, башлы-күҙле итәһе бар әле уларҙың.\nБында мин иғтибарҙы был ғаиләнең күп талаш-ыҙғыштарының сәбәпсеһе булған егеткә лә йүнәлткем килә. Нәмәхрәм (сит ҡатын) усағына ҡыҙынып, үҙ яҙмышын үҙе боҙҙо ул. Аҙаҡ килеп ярыҡ ялғаш янында ултырып ҡалды. Ә уйлап ҡараһаң, ғаилә ҡорорға әле лә һуң түгел уға. Тик бындай яуаплы ҡарарҙы ҡабул итә алырмы, яҙмышын төҙәтә алырмы ул – икеле.\nҮҙ яҙмышыңа битараф ҡалып, еңел юлдар эҙләһәң, ҡотолоу юлын хәмерҙә генә күрһәң, бындай киләсәктең ни мәғәнәһе бар? Бында мин берәүҙе лә тәнҡитләп, фашларға йыйынманым. Үрҙә яҙылғандарҙы уҡып, йәштәр, бигерәк тә ғаилә ҡорорға өлгөрмәгән егеттәр ғибрәт алһын, тим.\nНиндәй матур ҡорған ояң ҡапыл туҙҙы,\nӘйтерһең дә, бар донъяңа шырпы һыҙҙың.\nХәмер тигән бәдбәхеттең йәре булдың…\nҮкенесе: ҡалғандарҙың йөрәк һыҙлай.\nМин, бисара, батһам да мең гонаһына,\nЯрҙам һорап, йүгермәйем Аллаһына.\nИртән тороп, мәхмүрҙән баш төҙәтәм дә,\nТағы сабам ғишҡым йә мәй ханаһына.


Башҡортостанда «Ҡурай» геолокация системаһы барлыҡҡа килде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда «Ҡурай» геолокация системаһы барлыҡҡа килде\n11:30, 24 ноября 2017 Иҡтисад\nБашҡортостанда «Ҡурай» геолокация системаһы барлыҡҡа килде. «Транспорт-навигация үҙәге» объекттарҙың торған урынын билдәләү өсөн юғары кимәлдәге дөрөҫ билдәләү селтәрен сәнәғәт өлкәләренә файҙаланыуға тапшыра, тип хәбәр итә Волга буйы «Интерфакс»ы.\n«Ноябрь айында үҙәк был төр хеҙмәтте күрһәтеүгә, уны баҙарға сығарыуға вәкәләтле булды. Бөтә станциялар ҙа эшләп килә, хеҙмәт өсөн тарифтар элеп ҡуйылған. Бөгөндән алып станцияларға тоташырға мөмкин, бөгөн системаны сәнәғәт өлкәһендә файҙаланыуға тапшырыуыбыҙ хаҡында иғлан итәбеҙ», — тине Өфөлә «Смарт-төбәк 2017. Һанлы иҡтисад. Электрон уҡытыу мөмкинлектәре» IT-форумы кулуарҙарында компанияның генераль директоры Андрей Быковский.\nТөбәк селтәре 24 референт станцияһынан тора, СК2011 дәүләт координаттары системаһына бәйләнгән.


Ағиҙелдең рәхмәте. Гүзәл Ситдиҡова - Wikisource\nАғиҙелдең рәхмәте. Гүзәл Ситдиҡова\nавтор Гүзәл Ситдиҡова\nИжад итеү ваҡыты: 2010. Нәшер ителгән: 16.06.10. Сығанаҡ: "Машина ниңә "дүрт-дүрт", ти? - Өфө, Китап, 2010 • Хикәйә\nӨләсәһе менән өй тирәһендә генә уйнау Асманды ялҡытты.\n- Әйҙә, берәй ергә экскурсияға барайыҡ, - тип тәҡдим итте ул төштән һуң.\nӘләсәһе шунда уҡ риза булды:\n- Әйҙә һуң. Ә ҡайҙа барайыҡ икән?\nМалай бер аҙ уйлап торҙо, иҫенә төшөрә башланы:\n- Урманға кисә барҙыҡ. Уйын майҙансығында ла булдыҡ. Ә бәлки диңгеҙгә барырбыҙ?\n- Диңгеҙ юҡ бит беҙҙә, балам, - тине өләсәһе. - Әйҙә, йәнә урман буйлап барайыҡ әле, бәлки берәй ҡыҙыҡ урынға барып сығырбыҙ. Йыйына башланылар. Асман төҫлө ҡәләмдәре менән ҡағыҙ алды - ул юлда туҡтап һүрәт төшөрөп алырға ярата. Унан һуң берәй ерҙә ултырып тамаҡ ялғау ҙа оҡшай уға - экскурсияла икмәк иҫ киткес тәмле була нишләптер!Термос менән сәй алдыртырға ла онотманы Асман, ул бар нәмәне лә шулай алдан хәстәрләй.\nӨләсәһе менән байтаҡ ҡына атланылар урман эсендәге юл буйлап. Әллә ҡайҙан ҙур-ҙур машиналар килеп сыға ла, төтөндәрен борҡой-борҡой уҙып китә.\n- Ҡала эсендә еҫтәре юҡ, ә бында тын алғыһыҙ, - тине Асман, танауын баҫып.\nӨләсәһе иһә башҡа төрлө уйлай икән:\n- Ҡала эсендә беҙҙең танау насар еҫкә күнегә лә, шуның өсөн төтөнөн һиҙмәйбеҙ, - тине ул. - Ә урман һауаһы таҙа булғас, барса яман еҫтәр шунда уҡ белгертә.\n- Төтөн еҫкәп киләбеҙ-киләбеҙ, ә бер ҡыҙыҡ та юҡ, - тип мыжырға булып китте малай.\nӨләсәһе йылмайып ҡына ҡуйҙы:\n- Түҙ, балам, саҡ ҡына түҙ.\nЙәнә бер аҙ барғас, машина юлынан ағаслыҡтағы һуҡмаҡҡа боролдолар. Әҙ генә үтеүгә Асман үҙ күҙҙәренә ышанмай торҙо:\n- Диңге-е-еҙ, - тип ҡысҡырғанын һиҙмәй ҙә ҡалды. - Диңгеҙ, диңгеҙ, ә һин беҙҙә диңгеҙ юҡ, ти инең.Мин хәҙер краб эҙләйем.\n- Был диңгеҙ түгел, Ағиҙел йылғаһы, - тип яуапланы өләсәһе. - Күрәһеңме, теге яҡта яры бар. Ә диңгеҙҙең икенсе яры күренмәй. Бында крабтар ҙа булмай. Ә ҡабырсаҡ табырбыҙ, моғайын.\nӘй шатланды ейәне йылғаға!Ҡырсынташтар араһынан матурын һайлап, хазина тауы эшләне, йәйпәктәрен һыуға кәйелтеп, "ҡоймаҡ майланы". Өләсәһе 5-6 "ҡоймаҡ майлай", ә ул ташлағаны әле 2-3 кенә була. Оҫтара башланы инде, башта ташлағаны сулп итеп кенә бара ла төшә, тулҡын өҫтөнән һикермәй ине.\nҠабырсаҡтар ҙа йыйылып китте.\nЯр буйлап ары атланылар. Арыраҡ кирбестәр араһында көл-күмер күрҙеләр, шешәләр тулып ята. Өләсәһе аптыратты - шуларҙы пакетҡа йыя башланы.\n- Үҙең ҡулым һыҙлай, ауыр күтәрергә ярамай,тип әйтәһең. Ниңә уларҙы йыяһың инде, - тине Асман.\n- Алып ҡайтһалар, йә күмеп китһәләр ни була инде,- тип һуҡранды өләсәһе.- Быялалары ярылып, һыу ингән кешеләрҙе яралай инде шунан. Килеп тороп ярҙы йәмһеҙләп ята.\n- Планетабыҙҙы бысраталар, эйе бит, - тип йөпләп ҡуйҙы ейәне.\n-Әй аҡыллым, дөрөҫ әйтәһең. Ниндәй һүҙ беләһең бит әле, - өләсәһе уның башынан һыйпаны.\nУға ауыр булыр тип йәлләп, Асман да бер шешәне үҙе тотоп алды.\nИкенсе бер һуҡмаҡ буйлап улар сүп-сар ташланған соҡор янына барып сыҡтылар. Шешәләрҙе шунда ташланылар ҙа ярға баҫып, теплоход уҙғанын ҡарап торҙолар.Асман унда ҡүренгән кешеләргә ҡул болғаны.\n- Ағиҙел, һау бул, беҙ тағы килербеҙ әле һиңә ҡунаҡҡа, - тип ҡысҡырҙы Асман.\nЙылға ҡояшта ялтырап, тулҡындарын уйнатты, ярға бәрелеп алды.\nРәхмәт, малай, көтәм, килегеҙ, тиеүе булды, ахыры.\nThe permission for use of this work has been archived in the Wikimedia OTRS system; it is available as ticket 2018060710004886 for users with an OTRS account. To confirm the permission, please contact someone with an OTRS account.\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Ағиҙелдең_рәхмәте._Гүзәл_Ситдиҡова&oldid=580783"\nThis page was last edited on 8 June 2018, at 10:05.


"Формула 1" автоуҙышының сираттағы этабы яҡташыбыҙ Даниил Квят өсөн уңышлы тамамланды\nУл Рәсәй спортсылары араһында яҡшы һөҙөмтә күрһәтеп, финишҡа икенсе булып килде.\nВенгрияның Хунгароринг трассаһында үткән этапта еңеүҙе немец спортсыһы Себастьян Феттель яуланы. Квят унан биш бөтөн ундан ете секундҡа ҡалышты. Өсөнсө урында Даниилдың команда буйынса партнеры Австралиялы Риккьярдо. Дөйөм зачетта яҡташыбыҙ 45 мәрәй туплап 8-се урында килә.