Ҡара йөҙҙәр. 2-се өлөш - Wikisource\n← әҫәрҙең башы… Ҡара йөҙҙәр. 2-се өлөш\nХәҙрәт тә, эштең ҙур дәрәжәлә мөһим икәнен белдерер рәүештә, тамағын ҡырҙы һәм бер аҙ уйлап торғандан һуң:\n— Кемдәр күргән?.. Шаһиттар бармы?.. Бындай эштәрҙе дөрөҫләү өсөн шәриғәт ҡаршыһында дүрт шаһит кәрәк!.. — тине.\nБеҙҙең ҡолаҡтар үрә торҙо, эштең ҙурлығы тағы ла артҡан кеүек булып китте. Хәҙрәттең был һорауына ҡар¬шы кемдәр генә сығып яуап бирә алыр икән тигән уйға төшөлдө. Хәҙрәттең һүҙе бөтөү менән, теге кешеләрҙең, араларынан бер нисә кеше бер юлы:\n– Бар!.. Бар!.. Шаһиттар әҙер! — тип ҡысҡырып ебәрҙеләр. Хәҙрәт тағы ла етдиләнә төштө һәм:\n– Улар ҡайҙа һуң? Уларҙы бында алып килегеҙ! — тигән бойороҡ бирҙе.\nЭш шул ергә еткәс, мәҙрәсәләге бөтә шәкерттәр был бәхетһеҙҙәрҙең йөҙҙәрен күрергә ашҡынған һамаҡ булдылар, бөтәһе лә йөҙҙәрен ишеккә табан борҙолар.\nМин Ғәлимә апайымды бөгөн генә күргәйнем. Ул бөгөн иртәнсәк ниндәй шат ине!.. Хәҙер ул мине күргәндәй һуң бөтөнләй үҙгәргәндер, башҡа төҫкә инеп киткәндер кеүек булып күҙ алдыма килде.\nХәҙрәттең «Алып килегеҙ!» тигән һүҙен ишетеү менән, бер нисә кеше бер юлы:\n– Ҡайҙа, уларҙы бында килтерегеҙ! — тип ҡысҡырып ебәрҙеләр. Шул һүҙҙе ишетеү менән, Сәйфулла ишекте асып:\n– Уларҙы бында индерегеҙ!.. — тип ҡысҡырҙы.\nШундай ҙур «ваҡиға»ға һәм ҡараңғы төндә шул тиклем шау-шыуға сәбәп булған кешеләрҙең ошо минутта мәҙрәсәгә инеүҙәре бөтә шәкерттәрҙе тулҡынландырҙы, улар ике ҙур «гонаһлы» кешеләрҙе яҡынданыраҡ күреү өсөн алғараҡ, күрергә уңайыраҡ ергә һыйына башланылар. Ләкин хәҙрәттең асыу менән:\n— Урындарығыҙҙан ҡуҙғалмағыҙ! — тигән һүҙе уларҙы урындарында тик торорға мәжбүр итте.\nИшек асылды. Ишеккә яҡын торған кешеләр, икегә айырылып, юл бирҙеләр. Был ваҡытта йөрәктәрҙең ҡағыуҙары йышайҙы, тамырҙарҙың тибеүе көсәйҙе.\nБына бер ваҡыт Закир ағайҙы ике егет ике ҡулынан ҡыҫып тотоп алып инделәр һәм алғараҡ килтереп баҫтырҙылар. Уны күреү күңелгә бик ауыр тәьҫир бирҙе: уның бишмәте йыртылған, бүрке йәмшәйгән, һул яҡ битенән ҡан ағып төшкән һәм уң күҙенең өҫтө күгәреп, ҡара янып сыҡҡан, шулай итеп, таный алмаҫлыҡ бер хәлгә килгән ине... Ул, бында килтереп баҫтырыу менән, оялған һамаҡ, башын түбән төшөрҙө. Бөтә шәкерттәр уға ҡарап ғибрәт алған кеүек, ауыр көрһөнөп, уфылдап ҡуйҙылар.\nУның артынан Ғәлимә апайҙы алып инделәр. Уның ҡулдарынан ҡыҫып тотоусылар булмаһа ла, ҡасмаһын тигән кеүек, тирә-яғын әйләндереп алғандар ине. Ул үҙенең йөҙөн шәл менән бик ныҡ бөркәү сәбәпле йөҙө күренмәй, шуның менән бергә илауы һаман бөтмәгәнгә, йөрәк ярһыуы баҫылмағанға күрә, осҡолоҡ тотҡан кеүек, өҙөк-өҙөк тауыштар сығара. Үҙе ҡалтырап, һелкенеп-һелкенеп ҡуя ине.\nУның шул тиклем ирҙәр араһында ҡыҙ башы менән яңғыҙ ҡалыуы, шул тиклем ҡыҙғаныс һәм хурлыҡта тороуы бөтә халыҡҡа икенсе төрлө тәьҫир итте. Бөтә шәкерттәр уның ҡалтыранған кәүҙәһенә ҡаранылар, һәр береһе битен күрергә теләүен күрһәттеләр.\nМин уның инеүен күргәс тә Ғәлимә апайым икәнен белдем: ул үҙенең һары сәскәләр төшкән шәлен ябынып, көн дә кейә торған ваҡ ҡына ҡыҙыл бөрсөклө аҡлы күлдәген, уның өҫтөнән быйыл ғына тегелгән бишмәтен кейгән ине. Ул бында ингәс, һығылып төшкән тал сыбығы кеүек бөгөлә төштө. Ифрат уңайһыҙ бер хәлдә мөйөшкәрәк һыйынды. Бер нисә йыртҡыс бесәй уртаһына ситлектән йығылып төшкән бәләкәй генә һандуғас ниндәй ауыр бер хәлдә булһа, нисек ҡалтыранһа, Ғәлимә апай ҙа шулай ҡалтырана, нескә йөрәгенең тибеүҙәре бөтә кәүҙәһен ҡалтырата ине. Уның шул хәлдә тороуы миңә ҡыҙғаныс та, моңло ла, матур ҙа булып күренде. Ошо минутта уның күҙенә ҡараным, матур күҙҙәрен күрәһем килде. Уны солғап алған был йыртҡыстарҙы шунда уҡ ҡыуып сығарып, Ғәлимә апайҙы улар ҡулынан ҡотҡарып алыу, уны үҙ иркенә ебәреү арзуһы тыуҙы.\nКүҙҙәре ут кеүек янған Сәйфулла; билен йәшел билбау менән быуып, бейәләйҙәрен шунда ҡыҫтырған Гәрәй; уның эргәһендә бик ҙур эш күрҙәткән кеше һамаҡ тыбырсынып торған Ғайфулла; бүркен ҡырын кейеп, оҙон шарфын муйынынан уратып, остарын билбауына килтереп ҡыҫтырған Сәлим һәм башҡалар минең күҙгә бик йәмһеҙ һәм йыртҡыс януарҙар кеүек булып күренделәр.\nМин элек Ғабдрахман бабайҙы бик ярата инем. Уның ҡайһы саҡта беҙгә килеп һөйләшеп ултырыуҙары күңелгә килешле күренә, аҡ салма кейеп намаҙға йөрөүҙәре бик матур булып, күңелгә яҡын һиҙелә, уның тураһында мин «был бик яҡшы кешелер инде, йәннәткә инә торған кешеләрҙең береһелер инде был» тип уйлай инем. Бөгөн мин уны ла яратманым, ул минең күҙемә юҡ артынан йөрөгән, башҡаларҙы юҡ эш өсөн рәнйетә торған уҫал, йәмһеҙ бер ҡарт булып күренде.\nОҙон Ибраһимды мин электән дә яратмай торғайным, бөгөн ул бигерәк йыртҡыс, бигерәк йәмһеҙ булып күренә ине.\nШул минутта Ғәлимә апайҙың атаһы Фәхри бабай менән әсәһе Хәмиҙә әбей күҙ алдыма килделәр. «Улар был эшкә нисек түҙерҙәр, нисек сыҙап тора алырҙар икән?» — тип уйлап алдым.\nФәхри бабай бик ҡыҙыу кеше: ул үҙенең улдарын юҡ ҡына нәмә өсөн дә таяҡ менән туҡмай, ҡырҡ йыл бергә торған бисәһе уның асыуынан ҡурҡа, Хәмиҙә әбей ҡомғанға йылы һыу һалып ҡуймаған өсөн дә уның ауыр һүҙҙәрен ишетә. Шулай булғас, был эш өсөн Ғәлимә апайҙы ни эшләтәсәк? Яңғыҙ Ғәлимә апайҙы ғына түгел, уның өсөн Хәмиҙә әбейҙе лә ниндәй ауыр һүҙҙәр менән тиргәйәсәк бит, тинем.\nХәҙрәт, был гонаһлыларға бик асыу менән күҙ йөрөтөп алғандан һуң, һүҙ башлап:\n— Йә, кемдәр күргән?.. Кемдәр шаһит булып, үҙҙәренең гуаҙлыҡтарын бирәләр?.. Шулар алғараҡ сыҡһындар әле!.. — тине.\nХәҙрәттең был һүҙҙәрен ишетеү менән, Ғайфулла менән Сәлим, алғараҡ сығып, ҡулдарын намаҙҙағыса алдарына ҡаушырып:\n— Башлап беҙ күрҙек, хәҙрәт, унан һуң Сәйфулла менән Гәрәй күрҙеләр... шунан һуң башҡалар ҙа килделәр инде... — тип яуап бирҙеләр.\nБыларҙың был һүҙҙәренән һуң Ғайфулла менән Гәрәй ҙә алға сыҡтылар һәм, үҙҙәренән һорау һорағанды көткән кеүек, ҡулдарын ҡаушырып, хәҙрәткә ҡаршы тор¬ҙолар.\n— Һеҙ ҙә күрҙегеҙме, ҡайҙа күрҙегеҙ?.. — тине хәҙрәт.\nСәйфулла менән Гәрәй бер юлы:\n– Күрҙек, күрҙек, хәҙрәт!.. Бер-береһенә яҡын уҡ ултыралар ине, — тинеләр. Шунда Ғайфулла, урынынан ҡуҙғала төшөп:\n– ҡосаҡлашып торалар ине, тиген, — тип өҫтәп ҡуйҙы.\nХәҙрәт быларға ҡаршы:\n— Юҡ, улай яҡын ултырыу ғына етмәй, шәриғәт ҡаршыһында зани менән занияның эштәрен дүрт кеше берҙән күргән булырға тейеш, был бик ауыр мәсьәлә, — тине.\nСәлим сыҙап тора алманы.\n— Хәҙрәт, күрҙек инде, улар һеҙ әйткәнсә торалар ине, тик былар килгәндә ултыралар ине, — тип, һүҙен һаташтырып, йомғаҡтың өсөн юғалтҡан кеүек һөйләп ҡуйҙы. Ҡалғандары ла һүҙҙәрен бороп: «Уныһы шулай инде, хәҙрәт, беҙ уларҙы күрҙек», — тинеләр.\nШул ваҡытта Закир ағай ҡурҡҡан рәүештә әкрен генә бер тауыш менән:\n– Юҡ, хәҙрәт, бушты әйтәләр, беҙ һөйләшеп кенә ултыра инек. Былар шул ваҡытта үслек менән... — тип һүҙ башлағайны, теге кешеләр берҙән:\n– Тик тор һин, ҡара йөҙ!.. Бында килеп, оялмай һүҙ һөйләгән булаһың тағы!.. — тип шаулаша, ҡотороша башланылар. Әгәр хәҙрәт, урынынан тороп:\n– Сабыр итегеҙ, шаулашмағыҙ, шәриғәт хөкөмөн көтөгөҙ!..— тип тынысландырмаһа, Закир ағайҙы шунда уҡ һуҡҡылап, туҡмап ташларҙар ине.\nШул ваҡытта Ғәлимә апай бик әсеткес, үҙәк өҙгөс тауыш менән:\n– Эй хоҙайым, нахаҡ бәлә яғалар... Беҙҙең һис бер гонаһыбыҙ юҡ... — тип илап ебәрҙе. Тик уның һүҙҙәрен һәм әсенеп илауын:\n– Юҡ икән!.. Башҡа нәмә кәрәк ине һеҙгә!\n– Шәриғәттә шулай ултырырға ярай икән!?\n– Күрәһең, ҡыҙҙарға шулай кәрәктер!.\n— Бына шәриғәт нәмә әйтер бит!.. — тигән тауыштар ҡапланы.\nҒәлимә апай менән Закир ағайҙың үҙҙәрен аҡлар өсөн әйткән һүҙҙәре халыҡтың асыуҙарын ғына ҡабартты. Хәҙрәт тағы ла урынынан тороп, халыҡты тыныслыҡҡа өндәне һәм үҙе нимәлер һөйләргә керешкән ине, мәҙрәсәнең ишеге асылып:\n— Ҡайҙа ул ҡара йөҙҙәр?—-тип аҡырған тауышҡа уның һүҙе бүленеп ҡалды. Бөтә халыҡ һиҫкәнеп, ишектән ингән кешегә ҡаранылар.\n- Ҡайҙа ул ҡара йөҙҙәр?.. — тип аҡырып инеүсе кеше Ғәлимә апайҙың атаһы Фәхри бабай ине. Мин уның ҡот осҡос ҡурҡыныс күҙҙәрен, ағарған йөҙөн, һуң дәрәжәлә асыуланып әйткән һүҙҙәрен күреп, ултырған урыныма һеңеп, әллә ҡайҙа батып киткән кеүек булып ҡалдым.\nҒәлимә апай, Фәхри бабайҙың (атаһының) һүҙҙәрен ишетеү менән, мейескә табан һырыҡты, ҡалтырана башланы.\nФәхри бабай, шулай асыуланып инеү менән, бөтә халыҡты ашарҙай булып тирә-яғына ҡарап алды. Күҙҙәрен Ғәлимә апайға терәп берәй минут самаһы ҡарап торҙо ла, һуңынан ҡапыл ғына Ғәлимә апайға табан ынтылып:\n- Һин, ҡара йөҙ, ҡарт көнөмдә аҡ һаҡалыма оят килтерҙең, бөтә ғаләм алдында рисуай иттең! — тип ҡулындағы таяғы менән Ғәлимә апайҙың арҡаһына бирә башланы. Бындағы халыҡ уның был эшен һиҙмәй ҙә ҡалған кеүек булдылар. Гүйә, былар бөтәһе лә: «Ата булғас, шулай итергә хаҡлы инде, Фәхри ҡарт шәриғәт буйынса шулай туҡмарға тейеш шул», — тип бер аҙ туҡмағансы ҡарап торҙолар.\nШул саҡта иҫ киткес әсе тауыш менән үкһеп илаған Ғәлимә апайҙы күреп, мин дә илай башланым. Хәҙрәт, урынынан ҡуҙғалып:\n— Тотоғоҙ, туҡматмағыҙ, әле хөкөм бөтмәгән!..— тип ҡысҡырҙы. Уның шул һүҙенән һуң Ғабдрахман бабай Фәхри бабайҙың ҡулындағы таяғын тотто. Ғәли хәлфә урынынан һикереп тороп, тиҙ генә Фәхри бабайҙың биленән ҡосаҡлап алып, бер яҡ ситкә тарта башланы.\nЗакир ағай, Ғәлимә апайҙың шул тиклем язаланыуын күргәс, сыҙай алмай ҡыҙып китеп, шулай табан бара башлаған ине, уны бер нисә егет тотоп алдылар һәм үҙен саҡ-саҡ һуҡҡылап ташламанылар.\nФәхри бабай, бер нисә кеше араға төшөүгә ҡарамаҫтан, һаман Ғәлимә апайға табан тартыла, уны туҡмамаҡсы була ине, ләкин уны ебәрмәнеләр.\nБыл ваҡытта Ғәлимә апайҙың ярһып илауы, уның үҙәктәргә үтә торған тауышы бер нисә минутҡа бөтә халыҡты тын ҡалдырҙы. Тик эстәге ҙур ваҡиғаны күрергә теләп, сикһеҙ баштарҙың тәҙрәгә һуғылыуҙары ғына ишетелеп тора ине. Сөнки шул аҙ ғына ваҡыт эсендә был хәбәр ауылдың бик күп халҡы араһына таралып өлгөргән, улар төн йоҡоларын ҡалдырып, ауылда бик һирәк йәки беренсе тапҡыр булған мөһим һәм ҡурҡыныс эштең асылын үҙ күҙҙәре менән күреп, уйнашсылар тураһында шәриғәттең хөкөм һәм язаһын белеп ҡалырға йыйылған йөҙҙәрсә күҙҙәр эштең һуңы нисек булып бөтәсәген көтәләр ине...\nФәхри бабайҙы бер яҡ ситкәрәк алып киттеләр. Ул, бер нисә кешенең ҡарауылы аҫтында тороуына ҡарамаҫтан, үҙен тотҡан кешеләрҙең ҡулдарынан ысҡынып, һарыҡ өҫтөнә атылған бүре кеүек, Ғәлимә апайға һөжүм итеп, уны өҙгөләп ташларға торған кеүек тора ине.\nМәсьәләнең барған һайын тәрәнгә әйләнеүе, барған һайын ҡурҡыныс төҫ алыуы йөрәктәрҙе тағы ла нығыраҡ ҡаҡтыра башланы. Был ауыр фажиғәнең, был ауыр күренештең осона сығыу мәгәр хәҙрәттең ҡулынан килә торған бер эш кеүек белеп, һәр кем уның йөҙәнә ҡараны.\nФәхри бабай һаман тыбырсына, һаман ҡалтырана. Үҙе, һуң дәрәжәлә асыу менән ярһып, бер халыҡҡа, бер Ғәлимә апайға ҡарай ине.\nНиһайәт, хәҙрәт тағы ла һүҙгә башланы һәм бик етди рәүештә:\n— Фәхри, һин сабыр ит. Был ҙур эш булһа ла, донъяла булмай торған бер эш түгел, шуның өсөн был турала шәриғәт хөкөмө бар. Бындай эште бик ныҡ тикшерергә кәрәк. Китапта «Сабырлыҡ — алланан, ашығыу — шайтандан» тиелгән, — тигәндән һуң, шаһиттаргә ҡарап:\n— Һеҙ дөрөҫ әйтегеҙ. Әгәр ҙә ялған һөйләҙәгеҙ, ҡәзеф өсөн үҙегеҙгә хәт лазым булып килә. Һеҙ дошманлыҡ менән һөйләмәйһегеҙме?.. Шәриғәт бик нескә ул, бындай ҙур эштәрҙә, йәғни гонаһ ҡәбәйерҙәрҙә бик тикшереп хөкөм итергә ҡуша,—тип бик оҙон һөйләп алып китте.\nХәҙрәттең ошо һүҙҙәренән һуң теге гуаһтарҙың бер нисәһе ҡурҡыуға ҡалған һамаҡ булдылар. Ҡалған бер нисәһе был юлы:\n— Хәҙрәт, беҙ күргәнде әйтәбеҙ. Беҙ уларҙы өйҙәренән алып сығып килмәнек инде. Бая әйткәнсә, келәт менән ҡойма араһында бергә торалар ине... Шуны үҙ күҙебеҙ менән күрҙек... — тинеләр.\nШул ваҡытта хәлфәләр араһынан берәү сығып:\n— Хәҙрәт, беҙ бит дәрелхәребтә торабыҙ, бында хәт фарыз түгел, — тип һөйләп алып китте. Уның һүҙенә икенсе хәлфәләр ҡушылып киттеләр, күгәрсен Сәлим дә ҡатнашып китте. Ул башҡалар һүҙе өҫтөнә гуаһтарҙың, бер төрлө генә һөйләмәүҙәрен, бинаән ғәләйҙи, ҡыҙ менән егеттең зина ҡылыуҙары иҫбат ителмәүен дә әйтеп китте.\nМин, мәсьәлә былайға киткәс, һөйөнөп киттем. Бигерәк тә күгәрсен Сәлим матур һәм яҡшы булып күренде. Бәләкәй генә кәүҙәһе менән уның был тиклем батырсылыҡ итеүенә, ҡурҡмауына аптырап ҡалдым. Ғәлимә апайҙы аҡлап, гонаһһыҙ итеп сығарырҙар тигән уйға төштөм.\nҺүҙ байтаҡҡа тартылды, тартыш киткән һайын ҡыҙҙы, зина итеүселәр йәш булһалар, йөҙәр ҡамсы һуғыу, ҡарт булһалар, уларҙы таш менән атып үлтереүҙәр — береһе лә ҡалманы.\nШәриғәттең нескә хөкөмдәре, китап һүҙҙәре һөйләнә башлағас, теге халыҡтар ҙа бер аҙ баҫыла төшкән кеүек булдылар. Хәҙер Фәхри бабай ҙа бер аҙ тынысланған кеүек булып, алға табан тартынмай, ҡалтырамай башланы.\nШул ваҡытта теге кешеләр араһынан бер егет сығып:\n— Юҡ, хәҙрәт, улар һөйләшеп кенә ултыралар ине, эш былар әйткәнсә түгел, — тине.\nЛәкин уның был һүҙҙәре йыйылған халыҡтың йөрәктәренә беҙ менән сәнскән кеүек булды. Шунда уҡ теге Сәйфулла, Ғайфулла, Сәлим һәм Гәрәйҙәр, уларға ҡушылып башҡалар ҙа:\n— Һеҙҙеңсә, шулай нәмәхрам менән аулаҡта, төндә ултырырға ярай!? Был ни тигән һүҙ? — тип зыҡ ҡуптарып, ҡыҙышып, теге егеттең өҫтөнә һөжүм итә башланылар. Теге егет шәкерттәр араһына инеп тығылды. Хәлфәләр уртаға төшөп, теге ут кеүек ҡыҙған халыҡты саҡ баҫтылар...\nХәҙрәт тә урынынан ҡуҙғалып:\n—Һеҙ ҡыҙаһығыҙ ҙа китәһегеҙ, эштең асылын һорашып бөтөргә ирек бирмәйҙегеҙ!.. — тип асыуланды һәм хәлфәләргә ҡарап: — Мин дәрелхәребтә һуғыуҙың дөрөҫ түгел икәнен беләм. Беҙҙең был ерҙә шәриғәт хөкөмдәрен йөрөтөп тә булмай. Ләкин боҙоҡлоҡҡа ҡаршы тороу өсөн, бындай эштәрҙе язаһыҙ ҡалдырып та булмай. Шәриғәт хөкөмөн йөрөтөү беҙҙең бурысыбыҙ, бының өсөн фәтеүә китаптарында сарих дәлилдәр бар, мәҫәлән, һеҙҙең берегеҙ халыҡ араһында насарлыҡты күрһә, шуны ҡулы менән үҙгәртһен. Әгәр ҡулы менән үҙгәртергә көсө етмәһә, ул эштең ярамағанлығын теле менән һөйләһен, әгәр уға ла көсө етмәһә, күңеле менән ул эшкә ҡаршы тороп, риза түгел икәнен белдерһен, ләкин был дәрәжәлә ҡалған кешенең иманы зәғиф... тигән хәдис бар... – тип һөйләне.\nХәҙрәттең был һүҙҙәренә ҡаршы теге кешеләр берҙән:\n— Шулай, хәҙрәт, шулай!.. — тип ҡысҡырып ебәрҙеләр. Мәҙрәсә эсендә тағы ла шау-шыу ҡупты. Закир ағайҙың башы тағы ла түбән төштө. Ғәлимә апай тағы ла мейескә ныҡлыраҡ терәлде.\nМәсьәлә тиҙ генә сиселмәҫлек бер төҫкә инде. Хәлфәләр ҙә тартышты һуҙғандан-һуҙҙылар. Уларҙың күбеһе Ғәлимә апай менән Закирҙы аҡлау яғын тотҡан кеүек күренделәр. Күгәрсен Сәлим дә бер нисә тапҡыр ҡатнашты. Ул асыҡтан-асыҡ тип әйтерлек Ғәлимә апай менән Закирҙы аҡлау яғын тота ине.\nЙыйылған халыҡтарҙың күбеһе тип әйтерлек быларға ҡаршы булып, был ҙур эштең былай ғына ҡалдырылырға ярамағанлығын аңлатып, үҙҙәренең тотҡан юлдарында ҡаты торҙолар.\nХәҙрәт, мәсьәләнең былай ҙурға киткәнен күргәс, бер аҙ уйлап торҙо һәм:\n— Йәмәғәт, был эш бөгөн генә тамам булмаҫ. Иртәгә шаһиттарҙан берәм-берәм яуап алырбыҙ, шәриғәт хөкөмөн ижра итеү юлында ижтиһад итербеҙ. Бөгөн уларҙың икәүһен хөкөм итеүсе булмаһын!.. — тине.\nХәҙрәттең һүҙҙәре һәм мәслихәте ҡабул күренде. Теге егеттәр Закир ағайҙы ҡарауыл өйөнә, Ғәлимә апайҙы Ғабдрахман бабайҙарға алып китергә, шунда ҡарауылларға булдылар. Кешеләр араһынан: «Икәүһен ике ҡара мунсаға ябып, шунда ҡарауыл ҡуйырға кәрәк!» — тип әйтеүселәр булһа ла, уларҙың һүҙҙәре ҡабул ителмәне.\nКүптән бирле ҡалтыранып, эштең нәмә менән бөтәсәген көтөп, саҡ-саҡ сабыр итеп торған Фәхри бабай тағы ла ҡыҙып китте һәм, урынынан тороп, Ғәлимә апайға ҡарап:\n—Минең йортома ҡайтып инәһе булма!.. Беҙҙең нәҫелдә булмаған эште эшләгән, ҡарт көнөмдә хурлыҡҡа ҡалдырған кешегә минең өйҙә урын булмаһын! — тип асыуланып сығып китте. Ул үҙенең шул тиклем халыҡ араһында хурлыҡҡа ҡалыуына сыҙай алмай, бер яҡтан, ҡалтырай, икенсе яҡтан, илау дәрәжәҙенә килеп йомшаған ине.\nУның артынан уҡ Ғәлимә апай менән Закирҙы алып сығып киттеләр. Хәҙрәт тә, оҙаҡ тормай, кәйефһеҙ бер хәлдә сығып китте. Был эш мәҙрәсәлә ауыр бер тәьҫир ҡалдырҙы.\nХәҙер һис кемдең ҡулы китапҡа бармай, һис кем баяғы ваҡиғанан башҡа эш тураһында һөйләмәй ине.\nХәҙрәт сығып киткәс, киске сәйҙе эскәндә лә һүҙ һаман шул турала булды. Шәкерттәрҙең күбеһе Ғәлимә апайҙы ҡыҙғанып, уны яҡлап һөйләнеләр. Теге егеттәрҙең был эште үслек менән эшләүҙәрен хөкөм иттеләр. Арала: «Ну үҙе матур ҙа һуң ул!.. Мин уны күргәнем бар ине, ҡыҙғаныс, меҫкен… Шундай мужик егете менән йөрөп хур булған…» — тип әйтеүселәр ҙә булды. Ләкин мин быларҙың һүҙҙәрен тыңлаған һайын уңайһыҙлана инем. Бындағы шәкерттәрҙең ҡайһы берәүҙәре лә Ғәлимә апайым минең бер туған апайым түгел икәнен беләләр ине. Шулай ҙа, был эш өсөн минең уңайһыҙланғанымды, хатта йәшерен генә илағанымды һиҙеп алдылар.\nБереһе килеп: «Ғәлимә апайың бына ни эшләгән!»— тиһә, икенсе береһе: «Ниндәй ҙур ғәрлек, әҙәм көлкөһө!» — тип минең асыуымды килтерергә әйтәләр ине. Мин бер аҙ сабыр итеп тора алһам да, күпкә сыҙай алманым, илап ебәрҙем. Улар минең илағанымды ғына көтөп торған кеүек, тағы ла үртәй башланылар. Байтаҡ шәкерттәр йыйылды. Мин тағы ла уңайһыҙландым, тағы ла илай башланым. Ләкин минең илауым шәкерттәр өсөн көлкө генә булды.\n– Ниңә илай ул?\n– Апайы өсөн илай, ул бит уның апайы!..\n– Апайың егет менән тотолһа, һин дә шулай иларһың!..\n– Ғәрлек шул!.. — тигән һүҙҙәрҙе минең эргәмдә генә һөйләйҙәр ине. Шәкерттәр йоҡларға ятҡас та, һаман да был эш тураһында һөйләүҙе яңырта баралар ине.\nМин шундай ауыр хәсрәт эсендә йоҡларға яттым. Ләкин минең күҙҙәремә йоҡо инмәне. Мин һаман Ғәлимә апайымды уйлап, ошоно ҡайғыртып, тик шуның тураһында ғына уйлап ята инем.\nМинең уяулығым йоҡо арҡыры төшкә барып тоташты. Мин йоҡлап киткәс тә, төшөмдә лә һаман Ғәлимә апай менән һаташтым. «Бына Ғәлимә апай беҙгә ингән, имеш. Үҙе шат, үҙе көлә, имеш... Бына ул ҡапыл ғына ергә йығылып китте... Ул илай, уны әллә ниндәй йәмһеҙ кешеләр килеп, илата-илата алып киттеләр, уның күлдәктәре йыртылып бөткән, имеш... Уны туҡмайҙар, ул ҡасырға тырыша, ул бөтәһенән дә ҡотолоп ҡасты... тағы ла тәрән соҡорға йығылып төштө... ҡара әле, Ғәлимә апайҙы Фәхри бабай ҡыуып йөрөй... Ул Фәхри бабай булманы, әллә кем булып сыҡты... бына Ғәлимә апай ҡурҡып ҡаса, уны ҡыуалар... Ул илай, ярҙам һорай, ләкин ярҙам итеүсе юҡ. Мин уның артынан барырға иткән инем дә, аяҡтарым йөрөмәйҙәр, мин абынып йығылдым. Ғәлимә апай тәрән бер ҡараңғылыҡ эсенә инеп юғалды, имеш», тим.\nШундай ҡурҡыныс төштәрҙе күреп, ҡурҡыуымдан уянып киттем. Үҙем тирләгәнмен, үҙем ҡалтырайым, йөрәк дөп-дөп һуға. Шул уяныуҙан һуң, күҙемде йомһам да, кире йоҡлай алманым, киске ваҡиғаларҙың ауыр тәьҫире менән ҡурҡыныс төштөң ҡалдырған йәмһеҙлеген уйлап таңға индем һәм, шәкерттәрҙе намаҙға уятҡан ҡазыйҙың тауышын ишетеү менән, урынымдан тороп, тиҙ генә кейенеп, мендәремде һәндерәгә ырғыттым да үҙебеҙҙең өйгә ҡайтып киттем. әҫәрҙең дауамы…\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Ҡара_йөҙҙәр._2-се_өлөш&oldid=771669"\nThis page was last edited on 28 January 2020, at 18:00.


Теркәлгән таныштырҙы. - Видео чат - таныштырыу лайф - стрим тере!\nСкачать бушлай таныша италия етәкселеге ҡыҙы\nБыл өҫтәмә иғлан ителде\nБыл хәүефһеҙ булһын өсөн, скачать, был өҫтәмәИҫәпләүҙәрен, көнбайыш Европала өҫтәмә эшләп булмай, уның ҡарауы категория таныштырҙы. Италия етәкселегенең рейтингына урта файҙаланыусы ҡыҙы таныштырҙы. Google Play өсөн белешмә скачать танышырға мөмкинме һеҙ италия һәм ҡыҙҙар, әгәр һин һәм өлкән йәштәгеләр.\nAndroid ҡушымталары бик яҡшы эшләй\nИталия етәкселегенә декабрь айының һуңғы яңыртыу сығарған ҡыҙы менән танышты, өҫтәмә скачать ашыу ҡулланыусы булһағыҙ һәм Казнет.\nБыл бушлай, скачать, Италия ҡыҙ етәкселеге өсөн установщик менән таныштыра, бынан тыш, бәлки, һеҙ был комментарий дроид информер файҙаланыусы тикшерелде.\nТере чат һәм ир-егеттәре менән ҡыҙҙарының осрашыуы булды\nБрюсселдә яңы кешеләр менән таныштымПентагон ҡалаһында урынлашҡан бульвары тирәһендә, Бәләкәй балдаҡтар булараҡ билдәле. Бәләкәй малай - бельгияның баш ҡалаһы символы. Уның килеп сығышы тураһында легендалар бик күп.\nЕгеттәр һәм ҡыҙҙар осрашыу һәм танышыу көнө өсөн һәр мең онлайн ҡаланың иң матур урындарының береһе.\nОнлайн ҡатнашыусылар таныштырыу, флирт, ғашиҡ һәм аралашыу. Брюссель йөрөй паркында - элекке өй король династияһына һунар, ә хәҙер классик стилдә башҡарған француз - үҙ эсенә бер нисә һыуһаҡлағысы һәм матур паркы, Король һарайы, суд һарайы, штаб-фатир банк Ламберт Брюссель, Парламент комплекстары, парктар, театрҙар күп һәм матур баҡса. Сеанс онлайн н теркәлгән таныштырҙы. Үҙгәртергә, үҙ тормошо, мөхәббәт мажаралары һәм үҙем өсөн яңы донъя аса.\nПлевна танышыу, башҡа бушлай\n, Kako zadovoljiti dekle na spletu, ne\nвидео без танышыу сайттарына теркәлдем таныш булмаған видео теркәү етди таныштырҙы. бушлай таныша видеочивать пар эротическое етди мөнәсәбәттәр танышыу өсөн сайтҡа рулетка менән ҡыҙ ч рулетка ч скачать бушлай таныш булмаған теркәлгән видео чат етди мөнәсәбәттәр өсөн бушлай таныша


Башҡортостанда коронавирусҡа бәйле һорауҙар буйынса колл-үҙәк эшләй | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n26 марта 2020 — 14:59 ГТРК «Башкортостан»\nБында бар мәғлүмәт туплана, республикалағы хәлде лә күҙәтеп баралар. Берҙәм диспетчер хеҙмәтенә мөрәжәғәт итеүселәр көндән көн арта. Тәүлек әйләнәһенә 12 пост бөтә шылтыратыуҙарға яуап бирә. Был эшкә Башҡорт дәүләт медицина университеты студенттары ла йәлеп ителгән. Белгестәр халыҡ һорауҙарына яуап биреү менән бер рәттән Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына үҙҙәре шылтыратып хәлдәрен белешә. Шылтыратыуҙарҙың күпселеге үҙ аллы изоляцияға бәйле. Коронавирус симптомдары, тәүярҙам, һаҡланыу саралары хаҡында мәғлүмәт алырға мөмкин. Ошонда уҡ республикаға ситтән ҡайтыусылар исемлеге туплана. Берҙәм телефон һандары – 8 800 201 89 03.


Диабетиктарға бал ашарға яраймы?\n1 Ноябрь 2020, 23:20\nБалдың файҙанан башҡа зыяны юҡ. Унда шәкәр юҡ, шунлыҡтан диабет менән ауырыусыларға ла бал ашарға ярай. Күптәр ошондай фекерҙә.\nҒөмүмән, беҙ балды күп ауырыуҙарға дауа булған шифалы ризыҡ тип беләбеҙ. Әммә барыһына ла түгел икән шул. Мәҫәлән, диабетиктарға бал ашау тыйыла, айырыуса 2-се тип диабет менән ауырыусыларға. Ни өсөн? Был һорауға асыҡлыҡ индереп үтәйек.\nБал 13 – 22 процент һыуҙан һәм 75 – 80 процент углеводтарҙан тора. Балдағы углеводтар – фруктоза (38%), глюкоза (31%),дисахаридтар һәм полисахаридтар (10 %), тағы ла мальтоза, мелицитоза кеүек башҡа шәкәрҙәр.\nШулай итеп, бал күберәк иң ябай шәкәрҙәрҙән – моносахаридтарҙан тора (глюкоза менән фруктоза). Улар шундай уҡ үҙләштерелә һәм туранан-тура ҡан әйләнешенә барып эләгә. Ул – организмдың кәрәк-ярағына тотонолоусы тап-таҙа энергия йәки шунда уҡ висцераль йә тире аҫты майы рәүешендә запасҡа йыйыла.\nҠандағы шәкәр йәки, икенсе төрлө әйткәндә, ҡандағы глюкоза балдың глюкозаһы кеүек үк структураға эйә. Тимәк, бер генә ҡалаҡ бал да ҡандағы глюкоза кимәлен тиҙ арала күтәрергә һәләтле. Сәләмәт кешенең ашҡаҙан аҫты биҙе глюкозаны күҙәнәктәргә урынлаштырыу өсөн тиҙ генә кәрәкле кимәлдә инсулин бүлеп сығара.\n1-се тип диабет булғанда, барыһы ла ябай: башҡа аҙыҡ-түлеккә ҡулланған кеүек үк балға ҡарата инсулиндың тейешле дозаһын белергә генә кәрәк. Ә 2-се типтағы даибетта хәл күпкә ҡатмарлыраҡ. Ҡулда “һә” тигәнсе ҡандағы шәкәр кимәлен төшөрөүсе ҡорал юҡ. Шуға күрә иң яҡшыһы – балды туҡланыу рационынан алырға. Файҙаһына ҡарағанда зыяны күпкә күберәк булыуы ихтимал.\nТабиптар ауырыуҙың был хәлен “гипогликемия” тип атай, ә пациенттар “хәлһеҙлек”, “шәкәрҙең ҡапыл төшөүе” тип аңлай. Бына ошо осраҡта балдың ысынлап та файҙаһы тейә. Тиҙ үҙләштерелеүсе глюкоза булараҡ, ул йәһәт кенә ҡандағы шәкәр кимәлен күтәреп, организмға хәл индерәсәк. Был осраҡта ҡыйыу рәүештә балды “ашығыс ярҙам” тип әйтергә мөмкин.\n* Бер ҡасан да балды көндәлек норманан (1 балғалаҡ) артыҡ ҡулланмағыҙ. Был яҡынса 5 г, ул иһә 5 г углеводҡа йәки 0,5ХЕ һәм 200 ккалорияға торошло.\n* Иң яҡшыһы балды ас ҡарынға түгел, ә ашағандан һуң ашарға. Ул ваҡытта бал яйыраҡ үҙләштерелә һәм ҡанға ла тиҙ генә барып эләкмәй. Был иһә ҡандағы шәкәр кимәленең ҡапыл күтәрелеүенән һаҡлай.


Секс Уйын – Уйын Сайтында Онлайн Порно\nБөгөн Кис Үҙем Бысраҡ Секс Хыялдар Уйыны Өйрәнә\nВозбуждаться тураһында уйлай һәм һеҙҙең өсөн, наслаждаться һәм интернет сығыуы өсөн күңелдәрендә оло, урынына ҡарап бер ни түгел ине порно хардкорный енси уйын ҡарай? Бәлки, һеҙҙең алда ла күп уйындары уйнаған, өлкәндәр, әммә мин гарантия бирә, һеҙ беркасан ла бындай хистәрҙе кисермәгәндер ҡайнар коллекция һәм ҡырағай, нисек беҙҙән. Был, сөнки беҙ заботиться тураһында, ул ошо платформа тәҡдим итә, тел һәм беҙ тәҡдим итә иң яҡшы интернет-кинк-уйын өлкәһендә тәжрибә, өлкәндәр өсөн теләһә ниндәй порнофильм улар менән ярыша ала. Был исемлектә беҙҙең өсөн критерийҙар уйланды, беҙҙең һәр уйын алдынан улар тәьминәт сайтында тикшерергә тейеш., Беренсенән, беҙ генә иҫәпкә HTML5-уйын беҙҙең сайтта буласаҡ, сөнки теләп, наслаждаться уйын өсөн бөтә уйынсыларға менән ҡоролошо бында. Скачать ғына HTML5 сөнки беҙ - сайттар был уйында, шулай уҡ уларҙың критерий сифатында графигы үтә шул, булды ул беҙгә. Был уйын прорисовывать яҡшы персонаж, һәм шуға ҡарамаҫтан, уларҙың дөрөҫ төҙөү йәки был стиль анатомически 3D хентай бармы, йәки йәнһүрәттәрҙән видеоигр, улар арҡаһында тере тауыш һәм хәрәкәт тоям үҙемде деталдәрҙең күп булыуы, улар мөмкин булһа, ҡасан эшләй html5 эшләй.\nБыл тик уйын ғына түгел, сөнки ул һезгә ярҙам ойошҡанлы үткәреү ваҡыты, ҡасан һеҙ беҙҙең сайтта. Үҙенең был шулай уҡ беҙҙең сайт, нисек улар тапҡыр тура киләсәк өсөн онлайн-тәжрибә тиле. Беҙ ҡайғыртыуҙан тыш, навигация өсөн идеаль булған теләсә ниндәй төҙөлөшө, функциялары һәм күп берләшмәһе индерелә, тине ул үҙ теләге һәм мөмкинлеге күпкә мауыҡтырғыс уйындар беҙҙең платформаға ашыу эшләй белмәүегеҙ арҡаһында, нимәгә башҡа кешеләр тураһында уйларға, шулай уҡ һеҙҙе ҡыҙыҡһындырған.\nХардкорный Тонна Уйындар Ҡуллана Торған Аласыз Өсөн, Өйрәнгәнең Үҙең\nБеҙ сексуаль беҙҙең бөтә тәрәнлегендә өйрәнә, интернет мөмкинлек бирә, һәм был извращенный даими яңы идеялар өсөн илһам сығанағы. Был тап шул сәбәптән, улар һеҙ тоторға тейеш, үҙ буйынса онлайн-н каприз ваҡытта секс уйындар. - Булмауға ҡарамаҫтан, ниндәй ғәжәп хозур спрятать үҙ теләге һеҙ, һеҙ таба аласыз идеаль уйын, тойғоһон кәрәкле һеҙгә тәҡдим итәбеҙ.\nКатегория беҙ коллекциялары нигеҙендә ойошторолған беҙгә, бөтә популяр ҡулланыу порно-тубал. Беҙ быны эшләй, сөнки был иң киң таралған фантазия, ул тылсымы Интернет ярҙамында башҡарырға теләгән ир-аттар. Категория араһында иң популяр булып тора, шулай уҡ ул, унда барыһы уйын күберәк булһа, һеҙҙең ғаилә табырға секс-уйын, БДСМ-симулятор, хентай - порно һәм уйын-парта. Натурал бағышлап, уларҙың күпселеге-ир-аттар, әммә был түгел, тимәк, беҙ бөтә ҡалырға онотмағыҙ., Сайт бүлектәренең береһе булып тора беҙҙең өсөн иң ҙур гей-секс уйындар, һәм беҙ шул уҡ ваҡытта үтә артыҡ майлы, порноигры таба, уларҙы хәҙерге тел лесбиянки уйнай ине. Секс һәм трансвеститский ла-башлыса бисексуалдарҙы һәм егеттәр уйын уйнап гетеросексуальный, атамалар күп була беҙҙә, улар бөтә төрҙәре тәҡдим транс-персонаждар, трахать бер-береһе, хатта ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙ трахаться бдб трахаться әрләп йәки киску. Беҙ тағы ла алға китеү өсөн беҙҙә бөтә категория my little коллекцияһын булдырыу һәм уйын энтузиаст, хатта беҙҙең өсөн непослушный pony ялбыр броня берләшмәһе.\nӘгәр шундай үҙенсәлекле һәм һеҙ табы, уның өсөн уйым юҡ тип, беҙгә бар һәм секс порноигра Minecraft-Roblox уйын, уларға был мөмкинлек бирәсәк һезгә үҙ песочница сценарий һы булдырылған, унда һеҙ генә ғәжәп булып тора ситтә.\nУйын HTML5-был беҙҙең килешеүгә\nБеҙ беләбеҙ, ауырға порно менән ярыш булғас, барыһына ла был көн беҙҙең 4K. Шуға күрә беҙгә башҡа ла һайлауҙар буласаҡ, бынан нисек коллекцияһына индергән тик был HTML5-уйын. 4K менән донъялыҡта ла мөмкин түгел, уларҙың сифатын, яңы HTML5-графика менән ҡыҙыҡһыныусан уйындар барҙы. Йәғни уларҙың бар һәм булыр, тип порнофильм юҡ, ә тап интерактивты. Порносайтовый пар булһа ла, порно тәҡдим иткән интерактив, йәғни бөтә эштәрен, һайлау өсөн, кеше экранда ниндәй позицияла алыҫ булып эшләй., Ҡатмарлы уйын элементтары һәм ошондай киҫер булды интерактивты html5, күрәһең, уларҙың тормош реаль булған траханье тип ҡайһы саҡта уйнағым килә. Бынан тыш, улар менән меню бай булыуы көйгә күпселек, ә был тигәнде аңлата, тип, һеҙ, ҡыҙҙар идеаль булдыра алмай, малай йәки транс-идеаль булып фурсон цыпочки ялбыр уйын уйлап һәм, теләге булһа, һеҙ һәм һеҙҙең алдығыҙға. Иҫ киткес был уйын тағы ла бер нәмә-эштәрҙең тауышлы, хис-тойғолар реаль персонаж үҙ ҡолаҡтарына үҙе мәжбүр иткән. Ләкин беҙҙең иң яҡшы коллекция HTML5 эксклюзив-уйын-кросс был-уңайлы платформа., Тимәк, һеҙ беҙҙе ниндәй уйын уйнау өсөн ҡулайлама ала, улар һеҙ белергә, йәғни булған компьютер, планшет йә телефон, булыу-булмауға ҡарамаҫтан операцион система, ул уны ҡулланмаған. Браузеры интернет менән файҙаланыу һәм һезгә генә кәрәк.\nСекс Уйындар Тәжрибә Бушлай\nСекс уйындар-порноигровой был сайтта шул һирәктәрҙең береһе, ул үҙенә нигеҙләп, бизнес-планы һәм үҙе үҙенең уйын сифатын сифаты трафик. Тимәк, беҙҙең уйынсының билдәле баннерный порнобренд күрһәтеп реклама берләшмәһе өсөн түләүҙәр, күп ваҡытын үткәрә, улар беҙҙең сайтта. Сөнки агрессив реклама ненавижу уйынсы кеүек ҡалҡыныусы тәҙрәләр, нескипировать внутриигровой реклама йәки видео, уны ташлап китергә мәжбүр итә, уларҙың сайттар, биттәр һәм ҡулланыу статик хәлдә генә, беҙ был баннер беҙҙең колонтитул түбәнге ҡабып, ул иғтибарһыҙ үткәреү, уларҙы рекламалау түгел әлегә,-тип, һеҙ алам тип ҡайһы бер ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра., Дөйөм алғанда, барыһы ла иң ғәҙеллек һәм тәжрибә беҙҙең менән сайттың түләүһеҙ ашатыу өсөн уйынсылар. Береһенән улар булалар, беҙ ҡушылырбыҙ!


РЕСПУБЛИКА ШЫРШЫҺЫНА БАТЫР ҘА БАРА\n10 Декабрь 2019, 13:38\n20 декабрҙә “Башҡортостан” дәүләт концерт залында төп Яңы йыл иртәлеге — Республика шыршыһы үткәрелә. Беҙҙең райондан мәртәбәле сараға 5 уҡыусы, шул иҫәптән Әлкә мәктәбе уҡыусыһы Батыр Камалетдинов та бара.Батыр бәләкәйҙән ат сабыштарында ҡатнаша. Ҡурҡыу белмәҫ, сая малай тәжрибәле жокейҙарҙан бер ҙә ҡалышмай. Ул республика ярыштарында, һабантуйҙарҙа ҡатнашып, бихисап тапҡыр еңеүсе булды. Быйыл Батыр “Терра-Башҡортостан” ат сабыштарында үҙен һынап, уңыштарға иреште. Исеме есеменә тап килгән Батыр көрәштә лә бил бирмәй, призлы урындар яулай. Шәп егет һис шикһеҙ шундай дәртләндереү сараһына лайыҡ.\n20 декабрҙә “Башҡортостан” дәүләт концерт залында төп Яңы йыл иртәлеге — Республика шыршыһы үткәрелә. Беҙҙең райондан мәртәбәле сараға 5 уҡыусы, шул иҫәптән Әлкә мәктәбе уҡыусыһы Батыр Камалетдинов та бара.\nБатыр бәләкәйҙән ат сабыштарында ҡатнаша. Ҡурҡыу белмәҫ, сая малай тәжрибәле жокейҙарҙан бер ҙә ҡалышмай. Ул республика ярыштарында, һабантуйҙарҙа ҡатнашып, бихисап тапҡыр еңеүсе булды. Быйыл Батыр “Терра-Башҡортостан” ат сабыштарында үҙен һынап, уңыштарға иреште. Исеме есеменә тап килгән Батыр көрәштә лә бил бирмәй, призлы урындар яулай. Шәп егет һис шикһеҙ шундай дәртләндереү сараһына лайыҡ.


Минең ауылым тарихы - МБУК РДК муниципального района Хайбуллинский район\n/ Новости / Минең ауылым тарихы\nМинең ауылым тарихы\nТүңгәүерҙәрҙең боронғо ауылы Ҡашҡарҙа “Минең ауылым тарихы” тигән халыҡ байрамы һәм ырыуҙаштар йыйыны үтте. Сарала Йылайыр, Баймаҡ, Әбйәлил, Бөрйән, Белорет, Хәйбулла райондарында йәшәгән түңгәүерҙәр йыйылды.\nЙыйында Йылайыр районы хакимиәте башлығы Борис Мелкоедов, мәҙәниәт министры урынбаҫары Гөлдәр Хәмитова, Рәсәйҙең атҡаҙанған төҙөүсеһе, “Артстудия “Проект” йәмғиәте директоры Гүзәл Яубаҫарова, Түңгәүер ырыуының ҡор башы, Рәсәйҙең, Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев, Баймаҡ районы хакимиәте башлығы Фәнис Әминев һәм башҡалар ҡатнашты.\nТәүҙә Ҡашҡар ауылына нигеҙ һалған Ҡашҡар Мамытовҡа стела асылды. Йыйын ошо ауылда тыуып үҫкән фронтовик шағир Әмир Моратовтың һүҙҙәренә композитор, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәфҡәт Шәрипов ижад иткән “Түңгәүер гимны” менән башланды. Артабан Башҡортостандың халыҡ артисы Фәрит Бикбулатов йәшәгән йортҡа мемориаль таҡтаташ ҡуйылды, ырыуҙаштар ағас ултыртыуҙа ҡатнашып, ауыл уртаһындағы аллеяны асты.\nКрепостной Йылайыр буйында драматург, журналист Сәрүәр Сурина сценарийы буйынса яҙылған “Минең ауылым тарихы” исемле бай тамаша күрһәтелде. Унда Ҡашҡарҙың данлы тарихы сәхнәләштерелде. Йыйындың пленар өлөшө ауылдың мәҙәниәт һәм ял йортонда дауам итте, ырыу тарихы, киләсәге хаҡында төрлө сығыштар булды, фекерҙәр яңғыраны. Ошонда уҡ тиҙҙән Учалыла үтәсәк Табын ырыуы йыйыны вәкилдәренә штандарт тапшырылды.\nСиҙәм, Федоровка, Өфө һәм Таналыҡ ауыл биләмәләре вәкилдәренән торған Хәйбулла районы делегацияһы ла был ҡорҙа әүҙем ҡатнашты. Тирмәләр ҡоролоп, төрлө күргәҙмәләр, сығыштар аша хәйбулла түңгәүерҙәренең йәшәйеше, көнитмеше сағылдырылды.\nСарала Түңгәүер ырыуының яңы Советы һайланды. Ҡор башы булыу өсөн йәнә Хөрмәтулла Үтәшевкә ышаныс белдерелде. Әйткәндәй, киләһе йыл түңгәүерҙәр йыйыны Әбйәлил районында үтәсәк.


Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрында премьера - Bash.News\nАрыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрында премьера\nАрыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрында премьера https://bash.news/news/84725_arylan_mbrkov_isemendge_sibaj_bashort_dlt_drama_teatrynda_premera/?lang=bash\nМәшһүр ҡурайсы Ишмулла Дилмөхәмәтовтың "Тере тупраҡ" пьесаһы буйынса ҡуйылған спектакль йәнә театр сәхнәһендә. Был ижади эш күренекле шәхестең тыуыуына - 90, Башкортостандың ойошторолоуына 100 йыл тулыуға арналды.\nСәхнә артында тормош гөрләй, кемдер ролдең мөһим деталдәрен барлай, тауыш ултырта, икенселәр ташасылар алдына сығасак сәхнә костюмдарын кейеп карай. Спектакль башланырға бер нисә минут.\nПьеса бик күләмле , 57 биттән тора, шуға күрә спектаклдең режиссеры Азат Нәҙерғоловка унан ике сәғәтлек сәхнә әсәрен әҙерләргә тура килгән. Тамашаға бик күп артистар көсө - 31 актер йәлеп ителгән. Спектакль фольклор элементтары, хореография алымдары, костюмдар яғынан отошло булыуы менән айырылып тора.\nӘҫәрҙә ер-һыу, тере тупраҡта донья тарихы,тыуған илең һинә ер биргән, тыуған халкың һиңә тел биргән тигәнерәк фекерҙәр йыш яңғырай.\nТамаша костюмдар, сәхнәләге трюктар яғынан да беҙҙең тормошобоҙға күп яңылык индерә. Һәр бер актерға махсус аяк кейеме, реконструкцияланған костюмдар тегелгән. Уны әҙерләгән белгестәр ошоға тиклем үҙҙәрен башҡорт киноһы өлкәһендә лә һынаған. Шуның менән режиссер ҙа яңы исемдәр аса.\nБашҡорт ере, тыуған төйәк темаһы һәр заманда ла көнүҙәклеген юғалтмай. Пьеса 80 се йылдарҙа яҙылған, унда барған ваҡиғалар 16-сы быуатҡа тура килә, күтәрелгән проблемалар бөгөнгө көнгә лә ауаздаш. Әйтергә кәрәк, был әҫәр Сибай театрында икенсе тапғыр ғуйыла.\nДамир Ғәлимов, Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрының художество етәксеһе: 1982 йыл Ишмулла Дилмөхәмәтов үҙе был театрға килеп пьессаһын уҡыны һәм тәҡдим итте. Сөнки үҙе 30-сы йылдарҙа бында ҡурайсы булып эш башланы”.\nТере тарихты сағылдырған, тамашасыларҙа рухты уятҡан ошондай спектаклдәр һәр театрҙың репертуарында булырға тейеш, ти белгестәр. Сибайҙа ике көн дауамында аншлаг менән барған премьера оҙаҡламай республиканың көньяк райондарына сығасаҡ.\nАвтор: Гөлнур Ишбулатова.\n«Һинән башҡа донъям япа-яңғыҙ»\n15:07, 21 фев\nМостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры премьера әҙерләй\n12:52, 20 фев\nӨфө тарихсылары балауыҙ һәм винил валикка яҙылған боронғо яҙмаларҙы өйрәнеү өсөн донъялағы иң тәүге фонографты ҡуллана\n22:44, 16 фев\nБөгөн Илдар Абдразаҡовтың Халыҡ-ара музыка фестивале башлана\n07:20, 15 фев\nРәсәй төбәктәрендә башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәктәре барлыҡҡа килә


Баш ҡала майҙандарында ауыл эшсәндәре үҙҙәре етештергән продукцияны, баҡсаһында өлгөргән йәшелсә-емештәрҙе һәм бал тәҡдим итә.\nЙәрминкәлә йүнселдәр өсөн сауҙа урындары бушлай бирелгән. Шуға күрә ауылдан килтерелгән аҙыҡ-түлек һәм башҡа тауарҙар мул. Айырыуса бал һатыусылар күп. Татлы ризыҡтың сифатын йәрминкәлә махсус лаборатория тикшерә. Шуға ла бында тик сифатлы продукция һатыла, ти умартасылар. Татлы ризыҡтың хаҡы ла төрлө: йүкәнеке - 1500, ҡарабойҙай менән сәскә балы 1200-1300 һум. Баш ҡалаға яҡын урынлашҡан райондарҙан килеүселәр араһында 900 һумға тиклем төшөрөп һатыусылар ҙа бар. Йәрминкәлә һуған, картуф, ҡымыҙ һәм башҡа аҙыҡ-түлек алырға ла мөмкин. Йәшелсә-емеш быйыл мул булды, ти һатыусылар. Картуф менән һуғандың килограмы - 20 һум.


Сергеевка ауылында газүткәргестәрҙән яғыулыҡ сығып саҡ ҡына харап итмәй ҡалды. Аҙна яңылыҡтары\nХәйер, бындай ғәҙәттән тыш хәл була ҡалһа, башҡа ҡитғаларҙа кәм тигәндә экологик һәләкәт иғлан итерҙәр ине. Беҙҙә иһә бер ниндәй ҙә ҡурҡынысы юҡ, хәүефле түгел, тип тынысландырҙылар. Ә бит халыҡ әлегә тиклем һауаға таралған газ конденсатынан ыҙа сигә. Ваҡиға көнөндә ағыуланыусылар ҙа байтаҡ булған.\nСергеевка ауылында йәшәүселәр шаңҡыу хәленән сыға алмай. Газ еҫенән баш әйләнеүе бер, ә шартлау була күрһә, Иглин районындағы тимер юлы фажиғәһе ҡабатланыр инеме!? Ул ваҡытта торбаүткәргестән газ сығыуы - ике пассажир поезының шартлауына сәбәпсе булды. Һөҙөмтәлә 500-ән ашыу кешенең ғүмере өҙөлдө. Бәхеткә, Өфө районында теркәлгән ғәҙәттән тыш хәл оло бәләгә әйләнмәне.\nШулай ҙа әле экологтарҙың фараздары нисек кенә йыуатырлыҡ булмаһын, урындағы халыҡ сәләмәтлеге өсөн хәүефләнә. Сергеевкала фельдшер-акушерлыҡ пункты юҡлығы ла хәлде ҡатмарлаштырған. Ауылда ваҡытлыса медицина ярҙамы күрһәтелә, тик «аҡ халатлылар» бында оҙаҡҡа килгәнме?! Ни өсөн халыҡты эвакуациялау һуң ойошторолдо? Ҡасан газ еҫе бөтәсәк? Граждандар йыйынында халыҡ дәғүәләрен белдерҙе.\nӘлегә Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы һыуҙы тикшереүгә алған. Халыҡҡа эсәр һыу таратыла.\nТирә-яҡтың бысраныуынан Ғәлләмовтар ғаиләһе лә ыҙа сигә. Ғәҙәттән тыш хәл хаҡында иҫкәртелгәс тә, һыуҙы һатып алып эсә башлағандар. Етмәһә, һаман йортта ҡуныуҙан ҡурҡалар. «Әлдә күрше ауылда йәшәүсе туғандарыбыҙ бар, уларға һыйынырға тура килә»,- ти өй хужаһы.\nМагистраль торбаүткәргестән ағып сыҡҡан газ конденсатын тәүгеләрҙән булып йәкәшәмбе көн урмансы Йәүҙәт Кәримов күреп ҡала. «Ерҙән фонтан кеүек урғыла ине»,-ти уҙаман. Ул тиҙ арала ҡотҡарыусыларға шылтырата. Ғәҙәттән тыш хәл урынына шунда уҡ экологтар, хоҡуҡ һағындағылар ҙа килеп етә. Конденсат ҡына ергә һеңеп өлгөргән була, белгестәр һауалағы көкөрт водородының концентрацияһы рөхсәт ителгән күрһәткестән бер нисә тапҡырға артыуын билдәләй. Тик ни өсөндөр яҡын-тирәлә йәшәүсе халыҡты эвакуациялау һуңғараҡ башлана.\nҠомһоҙлоҡ, вайымһыҙлыҡ арҡаһында, тәбиғәткә ярайһы уҡ зыян килтерелә. Енәйәтселәр урлап маташҡан газ конденсаты яҡынса 20 квадрат биләмәне бысратҡан. Фаразланыуынса, сеймалды улар яғыулыҡ эшләү өсөн ҡулланырға тейеш булған. Тик торбаүткәргескә тоташтырылған шлангтар ғына магистралдәге юғары баҫымға түҙмәй, ярыла. Ваҡиға урынында һаман да авария-тергеҙеү эштәре дауам итә.\nЕргә түгелгән конденсат әсе еҫкә эйә. Ел үҙгәреп, шыйыҡсаның парҙары халыҡ йәшәгән тарафҡа барып еткәс ғауға ҡуба. Дим биҫтәһендә йәшәүселәр ҙә бер нисә көн дауамында урамға сыға алмаҫлыҡ хәлдә булды.\nТабиптар һауала көкөрт водороды кимәле күтәрелеүен еңел асыҡларға була ти. Серек йомортҡа еҫен хәтерләтә. Ғәҙәттә, ул нефть ятҡылыҡтарында күҙәтелә.\nСергеевкала йәшәүселәр иһә бәлә башы - магистралдә һаҡсыларҙың эше етди ҡуйылмағанлыҡта тигән ҡарашта. Бәлки, ойошма хәҙер биләмә артынан күҙәтеүҙе көсәйтер? Торбаүткәргестәге етешһеҙлектәрҙе лә предприятие үҙ көсө менән ремонтлаясаҡ. Осраҡ буйынса ике енәйәт эше ҡуҙғатылған. Ә инде ҡасан газ еҫе тулыһынса юҡҡа сығыуына аныҡ ҡына яуап биреүселәр юҡ.


Социаль хеҙмәткәрҙәр көнө менән! // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nСоциаль хеҙмәткәрҙәр көнө менән!\n9:10, 8 июня 2010 Сәйәсәт\nБөгөн Рәсәйҙең халыҡты социаль яҡлау системаһы хеҙмәткәрҙәренең һөнәри байрамы. Ошо айҡанлы Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов уларҙың исеменә ҡотлау ебәрҙе. Унда, атап әйткәндә, шулай тиелә:\n“Иң миһырбанлы һөнәрҙәрҙең береһенең вәкилдәре булараҡ, һеҙ яуаплы һәм изге эш башҡараһығыҙ – граждандарыбыҙҙың мәнфәғәтен яҡлайһығыҙ, тормош тарафынан йәберһетелгәндәр һәм бәләгә тарығандар хаҡында хәстәрлек күрәһегеҙ, балаларҙы ҡурсалайһығыҙ һәм оло йәштәгеләр, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең тормошо өсөн лайыҡлы шарттар тыуҙыраһығыҙ.\nБеҙҙең республикала көслө социаль сәйәсәт — төп өҫтөнлөктәр рәтендә. Тейешле закондар базаһы булдырылған, айырым маҡсатлы программалар һәм социаль йүнәлештәге концепциялар тормошҡа ашырыла. Социаль хеҙмәтләндереү учреждениеларының матди-техник базаһы планға ярашлы нығытыла.\nФинанс көрсөгөнөң кире эҙемтәләренә ҡарамаҫтан, социаль ярҙамдың барлыҡ саралары ваҡытында һәм тулы күләмдә күрһәтелә. Быйыл ғына ла хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау өлкәһендә дәүләт сәйәсәтен бойомға ашырыуға 13 миллиард һумдан ашыу бюджет аҡсаһы бүлеү ҡаралған. Бөгөн республиканың 1 миллиондан ашыу кешеһенә ярҙам күрһәтелә.\nИзге хеҙмәтегеҙ һеҙ көн һайын арымай-талмай хәстәрлек күргәндәргә бик кәрәк. Ул бөтә йәмғиәтебеҙ тарафынан талап ителә. Еңелдән булмаған эшегеҙгә һәм кешелек бурысына тоғролоғоғоҙ өсөн рәхмәт! Һеҙҙең юғары профессионализм һәм тормош тәжрибәһе социаль яҡлау системаһын артабан камиллаштырыу, һеҙҙең алда торған яуаплы бурыстарҙы уңышлы хәл итеү өсөн нигеҙ булырына ышанам.\nҺеҙгә ныҡлы һаулыҡ һәм рух көсө, именлек һәм бәхет, һеҙ күңел йылығыҙҙы һәм изгелегегеҙҙе өләшкән кешеләрҙең рәхмәтле булыуын теләйем!


Намыҫлы журналистар хартияһы төҙөлдө\n2 Апрель 2011, 17:37\nИнтернет беҙҙең йәшәйешкә ныҡлы килеп инде. Бәғзеләр һәр иртәһен нәҡ виртуаль донъяла баҫылған яңылыҡтар менән танышыуҙан башлай. Барыһы ла дөрөҫмө һуң унда? Был икеле. Башҡортостандың матбуғат баҫмаларының бер өлөшө, үҙ сайттарын тик хәҡиҡәткә тап килгән мәғлүмәттәр менән тулыландырыу маҡсатында, интернет-журналистика хартияһын булдырҙы.\nКилешеүҙә ҡатнашыусы баҫмалар сайттарында редакция телефондарын күрһәтә, уҡыусыларға фекерҙәрен яҙырға ла форсат бирә. Этник, социаль һ.б. йәһәттән йәберләүҙәр булған материалдарҙы баҫмаҫҡа, ыҙғыш тыуыуға булышлыҡ итмәҫкә һәм норманан тайпылған лексиканы ла ҡулланмаҫҡа бурыслы. Хартияның логотибы ла раҫланған. Намыҫлы журналистарҙың символы – һары турғай. Урыҫса ЧИЖ – честный интернет-журналист. Сайтта ошо ҡошсоҡтоң һүрәтен күрһәгеҙ, был сығанаҡҡа ышанырға була. Әйткәндәй, Башҡортостан – илдә виртуаль селтәрҙәргә бәйле мораль-этик ҡағиҙәләр ҡабул итеүсе тәүге төбәк. Хартияға әле унлаған баҫма ҡул ҡуйған. Улар – «Йәшлек», «Өмет», «Молодежная газета», «Шоңҡар», «Ватандаш», «Кызыл таң», «RB-XXI век», «Башпортал», «Ижтимағи электрон гәзит» («Общественная электронная газета»), шулай уҡ бойондороҡһоҙ блоггер Айҙар Хөсәйенов, «Башинформ» агентлығы, «Ufa1» ҡала сайты һәм Бойондороҡһоҙ башҡорт форумы.\nБР Журналистар союзы етәкселеге киләсәктә был исемлектең оҙонайыуына ышана.


Лексико-семантические группы фитонимов в диалектах башкирского языка | Образовательный портал EduContest.Net — библиотека учебно-методических материалов\nДиалекттарҙа фитонимдарҙың лексик-семантик төркөмсәләре\nТелдә ҡулланылған атамалар үҙҙәре атап йөрөткән объекттарҙың төрлө билдәләрен, сифаттарын сағылдырырға мөмкин. Номинация процесы семасиологияның бер өлөшө булараҡ, төрлө проблемаларҙы хәл итеү менән бәйләнгән. Белеүебеҙсә, һәр бер конкрет нәмә һәм күренеш тирә-яҡ мөхиттә бер бөтөн система рәүешендә төрлө үҙенсәлектәре менән үҙ-ара бәйләнештә йәшәй.\nҮҫемлектәр төрлө сифаттар менән характерлана. Был сифаттар объектив һәм конкрет булалар, шул рәүешле теге йәки был үҫемлеккә номинация нигеҙе булып сығыш яһайҙар. Шул төрлө сифаттар араһынан атаманың иң аңлайышлыһы, үҙенсәлеклеһе атама булып һайланып алына.\nБашҡорт телендә үҫемлектәр атамаларының үҙенсә бер системаһы барлыҡҡа килгән. Фитонимдарҙың исемләнеү үҙенсәлектәре буйынса түбәндәге лексик-семантик төркөмсәләргә бүлеп ҡарарға мөмкин:\n1. Үҫемлектәрҙең морфологик, йәғни төҙөлөшө буйынса, билдәһенең атамала сағылыш табыуы. Башаҡ, һабаҡтарҙы, һабаҡ төҙөлөшөн аңлатҡан фитонимдар. Мәҫәлән: суҡтал (арғаяш), сәнескәкле гөл (ҡариҙел, урта), энағас (салйоғот, төньяҡ-көнсығыш, һаҡмар), күгәрсен күҙе (эйек-һаҡмар).\n2. Үҫемлектәрҙең төҫ билдәһе. Төҫ үҫемлектең атамаһы нигеҙендә ҡулланыла, ул үҫемлектәрҙең иң боронғо билдәһе. Күреүебеҙсә, фитонимдарҙың төҫ билдәһенә нигеҙләнеп аталыуы кеше тормошонда айырым роль уйнағандар. Бында һары, аҡ, зәңгәр, ҡара, ҡыҙыл төҫтәр актив ҡулланыла.\n– Аҡ һүҙе менән бирелгән фитонимдар:\n– аҡбабай (урта;\nаҡбаш (гәйнә, ҡариҙел);\nаҡбаш үлән (ҡыҙыл);\nаҡ йарма (мейәс);\nаҡтәтәй (урта урал);\nағүлән (урта һ.);\nҠара берәмеге түбәндәге үҫемлек атамаларында бирелгән:\nҡара ҡайын (дим, урта);\nҡара мүк еләге (урта);\nҡара мәмәй (дим);\nКүк һүҙе менән түбәндәге фитонимик берәмектәр бар:\n– күкбаш (гәйнә);\nкүк борсаҡ (ҡыҙыл);\nкүк жиләк (гәйнә, ҡариҙел, урта урал);\nкүк көртмәле (мейәс, ҡыҙыл, урта);\nкүксәскә (мейәс, урта);\nкүк үлән (арғаяш);\nАйырым фитонимдарҙа төҫтө күрһәтеүсе һары һүҙенең дә ҡулланылыу осраҡтары бар:\n– һарыбаш (ҡыҙыл, мейәс);\n– һары мөтөрөшкә (эйек-һаҡмар);\nсары бәжей (ҡариҙел);\nсары торма (гәйнә);\nКүп кенә фитонимдарҙа ҡыҙыл һүҙе ҡулланыла:\nҡыҙыл мүк еләге (урта);\nҡыҙыл шалҡан (мейәс).\nАла һүҙе лә фитонимдар составында осрай:\nалағарға үләне (һаҡмар);\nала күгәрсен (дим).\nМиҫалдарҙан күренеүенсә, үҫемлектәрҙең төҫ билдәләрен сағылдырыусы лексик берәмектәрҙән ҡара һәм аҡ һүҙҙәре бик актив ҡулланыла.\nАтамаларҙа үҫемлектәрҙең тышҡы билдәләренең сағылышы :\n– алҡа үләне (ҡариҙел);\n– алҡагөл (урта);\nсамауыр үләне (эйек);\nтүмәрәк үлән (һаҡмар);\nэнағас (арғаяш, урта урал, эйек-һаҡмар, әй).\n4. Үҫемлектәрҙең үҫеп сығыу урыны. Фитонимдың билдәләүсе компоненты булып шул ерҙең атамаһы сығыш яһай (һыу, һаҙ, урман һ.б):\n– ағас еләге (ҡыҙыл, урта, эйек-һаҡмар)\n– йар сәскәһе (урта);\nҡырсын тал (дим, мейәс, салйоғот, урта)\nһыу йефәге (салйоғот);\nһыу сәскәһе, һыу сәсәге (мейәс);\nСәскә атыу һәм үҫеп сығыу ваҡыты. Семантик билдәһе түбәндәгеләрҙә күренә:\n– айбағыр (ҡариҙел, төньяҡ-көнбайыш);\nҮҫемлектәрҙең берәй ниндәй һут бүлеп сығарыуы:\n– һөтлөк (урта);\n– һөтлөгән, һөтлөкәс, һөтлөүлән (урта, эйек-һаҡмар);\n– һөттөмәкәй (ҡыҙыл).\n7. Дауалау сифаты булған үҫемлектәр. Билдәле булыуынса, күп үҫемлектәрҙең шифалы үҙенсәлектәре бар, һәм улар халыҡ медицинаһында киң ҡулланыла. Мәҫәлән:\n– жарапечин (гәйнә);\nжарапечин жабу (төньяҡ-көнбайыш);\n– йара япрағы (арғаяш, дим, ҡыҙыл, урта, эйек-һаҡмар).\nНоминация принцибы – тәм. Был төркөм фитонимдарҙың нигеҙендә тәм үҙенсәлектәре ята. Мәҫәлән: татлы һүҙе менән яһалған үҫемлектәр исемдәре:\nтатлы тамыр (һаҡмар);\nтатты тамыр (мейәс);\nтатлы йафраҡ (төньяҡ-көнбайыш);\nҮҫемлектәрҙең тауыш сығарыуы. Тауыштар үҫемлектәргә механик тәьҫир итеү арҡаһында килеп сыға. Бындай фитонимдарға түбәндәгеләр ҡарай:\n– шалтыраҡ (ҡыҙыл).\nХалыҡ ышаныуҙары, юҡ-бар күҙ алдына килтереү. Кешеләрҙең мифологик күҙ алдына килтереүҙәренә нигеҙләнгән атамалар фитонимияла күп кенә урын алып тора. Миҫалдар:\n– шайтан дегәнәге (урта);\nшайтан ҡымыҙлығы (дим)\n– шайтан көпшәҫе (дим).\nҮҫемлектәрҙең еҫе буйынса аталыу принцибы. Был семантик төркөмдә фитонимдарҙың иң күп өлөшө бирелгән. Үҫемлектәрҙең атамаларында еҫте белдергән компонент төп урын алып тора, ул төрлө мәғәнәлә ҡулланыла: хуш еҫле ", еҫле. Мәҫәлән:\n– ислекәй (төньяҡ-көнбайыш);\n– ислеҡурай (ҡариҙел.\nҮҫемлектәр атамаһы системаһында күп кенә зоонимик берәмектәр ҡулланыла. Улар, ғәҙәттә, фитонимдарҙың тәүге компоненты рәүешендә сығыш яһайҙар. Был атамалар составында түбәндәге зоонимдар актив ҡулланыла:\n– айыуғурайы (ҡыҙыл, һаҡмар);\nайыу ҡамыры (төньяҡ-көнбайыш);\nайыутабан (гәйнә, ҡариҙел);\n– ат ҡойроғо (ҡариҙел);\nат ҡуҙғалағы (гәйнә, дим, мейәс, төньяҡ-көнбайыш, урта);\nат тойағы үләне (ҡариҙел).\nбаҡа йефәге (арғаяш, дим);\nбаҡа үләне (урта урал);\nбаҡа яфрағы (дим, ҡариҙел, минзәлә, төньяҡ-көнбайыш, һаҡмар).\n– бесей ғойроғо (дим, урта);\nбесей емеше (арғаяш);\nбесәй аяғы (мейәс);\nбесәй тарыһы (урта);\nбесей һәҙәбе (әй).\nбүре емеше (көнсығыш);\nбүре көпшәҫе (дим);\nбүре ҡуҙғалаҡ (гәйнә).\n– эт борсағы (һаҡмар);\nэт йемеше (төньяҡ-көнбайыш);\nэтҡолаҡ (дим, эйек-һаҡмар);\nэт теште ғайын (арғаяш).\nТөрлө төркөмгә ҡараған хайуан атамалары:\nдөйә аяғы (мейәс);\nтөлкөйемеш, төлкөйемеш ағасы (әй);\nһарыҡ йыуаһы (ҡыҙыл, эйек-һаҡмар, әй).\nҠош атамалары ла ҡараған берәмектәр үҫемлек исемдәре составында бирелгән:\nала күгәрсен (дим);\nбәпкүлән (төньяҡ-көнбайыш, урта, һаҡмар, ырғыҙ);\nкүгәрсен күҙе (эйек-һаҡмар);\nҡарлуғас йыуаһы (һаҡмар);\nтурғай еләге (ҡыҙыл, урта, эйек-һаҡмар).\nФитонимдарҙың бер төркөмөндә этник берәмектәр ҙә урын алған. Бындай атамаларға түбәндәгеләр ҡарай:\nҡаҙаҡ һөттөкәйе (мейәс);\nурыс көпшәге (һаҡмар);\nурыҫ кесерткәне (эйек-һаҡмар);\nурыһ ҡымыртҡығы (салйоғот).\nАйырым үҫемлек атамаларында туғанлыҡ-ҡәрҙәшлек терминдары урын алған:\nбабайбаш (ҡариҙел, төньяҡ-көнбайыш, урта);\n– әбей ҡамыры (дим);\nәбей йемеше (эйек-һаҡмар).\nСоставында ағас атамалары булған үлән исемдәре. Был төркөмсәгә ингән үлән атамаларында беренсе компонент сифатында ағас атамалары сығыш яһай:\n– ҡайынгөл (ҡариҙел);\nҡарағай йеләге (нөгөш, урта).\nШулай итеп, үҫемлек атамалары 15 лексик-семантик төркөмсәгә бүленә. Был төркөмсәләр араһында хайуандар нигеҙендә яһалған фитонимдар күпселекте тәшкил итә.\nСт о диалектах в газету\n← Рабочая программа: ПРЕДМЕТНО-ПРАКТИЧЕСКАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ Творческий проект по профессиональному самоопределению: «Мой выбор — программист» →


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - РАДИО ҺӘМ БӨЙӨК ЕҢЕҮ - 2016 - Мәҡәләләр\nРадио һуғыш йылдарында фронттағы яугирҙарҙы һәм тылдағы хеҙмәтсәндәрҙе бәйләүсе, ышаныс-өмөт уятыусы төп мәғлүмәт сығанағы була. Тылдағылар радио аша Ҡыҙыл Армияның ниндәй фронттарҙа хәрәкәт итеүен, ниндәй юғалтыуҙар кисереүен, еңеүҙәр яулауын, фронттағылар илдәгеләрҙең Еңеү өсөн ниндәй батырлыҡтарға ынтылыуын, ҡайҙа нимәләр етештерелеүен белеп тора. Шул уҡ радио аша фашистарға нәфрәт уятырлыҡ шиғырҙар уҡыла, йырҙар башҡарыла, көйҙәр яңғырай. Был тапшырыуҙар миллионлаған кешеләр йөрәгенә үтеп инә, яугир рухы, киләсәккә ышаныс уята.\nРадио партия һәм дәүләттең халыҡ менән аралашыуҙағы иң ҡөҙрәтле сараһына әйләнә. Һуғыш йылдарында радиотапшырыуҙар 70 телдә һәм 28 сит телдә алып барыла. Башҡортостан Радио комитеты эфирҙа 56 минут ваҡытты биләй һәм шуның 30 минуты сәйәси темаларға арналһа, 26 минутында әҙәби-музыкаль әҫәрҙәрҙе тыңларға була. Һуғыш башланғандың беренсе ике айында ғына ла башҡорт телендә хәрби темаға арналған 60 тапшырыу эфирға сыға. Һуғыш башланған саҡта илдә 11 мең трансляция үҙәге, 6 миллион самаһы трансляция нөктәһе һәм 1 миллионлап радиоалғыс була. Башҡортостанда иһә 1908 радиоалғыс, 48114 радионөктәһе булған 158 радиоүҙәк иҫәпләнә. Йылдан-йыл был нөктәләр арта бара. 1942 йылдың аҙағында инде улар һаны 50753-кә етә. Быларҙан тыш, һәр колхоз-совхоздың үҙ МТС-ы, радиоалғыстары була. Сәсеү-урыу мәлдәрендә баҫыуҙарға ла репродукторҙар ҡуйыла. Радио редакциялары хеҙмәткәрҙәре оператив һәм алһыҙ-ялһыҙ эшләйҙәр. Республика редакциялары тәржемәләргә ҙур иғтибар бирә. Һуғыштың тәүге 11 айында ғына ла 207 сәғәтлек тәржемә материал эфирға сығарыла. Үҙәк матбуғат мәҡәләләре, Совинформбюро мәғлүмәттәре, ТАСС телеграммалары, партия һәм идаралыҡ етәкселәре сығыштары халыҡҡа аңлайышлы булһын өсөн башҡортсаға тәржемә итеп тапшырыла.\nАуыл хужалығы алдынғылары хаҡындағы тапшырыуҙар бигерәк тә популяр була. Мәҫәлән, бер тапшырыуҙа Баймаҡ районының "Урал" колхозынан 92 йәшлек Шәриповтың 11 риҙуан, 50 ҡул тырмаһы, 50 пар тәртә, 4 бестарка яһауы, 6 лабогрейканы һәм 2 елгәргесте төҙөкләндереүе, бер айҙа 358 хеҙмәт көнлөк эш башҡарыуы өлгө итеп ҡуйыла.\nРадио аша мөрәжәғәттәр ҙә күп яңғырай. Мәҫәлән, "Өфө районы колхозсы ҡыҙҙарынан Бөтә Башҡортостан ҡыҙҙарына тракторсылар һәм комбайнсылар курсына уҡырға саҡырыу", йә "Сталинградты һаҡлаусы Башҡортостан комсомолкаларынан республика комсомолдарына хат" һ.б. Дүртөйлө районы МТС-ның ҡатын-ҡыҙҙар бригадаһы бригадиры Ф. Ҡаһарманованың мөрәжәғәтенән һуң Башҡортостан буйынса меңәрләгән йәш колхозсы-ҡыҙҙар тракторсылар курсына уҡырға килә. Шулай уҡ радио аша хат-хәбәрләшеү ҙә киң таралып китә. Гәзит-журналдарҙың тиражы кәмей, уны таратыу ҙа ауырлаша һәм уларҙың бурысын радио үҙ иңенә ала. Радиоға фронттан хаттар килә, уларҙы уҡып ишеттергәс, тылдағылар уларға яуап яҙа, ул яуаптар ҙа киң тыңлауға сығарыла. Шулай итеп фронт менән тыл араһындағы хат бәйләнешен дә үтәргә тура килә радиоға.\nШулай итеп, һуғыш йылдарында радио халыҡ өсөн алыштырғыһыҙ ярҙамсы ла, мәғлүмәт үҙәге лә, рухты күтәреүсе лә булып тора. Ул 1418 көн һәм төн бер туҡтауһыҙ тапшырыуҙар сығарып, совет илен Еңеү яҙына әйҙәй, яҡынайта. Уның ошо фиҙаҡәр хеҙмәтен юғары баһалап, 1945 йылда СССР Совнаркомы 7 майҙы Радио көнө итеп билдәләй. Тимәк, радио был абруйлы көнгә һәм халыҡ һөйөүенә лайыҡлы.\nЯҙылған: 10.05.16 | Ҡаралған: 713


Материалы за 27.05.2010 » Архив газеты "Йәшлек"\nn Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов эшҡыуарҙарҙы һөнәри байрамдары менән ҡотланы. Ҡотлауҙа эшҡыуарлыҡтың социаль яуаплылығы күтәрелеүе билдәләнеп, уның кешеләрҙең көнкүрешен һәм йәшәү кимәлен яҡшыртыуға индергән өлөшөнә юғары баһа бирелә. Тармаҡҡа ярҙам күрһәтеү ҙә дәүләт сәйәсәтенең мөһим өлөшө, мәҫәлән, былтыр Башҡортостандың 1100-ҙән ашыу бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекты 1,8 миллиард һум күләмендә дәүләт ярҙамы алған.\nДауаланыу ауыр, хатта мөмкин түгел Яңылыҡтар\n«Башинформ» агентлығында үткән сираттағы матбуғат конференцияһында журналистар иғтибарына Наркотиктар әйләнешен күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре төшөргән «Үлем ярымфабрикаттары» тип исемләнгән документаль фильм тәҡдим ителде.\nЙәш белгестәр белемле лә, сәләмәт тә буласаҡ Яңылыҡтар\nБашҡорт дәүләт аграр университеты студенттары һәм уҡытыусылары уҡыу йылы тамамланыуға бына тигән бүләк алды. Шишәмбелә бында яңы физкультура-һауыҡтырыу комплексы асылды. Уҡыу йорто өсөн мөһим ваҡиғала БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, Премьер-министрҙың беренсе урынбаҫары, ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов, Өфөнөң Совет районы хакимиәте башлығы Салауат Бәхтиәров ҡатнашты.\nБарыһын да спорт ҡоролмаһы асылыу менән ҡотлап, Раил Сарбаев, Башҡорт дәүләт аграр университеты ауыл хужалығы тармағы өсөн белгестәр әҙерләү өлкәһендә хаҡлы рәүештә республиканың төп ғилми һәм белем биреү үҙәге булып иҫәпләнә, тине.\nӘсәләр хәстәрлек өсөн рәхмәт уҡый Яңылыҡтар\nКисә Республика йортонда Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов бер төркөм әсәгә «Әсәлек даны» миҙалы тапшырҙы.\nСираттағы тантанаға Башҡортостандың 29 районынан күп балалы әсәләр килгәйне. Улар араһында элекке союздаш республикалар – Төркмәнстан, Үзбәкстан, Ҡаҙағстан, Тажикстан вәкилдәре лә бар ине. Мәҫәлән, Дыуан районынан Саодат Хаитова, республикала йәшәгән ете йыл эсендә Үзбәкстанға ҡайтып китергә тигән уй башыбыҙға инеп тә сыҡҡаны булманы, тип һөйөнөсө менән уртаҡлашты һәм Мортаза Ғөбәйҙулла улына барлыҡ әсәләр исеменән рәхмәт белдерҙе.\nАсҡын районынан Рәфиҙә Хажиәхмәтова ла тантанаға шатлыҡлы хәбәр менән килгән. Ғаилә биш һәм унан да күберәк балалыларға бирелгән торлаҡ субсидияһына иркен һәм яҡты йорт һалып сыҡҡан. Әсә был оло ярҙам өсөн Президентыбыҙға бик рәхмәтле булыуын еткерҙе.\nИң күп наградланыусылар – етешәр кеше – Әбйәлил һәм Дыуан райондарынан булды. Бөгөн биш һәм унан да күберәк бала тәрбиәләгән гүзәл заттарға тапшырылған юғары дәүләт наградаһы биш мең самаһы әсәнең күкрәген биҙәй.


Кешегә изгелек теләһәң, үҙеңә яҡшылыҡ булып ҡайта\n6 Март 2021, 14:10\nКүптән түгел элек бер аҙ ваҡыт күрше йәшәгән танышымды осраттым. Тәүҙә танымай торҙом уны, үҙе өндәшмәһә, билләһи үтеп тә китер инем. Көләс йөҙө һурылған, ирендәре ҡымтылған, хатта буйсан кәүҙәһе бәләкәсәйеп, бөкөрәйеп тә ҡалған һымаҡ. Һөйләшеүендә элеккесә төртмә теллелек, кинәйә лә юҡ, шаян көләмәстәре лә онотолған. Күҙендә мин яратҡан осҡон-нур ҙа күренмәй.\nКүптән түгел элек бер аҙ ваҡыт күрше йәшәгән танышымды осраттым. Тәүҙә танымай торҙом уны, үҙе өндәшмәһә, билләһи үтеп тә китер инем. Көләс йөҙө һурылған, ирендәре ҡымтылған, хатта буйсан кәүҙәһе бәләкәсәйеп, бөкөрәйеп тә ҡалған һымаҡ. Һөйләшеүендә элеккесә төртмә теллелек, кинәйә лә юҡ, шаян көләмәстәре лә онотолған. Күҙендә мин яратҡан осҡон-нур ҙа күренмәй. Күптән түгел ире менән айырылышыуы тураһында ишеткәйнем инде. Шуға ла күңел яраһына тоҙ һибеп, хәлен һорашырға теләмәнем.\n- Ни эшләп ни өсөн айырылышыуыбыҙ тураһында һорамайһың, - тип үҙе һүҙ башланы ул. - Икенсе ҡатынға сығып китте бит.\nИке йыл элек “һул”ға йөрөй башлағанын һиҙгәйнем инде. Минән генә түгел, балаларҙан, туғандарҙан да оялманы. Аҙналап ҡайтмағанын аҡлап, бөтә ғәйепте миңә ауҙарҙы. Ғәйепләүенә генә түҙер ҙә инем, ҡоторор-ҡоторор ҙа урынына ултырыр тип. Тик уның, утыҙ йылдан артыҡ юҡ-бар хәбәрең, ғәйбәтең, көнләшеүең менән ҡолаҡ итемде ашаның, тип әйтеүе зитыма тейҙе. Бөтәһен дә аптыратып, барҙым да айырылышыуға ғариза бирҙем.\nУңған, бөтә эшкә етеҙ, оҫта ҡуллы был танышымдың бер кире яғы була торғайны: ни эшләптер үҙен ҡарап, биҙәнеп-төҙәнеп, ҡупшы итеп кейенгән ҡатын-ҡыҙҙың мотлаҡ һөйәре йәки, ир кеше булһа, һөйәркәһе бар, тип уйлай ине. Уйлай ғына ла түгел, ундайҙар тураһында төрлө имеш-мимеш таратты. Хағын да, нахағын да ҡурҡмай һөйләне.\nШул зәһәр теле арҡаһында ни тиклем эшкә һәләтле булһа ла, эшләгән урынында оҙаҡ тотҡарланманы. Ғәҙәттә, ялҡауыраҡ, һәлкәүерәк, эшен минән киткәнсе - эйәһенә еткәнсе тип эшләгәндәрҙән коллективта тиҙерәк ҡотолорға тырышалар, ә танышым яман теле менән һыйманы шикелле: йә хеҙмәткәрҙәре эштән китергә мәжбүрләне, йә оло ғауға менән үҙе китте.\nТанышыма берәй ҡатын-ҡыҙҙы йәки ир-егетте маҡтап һүҙ һөйләһәң, ул йәш саҡта бик йөрөмтәл булды, ул фәлән-фәлән менән оҙаҡ йылдар йөрөнө, тип әллә ҡасан булғанмы-булмағанмы ваҡиғаны тәфсирләп, сағыу төҫтәргә буяп һөйләргә яратты. Айырылышҡан йәки тол ҡалған ҡатындарҙы бөтөнләй кешегә һанаманы. Иркен тормошта йәшәйҙәр, кешенең ирен аҙҙыралар, йәнәһе. Йыш ҡына уйҙырма һөйләгәненә шаһит булырға ла тура килгеләне.\nБына әле лә иренең икенсе ҡатын менән йәшәй тип әйтеүе дөрөҫ түгел. Ире ҡартайып, кәрҙәре бөткән атаһы һәм әсәһе менән йәшәүе тураһында бөтәһе лә белә.\nҠасандыр байтаҡ кешенең яраһына тоҙ һалған, бик күптәрҙе нахаҡҡа рәнйеткән, яла яҡҡан танышым йәл булып китте.\n- Ярай, айырым йәшәп, һағынышып ҡауышырһығыҙ әле. Балаларығыҙҙы башлы-күҙле итәһе лә бар, - тим, уның төшөнкө күңелен саҡ ҡына күтәрергә теләп.\n- Яңғыҙыңа бигерәк ауыр икән, - тине хушлашҡанда саҡ ишетерлек итеп.\nКешегә яманлыҡ теләгәнсе, үҙеңә яҡшылыҡ телә тигән аҡылды быға тиклем белмәһә, танышым хәҙер үҙ тормош тәжрибәһендә аңлағандыр, тип уйлайым.


Цзянси — Башҡорт Википедияһы\n27°37′49″ с. ш. 115°46′00″ в. д.HGЯO\nҡытайса 江西, пиньин телендә Jiāngxī\n44 567 475 (13 урын)\n260,57 кеше/км² (19 урын)\n171 041 км² (17 урын)\nЦзянси (ҡытайса 江西, пиньин телендә Jiāngxī) — Ҡытайҙың көньяҡ-көнсығыш провинцияһы. Административ үҙәге һәм иң ҙур ҡалаһы — Наньчан. Халҡы — 44 567 475 кеше (2010 йыл мәғлүмәттәре буйынса провинциялар араһында 13-сө урында).\nДөйөм майҙаны – 171 041 км² (17-се урын).\nБөтә донъя мираҫы исемлегенән провинцияла ошондай объекттар урынлашҡан: Саньциншань милли паркы, Лушань милли паркы, Уи тауы.\nПровинция Гань йылғаһы буйлап урынлашҡан, борон был ерҙәр аша Ҡытайҙың көньяҡ өлөшөнә төп юл үткән. Был тауҙар аша үткән иң уңайлы юлдарҙың береһе булған.\nБоронғо Ҡытайҙа был ерҙәргә цивилизация килеп етмәгән, шулай ҙа күҙаллауҙар буйынса Юэ халҡы йәшәгән. Һуңыраҡ Яҙ һәм Көҙ дәүерендә бында У батшалығының көнбайыш өлөшө урынлашҡан булған. Ай (艾) һәм По (番, һуңынан 潘) ҡалалары тураһындағы яҙыуҙар һаҡланып ҡалған. Һуңыраҡ У батшалығының ерҙәрен Юэ батшалығы биләй, төньяҡ өлөшөн Чу батшалығы баҫып ала. Беҙҙең эраға тиклем 333 йылда Чу Юэны еңә, ә беҙҙең эраға тиклем 221 йылда провинцияның ерҙәре Цин берҙәм империяһына инә.\nӨлкә әүҙем үҙләштерелә башлай, күсеп килеүселәр күп кенә тораҡ пункттар төҙөй.\nХань дәүләте ойошторолған саҡта, 8 өйәҙ территорияһы берләштерелә. Ючжан тип аталған был провинция яҡынса хәҙерге Цзянси провинцияһы биләмәһенә тура килә.\nХань династияһы ваҡытында Ючжан провинцияһы өйәҙҙәре\nЛулин 廬陵 Ji’an municipality\nСиньгань 新淦 Zhangshu municipality\nЮчинь 宜春 Yichun municipality\nАнпин 安平 southeast of Anfu County\nЛилин 曆陵 east of De’an County\nЦзянчен 建成 Gao’an County\nНанье southwest of Nankang County\nТан династияһы ваҡытында (исеменә ярашлы «йылғанан көньяҡҡа») Янцзы йылғаһының көньяғынан урынлашҡан, әлеге Цзянси провинцияһын да ҡушып, Цзяннань провинцияһы барлыҡҡа килә. 733-сө йылда Цзяннань провинцияһы көнсығыш һәм көнбайыш өлөшөнә бүленә, көнбайыш яғы Цзянси исемен ала (Йылғаның көнбайыш өлөшө).\nУл ваҡытта провинция 9 өйәҙгә (чжоу) бүленгән булған:\nСинь 信 xìn\nАҙаҡ та провинцияның төҙөлөшө бик күп тапҡырҙар үҙгәртелә.\nЦин династияһы ҡолағандан һуң провинция Ҡытай коммунистарының һәм революция яғына күскән крәҫтиәндәрҙең таянысы була. 1927йылдың 1 авгусында Наньчян ихтилалы була. Һуңыраҡ провинцияның бер өлөшөн коммунистар яулап ала, 1931 йылда, «Ҡыҙыл баш ҡала» тип йөрөтөлгән, үҙәге Жуйцзине лә булған Ҡытай Совет Республикаһы ойошторола. 1935 йылда, бер-бер артлы еңелеүҙәрҙән һуң, коммунистар ҡыҫырыҡлап сығарыла һәм легендар 8-се Армияның Яньангә Бөйөк походы башлана.\nЦзянси провинцияһы 11 ҡала округына бүленә:\n1 Наньчан 南昌市 Nánchāng Shì ҡала округы\n2 Фучжоу 抚州市 Fǔzhōu Shì ҡала округы\n3 Ганьчжоу 赣州市 Gànzhōu Shì ҡала округы\n4 Цзиань 吉安市 Jí'ān Shì ҡала округы\n5 Цзиндэчжэнь 景德镇市 Jǐngdézhèn Shì ҡала округы\n6 Цзюцзян 九江市 Jiǔjiāng Shì ҡала округы\n7 Пинсян 萍乡市 Píngxiāng Shì ҡала округы\n8 Шанжао 上饶市 Shàngráo Shì ҡала округы\n9 Синьюй 新余市 Xīnyú Shì ҡала округы\n10 Ичунь 宜春市 Yíchūn Shì ҡала округы\n11 Интань 鹰潭市 Yīngtán Shì ҡала округы\nLarge map of Jiangxi 2005 йылдың 31 октябрь көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Цзянси&oldid=1059081 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:12 12 август 2021 үҙгәртелгән.


Утынға барған Батыр. Юмореска. Раушан Ғәлимов.\n4 Октября , 10:24\nБер заман Батыр урманға утынға барған, ти. Арбаһына ағасты тау итеп өйөп, инде ҡуҙғалам ғына тигәндә, көскә тын алып торған арыҡ алашаһы ятҡан да үлгән. Ултыра, ти көйөп Батырыбыҙ. Ни эшләргә хәҙер? Ташлап ҡына китер инең дә, көн оҙонона һөйрәтеп йөрөткән бүрәнәләре бик йәл бит инде. Оҙаҡламай бөтөнләй ҡараңғы ла төшкән, ти.\nҠапыл күк йөҙө ялтлап киткән дә, бының алдында ҡатын-ҡыҙ ҡиәфәтендә бер тылсым эйәһе хасил булған.\n– Ултыраһыңмы? – тип һораған ул.\n– Ултырам. Ана, ат үлде.\n– Күрәм. Бурысты ҡайтарырға ваҡыт еткән бит инде, – тигән тылсымсы. – Иҫеңдәме ҡырҡ һигеҙ йыл элек террариумдан быуар йыланды сығарып ебәргәнеңде.\n– Баласаҡта кем шуҡ булмаған, тиһең?\n– Юҡ, юҡ! Ҡарт, мин һиңә киреһенсә рәхмәт әйтергә килдем. Теге быуар йылан мин инем бит. Әлбиттә, мин шул көндө үк тышта туңып үлдем, әммә ғүмеремдең һуңғы минуттары иректә үтте. Шуның өсөн мин һиңә тере ат бирәм. Ваҡытлыса инде, әлбиттә.\nТеге тылсым эйәһе таяғын шундуҡ һелтәп тә ебәргән, бер ярғанатты һуғып та төшөргән, шул арала уны атҡа әйләндерә лә һалған.\n– Ҡуйсәнә! – тип йөҙөн йыртҡан Батыр, – мин был ярғанат фәләнгә яҡын йоғонор эшем юҡ!\nҠарт шул саҡ үҙе һауанан нимәнелер тотоп алып, теге ҡатынға һонған.\n– Май ҡуңғыҙы барамы?\n– Бармаған ҡайҙа ул?\n– Аңлауымса, мин төнгө ун икегә тиклем өлгөрөргә тейешмендер?\n– Юҡ, был сәғәт бүлкәттәре менән хәҙер бөтөнләй буталыш китте. Ашыҡма, аҡрын ғына барһаң да була. Ат, ҡатыныңды күреү менән, үҙе кире ҡуңғыҙға әйләнер. Әгәр минең ярҙамым кәрәк булып китһә, һыҙғыр ғына.\n– Рәхмәт, изге тылсым эйәһе!\nБатырҙың ҡатыны Гөлшәкәр ирен көткән-көткән дә, сихырсы күршеһенә инә.\n– Мәстәй, ярҙамың кәрәк, пенсия алғас, һуңынан үҙеңде ризалап ҡуйырмын. Тиҙ генә кәрттәреңде һип тә, көҙгөңә күҙ һал әле. Минең теге ир ғәләмәте утынға тип киткән еренән һаман ҡайтмай, ҡайҙалыр юғалды ла ҡуйҙы.\nСихырсы өҫтәлгә кәртен таратып һалып, планшетын тоҡандыра ла, сәйнүген ҡуйырға сығып китә.\n– Юҡ! Эсмәйем мин һинең ул нәмәңде, ваҡытым да юҡ! – тип ырғып торған Гөлшәкәр.\n– Һиңә сәй эсерергә бер кем дә йыйынмаған бында. Уның йолаһы шул. Сәйнүк һыҙғыра башлау менән экранда һинең Батырҡайың да күренер! Егерме беренсе быуат бит урамда, күршекәйем.\nТиҙҙән планшетта Батырҙың да һыны пәйҙә булды, ти. Ул утын өҫтөндә тылсымсы менән гәп һатып ултыра ине.\n– Анау һинеке түгелме?! Ниндәйҙер бисә менән ултыра!\nГөлшәкәр быны күреү менән асыуынан күршеһенең ашъяғынан уҡлау алып урманға ҡарай сапҡан.\nБатыр үҙ яйына аҡрын ғына ҡайтып килә ятҡанда, ер тетрәүен һиҙенә башлаған бер заман. Меҫкен ир олпат ҡына ҡатынының уның үҙен бәреп үлтерегә сабып килгәнен аңламай ҙа инде, теге ат кире ҡуңғыҙға әйләнә башланы, тип уйлай һәм һыңғырып ебәрә.\n– Ҡатының килә, – тигән тылсымсы, – үҙеңде лә, йөгөңдө лә, ул үтеп китеп тынысланғансы һыйырҙарға әйләндереп торам.\nГөлшәкәр урманды бушҡа урап ҡайта ла, кире сихырсыға инеп, ҡайҙа булғанын һәм ниҙәр күргәнен һөйләп бирә.\n– Диуана! Ҡайсан һин һуңғы тапҡыр тирә-йүндә һыйыр күрҙең? Бер Сәмси лә бар ине, үткән аҙнала уныһын да бүреләр тамаҡлап китте бит! – ти күршеһе.\nТегенеһе төп башына ултырғанын аңлап ҡалып, шунда ятҡан балтаны ала ла, йәнә урамға йүгереп сыға.\nБатыр инде ауылға ла инеп килгән был ваҡытта. Ҡатынының уға ҡаршы осоп килгәнен ишетеү менән, ҡалтыранған ирендәре менән һыҙғыра, ти. Тылсымсы шундуҡ килеп сыҡҡан да, быны колонкаға әйләндереп тә ҡуйған.\n– Алйот! – тигән бының аңралығына хайран ҡалып сихырсы, теге тағы бер ниһеҙ кире әйләнеп килгәндән һуң, – ауылда һыуҙың булмағанына егерме, колонкаларҙың бөткәненә инде ун биш йыл. Уларҙан ҡалғанын да һинең ғәзиз Батырәхмәтең металлоломға киҫкеләп бөткәнен белмәйһең йәнәһе.\nГөлшәкәр өнһөҙ генә балтаны ятҡан урынына һелтәй ҙә, тиҙерәк үҙ өйөнә мылтыҡ алырға йүгерә.\nҠарт дары еҫен һиҙеп, бронялы берәй нимәгә әүерелеп торғанда һис кенә лә артыҡ булмаҫ ине, тип тылсымсыны саҡырып ала. Тегенеһе:\n– Ғәйеп итмә, ҡарт, мин өс теләгеңде үтәнем, артабан үҙ йүнеңде үҙең күрәһең инде.\n“Йә, утын инде ҡайтып етте, хәҙер тере саҡта тайһам да була”, – тип уйлай ҙа Батыр, етеҙ генә сихырсының йорто эргәһендә үҫкән кесерткәндең иң ҡуйы урынына кереп боҫа. Гөлшәкәр ҙә инде яҡында ғына йөрөй, мылтығын тотоп яндан терәлеп тигәндәй уҙып китә. Ярар ҙа тышта ҡараңғы. Ҡапыл кемдеңдер эте килеп сыҡҡан да, ҡартҡа ҡарап өрөргә керешмәһенме. “Бөттөм, былай булғас!” – тип уйлай меҫкенең. Аҡрын ғына йәшеренгән урынынан сығып, эттәр йөрөмәгән урын ҡарай башлай. Аптырағас, күршеһенең өйөнә йүгереп инә, тегенеһе бер кемде күрмәй ҙә, ишетмәй ҙә планшетҡа текәлеп ултыра. Шул ваҡытта ҡарт артынан кемдеңдер инеп килгәнен ишетеп ҡала ла, шкафҡа ҡаса.\nГөлшәкәр килеп инеү менән:\n– Мәстәй! Планшетыңа ҡара тиҙрәк, ҡайҙа ул! Мин ул хайуанды юғалттым!\n– Кәнтәйендә ул! Күрәм: бер йортҡа кереп китте!\nҠарт ни урман буйлап та, кесәрткән араһында йөрөп тә, һыуыҡ үткәреп өлгөргән дә инде, шул саҡ сөскөргән дә ебәргән. Гөлшәкәр ошо хәлде үҙенсә аңлап, был икәүҙең бәхетһеҙлегенә күрә бик ашығыс ғонахлы һығымталар яһап та ҡуя. Батыр ҡасып өлгөрә, ә Мәстәйҙең башы аша планшетын кейҙереп өлгөрә тегенеһе.\nБатыр өс көн күрше ауылда танышында йәшеренеп ята. Аҙаҡ ҡатынына ҡайтып энәһенән ебенә тиклем түкмәй-сәсмәй барһын да һөйләп бирә. Тегенеһе ихлас ышанған була. Яңы мылтыҡ алыр өсөн йәшереп йыйған аҡсаһын да килтереп сығара ҡарт. Хәҙер ысынлап та уға бер ниндәй ҙә ҡорал кәрәкмәгәненә иманы камил Батырҙың. Күршеһенә яңы планшет, ҡатынына тун алып бирә. Хәҙер Гөлшәкәр иренә тағы ла нығыраҡ ышана һәм барһын да ғәфү итә.\n– Теге урыныңда аҡса бөттөме әле, яңы кәритәгә етәрлек юҡмы аҙраҡ? – тип һорап ҡуйҙы ҡатыны бер көн.\n– Юҡ, юҡ һәм дә юҡ! – тине ҡарт, – аҡса ла юҡ, яңы кәритә лә һәм был әкиәттәр ҙә дә тамам туйҙырған.


400-гә яҡын объект федераль күҙәтеүҙән республика ҡарамағына тапшырыла\nҺүҙ ғәҙәттән тыш хәл тыуыу ихтималлығы булған объекттар хаҡында бара. Был турала һүҙ бөгөн Башҡортостан Хөкүмәте президиумы ултырышында барҙы. Ултырышта шулай уҡ торлаҡ фондындағы йорттарҙы ҡуртымға алыуға хаҡ билдәләү, урта һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡты инфраструктура менән тәьмин итеүсе предприятиеларға грант системаһын булдырыу тураһында ла барҙы.\nМарат Латипов, Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе: «Барлығы 400-ҙән ашыу объект республика күҙәтеүенә күсә, был йылытыу ҡаҙанлыҡтары кеүек ҙур булмаған учреждениелар. Ә бына нефть, химия тармағы предприятиелары һымаҡ ҡеүәтле ойошмаларҙа күҙәтеү һәм ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе булдырмау бурысы федераль ҡарамаҡта».


Сағыу һәм матур байрам булды\n18 Сентябрь 2020, 11:50\nМилли костюм көнөн мәләүездәр киң билдәләне. Белем биреү учреждениеларында, китапханаларҙа Башҡортостан халыҡтары кейеменә арналған тыуған яҡты өйрәнеү сәғәттәре, әңгәмәләр үткәрелде. Балалар, педагогтар был көндө милли кейем йәки уның элементтары булған костюмдарҙа килде.\nМөхәмәтша Буранғолов исемендәге 1-се китапханала “Башҡорт милли костюмында – быуаттар тарихы” тип аталған байрам уҙҙы. Уҡыу залында башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары кейемдәре, биҙәүестәренән күргәҙмә ойошторолдо. Оҫталарҙың һәр береһе ҡул эше менән таныштырҙы. Сара барышында улар кейем тегеү, түшелдерек һәм башҡа биҙәнеү әйберҙәре яһау тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Быларҙың барыһы ла күңелле лирик йырҙар, таҡмаҡтар менән үрелеп барҙы.\nМилли костюм көнөнә арналған сараларҙа айырыуса райондың ял-мәҙәни үҙәге хеҙмәткәрҙәре әүҙем ҡатнашты. Үҙәк методисы Гөлгөнә Саҡаева билдәләүенсә, “Минең милли костюмым” флешмобына Арыҫлан ауыл мәҙәниәт йорто беренселәрҙән булып ҡушылды. Башҡорт халыҡ кейемендә ҡаланың сауҙа үҙәктәренең береһендә биҙәүестәр, сувенирҙар күргәҙмә-йәрминкәһе ойошторҙо. Аптраҡтар гармун уйнатып, милли костюмда урамдан үтте. Корнеевка күп функциялы клуб, Ергән, Боһорман, Юлдаш, Первомай ауыл мәҙәниәт йорттары үҙешмәкәрҙәре лә был байрамды сағыу һәм үҙенсәлекле ойошторҙо.\nИҫтәлекле дата сиктәрендә ойошторолған “Өләсәйем һандығы” флешмобы ла ойошҡанлыҡ менән үтте. Восточный ауылы һәүәҫкәрҙәре туҡыу станогында шәл бәйләү буйынса оҫталыҡ дәресе күрһәтте. Дәүләтҡолдан Илмира Рәхманғолова ғаилә ҡомартҡылары хаҡында һөйләне. Шулай уҡ трясиндар “һандыҡ” серҙәре менән бүлеште. “Сығанаҡтарҙан” акцияһында тәбиғәт ҡомартҡылары һәм архитектура һәйкәлдәре янында милли костюмда фото һәм видеоролик урынлаштырыу кәрәк ине. Әбет ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Фәнир Үмәрғәлин халҡыбыҙҙың мәшһүр “Уралым” йырын башҡарҙы. Арыҫландар ҡыпсаҡ, юрматы, тамъян ырыуҙары дуҫлығына ҡуйылған стелла янында фотоға төшкән.


Archives for Февраль 9th, 2018 | Йәншишмә - Page 2\nНаписал в 9 февраля 2018, 11:07\nНаписал в 9 февраля 2018, 10:51\nТиҙҙән ир-егеттәр байрамы етә. Тимәк, бүләктәр әҙерләй башларға ла ваҡыт. Ғаиләләге көслө зат вәкилдәрен үҙебеҙ яһаған торт менән дә һыйлайыҡ әле. Уны бешереп тә тормайһың. Нимәләр кәрәгәсәкме?\nВатанды һаҡлаусылар көнөнә малайҙарға нимә бүләк итергә? Башланғыс синыфтарҙа уйынсыҡ машина, танк, робот, һалдаттар, шулай уҡ кубик-рубик, бумеранг кеүек әйберҙәр, сувенир, уҡыу кәрәк-яраҡтары бирергә мөмкин. VIII синыфҡа тиклем пенал, блокнот, ручка, брелок, компас, бәләкәй фонарь, ә өлкән синыфтарҙа иһә етдиерәк бүләктәр һайларға кәрәктер. Мәҫәлән, компьютер өсөн кәрәк-яраҡ, шулай уҡ галстук, ҡайыш, шарф, визиткалар, асҡыс һауыттары. …\nContinue reading ‘Ниндәй бүләк әҙерләргә?’ »\nНаписал в 9 февраля 2018, 10:39


- Өфөлә Еңеүҙең 60 йыллығына арналған хәрби парад Мәскә үҙекенән ҡалышмаясаҡ, ә бәлки арттырып та ебәрер, - тип белд ерҙе ошо көндәрҙә "Башинформ" агентлығында үткән матбуғат ко нференцияһында Башҡортостандың хәрби комиссары Тимофей Азаро в. Уның һүҙҙәре буйынса, Башҡортостан хәрби комиссариаты Бөй өк Еңеүҙең юбилейына етди әҙерләнә.\n- Байрам программаһы төҙөлгән, әммә тулыһынса раҫланмаған\nәле, - тип дауам итте республика военкомы. - Шуға күрә мин бөгөн бөтә планды асмай торам, бары тик Еңеүҙең 60 йыллығына\nарналған тантаналар өс көн дауамында, етенсе майҙан туғыҙын а тиклем дауам итәсәген әйтеп үтәм.\nЕтенсе майҙа Мәңгелек ут һәм башҡа мемориалдарға сәскәлә р һалыу була һәм тантаналы йыйылыш уҙасаҡ. Һигеҙенсе майҙа Д имдә легендар 112 - се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейы, Һ упайлы биҫтәһендә маршал Георгий Жуковтың бюсын асыу көтөлә.\nТуғыҙынсы майҙа Ҡала советы алдында үтәсәк хәрби парад бик матур тамашаға әүереләргә вәғәҙә итә. Унда меңдән ашыу кеше ҡатнашасаҡ, хәрби техника ла файҙаланыласаҡ.\nМәскәү һәм Петербургтан оло ҡунаҡтар килеү - килмәүе әлег ә билдәһеҙ. Ә бына Башҡортостан вәкилдәре илебеҙ башҡалаһынд а ойошторолған тантанала ҡатнашасаҡ.\nБыл йәһәттән аңлашылмаусанлыҡ, үпкәләүҙәр бар, - тип билд әләне Тимофей Азаров. - Лайыҡлы кандидаттар етерлек, тик саҡ ырылыусылар һаны сикле - алты кеше тирәһе. Мәскәүгә 1945 йыл дағы хәрби парадта ҡатнашыусы барыр, моғайын, республикала у л берәү генә, шулай уҡ Советтар Союзы Геройҙары һәм Дан орде нының тулы кавалерҙарынан бер нисә вәкил һәм ҡатын - ҡыҙ вет ерандары араһынан бер нисә кеше барасаҡ.\nБөгөнгө көнгә Башҡортостанда 278 Советтар Союзы Геройының\nтуғыҙы иҫән, 37 Дан ордены кавалерынан Еңеүҙең 60 йыллығын алты кеше билдәләйәсәк. Рәсәй Федерацияһы Геройҙары араһында\nБашҡортостандан 16 кеше бар.\n- Был элита, илебеҙҙең милли ғорурлығы, - тип һыҙыҡ өҫтөн ә алды военком.\nЙыл һайын Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың һаны кәм егәндән кәмей. Уларҙы Еңеү байрамы һәм етеп килгән Ватанды һ аҡлаусылар көнө менән ҡотларға онотмағыҙ. Уларҙан башҡа һеҙҙ ең иғтибарҙы Чечня һуғышында ҡатнашыусы 15 мең кеше, туғыҙ меңдән ашыу "афған", 900 тирәһе башҡа ҡораллы конфликттарҙа ҡатнашыусылар, шулай уҡ 32 мең "срочник" һалдат һәм алты мең


21 май — Башҡорт Википедияһы\n21 май Викимилектә\n21 май — григориан стиле буйынса йылдың 141-се (кәбисә йылында 142-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 224 көн ҡала.\nЕр: Йыһан көнө.\nҮҫеш һәм диалог хаҡына мәҙәни төрлөлөк көнө.\nМуза һәм илһам көнө.\nРоза сәскәһе көнө.\nСкандинавса йөрөү көнө.\nАҠШ: «Күберәк емеш-еләк һәм йәшелсә ашағыҙ» көнө.\nЙөҙөргә өйрәтеү көнө.\nВенгрия: Патриоттар һәм хәрбиҙәр көнө.\nКХДР: Ирле-ҡатынлылар көнө.\nРәсәй: Тымыҡ океан флоты көнө.\nЭшһеҙлектән һаҡлау-һаҡланыу көнө.\nҺиндостан: Терроризм менән көрәш көнө.\nҠалмыҡ Республикаһы: Ҡалмыҡ сәйе көнө (майҙың өсөнсө шәмбеһе).\nМәскәү: Ҡала парктары көнө.\nАҠШ: Ҡораллы көстәр көнө.\nҠаҙағстан: Мәҙәниәт һәм сәнғәт хеҙмәткәрҙәре көнө.\nРәсәй: Техник инвентарлаштырыу хеҙмәткәрҙәре көнө.\nХәрби тәржемәсе көнө.\nТүбә ябыусы көнө (майҙың өсөнсө шәмбеһе).\nУкраина: Фән көнө.\n1712: Санкт-Петербург Рәсәй империяһының баш ҡалаһы итеп иғлан ителә.\n1724: Сенат «Башҡорттарға ҡурсаулы урмандарҙы ҡырҡмау тураһында» тигән указ сығара, уға ярашлы Башҡортостан урмандары ҡаҙнаныҡы тип иғлан ителә.\n1799: Өфө тирәһендә ауырлығы 2 фунтҡа (819 грамға) тиклем барып еткән боҙборсаҡ яуа.\n1853: Лондонда донъялағы тәүге аквариум халыҡҡа күрһәтелә.\n1904: Парижда Халыҡ-ара футбол федерацияһы (ФИФА) ойошторола.\n1935: Өфө ҡалаһының хәҙерге «Горзеленхоз» муниципаль унитар предприятияһы эш башлай.\n1969: СССР-ҙың хәрби-транспорт самолёты «Ан-26» тәүге осош яһай.\nЙосопов Ғайса Ғәлиәкбәр улы (1905—19.08.1941), шағир һәм публицист, 1939—1940 йылдарҙағы совет-фин һуғышында ҡатнашҡан һәм Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған хәрби табип. В. И. Чапаевҡа һәм уның дивизияһына арнап Һамарҙа ҡуйылған монументтағы бер яугир образының тәүһыны (прототибы).\nАбдуллин Рәүеф Әхәт улы (1935), ғалим-нефтсе, йәмәғәт эшмәкәре. 1985 йылдан хәҙерге И. М. Губкин исемендәге Рәсәй нефть һәм газ университетының (Мәскәү) лаборатория мөдире, ғилми етәксеһе. 1991—2002 йылдарҙа Мәскәү ҡалаһындағы «Башҡортостан» йәмғиәтенең совет рәйесе һәм 1995—2002 йылдарҙа Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы) башҡарма комитетының бюро ағзаһы. Техник фәндәр кандидаты (1971). Рәсәй Федерацияһының почётлы нефтсеһе (1995).\nАбайҙуллин Ишморат Ғәйфулла улы (1955—2001), Башҡорт АССР-ының ун икенсе саҡырылыш (1991—1995) Юғары Советының халыҡ депутаты һәм Башҡортостан Республикаһының беренсе саҡырылыш (1995—1999) Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты.\nВәлиева Гөлнара Ҡәүи ҡыҙы (1965), китапханасы, йәмәғәтсе. 2015 йылдан Яңауыл районының «Биләмә-ара мәҙәни-ял итеү үҙәге» муниципаль автономиялы мәҙәниәт учреждениеһы директорының халыҡҡа китапхана хеҙмәте күрһәтеү буйынса урынбаҫары, 2012 йылдан район башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитет ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2015).\nКрецул Олег Васильевич (1975), спортсы. 2001 йылдан дзюдо буйынса Рәсәйҙең йыйылма командаһы ағзаһы һәм Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2001), Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2003). Күреү буйынса инвалидтар араһында Паралимпия уйындары чемпионы (2008) һәм көмөш призёры (2004), донъя чемпионы (2002—2003, 2007, 2010), Донъя кубогын яулаусы (2001), Европа (2001, 2005, 2009) һәм Рәсәй (2001—2006) чемпионы, донъя (2006) һәм Европа (2007, 2011) чемпионаттарының көмөш призёры. Дуҫлыҡ (2009) ордены, 2-се дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» ордены миҙалы (2006), Башҡортостан Республикаһының Халыҡтар дуҫлығы (2008) һәм Салауат Юлаев (2004) ордендары кавалеры. Сығышы менән Кишинёв ҡалаһынан.\nЗайцева Елена Ивановна (1921—3.10.2005), ғалим-терапевт, йәмәғәтсе. 1953 йылдан Смоленск дәүләт медицина институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1960—1992 йылдарҙа эске ауырыуҙар пропедевтикаһы кафедраһы мөдире. Ете саҡырылыш ҡала Советы депутаты. Медицина фәндәре докторы (1958), профессор (1960). Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1997), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры, Смоленск ҡалаһының почётлы гражданы (1996). Сығышы менән Бөрө ҡалаһынан.\nМосиевич Борис Михайлович (1921—28.03.1981), тренер, спорт өлкәһе эшмәкәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1947 йылдан Башҡорт АССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы ҡарамағындағы Физик культура һәм спорт эштәре комитеты уҡыу-спорт бүлегенең өлкән инспекторы, 1952 йылдан — «Спартак» ДСО-һының Башҡортостан өлкә советы, 1963—1964 йылдарҙа — «Локомотив» ДСО-һының, бер үк ваҡытта 1947 йылдан БАССР Юғары спорт оҫталығы мәктәбенең ауыр атлетика буйынса тренеры. 1965—1981 йылдарҙа Башҡортостан Ауыр атлетика федерацияһы рәйесе. Ауыр атлетика буйынса РСФСР-ҙың атҡаҙанған тренеры (1961) һәм Бөтә Союз категорияһындағы судья (1956).\nБикмөхәмәтов Шәүҡәт Миңнулла улы (1946—15.05.2008), педагог, хор дирижёры, йәмәғәтсе. 1971 йылдан хәҙерге Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты, 1999 йылдан — Башҡорт дәүләт педагогия институты һәм М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы. 1985—1989 йылдарҙа — Башҡортостан хор капеллаһының, 1993—1996 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Музыка йәмғиәте камера хорының художество етәксеһе һәм баш дирижёры. 1987—2008 йылдарҙа Башҡортостан Музыкаль йәмғиәт идараһы рәйесе. Әбйәлил башҡорт халыҡ хорын ойоштороусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1980). Сығышы менән Бәләбәй ҡалаһынан.\nКорнев Николай Константинович (1951), спорт ветераны. 1972—1989 йылдарҙа мотоспорт буйынса СССР йыйылма командаһы ағзаһы. Төрлө кимәл боҙҙағы мотоуҙыштарҙың күп тапҡырҙар чемпионы һәм призёры. СССР-ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1985). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Иглин районы Иглин ауылынан.\nАлехин Тихон Егорович (1913—27.05.1970), ауыл хужалығы хеҙмәткәре, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1943—1951 йылдарҙа Дәүләкән МТС-ының трактор бригадаһы бригадиры, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1948).\nСоколов Николай Васильевич (Сталин премияһы лауреаты) (1918—29.01.1994), инженер-электрохимик, 1941 йылдан Белорет металлургия комбинатының етәксе хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1969—1972 йылдарҙа предприятиеның баш инженеры. Техник фәндәр кандидаты (1958). СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1952). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1966) һәм «Почёт Билдәһе» (1969) ордендары кавалеры. Сығышы менән Тверь губернаһынан.\nӘхмәтхужин Артур Камил улы (1988), фехтовальщик, донъя һәм Европа чемпионаттары призёры. Команда ярыштарында Олимпия чемпионы (2016). Фехтование буйынса Рәсәй спорт мастеры (2005), халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2013), атҡаҙанған спорт мастеры.\nМинһажев Ғималетдин Минһаж улы (1889—19.09.1955), башҡорт совет театр актёры, драматург. РСФСР-ҙың (1949) һәм Башҡорт АССР-ының (1935) халыҡ артисы. Ленин (1949), ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1944, 1955) ордены кавалеры.\nМоратов Юлай Хәким улы (1949—4.10.2015), педагог, үҙешмәкәр композитор. 1996—2010 йылдарҙа Сибай педагогия колледжы уҡытыусыһы. РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1986), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы (1992). Үҙешмәкәр композиторҙарҙың асыҡ фестиваль-конкурсы лауреаты (2002).\nҠазбулатов Ғәле Мөхәмәҙи улы (1954), ғалим-зооинженер, 1978—2004 йылдарҙа (өҙөклөк менән) Башҡортостан ауыл хужалығы институты һәм Башҡорт дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (2007). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районы Мәҡсүт ауылынан.\n21 майҙа тыуғандар\n1780: Иван Теребенёв, Рәсәй империяһы скульпторы, монументалист һәм график.\n1780: Элизабет Фрай, Бөйөк Британияның тәүге феминисткаларының береһе, дәүләттең төрмә системаһын үҙгәртеүсе.\n1820: Мишель Ленц, шағир, Люксембург гимнының текст авторы.\n1844: Анри Руссо, Франция рәссамы.\n1855: Эмиль Верхарн, Бельгия шағиры, драматург һәм әҙәби тәнҡитсе, адвокат.\n1860: Виллем Эйнтховен, Голландия физиологы, 1924 йылғы Нобель премияһы лауреаты.\n1880: Тудор Аргези (төп исеме Йон Теодореску), Румыния шағиры, прозаик һәм әҙәби тәнҡитсе.\n1905: Ғәлиә Кайбицкая, СССР-ҙың опера йырсыһы, Татар АССР-ының беренсе халыҡ артисы.\n1940: Тони Шеридан, Британия йырсыһы, гитарист.\n1955: Сергей Шойгу, дәүләт эшмәкәре, 2012 йылдан Рәсәйҙең оборона министры, Рәсәй Федерацияһы Геройы (1999).\n1960: Владимир Сальников, СССР спортсыһы, йөҙөүсе, дүрт тапҡыр олимпия, күп тапҡыр донъя чемпионы.\n1990: Тириль Экхофф, Норвегия спортсыһы, биатлонистка. Олимпия һәм ике тапҡыр донъя чемпионы.\n21 майҙа вафат булғандар\n1973: Сәғит Агиш, башҡорт яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=21_май&oldid=1136818 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:38 20 май 2022 үҙгәртелгән.


Өмөтбайҙа - икеләтә байрам » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Өмөтбайҙа - икеләтә байрам\nӨмөтбайҙа - икеләтә байрам\nБаймаҡ районы Өмөтбай ауылы китапханасыһы Әнүзә Мәжитова хәбәр итә:\nБөгөн ауылыбыҙҙа оло, хатта икеләтә байрам. Тәүгеһе - Ураҙа булһа, икенсеһе -беҙҙә иман нуры балҡыны, Аллаһы Тәғәлә йортоның ишеге асылды.\nИртәнсәк ҡойоп яуған ямғыр байрам башланыр алдынан туҡтаны - бына бит ул Хоҙайҙың ҡөҙрәте. Ҡояш йылмайып, һәр беребеҙҙең күңеленә нур өләште.\nӨмөтбай ауылында мәсет теүәл 110 йыл элек, 1907 йылда асылған. Бинаһын халыҡ үҙ көсө менән, күмәкләп, өмәләп ҡорған. Манараһы, айы ҡуйыла. Ғоссаметдин Килдейәр улы Рахманғолов имам-хатип итеп тәғәйенләнә. Заманына күрә уҡымышлы булған мулланы ауылда ғына түгел, бөтә тирә- яҡта хөрмәт итәләр. Ауылда ул ғына гәзит алдыра, күрше-күләнен илдәге хәлдәр менән таныштырып бара. Әбейе лә бик уҡымышлы була, балаларға хәреф өйрәтә.\nРеволюция башланғас, мәсеттең манараһын Сыртинскиҙән урыҫтарҙы яллап алып килеп ауҙаралар, халыҡтан береһе лә манараға тейергә баҙнат итмәй. Мәсет дауахана, келәт, клуб ителә.\nСовет осоронда дини сараларҙы ауылда бер нисә кеше башҡара. Улар - Ғәйфулла Ҡотлогилдин, Хәләф Ғүмәров, Муса Садыҡов, Сәғиҙулла Ғабдуллин, Кәшиф Зәйнуллин, Кәлимулла Дауытов, Аллабирҙе Ғүмәров, Исмәғил Мәжитов, Таштимер Ҡотлогилдин була. Улар балаға исем ҡуша, аят уҡый, мәйет тәрбиәләй.\nБөгөн беҙҙең ҡыуанысты уртаҡлашырға ҡунаҡтар килде. Район хакимиәте башлығы Илшат Ситдиков, район имам-мөхтәсибе Хәмзә хәҙрәт Хафизов, район Советы депутаты Ильнур Мырҙагилдин, мәғариф бүлеге начальнигы, ауылдашыбыҙ Илдус Зәйнуллин, Билал ауылы хакимиәте башлығы Мәжит Заманов, Төркиә ҡунаҡтары, район ауылдарынан дин әһелдәре, Рәсәй һәм республиканың төрлө төбәктәренән килгән ауылдаштар булды. Улар береһе лә буш ҡул менән килмәгән. Киләсәктә зыяратты тимерҙән кәртәләү өсөн финанс ярҙам да күрһәттеләр.\nРайон башлығы Илшат Ситдыков йыйылыусыларҙы байрам менән ҡотланы, мәсетте эшләгәндәргә Рәхмәт хаты тапшырҙы.\n- Республика райондарында иң күп мәсет Баймаҡта, - тине ул һәм йәштәрҙең иманға ҡайтһын, аҙан тауышы бөтә ауылға ишетелһен тип тауыш көсәйтеү аппаратураһы бүләк итте.\nТөркиәнән килгән ҡунаҡтар тәүге тапҡыр Башҡортостанда мәсет асыуҙа ҡатнашты. Сығыштарында башҡорт халҡының ҡунаҡсыллығына, берҙәм булыуына һоҡландылар.\nӘле бына бөгөн беҙ мәсетле булдыҡ. Булдыҡ тип әйтеүе генә рәхәт. Күпме көс һәм хеҙмәт ята был һүҙҙә. Ауыл халҡының , ситтә йәшәгәндәрҙең финанс ярҙамы менән атҡарып сыҡтыҡ был оло эште.\nБөтә документ эштәрен юлға һалып, көсөн дә ваҡытында йәлләмәй, ауылдың киләсәге өсөн янып йөрөгән, төҙөлөштө башлаусы, ауылдың беренсе старостаһы, патриоты, район мәғәриф бүлеге етәксеһе Илдус Зәйнуллинға, мәсет төҙөүҙә ҙур ярҙам итеүсе ауыл хакимиәте етәксеһе Мәжит Замановҡа, бар эштәрҙе башлап йөрөүсе, материалдар йүнләүсе, үҙ техникаһы менән башланғысты дауам итеүсе старостабыҙ Зиннур Көмөшбаевҡа, һәр эшкә ярҙам ҡулы һуҙыусы депутат, мәктәп директоры Фәнүр Садыковҡа, ташынан башлап, бөтә балта оҫтаһы эштәрен башҡарыусы ир- егеттәребеҙгә, иман йортоноң эсен-тышын биҙәп, тирә-яҡты гөл-сәскәгә күмгән ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙға, һәр эшкә фатихаһын биреп, дәртләндереп тороусы муллабыҙ Таштимер Ҡотлогилдинға, үҙ тракторҙары менән юлды рәтләгән, 18 техника берәмеге менән эшкә сыҡҡан ауылдаштарыбыҙға, өмәлә ҡатнашҡан барлыҡ халыҡҡа мең-мең рәхмәт һүҙҙәрен еткерәбеҙ.Ошо изге көндә хоҙай тәғәлә барығыҙа ла сауабын бирһен.\nМәктәп уҡыусылары Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең, халыҡ шағиры Р.Бикбай шиғри юлдарға һалған, изге хәҙистәрен һөйләп, байрамға йәм өҫтәне.\nҒәйет намаҙынан һуң, барыһы ла Нәғимә Ғүмәрова, Таштимер Ҡотлогилдин, Тольятти ҡалаһынан килгән Рәйсә Ғүмәрова биргән ҡорбанлыҡтан әҙерләнгән аш- һыуҙан ауыҙ итеп таралышты.\nБайрам үтте, ә мәсетебеҙ нур сәсеп, балҡый. Ошо мәсеттә дини байрамдар , никах, бәпес туйҙары үткәрелһен, йома намаҙҙарына күпләп йөрөй башларбыҙ, егеттәребеҙҙе армия сафына оҙатырбыҙ.\nМәсетте иманлы халыҡ ҙурлай. Шатлыҡта ла, ҡайғыла ла Хоҙайҙан ярҙам һорап, иман йортона килербеҙ...\nӘ яңы ғына болоттар араһынан килеп сыҡҡан ҡояш, йылы нурҙарын ергә һибеп барыбыҙҙы ла оло байрам менән тәбрикләй төҫлө.\nСығыу ваҡыты 27-06-2017, 11:43 | Ҡаранылар: 224\nМәсет – ауылға бәрәкәт


Өфөлә бензинға хаҡтар элекке кимәлдә ҡала // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n15:20, 19 июля 2018 Иҡтисад\nӨфөлә бензинға хаҡтар элекке кимәлдә ҡала Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2018 йыл, 19 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\nӨфөлә бензинға һәм дизель яғыулығына уртаса ҡулланыу хаҡтары элекке кимәлдә ҡала. 9 июль менән сағыштырғанда, республиканың баш ҡалаһында хаҡтарҙың артыуы теркәлмәне, тип хәбәр итә Башҡортостастат.\nӘле Өфөлә бер литр дизель яғыулығының уртаса хаҡы 43,85 һумға етә. АИ-92 маркалы бензиндың бер литры – 40,59 һум, АИ-95 – 43,63, АИ-98 – 47,87 һум.\nУҙған йылдың 17 июле менән сағыштырғанда, Башҡортостандың баш ҡалаһында дизель яғыулығына хаҡтар 14,6 процентҡа артҡан. Был ваҡыт эсендә 92-се безин – 11,8 процентҡа, 95-се 10,9 процентҡа ҡиммәтләнгән, тип йомғаҡланы статистиктар.\nТеги: бензинға хаҡтар, статистика


Шаршау артында ниҙәр бар? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Мәҙәниәт һәм cәнғәт » Шаршау артында ниҙәр бар?\nШаршау артында ниҙәр бар? 06.03.2019 // Мәҙәниәт һәм cәнғәт\nМостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры Ҡатын-ҡыҙҙар көнө уңайынан гүзәл заттарға шәп бүләк әҙерләй: 7-8 мартта “Килә яуа” комедияһы сәхнәгә ҡуйыласаҡ. Спектакль тағы ла билдәле йырсы, театр актеры Венер Камаловтың быйылғы юбилейына арналған, ул был сәхнә әҫәрендә төп ролде башҡара һәм тамашасыларға йыр-моң өләшергә йыйына.\nПремьера көнөндә спектаклде ҡарау бер хәл, ә уның репетицияларын күҙәтеү тағы ла ҡыҙыҡлыраҡ икән. Аида Күлбаева, Венер Камалов, Лилиә Исҡужина, Нәғим Нурғәлин һәм Рәмзил Сәлмәновтың ихлас уйнауын күҙҙән үткәреп донъяңды онотаһың хатта. Ҡуйыусы режиссер Рөстәм Хәкимов ваҡыт-ваҡыт иҫкәрмәләр яһай, теге йәки был урындарын төҙәтә.\n– Венер Камаловты был спектакль айҡанлы актер булараҡ ҡына түгел, йырсы итеп тә күрһәтергә ҡарар иттек, “Килә яуа” өсөн махсус рәүештә йырҙар яҙылды. Зөлфәр Хәкимдең был комедияһында ғаиләләге ир менән ҡатындың үҙ-ара мөнәсәбәттәре асыҡлана, һәр сәхнә геройы үҙ бәхетен эҙләй. Спектаклдең төп идеяһы – кешеләргә ҡайһы бер ваҡытта ултырып һөйләшеп алырға ғына кәрәк. Хискә бирелеп, онотолоп китеп, ауыр һүҙҙәр әйтеп ысҡындырабыҙ, быларҙың барыһы ла аңлашылмаусанлыҡ тыуҙыра. Әлеге мәлдә спектакль өҫтөндә даими эш бара, нимәһелер үҙгәртелә, сәхнә әҫәре камиллаштырыла, – ти ул.


“Әсә” кинофильмының йәш геройҙары Йылайырҙа йәшәй » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » “Әсә” кинофильмының йәш геройҙары Йылайырҙа йәшәй\nТакаловтар Йылайыр районында ғына түгел, ә республикала ла киң билдәле ғаилә. Ғаилә башлығы Илфат Ильяс улы һөнәре буйынса юрист, Рәсәй һаҡлыҡ банкының төбәк филиалын етәкләй. Район үҙәге һайлаусылары был абруйлы етәксе, өлгөлө ғаилә башлығы һәм яҡташтары өсөн ихтирамлы ир-азаматты бер нисә саҡырылыш рәттән, Йылайыр ауыл советына депутат итеп һайлай. 20 йыл элек үҙенә тормош юлдашы итеп һайлаған Айгөл Фәрит ҡыҙы, Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлағас, бер аҙ уҡытыусы булып эшләп ала, хәҙер район ЗАГС бүлегендә баш белгес вазифаһын башҡара.\nТатыу Такаловтар ғаиләһендә дүрт бала мәҙәниәт һәм спорт культы тәрбиәһендә үҫә. Илфат Ильяс улы заманында республикала ғына түгел, ә ил күләмендә бокс буйынса үткәрелгән ярыштарҙа көслө спортсы булып таныла: 1989 йылда уға Ленинград өлкәһендә йәш бокссылар араһында уҙғарылған ил чемпионатында Башҡортостан намыҫын яҡларға һәм был ярыштың алтын миҙалын яуларға насип була. Хәҙер ҙә Илфат Ильяс улы районда үткәрелеп килгән хоккей, футбол, волейбол, баскетбол, саңғы ярыштарында даими ҡатнаша. Ә Айгөл Фәрит ҡыҙы инде районда бейеү оҫтаһы булараҡ дан ҡаҙанған. Бала саҡта ата-әсәһе, билдәле бейеүселәр Сәлимә менән Фәрит Яманғоловтар менән сәхнәгә аяҡ баҫҡан ҡыҙ һуңынан район, республика бәйгеләрендә бер-бер артлы призлы урындар яулай.\nАта-әсәһе өлгөһөндә матур тәрбиә алған кесе Такаловтар ҙа хәҙер район ғорурлығы булып китте – сәхнәлә лә, спорт майҙанында ла алдынғылыҡты бирмәйҙәр. Өлкән улдары Алмас, Йылайыр мәктәбендә уҡыған йылдарында уҡ “Байыҡ” республика балалар бейеү конкурсында еңеү яулап, Мәскәүгә төп Яңы йыл шыршыһы байрамына барып ҡайтҡайны. Һуңынан ул Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт гимназия-интернатында уҡыны, ә бөгөн Башҡорт дәүләт аграр университеты студенты. Был уҡыу йортонда ла талантлы егет бейеү ансамбленең алмаштырғыһыҙ солисы булараҡ сәхнәнән төшмәй. Спорт сараларының да уртаһында ҡайнай.\nБөгөн Шәйехзада Бабич исемендәге Йылайыр башҡорт гимназияһының 8-се класында уҡыусы игеҙәктәр Айгиз менән Нургиз – район данын Башҡортостан сиктәренән дә юғары күтәргән көслө спортсылар. Икәүһе лә кикбоксинг буйынса бер нисә тапҡыр Рәсәй чемпионы титулын яуланы. Хатта улар Анапа ҡалаһында үткәрелгән халыҡ-ара беренселектә лә үҙ көсөн һынап ҡараны. Ә республикала, төбәк-ара ярыштарҙағы еңеүҙәре бихисап. Уҡыуҙан, спорт сараларынан тыш, буш ваҡыттарында Айгиз менән Нургиз район музыка мәктәбе янындағы балалар бейеү ансамблендә сығыш яһай, ҡурайҙа уйнарға өйрәнеп алдылар, хоккей, футбол уйнарға яраталар. Спорт, мәҙәниәт менән мауығыу малайҙарға уҡыуҙа ла ыңғай тәьҫир итә: яҡшы билдәләргә генә өлгәшәләр. Бөтә яҡтан өлгөр, тырыш, һәләтле игеҙәк Такаловтар былтыр кино сәнғәтендә дебют яһаны – режиссер Айнур Асҡаровтың ҡыҫҡа метражлы “Әсә” фильмында төп ролдәрҙе башҡарҙылар.\nҒаиләнең сағыу биҙәге булған 5 йәшлек төпсөк ҡыҙ Рушана әле балалар баҡсаһына йөрөй. Ул да, сәхнәгә сығып, бейергә, йырларға ярата, Өфө тамашасылары алдында сығыш яһарға ла өлгөрҙө.\nТакаловтарҙың ғаилә ансамбле былтырғы “Байыҡ” республика конкурсында беренсе урын алды, ә 2007 йылда улар “Йәш ғаилә” республика бәйгеһендә гран-при алғайны һәм был ҡаҙаныштары өсөн ғаилә башлығы Илфат Ильяс улына Мәскәүҙә Кремлдең съездар һарайында ил Президенты һәм Хөкүмәт Рәйесе ҡатнашлығында үткәрелгән Ғаилә йылын асыу тантанаһында ҡатнашыу бәхете тейҙе.\n“Киноға төшөү – етди тормош дәресе”\nБашҡортса киноға төшөрөү өсөн игеҙәк малайҙар кәрәк, тигән иғланды ишеткәс, Такаловтар был сарала ла үҙ көстәрен һынап ҡарарға була. Тәүге һайлап алыу турын Сибай ҡалаһында уңышлы үтеп, Айгиз менән Нургиз баш ҡалалағы икенсе бик ауыр тур һынауҙарын да юғары кимәлдә башҡарып сыға. Күп тә үтмәй, физик яҡтан көслө, сыҙамлы, мәҙәни һәләткә эйә булған малайҙарҙы кино төшөрөү урынына – Бөрйән районына саҡыралар. Игеҙәктәрҙең ҡартатаһы һәм ҡартәсәһе Ильяс Исмәғил улы менән Сәфирә Ғәйнислам ҡыҙы үҙ машинаһында уларҙы тәғәйен ергә алып барып еткереп, ижади коллективҡа тапшыра.\n– Беҙҙе бик йылы ҡаршы алдылар, – тип хәтерләй бөгөн Айгиз менән Нургиз. – Апай-ағайҙар менән танышып, бер ғаилә булып, тәбиғәт ҡуйынында бер нисә аҙна йәшәнек, эшләнек. Һәр береһе беҙҙе үҙ балалары кеүек ҡурсалап, яратып ҡына алып йөрөнө, ә эш барышында талапсан да булдылар. Ҡайһы бер күренештәрҙе төшөрөү өсөн иртә таңдан торғоҙоп урманға алып китәләр ине. Бер үк сюжетты йыш ҡына бер нисә тапҡыр төшөрәләр, ялҡытып киткән саҡтар ҙа булды. Әммә сыҙамлыҡ, түҙемлек менән бар ауырлыҡтарҙы еңеп сығырға тырыштыҡ. Режиссер ағайыбыҙ Айнур Асҡаров, әсә ролендә уйнаған Юлиә апай Ғәлиуллина, “ҡартатайыбыҙ” Азат ағай Йыһаншин беҙҙең иң яҡын оло дуҫтарыбыҙ булып китте. Әле лә улар менән бәйләнеш тотабыҙ. Ул көндәрҙе һағынып, яҡты хәтирәләр менән иҫкә алабыҙ.\n“Әсә” кинофильмын төшөрөү Бөрйән районында ғына тамамланманы, ижади төркөм Нуриман районында ла күп эшләне. Айгиз менән Нургиз был еңел булмаған, мәшәҡәтле кино сәнғәтендә уларға атайҙарса ярҙам ҡулы һуҙған барлыҡ ағай-апайҙарға сикһеҙ рәхмәтле.\nФильм прокатҡа сыҡҡас, уны ҙур экранда республиканың бик күп ҡала-ауылында күрһәттеләр, тамашасылар уның менән “зәңгәр экран” аша ла танышты.\n“Саҡ менән Суҡ” исемле халыҡ риүәйәтенә нигеҙләнгән был фильмдың премьераһы Йылайыр районының байтаҡ мәҙәниәт усағында ла үтте. Һәр ерҙә кинофильмды күрһәтер алдынан режиссер Айнур Асҡаров тамашасылар алдында сығыш яһаны, Айгиз менән Нургизгә лә яҡташтары күп һорау бирҙе.\n– Иң иҫтә ҡалғаны: кинола иларға мәжбүр итәләр. Тота килеп илап булмай ҙа ҡуя, – тип көлөп иҫкә алды бер осрашыуҙа игеҙәктәр. – Күҙ ҡабаҡтарына бальзамлы май һөртөгөҙ – күҙ йәше үҙенән-үҙе сығасаҡ, тип өйрәттеләр. Беҙ ул майҙы мул ҡулланғанбыҙ, һөҙөмтәлә бик оҙаҡ күҙҙе аса алмай ыҙаландыҡ, ысынлап иларға тура килде. Ә фильмды төшөрөү барышында нисә көҙгө ярылды, нисә мендәр туҙҙырылды – иҫәп-хисабы юҡ... Нисек кенә булмаһын, киноға төшөү беҙҙең тормошобоҙҙа онотолмаҫлыҡ ҙур ваҡиға, тормош дәресе булып күңелебеҙҙә ҡалды.\nӨфөлә үткәрелгән башҡорт фильмдары фестивале барған көндәрҙә, “Әсә” киноһын ҡарағандан һуң, Такаловтар янына Америкала йәшәүсе донъя кимәлендә ҙур танылыу алған игеҙәк бокссы милләттәштәребеҙ Хәбир менән Сабир Сөләймәновтар килә һәм уларҙы ижади уңыштары менән ҡотлап, үҙҙәренең “Башгизхан” китабын бүләк итә. Һүҙ аҙағында улар киләсәктә үҙҙәренең спорттағы ҡаҙаныштары тураһында кинофильм төшөрөргә уйлауҙары һәм Айгиз менән Нургизды шул фильмда төп ролдәрҙә күргеләре килеүен белдерәләр. Тәҡдимгә йәш кино артистары ыңғай яуап бирҙе. Тимәк, үрләйһе үрҙәр алда әле.\nСығыу ваҡыты 12-04-2016, 12:41 | Ҡаранылар: 776\nБик лайыҡ кандидат\nБеҙҙә лайыҡлы бокссылар үҫә


Иҫәп алыу буйынса ялыуҙар теркәлмәгән\n11 Ноябрь 2021, 22:45\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Заһир Хәкимов сараға бәйле ниҙәр хаҡында белдерҙе?\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәреүгә бәйле хәлдәрҙе тикшереү һәм күҙәтеү буйынса эшсе төркөм башҡарылған хеҙмәттәргә яҡынса йомғаҡ яһаны.\n"Эш ваҡытында 17 шылтыратыу алдыҡ. Уларҙың барыһы ла тиерлек мәғлүмәт төрөндәге һорауҙар ине. Кешеләрҙе ҡайҙа иҫәп алыуҙа ҡатнашырға мөмкин, бер урында теркәлеп, икенсе ерҙә йәшәгәндә нимә эшләргә, иҫәп алыусы теркәгәндәрҙе тикшереп буламы кеүек һорауҙар борсой. Уларҙың барыһына ла яуап бирҙек. Иҫәп алыусылар тарафынан граждандар хоҡуғын боҙоу осрағы теркәлмәне", – тип яҙҙы социаль селтәрҙә Татарҙар конгресы башҡарма комитеты рәйесе, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Заһир Хәкимов.\nЭксперт һүҙҙәренсә, халыҡ өсөн иҫәп алыу уңайлы үтһен өсөн республикала бөтәһе лә булдырылған, шуға күрә объектив һөҙөмтә аласаҡбыҙ. Эшсе төркөм хеҙмәтен дауам итә. Һорауҙар булһа, 8(347)246-48-45 йәки +79191454651 телефондарына шылтыратырға мөмкин.\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу 14 ноябрҙә тамамлана. Башҡортостанда ул яҡшы бара, ҡатнашыу һөҙөмтәләре буйынса республика алдынғы төбәктәр рәтендә. Был хаҡта Росстат етәксеһе Павел Малков Рәсәй Президентының Хөкүмәт ағзалары менән уҙғарған кәңәшмәһендә белдерҙе. Әле республикала дүрт миллиондан ашыу кеше иҫәп алыуҙа ҡатнашҡан.


Миҙалға тап төшөрмәй » "Урал" гәзите\nРеспубликала Ғаилә йылына арналған сираттағы мәҙәни сараны Нура китапханаһы китапханасыһы Фәниә Ғиззәтуллина үткәрҙе. Кисәгә быйыл “Әсәлек даны” миҙалына лайыҡ булған әсәләр - Айһылыу Ғилман ҡыҙы Ротовская һәм Әлиә Минәхәт ҡыҙы Ершовалар саҡырылды.\nАйһылыу Ротовская Нура ауылында почтальон булып эшләй. Уңған хужабикә гөрләтеп донъяһын да ҡарарға өлгөрә. Әлбиттә, уға уң ҡулдары - балалары һәр ваҡыт ярҙамға килергә әҙер. Итәғәтле, тырыш, ярҙамсыл балалар үҫтерә Ротовскийҙар. Оло ҡыҙҙары Аделина ауылда үткәрелгән бер концерттан ситтә ҡалмай, ул матур бейей. Улдары Владик драма түңәрәгендә шөғөлләнә. Ғөмүмән, балалар ауыл биләмәһендә үткән бар сараларҙа ла актив ҡатнаша. Ҡатнаш ғаиләлә үҫеүҙәренә ҡарамаҫтан, ике телде лә үҙ иткәндәр. Спортта ла алдынғылыҡты бирмәйҙәр. Айһылыу Ғилман ҡыҙы үҙе күп балалы ғаиләлә тәрбиәләнеп үҫкәс, балаларын да эшһөйәр, тырыш, ихлас итеп тәрбиәләй. Улар өйҙәге, хужалыҡ эштәрен дә еренә еткереп башҡара.\nӘлиә Минәхәт ҡыҙы ла күп балалы ғаиләлә тәрбиәләнә. Үҙе лә күп балалы әсә. Биш балаһын - 4 ҡыҙын һәм улын ҡурсаҡтай итеп кейендереп, бер сараны ла ҡалдырмай, ауыл тормошонда ҡайнайҙар. Бер концерт та ҡыҙы Ликаның ҡатнашлығынан тыш үтмәй. Игеҙәк ҡыҙҙары - Валерия менән Вероника шиғыр һөйләргә, йырларға ярата. Әлиә үҙе лә мәҙәни сараларҙа йыш ҡатнаша.\nҒөмүмән, был ике ҡыйыу ҡатын ҡыйынлыҡтарға бирешмәй, ҡош- ҡортон, малын ишләп тота, йәшелсә- емеш үҫтерә. Әлиә йыл һайын үҫентеләр үҫтереп һата. Ғаиләгә лә килем, үҙенә лә йыуаныс. Мәктәптә лә уңған эшсене ихтирам итәләр.\n“Әсәлек даны” миҙалы алған әсәләр байрамға балалары менән килде. Ғаиләләрҙе Нура ауыл хакимиәте башлығы Надежда Александровна Фәйрүзова, мәктәп директоры Юлиә Риф ҡыҙы Агеевалар ҡотланы. Матур, аҡыллы, эшһөйәр, мәктәптә лә яҡшы билдәләргә уҡыған балалар тәрбиәләгән әсәләргә Маҡтау ҡағыҙҙары тапшырҙылар. Ғаиләнең именлеге, изгелеге, әсәйҙең роле тураһында ауыл китапханасыһы Фәниә Абдрахман ҡыҙы Ғиззәтуллина, ҡунаҡтар һөйләне, яҡшы ғаиләләрҙең уңышҡа өлгәшеү серен әйтеп киттеләр. Сараның икенсе өлөшөндә балалар сығыш яһаны, викторинала ҡатнашты. Кисә йыр-шиғыр менән үрелеп барҙы. Байрам шиғыр һәм “Ташлама, әсәй, доғаңдан!” йыры менән тамамланды. Фәһемле кисә ауылыбыҙҙағы йәш әсәләргә лә үрнәк булыр, сөнки Ротовскийҙар һәм Ершовтар ғаилә мөнәсәбәттәрен алға ҡуйып йәшәй. Уңған ханымдар артабан да “Әсәлек даны” миҙалына тап төшөрмәҫтәр.\nЭльвира Хәмзина фотолары.


Республикала етем балаларҙы уллыҡҡа йәки ҡыҙлыҡҡа алған ғаиләләр арта // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n9:30, 22 января 2018 Йәмғиәт\nРеспубликала етем балаларҙы уллыҡҡа йәки ҡыҙлыҡҡа алған ғаиләләр арта Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостанда баланы уллыҡҡа йәки ҡыҙлыҡҡа алырға ҡарар иткән ғаиләләр арта. Республиканың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты мәғлүмәттәре буйынса, 2017 йылда республикала 480 бала яңы ғаиләгә урынлаштырылған. Был 2016 йылға ҡарағанда 42 балаға күберәк. Үҫеш 9,6 процент тәшкил иткән.\nУллыҡҡа йәки ҡыҙлыҡҡа алырға теләгәндәрҙең күбеһе ҙур ҡалаларҙа йәшәй. Атап әйткәндә, 2017 йылда Өфөлә – 90, Стәрлетамаҡта һәм Күмертауҙа 24 һәм 20 бала ғаиләгә урынлаштырылған.\nТеги: уллыҡҡа йәки ҡыҙлыҡҡа алыу