Мул уңышҡа нигеҙ һалына\n6 Май 2019, 11:40\nИлфат Салихов етәкләгән “Толпар” ЯСЙ-һы үҫемлекселек тармағын үҫтереү буйынса йылдың-йылы юғары күрһәткестәргә өлгәшә, район хеҙмәт ярыштарында еңеүсе булып таныла. Ер тураһында даими хәстәрлек күреү, игенселек технологияһын күҙәтеү, сорт яңыртыуға етди иғтибар бүлеү предприятиеға иген һәм техник культураларҙан юғары уңыш үҫтереп алыу мөмкинлеге бирә.\nБыйылғы яҙғы баҫыу эштәренә әҙерлек хужалыҡта көҙ үк башланды. Барлығы 1200 гектарҙа ер туңға һөрөлдө һәм эшкәртелде, орлоҡ фонды тураһында хәстәрлек күрелде. Сәсеү миҙгеле алдынан техника әҙерлек һыҙығына баҫтырылды, яғыулыҡ-майлау материалдары тупланды, башҡа ойоштороу мәсьәләләре хәл ителде. Агрегаттар тәжрибәле механизаторҙар һәм эшселәр менән комплектланды. Илфар Дияров менән Илфат Йосопов орлоҡто ағыулау, келәт мөдире Альбина Самарбаева ошо йүнәлештәге эштәрҙе ойоштороу буйынса ҙур эште атҡарып сыҡты.\nӘлеге миҙгелдә “Толпар” ЯСЙ-һына 2505 гектарҙа иген һәм техник культуралар сәсеү бурысы тора. Яҙғы баҫыу эштәрен ойошҡанлы һәм сифатлы атҡарып сығыуға 3 ҡамыл, ике рәт сәскес йәлеп ителгән. Сәсеүҙә механизаторҙар Сәйфулла Азаматов, Ринат Салихов, Илшат Байбиков, Заһир Рәхмәтуллин, Рамаҙан Йәнбирҙин һынатмай. Уларға сәсеүселәр Заһир менән Илгиз Исчуриндар, шулай уҡ Урал аръяғы агросәнәғәт колледжы студенттары Рафиҡ менән Айтуған Рәхмәтуллиндар ярҙамлаша. Орлоҡ ташыуҙа водителдәр Азат Әбйәлилев һәм Айрат Сырлыбаев, сәсеүлектәрҙе тырматыуҙа Сабирйән Ҡашҡаров, Марат Ғәлин һәм Йәмил Юнысбаев яҡшы күрһәткестәргә өлгәшә. Иретеп йәбештереүсе Фәнил Байымов агрегаттарҙың өҙлөкһөҙ эшләүен тәьмин итә. Уларҙың тырышлығы менән әле 220 гектарҙа етен сәселгән. Баҫыу батырҙарын аш-һыу менән “Ирәндек-тур” ЯСЙ-һы ашнаҡсылары Ләйсән Маликова, Ирина Новикова һәм водитель Александр Азманов тәьмин итә.\nЯуып үткән ямғырҙар сәсеүҙе тотҡарланы, әлбиттә, әммә күптән көткән яуымтөшөм аграрийҙарҙы бары ҡыуандыра ғына. Көндәр яҡшырыу менән “Толпар” игенселәре бөтә көстө етен һәм һоло сәсеүгә йүнәлтәсәк.\nҺҮРӘТТӘ: предприятиеның баҫыу батырҙары И.Салихов (һулдан беренсе) менән.


Һәләтле етәксе яңы һулыш өрҙө\n17 Август 2021, 16:50\nКеше лайыҡлы йәшәһен өсөн, иң беренсе, тормош кимәлен тәьмин итерлек килем килтергән эше, шөғөлө булырға тейеш. Етмәһә, ул һәләтен асырлыҡ яратҡан һөнәре булһа, был – үҙе ярты бәхет. Ундай хеҙмәткәр бар күңелен биреп эшләй, эшенән кинәнес ала һәм йәмғиәткә лә күберәк файҙа килтерә. Шуға күрә илдә граждандар мәшғүллегенә ҙур иғтибар бирелә. Ә хеҙмәт баҙарында хәл ябай түгел. Беҙҙең ҡалала Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең Мәләүез районы буйынса филиалы эшһеҙлекте кәметеү, йәштәргә һөнәри йүнәлеш биреү, үҙ урынын табырға ярҙам итеү маҡсатында даими эш алып бара. Һуңғы йылда ойошма үҙгәрештәр кисерҙе, Көньяҡ район-ара халыҡ мәшғүллеге үҙәге Күмертау ҡалаһында урынлашҡан, ә Мәләүез районы буйынса филиал эшләй. Бөгөн йәш булһа ла, ҙур тәжрибә туплап өлгөргән оҫта етәксе Юлиә Мырҙабулатова менән яңы һулыш алған филиал эшмәкәрлеге менән таныштыра.\n2021 йылдың 1 ғинуарына эшһеҙҙәр һаны 1430 кеше, йәғни эшкә һәләтле халыҡтың 3,31 проценты иҫәпләнһә,тәүге ярты йыл йомғаҡтары буйынса эшһеҙлекте кәметеүгә өлгәштек. Бөгөнгә был күрһәткес - 1,27 процент. 2021 йыл башында эш биреүселәрҙән 609 тәҡдим булды, уның 422-һе - эшсе һөнәрҙәре. Шуның 599-ы буйынса эш хаҡы - йәшәү минимумынан юғары. Ә 1 июлгә 864 буш эш урыны бар ине. Үткән ярты йыллыҡта 2216 мөрәжәғәт ҡабул ителде. Шул иҫәптән эш табырға теләгән 1732 кешенең 926-һы, уның 303-ө мәшғүллек үҙәге аша урынлаштырылды.\nГраждандарҙың һөнәри йүнәлеше - мәшғүллек үҙәге эшмәкәрлегенең төп бурыстарының береһе. Бының менән мәләүездәрҙең социаль-иҡтисади, психологик, хоҡуҡи үҙбилдәләнеше, хеҙмәт баҙары һәм һөнәри мәнфәғәт араһында баланс тәьмин ителә. Шуға күрә хеҙмәт күрһәтеү йүнәлештәре киңәйтелә. Быйыл һөнәри йүнәлештә - 1401 (үткән йыл 1326 гражданға), социаль яраҡлаштырыу - 166 (125), психологик ярҙам буйынса 155 (132) кешегә дәүләт хеҙмәте күрһәтелгән. Хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек арта, күптәрҙе эш хаҡы ҡәнәғәтләндермәй.\nХеҙмәт баҙарында хәлде һәм граждандарҙың тормош кимәлен яҡшыртыу маҡсатында дәүләт ярҙамы ҡаралған. Айырыуса ауыр тормош хәлендә ҡалған балиғ булмағандарҙың мәшғүллеген ойоштороуға иғтибар ҙур. Үҫмерҙәр уҡыуҙан буш ваҡытта ғына эшкә йәлеп ителә. 2020 йылда 112, быйыл 400 уҡыусы каникулда предприятиелар, ойошмаларҙа ваҡытлы килешеү буйынса эшләне. Шулай уҡ һөнәри йүнәлештә һөҙөмтә бар. 2021 йылда 127 кеше белемен камиллаштырҙы. Был - хеҙмәт баҙарында талап ителгән бухгалтер, водитель, ЭВМ операторҙары, һаҡсы, парикмахер, маникюр буйынса белгес, ауыл хужалығы тракторсы-машинисы. Мәктәпте һәм башҡа уҡыу йорттарын тамамлағандар менән һөнәри әҙерлек үткәреү өсөн йәмғиәт һәм ойошмалар менән килешеү төҙөлә. Былтыр 10, быйыл 2 йәш белгес стажировка үтергә теләк белдерҙе. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, йәштәр беҙҙең район-ҡалала ҡалып даими эшләргә атлығып тормай.\n-Инвалидлыҡта булғандарҙың үҙҙәрен йәмғиәткә кәрәкле итеп тойоуҙары мөһим, эш урыны менән тәьмин итеү уларҙың үҙбаһаһын арттырыу, финанс хәлен яҡшыртыу маҡсатында бик әһәмиәтле. Ваҡытлыса урынлаштырабыҙ, мөмкин булғанда эш урыны булдырыла. Был йүнәлештә инвалидтар йәмғиәте һәм эшҡыуарҙар менән бәйләнеш юлға һалынған. Йыл аҙағына тиклем 3500 вакантлы эш урыны тураһында тулы мәғлүмәт туплау, был йүнәлештә даими эшләйбеҙ. 2600 кешегә үҙ шөғөлөн табырға ярҙам итеү бурысы ҡуйғанбыҙ, эшһеҙлек кимәлен 1,3 проценттан арттырмау маҡсатыбыҙ.


Күптән түгел БЮТ каналында "Власть менән диалог" проекты старт алды. Бында аҙна һайын министрлыҡтар башлыҡтары журналистар менән осрашыуға киләсәк һәм матбуғат һорауҙарына яуап бирәсәк.\nБашҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Андрей Евсюков көн элгәре төшөрөлгән тапшырыуҙың геройы булды. Студияла ултырған журналистар төшөрөү алдынан министрлыҡ башлығының тулҡынланыуын һиҙмәй ҡалмағандыр. Әммә аҙаҡ, "власть" диалог башланыу менән бер аҙ дәртләнә төштө, рухы нығынды һәм журналистарҙың һорауҙарына аныҡ һәм эште яҡшы белеүе менән яуап бирҙе. Ҡыҫҡаһы, Андрей Александрович, һәр ваҡыттағыса, юғарыла булды, әммә ҡай саҡта яуаптан тайпылды.\nТапшырыу хәрәкәтсән булды, туҡтап тороуҙар, аныº ҡуйылмаған һорауҙар һәм аңлайышһыҙ яуаптар булманы.\nКиң мәғлүмәт саралары вәкилдәре һаулыҡ һаҡлау министрына бер-бер артлы һорау яуҙырҙы. Журналистар, Бөтә донъя СПИД-ҡа ҡаршы көрәш көнө алдынан, республикала был көн сиктәрендә ниндәй саралар үткәреләсәген, шулай уҡ төбәктә ВИЧ-инфекцияһы таралыуы буйынса ìèíèñòðƒû¾ күҙаллауҙарын белергә теләне.\nМинистрҙың яуабы буйынса, быйыл беҙгә 1 декабрҙән - Бөтә донъя СПИД-ҡа ҡаршы көрәш көнөнән ғәҙәти булмағанды көтөргә тура килмәйәсәк. Быйыл республика райондарында һәм ҡалаларында ВИЧ-инфекцияһы таралыуын иҫкәртеү һәм уға ҡаршы көрәш темаһына арналған саралар үтәсәк.\nҺорауҙың икенсе яртыһына килгәндә, Андрей Евсюков республикала ВИЧ-инфекциялылар һанын килтерҙе. Беҙҙә ВИЧ буйынса хәл бер аҙ тотороҡло, күршеләрҙәге кеүек ул хәтле ҡурҡыныс түгел. Волга буйы федераль округында республика ВИЧ таралыуы буйынса артта ҡалыусылар араһында. Министр һүҙҙәренә ҡарағанда, беҙҙә СПИД-ты иҫкәртеү хеҙмәте яҡшы кимәлдә эшләй.\nШулай итеп, Өфөлә Республика СПИД-ºà һәм éîîøëî ауырыуҙарà ºàðøû көрәш һәм уларҙы иҫкәртеү үҙәгенән тыш, быға оҡшаш үҙәктәр Белоретта һәм ВИЧ-инфекцияға "бай" ҡалала - Күмертауҙа әүҙем эшләй. Бынан тыш, беҙҙә республиканың төрлө райондарында һәм ҡалаларында урынлашҡан 18 лаборатория иҫәпләнә, унда ВИЧ-ҡа һәм гепатитҡа ҡан тикшерелә.\n- "Һаулыҡ" милли проекты сиктәрендә беҙ ретровирусºà ҡаршы терапия алабыҙ, һәм бөгөнгө көндә ыңғай һөҙөмтәләргә өлгәшә алдыҡ, - ти Андрей Евсюков. - ВИЧ-инфекциялыларҙың һәр береһенә лә бындай терапия кәрәкмәй. Әле 800 кеше бындай дауа ала һәм, элек бындай терапияны ҡулланыу иҫәбенә сирлеләрҙең ғүмерен 12-15 йылға оҙонайтыуға өлгәшелгән булһа, ә бөгөн, заманса препараттар ярҙамында - 25 йылға тиклем...\nРеспубликаның һаулыҡ һаҡлау министры һүҙҙәренә ҡарағанда, ватан медицинаһы алдында ҙур бурыстар тора, бында иң мөһиме - ауырыуҙы иҫкәртеү.\n- Һәр кеше үҙенең һаулығын баһалаһын ине, беҙ быға өйрәтергә тырышабыҙ, - ти Андрей Евсюков. - Беҙҙең өсөн шулай уҡ медиктарҙың беренсел звеноһын үҫтереүҙе дауам итеү мөһим, сөнки медицина ярҙамының 70 процентын нәҡ беренсел звено табибтары күрһәтә бит. Милли проект һәм эш хаҡына яҡшы өҫтәмә арҡаһында был тармаҡҡа күп белгестәр килде. Әле беренсел звено табèбының эш хаҡы 19 мең һумдан ашыу.\nАуыл ерендә кадрҙар мәсьәләһенә килгәндә, улар етешмәй. Республиканың 34 районында андроурологтарға, педиатрҙарға, гинекологтарға һәм акушер-гинекологтарға ҡытлыҡ. Проблема етди, районға белгесте йәлеп итеү өсөн, уға йәшәү һәм эшләү өсөн шарòтар булдырырға кәрәк.\nМинистр һүҙҙәренә ҡарағанда, йәш табибтарға торлаҡ биреү буйынса бер аҙ алға китеш бар. Ҡайһы бер муниципаль берәмектәрҙең башлыҡтары йәш белгестәргә фатир биреү тураһында бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.\nРеспубликаның һаулыҡ һаҡлау министрына донъя финанс көрсөгөнә ҡағылышлы һорауҙар бирелде. Медицинаға финанс көрсөгө тәьҫир итмәҫме? Дарыуҙар менән өҫтәмә тәьмин итеүҙе финанслау күләме кәмемәҫме? Журналистарҙы ошо һорауҙар ҡыҙыҡһындырҙы.\n- Юҡ, - тип тынысландырҙы министр, - көрсөк йоғонто яһамаясаҡ. Граждандарҙы өҫтәмә льготалы тәьмин итеү сығымдары киләһе йыл бюджетына һалынған, һәм был средстволарҙы беҙ тулы күләмдә аласаҡбыҙ.\nЖурналистар араһынан хәйләле һорау биреүселәр ҙә булды. Миҫал өсөн, Андрей Александровичты "Йәшел сауҡалыҡ" шифаханаһының финанс-хужалыҡ эшмәкәрлеген тикшереү тураһында бәйән итеүен һоранылар. Әле шифахана Эске эштәр министрлығы тарафынан тикшерåëә. Һаулыҡ һаҡлау министры шифахана хеҙмәткәрҙәрене¾ эшенә һәм хатта министрлыҡ ойошторған тикшереү йомғаҡтары буйынса аңлатма һәм баһа биреп торманы.\n- Эске эштәр министрлығы үткәргән тикшереү йомғаҡтарын көтәйек, һәм унан һуң һөйләшербеҙ, - тип тәҡдим итте Андрей Евсюков. Журналистарға ðèçàëàøûðà тура килде...\nБалаларҙың яңы тыуған осоро тураһында һ³йләгәндә, беҙҙә шулай уҡ һәйбәт. Неонаталь скрининг - ул нәҫелдән килгән ауырыуҙарҙы асыҡлау өсөн яңы тыуған балаларҙы тикшереү. Быйыл республикала 47 мең бала тыуған, шуның 27 меңе ошондай тикшереү үткән, өс балала нәҫелдән килгән ауырыу асыҡланған.\nСтудияла власть менән ошондай диалог, һис шикһеҙ, кәрәк. Журналистарҙың һорауҙары, улар властü вәкиленә исемләнә, һәр көн тиерлек ниндәй ҙә булһа проблемаға осраған ябай кешеләрҙең фекерен сағылдыра бит.\nҠайһы бер журналистар хатта үҙ уҡыусыларының хаттары менән килгәйне. Мәҫәлән, ни өсөн кемгәлер лапароскопия бушлай үткәрелә, ә кемдер ошондай уҡ операция өсөн 10 мең һум түләй...\nҺаулыҡ һаҡлау министры был мәсьәләне асыҡларға вәғәҙә итте. Медиктарҙың законға ярашлы эш итеүендә шикләнеүҙәр килеп тыуған осраҡта, министр тейешле документтар һәм ғариза менән БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығына йәки БР буйынса "Росздравнадзор"ға мөрәжәғәт итергә тәҡдим итте.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №41, 12 - 18 октябрь, 2019 - Информационные страницы\n№41, 12 - 18 октябрь, 2019\nБеҙ үҙ еребеҙҙә, үҙ илебеҙҙә генә башҡорт халҡы булып йәшәй алабыҙ. Шулай булғас, милли hыҙаттарыбыҙҙы, йола, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙҙе hаҡлау, ер, илебеҙҙе төрлө хөрәфәттәрҙән ҡурсалау hәр башҡорттоң йән бурысы.\nЙәмғиәттә ыңғай ҡараш, ыңғай тойғолар киреләренән күберәк булғанда йәшәүе шул тиклем күңелле. Шөкөр, ошоно тойоп, күреп, ҡыуанып йөрөйөм һуңғы ярты йылда. Ҡала урамдарында асыулы йөҙҙәр ҙә һирәгәйә төштө, кешеләр йылмая башланы кеүек миңә.\nТЫЙЫЛА БЕЛГӘН – ЗАТЛЫ\nБоронораҡ ниндәйҙер һүҙҙе ҡысҡырып әйтеү ошо һүҙ белдергән нәмәне саҡырыуға тиң, тип ҡаралған. Шуға күрә, архаик йәмғиәттәрҙә билдәле бер һүҙҙәрҙе атап әйтеү ҙә тыйылған була.\nБАТШАЛАРҒА БАШ ЭЙМӘГӘН ӘЙЛЕЛӘРБЕҘ!\nТатар-монголдарға тиклем үк башҡорт көслө халыҡ булған. Мәҫәлән, Х быуаттың башында Иҙел болғарҙарына Ислам динен индереү өсөн ебәрелгән Ибн Фаҙлан уларҙың илселегенең башҡорттарҙан ҡурҡыуын яҙып ҡалдырған.\nКӨСӨБӨҘ - ТАМЫРҘАРЫБЫҘҘА!\nБеҙ хәл-торошто Чечен Республикаһы ситуацияһына алып барып еткермәүсе быуын. Лидерҙарҙың болғанышлы мәлдәрҙә лә бына-бына ҡабыныр усаҡты һүндерергә башы, шуға аҡылы етте.\nИҘЕЛБАШЫ - АҠ НИӘТТӘР БАШЫ\nАйыҡ ауыл булып йәшәгән Рысыҡайҙа былтыр ун ике сабый тыуған һәм бер кеше лә вафат булмаған. Айыҡлыҡҡа, яҡшыға өндәү бер ваҡытта ла эҙһеҙ үтмәй, ошондай саҡырыуҙарға ҡушылғандар ота ғына.\nҠАПҠАЛАР ҺӘМ КҮПЕРҘӘР\nМ.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры быйылғы утыҙынсы ижад миҙгелен Мостай Кәримдең "Оҙон-оҙаҡ бала саҡ" әҫәре буйынса ҡуйылған спектакль менән башланы. Тамашасы фекеренсә, спектакль "ифрат мауыҡтырғыс, уны ҡараған һайын ҡарағы килә..."


Башҡортостанда ҡыштың иң һыуыҡ осоро башланды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда ҡыштың иң һыуыҡ осоро башланды\n15:28, 2 февраля 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостанда бөгөндән ғәҙәттән тыш һауа торошона бәйле режим индерелгән. Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева әйтеүенсә, ғәҙәттән тыш һауа шарттары тураһында иҫкәртеү кеше ғүмере өсөн хәүефле һауа торошо урынлашҡанда иғлан ителә. Бындайҙарға көслө ел, күреү мөмкинлегенең насарайыуы, яуым-төшөмдәр, аномаль температуралар инә.\n— Һәр төбәктә үҙенең температура критерийҙары бар, — тине Анна Козаева. – Башҡортостанда минус 30 градусҡа тиң температура насар һанала, ә ғәҙәттән тыш һауа шарттарына бәйле режим 40 градусҡа тиклем һыуытҡанда һәм унан да һыуығыраҡ булғанда иғлан ителә. Бөгөн төндә Башҡортостандың айырым райондарында тап ошондай температура теркәлде.\nБашгидромет ғәҙәттән тыш һауа шарттары тураһындағы мәғлүмәтте бөтә дәүләт органдарына, шул иҫәптән Ғәҙәттән тыш хәлдәр һәм Эске эштәр министрлыҡтарына ебәрә. Хәтерегеҙгә төшөрәйек, 4 февралгә тиклем республикала ошондай һауа торошо һаҡланасаҡ. Ял көндәрендә ҡаты һыуыҡтар бер аҙ сигенәсәк.


Материалы за 05.01.2018 » Страница 3 » Башҡортостан гәзите\nИҡтисад // 5-01-2018, 00:03\nҒаләмдәге ике есем һымаҡ\nШәхестәр // 5-01-2018, 00:03\nПриборҙы уҡый белгән...\nҺәр ауырыуға дауа бар\nИман // 5-01-2018, 00:03\nКом: 0 // Уҡынылар: 186 тапҡыр // Тотош уҡырға\n“Беҙҙә йыр-моңға ғашиҡ халыҡ йәшәй”\nРухиәт // 5-01-2018, 00:03\nЕйәнсура районының мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре районда ғына түгел, республикала үткән барлыҡ мәҙәни сараларҙа әүҙем ҡатнаша. Төбәк йырсылары, халыҡ-ара, Бөтә Рәсәй, төбәк-ара йыр бәйгеләрендә призлы урын яулап, район данын бар донъяға тарата. Ейәнсуралар — дәртле һәм талантлы халыҡ: улар йыр-бейеүгә маһир, халҡыбыҙҙың боронғо йолаларына тоғро, йәш таланттарҙы күреү, үҫтереү өсөн төрлө эш башҡара. Халыҡтың рухиәт ҡанаттары талмаһын өсөн район хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Айҙар МӨХӘМӘТЙӘНОВТЫҢ ең һыҙғанып эшләүе оло хөрмәткә лайыҡ.\nКом: 0 // Уҡынылар: 217 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЯңы йыл // 5-01-2018, 00:03\nЕр йөҙөндәге ҡәҙерле кешебеҙ – Заря әсәйебеҙҙе (халыҡ телендә Мама Заря) ихлас күңелдән Яңы йыл байрамы менән ҡайнар ҡотлайбыҙ!\nМәҙәниәт һәм әҙәбиәт // 5-01-2018, 00:03\nИ, кешеләр! Ҡиммәт шул бәхетте


«Туған тел» телеканалының милли премияһына дәғүәселәрҙең исемдәре билдәләнде // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n«Туған тел» телеканалының милли премияһына дәғүәселәрҙең исемдәре билдәләнде\n11:02, 19 октября 2017 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2017 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nӨфөлә ойоштороу комитеты ултырышында «Туған тел» телеканалының милли премияһына 45 дәғүәсенең исемдәре билдәләнде. Улар тәүге тапҡыр тапшырыласаҡ премияның 20 номинацияһында еңеүгә дәғүә итә. Иң яҡшы 20 башҡарыусы «Йылдың иң яҡшы йырсыһы», «Йылдың иң яҡшы йыры», «Йылдың иң яҡшы клибы», «Йылдың иң яҡшы бейеү проекты» һәм башҡа номинацияларҙа бүләкләнәсәк.\nЕңеүселәрҙең исемдәре йырсылар һәм тамашасылар өсөн дә әлегә сер итеп һаҡлана. «ТТ милли премия»һы лауреаттары премияны тапшырыу тантанаһында ғына билдәле буласаҡ. Йомғаҡлау концерты һәм еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы 18 декабрҙә Йәштәр һарайында уҙа.\n«Беҙҙең «ТТ милли премия» музыка фестивале бөтә тамашасыларҙы хайран ҡалдырасаҡ. Тантаналы сарала айырыуса яҡтылыҡ биҙәлешенә баҫым яһала. Заманса технологиялар файҙаланылһа ла, шоу милли үҙенсәлеген һаҡлап ҡаласаҡ», — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына телеканалдың баш мөхәррире Айгөл Әхмәҙиева.\nТеги: башҡорт эстрадаһы, премиялар


Тыуған яҡ ҡоштары: Аҡ сәпсек — Викидәреслек\nТыуған яҡ ҡоштары: Аҡ сәпсек\nҠоштар - ер йөҙөндә киң таралған йән эйәләре, хәҙерге ваҡытта донъяла 8600 төр ҡош тереклек итә, шуларҙың 720-һе Рәсәйҙә, 300 төрө Башҡортостанда теркәлгән. Был һан үҙгәреп тора. Рәсәй ҡоштары 18 отрядҡа, ә Башҡортостан ҡоштары 17 отрядҡа ҡарай.\nАҡ сәпсек почта йәшнигендә ҡорған оя. 2020\nЙорт тирәләрендә, ауыл-ҡалаларҙа кешеләргә яҡын йәшәй торғандарын бөтәбеҙ ҙә таныйбыҙ: бер нисә төр турғай, сәпсектәр, күгәрсендәр, ҡарғалар, төйлөгәндәр, өйрәктәр, хәҙер инде аҡҡоштар ҙа күбәйеп бара. Яҙҙарын кәкүк тауыштары, былбыл ҡоштар һайрауы - тормошобоҙҙоң айырылғыһыҙ йәмле, ләззәтле бер өлөшө.\nБеҙ Өфө ситендә, үҙ йортобоҙҙа йәшәйбеҙ. Быйыл бер аҡ сәпсек почта йәшнигебеҙҙе оя ҡорорға һайланы ла ҡуйҙы. Балаларҙың атаһы гәзиттәрҙе тотоп килеп инде лә, аптырап:\n- Кемдер йәшник эсенә ваҡ ботаҡтар ташлап киткән ул, - тине.\nПочтаны аҙнаһына ике генә килтерәләр, шуға күрә 3 көн үткәс кенә ҡараныҡ та инде лапы-лопоноң байтаҡ йыйылғанын абайлап, берәй ҡош оя ҡорорға тотонғандыр тигән һығымтаға килдек. Ысынлап, матур ғына көлһыу-зәңгәрһыу ҡаурыйлы бәләкәй генә ҡош - аҡ сәпсек оя ҡора башлаған булып сыҡты. Сүп-сарҙы алып ташларға йәлләнек - ҡорһон инде ояһын, оҡшатҡас! Ҡоймаға ҙур ғына бер шыптыр тоҡсай элеп ҡуйҙыҡ, йәшниккә иһә почта ташыусы күрерлек итеп ҙур хәрефтәр менән ҡош оялай башлағанын, гәзит-журналды теге тоҡсайға һалырға кәрәклеген яҙып ҡуйҙыҡ.\nАлһыу шулай итте лә. Мәгәр ул отпускыға киткәс ваҡытлы эшләгән егет яҙыға ла иғтибар итмәгән, гәзит-журналды өҫтән тыҡҡан да киткән. Хәләлем гәзиттәрҙе өҫтән генә тартып сығарған-сығарыуын, мәгәр йәшниктең ҡапҡасы асылып киткән дә, унда томшоҡтарын ҙур асып ашарға һорап ултырған ҡошсоҡтар күренгән.\nХәләлем бик борсолдо был хәлгә - кеше ҡағылһа, ҡоштар балаһын ташлай тигәнде ишеткәнебеҙ бар бит. Бик насар йоҡлап, иртәнге биштә үк йәшникте күҙәтергә сығып китте ул һәм күпмелер ваҡыттан шатланып килеп инде - сәпсектәрҙең ояға ем ташығандарын күргән.\nСәпсектәрҙең ояны ҡалдырғанына ныҡлы ышанғас ҡына йәшникте астыҡ һәм таралып төшмәҫлек ныҡлы итеп һалынған ояны күрҙек. Уны иҫтәлеккә алып ҡуйҙыҡ та, йәшниктең өҫкө яғын ныҡлап йәбешетерп ҡуйҙыҡ - ҡоштар оя ҡорор урын табыр ул, ә беҙҙең йәшник элек башҡа урыныбыҙ юҡ.\nГүзәл Ситдиҡова - https://vk.com/id144637633?w=wall144637633_22808\nУл сәпсектәр ғәжәп әрһеҙ ҡош бит. Бер йылы күршеләр яғындағы ҡойма ҡыйшайғас Миҙхәт ҡапылда тимер торба менән терәтеп ҡуйҙы. Бер нисә көндән шул торбаға сәпсектәр инеп сығып йөрөгәнен аңғарып ҡараһам 5-6 йомортҡа ята. Бер йәйҙә өс тапҡыр бала сығарҙылар. 2-3 йыл шунда ояланылар. Һуңғы тапҡыр оҙаҡ оянан сыҡҡаны кренмәгәс барып ҡараһам, сәпсегем ҡанаттарын йәйеп, башын һәлендереп ята. Турғай үлеп ята тип илап ебәрҙем. Миҙхәт йүгереп килеп торбаны күтәреп ҡағып та ебәрҙе. Сәпсек осто ла китте, йомортҡалары ергә ҡойолдо. 2-3бөртөгөн кире һалған булдыҡ та ул, сәпсек кире килмәне. Әлеге ир ғәйепле булды, нишләп ҡулыңды ғына тығып ҡараманың тип мыжырға. Уның ҡулы ҡайҙан һыйһын нәҙек торбаға. Минеке һыйыр ине, ҡайҙан үҙемә тикшерергә, ир йомшар кәрәк бит.\nСарбиямал Ихсанова https://vk.com/wall-36676061_261597?reply=261610\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Тыуған_яҡ_ҡоштары:_Аҡ_сәпсек&oldid=22441»\nПоследний раз редактировалась 26 июль 2020 в 02:56\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:56 26 июль 2020 үҙгәртелгән.


Әсә һәм ҡыҙ – ике актриса » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Әсә һәм ҡыҙ – ике актриса\nМостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актрисаһы Аида Күлбаева-Әхмәтова башҡарған характерлы образдары менән күптән инде үҙ тамашасыһын тапҡан. Сәхнә – уның ҡанында, йәшәйешендә, тип әйтергә була. Сөнки әсәһе лә сәхнә кешеһе – Сибай башҡорт дәүләт драма театры примаһы, Башҡортостандың халыҡ артисы Зифа Баязитова.\n– Ябай кешеләр күп ваҡытта сәхнә кешеһенең тормошон аңлай алмай. Әсәйемә, ябай ауылда, ябай ғаиләлә үҫкән ҡыҙға, артист булып китеүе ауырға тура килә. Миңә ул яҡтан күпкә еңелерәк. Тәү сиратта һөнәремде аңлаған әсәйем һәм игеҙәгем Әлиә бар.\n– Нисә йәш булғандыр, хәтерләмәйем, әсәйемде “Ҡара сәскәләр” драмаһындағы һуҡыр ҡыҙ Амаль роле менән сәхнәлә тәүге тапҡыр күрҙем. Тап ошо мәлдә ул минең өсөн иң матур һәм талантлы ҡатын-ҡыҙ булып күңелемә уйылып ҡалды. Әсәйем булмаһа, был донъяла йәшәүемде күҙ алдына ла килтерә алмайым. Ҡыуаныслы ваҡиғаларҙа ла, ауыр хәлдәрҙә лә иң тәүҙә уға шылтыратам, унан кәңәш һорайым.\n– Артист ҡыҙы булыу ауырмы? Бала сағың нисек үтте?\n– Ғаиләлә игеҙәк йәки апалы-һеңлеле ҡыҙҙарҙың булыуы һәйбәт. Был яҡтан бик бәхетлемен: игеҙәгем Әлиә бар. Әрләшһәк тә, һүҙгә килһәк тә, бер-беребеҙгә терәк булып, дуҫ йәшәнек. Уның менән сәхнә арты тормошоноң күңелле ваҡиғаларын да, ауырлығын да, матурлығын да күреп үҫтек. Оҙайлы гастролдәр ваҡытында әсәйемдең туғандарында йәшәнек. Улар – бер туған ете бала, барыһы ла Башҡортостандың көньяҡ райондарында йәшәй. Шуға күрә, беҙ йөрөмәгән балалар баҡсаһы, уҡымаған мәктәп ҡалманы, тип көлөшөп тә алабыҙ. Тик был мәшәҡәттәрҙе ғәҙәти хәл тип ҡабул иттек. Ҡайһы бер йылдарҙа әсәй гастролгә беҙҙе лә алып сыға торғайны, ярты Башҡортостанды тап шул саҡта уҡ күреп белдек. Пермь крайына ла барырға тура килде. Үҫә килә, әсәйҙең оҙайлы сәфәрҙәре ваҡытында икәүләшеп кенә донъя көттөк, үҙаллы булып үҫтек. Тормошта үҙ һөнәребеҙҙе, күңелгә яҡын шөғөлдө эҙләп, Әлиә менән ниндәй генә түңәрәктәргә йөрөмәнек. Бейеү, гитара, һынлы сәнғәт, ҡул эштәре, йөҙөү менән шөғөлләндек, йәш экологтар ойошмаһына йөрөнөк. Ваҡыт менән бергә ул ҡыҙыҡһыныуҙар ҙа үтте, 9-сы кластан һуң бейеү менән генә шөғөлләндем. Хатта, театр бүлегенә уҡырға инә алмаһам, Силәбе мәҙәниәт һәм сәнғәт академияһының бейеү бүлегенә уҡырға барырға тигән маҡсат та бар ине.\n– Бала саҡта берәй спектаклдә уйнарға тура килдеме? Сәхнәгә ҡасан тартыла башланың?\n– Бер тапҡыр ғына бөтә театр артистарының балалары менән “Башҡорт туйы” драмаһында күмәк сәхнәлә ҡатнаштыҡ. Арыҫлан Йәнбәков, Ирек Дәүләтбаев, Алиса Мостафина, хатта Рәмилә апай Сәлимгәрәеваның йәше лә тулмаған ҡыҙы Айһылыу ҡатнашты унда. Фотолар һаман да ғаилә архивында һаҡлана. Ә актриса булыу хаҡында 15 йәштәрҙә генә уйлана башланым. Уға тиклем уҡытыусы йәки ветеринар булырға хыялландым. Йәнлектәрҙе яраттыҡ, Әлиә хатта студент йылдарында ла балыҡ, алйырҙан тотто. Театр факультетына уҡырға барырға теләк белдергәс, әсәй беҙгә: “Ауыр буласағын аңлайһығыҙ, үҙегеҙ күреп үҫтегеҙ. Аңлы рәүештә бараһығыҙ икән, минең йөҙөмә ҡыҙыллыҡ килтермәгеҙ!”– тине. Мин һаман да уның һүҙен тоторға тырышып йәшәйем, үҙемә үҙем юғары талаптар ҡуям. Зифа Баязитованың ҡыҙы насар актриса булырға тейеш түгел.\n– Әсәй булараҡ, Зифа апайҙың характерындағы иң күркәм ниндәй өс һыҙатты билдәләп үтер инең?\n– Тәү сиратта ул – сабыр һәм түҙемле кеше. Атайыбыҙ мәрхүм булып, тол ҡалғас, ул беҙҙе, өс баланы, яңғыҙы аяҡҡа баҫтырҙы, белем алырға ярҙам итте. Йәшләй генә ағайыбыҙ ҙа яҡты донъянан китеп барҙы. Яҙмыштың ошондай ауыр һынауҙары алдында ла ул бөгөлөп төшмәне, үҙендә йылмайып йәшәргә көс тапты. Икенсе сифаты – беҙҙең өсөн өҙөлөп тороуы. Әсәйҙең әрләгәнен хәтерләмәйем. Беҙ – яратылып үҫкән балалар. Шул уҡ ваҡытта тыңлаусан һәм әҙәпле булып үҫтек. Унан бер аҙ ҡурҡа ла торғайныҡ.\nҺәм тағы ла уның унған хужабикә булыуын билдәләр инем. Әсәйем ҡул эшенә оҫта: бәйләй ҙә, тегә лә, сигеү менән дә мауыға. Баҡсаһы уңа, ә бешергән аш-һыуы телеңде йоторлоҡ тәмле була. Ҡышҡылыҡҡа әҙерләгән ҡайнатмалары һәм салаттары өс ғаиләгә етә. Алтмышты үткән ҡатын, тип уны бер кем дә әйтә алмаҫ, һәр ваҡыт эш менән мәшғүл.\n– Ҡыҙың Ләйләнең сәхнә кешеһе булыуын теләйһеңме?\n– Эйе. Был минең иң ҙур хыялдарымдың береһе. Әлегә ул яҙыу менән мауыға: бәләкәй генә пьесалар, әкиәттәр ижад итә. Драматург йәки, атаһына оҡшап, режиссер булһа ла, ҡаршы түгелмен.\n– Үҙеңдең ижадыңда уңышлы, уңышһыҙ һәм хыял иткән ролдәр бармы?\n– 2001 йылда уҡыуҙы тамамлағас, биш ай ғына Сибай театрында эшләп өлгөрҙөм, республика Милли йәштәр театрының ул ваҡыттағы баш режиссеры Байрас Ибраһимов Өфөгә эшкә саҡырҙы. 14 йылда төрлө пландағы, төрлө характерҙағы 30-ҙан ашыу ролде сәхнәгә сығарҙым. Улар араһында, әлбиттә, уңышлылары ла, насарҙары ла бар. Театрға килгәс тә Айһылыу Йәғәфәрованың балалар өсөн ҡуйылған “Артыҡбикә” әкиәтендәге төп ролде тапшырҙылар. Тәжрибәле, популяр актерҙар араһында оялдым, ҡаушаным, нисек кенә тырышһам да, ролгә инеп китә һәм образды аса алманым. Нисек уйнағаным иҫемә төшһә, хәҙер ҙә оят булып китә. Ғөмүмән, сәхнәлә оялыуҙы, тулҡынланыуҙы, үҙ-үҙеңде еңеүе ныҡ ауыр. “Чиполлино” әкиәтендә егеттәр етмәү сәбәпле, һаҡсы ролен миңә бирҙеләр. Ир-ат булып уйнауы нисек ауыр икәнлеген үҙ тәжрибәмдә һынаным.\nӘ уңышлы ролдәрем тип Мостай Кәримдең “Беҙҙең өйҙөң йәме” спектаклендәге Гөлнур һәм Сыңғыҙ Айытматовтың “Диңгеҙ ярын иңләй ала эт” әҫәренән Әсә ролдәрен әйтә алам. Был спектаклдәрҙе көтөп алам, оҙаҡ булмай торһа, һағынам. Декрет ялына киткәс, Гөлнур ролен Илгизә Ғилмановаға тапшырҙылар. Тәүҙәрәк ролемде ҡыҙғанып, илай торғайным.\nКлассик типтағы ролдәр тураһында хыялланам. Башҡорт әҙәбиәтенән Тәңкәбикә, донъя кимәленән Леди Макбет һәм Кармен образдарын, бәлки, ҡасан да булһа сәхнәгә сығарырға тура килер, тигән өмөт менән йәшәйем.\n– Ике актриса – әсәй менән ҡыҙ бер-береһен тәнҡитләйме?\n– Спектаклдәрҙе әсәйем ҡарарын белһәм, ныҡ тулҡынланам. Ул уйнағанымды бер ваҡытта ла тәнҡитләмәй, нимәлер килеп сыҡмаһа, аҡларға тырыша, кәңәштәр бирә, уңышлы ролдәр өсөн ҡыуана. Икебеҙҙе лә яҡшы белгән кешеләр, әсәйеңә оҡшағанһың, ти. Был минең өсөн иң ҙур баһа. Сөнки ул – минең өсөн эталон, өлгө. Уның башҡарыуындағы иң яратҡан образ – “Башмағым” комедияһындағы Йыһан ҡарсыҡ. Тамашасылар уны ныҡ ярата, ә мин уның ҡыҙы булыуым менән ғорурланам.\n– Игеҙәгең Әлиә лә һинең менән бергә Өфө дәүләт сәнғәт академияһының театр факультетын тамамлаған. Уның сәхнә түгел, ә телевидение хеҙмәткәре булып китеүенә үкенәһеңме?\n– Үҙен белмәйем, ә мин үкенәм. Үҙенең таланты, һәләте, мөмкинлеге менән актер булып эшләһә, ул ҙур уңышҡа өлгәшер ине. Һәйбәт уҡыны, хатта академияның тәүге курсын тамамлаған мәлдә минең хаҡта, актер була аламы, тигән һорау тыуҙы. Уҡытыусыларым Әлиә менән айырмаҫ өсөн генә мине курста ҡалдырҙы. Уның йырға ла һәләте бар. Тик, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уның яҙмышына сәхнә яҙылмаған, күрәһең. Ә шәхсән үҙем тормошомдо сәхнәһеҙ күҙ алдына ла килтерә алмайым. Йәйге ял ваҡытында ирем Мәсәлимдең тыуған яғына, Нальчик ҡалаһына барабыҙ ҙа, Өфөнө һәм театрымды һағынып ҡайтам. Коллегаларымды яратам. Эштән арып ҡайтҡан кешеләр була бит, ә мин, киреһенсә, театрҙан рухи аҙыҡ, энергия алам.\n– Тормошоңдо сәнғәт кешеһе менән бәйләүеңә әсәйең ҡаршы килмәнеме?\n– Ябай кешеләр күп ваҡытта сәхнә кешеһенең тормошон аңлай алмай. Әсәйемә, ябай ауылда, ябай ғаиләлә үҫкән ҡыҙға, артист булып китеүе ауырға тура килә. Миңә ул яҡтан күпкә еңелерәк. Тәү сиратта һөнәремде аңлаған әсәйем һәм игеҙәгем Әлиә бар. Мәсәлим миңә тәҡдим яһағас (Милли йәштәр театрының рус труппаһы режиссеры – авт.), кейәүгә сығыуыма әсәйем аңлы рәүештә: “Бер-берегеҙҙе аңлап, ауырлыҡтарҙы уртаҡ күтәреп йәшәүе еңел булыр”, – тип ризалығын бирҙе, хатта шатланды. Сөнки Әлиә тап ире риза булмаған өсөн театрҙа эшләмәй. Мәсәлим үҙе лә тыныс холоҡло кеше, әсәйем менән тиҙ уртаҡ тел тапты.\n– Күптәр һине “Һылыуҡай” конкурсы еңеүсеһе булараҡ хәтерләй. Был бәйгегә нисек килдең һәм хәҙерге һылыуҡайҙар менән ҡыҙыҡһынаһыңмы?\n– Кемдәр хәтерләй икән? (көлә). Уны үҙем дә онота башланым инде, дөрөҫөрәге, оноторға ҡуштылар. 1994 йылда ғаилә менән “Талҡаҫ” ял йортона барғайныҡ, ойоштороусылар “Талҡаҫ һылыуы” конкурсында ҡатнашырға тәҡдим итте. Ике көндә әҙерләнеп (бында ла әсәйем ныҡ ярҙам итте), еңеү яуланым. Икенсе йылында ҡала кимәлендә үткән “Сибай һылыуы” һәм “Сулпан” балалар театры ойошторған “Сулпан йондоҙо” бәйгеләрендә көсөмдө һынамаҡсы булдым һәм икеһендә лә еңеүсе тажын кейеү бәхете тейҙе. 1996 йылда мәҙәниәт бүлегенән Сибай данын яҡлар өсөн республика кимәлендәге “Һылыуҡай” матурлыҡ бәйгеһенә ебәрҙеләр. Ул ваҡытта конкурста ҡатнашыу, еңеү яулау үҙемә ниндәй ҙур йөкләмә һалғанын йәшлек менән аңлап та етмәгәнмен. Шул уҡ ваҡытта Рәсәй кимәлендәге конкурстарҙа ла ҡатнашыу теләге булды. Тик, Өфө дәүләт сәнғәт академияһына уҡырға ингәс, курс етәксеһе Фәрдүнә Ҡасим ҡыҙы Ҡасимова ла, башҡа уҡытыусылар ҙа, һылыуҡай икәнеңде онот, тине. Ысынлап та, һәйбәт актер булыу өсөн уҡыуҙы өҫтөн ҡуйыу мөһимерәк ине. Фотосессияларға саҡырҙылар, кейемдәр күрһәтеүгә лә тәҡдимдәр алдым, баш тартыуы тәүге осорҙа ҡыйын булды, аҙаҡ өйрәнеп киттем. Әммә үкенмәйем, модель булараҡ юғары маҡсаттарға өлгәшә алмаҫ инем.\nХәҙер матурлыҡ конкурстары менән ҡыҙыҡһынмайым, иң һуңғы ҡараған бәйгелә Алтынай Ибраһимова еңеү яуланы. Ул 2005 йылда булды шикелле. Мине театр сәнғәте үҙенә йотто, хәҙер ошо өлкәләге яңы исемдәр менән генә ҡыҙыҡһынам.\nСығыу ваҡыты 10-07-2015, 10:52 | Ҡаранылар: 1042


Тыуған ергә тоғролоҡ\n(Ғаян Лоҡмановтың тыуыуына – 90 йыл)\nБашҡорт әҙәбиәте тарихында тәрән эҙ ҡалдырған яҙыусыларҙың күбеһе Өфөлә йәшәп ижад иткән. Ләкин баш ҡаланан ситтә тороп та ярайһы уҡ ижад емештәре менән һөйөндөргәндәр ҙә бар. Улар бер аҙ иғтибарҙан ситтә булһалар ҙа, үҙенсәлекле һәм бай тематикалы әҫәрҙәре менән – уҡыусылар күңелендә. Шундайҙарҙың береһе – Ғаян Лоҡманов.\nҮҙе иҫән саҡта ете китабы донъя күрә: “Аҡҡош күле”, “Ағым һыу”, “Әсә йөрәге”, “Аҡ тирәк шаулай,”, “Сәскәләр һибелә”, “Ҡояш сығыр алдынан” һәм “Бесән еҫе” тигән китаптары менән ул киң ҡатлам уҡыусыларының күңеленә үтеп ингәйне.\nТәүге роман авторы\n(Ғәйнан Хәйриҙең тыуыуына – 110 йыл)\nҒәйнан Хәйри (Ғәйнан Бәҙретдин улы Хәйретдинов) 1903 йылдың 15 июнендә Башҡортостандың хәҙерге Нуриман районы Иҫке Күл ауылында тыуған. Башланғыс белемде үҙҙәренең ауылындағы мәҙрәсәлә ала. Күрше ауылда бер аҙ ваҡыт китапхана мөдире булып эшләгәндән һуң, Ырымбурҙа асылған Башҡорт педагогия техникумына уҡырға китә һәм 1924 йылда уны уңышлы тамамлап сыға. Шул уҡ йылда Өфөгә ҡайта. Уны Арғаяш кантонындағы Ҡолой волкомына комсомол секретары итеп ебәрәләр. 1926 йылда «Яңы ауыл» гәзите редакцияһында эшләй башлай. Артабан егетте «Башҡортостан йәштәре» гәзитенең яуаплы редакторы итеп билдәләйҙәр. 1928–1933 йылдарҙа «Сәсән» журналында һәм «Трактор» тип аталмыш журналда яуаплы сәркәтип вазифаһын башҡара, бер үк ваҡытта педагогия институтының башҡорт теле һәм әҙәбиәте факультетында уҡый.\nОшо ерҙән донъя башлана\nӘй, болондар, урман, ҡырҙарым!\nТәү ҡат һеҙгә аяҡ баҫҡанда\nКүңелемә килгән шундай уй:\n«Ошо ерҙән донъя башлана».\nҺеҙҙең арттан ғына, тауҙарым,\nСыҡты ҡояш көлөп, йылмайып,\nТын инешем, һиндә тулған ай\nҺыу ҡойондо төнөн моңайып.\nЙәнем, беләм бер саҡ минең\nТәнем һинһеҙ үлерен.\nБеләһеңме икән ҡасан\nУға әжәл килерен?\nБеләһеңдер, тимен, сөнки\nҺине «үлемһеҙ» тиҙәр.\nШулай булмаһа, ҡайҙарҙан\nТыуа үлемһеҙ көйҙәр?\nТөнгө уйҙар көндөҙ юҡҡа сыға,\nУйҙар ғазапламай яҡтырғас.\nКөндөҙ йәнем буп-буш.\nКөн итергә мине саҡыра.\nЯңғыҙ булыу хәҙер борсолдормай,\nҺис берәүҙе көтмәй йөрәгем.\nТормош, хәйер, миңә мохтаж түгел,\nБерәйһенә бармы кәрәгем?


Еребеҙ даны, халҡыбыҙ ғорурлығы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Рубрикалар » Еребеҙ даны, халҡыбыҙ ғорурлығы\nБеҙҙең быуын бәләкәйҙән үк Мостай Кәримдең әҫәрҙәрендә тәрбиәләнеп үҫте: «Беҙҙең өйҙөң йәме», «Өс таған» повестарын йотлоғоп уҡыныҡ, «Ҡыҙ урлау» һәм башҡа спектаклдәрен сәхнәнән ҡараныҡ, үҙәктәргә үтерлек нескә хисле, тыуған илде яратырға өйрәтеүсе патриотик шиғырҙарын ятланыҡ. Ул йылдарҙа беҙҙең ауылда китапхана юҡ ине. Клуб мөдире Тимерйән ағай ваҡыты-ваҡыты менән күрше ауыл китапханаһынан китаптар алып ҡайтып тарата торғайны. Беҙ, кескәй генә малайҙар, клуб янына барып, шул китаптар тулы тылсымлы шкафтың асылыуын сәғәттәр буйы көтөп ултырабыҙ. Ниндәй генә китаптар юҡ ине унда, элек балалар яҙыусылары бик күп була торғайны. Бигерәк тә Мостай Кәримдең әҫәрҙәрен сират тороп уҡыныҡ.\nһуңғараҡ, үҫә төшкәс, шағирҙың үҙен күрергә, үҙ уҡыуында шиғырҙарын ишетергә тура килде. «Һаумыһығыҙ, яҡташтар», – тип башлар ине ул сығышын. Ысынлап та, Шишмә һәм Дәүләкән райондары күршеләр бит, бер үк Дим һыуын эсеп, һандуғас моңон тыңлап үҫкән кешеләр булғас, яҡташтар булып сығабыҙ инде.\nМостай Кәрим тәрән аҡыллы ил ағаһы ине. Юҡҡа ғынамы ни республикабыҙҙың, халҡыбыҙҙың яҙмышын хәл иткән иң сетерекле, иң ауыр ваҡыттарҙа уға һүҙ бирә торғайнылар. Шағир үҙенең абруйлы һүҙе менән һәр ваҡыт дөрөҫ юл күрһәтә белде. Минеңсә, уның сығыштары бөгөн дә актуаллеген юғалтмаған, көн ҡаҙағына һуға. Халыҡ шағиры ысын-ысындан бөтә донъяла танылыу яуланы, илебеҙҙең төрлө төбәктәрендә үҙе кеүек арҙаҡлы шағирҙар, яҙыусылар менән аралашты, республикабыҙҙы, халҡыбыҙҙы бөтә донъяла танытҡан әҙип булды.\nКүңелгә ауыр ваҡыттарҙа ла, шатлыҡлы саҡтарҙа ла китап кәштәһенән Мостай Кәримдең әҫәрҙәрен алам, уны бигерәк тә нескә күңелле лирик шағир, тәрән фәлсәфәүи фекерле ижадсы тип беләм.\nУҡыған һайын доға иҫкермәй тигәндәй, уның китаптарын, бигерәк тә «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» повесын ваҡыты-ваҡыты менән яңынан уҡып сығам, уҡыған һайын үҙемә яңы асыштар яһайым. Үҙебеҙҙең башҡорт әҙәбиәтен тауҙар теҙмәһенә тиңләгәндә, Мостай Кәрим ижады шул тауҙарҙың иң бейек түбәһе булып тора. Әлбиттә, бейек тауҙарҙа ҡояш иртәрәк сыға, һуңыраҡ байый, үҙенең нурҙары менән тауҙы күберәк иркәләй һымаҡ. Ләкин әсе елдәр ҙә бит бында нығыраҡ иҫә, ап-аҡ ҡарҙар ҙа иртәрәк ята…\nХалҡыбыҙ Мостай Кәримле булыуы менән ныҡ бәхетле. Уның күп йылдар элек яҙған «Минән уңдымы икән башҡалар» тигән юлдарына яуап итеп: «Эйе, уңдыҡ, Мостай ағай», – тип йөҙәр, меңәр тапҡыр әйтелде инде.\nБеҙҙән миллиондарса саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан йондоҙҙар үҙҙәре һүнһә лә, нурҙары һаман беҙгә килә, тиҙәр. Арҙаҡлы шәхесебеҙ Мостай Кәрим үҙе беҙҙең арала булмаһа ла, яҡтылығы, йылылығы беҙгә һаман да килә, тағы ла оҙаҡ йылдар шулай халҡыбыҙға нур сәсеп торһа ине ул.\nСығыу ваҡыты 14-11-2014, 04:46 | Ҡаранылар: 1061\nҒүмер бүләк иткән көндәлектәр


КҮМЕРТАУ ҠАЛАҺЫ ҺӘМ КӨЙӨРГӘҘЕ РАЙОНЫНДА ЕТЕШТЕРЕҮ ҠЕҮӘТТӘРЕН ҺӘМ ТОРЛАҠ ТӨҘӨЛӨШӨН ҮҪТЕРЕҮ МОТЛАҠ | Администрация муниципального района\nГлавная Новости МР КҮМЕРТАУ ҠАЛАҺЫ ҺӘМ КӨЙӨРГӘҘЕ РАЙОНЫНДА ЕТЕШТЕРЕҮ ҠЕҮӘТТӘРЕН ҺӘМ ТОРЛАҠ ТӨҘӨЛӨШӨН ҮҪТЕРЕҮ МОТЛАҠ\nКҮМЕРТАУ ҠАЛАҺЫ ҺӘМ КӨЙӨРГӘҘЕ РАЙОНЫНДА ЕТЕШТЕРЕҮ ҠЕҮӘТТӘРЕН ҺӘМ ТОРЛАҠ ТӨҘӨЛӨШӨН ҮҪТЕРЕҮ МОТЛАҠ\ncmanager 14 Сен 2016 нет комм.\nБыл турала бөгөн Республика башлығы төбәккә эш сәфәре барышында белдерҙе. Рөстәм Хәмитов урында һуңғы осорҙа асылған предприятиеларҙың эшмәкәрлеген тикшерҙе һәм халыҡ менән осрашты.\nЭш сәфәре Көйөргәҙе районында башланды, тәүге нөктә Бөгөлсән ҡояш электр станцияһы. Объекттың тәүге өлөшө былтыр сафҡа индерелгән, киләһе йылда икенсе һәм өсөнсө сиратты файҙаланыуға тапшырыу бурысы тора. Һалынған инвестициялар күләме 1 миллиард ярымдан ашыу.\nОбъектты сафҡа индереү Көйөргәҙе районының электр энергияһына ихтыяжын 70-80 процентҡа тәьмин итәсәк. Рөстәм Хәмитов ошондай электр станцияларын Сибай, Баймаҡ яҡтарында ла төҙөү бурысын ҡуйҙы. Сөнки булған ҡеүәттәр яңы предприятиелар асыуға етмәй.\nӘ бына «Урманагротранс» төҙөлөш материалдары етештереүҙе яйға һалған, уларҙың продукцияһы юл, торлаҡ төҙөлөшө өсөн файҙаланыла. Хужаларҙың киләсәктә тимер-бетон заводы асыу ниәте лә бар. Әле бында ике тиҫтәнән ашыу кеше эш урыны тапҡан. Быйыл район биләмәһендә «Ротор-флай» йәмғиәтенең осоу-һынау комплексы ла асылған. Был вертолетты осоусы автомобиль тип атарға мөмкин, ул файҙаланыуҙа уңайлы һәм иҡтисади яҡтан бик отошло. Иң мөһиме хәүефһеҙ, двигатель сафтан сыҡҡанда үҙенсәлекле ҡотҡарыу системаһы тоҡана\nЙыл аҙағына тиклем 10 вертолет йыйыу ҡаралған. Тик эште тулы линияға һалыу, йәғни күпләп һатыуға сығарыу өсөн яраҡлылыҡ лицензияһы алыу мотлаҡ, тәү сиратта ошо эште атҡарыу кәрәк, тине Республика башлығы.\nКумертауға килгәндә, әле ҡаланың Маяҡ ҡасабаһында май һығыу заводы төҙөлә. Ул тәүлегенә 1 мең 200 тонна көнбағыш эшкәртергә тейеш. Проект өс этапта тормошҡа ашырыла, тәүгеләре май һығыу цехтарын сафҡа индереү, өсөнсөһө 65 мең тоннаға иҫәпләнгән элеватор төҙөү. Рөстәм Хәмитов заводта төҙөлөш барышын тикшерҙе. 2014 йылдан бында 2 миллиардтан ашыу инвестиция һалынған. Ҡалалағы боҙ һарайында ла төҙөлөш тамамланыу алдында. Объектта эске эштәр генә ҡалып килә.\nӘле төҙөлөш барған ошо майҙанда бер йылдан рәхәтләнеп конькиҙа шыуырға мөмкин буласаҡ. Кумертау халҡы был объектты ҙур түҙемһеҙлек менән көтә. Сөнки әлегә тиклем ҡаланың йыл әйләнәһенә эшләгән ябыҡ боҙ һарайы булмаған. Спорт һөйөүселәр төрлө турнирҙарҙы ситкә сығып ойошторған.\nПроекттың дөйөм хаҡы 315 миллион һум, объект ошо яҡтағы иң ҙур боҙ һарайы буласаҡ һәм бында республика кимәлендәге ярыштарҙы ла ойошторға мөмкин. Стадион 600 урынға иҫәпләнгән, спортсылар өсөн алты сисенеү бүлмәһе ҡаралған.\nКумертау һәм Көйөргәҙе районы алдында торған бурыстар хаҡында һүҙ халыҡ менән осрашыуҙа ла барҙы. Республика башлығы белдереүенсә, Республика торлаҡ төҙөлөшө буйынса илдә 5-се урында, быйыл юл төҙөлөшөнә ғүмерҙә булмағанса 15 миллиард һум аҡса йүнәлтелә. Һуңғы осорҙа ғына 30 мең эш урыны асылған. Тик бына Күмертауҙа күрһәткестәр бик юғары тип әйтеп булмай, айырыуса, ҡалала төҙөлөш аҡһай. Төҙөкләндереү эше лә һүлпән бара, Көйөргәҙе лә хәл яҡшыраҡ. Инвестициялар йәлеп итеү өҫтөндә эшләргә кәрәк, тине Рөстәм Хәмитов.\nКумертау күк йөҙөн яулаған ҡала, төбәктә йыйылған вертолеттар бөтә донъяға билдәле. Тик бер осор ҡалала төп предприятиеның етештереү ҡеүәттәре кәмеү сәбәпле, иҡтисади көрсөк булып ала, әммә һуңғы йылдарҙа йәнә күтәрелеш күҙәтелә. Рәсәйҙең моноҡалалаларҙы үҫтереү фонды менән төҙөлгән килешеүгә ярашлы, төбәктә бик күп эштәр башҡарыла. Һәм был программа яҡын киләсәктә үҙ һөҙөмтәләрен бирергә тейеш.


Тире ыҫлау – боронғо кәсеп\n20 Апрель 2020, 20:33\nБашҡортостанда Ыҫлаҡ тигән ике йылға билдәле. Икеһе лә – Дим бассейнында. Беренсеһе – Димдең һул ҡушылдығы (Благовар һәм Шишмә райондары), икенсеһе – уң яҡтан Ҡорһаҡҡа, ә Ҡорһаҡ иһә һул яҡтан Димгә ҡоя (Бәләбәй һәм Әлшәй райондары). Ыҫлаҡ буйҙарында ҙур ғына Ыҫлаҡ, Ыҫлаҡбаш тигән ауылдар урынлашҡан. Шишмә районында, Ыҫлаҡтың һул яҡ яр буйында, Түбәнге Тирмә ауылынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 1,5 километр алыҫлыҡта XIV быуат археология ҡомартҡыһы – Турахан кәшәнәһе урынлашҡан. Бәләбәй районындағы Ыҫлаҡбаш иһә – сыуаш әҙәбиәте классигы Константин Иванов һәм Сыуашстандың халыҡ шағиры Яков Ухсайҙың тыуған ауылдары.\nЫҫлаҡ гидронимын, ғәҙәттә, «йылға» мәғәнәһендәге төрки-монгол «ус» һүҙенән яһалған тип раҫлайҙар (ус + -лаҡ ялғауы). Яҙыусы Йософ Гәрәй «Был һүҙҙәр ҡайҙан килә?» тигән китабында: «Академик В.В. Радлов «слак» һүҙен һыулы ер, һаҙлыҡ тип аңлата. Беҙҙә был һүҙ, күрәһең, һыу, йылға мәғәнәһендә йөрөгәндер», – тип яҙҙы. (Гәрәй Й. Был һүҙҙәр ҡайҙан килә? – Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1971. 168-се бит). «Русско-башкирский словарь водных объектов» (Өфө: Китап, 2005) тигән китапта ла: «Слак (Ыҫлаҡ) – от тюркского ыҫ < ус «река» с аффиксом -лаҡ» тип аңлатыла.\nБыл аңлатмалар бик үк ышандырып бөтмәй. Сөнки, беренсенән, Ыҫлаҡ йылғалары бер ҙә һыулы, һаҙлыҡлы ерҙән аҡмай. Икенсенән, ус > ыҫ «һыу» һүҙенән яһалған булһа, уға -лаҡ түгел, ә -лыҡ ялғауы ҡушылған булыр ине: һыулы, һыулыҡ, һаҙлыҡ, ташлыҡ була ла баһа.\nБеҙҙеңсә, Ыҫлаҡ гидронимы башҡорттарҙың мал тиреһен ыҫлап эшкәртеү шөғөлө менән бәйле, йәғни ул «коптить», «копчение» мәғәнәһендәге «ыҫлау» ҡылымынан барлыҡҡа килгән. Башҡорт теле һүҙлектәрендә билдәләнгәненсә, балыҡ ыҫлау, ҡорот ыҫлау, тире ыҫлау, һаба ыҫлау, ҡымыҙ көбөһөн ыҫлау, айыу өңөн ыҫлау тигән төшөнсәләр бар. Ә ыҫлау һүҙе, ғөмүмән, «эшкәртеү маҡсатында төтөн әсеһенә, ыҫҡа тотоу» тигәнде белдерә. (Башҡортса-русса һүҙлек. – М.: «Дигора» нәшриәте, «Русский язык», 1996; Башҡорт теленең һүҙлеге, II том. – М.: «Русский язык», 1993). Тимәк, Ыҫлаҡ атамаһы ыҫ һүҙе («коптить», «дым», «чад») һәм -лаҡ ялғауынан тора. Ошо Ыҫлаҡ йылғалары буйында әүәл ана шул ыҫлау, йәғни тирене төтөн әсеһенә, ыҫҡа тотоп эшкәртеү ҡоролмалары урынлашҡан булырға тейеш.\nЭтнографтар раҫлауынса, башҡорттарҙа, Европа һәм Азияның борондан малсылыҡ менән шөғөлләнгән халыҡтарына хас булғанса, мал тиреләрен ыҫлап эшкәртеү шөғөлө киң үҫешкән булған. Был хаҡта «Башкиры: Этническая история и традицонная культура» китабының авторҙары бына нимә тип яҙа: «Тирене аяҡ кейеме, юл моҡсайҙары, ҡымыҙ һабалары тегер өсөн әҙерләгәндә төтәҫләп сыныҡтырыу мотлаҡ һаналған. Ыҫлағандан һуң тире нығынған, бешкән һәм, П.С. Паллас әйткәнсә, «ямғырға һәм теләһә ниндәй епшеклеккә» бирешмәгән. XVIII – XIX быуаттың беренсе яртыһында бөтөн яҡтағы йәйләүҙәрҙә һәм ауылдарҙа, бигерәк тә малсылыҡ менән шөғөлләнгән райондарҙа, ыҫлау урындары (ыҫтыҡ, ыҫлыҡтар) ҡора торған булғандар. С.И. Руденко XX быуат башында Урал аръяғына сәйәхәт ваҡытында үҙе үткән юлда йыш ҡына ыҫлау ҡоролмаларына тап булған һәм һуңынан уларҙы шаҡтай тулы тасуирлап яҙған. (Н.В. Бикбулатов, Р.М. Юсупов, С.Н. Шитова, Ф.Ф. Фатыхова. Башкиры: Этническая история и традиционная культура. – Уфа: НИ «Башкирская энциклопедия», 2002. 90 – 91-се биттәр).\nЫҫлау юлы менән тире эшкәртеү ғәйәт ҡатмарлы, мәшәҡәтле эш булған. Өҫтәүенә тире ыҫлағанда тирә-яҡҡа әсе төтөн, һөрөм таралып торған. Шуға күрә ул бер ситтәрәк, аулағыраҡ урында, йылға, күл буйҙарында ҡоролған булырға тейеш. Дим буйы башҡорттары ыҫлап тире эшкәртеүгә айырыуса әүәҫ булғандыр, күрәһең. Ыҫлаҡ атамаһында уларҙың был шөғөлө тураһында иҫтәлек һаҡланып ҡалған да инде.


«Егәрленең ҡулы етәү», – тиҙәр. Ундай кешеләр арабыҙҙа бар микән? Бөгөнгө донъяла заман кешеһе нәҡ шундай булырға тейештер, тип уйлайым. Был һүҙҙәр тап минең әсәйем тураһында әйтелгән кеүек.\n«Егәрленең ҡулы етәү», – тиҙәр. Ундай кешеләр арабыҙҙа бар микән? Бөгөнгө донъяла заман кешеһе нәҡ шундай булырға тейештер, тип уйлайым. Был һүҙҙәр тап минең әсәйем тураһында әйтелгән кеүек. Уның белмәгән эше юҡ! Ҡулдары алтын,тәмле итеп ашарға бешерә, тегә, бәйләй, гөл-сәскәләр үҫтерә, йыуа-йыйыштыра, балаларына ла иғтибарлы.\nӘсәйем Римма Мортаза ҡыҙы Бөрйән районы Тимер ауылында күп балалы ғаиләлә тыуған. Улар һигеҙ ҡыҙ булғандар. Бала саҡтарынан уҡ өләсәйем һәр эштең айышын, мәғәнәһен төшөндөрөп үҫтергән. Шуғалыр ҙа һәммәһе лә ҡул эшенә маһир.\nБөгөн әсәйемдең белмәгән нәмәһе юҡ: бәйләй ҙә, сигә лә, тегә лә. Орсоҡҡонаһының буш торғанын бер ҙә күргәнем юҡ. Ҡышын дебеттән генә бәйләнгән ойоҡ-бейәләйҙәре менән ҡыуандырһа, йәйен төрлө туҡымаларҙан торған сағыу ҡораманан түшәктәре күҙҙең яуын алырлыҡ. Уларҙың һәр береһенә ҡәҙерлем күңел наҙын, йылыһын һала. Һәр эше беҙҙең өйөбөҙҙөң йәме булып тора.\nОшо көндәрҙә генә күҙ яуын алып торған ҡорама эшен тамамланы. Бигерәк матур, сағыу килеп сыҡты! Оҙаҡ эш булһа ла, уны бик тиҙ башҡарып ҡуйҙы. Ә ҡорамабыҙға һүрәтте әсәйем менән бергәләп уйланыҡ. Унда бал ҡорттары, сәскәләр, күбәләктәр һүрәтләнек. Ҡәҙерлем өсөн был эш әллә ни ҙур ҡыйынлыҡтар тыуҙырманы.\nӘсәйемде йылы һүҙле, егәрле булғаны өсөн барыһы ла ярата. Тәҙрә төптәрен матур гөлдәр биҙәй, уларҙы бит шулай наҙлап ҡына үҫтерә.\nМин дә әсәйемдән бик күп ҡул эштәренә өйрәндем. Ул һәр саҡ: «Эшләгәнең кеше өсөн, өйрәнгәнең үҙең өсөн», – тип ҡабатларға ярата. Һәр кәңәше тормош һабағы бит. Әсәйҙәрҙең алтын ҡулдарының йылыһын тойоп, уларҙы ҡәҙерләп кенә йәшәйек.


Боҙлауыҡтың тәүге ҡорбандары\nБөгөн Хәйбулла районында теркәлгән юл-транспорт фажиғәһендә 3 кешенең ғүмере өҙөлдө. Юлдыбай-Аҡъяр-Сара автомобиль трассаһының 73-сө километрында Тойота ланд Крузер менән унынысы модель ВАЗ автомобилдәре бәрелеште. Тағы ла бер авария Благовар районында теркәлде. Был юлы бейеклектән ҡолап төшкән микроавтобустағы кешеләр мөғжизә менән генә иҫән ҡала.\nҠот осҡос фажиғә иртәнге сәғәттәрҙә Сәрмәсән йылғаһы аша һалынған ошо күпер өҫтөндә теркәлә. Toyota водителе аңғармаҫтан ҡаршы һыҙатҡа килеп сыға һәм 9 метр бейеклектән ҡолап төшә.\nТатарстандың Аҙнаҡай ҡалаһынан Өфөгә юлланған микроавтобус салонында водителдән тыш, тағы ла 4 пассажир ултыра. Һуңғылары барыһы ла баш ҡалала уҡыусы студенттар. Иномарканың 23 йәшлек водителе әйтеүенсә, аварияға насар һауа торошо сәбәпсе була. Сөнки ул, боҙлауыҡ юлда транспорт сараһы менән идара итеү һәләтен юғалта. Һөҙөмтәлә микроавтобус күперҙең ҡоймаһын емереп 9 метр бейеклектән ауа. Бәхеткә күрә Тойота һыу эсенә ҡоламай.\nБүздәк районы үҙәгенән килгән ашығыс ярҙам ҡазаға тарыусы өс кешене дауахана алып китә. Водитель һәм тағы ла бер пассажир ҡыҙ еңелсә тән йәрәхәттәре менән ҡотола. Һуңғыһы хатта авариянан һуң үҙ аллы попутка туҡтатып Өфөгә киткән тигән мәғлүмәт тә бар. Дауаханала ятҡан пациенттарҙың хәле ауыр, әммә тотороҡло, ти табиптар. Уларҙың береһе һуңынан башҡалының 21-се дауаханаһына оҙатылған.\nӘ бына Хәйбулла районындағы аварияла өс кешенең ғүмере өҙөлдө. Юғары тиҙлектә килеүсе Toyota ҡаршыға килеп сыҡҡан унынысы модель ВАЗ менән бәрелешә. Рәсәй транспортында ултырған водитель һәм уның ике пассажиры ваҡиға урынында йән бирә. Тағы бер кеше ауыр хәлдә дауаханаға оҙатыла. был юлы ла фажиғәле хәлгә юлдағы боҙлауыҡ сәбәпсе була. Синоптиктар алдағы көндәрҙә лә һалҡын һауа торошо һаҡланасағы тураһында иҫкәртә.\nҺалҡындар төшөү менән водителдәр автомобилдәренең тәгәрмәстәрен ҡышҡыға алмаштырырға ашыҡты. Әммә әлегә оҫтаханаларға яҡын барлыҡ түгел. Шуға ҡарамаҫтан инспекторҙар водителдәрҙе юлдарҙа айырыуса һаҡ булырға сағыра. Һаҡланғанды ла Хоҙай үҙе һаҡлар тип халыҡ юҡҡа әйтмәгән.


«Төҙөлөш сәғәтендә» Иглин районы һәм Нефтекама ҡалаһындағы проблемалы объекттар ҡаралды - Правительство Республики Башкортостан\nПроблемалы торлаҡ объекттарын төҙөп бөтөү буйынса күрелгән саралар тураһында Башҡортостандың торлаҡ төҙөлөшө буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Григорий Невоструев һөйләне. Атап әйткәндә, Өфөлә торлаҡ комплекстары буйынса кәңәшмә үткән, бөгөн 16 объект буйынса төҙөлөштө тамамлау графигы әҙерләнә.\nИнициатива төркөмө рәйесе Зөлфиә Ғайсина «Миловский парк» һәм «Яңы Булгаков» комплекстары өлөшсөләре исеменән инженер селтәрҙәрҙен файҙаланыуға тапшырыу буйынса һорауҙар бирҙе. Григорий Невоструев әйтеүенсә, был мәсьәләләр контролгә алынған, етди тотҡарлыҡтар булмаясаҡ.\n«Төҙөлөш сәғәте»сиктәрендә Иглин районы һәм Нефтекама ҡалаһындағы проблемалы төҙөлөштәр иғтибар үҙәгенә алынды.\nИглин районы хакимиәте башлығы Николай Самойленко белдереүенсә, район биләмәһендә биш проблемалы объект бар. Уларҙың береһе – «Юлдаш» торлаҡ комплексы юғары әҙерлек кимәлендә. Эштәрҙе июль уртаһына тамамлап ҡуйыу күҙаллана.\n–Йортто эксплуатацияға тапшырырға һәм халыҡҡа фатир асҡыстарын бирергә кәрәк, – тине Радий Хәбиров. – Билдәләнгән ваҡытҡа төҙөлөш эше тамамланыу тураһында отчёт көтәм.\nҠалған объекттар буйынса бөтә булған иҡтисади-финанс мөмкинлектәрҙе барларға ҡушты.\nНефтекамала, ҡала хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Ратмир Мәүлиев һүҙҙәренсә, бер проблемалы объект. Төҙөүсеһе «Интеграл» акционерҙар йәмғиәте. Ойошма дүрт йорт төҙөй башлай. Уларҙың өсәүһе бөгөн юғары әҙерлек кимәлендә. Әлеге мәлдә төҙөүсе алмаштырыла. Финанс-иҡтисади схема бер ай эсендә әҙер буласаҡ.\n–Беҙгә яуапһыҙ кешеләрҙең «мираҫы» ҡалды. Был йәһәттән әле оҙаҡ эшләргә тура киләсәк. Был йорттарҙа төҙөлөш бишәр йыл элек туҡтап ҡалған. Әммә беҙ эште урынан ҡуҙғатасаҡбыҙ, – тине Радий Хәбиров.


Ҡөръән ашы тәртибе | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Ҡөръән ашы тәртибе\n« Саҙаҡа (йәшерен саҙаҡа)\nЕр һатмағыҙ, башҡорттар »\nҠөръән ашы тәртибе\nЙәш имамдарға һәм мәжлескә барыусыларға.\nМәрхүм-мәрхүмәләрҙе иҫкә алыр өсөн, хәлендән килгәнсә мәжлес йыйырға мөмкин. Әгәр хәлеңдән килмәһә, мәсеткә барып берәй хәҙрәттән йәки Ҡөръән сүрәләрен уҡый белгән берәй таныштарыңдан уҡытырға мөмкин. Әреуахтар рухына мәжлес йыйыу беҙҙең халыҡтағы йола ғына. Йоланы үтәһәң дә була, үтәмәһәң дә була. Ислам шәриғәтенең бер өлөшө түгел. Мәжлес үткәрмәһәң гонаһ юҡ. Барыһы ла хәлегеҙгә ҡарап.\nӘреуахтарҙы иҫкә алыу көндәре мәйетте ҡәбергә индергән көндән иҫәпләнә башлай, үлгән көнөнән түгел. Мәжлескә саҡырыу ваҡыты намаҙ ваҡытына тура килмәһен. Төшкө (өйлә) намаҙҙы 13.30 сәғәт тирәһендә уҡыйҙар, шуға һуңыраҡ йәки ике-өс сәғәт алданыраҡ саҡырыр кәрәк. Йома көндәре, йоманан һуңға саҡырыу кәрәк. Был көндө имамдар йома әҙерлеге, йома үткәреү менән бушамайҙар. Сит ауылдан берәй мулла килеп уҡыр булһа – быға урындағы имамдың рөхсәте кәрәк. Ауылығыҙға имам-хатиб ҡуйылған икән, ул ауылда үтә торған дингә бәйле бөтә сараларға хужа. Ситтән килеп ҡыҫылып, мәжлестә аят уҡып йөрөгәндәргә хөкүмәт тарафынан 50 меңгә тиклем административ штраф ҡаралған. Быны мәжлес хужаһы менән рөхсәте булмаған мулла үҙ-ара бүлешәләр инде.\nҠөръән ашы тәртибе нимәнәң башлана һуң?\nСаҡырылған ергә бар, тип әйтелә беҙҙең мосолмандарҙың әҙәп ҡағиҙәләрендә. Шулай уҡ мәжлескә саҡырған кешенең кәйефе саҡырылған ҡунаҡтарҙың теүәлегенән тора. Һүңламай, сәғәтенә теүәл барығыҙ. Ҡайһы бер ҙә бер кеше утыҙҙаған халыҡты оҙаҡ көттөрөп ҡуя. Һәр кемдең ваҡыты ҡәҙерле, әҙәп һаҡлағыҙ, башҡаларға хөрмәт күрһәтегеҙ. Мулланың да башҡа ергә бараһы бар, шулай башҡаларға ла алыҫҡа ҡайтырға йә эшкә китергә ваҡыттары тар ҡала.\nБарып еткәс ишек шаҡылдатып, рөхсәт һорап инәбеҙ: был пәйғәмбәрҙең ﷺ хәҙисе. Ошо хәҙисте үтәмәй кешеләрҙең өйҙәренә шым ғына инеп йөрөгән *шпиондар* һәр ерҙә бар. Үҙ өйҙәренә инәләрме ни? Ингәс сәләм биреп күрешеп, иҫәнлек-һаулыҡ һорашабыҙ. Доға ҡылабыҙ:\n«Аллааһүммә-жмәғ бәйнәнәә бил-хайри үәс-сәләәми үә әллиф бәйнәнәә би-әхсәнил-кәләәм».\nМәғәнәһе: «Йә, Рабби, беҙҙе изгелек үә сәләмәтлектә күрештер үә күркәм һүҙҙәр менән өлфәт ҡылдыр».\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Ике мосолман осрашып, бер-беренә ҡул бирешеп күрешһәләр, гонаһтары һарғайған япраҡтар кеүек бармаҡтары араһынан ҡойолор», — тигән. Әгәр өҫтәл артына ултырған булһалар, ҡул биреп күрешеү кәрәкмәҫ. «Әссәләмү ғәләйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһү» тиһәк, араларынан берәйһе яуап ҡайтарһа шул еткән. Ирҙәр ҡатын-ҡыҙҙар менән ҡул бирешеп күрешмәй, ҡатын-ҡыҙҙар ҙа ирҙәр менән күрешмәй. Тик яҡын туғандары, йә иһә оло инәйҙәр менән ҡул биреп күрешергә була. Ҡөръән аяттары уҡыла башланған икән, шауламай ғына күрһәтелгән урынға ултырыр кәрәк. Өҫтәл артына ирҙәр бер яҡ осона, ҡатын-ҡыҙҙар икенсе яҡ осона ултыралар, йәки күрше бүлмәлә табын ҡоралар. Ҡатын-ҡыҙҙар ирҙәр менән аралашып ултырырға маташалар, былай ултырыу тыйыла.\nӘгәр өйҙәре эсендә йәки бүлмәләрендә эт йәшәй икән, Ҡөръән уҡылмай. Динебеҙ буйынса эт бысраҡ хайуан, шыйағы кейемгә тейһә лә ул кейемдә намаҙ уҡырға ярамай. Ауырыуҙар таратыу сығанағы булып тора. Ендәр ҡара эт рәүешенә инеп йөрөргә мөмкиндәр. Хәҙистәр буйынса фәрештәләр этле өйҙәргә яҡын да килмәйҙәр. Ә фәрештәләр бит беҙҙе төрлө бәлә-ҡазанан һаҡлап, Аллаһ Тәғәлә ҡушҡанын үтәүселәр.\nҠатын-ҡыҙҙарҙың кейемдәре ҡул суҡтарына тиклем, түштәре ябыҡ, сәстәре яулыҡ менән ҡапланған булырға тейеш. Был ҡағиҙә үтәлмәһә, Ҡөръән аяттары уҡыған һәм доға ҡылған ваҡытта был өйгә фәрештәләр инмәй һәм мәжлес хужаларының Аллаһ Тәғәләнән өмөт иткән ниәттәре ҡабул булмай, сауабтар яҙылмай. Бер ҡалаҡ дегеть бер мискә балды бысрата. Күпме сығымдар эшләп, ваҡыттарын табып, һеҙҙе ҡәҙерләп саҡырған хужаларҙың өмөтө юҡҡа сыға. Уларҙан доға өмөт иткән әреуахтар ҡайғырышып ҡәберҙәренә буш ҡайта. Әгәр Ҡөръән мәжлесе ҡағиҙәләре боҙолмаһа, хужалар шаһит сауабын ала, тип әйтәләр: Кем Ҡөръән мәжлесенә саҡыра – шул дин өсөн Аллаһ Тәғәлә юлында яуҙа һәләк булған кеше – шаһит сауабы ала. Шаһиттәр туранан хисапһыҙ йәннәткә инеүселәр.\nӨҫтәлгә Ҡөръән аҫтына аҡ таҫтамал йәки сепрәк түшәргә мөмкин, Аллаһ китабына хөрмәт күрһәтеү йөҙөнән. Шулай уҡ тоҙ һалынған һауыттар ултыртыла. Берәүҙәр өҫтәлдә хайуан йә кеше һүрәттәре булһа ябыр кәрәк тиҙәр, стенала фотографиялар йәки һүрәттәр булһа ла ҡаплар кәрәк, тип ҡаңғыралар – был айырым тема – яҙырмын, иншаАллаһ. Әгәр өҫтәлгә ризыҡ ултыртылған булһа, кешеләр Ҡөръән уҡыған ваҡытта ымһынып ултырмаһындар өсөн ябыр кәрәк, бигерәктә Рамазан айында. Хужабикәләргә лә былай яҡшыраҡ.\nБарыһы ла килеп өҫтәл артына ултырышып бөткәс, имам тарафынан доға ҡылына: «Аллаһ Тәғәлә беҙгә матур ғүмер биреп, ошо хәйерле мәжлескә килеп ултырырға насип итте. Биргән ниғмәттәренә, бәрәкәттәренә, һауаһына, еренә, һыуына, малдарын, ғәиләләребеҙгә шөкөр итеп доға ҡылайыҡ».\nБерәй доға уҡыла һәм мәжлесебеҙ хәйерле булһын тип, имам хужанан был мәжлесте алып барырға рөхсәт һәм ни сәбәп менән саҡырылғандарын һорай. Рөхсәт алғас:\n«Әғүүҙү билләәһи минәш-шәйтаанир-раджиим. Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим. Әлхәмдүлилләәһи Раббил ғәәләмиин. Үәссаләәтү үәссәләәмү ғәләә расүүлинә Мүхәммәдин үә ғәләә әәлиһи үә әсхәәбиһи әждмәғиин».\n«Аллаһ Тәғәлә хәмед һәм ҫәнәләр, бөтә маҡтауҙарыбыҙ, хөрмәтләүҙәребеҙ булһа ине һәм уның пәйғәмбәренә Мөхәммәд Мостафа салләллаһү ғәләйһи үәссәләмгә маҡтауҙарыбыҙ һәм салауаттарыбыҙ булһын», тип башлай.\nБер аҙ башҡортса вәғәз һөйләй ( вәғәзде самалап һөйләр, мәйет ҡуйған көндө вәғәз һөйләү кәрәкмәй, былай ҙа кешеләрҙең ваҡыты тар, кемдер юлға, кемдер эшкә, кемдер йоҡоһоҙ төндәр үткәреп, йонсоп, арыған, асыҡҡан, өшөгән). Һәм Ҡөръән Кәримдән сүрәләр уҡый.\nӘгәр яңы өйҙә Ҡөръән уҡыла икән «Аҙан» әйтергә мөмкин. Тик аҙандың мәғәнәһе: Аллаһты бөйөкләү һәм данлау, уның пәйғәмбәре Мөхәммәдте рәсүл тип таныу, намаҙға ашағығыҙ, ут ғазабынан ҡотолорға тырышығыҙ тип иҫкәртеүе ул. Аҙан ул намаҙ ваҡыты етте тигән өндәү (иҫкәртеү). Аҙан ҡысҡырған ваҡытта ен-шайтандар ҡаса һәм ул тымыу менән кире әйләнеп киләләр. Өйөгөҙгә ен-шайтан инмәһен өсөн ишектәрегеҙҙе «Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим», тип асып-ябып йөрөгөҙ, «Аятүл-Көрси» уҡылған ергә 30 көн ен-шайтан инмәҫ, тигән хәҙистә бар.\nҠөръән уҡыр алдынан\nМәжлестә Ҡөръән уҡыр алдынан ниәт ҡылабыҙ: «Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим. Нәүәйтү биҡыраа әтил-Ҡурьәән, мирридааир-рахмәән, үә тәраддү шәйтаан, үә тәнәуирул-ҡубүри мин әһлил-имәән».\nМәғәнәһе: “Ниәт ҡылдым Ҡөръән уҡырға. Раббым, үҙендең ризалығын өсөн, шайтандан алыҫ булыу өсөн, иман менән үткән ҡәбер әһелдәренең рухтарын шатландырыу өсөн”. Әмин.\nДауам итеп ошо аят уҡыла: “Бисмилләәһир-рахмәнир-рахим. Үә иҙәә ҡури*әл-Ҡуръ-әәни фәстәмиғү ләһүү үә әнңситүү ләғәлләкүм түрхәмүүн”.\nМәғәнәһе: “Әгәр берәй урында Ҡөръән уҡылһа, ишетегеҙ уны эштәрегеҙҙе ҡуйған хәлдә, бәлки Аллаһ Тәғәләнең рәхмәтенә ирешеүсе булырһығыҙ”. Әмин.\nҠөръәнде ғәрәп телендә яҙылған китаптан ҡарап уҡыу дөрөҫ булыр, сөнки былай уҡығанда хаталар булмаҫҡа мөмкин йә иһә кәмей. Оҙон сүрәләрҙе яттан уҡыу тәжвид ҡәғиҙәләрен боҙа һәм сауабы әҙәйә, һәм был бер яҡтан һауаланыу булыр (рия ғәмәл, маҡтаныу), йә иһә ғәрәпсә уҡый белмәгән яттан уҡыр. Ҡөръән уҡыусыға — бер хәрефкә 10 сауаб, тыңлаусыға бер хәрефкә — бер сауаб яҙыла. Ҡөръән уҡығанда һөйләшмәгеҙ һәм тегеләй-былай йөрөмәгеҙ, гонаһ булыр.\nҠөръән Кәримде «Әғүҙү билләһи минәш-шәйтааниир-раджиим. Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим» тип башлана. Унан һуң Ҡөрьәндә күрһәтелгән тәртиптә сүрәләр, аяттар уҡыла. Иң башта «Фатиха» сүрәһе, шуңан һуң бер нисә аят, «Йәсин» сүрәһен (Пәйғәмбәребеҙ ﷺ мәрхүмдәргә «Йәсин» уҡығыҙ тигән). «Йәсин» сүрәһен бер-нисә өлөшкә бүлеп бер-нисә кешелә уҡырға мөмкин. «Йәсин» сүрәһе урынына «Табәрак» сүрәһе уҡырға мөмкин. Аҙағына «Ихлас», «Фәләҡ», «Нәс» сүрәләре һәм «Саффәт» сүрәһенең һуңғы өс аят менән Ҡөръән уҡыу тамамлана. Иң башта Ҡөръәнде кем исеменә арнап был мәжлес ойошторолған, шул кешегә Аллаһ Тәғәлә ризалығы өсөн уҡыйһың. Шунан һуң дауам итеп башҡа әреуахтарғала уҡыйың. Бер ыңғай, йәки айырым өй-йортҡа ла, хужаларға ла бәрәкәт теләйһең. Уҡыу тәртибе икенсерәк булырға мөмкин. Тик бында ла кеше ялҡытып һуҙып ултырмағыҙ. Кешеләр тора-бара ҡасан уҡып бөтә инде тип, түҙемһеҙләнә башларҙар.\nБағышлап әреуахтарҙы иҫкә алғанда атаһының исемен белмәһәләр, Әҙәм улы (ҡыҙы) шул... тип әйтегеҙ.\nАръяғына әреуахтарға бағышлап хәйер-саҙаҡа таратыла һәм мәрхүм-мәрхүмәләргә доға ҡылына:\n«Аллааһүммәхфәҙ сәхибә һәәҙиһис-садәҡати ғәнил әәфәәти үәл бәлиййәәти үәғфир ҙүнүүбәүү үә әккид иимәәнәһү үә әкҫир әмүәәләһүү үә үәффиҡһүү ғәләә хайри мәҡаасыйдиһ».\nМәғәнәһе: Йә, Раббым! Ошо саҙаҡа биргән кешеләргә уҡылған доғаларыбыҙҙы ҡабул итеп ал, уларҙын сауабын барлыҡ көтөп ятыусы әреуахтарҙын рухтарына барып еткереп, уларҙы шатландыр. Ошо саҙаҡа биреүсе кешеләрҙе бәләләрҙән, ҡазаларҙан, әфәттәрҙән, ауырҙарҙан һаҡла, гонаһларын ғәфү ит, имандарын ҡеүәтләндереп, малдарын артыр. Йә, Аллам! Ошо кешеләргә күркәм холыҡ, йомшаҡ фиғыл, тулы иман, тыныслыҡ һәм сәләмәтлек бир. Уларға бәхетле, шатлыҡты, оҙон ғүмер, тигеҙ һәм матур таҙа тормош насыйп ит.\nХәйер-саҙаҡаны өй хужалары иң башта тарата. Һуңынан туған-тыумасаһы таратыр теләһә. Башҡаларҙың таратмауы хәйерле. Бында мәжлескә хужаларҙы хөрмәтләп килеүегеҙ үҙе бер саҙаҡа. Ә инде хужаларҙың ашатып-эсереүе лә ҙур саҙаҡа.\nҠайһы берәүҙәр Ҡөръән уҡыу, саҙаҡа таратыу тамамланғас буш өҫтәлгә доға ҡылығыҙ, тип наҙанлығын күрһәтәләр. Буш өҫтәлгә доға ҡылыу?! Әллә Аллаһ өҫтәлгә әйләндеме?, Әстәғфируллаһи. Ундай нәмә юҡ! Әгәр ризыҡ ултырһа ошо доғаны уҡырға мөмкин:\n„Бисмилләәһи, Аллааһүммә бәәрик ләнәә фииһи үә әтғимнәә хайран минһү“\nӘй, Аллаһым! Аштарыбыҙға бәрәкәт бир, быларҙан да хәйерлерәк аштарҙы ашарға насип ит.\nАшар алдынан һәм ашағандан һуң ҡулды өс тапҡыр йыуыу-сайыу сөннәт ғәмәл. «Ризыҡтың бәрәкәте – ашар алдынан да, ашап бөткәс тә ҡулдарҙы йыуып алыуҙа», — тигән пәйғәмбәр. Хәҙерге ғалимдәр тикшереүе буйынса һыу менән сайғанда ҡулдың өҫтө күҙгә күренмәгән пленка менән ҡаплана һәм был пленка вирус-бактерияларҙан һаҡлай. Ҡайһы бер кемдәр ҡул сайҙырырға иренеп еүеш таҫтамал бирергә маташа, был сөннәтте һәм гигиенаны боҙоу була. Хәҙергә мәлдә йоғошло тир һәм инфекция ауырыуҙары булғанда был наҙанлыҡ, бер-береһенә ауырыу таратыу була. Икенсе яҡтан ҡайһы бер кешеләр ошо таҫтамалға ҡул һөртөргә сикәнәләр. Ә ҡул сайҙырыу беҙҙең башҡортта борондан килгән йола. Был ҡунаҡтарҙы хөрмәтләү, ҡәҙерләү йолаһы. Мәжлестә бит, балаларҙа була һәм был уларға өлгө күрһәтеү була, ололарҙы хөрмәтләргә өйрәнһендәр. Бик булмаһа ҡулды умывальникә барып йыуырға була. Хәҙерге заманда еүеш салфеткалар ҡуллана башланылар, тик уларҙы әллә ни маҡтамайҙар, зыяны күберәк тиҙәр бит, (динебеҙҙә үҙебеҙгә зарар килтереү тыйыла), икенсе яҡтан уларҙың составында спирт ҡатнашҡан булһа — был әйбер харам. Ҡулды сайғас тоҙҙо семтеп ҡабырға була. Тоҙ ҡабыу тураһында хәҙис юҡ, бәлки йолалыр. Тоҙ ашҡаҙандың эшмәкәрлеген яйға һала, ҡайҙалыр 30 ауырыуға дауа тип яҙылғайны.\nӨҫтәлгә аш ҡуйғастар өй хужаһы (ир кеше) «Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим» ашын тәмләгәс, ололар иң башта үҙҙәренә аш һалып алалар. Иң башта икмәкте бүлеп ҡабыу хәйерле. Йәштәр бында ҡабаланып әҙәпһеҙлек күрһәтмәһендәр ине. Мулла булһаңда ололарҙы хөрмәт ит, өйҙә ир хужа, Ҡөръән уҡыу бөттө икән мулла имам түгел, ә өй хужаһы имам, мулла ҡунаҡ ҡына була инде. Хужа ир бер яҡтан ҡунаҡ күрһәтергә бурыслы. Ҡатын-ҡыҙҙар ирҙәрҙән һуң ашай башлайҙар. «Туйғансы ашағыҙ, туйғансы эсегеҙ, әммә сама тигәнде лә онотмағыҙ, сама белмәгәндәрҙе Аллаһ һөймәй. – тигән пәйғәмбәребеҙ ﷺ. Был фани донъяла даими рәүештә туйынып ҡына йөрөгән кеше Ҡиәмәт көнөндә башҡаларҙан күберәк ас торор». Сама тигәнең пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Мосолман үҙенең ашҡаҙанын ғына аш менән тултыра, иманһыҙҙар иһә бөтә эсәктәрен дә тултырып ҡалдырырға тырыша», — тигән.\nАшағанда тик уң ҡул менән ашау сөннәт. Ике ҡул менән ашау әҙәпһеҙлекте һәм ҡомһоҙлоҡты күрһәтә. Ҡабаланмай, артығын ашамай, Аллаһ шөкөр итеп ашар кәрәк. Барыһы ла ашап бөткәс, өҫтәлдәге ризыҡты йыйғас, доға ҡылырға мөмкин. Доғаны ҡасан уҡырға: өҫтәлде һөрткәс ме? Әллә һөртмәйенсә ме? Яуап — ашап туйғас, өҫтәлдә ризыҡ ултырһа ла доға ҡылырға мөмкин, бында бәхәс булырға тейеш түгел, беҙҙең яҡта былай-тегеләй тип. Бөтәһе лә ашап бөткәнде көтөп, доға ҡылынғас сығырға мөмкин.\nАшап-эсеп бөткәс “Әлхәмдүлилләһ” тип, Аллаһ Тәғәләгә шөкөр ҡылыу сөннәт ғәмәл һәм доға ҡылына (мөстәхәб ғәмәл, был ғәмәлде ҡылған кеше сауаплы булыр, ҡылмаған кеше гонаһлы ла булмаҫ) :\n«Әлхәмдүлилләәһи, Әлхәмдүлилләәһи, Әлхәмдүлилләәһи, әтғәмәнәә үә сәҡанәә үә джәғәләнәә минәл мүслимиин».\n«Беҙҙе ашатҡан, эсерткән һәм мосолман булыуыбыҙҙы насип иткән Аллаһыға маҡтау булһын. Ошо хәләл ризыҡ тапҡан йорт хужаһына һәм аш-һыуҙы әҙерләгән ҡатын-ҡыҙҙарға Аллаһ Тәғәләнең рәхмәте үә бәрәкәте булһын».\nСәй эсеү тамамланғас, хужаларға хөрмәт өсөн рәхмәттәр белдерелә һәм доға ҡылып, барлыҡ мәжлестәге йәмәғәткә Аллаһ Тәғәләнән иҫәнлек һаулыҡ теләп, Аллаһ Тәғәләнең рәхмәтендә һәм бәрәкәтендә булыуҙарын теләп, һаубулашып таралалар.\nӘбү Һөрәйрәнән, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Сығып барған кешене ишеккә тиклем оҙатыу – сөннәттең бер өлөшө», — тигән.\nМәжлестең ашау-эсеү-аралашыуы ваҡытында әсе теле кешеләр булырға мөмкин, кемдер ғәйбәт һөйләр һәм башҡаһы. Быларҙы тыйыр кәрәк. Сығыр саҡта үҙең өсөн ошо доғаны уҡыр кәрәк.\nМөхәммәд ғәләйһи үәс-сәләм ﷺ әйткән: "Әгәр берәйһе буш һүҙ-ләстит һатҡан кешеләр араһында ултырһа, китәр алдынан «Сүбхәнәкәл-ләһүммә үә бихәмдик, әшһәдү әллә илаһи иллә әнтә, әстәғфирүкә үә әтүбү иләйкә», — «Йә, Аллаһ, Һиңә маҡтау, Һинәң башҡа илаһ юҡлығына шаһитлыҡ бирәмен, Һинең кисереүеңде үтенәмен үә тәүбә ҡыламын», тип әйтһә, уның был кешеләр менән ултырыуы ғәфү ҡылыныр, тигән.\nӘгәр Ҡөръән мәжлесе ваҡытында намаҙ уҡыу ваҡыты етһә, мөмкинселек булһа намаҙ уҡып алығыҙ, быны шул аш ултыртҡан арала үтәргә була. Мөмкинселек булмаһа һуңғараҡ, намаҙ уҡыу ваҡыты бер аҙан менән икенсе аҙан араһы. Бер ерҙә лә намаҙ ваҡыты етеү менән намаҙ уҡырға керешегеҙ, тимәгән. Бер риүәйәттә ашау ваҡыты еткән икән, иң башта ашап алығыҙ, шунан һуң намаҙ уҡығыҙ тиелгән, намаҙ ваҡытында ашау күңелгә инмәһен өсөн. Берәүҙәр намаҙҙың иң хәйерле ваҡыты ике намаҙ араһының икенсе яртыһы тиҙәр. Әгәр инде аҙан мәсеткә саҡыра икән, иң хәйерлеһе шунда барып бергәләп уҡыу.\nҠөръән уҡыу тәртибе: https://nazir1965.com/din/%D2%A1%D3%A9r%D3%99n-u%D2%A1yu-t%D3%99rtibe.html\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 06.12.2019 в 20:23, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Афған һуғышы ҡатнашыусыһы менән осрашыу!\nФевралдә, ғәҙәттәгесә, гимназиябыҙҙа хәрби-патриотик айы үтә. Был ай сиктәрендә бик күп саралар планлаштырылған. Шулар араһында Афған һуғышының ҡатнашыусыһы Ришат Рушан улы менән осрашыу.\nХөрмәтле ҡунағыбыҙ һуғыш ваҡытында ниндәй хистәр тойғанын һөйләне һәм һорауҙарға яуап бирҙе. Тик һорау "Һеҙҙе нимә илһамландырҙы, һуғыштан тере ҡайтырға?" таң ҡалдырҙы Ришат Рушан улын, хатта күҙҙәренән йәш куренде. Ул:"Өләсәйҙе күрергә" - тип яуап бирҙе. Уның яуабынан һуң ҡайһы бер тамашасыларҙың күҙ йәштәре аҡты.\nАфған темаһына ҡағылышлы 10 "Б" класы әсә ҡайғыһы тураһында инсценировка күрһәттеләр, Зарипова Юлиә менән Төркмәнова Айзилә "Торналар" йырын башҡарҙылар, Собханғолов Нур ҡурайҙа уйнаны "Абдрахман" көйөн, 9д класс егеттәре Афған тураһында йыр башҡарҙылар.\nАлеге ваҡытта беҙ тыныс илдә йәшәгәндә, һуғышты үткән һалдаттар беҙҙең өсөн өлгө булып тора һәм беҙ улар менән ғорурланырға тейешбеҙ. Был осрашыу беҙҙең гимназистар өсөн бик файҙалы үтте. Һәм оло рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ Ришат Рушан улына, үҙенең ваҡытын йәлләмәй гимназияға килгәне өсөн!


Материалы за 14.04.2009 » Архив газеты "Йәшлек"\nҠарама тешенә, ҡара эшенә.\n«Һәр балаға – бер республика гәзите, бер республика журналы!» Яңылыҡтар\n20 – 25 апрелдә БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ Мәғариф министрлығы менән берлектә республикала Балалар һәм йәштәр баҫмалары аҙналығы үткәрә. Уның барышында мәктәптәрҙә, гимназияларҙа матбуғат хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуҙар ойоштороласаҡ. «Һәр балаға – бер республика гәзите, бер республика журналы!» акцияһынан берәү ҙә ситтә ҡалмаҫ, тип өмөтләнәбеҙ. Телебеҙ, илебеҙ, динебеҙ, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙ, милләтебеҙ көслө булып йәшәһен тиһәк, бала саҡтан балаларҙы милли матбуғатты уҡып үҫеүҙән мәхрүм итмәйек, хөрмәтле ата-әсәләр!\nПремьерҙың 365 көнө Башҡортостан\n10 апрелдә Башҡортостан Хөкүмәтенә Раил Сарбаев етәкселек итә башлауға бер йыл тулды.\nГәзит уҡыусыларыбыҙҙың күптәренең ауыҙынан, ул бик эшлекле, үҙ-үҙенә һәм башҡаларға ҡарата ныҡ талапсан, тынғы белмәгән, дәртле, инициативалы, биргән вәғәҙәһен мотлаҡ үтәүсе, һүҙҙәрен эш менән раҫлаусы етәксе, тигән һүҙҙәрҙе йыш ишетергә тура килә. Ә маҡтау һүҙҙәрен яулауы еңел түгел – уны әүҙем тормош позицияһы һәм эшмәкәрлек менән генә яулап була. Ошоларҙы иҫбатлап, респонденттарыбыҙҙың бер нисәһенең Премьер-министрыбыҙҙың ғәмәли эше тураһындағы фекерҙәрен уҡыусыларға тәҡдим итәбеҙ.\nКемдәрҙер аҡса һанай...\nРФ Президенты һәм Премьер-министрына эйәреп, бүтән Кремль чиновниктары ла үҙҙәренең һәм тормош иптәштәренең бер йыллыҡ эш хаҡы күләмен халыҡ иғтибарына сығарҙы.\nШулай итеп, хәҙер белеүебеҙсә, 2008 йылдың 1 ғинуарынан 31 декабренә тиклем РФ Президенты Д. Медведев үҙенең төп эш урынынан йәмғеһе 4,1 миллион һум килем алыуға өлгәшкән икән. Торлаҡ мәсьәләһенә килгәндә, ил башлығы ҡатыны менән бергә 367,8 квадрат метр майҙан биләгән фатирға эйә. Ә РФ Хөкүмәте башлығы В. Путин иһә былтыр 4,7 миллион һум менән ҡәнәғәтләнгән. Уның ҡулы аҫтында шулай уҡ 77 квадрат метрлыҡ бер фатир һәм 1,5 мең квадрат метр ҙурлыҡтағы ер участкаһы ла бар. Ә бына ҡатыны Людмила, отчеттағы күрһәтмәләр буйынса, 2008 йылда бер ҡайҙан да бер тин дә алмаған булып сыға.\nБашҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов «КамАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Сергей Когогин менән осрашты.\nУлар «КамАЗ» компанияһы төркөмөнә ингән предприятиелар – «НефАЗ» һәм «Туймазы бетон ташыу машиналары заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәренә көрсөк шарттарында ярҙам күрһәтеү мәсьәләләрен тикшерҙе. Сергей Когогин, тиҙҙән «КамАЗ» предприятиеға үҙ заказын бирәсәк, тип белдерҙе.


Динебеҙҙә исемдәрҙең әһәмиәте | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > вәғәздәр > Динебеҙҙә исемдәрҙең әһәмиәте\n« Минең гүзәл динем\nБәхеткә юл »\nДинебеҙҙә исемдәрҙең әһәмиәте\nӘлхәмдүлилләһи Раббил-ғәләмин! Вәс-сәләтү үәс-сәләмү ғәләә сайидинә Мөхәммәдин үә ғәләә әлиһи үә әсхабиһи әждмәғин!\nБөтә маҡтауҙар Аллаһҡа ғына. Аллаһтың хаҡ илсеһе Мөхәммәд пәйғәмбәргә Аллаһтың салауаттары һәм сәләмдәре булһа ине.\nАллаһы Тәғәлә әйтте:\n«Тәбәәракәсмү раббикә ҙилджәләәли үәл-икраам».\n"Ололау һәм хөрмәт эйәһе булған Раббының исеме бәрәҡәтле булды" («Рахман» сүрәһенең 78-се аят).\nРаббыбыҙ Аллаһтың исеме генә лә бөйөк, бәрәкәтле, изгелек килтерә. Мөшриктәрҙең (ислам динендә булмаусыларҙың) ғибәҙәт ҡылына торған поттары һәм һындарының (скульптуралары) исемдәре, киреһенсә, кәм-хур итә, ҡайғы, бәлә һәм бәрәкәтһеҙлек килтерә.\n«Үә лилләһил-әсмәә үл-хүснә фәдғүүһү биһәә үә ҙәру-лләҙиинә йүлхидүүнә фии әсмәә иһи сәйүджзәүнә мәә кәәнүү йәғмәлүн».\n"Һәм Аллаһтың гүзәл исемдәре бар, Уға шулар менән өндәшегеҙ, доға ҡылығыҙ, ялбарығыҙ" («Әғраф» сүрәһенең 180-се аят). Аллаһы Тәғәләнең бөтә исемдәре лә матур һәм Ул шул исемдәр менән өндәшкәнде ярата, һәм беҙҙе шуға өндәй. Беҙҙең Уға матур исемдәрен әйтеп доға ҡылыуыбыҙ, доғаларыбыҙҙың ҡабул булыуына һәм Аллаһтың ризалығына ирешеүебеҙгә сәбәп була.\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Аллаһтың туҡһан туғыҙ исеме бар, берҙән башҡа йөҙ, кем шуларҙы һанаһа, йәннәткә инер». Йәғни, Аллаһы Тәғәләнең исемдәрен һанау ғына ла йәннәткә керергә сәбәп булырға мөмкин.\nБыл аяттарҙан һәм хәҙистәрҙән күренгәнсә, Аллаһы Тәғәлә Үҙе исемдәргә әһәмиәт биргән, был турала Ҡөръән — Кәримдә әйткән, шуға күрә мосолмандар исемдәрҙең мөһим икәнлеген, уларҙың хикмәтле булыуын аңларға тейеш.\n"Фәрештәләргә ер йөҙөндә хәлифә ҡыласаҡмын", — тигән. Фәрештәләр: «Унда боҙоҡлоҡ ҡылыусы һәм ҡан ҡойоусы хәлифә итеп ҡуяһыңмы?» — тигәндәр. Аллаһы Тәғәлә уларға Әҙәм ғәләйһиссәләмдең бөтә исемдәрҙе лә белеүен, ә фәрештәләрҙең белмәүен һәм шул сәбәпле Әҙәмдең (г-м) хөрмәтле зат булыуын белгертте һәм уға сәждә ҡылырға бойорҙо: «Аллаһ Әҙәмгә исемдәрҙең барсаһын өйрәтте лә, фәрештәләргә әйтте: „Әгәр дөрөҫ һөйләүселәрҙән булһағыҙ, Әҙәм белгән исемдәрҙең барыһын да әйтеп бирегеҙ“. Фәрештәләр әйтте: „Әй һәр кәмселектән пак булыусы Раббыбыҙ! Беҙҙә һис белем юҡ, мәгәр Һин белдергәнде генә беләбеҙ, Һин, һис шикһеҙ, һәр нәмәне белеүсе, хикмәт менән эш ҡылыусыһың“. Аллаһ Әҙәмгә әйтте: „Фәрештәләрҙең барыһын әйтеп бир“. Әҙәм исемдәрҙең бөтәһен әйтеп биргәс, Аллаһ фәрештәләргә әйтте: „Мин һеҙгә әйтмәнемме ерҙәге үә күктәрҙәге йәшерен нәмәләрҙе беләмен һәм һеҙҙең асыҡ эшләгән үә йәшереп эшләгән эштәрегеҙҙе лә беләмен тип?“ Хөрмәт йөҙөнән Әҙәмгә сәждә ҡылығыҙ», — тип фәрештәләргә әйткән ваҡытыбыҙҙа улар сәждә ҡылды, Иблис кенә сәждә ҡылманы, тәкәбберләнде һәм кәферҙәрҙән булды" («Бәҡара» сүрәһенең 31-34-се аяттары).\nИсемдәрҙе белеү, уларҙың мәғәнәләрен аңлау, һәр әйбергә йәки кешегә лайыҡлы исемдәр ҡушыу әҙәм балаһының башҡа мәхлүктәрҙән (йән эйәләренән) өҫтөнлөгөн, дәрәжәһен күрһәтә.\nКешеләр үҙ исемдәренә иғтибарлы булырға тейеш, сөнки Аллаһы Тәғәлә Үҙе ҡайһы бер исемдәрҙе иҫкә алды, хатта ҡайһы бер пәйғәмбәрҙәргә Үҙе исем бирҙе.\n"Мәрйәм" сүрәһенең 7-се аятында: «Әй Зәкәриә, Беҙ һине бер ул (малай) менән шатландырабыҙ, уның исеме Яхъя, быға тиклем Беҙ беркемгә лә ошондай исем ҡылманыҡ», — тиелә.\n"Ул михрабта (ғибәҙәт бүлмәһендә) намаҙ уҡығанда фәрештәләр уға өндәште: Аллаһ һине Яхъя менән шатландыра..." («Әл — Ғимран» сүрәһенең 39-сы аяты).\n"Аллаһ һине Үҙенең һүҙе менән (йәғни «Бул» тигән һүҙе менән барлыҡҡа килтереү) шатландыра, уның исеме Мәсих, Мәрйәм улы Ғайса" («Әл-Ғимран» сүрәһенең 45-се аят).\n"Һәм минең артымдан килеүсе илсе, рәсүл менән шатландырып, уның исеме Әхмәд (йәғни пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәссәләм)" («Саф» сүрәһенең 6-сы аяты).\nМәрйәм әсәбеҙҙең исемен дә Ҡөръәндә Аллаһы Тәғәлә иҫкә ала: «Мин уны Мәрйәм тип атаным, һәм Мин уны, һәм уның нәҫелен ләғнәт ҡылынған шайтандан Һиңә һыйындырам» («Әл — Ғимран» сүрәһенең 36-сы аяты).\nАллаһы Тәғәлә насар исемдәр ҡушыуҙан, ҡушаматтарҙан тыйҙы һәм киҫәтте: «Насар исемдәр, ҡушаматтар менән өндәшмәгеҙ, иман килтергәндән һуң ниндәй яман эштер улай эшләү, ә кемдәр насар исемдәр, ҡушаматтар тағыуҙан тәүбә ҡылмаһалар, шулар инде ул залимдар». («Хужүрәт» сүрәһенең 11-се аяты).\nӘ залимдар тураһында Аллаһы Тәғәлә әйтә: «Ул көндә, йәғни Ҡиәмәт көнөндә уларға ғөзөрҙөре, һылтауҙары файҙа бирмәҫ...» («Рум» сүрәһенең 57-се аяты).\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ дә балаларға яҡшы исемдәр ҡушыуҙы бойорҙо. Хәҙистә әйтелгәнсә, балаға яҡшы исем ҡушыу — баланың атаһы өҫтөндәге хаҡы.\nШулай уҡ Аллаһ илсеһе әйтте: «Һеҙҙе Ҡиәмәт көнөндә исемдәрегеҙ һәм атағыҙҙың исемдәре менән саҡырырҙар, исемдәрегеҙҙе яҡшы ҡылығыҙ!» (Әбу Дауд); «Аллаһ Тәғәләгә иң һөйөклө исемдәрегеҙ Ғабдулла һәм Ғабдрахман (Мөслим).\nБыл исемдәрҙең мәғәнәләре күркәм: Аллаһтың ҡоло һәм Әр — Рахмандың ҡоло, был исемдәр кешенең Аллаһты таныуын, Уға буйһоноуын, Уға ғына ғибәҙәт ҡылыуын белгертеп тора. Шуға күрә лә Аллаһ бындай исемдәрҙе ярата. Ә инде ул исемде яратҡас, һис шикһеҙ, ул исемде йөрөтөүсене лә Аллаһы Тәғәлә ярата, ундай исемдәр йөрөтөү Аллаһтың ризалығына ирешеүгә сәбәп була. Ғабд (ҡол) һәм Аллаһтың туҡһан туғыҙ исеменең береһе ҡушылған исемдәр ҙә шундай уҡ хөкөмдә, мәҫәлән: Ғабдерәхим, Ғәбделәхәт, Ғәбделхалик һ. б.\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: „Пәйғәмбәр исемдәре ҡушығыҙ, ә Аллаһҡа иң ныҡ һөйөклө исемдәр: Ғабдулла һәм Ғабдрахман, ә иң тоғро исемдәр (йәғни хужаһына тура килә торған): Харис (сауҙа итеүсе) һәм Һәммәм (тынғыһыҙ, борсолоусы); ә иң йәмһеҙ исемдәр: Хәрб (һуғыш) һәм Мурра (ҡатылыҡ)“.\nМосолман кешеһе насар исемдәрҙән һаҡланырға тейеш, сөнки бындай исемдәрҙе, һәм ул насар исем йөрөтөүсене Аллаһ һөймәй, шул исеме Аллаһтың асыуы һәм ғазабы килеүгә сәбәп була.\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: „Ҡиәмәт көнөндә Аллаһтың ҡаты асыуына лайыҡ һәм иң әшәке кеше — үҙен Мәликүл — әмләк, йәки шаһиншаһ (батшаларҙың батшаһы) тип атаусы. Аллаһтан башҡа батша юҡ!“\nАллаһҡа ғына лайыҡ исемдәрҙән һаҡланыу тейешле. Шундай исемдәрҙән: Рахмән (бөтә мәхлүктәргә изгелекле булыусы), Ҡотдос (изге, мөҡәдәс), Халиҡ (бөтә доньяны барлыҡҡа килтереүсе), Әхәд (берҙән бер булыусы) һ. б. Кешеләргә был исемдәр ҡушылмай, сөнки ошондай сифаттар, исемдәр Раббыбыҙ Аллаһҡа ғына хас, Ул (Аллаһ) ғына ундай исемдәргә лайыҡ.\nҒәйшә (р. г.) әйткән: „Аллаһ илсеһе салләллаһу ғәләйһи үәссәләм насар исемдәрҙе алыштыра ине“ (Тирмизи).\nНасар исем ҡушмау ғына түгел, ҡушылған осраҡта ла уны алыштырыу тейеш.\nСәғид ибн Әл-Мүсәййиб олатаһынан риүәйәт итә. „Пәйғәмбәр салләллаһу ғәләйһи үәссәләмгә килдем“, — ти. Ул әйтте: „Исемең нисек?“ Әйттем: „Хәзи (Ҡаты)“. Ул әйтте: „Һин — Сәһл (еңел)“. Әйттем: „Атам ҡушҡан исемде үҙгәртмәймен“. Ибне Әл-Мүсәййиб әйтте: „Шунан бирле беҙҙең нәҫелдә ҡатылыҡ һаман да бар“.\nБыл хәҙистән аңлашыла: исем кешенең тормошона, холҡо-тәбиғәтенә лә йоғонто яһай, шуға күрә Аллаһы Тәғәлә һөйгән, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ ҡушҡан исемдәрҙе ҡушыу кәрәк.\nМәғәнәләре яҡшы булһа ла, мосолмандар башҡа өммәттәр йөрөтә торған исемдәрҙән һаҡланырға тейеш. Сөнки Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: „Кем берәр ҡәүемгә оҡшарға тырышһа, шуларҙан булыр“, икенсе бер риүәйәттә: „Шулар менән ҡубарылыр“, — тиелә.\nШуға күрә динһеҙҙәр, христиандар, йәһүдиләр, мәжүсиҙәр исемдәренән һаҡланырға кәрәк. Ул исемдәр уны йөрөтөүсенең кәфер өммәттәре кешеһе икәнлегенең билдәһе булып тора.\nАллаһы Тәғәлә мосолман өммәтен кешелек өсөн ебәрелгән иң хәйерле өммәт тип атаны. Мосолмандар кешеләргә тура юлды күрһәтеүсе, изгелектәргә өндәүсе, яуызлыҡтарҙан тыйыусы, үҙҙәренең бер Аллаһҡа ғына ғибәҙәт ҡылыуҙары менән дә, үҙ-үҙҙәрен тотошо, холоҡтары менән дә, тышҡы ҡиәфәттәре һәм таҙалыҡтары менән дә, һәм шулай уҡ исемдәре менән дә башҡаларға үрнәк булырға тейеш. Ул исем уны йөрөтөүсе хужаһының мосолман икәнлеген, бөтөн доньяларҙың Раббыһы булған Аллаһтың ғына ҡоло икәнлеген күрһәтергә тейеш.\nЯҡшы исем балаға ла ыңғай тәьҫир итә. Роберт тип ҡушһаң, ул Робертҡа оҡшарға тырыша, Мөхәммәд тип ҡушһаң, ул пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәдкә ﷺ оҡшарға тырыша. Аллаһ ҡоло Ғабдулла тип ҡушһаң, ул Аллаһ ҡоло булырға тырыша. Ә инде кемгә Эт тип исем ҡушһаң, ул бала, әлбиттә, үҙе менән эт араһында оҡшашлыҡтар эҙләйәсәк, һәм уға оҡшарға тырышасаҡ.\nБеҙ, мосолмандар, балаларыбыҙға матур исемдәр, оло маҡсаттарға өндәй торған, ер йөҙөндә Аллаһтың хәлифәһе булыу дәрәжәһенә лайыҡ исемдәр ҡушарға тейешбеҙ; кәмһетә, хурландыра, кәферҙәргә оҡшата торған исемдәрҙән һаҡланыу лазым.\nБалаға исем ҡушыу, иң беренсе — атаның хаҡы, әсәһе йәки әбей — бабайының хаҡы түгел. Аллаһы Тәғәлә былай тип әйтә:\n»Уларҙы аталарының исемдәре менән йөрөтөгөҙ, был Аллаһ хозурында ғәҙелерәк, йәғни фәлән улы фәлән, фәлән ҡыҙы фәләнә тип" («Әхзәб» сүрәһенең 5-се аят).\nПәйғәмбәребеҙ ﷺ дә, сәхәбәләр ҙә балаларына үҙҙәре исем ҡушҡандар. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ: «Был төндә минең улым тыуҙы һәм мин уны атам Ибраһим (йәғни Ибраһим пәйғәмбәр) исеме менән атаным», — тигән.\nСәхәбәләр шулай уҡ Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үәссәләмдән дә балаларына исем ҡуштыра торған булғандар:\n"Бер кеше әйтте:\n- Йә Аллаһтың илсеһе ﷺ, бөгөн төндә минең балам тыуҙы, уға ниндәй исем ҡушайым?\n- Улыңа Ғабдрахман тип исем ҡуш".\nЯңы тыуған балаға тыуыу менән исем бирһәң дә, етенсе көнөндә ҡушһаң да ярай.\nАллаһтың илсеһе ﷺ әйткән: «Һәр баланың енесенә ҡарап, ҡорбан (йәғни бәпес туйы үткәреү өсөн салына торған малға бәйле (ир бала булһа — ике һарыҡ, ҡыҙ булһа — бер һарыҡ салыу мөстәхәб, яҡшы. — Авт.)) — етенсе көнөндә һарыҡ салына, исем ҡушыла һәм сәсе алына».\nЛәкин етенсе көнөнән һуң да исем ҡушыу ярай, был тура ла Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ хәҙистәре бар.\nБер кешенең бер нисә исеме лә булырға мөмкин, һәм был шәриғәтебеҙ буйынса тыйылмай (әгәр ҙә ул исемдәр шәриғәткә ҡаршы килмәһә).\nМиҫал өсөн, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үәссәләмдең бер нисә исеме булған. Ул был турала ошолай тигән: «Минең исемдәрем бер генә түгел: мин — Мөхәммәд, мин — Әхмәд, мин — Мәхий, мин — Хәшир, мин — Ғаҡыйб».\nТатарсанан тәржемә; Рафиҡ хәҙрәт МИНӘХМӘТОВ, Татарстан, Көнсығыш регионы ҡазыйы, Әлмәт районы һәм Әлмәт ҡалаһы имам-мөхтәсибе.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 04.10.2019 в 01:09, и размещена в категории вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Бөгөн Өфөлә «Газель» автомобиле янып ките\nҒәҙәттән тыш хәл Рихард Зорге һәм Галле округы урамдары киҫелешендә, Көньяҡ автовокзал тирәһендә була. Ваҡиғаны күреүселәр янғын һүндереүселәрҙе саҡыра. Был мәлдә төҙөлөш урынына юлланған эшселәр шофер менән бергә утты үҙаллы һүндерә башлай. Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, янғын машинаның двигателенән сыҡҡан. Зыян күреүселәр юҡ.


Интернет селтәрендә рейстарҙың фотолары ҡуйылыу менән халыҡта күп һорауҙар тыуҙы. Ни өсөн улай иртә йөрөй, ауыл халҡы таңғы алтыға эшен тамамлап автобусҡа сығып өлгөрмәй? Ни өсөн автобус Абдул ауылына килеп етмәй? Халыҡ әҙ йөрөһә, тағы туҡтатырҙармы? Автобусҡа хаҡтар нисек?Һорауҙар күп, быларҙың барыһына ла яуап эҙләп Мәләүез АТП-һы директоры урынбаҫары Владимир Михайловҡа шылтыраттыҡ, ул барыһын да еренә еткереп, ентекләп аңлатты.\n- Үҙем күптән Күмертауҙа йәшәһәм дә, Абдул ауылында өйөбөҙ, туғандарыбыҙ бар, әнейем шул ауылдан. Әтейебеҙ үлгәне бирле, ауылға ҡайтып килеү ҙур бәләгә әйләнде. Ошоңарса, газель менән шәхси эшҡыуар кеше ташыны, 2021 йылдың март айынан бирле, ул да беҙҙең яҡҡа йөрөүҙән баш тартты. Был рейсты булдырыуҙары бик ҡыуаныслы, бик кәрәкле тип һанайым. Сөнки ауылдарҙа яңғыҙ йәшәгәндәр, машинаһыҙҙар етәрлек, уларға дарыу артынан ҡалаға барырға кәрәк, ауылдарҙа дарыуханалар юҡ бит. Хәҙер студенттар ҙа килеп өҫтәлде, уларҙың ауылға ҡайтып-китеп йөрөр өсөн, барыһының да шәхси машинаһы юҡ бит. Беҙҙең ауылға, бер яҡҡа ғына такси хаҡы 600 һум ине, уйлап ҡарағыҙ, ике яҡты һанаһаң 1200 һум, ә кеше нимә эшләһен, шул хаҡты түләп барып ҡайтыуҙан башҡа сара юҡ. Автобустар буш булмаҫ тип ышанам, халыҡ йөрөр. Рейстар булдырылыуы пенсионерҙар, студенттар өсөн бик шәп булғандыр. Автобустарҙың хаҡтары һәм йөрөү ваҡыттары ла уңайлы, тип һанайым, был да бик мөһим мәсьәлә.\n- Беҙ үҙебеҙ Күмертауҙа йәшәһәк тә, Яҡуп ауылында ҡәйнәм йәшәй, Абдул ауылында туғандарыбыҙ бар. Минең уйлауымса автобустар буш булмаҫ, халыҡ йөрөр. Рейсты күргәс Абдулға барып етмәй икән тип уйлап күңел төшкән ине, аңлауыбыҙса автобус Абдул ауылына ла барып етәсәк. Беҙҙең ауылға такси хаҡы 600-650 һум ине, был барыһының да кеҫәһенә тура килмәй, шуға күрә автобус йөрөүе бик ыңғай күренеш.\nФотола Тимербай ауылы туҡталышы.\nТулы материал гәзиттә үткән һанда баҫылды.


«НИСЕК БАРҺЫҢ, ҺИН ШУЛАЙ БУЛ!..» » Журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nҺуңғы мәлдә сәләмәт тормош рәүеше алып барыусыларҙың һаны бермә-бер артыуы күҙәтелә. Минең бөтә әхирәттәрем дә тиерлек дөрөҫ туҡланырға тырыша, спорт менән шөғөлләнә, тәбиғәткә йыш сыға. Дөрөҫөн әйткәндә, үҙем дә йыш ҡына ошо «яҡшылыҡ яғына» тартылам. Шулай уҡ кейемдә лә тәбиғи стилде ҡулланыу даирәһе киңәйә бара.\nТәбиғи стиль өсөн уңайлыҡ, ябайлыҡ, ғәҙәтилек хас. Тәү сиратта, былар нимәлер эшләгәндә, тура һүҙлелектә, үҙеңде иркен тотоуҙа, юҡбарға оялып-тартынып бармауҙа, асыҡ йөҙлөлөктә күренә. Был стилде үҙ иткән ҡатын-ҡыҙ, ҡағиҙә булараҡ, аралашыусан, эскерһеҙ, йомшаҡ күңелле, шәфҡәтле. Кемгәлер ярҙам кәрәк икән, ул шунда уҡ йүгереп сығып китергә әҙер. Тәбиғәт менән бер бөтөн булып йәшәй, хайуандарҙы ярата. Һуңғы мода яңылыҡтары ҡыҙыҡтырмай уны. Әммә был һис кенә лә, ул бөтөнләй үҙен ҡарамай, теләһә нисек кейенә, тигәнде аңлатмай. Һәр саҡ ыҫпай йөрөй, йөҙө балҡып тора, тырнаҡтары бөхтә итеп ҡырҡылған. Толомдарын тәртипкә килтереү өсөн оҙаҡ ваҡыт сарыф итергә яратмай, шуға ғәҙәттә уларҙы ҡыҫҡа йөрөтә йәки тәбиғәттән тулҡынланып торған оҙон сәстәрен йыйнаҡ итеп тарап ҡуя.\nТөҫтәргә килгәндә, тәбиғәттә осраған бөтәһе лә ҡулланыла: аҡһыл көрән, йәшел, көрән, һары, ҡыҙылһыу (терракот), зәйтүндәй һарғылт йәшел, ҡарағусҡыл ҡыҙыл, тоноҡ йәшел (фисташка)...\nТегелеше буйынса ҡарағанда, был стилдәге кейемдәр ҡатмарлы түгел, артыҡ өлөш-деталдәр ҡушылмаған. Оҙон киң итәктәр, тар булмаған уңайлы салбарҙар, оҙон еңле блузалар йыш осрай. Уларҙы тегеү өсөн, әлбиттә, етен, йөн, мамыҡ, джинса, йомшаҡ күн (замша) кеүек тәбиғи туҡымалар тотонола.\nОбразды тәбиғи таштарҙан эшләнгән биҙәүестәр, күн сумка йә ҡайыштар, төрлөсә үрелгән беләҙектәр тулыландыра. Аяҡ кейеме иһә ныҡлы үксәле йәки бөтөнләй яҫы табанлы. Страз, пайетка кеүек артыҡ сағыу, ялтыр нәмәләр һис ҡулланылмай. Кейемде ниндәйҙер нағыш, сигеүле буй сепрәк менән, ҡайһы саҡ макраме ысулын файҙаланып биҙәйҙәр. Шуға ла ул фольклор стиленә лә оҡшап китә. Тәбиғи стилдә кейенеү арзанға төшә, тип уйлаусылар хаталана. Киреһенсә, тәбиғи, сифатлы әйберҙәр өсөн байтаҡ ҡына аҡса сығарып һалырға тура килә.\nБөтәбеҙгә лә билдәле булған «йондоҙ»ҙар араһында ла тәбиғи стилде үҙ итеүселәр байтаҡ. Иң сағыуҙарынан Джулия Робертсты, Юлия Савичеваны, Наталья Водянованы атап үтергә була.\nТәбиғи стиль – Тургенев героинялары өсөн. Нескә, хыялдарға бирелеүсән, тәбиғәткә, әйләнә-тирәһенә ғашиҡ ҡыҙҙар улар.\nРедакциянан. «NewYorker» кибете тәҡдим иткән кейемдәрҙе М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры актрисаһы Гөлмира Исмәғилева кейеп күрһәтте. Әйберҙәрҙе һайлауҙа стилист-имиджмейкер Зилә Сәфиуллина ярҙам итте. Барыһына ла рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.


Эҙәрмәндәр Башҡортостандан һуғышҡа алынған һалдаттың кәүҙәһен тапҡан - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nЙыл hайын Башҡортостан эҙәрмәндәре Бөйөк Ватан hуғышында хәбәрhеҙ юғалған 500-гә яҡын хәрбиҙең яҙмышын асыҡлай. Яңыраҡ Калуга өлкәһендә табылған ике совет һалдатының кәүҙәләрен тикшергәндән һуң, береһе беҙҙең яҡташыбыҙ Гудков Василий Гаврил улының булыуы асыҡланды 1942 йыл. 6 йәшлек Петр, уның ике апайы һәм бер һеңлеһе аталарын һуғышҡа оҙата. Әсәһе лә, балалар ҙа һалдатты башҡа күрмәҫтәрен күҙ алдына ла килтермәй. Тик, ҡыҙғанысҡа, был хушлашыу һуңғыһы була. Атайһыҙ үткән бала саҡ йылдарын Петр Василий улы әсенеп һөйләй. Баҡсала үҫтерелгән йәшелсә һәм емеш-еләк, аҙбарҙа һыйырҙың барлығы ғына күп балалы ғаиләне аслыҡтан һаҡлай. Ә бына икмәк һәр ваҡыт наҡыҫ булды, әсәйем имән сәтләүегенән ҡабартма бешерә ине, тип хәтерләй ир уҙаманы. Бик бәләкәй булғанғамы, Петр Васильевич атаһынан хаттар килеүен иҫләмәй. Тик апаларының аҙаҡ һөйләүе буйынса ғына, әсәһенең атайҙарын һуңғы һулышына тиклем көтөүен белә. Гудков Василий Гавриловичтың ҡәбере табылыуын уға беренсе булып апаһының Мәскәү өлкәһе Серпухов ҡалаһында йәшәгән ҡыҙы хәбәр итә. Тула өлкәһе эҙәрмәндәре һалдаттың кем икәнлеген уның әйберҙәренә ҡарап билдәләй. Һалдаттың түшендәге исемле медальоны уның тап Василий Гудков икәнлегендә шик ҡалдырмай. Әлегә һалдаттың ҡайҙа яңынан ерләнере билдәһеҙ. Туғандары уның 70 йыл тирәһе ерҙә ятҡан кәүҙәһен тыуған яғы – Стәрлебаш районына алып ҡайтыу тураһында хыяллана. Башҡортостан эҙәрмәндәре лә Василий Гавриловтың тыуған ерендә ерләнергә тейешлеге тураһындағы ҡарашты уртаҡлаша һәм һалдаттың яҡындарына һәр яҡлап ярҙам итәргә вәғәҙәләй.


Беҙҙә - сит ил студенттары!\n31 Август 2020, 14:10\nЮғары уҡыу йортоноң II-IV курсында “Дауалау” факультетында уҡыған 16 егет-ҡыҙ Һиндостан, Ираҡ һәм Мысыр илдәренән.\nҠаланың үҙәк район клиник дауаханаһына тәжрибәләр менән уртаҡлашырға Башҡорт дәүләт медицина университетында уҡыған бер төркөм сит ил студенттары килде.\nУлар Башҡорт дәүләт медицина университетының сит ил студенттары деканатының планына ярашлы, “Башҡортостан Республикаһындаһөнәри аралашыу теле - инглиз теле” тип аталған йәйге белем биреү лагеры сиктәрендә, үҙәк район клиник дауаханаһында тәжрибә уртаҡлашыу практикаһы үтәсәк.\nЮғары уҡыу йортоноң II-IV курсында “Дауалау” факультетында уҡыған 16 егет-ҡыҙ Һиндостан, Ираҡ һәм Мысыр илдәренән. Улар ун көн дауамында төп эштәренән тыш, ҡаланың крайҙы өйрәнеү, металлургия комбинаты, ДОСААФ өлгөлө автомәктәбе, янғын һүндереү часы һәм Тирлән музейҙарына сәйәхәт ҡыласаҡ, медицина колледжы студенттары менән осрашасаҡ, шулай уҡ ҡала мәсетен һәм сиркәүен ҡараясаҡ.\nСтуденттар тәүге көндө, ике төркөмгә бүленеп, ҡала менән танышты. Уларҙы медицина колледжы хеҙмәткәрҙәре оҙатып йөрөнө.\nСтуденттар етәксеһе, Башҡорт дәүләт медицина университетының сит ил студенттары эше буйынса декан урынбаҫары, томографик анатомия һәм оператив хирургия буйынса өлкән уҡытыусы Ария Надер Раджабович әйтеүенсә, уҙған уҡыу йылында университетта 1500 сит ил студенты белем алған. Алдағы йылдарҙа был һандың 2000-2500-гә барып етеүе ихтимал. Һиндостандан килеүселәр һаны беренсе урында - 750 студент. Унан ҡала Тажикстан, Үзбәкстан, Ҡаҙағстан, Мысыр тора. Студенттар тәүге өс курсты инглиз төркөмөндә уҡыһа, IV-Vкурстарҙа уҡыу рус телендә алып барыла. Уларҙың күпселеге уҡырға инер алдынан әҙерлек төркөмөндә уҡып, телде өйрәнә. Телде яҡшы белгәндәр рус төркөмөнә күсеү хоҡуғына эйә.\n- Сит ил студенттары буйынса декан урынбаҫары булараҡ, мин уларҙың килеп тыуған проблемалары, һорауҙары өҫтөндә эшләйем. Уҡыуҙы тамамлаған студенттар араһында Рәсәйҙә ҡалыу тураһында уйлағандары ла бар. Араларында тик “5”ле билдәләренә генә уҡыусылар күп. Башҡа студенттар менән сағыштырғанда, күпкә тырыштар, һәр нәмәне өйрәнергә, белергә ашҡыналар, ҡыҙыҡһыныусандар. Бер һүҙ менән әйткәндә, ата-әсәләренең өмөтөн аҡларға тырышалар.\nБеҙ бындай кимәлдәге тәжрибә уртаҡлашыу практикаһы менән йыл һайын республика буйлап йөрөйбөҙ. Белореттан алда Стәрлетамаҡта булһаҡ, артабан Салауат, Бәләбәй, Туймазы ҡалалары көтә. Сәйәхәт өсөн университет аҡса бүлә. Үҙебеҙҙең автобусыбыҙ алып йөрөй. Ашау-эсеү өсөн студенттар үҙҙәре түләй.\nУларға Башҡортостандың тәбиғәте бик оҡшай. Юл буйында ҡаялар, тауҙар ҡырында фотоға төшә-төшә килдек. Тыуған илдәрендәге иптәштәренә, туғандарына бындағы халыҡты бик изге, яҡшы күңелле тип, тик ыңғай яҡтан ғына телгә алалар, - тине Ария Раджабович.\nТәжрибә уртаҡлашыу ике яҡ өсөн дә тик файҙаға булыр, ҡуйылған маҡсаттар тормошҡа ашыр, тип ышанғы килә.


13 Август , 10:20\nБаймаҡ районы Таулыҡай ауылы биләмәһендә йәшәүселәр мөһим сараға етди ҡарай. Иҫәп алыусы Гөлназ Сәғәҙәтованың һорауҙарына тулы яуаптар ҡайтара...\nМәғлүм булыуынса, 1 август көнө ауыл хужалығын иҫәпкә алыу башланды. Ул ай аҙағынаса дауам итә.\nБаймаҡ районы Таулыҡай ауылы биләмәһендә йәшәүселәр мөһим сараға етди ҡарай. Иҫәп алыусы Гөлназ Сәғәҙәтованың һорауҙарына тулы яуаптар ҡайтара.\n--Үрге Таулыҡай, Сыңғыҙ, Буранбай ауылдары минең ҡарамаҡта. Барлығы 523 ихата. Көнөнә яҡынса 17 өй тирәһе үтер кәрәк. Халыҡ аңлап ҡабул итә, һорауҙарға дөрөҫ яуап бирә. Әлбиттә, шикләнгән, һалым килер тип йәшереп ҡалыусылар ҙа бар. Беҙ конфедиальность һаҡланғанын аңлатабыҙ,--ти Гөлназ.—Уҙған йыл менән сағыштырғанда быйыл эшләүе еңелерәк, сөнки планшетыбыҙ бар. Махсус программа бик ҡулайлы. Инструкторҙар 10 көн һайын беҙ туплаған мәғлүмәтте тикшереп ала.\nИҫәп алыусы килһә, уға шикләнеп, ҡурҡып ҡарарға кәрәкмәй. Улар барыһы ла коронавирустан вакцина үткән. Икенсенән, улар һеҙҙең исем-фамилияғыҙҙы яҙып алмай, бер ниндәй ҙә документтар һорамай, бары тик шәхси хужалыҡты иҫәпкә ала. Аралашыу өсөн 20-30 минут етә.\n--Иҫәп алыу барышында ауыл хужалығы тармағында мәшғүлдәр һаны, ер участкалары һәм уларҙы файҙаланыу, ауыл хужалығы культуралары һәм күп йыллыҡ үҫентеләр майҙандары тураһында ла мәғлүмәттәр теркәлә. Шулай уҡ мал һанын иҫәпкә алабыҙ—ти Гөлназ.\nӨҫтәп шуны әйтергә кәрәк: иҫәп алыусылар махсус эмблемалы йәшел кейемдә килә. Улар таныҡлыҡтарын һәм паспорттарын күрһәтергә бурыслы. Иҫәп алыусыларҙы мутлашыусылар менән бутай күрмәгеҙ.


13 май — Башҡорт Википедияһы\n13 май Викимилектә\n13 май — григориан стиле буйынса йылдың 133-сө (кәбисә йылында 134-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 232 көн ҡала.\nРәсәй: Ҡара диңгеҙ флоты көнө.\nБразилия: Претос Велхос фестивале.\nКанада: Әсә көнө.\nНигерия: Гарланд көнө.\nРәсәй: Эске эштәр министрлығының һаҡ-конвой подразделениелары көнө.\n1925: СССР-ҙа Советтарҙың III съезы асыла.\n1938: СССР милиция органдары составында һаҡ-конвой подразделениелары ойошторола.\n1950: Британияла «Формула-1» чемпионатының тәүге уҙышы уҙғарыла.\n1955: Швейцария инженеры Жорж де Местраль йәбешкәк ҡаптырмаға патент ала.\n1960: Швейцария альпинистары донъяның туғыҙынсы бейек тау түбәһе Дхаулагирины яулай.\nЭйхенвальд Антон Александрович (1875—1952), композитор, дирижёр, фольклорсы. 1930-сы йылдар башынан Өфөлә эшләй, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрын асыуҙа ҡатнаша, «Мәргән» легенда-героик операһы һәм «Ашҡаҙар» драматик операһы авторы. 1933 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1945) һәм атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1944). Сығышы менән Мәскәү ҡалаһынан.\nВәлитов Ишбулды Ғиниәт улы (1935—12.02.2013), ғалим-әҙәби тәнҡитсе. 1962—2007 йылдарҙа хәҙерге Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1977 йылдан башҡорт теле һәм әҙәбиәте кафедраһы мөдире, 1987—1999 йылдарҙа әҙерлек бүлеге мөдире. 1988 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Филология фәндәре кандидаты (1973). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1995), РСФСР‑ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1979). Ғәли Ибраһимов (1998) һәм Зәйнәб Биишева исемендәге (2001) премиялар лауреаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры (1981).\nҮрәзмәтов Флүр Зинур улы (1955), хужалыҡ эшмәкәре, дәүләт хеҙмәткәре. 2004—2020 йылдарҙа Шишмә район хакимиәте башлығы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1996) һәм халыҡ мәғарифы отличнигы (1994).\nҒәлләмов Тимур Фәнил улы (1980), спортсы. 2003—2010 йылдарҙа Рәсәйҙең самбо буйынса йыйылма командаһы ағзаһы. Октябрьский ҡалаһының 1-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе. Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2008). Шәхси зачётта донъя (2006—2007) һәм Рәсәй (2006—2008) чемпионы. Сығышы менән Ҡазан ҡалаһынан.\nВәлиев Илдус Зәкирйән улы (1936), сауҙа өлкәһе ветераны. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәре. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Илеш районы Иҫке Ҡырғыҙ ауылынан.\nАрыҫланова Люциә Шәрифйән ҡыҙы (1937), мәғариф ветераны. 1993—2003 йылдарҙа Кушнаренко педагогия училищеһы уҡытыусыһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы.\nКопьёв Михаил Васильевич 1947—19.08.2017), рәссам, график, театр рәссамы. 1986 йылдан Вологда дәүләт техник университетының архитектура һәм дизайн кафедраһы доценты. Вологда өлкәһенең мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендәге премияһы лауреаты (2006). ДДуҫлыҡ ордены кавалеры (2008). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nХлыбов Виктор Петрович (1947), сценограф. 1964—1968 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының, 1979 йылдан — Стәрлетамаҡ рус дәүләт драма театрының ҡуйыусы, 1994 йылдан — баш рәссамы. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2007), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1998).\nШәрәфетдинов Әмир Ямалетдин улы (1947), ғалим-табип-гигиенист. 2004 йылдан Башҡортостан физик культура институтының адаптив физик культура факультеты, 2008 йылдан — Г. В. Плеханов исемендәге Рәсәй иҡтисад университеты Өфө институтының (филиалының) иҡтисад һәм менеджмент факультеты деканы, 2016 йылдан — Башҡорт дәүләт медицина университеты уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2004). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1999) һәм мәғариф отличнигы (2012).\nАнаненков Александр Георгиевич (1952), ғалим-иҡтисадсы. 2004—2011 йылдарҙа «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе урынбаҫары, 2002 йылдың 28 июненән — директорҙар советы ағзаһы. Иҡтисад фәндәре докторы, профессор.\nХөсәйенова Фәниҙә Хәмиҙулла ҡыҙы (1952), һаулыҡ һаҡлау өлкәһе ветераны. 1972—2016 йылдарҙа Салауат тире-винерология диспансерының шәфҡәт туташы, шул иҫәптән 1975—1979 һәм 1990—2006 йылдарҙа — өлкән шәфҡәт туташы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре (2004). Сығышы менән ошо ҡаланан.\nҒималов Фуат Рамазан улы (1957), ғалим-биолог. Биохимия һәм генетика институтының ғилми секретары. Биология фәндәре докторы.\nӘминева Рәйлә Рафаэль ҡыҙы (1957), һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре. 1976 йылдан Көйөргәҙе районы Ермолаевка үҙәк район дауаханаһының пост һәм өлкән шәфҡәт туташы, 2002 йылдан — баш шәфҡәт туташы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Хәйбулла районы Аҡъяр ауылынан.\nХализова Мария Ивановна (1929—8.04.2008), малсылыҡ алдынғыһы. 1953—1985 йылдарҙа Иглин районы «Путь Ленина» колхозы һауынсыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966). Башҡорт АССР-ының иң яҡшы һауынсыһы (1957. РСФСР-ҙың алтынсы саҡырылыш Юғары Советы (1963—1967) депутаты.\n13 майҙа тыуғандар\n1625: Карло Маратта, Италияның барокко дәүере рәссамы, архитектор.\n1750: Лоренцо Маскерони, Италия математигы, шағир.\n1795: Павел Шафарик, Чехия филологы, тарихсы, славян халыҡтары берҙәмлеге идеяһы авторы.\n1840: Альфонс Доде, Франция яҙыусыһы.\n1850: Модест Чайковский, Рәсәй империяһы драматургы, либретталар авторы, музыка тәнҡитсеһе, Пётр Ильич Чайковскийҙың кесе туғаны.\n1895: Лариса Рейснер, Рәсәй империяһы, Совет Рәсәйе һәм СССР яҙыусыһы.\n1905: Стефания Станюта, СССР һәм Беларусь Республикаһы актрисаһы, СССР-ҙың халыҡ артисы.\n1950: Стиви Уандер, АҠШ йырсыһы, композитор.\n1960: Ефим Александров, СССР һәм Рәсәй йырсыһы, артист һәм режиссёр.\n1960: Миләүшә Таминдарова, йырсы, Татарстандың дәүләт камера хоры етәксеһе, Ҡазан дәүләт консерваторияһы доценты, Татарстан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2007).\n1985: Иван Реон, Британия актёры, йырсы һәм йырҙар авторы.\n13 майҙа вафат булғандар\n1992: Ибраһим Ғиззәтуллин, башҡорт яҙыусыһы һәм шағиры, Бөйөк Ватан һуғышы инвалиды, «Башҡорт Корчагины» исеме аҫтында киң билдәлелек алған ҡаһарман шәхес, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1988), Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (1968).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=13_май&oldid=1134870 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:05 13 май 2022 үҙгәртелгән.


Бонусы слот был LadyLucks алырға £5 + £500 буш! - StrictlySlots\nБиллинг Телефон Слот\n£5 Бушлай Бонус\nТиклем £200 бонус\n$ 1000 бонус\nКазино Текә Уйнай.\n10 Юҡҡа Вращения\nӨйрәнеү Ҙур Итеп Бонусы Слот Уйнағанда Уҡ Өйрәнә " Захватывающий Уйын Автоматтары Бөгөнгө Слот!\nМобиль Слот Бонус Башҡа Депозита Биттәрендә Король Музыка Сент-Джеймс. Джон-Бәләкәй. ҡаты уйын автоматтары һәм казино.\nБаҫығыҙ был һурәттәре, түбәнерәк, һәм ҙур Джекпот! Теркәлергә һәм уйнарға бушлай казино! Уйнау менән реаль аҡса һәм бушҡа уйнарға!\nБонус слот-береһе төп ингредиент өсөн превосходно уйын автоматтары онлайн казино. Ҡаты слотов береһе булып тора, һис казино, ул үҙ тәҡдим итә уйынсыларына ҙур итеп бүләктәр рәүешендә премияһы, шулай уҡ бик күп слотов һәм уйындары. Уйынсылар казино һала алалар, уй-фекерҙәре тураһында ышанысты ҡаты слотов, сөнки ул зарегистрированные һәм лицензирование һәм тулыһынса мөмкин ышанырга. Оҫта башҡарыусы шул казино ала, күп уйын джекпот, бонусы һәм уйын онлайн слот безлимитный бонус бер өлөшө булараҡ, стимулдар.\nУйындар казино " LadyLucks казино & Аласаҡһыҙ, Бушҡа £5 Бонус! + Долларға тиклем 500 өсөн бонус депозит!\nЯҡшы Характеристика Уйын Автоматты Был Киҫкен Казино\nҘур итеп бонусы Слот-ул берһе-күп кенә иҫ киткес мөмкинлектәрен тәҡдим ителә торған был казино. Уйынсылар ала алһын өсөн килгән һайларға 200+ слот һәм уйындар. Бынан тыш, был уйындар мөмкин үткәрелде ҡарман казино, сөнки улар бик һәләтле эшләргә күпселек айланмалар мобиль. Был Мобиль уйын автоматтары бөгөнгө реаль аҡсалар башҡа депозита була, уйнарға, хатта аша 2G, 3Г, 4Г һәм Wi-Fi индереү. Булмаған осраҡта, селтәр индереү, шулай уҡ уйынсылар ала наслаждаться бушлай слот әлеге демо-режимында.\nҠыҙыҡ Слот Бушлай Бонус Депозит Талап Ителмәй Аныҡ Итеп!\nҺәр яңы кеше ала £5 бонус бушлай Слот, башлау менән предпочитаем уйын, автомат һүтеп йыйҙылар. Әкренләп, ҡасан уйынсылар башлайҙар эшләргә вклады, улар хоҡуғы ала аҡса бонустар, тәҡдим ителгән буйынса керемдәре. Аша был бонустар уйынсылар аҡса эшләй ала долларға тиклем 200 наличные. Тағы бер бонус слотов, дауа уйынсыларға казино һәм мобиль слот бушлай уйындар. Ҡулланыусы мөмкин, шулай уҡ, уйнарға бонус слот уйындар джекпот, өйрәнеү өсөн күп аҡса.\nҠаты Слот достает үҙ йәш уйынсылар ҡайһы бер оло подсказка тураһында һөйләне, нисек тотарға уйын автоматтары, улар ярҙам итәләр, уларға күтәреүҙә үҙ банкротлы. Уйынсылар ала хеҙмәте менән элемтәгә керергә ярҙам казино аша сат, телефон ҡыңғырау һәм электрон почта осраҡта ниндәй ҙә булһа проблемаларҙы менән слот һәм уйындар йәки Мобиль Слот бонус.\nТөп Бушлай Уйын Автоматтары Был Киҫкен Слот\nУйынсылар кисерә үрге графической билдәләү слотов һәм башҡа уйындар.\nУлар барыһы да инеү ваҡыты бик яҡшы ярҙам клиенттарға.\nБар формаларын бик күп онлайн һәм бонус Мобиль Слот бер өлөшө булараҡ программаһын стимуллаштырыу.\nБыл казино совести менән күпселек платформалар мобиль.\nИспытание Көслө Хис-Се Музыка Автоматтары Алғас, Бик Яҡшы Бонус Слот Мобиль!\nҠаты Слот казино был бик яҡшы өлгө, тип хәбәр казино онлайн тейеш оставлять. Был ышаныслы, тәҡдим итә, ҡайһы бер уйындар, һәм бар яҡшы уйын бонустар программалары ҡысаларында аҡсалата түләү, эш башҡара, уның иң береһе яҡшыларҙың.\nБонус Бездепозитный Слот\nМобиль Биллинг Казино\nБилл Телефон Казино\n© 2017 . StrictlySlots.ЕС / All Rights Reserved. StrictlySlots


Күгәрсен район мәҙәниәт йортонда йәштәр мәғариф форумы уҙҙы - Bash.News\nКүгәрсен район мәҙәниәт йортонда йәштәр мәғариф форумы уҙҙы\nКүгәрсен район мәҙәниәт йортонда йәштәр мәғариф форумы уҙҙы https://bash.news/news/90123_kgrsen_rajon_mnit_jortonda_jshtr_marif_forumy_uy/?lang=bash\nУнда төбәктең сығарылыш синыф уҡыусылары, юғары уҡыу йорто студенттары, район предприятиелары хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты. Программа буйынса сараның тәүге өлөшө профориентация эшенә арналды. Берҙәм дәүләт имтиханын, дәүләт йомғаҡлау аттестацияһын тапшырырға әҙерләнгән бер төркөм сығарылыш синыф уҡыусылары өсөн осрашыу файҙалы, йөкмәткеле булды.\nУлар "Уҡырға ҡайҙа барырға, ниндәй йүнәлеш һайларға?" тигән һорауҙарға яуап алды. Йәштәр мәғариф форумында республиканың юғары уҡыу йорттарында белем алыусы Күгәрсен районы студенттары ла сығыш яһаны. Бер нисә йыл элек кенә мәктәп партаһы артында ултырған егет-ҡыҙҙар абитуриенттарға үҙ кәңәштәрен бирҙе. Йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнашыу, университет тормошонда ҡайнап йәшәү - белем алғанда былар барыһы файҙаға ғына, тине улар. Мәҙәниәт йорто фойеһында һәр уҡыу йортоноң күргәҙмәһе тәҡдим ителде.\nАйнур Китиков, Өфө дәүләт авиация техник университеты студенты: “Беренсе курстан алып университет тормошонда әүҙем ҡатнашам. Төрлө концерттар, квн булһынмы. Күптән түгел үҙебеҙҙең команда менән Сочиға барып ҡайттыҡ. Унда КВН буйынса юғары рейтинг алдыҡ. Беҙ шулай уҡ Өфөлә Күгәрсен йәштәре берлеге менән әүҙем эшләйбеҙ”.\nМәғариф форумында Дәүләт Думаһы депутаты Зариф Байғусҡаров, район хакимиәте башлығы Ғайса Янбаев та ҡатнашты. Улар йәштәрҙе ҡулдарына диплом алғас, тыуған яҡтарына эшкә ҡайтырға саҡырҙы. Артабан осрашыу түңәрәк өҫтәл форматында уҙҙы. Унда көнкүреш ҡалдыҡтарын эшкәртеү һәм башҡа көнүҙәк мәсьәләләр ҡаралды.\nФәнил Ҡолшәрипов, форумда ҡатнашыусы: “Хәҙерге ваҡытта беҙҙең районда кадрҙар етешмәй.Шуға ла әүҙем яҡташтарыбыҙҙы тыуған яҡҡа ҡайтырға саҡырам. Төрлө өлкәлә үҙҙәрен һынап ҡарай алалар. Дауаханала, эске эштәр бүлегендә, мәктәптәрҙә. Ҡайтһындар, ярҙам итеп ебәрербеҙ”.\nМираҫ Йәнбәков, Ишембай нефть колледжы белгесе: “Балалар бик күп һорау бирәләр. Беҙҙең колледжда Күгәрсен районынан уҡырға ингән студенттар күп. Яҡшы уҡыйҙар, йыр-бейеү конкурстарында ҡатнашырға тырышалар”.\nМәктәптәрҙә “Академик кластар” асыла\n16:22, 10 дек