22. Хаҗ (Хаж)\n(Хаж сүрәһе 78 аяттан тора. Мәҙинәлә, Мәккәлә ингән.)\nӘй, һеҙ, кешеләр! Раббығыҙ (гөнаһ ҡылыу)ҙан ҡурҡығыҙ. Сөнки ул Сәғәттә (Ҡиәмәт көнөндә)ге тетрәү бик тә дәһшәтле булыр.\n(«Төп нөсхәлә» «әл-сәғәт» һүҙе Ҡиәмәт көнө мәғәнәһендә ҡулланыла. Сәғәтебеҙ һуҡҡас, йәғни Ҡиәмәт еткәс, ғәләмдәге тәртип боҙола. Ҡояш Көнбайыштан сығасаҡ, ер тетрәүҙәр, ҡот осҡос ғәрәсәт башланасаҡ».Хәсән Чантай тәфсиренән.)\nУл Көндө күргәс, сабыйын имеҙеп ултырыусы ҡатын сабыйын онотор, йөклө ҡатындың (ҡурҡыуҙан) балаһы төшөр. Кешеләр айныҡ булһалар ҙа, иҫерек кеүек күренер, тик улар иҫерек түгел. Аллаһтың язаһы шулай ҡаты буласаҡ.\nКешеләр араһында наҙан килеш Аллаһ хаҡында бәхәсләшергә әүәҫ кешеләр бар. Улар — аҙғын шайтанға эйәргән кешеләр.\nШайтан хаҡында былай яҙып ҡуйылған: уны юлдаш иткән кеше белеп торһон, (шайтан) уны юлдан яҙҙырасаҡ һәм ялҡынлы утҡа (йәһәннәмгә) алып керәсәк.\nӘй, халыҡтар! Яңынан терелеүгә шикләнһәгеҙ, шуны белеп тороғоҙ: һеҙҙе тупраҡтан, һуңынан шәһүәттән, унан һуң ғәләҡтән (ҡан күҙәнәгенән), унан һуң күҙәнәктәре беленер-беленмәҫ йәнле ит киҫәгенән (яралғы итеп) яралттыҡ. Ҡөҙрәтебеҙҙе һеҙгә белдерер өсөн. Һәм мәғлүм бер уаҡытҡаса (яралғының кем буласағын билгеләгән хәлдә) әсә ҡарынында тотабыҙ. Һуңынан һеҙҙе бер сабый бала рәүешендә донъяға сығарабыҙ. Унан һуң аҡылға, көскә эйә булһын, тип үҫтерәбеҙ. Ҡайһы берҙәрегеҙ (йәшләй) вафат була, ҡайһы берҙәрегеҙ ҡартайып, хәлдән тайғансыға саҡлы йәшәй, ни ҡәҙәр генә ғилемле булһа ла, ҡартлыҡ көнөндә барыһын да онотоп бөтөрә. Һин ҡоп-ҡоро (үле-йәнһеҙ) Ер йөҙөнә ҡарап тораһың, әммә Беҙ өҫтөнә ямғыр яуҙырғас, ул терелә, бүртә башлай һәм төрлө (тоҡомдан булған) үҫемлектәр үҫтерә.\n(«Аналыҡта яралған яралғының үҫеш дәүерен күрһәткән был аяттағы һүҙҙәрҙе төрлөсә тәржемә итәләр. X. Чантайҙа: тоҡомон кеше һыуынан, һуңынан ойошҡан ҡандан, унан һуң (составы) күҙәнәктәре беленер-беленмәҫ бер ит киҫәгенән яралттыҡ. X. Ҡараманда: тупраҡтан, һуңынан шәһүәттән, һуңынан күҙәнәктәре беленер-беленмәҫ йәнле ит киҫәгенән яралттыҡ. Ш. Ноғманиҙа: балсыҡтан халыҡ ҡылдыҡ, һуңынан нәҫелегеҙҙе үрсетер өсөн бер тамсы мәни һыуынан, һуңынан ул һыуҙы ойошҡан ҡан ҡылдыҡ, һуңынан ҡанлы ит киҫәге ҡылдыҡ, кәрәк — ул һүрәтләнгән булһын, кәрәк — һүрәтләнмәгән булһын, уның кем буласағын билгеләйбеҙ... М. Чагрыжыла: «Ғәләҡә» һүҙенең төрлө мәғәнәләре бар: бәйләнеш, аралашыу, элемтә, мөнәсәбәт бағланыштары, ойошҡан ҡан. Ойоған ҡан түгел, ойошҡан ҡан. Составта ойошҡан, ҡатлаулы составы булған ҡан. Кешенең яралыуында ҡатнаша торған матдәләр бына былай аңлатыла: ҡатындың һәм ирҙең күкәйлектәре эшләп сығарған ике орлоҡ ҡушылып, аралашып, ҡатнашып аналыҡҡа кереп урынлашҡан яралғы ла «ғәләҡә» тип атала. Ошо ҡатлаулы эште башҡара алған Аллаһҡа үлеләрҙе терелтеү кеүек эш һис тә ауыр түгел».)\nСөнки Аллаһ ул — Хәҡиҡәттең үҙе. Аллаһ үлене терелтер. Аллаһ бар нәмәне лә булдыра ала торған ҡөҙрәт эйәһе.\nХаҡтыр, ул Сәғәт (Ҡиәмәт) һуғыр. Аллаһ ҡәберҙәрҙәге барса кешеләрҙе терелтеп ҡубарыр (сығарыр).\nКешеләрҙең ҡайһы берҙәре, белемһеҙ килеш, тура юл күрһәтеүсеһе, зиһендәрен яҡтыртыусы китабы булмаһа ла, Аллаһ тураһында «фәлсәфә» ҡуйырта.\nТәкәббер рәүештә (күкрәк киреп) кешеләрҙе Аллаһ юлынан яҙҙырырға теләйҙәр. Улар өсөн фани донъяла хурлыҡ әҙерләнгән. Ҡиәмәт көнөндә иһә уларға яндырып-көйҙөрөүсе ғазаптар булыр.\n— Был — үҙең (ҡулдарың менән ҡылған гөнаһтарыңа күрә) әҙерләгән ғазаптарыңдыр. Шик юҡ, Аллаһ бәндәләренә ғәҙелһеҙ булмаҫ.\nБар шундай кешеләр, ҡайһыларылыр, Аллаһҡа ышаныр-ышанмаҫ ҡына (динһеҙлек менән иман эргәһендә) ғибәҙәт ҡылалар; эштәрендә уңыш килһә, бик ныҡ шатланалар; ҡыйынлыҡтар килһә, сырайҙары үҙгәрә (был диндән ваз кисеп, Аллаһтан) йөҙ сөйөрәләр. Улар донъялағыһын да, Әхирәттәгеләрен дә юғалталар. Бына ошо булыр ап-асыҡ мәхрүм ҡалыу.\nАллаһты инҡар итеп, үҙҙәренә файҙа ла, зыян да эшләргә көстәренән килмәгән нәмәләрҙе ярҙамға саҡырыусылар (уларҙың исеме менән ғибәҙәт ҡылыусылар) бар. Был — кире сыҡмаҫлыҡ бер аҙашыу-һаташыу.\nФайҙаһына ҡарағанда зарары күберәк булған ул нәмәләргә табыналар. Ул (боттар, таштар) — шикле ярҙамсы, ышанысһыҙ дуҫтар.\nХаҡтыр, Аллаһ иман килтергән һәм изгелек ҡылған кешеләрҙе арыҡтарынан шишмәләр ағып тороусы йәннәттәргә ҡабул итер. Шик юҡтыр, Аллаһ ихтыяр иткәнен ғәмәлгә ашыра торған сикһеҙ ҡөҙрәт эйәһе.\n— Был донъяла ла, Әхирәттә лә Аллаһ (Пәйғәмбәренә) ярҙам итмәһен ине, — тип уйлаған кеше Күккә бау таҡһын да, (аяҡтарын) ерҙән айырһын (шул бау буйлап өҫкә менһен, Аллаһтың Мөхәммәд Пәйғәмбәргә ярҙам ебәрә торған уахи юлын кисһен!) Уның был хәйләһе асыуын килтергәнде (Аллаһтың ярҙамын) юҡҡа сығарырмы икән? (Кәфер кешеһе нимәләр генә ҡыланһа ла, Аллаһтың Мөхәммәдкә булған ярҙамын киҫә алмаҫ!)\nБына шулай итеп, Беҙ уны (Ҡөръәнде) асыҡ аяттар хәлендә индерҙек. Хаҡтыр, Аллаһ ихтыяр иткән һәр кешеһен тура юлға күндерә ала.\nМосолмандар, йәһүдтәр, сабийҙәр, христиандар, мәжүсиләр һәм мөшриктәр: Аллаһтан башҡа тәңреләр ҙә бар, тип табыныусыларға килгәндә, хаҡтыр, Ҡиәмәт көнөндә Аллаһ быларҙың һәр береһен айырым-айырым хөкөм итер. Аллаһ барыһын да белеп тороусы.\nКүрмәйһегеҙме ни, Күктәгеләр ҙә, Ерҙәгеләр ҙә, Ҡояш та, Ай ҙа, йондоҙҙар, тауҙар, ағастар, хайуандар һәм кешеләрҙең күбеһе Аллаһҡа сәждә итә; язаға тарығандары ла байтаҡ. Аллаһ кемде лә булһа хурлыҡҡа төшөрә икән, уны ҡотҡарырлыҡ башҡа берәү ҙә юҡ. Уларға Аллаһ янында хөрмәт һәм абруй булмаҫ. Хаҡтыр, Аллаһ теләгәнен еренә еткерә.\nРаббы тураһында бәхәслшәкән ике төркөм бар. (Мосолмандар менән кәферҙәр). Инҡар итеүселәргә уттан тегелгән күлдәк булыр. Уларҙың башына шау ҡайнар һыу түгеләсәк.\nШулай итеп, уларҙың бөтөн ағзалары, тиреләре янып-бешәсәк.\nУлар өсөн шунда тимер сыбыҡтан үрелгән ҡамсылар булыр.\nБыл әрнеүҙәрҙән ҡотолорға теләрҙәр. Уларҙы кире утҡа ташлаясаҡтар. Һәм:\n— Был үҙәк өҙгөс ут ғазаптарын татығыҙ, — тип әйтелер.\nХаҡтыр, иман килтереп, изгелек ҡылғандарҙы арыҡтарынан шишмәләр ағып ятыусы йәннәттәр ҡабул итер. Улар шунда алтын беләҙектәр кейеп, ынйылар тағырҙар. Кейемдәре иһә ебәктән тегелгән булыр.\nУлар иң татлы-гүзәл һүҙгә ирешер, маҡтауға лайыҡ Аллаһтың юлына күндерелгәндәр шулар булыр.\nХаҡтыр, кәферҙәр кешеләрҙе Аллаһ юлынан, Мәсжед-и Харамға кереүҙән тыялар, Беҙ уны ғибәҙәт ҡылыр өсөн ҡорҙорҙоҡ, шунда тороусыға (ерле халыҡҡа) ла, ситтән килгән юлсыларға ла тигеҙ хоҡуҡтар бирҙек. Берәйһе ул мәсеттә нәжеслек ҡылһа, Беҙ уны әрнетеүле ғазап менән язалаясаҡбыҙ.\nБер уаҡыт Беҙ Ибраһимға Бәйтулла (Кәғбәтулла) буласаҡ урынды күрһәттек һәм әйттек:\n— Һис бер кемде, һис бер нәмәне миңә тиңдәш ҡылма, тауаф итеүселәр (изге йортто әйләнеп йөрөүселәр), аяҡ өҫтө ғибәҙәт ҡылыусылар, рәкүғ һәм сәждәгә киткәндәр өсөн йортомдо паҡ тот, — тинек.\nКешеләр араһында Хажға барыуҙың кәрәклеге тураһында хәбәр тарат; улар йәйәүләп тә, оҙон юл йөрөп арыған дөйәләргә атланып та килер.\n(Улар Хаж сәфәрендә кешеләр менән аралашып, мәғлүмәт йыйып, пакланып, Хаждың файҙаһын күрһендәр), махсус билгеләнгән көндәрҙә үҙҙәренә ризыҡ өсөн бирелгән ҡорбанлыҡ хайуандар салып, Аллаһты зикер итһендәр (шуның өсөн Хажға килһендәр). Шул ҡорбан иттәрен һәм үҙегеҙ ашағыҙ, һәм дә бәхетһеҙ ярлыларға, фәҡирҙәргә лә ашатығыҙ.\nУнан һуң керҙәрҙән (һаҡал-мыйыҡ, сәсле-төклө урындарын, тырнаҡтарын киҫһендәр) арынһындар. Нәҙерҙәрен үтәһендәр һәм Боронғо Изге Йортомдо (Кәғбәтулланы) тауаф итһендәр.\nБына (Хаж сәфәрендә) шундай хәлдәр. Аллаһтың әмерен хөрмәт менән үтәп, тыйылғандарҙы ҡылмаған һәр кемгә Раббы ҡатында бик тә хәйерле эш булыр. Харам тип иғлан ителгән хайуандарҙан тыш (хайуандар) һеҙгә хәләл ителде. Шуға күрә, нәжестән, (Аллаһҡа тиң күрелгән) боттарға табыныуҙан һаҡланығыҙ. Ялған һөйләүҙән ҡурҡығыҙ.\nАллаһтан башҡаны Илаһ итмәйенсә, уның Хәнифтәре (йәғни, Аллаһтың берлеген таныусы мөьминдәр) булығыҙ. Аллаһ янына тағын бер Илаһ килтереп ҡушҡан кеше Күктән йығылып төшкән, (үләкһә ҡоҙғондары тарафынан) ботарланған (мәйет) кеүек булыр йәки дауыл өйөрмәһе әллә ҡайҙарға илтеп ташлаған үләкһәгә тиң булыр.\nЭштәр бына шулай тора. Шөбһә юҡтыр, Аллаһтың хөкөмдәрен хөрмәт иткән кешенең күңеле тәҡүәлектәҙер.\nУларҙа (ҡорбанлыҡ хайуандарҙа йәки Хаж ғәмәлдәрендә) һеҙҙең өсөн, мәғлүм бер уаҡытҡа ҡәҙәр, файҙалар барҙыр. Унан һуң уларҙың барасаҡ ере Боронғо Йорт (Кәғбәтулла) булыр.\nБеҙ һәр өммәт өсөн ҡорбан салыуҙы тәртип иттек. Үҙҙәренә ризыҡ булырға тейешле, дүрт аяҡлы малдарҙы (салғанда) Аллаһ исемен телгә алһындар, тип. Бына, һеҙҙең Тәңрегеҙ — Ул берҙән-бер — Аллаһ. Шулай булғас, Уға тәслим итегеҙ. (Ий, Мөхәммәд) һин ихлас күңеллеләрҙе һәм тыйнаҡ итәғәтселәрҙе һөйөнсөлә.\nАллаһ исемен ишетеүгә үк уларҙың йөрәктәре хөрмәт менән тетрәр. Баштарына төшкән ауыр һынауҙарҙы улар сабырлыҡ менән уҙҙыра. Улар намаҙҙы дөрөҫ уҡый. Үҙҙәренә бирелгән ризыҡтарҙан (Аллаһ юлында) башҡаларға ла өлөш сығаралар.\nБеҙ дөйәләрҙе лә һеҙҙең өсөн Аллаһтың (дини) ишараларынан (ҡорбанлыҡ) ҡылдыҡ. Уларҙа һеҙҙең өсөн файҙа бар. Улар аяҡтары өҫтөндә торғанда ла, Аллаһтың исемен әйтегеҙ. Янбаштарына төшкәндә (салғандан һуң йән биргәндә лә Аллаһтың исемен әйтегеҙ). Уларҙың итен үҙегеҙ ҙә ашағыҙ һәм дә һораған мохтаждарға ла өлөш сығарығыҙ. Бына шул хайуандарҙы Беҙ, шөкрәнә ҡылырһығыҙ, тип һеҙҙең файҙаға бирҙек.\nУларҙың (ҡорбанға салынған хайуандарҙың) ни ите, ни ҡаны Аллаһҡа түгел, Уға фәҡәт һеҙҙең тәҡүәлегегеҙ генә барып ирешә. Һеҙҙе тура юлға баҫтырыусы Аллаһтың бөйөклөгөн танырһығыҙ, (Уға тәҡбир әйтегеҙ) тип был хайуандарҙы шулай итеп һеҙҙең файҙағыҙға бирҙек. (Ий, Мөхәммәд) изгелек ҡылғандарҙы һөйөнсөлә.\nАллаһ иманлыларҙы һаҡлар. Шуныһы ла хаҡтыр, Аллаһ хыянатсы һәм кәфер һәр кешене мөхәббәтенән мәхрүм итер.\nҮҙҙәренә ғәҙелһеҙ һөжүм иткән осраҡта, йәберләнгән мосолмандарға һуғышырға рөхсәт ителде. Шуға күрә, уларға ярҙам итеү — Аллаһтың ҡөҙрәтенән килә торған эш.\nУлар бары тик:\n— Раббыбыҙ — бер Аллаһ, — тигәндәре өсөн генә ғәҙелһеҙлек менән өйҙәренән ҡыуылған ҡәүем. Аллаһ бер төрлө кешеләрҙең яманлығын икенселәренең көсө менән баҫтырмаған булһа, ул сағында, һис шикһеҙ, эстәрендә Аллаһтың исеме йыш-йыш иҫкә алынған сиркәүҙәр, синагогалар (йәһүдтәрҙең ғибәҙәт йорто), монастырьҙар һәм мәсеттәр емерелгән булыр ине. Аллаһ (үҙ диненә) ярҙам иткәндәргә, әлбиттә, ярҙам итә. Һис шикһеҙ, Аллаһ көслө һәм еңеүсе.\nЕр йөҙөндә тормош итер өсөн бер урын бирһәк, улар (мөьминдәр) намаҙ уҡыр, зәкәт бирер, изгелеккә өндәр һәм яманлыҡты тыйыр. Һуңынан уларҙың эштәре Аллаһ хозурында булыр.\n(Эй, Мөхәммәд) һине ялғансы тип әйтһәләр (аптырап ҡалма), быңа саҡлы ла Нух ҡәүеме, Ғәд менән Сәмүд ҡәүемдәре лә (үҙ пәйғәмбәрҙәрен) ялғансыға сығарҙы, алдаҡсы тип хурланылар.\nИбраһимды ла, Лутты ла,\nМәдйән халҡы (Шөғәйепте лә), Мусаны ла үҙ ҡәүеме ялғансы тип атаны. Мин уларға форсат бирҙем (бәлки тәүбә итерҙәр тип), һуңынан (тәүбә итмәгәс) уларҙы яғалап, язаға тарттым. Ризаһыҙлығыма күрә, әй, хәтәр ҙә яза бирҙем мин уларға.\nҒәҙелһеҙ ҡыланған бик күп шәһәрҙәрҙең халыҡтарын Беҙ һәләк иттек. Әлеге ваҡытта ул ерҙәрҙәге шәһәр ҡоймалары емерек килеш һаҡлана. Һыуһыҙ ҡалған ҡойолар һәм күпме ташландыҡ ҡәлғәләр тырпайып тора.\nӘллә һуң улар Ер йөҙө буйлап сәйәхәт итеп йөрөмәйҙәрме? Йөрөгән булһалар, баштарына уй төшкән булыр ине. Ҡолаҡтары ишеткән булыр ине. Хаҡтыр, уларҙың (маңғай) күҙҙәре һуҡыр түгел, фәҡәт күңел күҙҙәре һуҡыр.\n(Эй, Мөхәммәд) улар хәҙер үк яза килгәнен күрергә теләй. Ләкин Аллаһ вәғәҙәһен боҙмаҫ. Хаҡтыр, Раббы янындағы бер көн һеҙҙең (ваҡыт менән) мең йылға торош итә.\nҒәҙелһеҙ хөкөм иткән күпме залим халыҡтарға Мин (бәлки, тәүбә итерҙәр, тип) форсат бирҙем. Һуңынан Мин уларҙы язаға тоттом. Ҡайтарылыш бары тик Аллаһҡа ғына.\n— Әй, кешеләр, мин бары тик һеҙҙе (Аллаһтың язаһы менән) киҫәтеүсе, ҡурҡытыусы ғына, - тип.\nИман килтереп, изгелек ҡылғандарға ярлыҡау һәм мул ризыҡ булыр.\nБер-берһен уҙҙыра-уҙҙыра, аяттарыбыҙҙы зәғифләтеү өсөн ярышҡандар йәһәннәмдеке булыр.\nБеҙ һинән алда килгән бер генә илсене лә, бер генә пәйғәмбәрҙе лә (енси ләззәткә, дәрәжәгә, абруйға ынтылыу) теләктәренән азат итеп ебәрмәнек. Шайтан иһә ул теләктәргә ҡотортоу кертә ине. Ләкин Аллаһ шайтандың ул ҡотортҡанын юҡҡа сығара килде. Аллаһ аяттарын паҡ килеш һаҡлай. Аллаһ белеп хөкөм итеүсе сикһеҙ ҡөҙрәт эйәһе.\nЭстәрендә ауырыу булғандарға, (уҫаллыҡ һәм динһеҙлектән) күңелдәре ҡатҡандарға шайтан вәсүәсәһе һынау булһын. Залимдар, һис шөбһәһеҙ, өгөт кермәҫ рәхимһеҙлектәре менән ғәҙел кешеләрҙән бик ныҡ айырылып тора.\nҒилемле кешеләр уның (Ҡөръәндең), ысындан да, Раббы тарафынан индерелгәнен белһендәр һәм шуға инанһындар, уларҙың күңеле ышанысҡа ирешһен өсөн. Шик юҡ, Аллаһ иманлыларҙы тура юлға йүнәлтер.\nАллаһҡа ышанмағандар кинәт килеп, Сәғәт һуҡҡансыға ҡәҙәр йәки (Ҡиәмәт) көнөнөң ғазабы килгәнсегә саҡлы (Ҡөръәнгә) шик менән ҡараясаҡтар.\nУл Көндө бар нәмәгә Аллаһ ҡына хужа. Ул ғына кешеләр араһында хөкөм йөрөтөр. Иман килтереп, изгелек ҡылғандар Нәғим йәннәттәре эсендә булыр.\nИнҡар итеп, аяттарыбыҙҙы ялғанға сығарырға маташҡандар өсөн әрнетеүле язалар булыр.\nАллаһ юлында һижрәт итеп, үлтерелгәндәрҙе, үлгәндәрҙе, һис шикһеҙ, Аллаһ татлы ризыҡтар менән һыйлар. Шик юҡ, Аллаһ ризыҡ биргәндәрҙең иң йомарты.\nАллаһ уларҙы ҡәнәғәт ҡаласаҡ бер урынға (йәннәткә) ҡуясаҡ. Аллаһ барыһын да белә. Ул — миһырбанлы хикмәт эйәһе.\nБына шулай булыр эштәр. (Нахаҡ) зыян күргән кеше зыян күргәне ҡәҙәр зыян килтергәндән үс алһа һәм йәнә лә зыян күрһә, һис шикһеҙ, Аллаһ уға ярҙам итер. Аллаһ ярлыҡаусы, мәрхәмәтле ғәфү итеүсе.\nБыныһы ла шулай булыр. Аллаһ — төндө көнгә, көндө төнгә алыштырыусы. Аллаһ һәр нәмәнең асылын ишетә, асылын күрә.\nНәҡ шулай. Аллаһ —Хәҡиҡәттең үҙе. Унан башҡа Илаһ тип табына торған нәмәләр - ялғандың үҙе. Хәҡиҡәт — Аллаһ. Әлбиттә, Ул — бөйөк.\nКүрмәйһеңме ни, Аллаһ Күктән ямғыр яуҙыра. Ер өҫтө йәшеллек менән ҡаплана. Ысындан да, Аллаһ мәрхәмәтле, Ул бөтөн нимәнән хәбәрҙар.\nКүктәрҙәге, Ерҙәге бөтөн нимә лә Уныҡы. Ысынлап та, Аллаһ бер яңғыҙы. Ул (һис кемгә, һис нимәгә мохтаж түгел) ғайәт бай, маҡтауға лайыҡ.\nКүрмәйһеңме ни, Аллаһ Ерҙәге нимәләрҙе һәм әмере буйынса диңгеҙҙә йөҙөүсе кәмәләрҙе һеҙҙең файҙаға яралтты. Күкте лә Ергә инеүҙән Ул тотоп тора. Уның рөхсәтенән башҡа Күк Ергә иңмәҫ. Аллаһ кешеләргә бик тә шәфҡәтле һәм миһырбанлы.\nҺеҙгә тормош (йән) биргән, һуңынан һеҙҙе йәнһеҙ итеүсе, унан һуң тағын терелтеүсе Ул. Дөрөҫө шул, әҙәм заты бик тә шөкөрһөҙ холоҡло бит.\nБеҙ һәр өммәткә, үҙҙәре ҡулай ҡылғанса ғибәҙәт тәртипләнек. Шулай булғас, улар (Китап әһелдәре) был мәсьәләлә һинең менән бәхәсләшмәһендәр. Һин уларҙы Раббың тарафына саҡыр. Сөнки һин, ысындан да, тура юлдағы кеше.\nҺинең менән тартҡылашып торһалар, әйт:\n— Һеҙҙең нимә ҡылғанығыҙҙы Аллаһ яҡшы белеп тора, — тип.\nАрағыҙҙағы ғауғалар сәбәпсеһе булған нәмәләрҙе Аллаһ Ҡиәмәт көнөндә асыҡлап бирер.\n— Шуны ла белмәйһегеҙме ни, Аллаһ Ерҙә, Күктә нимә булһа — барыһын да белеп тора. Быларҙың барыһы ла Китапҡа (Ләүхел Мәхфүзгә) яҙып ҡуйылған. Быларҙы белеү Аллаһҡа бик тә еңел.\nУлар Аллаһты инҡар итеп, тәңрелеккә һис бер дәлил килтерә алмаған, үҙҙәре белмәгән нәмәләргә йәбешеп-табынып яталар. Залимдарҙың һис бер ярҙамсыһы булмаҫ.\nАп-асыҡ итеп аяттарыбыҙҙы уҡығанда тыңлап ултырыусы кәферҙәрҙең сырайҙарына ҡара, ризаһыҙлыҡ күрерһең. Улар аят уҡыусыларҙы ботарлап ташларҙай булып ултыра. Әйт һин:\n— Бынан да хәтәрерәге тураһында һеҙгә ирештерәйемме? Йәһәннәм! Аллаһ уны (һеҙҙең кеүек) кәферҙәргә вәғәҙә итте. Ҡот осҡос бер урын ул — йәһәннәм, — тип.\nӘй, кешеләр, бер миҫал бирелде. Хәҙер шуны тыңлағыҙ. Аллаһты инҡар итеп, табына торғандарығыҙ бергә йыйылышып тырышһа ла, хатта бер себен дә яралта алмаған булырҙар ине. Әгәр ҙә себен уларҙың берәй нимәһен тартып алып китһә, улар уны кире ҡайтарып ала алмаҫтар ине. (Шундай мәғәнәһеҙ нимәләргә) табынғандар ҙа меҫкен, шул табынған нимәләре лә меҫкен.\nУлар Аллаһтың ҡөҙрәтен белеп бөтөрмәйҙәр, һис шөбһәһеҙ, Аллаһ сикһеҙ ҡөҙрәтле, барыһыннн да өҫтөн.\nАллаһ фәрештәләрҙе лә, кешеләрҙе лә илсе итеп ебәрә. Шик юҡ, Аллаһ барыһын да ишетеп, күреп тора.\nУларҙың алда нимә күрәсәген дә, уҙғанда нимә күргәндәрен дә Аллаһ белеп тора. Барса ғәмәлдәр ҙә Аллаһҡа ҡайтарыласаҡ.\nӘй, иман килтергән кешеләр, рәкүғҡа китегеҙ, сәждәгә йығылығыҙ, Раббыға ғибәҙәт ҡылығыҙ, изгелек ҡылһағыҙ -ҡотолорһығыҙ.\nАллаһ юлында Ул ҡәнәғәт ҡалырлыҡ Жиһад ҡылығыҙ. Ул һеҙҙе һайланы, дин юлында һеҙҙең өҫкә Ул бер ниндәй ҙә ауырлыҡ йөкләмәне. Атайығыҙ Ибраһим тотҡан диндә лә шулай ине. Пәйғәмбәрҙәр һеҙҙең эштәргә шаһит булһын, һеҙ ҙә кешеләргә шаһит булырһығыҙ тип, алда индерелгән китаптарҙа ла, быныһында (Ҡөръәндә лә) һеҙгә мосолман исеме бирелде. Шулай булғас, намаҙ уҡығыҙ, зәкәт бирегеҙ, Аллаһҡа һыйынығыҙ. Ул һеҙҙең Раббығыҙҙыр. Ниндәй яҡшы Раббы, ниндәй изгелекле ярҙамсы ул — Аллаһ Тәғәлә!


Кем ул әйҙәүсе уҡытыусы? » Башҡортостан гәзите\nКем ул әйҙәүсе уҡытыусы?\n26-12-2017, 00:04 // Белем һәм тәрбиә // Баҫып сығарырға\nРәсәй мәғариф министры Ольга Васильева уҡытыусыларҙы дәртләндереүҙе күҙ уңында тотҡан хәбәрҙе халыҡҡа еткерҙе. Уның шул тиклем бәхәс тыуҙырыуын берәү ҙә көтмәгәйне. Педагогтарҙың бер төркөмө чиновникты хупланы, икенселәр ризаһыҙлыҡ белдерҙе. Ольга Юрьевнаның һүҙҙәренә ҡарағанда, 2018 йылдан да ҡалмай, мәғариф хеҙмәткәрҙәрен эшенең ҡатмарлы булыуынан һәм сифатынан сығып, өс төркөмгә – “әйҙәүсе уҡытыусы”ға, “өлкән уҡытыусы”ға һәм “уҡытыусы”ға – бүлеп ҡараясаҡтар. Әлбиттә, уларҙың һәр береһе профессиональ стандарт менән нығытыласаҡ.\nШунда уҡ келт итеп совет осорондағы мәғариф системаһына индерелгән күптәргә таныш яңылыҡ иҫкә төшә. 1985 йылда дөйөм белем биреү мәктәптәренең хеҙмәткәрҙәре өсөн эске хеҙмәт тәртибе ҡағиҙәһе булдырылғайны. Ул әлеге лә баяғы йыш телгә алынған профстандартты әҙме-күпме ҡабатлай ҙа ине шикелле. Элек аттестация һөҙөмтәләре нигеҙендә бүтәндәрҙән күпкә өҫтөн педагогтарға “уҡытыусы-методист” һәм “өлкән уҡытыусы” исемдәре бирелеүен хәтерләйһегеҙҙер, шулай уҡ “тәрбиәсе-методист” һәм “өлкән пионервожатый-методист” тип тә аталдылар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, өлгөрөп етмәгәс, реформа үҫешә алманы, ул үткән быуаттың һынылышлы 90-сы йылдар башында үҙенән-үҙе “йәшәүҙән туҡтаны”. Ә 1993 йылда иһә министрлыҡ етәкселеге педагогик хеҙмәткәрҙе аттестациялау тураһында сираттағы положениены раҫланы. Тегенең урынына “беренсе”, “икенсе” һәм “юғары” квалификациялы категорияларҙы индерҙеләр. Уның буйынса, уҡытыусылар белемле булыуҙарын биш йылға бер тапҡыр раҫлап торорға тейеш ине, үҙ сиратында, категорияның ҡайһыныһына ҡарап, эш хаҡына өҫтәп түләүҙәр ҙә башҡарылды.\nҒөмүмән, илебеҙҙең мәғариф тармағындағы үҙгәрештәрҙе күҙәтеп өлгөрөү мөмкин түгел. Берҙәм дәүләт имтиханының индерелеүе, ГТО нормативтары буйынса балл өҫтәлеү һәм башҡалар – шуға асыҡ миҫал.\nУҡытыусы иң абруйлы һәм яуаплы һөнәрҙәрҙән иҫәпләнә. Тиккә генә мөғәллимде үҙе янып башҡаларға яҡтылыҡ өләшеүсе шәм менән сағыштырмайҙар. Айырып ҡарау кәрәк булдымы икән? Бигерәк тә хәҙер. Асылда ябай халыҡтың аңында ике генә төркөм бар – “йәш уҡытыусы” менән “өлкән уҡытыусы”. Осраҡлы рәүештә был һөнәрҙе һайламайҙар, уҡытыусы булып тыуырға кәрәк. Карьера эшләү өсөн мәктәпкә килгәндәр күптән инде класс ишеген асып инмәй, үҙ һөнәрен яратҡандар ғына балалар янында ҡала. Илебеҙҙең Хөкүмәт Рәйесе Дмитрий Медведев, күп аҡса эшләү өсөн бизнесҡа барырға кәрәк, тигәс, ҡайһы берәүҙәр шул юлды һайланы түгелме?\nНимәгәлер тиңләшергә, юғарыға үрләргә стимул бар, тиерһегеҙ. Миңә ҡалһа, түбән эш хаҡын алып, кемдең “әйҙәүсе уҡытыусы” йәки “өлкән уҡытыусы” исемен күтәреп йөрөгөһө килһен!? Әгәр ундай бүленешкә юл ҡуйыла ҡалһа, әйтәйек, йәш белгестең, тимәк, кисә генә мәктәп тупһаһы аша атлап ингән уҡытыусының да яҡшы һөҙөмтәләр биреүе бар бит әле. “Әйҙәүсе”ләргә һәм “өлкән”дәргә ҙур эш хаҡы түләнеүе тиһәк, быныһы инде икенсе мәсьәлә.\nШул иғтибарға лайыҡ, мөғәллимдәр бүтән эште күҙ алдына ла килтерә алмай. Мәктәп – икенсе йорт, ә уҡытыусы икенсе ата-әсә ролен үтәһен өсөн, һәр береһе ҡулынан килгәндең барыһын да тормошҡа ашыра.\nБөгөнгө педагогты түңәрәктә бер туҡтауһыҙ әйләнгән тейенгә тиңләйҙәр. Хатта уҡытыусының бер ставкаһына магазиндан бер нәмә лә алып булмай, ә ике ставкаға эшләгәндең ашарға ваҡыты ҡалмай тигән көләмәс тә барлыҡҡа килде. Һүҙ ҙә юҡ, класс етәксеһе кеүек яуаплы вазифа биләгәндәр, кабинетҡа яуаплылар, тейешлеһенә ҡушып өҫтәмә ставка алғандарҙың хеҙмәт хаҡы башҡаларҙыҡына ҡарағанда артығыраҡ. Шуларға репетиторлыҡты ла өҫтәһәң...\nБер ваҡыт мәғариф системаһында уҡытыусылар өсөн сираттағы “дәртләндереү” сараһы пәйҙә булғайны. Әүҙем, төрлө идеялар менән яныусылар эш хаҡынан тыш өҫтәмә түләүҙәр алып иркен йәшәп алды. Әйткәндәй, ул да уңышһыҙ проект тип табылды, киләсәге булманы. Баҡтиһәң, фармандарым үҙ ҡулымда тигәндәй, директор алдынғылар исемлегенә кемде индереү-индермәүҙе шәхсән үҙе генә хәл иткән. Кемдәргә бәхет йылмайғанын төҫмөрләгәнһегеҙҙер. Ул осорҙо етәксе менән ихлас бүлешкән туған-тыумасаһы, дуҫ-иштәре, ҡуштандары һаман да һағынып һөйләй икән. Был осраҡта ла шулай килеп сыҡмауына кем гарантия бирер?! Үгәй балаларҙың ғүмер буйы “уҡытыусы”нан йыраҡ китмәүе, ә яратҡандарҙың “әйҙәүсе” йәки “өлкән” исемен алыуы көн кеүек асыҡ. Ҡыҫҡаһы, уҡытыусының эш хаҡын арттырып ҡына уның статусын күтәрергә мөмкин. Был бәхәсһеҙ.


Һағынабыҙ һеҙҙе, ветерандар!\n22 Июнь , 10:33\nҺуғыш уйған тәрән яраларҙы ҡуҙғытыусы 22 июнь – Хәтер көнөндә ирекһеҙҙән үҙем ҡасандыр яҙған ил батырҙарын, һуғыш ветерандарын иҫкә алам. Уларҙың береһе лә хәҙер иҫән түгел, әммә исемдәре йөрәгемә уйылған... Ибраһим ауылында йәшәгән Тимербулат Йосопбаевтың мөләйем йөҙө, уйсан ҡарашы һаман күҙ алдымда. Һуңғы тапҡыр күрешкәндә яугирға 95 йәш ине...\nСабый сағынан атайһыҙ ҡалып, әсәһенә оло терәк булып үҫә ул. Ураҡ ура, ер һөрә. Ябай ауыл малайы 16 йәшендә үк һуғышҡа китә. Батыр йөрәкле, хеҙмәт яланында сыныҡҡан егет тиҙ арала яу ҡырында үҙен оҫта уҡсы итеп таныта. Мәскәүҙе уҙып Белорусия, Украина ерҙәрен фашистарҙан азат итеүҙә ҡатнаша. Берлинға ла етер ине, әгәр снаряд ярсығы аяғынан йыҡмаһа...\nИзге яуҙа күрһәткән ҡаһарманлыҡтары өсөн 1-се дәрәжә Бөйөк Ватан һуғышы орденына лайыҡ була. “За Победу над Германией”, Жуков, “За Отвагу” мәртәбәле миҙалдары менән бүләкләнә.\nТыныс тормошҡа ҡайтҡас, башындағы ҡаты йәрәхәттәр төндәрен йоҡларға бирмәһә лә, һуғыштан һуңғы ауылды, колхозды аяҡҡа баҫтырыу өсөн йәнен аямай һалдат (уның батырлығы, өлгөлө тормош юлы тураһында яҙмабыҙ ике йыл элек “Башҡортостан”гәзитендә донъя күрҙе).\nАуылдаштары хөрмәтле ветерандың, ил улы, ялан батырының исемен онотмай. Һағындыраһың шул, бик һағындыраһың, ветеран!..


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ИҢ ҘУР БОЛАН МЫШЫ ТИП АТАЛА - 2020 - Мәҡәләләр\nБеҙҙең төбәктә көн иткән ҡырағай хайуандарҙың иң ҙуры булып мышы иҫәпләнә.\nКәүҙә лә елле шул. Уның бейеклеге ике метрҙан, оҙонлоғо өс метрҙан, ә кәүҙә ауырлығы дүрт йөҙ килограммдан ашып китә! Ҡолас етмәҫлек ике мөгөҙө уны үтә мөһәбат күрһәтә. Саттары тирә-яҡҡа тырпайып торған мөгөҙҙәрҙең ауырлығы егерме килограмға барып етә. Үтә дәү мышыларҙа уның оҙонлоғо ике метр самаһы була. Бындай елле "тырмаларҙы" күтәреп йөрөтөү сараһын тәбиғәт алдан хәстәрләгән: муйын ҡыҫҡа, әммә йыуан. Әммә ҡыҫҡа муйындың (етмәһә, оҙон аяҡтарҙың) бер кире яғы бар - мышы йылғанан һуҙылып һыу эсә алмай! Һыу эсер өсөн уға йә тубыҡҡа хәтлем йылғаға төшөргә, йә яр ситенә тубыҡтарға сүкәйергә тура килә.\nМөгөҙҙәр инә мышыларҙа булмай, улар аталарҙа ғына була. Был аңлашыла, уларға мөгөҙҙәр парлашыу мәлендә үҙ көсөн күрһәтер өсөн кәрәк. Ә шулай ҙа ҡайһы бер ғалимдар, мөгөҙ һөҙөшөү өсөн генә түгел, ә ниндәйҙер ҡурҡыныс килгәнен (әйтәйек, бүре төркөмөн) алдан тойомлау өсөн дә кәрәк, тип фараз итә. Әммә был дөрөҫлөккә тап килмәйҙер. Сөнки ата мышылар мөгөҙҙәрен ноябрь-декабрь айҙарында ташлай. Ас бүреләрҙең иң ҡурҡыныс мәлендә улар "яланбаш" йөрөй. Апрель-май айҙарында мөгөҙҙәр кире үҫә башлай. Август-сентябрь айҙарына тамам үҫешеп етә улар. Ата мышыларҙың мөгөҙҙәре үҫешеп еткәс, уларҙың ғаиләләре барлыҡҡа килә.\nКүп кенә ҡырағай хайуандарҙан айырмалы рәүештә, мышы ғаиләләре ҡышҡа ҡарай тарҡала. Нишләптер, ата мышы ҡарлы осорҙа яңғыҙ йөрөргә ярата. Өс-дүрт инә мышы үҙҙәре бер өйөргә туплана һәм оҙайлы ҡышты балалары менән бергә үткәрә. Оҙон аяҡтар арҡаһында мышы тәрән көрттә еңел йөрөй. Ҡышын күберәк йылға буйҙарында булалар. Бында тал-тирәк, миләш, муйыл әллә ни йыуан булмай. Мышылар уларҙың ҡайырыһын, ботаҡтарын ашап көн күрә. Ашағандары ағас ботағы ла ара-тирә үлән баштары, ә шулай ҙа (аптырамалы инде) уның тәне йылҡылдап тора. Ыһ та тимәй, ҡарҙа ятып йоҡлай. Хатта ятҡан урынында ҡар иреп боҙланып ҡуя (Һыйырҙы әйтәм, ҡарға бер ятыуҙан ҡабат тора алмаясаҡ, шунда уҡ ятып үләсәк). Бына ошолай оҙон ҡыш яйлап үтә, йылы яҙ килә. Инә мышы май-июнь айҙарында быҙау килтерә. Күп осраҡта уның быҙауы игеҙ була. Яңы ғына тыуған быҙауҙар хәлһеҙ булһалар ҙа һыуыҡҡа артыҡ бирешә һалып бармайҙар. Әсәһен имеп туялар, һалҡын ергә һылашып яталар һәм тыныс ҡына сираттағы туҡланыу мәлен көтәләр. Урманда ошо быҙауҙар йәшенеп ятҡан урынға осрамауың хәйерле. Инә мышы алыҫҡа китмәй, балаларынан күҙ яҙлыҡтырмай ошо тирәлә генә туҡлана. Ғәзиз балалары ятҡан ергә туп-тура килгән кешегә үҙен-үҙе аямай ташланасаҡ ул. Бындай осраҡта хатта айыу ҙа ҡасыуҙы хуп күрә. "Әсәйҙең" мөгөҙө юҡ, ә бына алғы тояҡтары ныҡ көслө. Сабып килгәне ыңғайы инә мышы бар көсөнә алға ырғый, алғы аяҡтарын алға һона һәм дошманын кәүҙә көсө менән төртөп йыға. Бындай көстән кеше, уның аты ғына түгел, хатта айыуҙың тере ҡалыуы бик икеле. Йығылған дошманына торорға ирек бирмәй мышы, уны шунда уҡ тапап ташлай. Әммә урманда бындай ҡурҡыныс мәл артыҡ оҙаҡ дауам итмәй. Быҙауҙар ай тулыуға апаруҡ нығына һәм әсәләренән ҡалмай йүгереп йөрөй башлай. Был ваҡытта кеше уларҙың эҙҙәрен генә күрә, ә инә мышы әллә ҡасан уҡ быҙауҙарын эйәртеп ҡасып киткән була. Быҙауҙар өс ай тирәһе тик әсә һөтө менән генә туҡлана, аҙаҡ яйлап үләнгә күсә.\nШуныһы ҡыҙыҡ, заманында хәрбиҙәр мышыны һуғыш мәлендә ҡулланып ҡарарға булғандар. Ашауға әрһеҙ, артыҡ ҡарау кәрәкмәй, тәрән ҡарҙа шәп йөрөй, аталары, ғаиләм бар, тип ҡайғырмай, атҡа ҡарағанда күпкә отошло бит, тип уйлаған улар. Әммә улары хәрбиҙәрҙең ышанысын аҡламаған. Былай саҡта матур ғына, тәртипле генә йөрөгән "хәрби" мышылар беренсе шартлауҙар-атыуҙар башланыу менән үк "һеҙ үҙ бәләгеҙҙе беҙһеҙ генә хәл итегеҙ инде" тип, тирә-яҡҡа ҡасышып бөткәндәр! Бындай һемәйтеүгә үпкәләп тә булмай, тәбиғәттә көн итергә яраҡлашҡан йән эйәләре тәбиғәттә көн итергә тейеш бит инде. Әйткәндәй, күптәр мышы һәм боланды бутай, улар араһындағы айырманы төшөнөп бөтмәй. Эш шунда, улар икеһе лә боландар ғаиләһенә ҡарай. Иң ҙур болан мышы тип атала. Ә маралды беҙ күберәген болан тип атарға күнеккәнбеҙ.\nБашҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығының өлкән ғилми хеҙмәткәре.\nЯҙылған: 04.06.20 | Ҡаралған: 161


Бында башҡасараҡ уҡыталар » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » Бында башҡасараҡ уҡыталар\nБында башҡасараҡ уҡыталар 30.01.2019 // Белем һәм тәрбиә\n“Афарин” программаһы ҡыҙыҡһыныу уятты.\nБелорет ҡалаһының 21-се мәктәбендә яңы эшкә тотоноуҙан ҡурҡмаған уҡытыусылар эшләй. Уҡытыу рус телендә алып барыла. Төрлө милләт балаларының белем алыуы менән дә үҙенсәлекле был учреждение. Әйткәндәй, уларҙың күбеһе өйҙәрендә туған телендә аралаша, ә мәктәптә рус теленән башҡа инглиз, немец һәм башҡорт телдәрен өйрәнә.\nЭйе, 21-се мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары ла заман менән бергә атлай. Уларҙың һәр береһе – 20-30 йыл ғүмерен балаларға белем биреүгә арнаған хөрмәтле һәм тәжрибәле педагогтар. Улар киләсәк быуынға башҡорт телен өйрәтеүгә, Башҡортостан Республикаһына, башҡорт халҡына һәм уның тарихына, мәҙәниәтенә хөрмәт һәм һөйөү тәрбиәләүгә күп көс һала.\nМәктәп уҡытыусылары быйылғы уҡыу йылынан башҡорт телен уҡытыуҙы, сит телдәрҙе уҡытыу методикаһына таянып, башҡасараҡ уҡытырға ҡарар иткән. Улар әҙерлек эштәрен былтырҙан уҡ башлаған. Мәктәп етәкселеге ата-әсәләргә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары әҙерләгән альтернатив уҡытыу программаһын тәҡдим иткән. Хәҙер ата-әсәләрҙең ғаризаһы нигеҙендә ҡайһы бер кластарҙағы бүтән милләт балалары яңы предметты өйрәнә башлаған.\nЯңы программа “Афарин” тип атала. Уның буйынса балалар башҡорт телен аҙнаһына берәр сәғәт өйрәнә. Программа йылына һәр береһе бишәр сәғәттән торған ете модулде үҙ эсенә ала. Уҡыусыларға дәрестәрҙә тыуған яҡты өйрәнеү буйынса белем бирелә. Элеккеләренән айырмалы рәүештә, был программа, грамматикаға артыҡ туҡталмайынса, балаларҙы һөйләшергә өйрәтеү маҡсатын ҡуя.\nБылтыр мәктәптә “Афарин” уҡыу-уҡытыу методик комплектын һынау һәм артабан ҡулланыу перспективалары” тигән тема буйынса тәжрибә майҙансығын асыуға арналған семинар булды. Сарала Белорет районы һәм ҡалаһы мәктәптәренең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары ҡатнашты. Эшлекле һөйләшеүгә килгән педагогтар алдында Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһы директоры Сулпан Уйылданова, 21-се мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары Баныу Астанова, Сания Шәғәлиева телмәр тотто. Улар яңы программаның маҡсаттары, бурыстары, перспективалары менән таныштырҙы. Инеш һүҙҙән һуң уҡытыусылар теорияны ғәмәлдә ҡулланыуҙы ҡарау өсөн асыҡ дәрестәргә таралышты. Гөлсибәр Шакирова III “в” класында – “Минең яратҡан китаптарым”, Илсиә Нафиҡова IV “б” класында – “Башҡорт сувенирҙары”, Баныу Астанова V “г” класында “Өй йыһаздары” темаларына асыҡ дәрестәр күрһәтте.\nДәрестәрҙе ҡарағандан һуң семинарҙа ҡатнашыусылар “түңәрәк өҫтәл” янында 21-се мәктәп уҡытыусылары тәҡдим иткән программаның көнүҙәк булыуы, башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеү даирәһен киңәйтеүгә булышлыҡ итәсәге тураһында ыңғай баһа бирҙе. Улар, тәжрибә майҙансығында эшләгән уҡытыусыларға уңыштар теләп, ыңғай тәьҫораттар алып, рәхмәттәр әйтеп таралышты.


Бер ғаилә яҙмышы\n14 Сентябрь , 11:00\nТыуған ере өсөн йәшәгән һәм хеҙмәт иткән яҡын кешеләренең ябай булмаған яҙмышы тураһында Оло Ҡы-ҙылбай ауылынан Флүрә Әбдрәхимова яҙа.\n“Минең атайым, Оло Ҡыҙылбай ауылы кешеһе, Карл Маркс исемендәге ауыл хужалығы артеле ағзаһы, ҡыҙылармеец Шакир Закарин өйләнгәндән һуң ҡатыны Әминә менән район үҙәгендә йәшәй башлай. Атайым һаҡлыҡ банкында ҡарауылсы була, ҡатыны – йыйыштырыусы.\nҺуғыш башлана. Атайым тәүге көндәрҙә үк фронтҡа китә. Әсәйем ике бала менән тороп ҡала. Ағайыма 10 йәш булһа, миңә – 11 ай ғына. Әсәйем Оло Ҡыҙылбайға ҡәйнәһе янына ҡайта һәм уның менән 20 йыл йәшәй. Ул Ленинградта һуғышҡан иренән хаттарҙы йыш ала. Наҙ һәм һөйөү менән тулы һуңғы хаты 1942 йылдың 17 октябрендә килә: “Әминә! Ҡайнар сәләм! Әлегә иҫән-һаумын. Әсәйемә, балаларға, туғандарға сәләм. Немец авиацияһы туҡтауһыҙ бомба аҫтында тота. Кисә беҙҙең казарма шартланы. Күптәр һәләк булды. 14 сентябрҙә аяғым яраланды. 28 көн Пушкино ҡалаһында госпиталдә яттым. Бөгөн алғы һыҙатта район гәзите редакцияһында эшләгән яҡташым Фәйзи Биковты осраттым. Уның башы яраланған. Оҙаҡламай – яу. Нисек йәшәүегеҙ хаҡында яҙ. Фәхрәзиҙе уҡыуынан айырма. Әсәйемде һаҡла. Фамилияңды алмаштырма! Сәләм менән Шакир”.\nҺуңынан атайымдың хәбәрһеҙ юғалыуы тураһында хат килә. Был беҙҙең ғаилә өсөн ҙур ҡайғы була. Әсәйемдең атайһыҙ үҫкән балалары өсөн йөрәге әрней. Иренең фронттан килгән хаттарын ул ғүмер буйы ҡәҙерләп һаҡлай.\nБалалары хаҡына ул үҙен ҡулға ала һәм Карл Маркс исемендәге колхоздың һөтсөлөк фермаһында эшләй башлай. Һыйыр һауа, малдарға аҙыҡ һала, тиҙәк ала, көйәнтәләп һыу ташый, быҙау эсерә һәм ҡарай, ауыр флягаларҙы күтәрә.\nӘй йылғаһы аша күпер һал-ғанда ауыр инструмент менән бағаналар ҡаға. Сәсеүҙә, ураҡ эштәрендә, ашлыҡ кип-тереүҙә, ырҙын табағына иген тейәп оҙатыуҙа, ҡыштарын урман йығыуҙа ҡатнаша.\nТырыш һәм фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн “Бөйөк Ватан һуғышында намыҫлы хеҙмәт өсөн” миҙалы, юбилей миҙалдары менән наградланған.\nӘсәйем башҡаса кейәүгә сыҡмай, иренә булған һөйөүен ғүмер буйы йөрәгендә һаҡлай. Балалары өсөн йән атып тора, лайыҡлы белем алһындар өсөн тырыша, хеҙмәткә һөйөү тәрбиәләй, балаларын рухи яҡтан да, физик яҡтан да сәләмәт итеп үҫтерә. Беҙҙе лайыҡлы кешеләр итеп үҫтереү өсөн бар көсөн һала һәм тырышлығы бушҡа булмай: ағайым менән минең өсөн “хеҙмәт”, “ватансылыҡ”, “ғәҙеллек” тигән һүҙҙәр һәр ваҡыт ҙур әһәмиәткә эйә булды.\nӘсәйемдең өгөт-нәсихәттәре һәм дөрөҫ тәрбиәһе һөҙөмтәһендә мин мәктәпте уңышлы тамамланым һәм, медицина училищеһында уҡып сығып, Оло Ҡыҙылбай балалар баҡсаһында 30 йыл эшләнем, шуның 10 йылын мөдир булдым. Ошо ваҡыт эсендә учреждение эшен һәм көнкүрешен яйға һалырға тырыштым: яңы мебель, һауыт-һаба, уйынсыҡтар килтереүгә, электр яҡтылығы булды- рыуға, канализация эшләтеүгә ирештем, һыу булдырыуҙы ойошторҙом.\nАғайым Фәхрәзи 1931 йылдың 17 авгусында тыуған. Оло Ҡыҙылбай мәктәбендә ете класс белем алғандан һуң уҡыуын Дыуан ауыл хужалығы техникумында дауам итә. 1949 – 1954 йылдарҙа Тымыҡ океан флотында өлкән сержант булып хеҙмәт итә. Артабан агроном дипломы менән “Мәсәғүт” совхозының Оло Ҡыҙылбай бүлексәһендә хеҙмәт юлын башлай.\nТағы ла биш йыл Башҡорт ауыл хужалығы институтында уҡый. Һуңынан 10 йыл Карл Маркс исемендәге колхоздың һөтсөлөк фермаһында хеҙмәт итә: Сосновка ауылынан Әләгәҙ һөт ҡабул итеү пунктына һөт ташый.\nФәхрәзи Шакир улы Оло Ҡыҙылбай бүлексәһендә агроном һәм идара итеүсе, “Мәсәғүт” совхозында агроном-орлоҡсо була.\n1968 йылда уны хужалыҡ директоры итеп тәғәйенләй-ҙәр. Был вазифаны ул 1976 йылға тиклем биләй. Бер йыл Мәсетле районы ауыл хужалығы идаралығында баш агроном вазифаһын башҡара, һуңыраҡ – “Әй” совхозы директоры, Мәсетле тәжрибә-производство хужалығы директоры.\n“Мәсәғүт” совхозы етәксеһе вазифаһында үҙәк усадьбала һәм бүлексәләрҙә эшсе белгестәр өсөн фатирҙар, малсылыҡ корпустары, һөтсөлөк һәм сусҡасылыҡ фермаларына, Степной, Ключевой, Абдулла ауылдарына тиклем юлдар һалыу буйынса ҙур төҙөлөш эшен йәйелдерә. Уңыш алыуҙы гектарына 18 центнер-ҙан 22 центнерға тиклем еткереүгә ирешә.\nТәжрибә-производство хужалығы директоры булараҡ ауылды һәм хужалыҡты төҙөкләндереү менән шөғөлләнә. Ул һәр ваҡыт ғәҙелһеҙлек менән көрәшә.\nНамыҫлы һәм фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән наградланған (1972), “Атҡаҙан-ған ауыл хужалығы хеҙмәткәре” исеме бирелгән (1982). Татар һәм рус телдәре уҡытыусыһы булып эшләгән ҡатыны Роза Рамазан ҡыҙы менән Лениза һәм Лариса исемле ҡыҙҙар, улдары Илдарҙы үҫтерәләр.\nАғайым минең өсөн һәр ваҡыт уңғанлыҡ, ныҡышмалылыҡ, ғәҙеллек өлгөһө булып торҙо һәм булып ҡала”.\nҺүрәттә: Закариндар ғаиләһе: Фәхрәзи (һулда), Шакир (уртала), уның әсәһе, ҡатыны Әминә ҡыҙы Флүрә менән.


Өфө FIFA донъя чемпионаты кубогын тантаналы рәүештә ҡаршы алды // Спорт | новости башинформ.рф\nӨфө FIFA донъя чемпионаты кубогын тантаналы рәүештә ҡаршы алды\n14:45, 27 сентября 2017 Спорт\nӨФӨ, 2017 йыл, 27 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.\nФутбол буйынса донъя беренселеге трофейының ил буйлап сәфәре дауам итә. Өфө — илдең FIFA донъя чемпионаты кубогын ҡаршы алған дүртенсе ҡалаһы. Баш ҡалабыҙҙа уны 1 октябргә тиклем барып ҡарарға мөмкин.\nКубокты ҡаршы алыу тантанаһы Салауат Юлаев майҙанында ойошторолдо.\n«Был 6 килограмм 175 грамлыҡ саф алтын. Трофейға дәүләт башлыҡтары һәм еңеүселәр генә ҡағыла ала», — тип аңлатты кубоктың ил буйлап турын ойоштороусылар.\n123 көн эсендә трофей 27 меңдән ашыу саҡрым юл үтәсәк. Өфөлә FIFA донъя чемпионаты кубогын теләгән һәр кемгә барып ҡарарға була.\n«Бөгөн беҙҙә футбол буйынса донъя чемпионаты туры барышында күркәм ваҡиға. Ошо кубок янында торғанда ҙур тулҡынланыу кисерәһең, сөнки бер йылдан был трофей еңеүсе команданың капитаны ҡулында буласаҡ, — тине Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов. — Беҙ үҙебеҙҙең команда өсөн янып-көйәбеҙ. Республикабыҙҙа футбол яйлап үҫешә. Беҙ «Өфө» клубының һөҙөмтәләрен күрәбеҙ».\nҺәр кем легендар трофей менән фотоға төшә ала. Ул баш ҡалала йәшәүселәрҙе «Мега» сауҙа үҙәгендәге махсус сатырҙа көтә. Адресы: Рубежная урамы, 174. Кубокты ҡарау сайтта теркәлеү аша сират тәртибендә ойошторола.\nӨфөнән һуң футбол трофейы Пермгә юллана.\nТеги: футбол, FIFA донъя чемпионаты


Ни өсөн шаурма киосктарын йәшерәләр? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Ни өсөн шаурма киосктарын йәшерәләр?\n30.11.2018 Ни өсөн шаурма киосктарын йәшерәләр?\nТуҡталыш һайын шаурма (беҙҙеңсә, «шау урама» йәки «шәп урама» ) киосктары Рәсәйҙең һәр ҡалаһында ғәҙәти күренеш. Биш йыл самаһы элек улар халыҡ күп йөрөгән туҡталыштарҙа ғына булһа, хәҙер аҙым һайын майлы еҫ тарата. Ғөмүмән, гәзит-журналдарҙы итле лавашҡа алмаштырыу Өфөлә киң таралған.\nБеҙҙең «Матбуғат йорто» туҡталышында ла гәзит һатҡан сауҙа нөктәһен былтыр үҙгәртеп ҡорҙолар. Ә бына яңы ҡала мэры уларға һуғыш иғлан иткән кеүек булды. Өлфәт Мостафин ҡаланың үҙәк ерендә урынлашҡан көнсығыш ашамлыҡтарын һатыусы трамвайҙы алдыртты ла инде.\nБер - нисә көн элек «Матбуғат йорто»нда шаурма урынына «Баҫма продукция» тип яҙылғанды уҡып, үҙ күҙемә үҙем ышанмайыраҡ торҙом. Был ни хәл? Мэрҙан ҡурҡып, «битлек» кейҙереп ҡуйғандармы, әллә киоскты модернизациялайҙармы? Һалҡындан ҡасып инеп, гәзит –журнал һатып алып, йылы сәй-кофе һәм шаурма ашап ҡына уҡып ултырғанда, ҡана һуң!\nБыл хәл тураһында, ғөмүмән, ҡала һәм район үҙәктәрендә матбуғат киосктарының хәле, ни өсөн баҫма матбуғатты һатыуҙа табыуы ауырлашыуы хаҡында киләһе һандарҙа уҡырһығыҙ.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - КАТАЛОН АТЛАСЫНДА МӘСКӘҮ ЮҠ, Ә БАШҠОРТ ҠАЛАҺЫ БАР - 2019 - Мәҡәләләр\nБаш ҡалабыҙҙа Нияз Мәжитов иҫтәлегенә бағышлап үткәрелгән Халыҡ-ара фәнни симпозиумға "Боронғо Өфө" республика тарихи ҡурсаулығы музейы саҡырыуы буйынса Санкт-Петербург ҡалаһынан тарихсы-картограф Александр Григорьевич Юрченко ла килгәйне. Александр Григорьевич тикшеренеүсе, сәйәхәтсе, урта быуаттар яҙыуҙарын уҡый белеүсе генә түгел, боронғо карталар белгесе лә. Беҙҙең сараға ул 1375 йылда төҙөлгән Каталон картаһын алып килгәйне. Картала "Башҡорт" тип билдәләнгән ҡала ла бар. Тарихсы ауыҙынан ишеткән мәғлүмәттәрҙе гәзит уҡыусыларыбыҙға ла тәҡдим итәбеҙ.\nАлександр Григорьевич, Каталон картаһы ниндәй тарихи ҡиммәткә эйә? Сауҙагәрҙәр, илселәр йәки илдәрҙе өйрәнеүсе карталарҙан ул нимәһе менән айырыла? Кем өсөн һәм ниндәй маҡсат менән төшөрөлгән был атлас?\n- Беренсе ҡарашҡа, Каталон картаһы - донъя картаһы. Техник яҡтан тикшергәндә, ул һарыҡ тиреһенән яһалған пергаменттарҙан йыйылған алты бүлектән тора. Атластың төп нөсхәһе Францияның Милли китапханаһында һаҡлана. Уны төҙөгән картографтың исеме лә билдәле - король Педро Арагонскийҙың карталар һәм компастар төҙөүсе оҫтаһы Крескес Авраам.\nАтластың беренсе панеле космологик һәм космографик характерҙағы текстарҙа, икенсеһе астрономик һәм астрологик бирелештәрҙә һүрәтләнә. Өсөнсө һәм дүртенсе панелдәр порттар тураһында мәғлүмәт бирә. Әгәр ул ошолай ғына тамамланған булһа, был ғәҙәти диңгеҙ капитандары картаһы ғына булып ҡалыр ине. Тик бында артабанғы бүлектәр ҙә бар. Бишенсе һәм алтынсы панель Монгол империяһы, Һиндостан менән төрлө тәмләткестәр етештергән утрауҙарҙы һүрәтләй. Шулай итеп, картаның заказсылары авторҙан Урта Азияны, Һиндостанды һәм Ҡытайҙы ла индереп, донъя картаһы яһата. Тағы ла ике панелдә донъяның барлыҡҡа килеүе, ете планета һәм йондоҙлоҡтар менән берлектә ер, йәшәйеш яралыуы хаҡындағы текстар бар. Бында донъя картаһының космографияға әйләнеүе күҙәтелә.\nАтласты эшләгән картограф һәм заказсы менән Алланың, Ерҙең һәм Йыһандың серҙәрен төшөнөргә теләү маҡсаты идара иткәндәй. Сөнки был карта донъя кимәлендәге ниндәйҙер мөһим проблеманы хәл итеүгә ҡоролған космографик трактат булып тора. Трактаттың теле лә ғәҙәти булмағанса: картографик майҙандар төрлө һындар, символдар, миниатюралар менән тулы. Уларҙы пиктограммалар итеп ҡарарға кәрәк. Һындар бер системала теҙелеп, географик ысынбарлыҡҡа нигеҙләнгән. Билдәләр нисек кенә мөһим булһа ла, уның карталағы ултырған урыны мөһимерәк роль уйнай булып сыға. Символдар һүҙлеген белгәндә, Каталон атласын текст кеүек итеп уҡырға ла була. Әммә был һүҙлек юҡ һәм шунлыҡтан карта ла бөгөнгө көнгә тиклем асылмаған. 1889 йылда крайҙы өйрәнеүсе Ф.Чекалин бишенсе панелдәге Алтын Урҙа территорияһын фаразлап уҡып, яҙып сыҡҡайны, шуның менән бөгөн дә файҙаланалар. Тик былар ғына бик аҙ.\nБилдәләп китергә кәрәк, Каталон атласы ун дүртенсе быуаттағы Монгол империяһының Һары йылғаһынан алып Дунайға тиклем булған ерҙәре төшөрөлгән берҙән-бер Европа картаһы. Бында империяның ҡалалары һәм идарасылары менән бергә дүрт олоҫо, Урыҫ ерҙәре, Волга буйы, Ҡырым, Кавказ һәм Себерҙе үҙ эсенә алған Алтын Урҙа территорияһы ла ингән. Атластың авторы Крескес Авраамдың был ҡалаларҙың, ханлыҡтарҙың, кенәзлектәрҙең гербтары, махсус тамғалары тураһында ла хәбәрҙар булыуы хайран ҡалдыра.\nЯҙылған: 15.01.19 | Ҡаралған: 267


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - мөғжизәле донъя - 2014 - Мәҡәләләр\nКеше үҙен ниндәй генә көслө аҡыл эйәһе итеп тоймаһын, ул тик матди донъяны ғына күрә һәм ҡабул итә ала. Элегерәк параллель донъя тураһында һөйләүселәрҙә параноя билдәләре күреп, психиатрик дауаханаға һалып та ҡуйырҙар ине. Шулай ҙа ғалимдар, кеше беҙҙе уратып алған донъяның бер процентын генә күрергә һәләтле, тигәнде таный хәҙер. Был ысынлап та шулайҙыр. Дини китаптарҙа ла беҙгә күренмәгән донъя, унда йәшәүселәр хаҡында мәғлүмәт бирелеп, уларҙан һаҡ булырға өйрәткән иҫкәрмәләр бар бит.\nТағы бер ваҡиға иҫтә ҡалған. Сабынлыҡта трактор арбаһына бесән тейәнем дә, урман араһынан аҡрын ғына сыға башланым. Тәгәрмәс юлынан этем йүгереп килә. Бер аҙҙан эт сыйнап илай башланы. Боролоп ҡараһам, этемде күҙгә күренмәгән кемдер алға үткәрмәй. Эт сәбәләнә, тегеләй, былай йүгереп ҡарай, быялаға төкөлгәндәй башы менән бәрелә лә, ултырып илай. Мин арбамды артҡа табан йөрөтә башланым, ошо саҡ этем муйынындағы ҡайышынан бер метр тирәһе бейеклеккә күтәрелде, мин арбамды кире алға йөрөткәс, эт кире төшөрөлдө. Был күҙгә күренмәгән көс менән көрәшеүҙең файҙаһыҙ булыуын тойоп, ҡайтып киттем, эт бер сәғәттән һуң ҡыуып етте.\nОшоға оҡшаш тағы бер ваҡиға булды. Ҡустылар, кейәүҙәр, үҙемдең малайҙар менән Нөгөш буйына балыҡҡа китеп барабыҙ. Иң алдан - ҡустылар, ике кейәү, улар артынан томбойоҡ, ҡамыштар араһынан - мин, минең арттан этебеҙ Байкал килә. Яр буйынан шулай эйәртенеп бара инек, артта этебеҙ сыйнап илай башланы. Әйләнеп ҡараһам, этте ниҙер үткәрмәй. Эт минән 10 метрҙар самаһы ғына алыҫлыҡта, һуҡмаҡта бер ни юҡ. Йүгереп килеп нимәгәлер бәрелә лә, ҡолап илай. Әйтерһең, быялаға килеп бәрелә был. Яҡын бара башлағайным, этемде ҡайышынан ниҙер күтәреп алды, эт һығыла башланы. Артҡа сиктем. Этте төшөрҙөләр. Бындай ваҡиға таныш булғас, этте ҡалдырып киттем. Ярты сәғәттән һуң ғына ул беҙҙе ҡыуып етте. Ошоға оҡшаш ваҡиғаны район башлығын йөрөткән водитель Юрий Афанасьевич һөйләп торғайны. Улар Өфөгә иртәнге кәңәшмәгә өлгөрөр өсөн төнөн юлға сығалар. Элек Сәрмән аша юл юҡ ине. Маҡарға етеп килгәндә, машина нимәгәлер төкөлөп, туҡтап ҡалдыҡ, ти. "Сығып ҡарайбыҙ - бер нәмә юҡ, ҡуҙғалабыҙ тиһәк, машина китә алмай. Артҡараҡ сигеп, термостағы сәйҙе эсеп, бер аҙ ҡапҡылап алғас, машинабыҙҙы ебәрҙеләр", - тине ул. Тимәк, кешелек доньяһы менән кемдәрҙер йә тәжрибә үткәрә, йә шаяра, күрәһең. Шуныһы мәғлүм, ҡалаларҙа, машиналар мыжғып йөрөгән урындарҙа улар бик осрамай, йәшәр өсөн тыныс урын эҙләйҙәрҙер, сөнки кешене, этте, кешеләр ҡулланған ҡорамалдарҙы яратып бөтмәйҙәр. Ҡайһы бер ауылдарҙа урманға эшкә китеп, аҡылға зәғифләнеп ҡайтҡан ағай-эне тураһында ла йыш ишетелә торҙо элек.\nТағы бер ваҡиға тураһында һөйләмәксемен. Геология экспедицияһында эшләй инем. Бер ваҡыт вахтала яңғыҙым дежурҙа ҡалдым. Мылтыҡ, патронташтар бар. Бер көндө ике овчарканы эйәртеп, Күжә буйына һунарға киттем. Аҙаштым. Йөрөй торғас, бер тау башына килеп мендем. Ҡараһам, ҡарағайҙар араһында бер нәмә һикереп йөрөй. Атып ебәрҙем, ике көбәк тә ҡоролған булып, мине мылтыҡ тибеп ебәрҙе, ҡолап киткәнде һиҙмәй ҙә ҡалдым. Мылтыҡ аяҡҡа төштө. Ә теге мин атҡан йән эйәһе ҡанаты бер тапҡыр атылған, етмәһә, бер аяғы һынып йөрөгән һуйыр булып сыҡты. Ауыртҡан яурынымды тотоп, һуйыр ятҡан ергә барҙым. Ысынлап та, был һуйырҙы атыу миңә сауап ҡына булғандыр. Үҙ ғүмеремә шул сиккә етеп яраланған, ҡанаттары һынған, бер аяғы өҙөк, төпсөгө күгәргән, бетләп бөткән һуйырҙы күргәнем юҡ ине. Үҙем аҙашҡанмын, етмәһә, эттәр әллә ҡайҙа булды. Был зәғиф һуйырҙы ни эшләтергә, тип уйланып торҙом да, "ҡыл түбә"ләр ашар әле, тип, үҙем менән алдым. Мылтыҡты ике көбәккә ҡороп, һаҡлағыстан алып уҡ ҡуйҙым. Йөрөй торғас, бер яҙыу күреп, ҡурсаулыҡ территорияһында аҙашып йөрөгәнемде белеп, ҡыуанып киттем. Йәтеш кенә урын табып, ашап алырға булдым. Икенсе йомортҡаны әрсеп бөтөп кенә бара инем, миңә ҡарай ике овчаркам сабып килә, күҙҙәренә аҡ-ҡара күренмәй. Сыйнай-сыйнай сабып килделәр ҙә, икеһе лә миңә арҡаларын ҡуйып ултырҙылар, йөрәктәре сыға яҙып һуға, хатта ишетелеп тора. Быларҙың артынан 4 метр бейеклеккә япраҡтар күтәреп өйөрөлөп ҡойон һымағыраҡ нәмә килеп сыҡты ла, беҙҙе түңәрәтеп өйөрөлә башланы. Унан минең алда ятҡан мылтыҡ үҙенән-үҙе атылып китте, ҡолаҡ тондо. Ҡойон кире китеп барҙы. Эттәр шул тиклем ҡурҡҡан булып сыҡты, оҙаҡ ҡына икәүләшеп аяҡ араһына уралып, йүнләп атларға ирек бирмәй барҙылар. Шулай көскә ҡайтып еттек. Урманда ҡурҡмаған кеше булһам да, барактарға ҡайтып ингәс, бер аҙ ишекте бикләп ултырҙым. Был хәлде шулай аңланым: параллель донъяла мылтыҡ, эт, техника менән йөрөгән кешене яратмайҙар. Мин урманда үҙ мылтығынан үлеп ҡалған кешеләр тураһында күп ишеткәнем булды. Йомортҡа әрсеп ултырған кеше нисек итеп ситтә ятҡан мылтыҡтың ике тәтеһенән сирттерһен? Ошонан һуң еләккә, бәшмәккә барһам да, башҡа йомоштарым менән керһәм дә, урман хужаһына ниәтемде әйтеп, рөхсәт һорар, эт эйәртмәҫ булдым. Ә теге һуйырҙан икенсе көндө килеп еткән "ҡыл түбә"ләр аш бешерҙе, мин ашын ашаным, ә ите каучук һымаҡ ҡаты булып сыҡты, ул итте урыҫтар рәхәтләнеп сәйнәп йөрөнөләр бер аҙ.\nАуыл араһында ла күрергә тура килде параллель донъя менән бәйле хәлдәрҙе. Беҙ үҙәк урамдың урамдар киҫешкән өлөшөндә йәшәнек. Тауыҡтарыбыҙ һәм һаҙ ҡондоҙо (нутрия) тигән йәнлектәребеҙ бар ине. Уларға ашарға биргән саҡта, нимәнәндер ҡурҡып, өйөлөшөп торғандарын күрә торғайным. Был гел киске сәғәт биш менән алты араһында була, шул саҡта мине лә аңлатып булмаған ҡурҡыу солғап ала, етмәһә, кемдер күҙәткән һымаҡ тойола ине. Бер мәл өй алдына бәләкәй йорт һала башланым. Ике-өс ҡат бүрәнәне һалғас, бәйле этебеҙ төҙөлә башлаған ошо йорттоң нигеҙенә ҡарап өрә башланы. Нисә тапҡыр сығып һуҡранһам да, эт киске биш менән алты араһында бураға ҡарап өрөүенән туҡтаманы. Бура эшләнеп бөттө. Бер саҡ бура эсендә торһам, стенаны тырнай-тырнай тыш яҡлап нимәлер менеп, түшәм аша икенсе яҡҡа төшөп китте. Сапсып менеүенә ҡарағанда, уның бесәйҙән күпкә ҙур, ауырыраҡ икәне һиҙелде. Бер үк ваҡытта, бер үк маршруттан тайпылмаҫ нимә булыр был? Ҡыйыҡ, фронтон, кәрниз эшләгәндә турғай ҙа һыйырлыҡ тишек ҡалдырманым. Йорттоң эсен сутлап йөрөп, киске биш етте, мин көтөп тора башланым. Бер саҡ стенаны тырнап килеп менде лә был, һыҙғырған тауыш сығарып, ҡыйыҡ эсенә керҙе, һыҙғырған тауыш сығарып, икенсе стенанан килеп төштө. Таҡта ярығынан һыйып үтергә һәләтле ниндәй йәнлек һуң был? Был турала ауыл муллаһына һөйләгәйнем: "Һин уның юлына "Аятел көрси" доғаһын йәбештереп, бысаҡ, йә салғы һынығын ҡатып ҡуй", - тине. Мин шулай эшләнем һәм был маршрутын үҙгәртте, беҙҙең мунса ҡыйығы аша йөрөй башланы. Бер нисә тапҡыр мунсаға йыуынырға инеп ултырғандар ҡурҡып ҡайтып кергәндән һуң, беҙгә был мунсаны ташларға тура килде.\nБының кеүек хәлдәрҙе ишеткән, белгән, кисергән кешеләр күп. Гәзит уҡыусыларҙың да әйтер һүҙҙәре барҙыр. Ислам динендә бының кеүек һәр осраҡҡа аңлатма бар. Беҙ был донъяла яңғыҙ түгелбеҙ, параллель донъя ағзаларын беҙ күрмәҫкә тейешбеҙ икән, тимәк, улар менән юлдарыбыҙ киҫешергә, йоҡлаған карауаттарыбыҙ, ашаған урындарыбыҙ уларҙың юлында булырға тейеш түгел. Хоҙай үҙе шулай ҡушҡандыр - улар үҙҙәренсә, кешеләр үҙҙәренсә һәм шул уҡ ваҡытта үҙ-ара аңлашып йәшәргә тейешбеҙҙер, күрәһең. Яңы өйгә күскәндә тәүҙә бесәйҙе алып инәләр ҙә, уның ҡылығын күҙәтәләр. Бесәй ҡайһы бер осраҡта арҡа йөнөн тырпайтып, нимәгәлер текәлеп, ҡурҡып сигенә башлай, йә ҡатып ҡала. Бындай саҡта сараһын ваҡытында күрергә кәрәк. Ислам динендә һәр иҫкәртеү яҙылған, һәр һаҡланыу сараһы ҡаралған. Параллель донъя менән юлдары киҫешкән кешеләрҙе фекер алышыуға саҡырам. Был күптәргә фәһемле булыр һәм кемдәрҙелер һаҡһыҙ эш итеүҙән һаҡлап ҡалыр, тип уйлайым.\n(Аҙағы. Башы 27-се һанда).\nЯҙылған: 29.07.14 | Ҡаралған: 1262


Ҡалғанға ҡар яумаған - Bash.News\nҠалғанға ҡар яумаған\nҠалғанға ҡар яумаған https://bash.news/news/87047_alana_ar_yaumaan\nРеспублика етәксеһе Радий Хәбиров республикада дөйөм ҡулланыштағы файҙалы ҡаҙылмаларҙы ҡулланыу өлкәһендә тәртип урынлаштырыуға ҡағылышлы ҡарарына ай ярым самаһы ваҡыт үтте. Был ваҡыт эсендә рейдттар, тикшереүҙәр ойошторолдо. Әле карьерҙарҙа эш туҡтап ҡалған. Хәйер, был таш ҡаҙыу миҙгеле тамамланыуы менән дә бәйле.\nАсы шифаханаһынан яҡынса 800 метр арала йәнә бер карьер. Майҙаны 4 гектар самаһы. Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы Белорет район комитеты мәғлүмәттәре буйынса бында рәсми рәүештә Әбйәлил районында теркәлгән "Старатель" йәмғиәте таш ҡаҙыу менән шөғөлләнгән. Уларҙың лицензияһы быйыл март айында уҡ ғәмәлдән сығарылған. Әммә техника эҙәренә ҡарағанда бында кәмендә ҡаҙылған ташты сығарыу эше алып барыла тип әйтергә мөмкин.\nКарьер Инйәр урмансылығының 46 сы кварталында урынлашҡан. Күренеүенсә, лицензия мөҙҙәте тамамлауныуға ҡарамаҫтан бында миҙгел дауамында эштәр алып барылған. Был хаҡта сығарылған таш өйөмдәре һөйләй. Эшселәр ҙә яңыраҡ бында усаҡ яҡҡан. Таш ҡаҙыуға рөхсәт ваҡыты тамамланғандан һуң ер аҫты байлыҡтары менән файҙаланыусылар ерҙе тәртипкә килтерергә тейеш. Әммә был эштәр башҡарылмаған. Вәхшиҙәрсә таш ҡаҙыу һәм тәбиғәтте тәләфләү һөҙөмтәһен хатта яуған ҡарҙа йәшерә алмаған. Асы ауылын реакрация биләмәһе булыуын иҫәпкә алғанда шифаханаға терәлеп торған ерҙә карьерға лицензия бүлеү ҙә ҙур һорау тыуҙыра.\nТаш карьерҙары төбәктең Исҡушты һәм Мулдаҡай ауылдары янында ла бар. Урындағы йәмәғәтселек вәкиле Мәжит Талипов менән уларҙың береһенә үтәбеҙ. Яуған ҡар кеше эҙҙәрен йәшергән. Карьер хаҡында йәйге осорҙа табылған таш өйөмдәре генә хәтерләтә. Мәжит Талипов әйтеүенсә, Мулдаҡай тирәһендәге карьерҙарҙа эш ай ярым самаһы элек туҡталып ҡалған.\nМәжит Талипов, Мулдаҡай ауылында йәшәүсе: “Карьерҙарҙа эш Радий Хәбировтың ҡарарынан һуң туҡталды, техниканы сығарҙылар”.\nМулдаҡай ауылы эргәһендә йәйҙән әҙерләнгән таш өйөмдәренә юлыҡтыҡ. Улар ҙа ҡалынлығына ҡарап поддондарға бүленеп һалынған. Һатып алыусыға оҙатыу уңайлыраҡ булһын өсөн юл ситенә сығарып ҡуйылған. Ҡарҙа ҡеүәтле техника эҙе лә бар. Урындағы халыҡ әйтеүенсә, таш, оло юлға сыҡмайынса тау аша Силәбе өлкәһе Ҡатау-Ивановск ҡалаһына оҙатыла. Тура юлдан ни бары 50 саҡырым, өҫтәүенә урман араһында ауырлыҡ контроле йәки юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы хеҙмәткәрҙәренә юлығыу хәүефе лә юҡ. Ауыр йөк тейәгән ҙур машиналар урындағы әһәмиәттәге юлдарҙы онтай.\nМулдаҡай, Исҡушты, Бреш ауылдарын ҙур донъя менән тоташтырып торған юлға ике меңенсе йылдар башында ҡырсын таш түшәлгән, әлегә тимклем унда ремонт үткәрелгәне булмаған. Урындағы халыҡ мәсьәләне хәл итеүҙе үтенеп республика етәксеһенә мөрәжәғәт әҙерләгән.\nМәжит Талипов, Мулдаҡай ауылында йәшәүсе: “Инцендентҡа хат яҙҙыҡ, халыҡтан ҡултамға йыйып. Юл кәрәк”.\nАй ярым элек Радий Хәбиров дөйөм тәғәйенләнештәге ҡаҙылма байлыҡтарҙы сығарыу өлкәһендә тәртип урынлаштырыу талабын ҡуйғас та был өлкәне күҙәтеүсе дәүләт органдары төрлө тикшереү үткәргән,тәртип һаҡлау хеҙмәткәрҙәре менән берлектә рейдттарға сыҡҡан. Был маҡсатта квадракоптерҙар ҡулланылған. Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының Белорет районы комитетынан хәбәр итеүҙәренсә һуңғы ике ай эсендә генә 13 лицензия ғәмәлдән сығарылған.\nТәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының Белорет район комитеты етәксеһе Альберт Ибраһимов әйтеүенсә, ҡыш карьерҙар өсөн ял миҙгеле. Боҙ булып туңған ерҙән таш ҡатламын ҡумтарып алыу мөмкин түгел. Шуға ла әле карьерҙар буш тора. Тармаҡта тәртип урынлаштырыу өсөн яҡшы мөмкинлек. Белорет районы хакимиәтендә Яңы йылдың тәүге көндәрендә таш ҡаҙыу менән шөғөлләнеүселәрҙе йыйып эшлекле осрашыу үткәреү ниәте бар.\nТаш сығарыуҙы тәртипкә һалыу өлкәһендә тәүге көндәрҙә дәррәү генә башланып киткән һуңғы осорҙа һүнеп тора. Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы вәкилдәре был күренеште ҡыш етеү сәбәпле карьерҙарҙа эш туҡтатылып тороу менән бәйләй. Мәсьәләне хәл итеү буйынса аныҡ аҙымдар ҙа юҡ. Шуға ла Радий Хәбиров хөкүмәттәң һуңғы ултырышында Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры докладын тәнҡитләне.\nАй ярым элек Радий Хәбиров Белорет һәм Баймаҡ райондарында законһыҙ таш сығарыуҙы сикләү генә түгел, был өлкәлә яңыса эшләү юлдарын табырға ҡушҡайны. Ҡаҙылма байлыҡтар республикаға тимәк, урындағы халыҡҡа файҙа килтерергә тейеш. Ҡайһы бер иҫәпләүҙәр буйынса миллиард һумдар менән баһаланған табыш әлегә ситкә китә. Урал хазинаһын һөҙөмтәле итеп файҙаланыу өсөн төбәктә яңы предприятие ойоштороу тәҡдиме лә бар. Әлегә мәсьәлә асыҡ ҡала, тармаҡ министры вазифаһын башҡарыусыға февралгә тиклем ваҡыт бирелде.


"Йондоҙло табын" - Ирина ХАФИЗОВА » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » "Йондоҙло табын" - Ирина ХАФИЗОВА\n04.06.2019 "Йондоҙло табын" - Ирина ХАФИЗОВА\n“Йәшлек” гәзитен уҡыусыларға “Гәлсәр һандуғас” телеконкурсы лауреаты, йырсы, автор-башҡарыусы Ирина ХАФИЗОВА үҙенең аш-һыу серҙәрен сисә.\nБер ҡалаҡ сүпрәгә берәр ҡалаҡ шәкәр менән он, самалап тоҙ, 100 мл һөт ҡушып бутарға һәм бер аҙ ҡабарғанын көтөргә. 2 йомортҡа һарыһын 150 мл һөт ҡушып туҡығас, ҡабарған сүпрәне, 2 стакан он ҡушып, йомшаҡ ҡамыр баҫырға. Ул ҡулға йәбешеберәк торасаҡ, әммә өҫтәп он һалырға кәрәкмәй. ҡамыр ҡабарғансы (ярты сәғәт тирәһе) эслек әҙерләргә: 100 грамм аҡ майға 4 ҡалаҡ шәкәр, бер ҡап ванилин һалып бутарға.\nҠамырҙы йәйгәс, өҫтөнә эслекте һыларға. Артабан уны рулет кеүек төрөп, 5 см ҡалынлығында өлөштәргә ҡырҡып, майланған табаға теҙеп сығырға. Уларҙың араһында бер аҙ ҡабарырлыҡ урын ҡалдырырға кәрәк.\n150 мл һөткә 100 грамм шәкәр, бер ҡап ванилин һалып, оҙаҡ итеп туҡырға. Был сироптың яртыһын ҡабарған күмәс өҫтөнә ҡойоп, 190 градусҡа тиклем ҡыҙҙырылған мейестә 15 минут бешереп алырға. Ҡалған сиропты ҡойоп, тағы ла 20 – 30 минут тирәһе бешерергә.\n250 грамм ҡаймаҡҡа тәүҙә ярты балғалаҡ сода, 100 грамм иретелгән май һалып бутағас, яйлап 2 стакан он һалып ҡамыр баҫырға. Әгәр ул ҡулға йәбешеп торһа, тағы ла он өҫтәргә мөмкин.\nЭслек өсөн 1,5 лимонды ҡабығы менән блендерҙа иҙеп, 1 стакан шәкәр һалып бутарға.\nҠамырҙы ике өлөшкә бүлеп, йәймәләр әҙерләргә. Ҙурырағын майланған табаға һалып, эслекте һыларға. Икенсе йәймә менән бәлештең өҫтөн ҡаплап, ситтәрен йәбештереп сығырға. Алтынһыу төҫкә инеп бешһен өсөн өҫтөнә йомортҡаның һарыһын туҡып һөртөргә. Ул 30 минутта бешеп сыға. Һыуынмаҫ борон өҫтөнә шәкәр оно һибергә мөмкин.


Зинин, Жилин һәм Ногаев ауылдарында йәшәүселәр ауылдар араһында зыярат төҙөүгә ҡаршы | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n11 сентября 2018 — 16:03 ГТРК «Башкортостан»\nНи өсөн ғәҙәти хәл халыҡ араһында ығы-зығы тыуҙыра? Был яңылыҡ аяҙ көндә йәшен һуҡҡандай булды, ти Өфө эргәһендә урынлашҡан өс ауыл халҡы. Балаларын урындағы мәктәпкә, балалар баҡсаһына йөрөткәндәр иһә бөтөнләй төшөнкөлөккә бирелгән.Йәш ғаиләләр балалары өсөн һағайып, артабан нисек йәшәргә, ҡайҙа күсергә тип баш ватһа, олораҡ быуын кешеләрен башҡа уй борсой.Ер аҫты һыуҙарының яҡын урынлашыуы, ташҡын ваҡытында уның өҫкә ҡалҡып бар тирә-яҡты баҫыуы ла, зыярат була ҡалһа – мәйеттәрҙе һыу эсенә һалып ерләү ҙә, ҡәберлектең ауылға яҡын урынлашыуы ла бер кемде лә борсомай, ти халыҡ. Тап бына ошонда өс ауыл араһында зыярат урынлаштырырға ниәтләйҙәр. Эсәр һыу ала торған скважинала бынан 500 м самаһы ғына алыҫлыҡта ята. Шуға ла киләсәктә мәйет тарҡалып һыуҙы зарарлар, тип хәүефләнә урындағы халыҡ.Бынан башҡа зыяраттың автомобиль тауышынан геүләп торған юл буйында урынлашасағына ла ризаһыҙлыҡ белдерә халыҡ. Ә бит элек зыярат ере беҙҙең халыҡта борондан изге ер булып һаналған. Ҡысҡырып һөйләшеү, көлөшөү ҙә ҡәтғи тыйылған.Ҡәберлектәр урынлаштырыу өсөн тәғәйенләнгән ер тураһында халыҡ осраҡлы рәүештә белеп ҡала. Уның санитар нормаларға тап килмәйенсә эшләнеүен, шулай уҡ ҡала биләмәһендә урынлаштырырға ярамағанлығын да хакимиәт вәкилдәре иҫәпкә алмаған, ти халыҡ.Жилин, Зинин, Ноғай ауылы халҡы зыярат урынлаштырыуға ҡаршы хат яҙып, бер меңдән ашыу ҡултамға йыйған. Республика башлығына ла мөрәжәғәт иткән


"Кәмәне нисек атайһың, ул шул исем менән йөҙәсәк", тиҙәр. Минең ҡарашҡа, билдәле фраза менән күптәр килешә. Шуға күрә исемдең ниндәй мөһим роль уйнауын аңлатыу кәрәкмәй, айырыуса әгәр был музыкаль төркөмдөң исеме булһа, ул ҙур сәхнәгә сығырға һәм миллиондарса тамашасыларҙың һөйөүен яулап алырға хыяллана.\n- Исемдә ниндәй ҙә булһа интрига булырға тейеш, - тип һанай музыкант Тимур Хәбибуллин. - Ул тапалған булырға тейеш түгел.\nШуға күрә Тимур һәм уның дуҫтары үҙҙәренåң төркөмө өсөн ғәҙәти булмаған исем һайлаған - "Санки". Улар кешеләрҙең иғтибарын йәлеп итергә теләне, һәм уға иреште.\n- Бер саҡ Мәскәүҙә концерттан һуң беҙҙең янға тауыш режиссеры килеп, сәхнәлә һеҙҙе, биш егетте түгел, ә муйынсаҡлы айыу менән милли костюмдағы кешеләрҙе күрермен тип уйлағайным, тине, - ти вокалсы һәм гитарист Андрей Хәкимов. - Ә бер ваҡыт беҙҙе бөтөнләй бутанылар... Телефон буйынса төркөмдөң исемен әйттек, һәм беҙҙе сығыш яһарға саҡырҙылар. Беҙ килгәс, ойоштороусылар ғәжәпкә ҡалды. Улар төркөмдөң исеме "Самки" тип уйлаған һәм шуға күрә биш һылыуҡайҙы көткәндәр.\n"Санки" төркөмө үткән йылдың 3 февралендә барлыҡҡа килде. "Санки" Өфөнөң иң яҡшы клубтарында сығыш яһай. Төркөм июль айында Мәскәүҙә үҙенең тәүге концертын бирҙе. Үткән йылда "Санки" төркөмө "Йылдың иң яҡшы автор программаһы" номинацияһында еңеү яулай. "Санки" үҙенең тәүге альбомын сығарырға планлаштыра.\n- Кем төркөм ойошторорға булды?\n- 1994 йылда беҙ Андрей менән таныштыҡ. Төркөм булдырыу идеяһы Башҡорт дәүләт педагогия университетында барлыҡҡа килде. Андрейҙың йырҙар яҙыуы тураһында белә инем, һәм миңә уның ижады оҡшай ине. Ә мин үҙем - музыкант, аранжировкалаусы, төрлө проекттарҙа ҡатнашам. Һәм шул саҡта уны ҙур сәхнәгә сығарырға ҡарар иттем. Һөҙөмтәлә ҡаланың иң яҡшы музыканттарын йыйғас, "Санки" төркөмө йыл ярымдан һуң барлыҡҡа килде. Һәм хәҙер беҙҙең менән гитарист Дмитрий Исакин, бас Георгий Рәхмәтуллин һәм барабансы Алексей Михайлов уйнай.\n- Ни өсөн төркөмдө булдырыу оҙаҡҡа һуҙылды?\n- Быға тиклем беҙ бөтәбеҙ ҙә проекттарҙа ҡатнаштыҡ. Тәжрибә тупланыҡ, тип әйтеп була. Беҙ берләшкәс, етди проект барлыҡҡа килде - "Санки" төркөмө. Был Өфөнөң иң перспективалы рок-төркөмдәрåíå¾ береһе һанала.\n- Бөтә төркөм дә үҙҙәре тураһында шулай әйтә...\n- Был беҙҙең генә фекер түгел, күптәр шулай һанай. Дуҫтар ғына түгел, әммә республикабыҙҙың танылған кешеләре лә.\n- Үҙенсәлек ниҙә?\n- "Санки" төркөмө "секси-раш" исеме менән саманан тыш музыкаль коктейль уйнай. Үҙ стилебеҙҙе шулай атайбыҙ.\n- Эйе, был яңы стиль, бындай стиль бер коллективта ла юҡ. Шуға ла беҙ үҙебеҙҙе иң яҡшыларҙан тип һанайбыҙ.\n- "Секси-раш"... нимә аңлата ул?\n- Ул күп стилдәр коктейле. Үҙенә күрә комплекслы төшкө аш. Беҙҙе ҡай саҡ ғәйепләйҙәр, йәнәһе, беҙҙә билдәле стиль юҡ. Әммә ни өсөн публика бер сәғәт дауамында тик пирожный ғына ашарға тейеш әле, ә ул балыҡ теләй?\n- Беҙ тәҡдим иткән комплекслы аш ябай түгел, ә деликатестар менән.\n- Һеҙҙе ниндәй аудитория тыңлай?\n- Концертҡа төрлө публика килә. Һәр хәлдә беҙҙең музыка йәштәргә лә, шулай уҡ оло быуын вәкилдәренә лә оҡшай.\n- Һеҙҙең концерт Башҡортостанда Йәштәр фәне көндәре сиктәрендә үтте. Ни өсөн ойоштороусылар һеҙҙең төркөмдө саҡырҙы?\n- Нефть химияһы эшкәртеү институтының генераль директоры Эльшад Ғүмәр улы Теләшев беҙҙең ижад менән ҡыҙыҡһына, беҙгә ярҙам итә.\n- Тимәк, бағыусылар менән проблема юҡ?\n- Мәғлүмәти бағыусылар менән проблема бар. Беҙҙә, мәҫәлән, төркөмдө үҫтереүсе әлегә тиклем юҡ. Беҙҙе үҫтерә торған кешеләрҙе табырға кәрәк.\n- Һеҙҙең альбом ҡасан сыға?\n- Беҙ live-альбом яҙҙырабыҙ, ул июндә сығасаҡ.\n- Ә ни өсөн студияла яҙҙырмайһығыҙ?\n- Студияла килеп сыҡмай.\n- Бәлки, бер нисә йыр студияла яҙылыр, әммә улар сингл форматында буласаҡ.\n- Студия эше әлегә ҡыҙыҡ түгел. Мәғлүм булыуынса, Рәсәйҙә альбом яҙҙырыу мәғәнәһеҙ. Ҡайҙалыр барырға кәрәк. Студияла режиссерҙан башҡа саундпродюсер булырға тейеш бит. Ә был һирәк профессия.\n- "Санки" башҡа ҡалаларҙа билдәлеме?\n- Сығыш яһаған ҡалаларҙа. Төркөмдө үҫтереүсе табылһа, киң танылыу яуларбыҙ...\n- Һеҙҙе билдәле музыканттар менән сағыштырып буламы?\n- Беҙҙе "Мумий Тролëь" төркөмө менән сағыштыралар. Әммә беҙ һис ҡасан бындай маҡсат ҡуйманыҡ. Бәлки, беҙҙең тыңлаусылар Андрей һәм Илья Лагутенко тауыштарында, башҡарыу алымында оҡшашлыҡ табалыр.\n- Һеҙҙең музыка кешеләргә илһам бирә аламы?\n- Мин быға ышанам. Беҙ кешесә үҙ-ара мөнәсәбәттәр тураһында йырлайбыҙ бит. Беҙ башҡарған йырҙарҙа кешеләргә күңелһеҙ булған темаларға ҡағылмайбыҙ.\n- Ижадығыҙ менән аҡса эшләп буламы?\n- Була. Беҙҙең үҙенсәлек шунан ғибәрәт. Өфөлә автор программаһы менән сығыш яһаған бер төркөм дә үҙенең ижады менән аҡса эшләй алмай.\n- Аңлашыла, был ҙур аҡса түгел. Төркөмдө үҫтереүсе булмай тороп, ҙур гонорар булмаясаҡ.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ФӘЙЗУЛЛА АҠТАЕВ ҺӘМ ЮЛБАРЫҪ БИКБУЛАТОВ - 2016 - Мәҡәләләр\nКоронавирус миллионлаған кешене гигиена ҡағиҙәләрен үтәргә һәм йәмғиәттә үҙен тоторға өйрәтте, тигән менән килешәһегеҙме?\n1812 йылғы Ватан һуғышы шул йылда ғына тамамланмаған. 1813-1814 йылдарҙа ла Рәсәй ғәскәрҙәренең Көнбайыш Европаны азат итеү һәм Наполеон режимын бөтөрөү маҡсатында ойошторолған сит ил походтары дауам итә. Ошо хәрби хәрәкәттәрҙә һәм походтарҙа башҡорт халҡының 22 полкы ҡатнаша. 1813-1814 йылғы сит ил походында рус армияһы союздаш Англия, Пруссия, Швеция ғәскәрҙәре менән берлектә Европанан Наполеон армияһын ҡыуа һәм 1814 йылдың 19 (31) мартында Парижға бәреп инә. Улар араһында 9 башҡорт полкы, шул иҫәптән 1812 йылдың сентябрендә хәҙерге Әбйәлил, Баймаҡ, Учалы һәм Белорет райондарын үҙ эсенә алған 6-сы Башҡорт кантонында төҙөлгән 14-се, 3-сө һәм 15-се Башҡорт полктары ла була. 14-се Башҡорт полкы командиры Абдулла Сурағолов хаҡында гәзитебеҙҙең былтырғы 40-сы һанында яҙып сыҡҡайныҡ инде.\nКүренекле тарихсы-ғалим, профессор Ә. З. Әсфәндийәров Фәйзулла Аҡтаевтың 6-сы башҡорт кантоны Бөрйән улысының Фәйзулла ауылынан булыуын һәм 3-сө Башҡорт полкы командиры икәнлеген иҫбатлай. Әммә уның тикшереүҙәрендә батырҙың исеменә ҡағылышлы буталыш инеп китә. Аҡтаев шәхесе унда ике кеше булараҡ күрһәтелә. Уларҙың береһе Бөрйән улысы Фәйзулла ауылын нигеҙләүсе хорунжий Фәйзулла Ильясов, икенсеһе 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы есаул Фәйзулла Әликан улы Аҡтаев. Документтарҙы өйрәнә торғас, беҙ бының сәбәбен асыҡланыҡ. Баҡтиһәң, бер үк кеше бер документта Фәйзулла Ильясов Төкәй улы, ә икенсеһендә Фәйзулла Ильясов Аҡтай улы тип бирелә икән. Бынан тыш, "1839 йылғы 6-сы кантон чиновниктары һәм урядниктарының хеҙмәте тураһындағы формуляр теҙмә"лә Аҡтаевтың атаһының исемендә хата китә. Ошонан алып яңы исем төрлө ерҙә төрлө үҙгәрештәр ала барып, башҡа документтарға күсә. 1859 йылғы ревизия әкиәттәренең "4-се Башҡорт кантоны 10-сы тирмә Фәйзулла ауылы"нда Фәйзулла Әлекәнев Аҡтаев бар. Ул 72 йәштәге отставной есаул тиелә. Ҡатыны Сәлимә Вәлитова 42 йәштә, ҡыҙҙары Ҡунаҡбикә - 14, Ғәйнихаят - 12 йәштә. Бына ни өсөн ул Ә. Әсфәндийәровта "есаул Фәйзулла Әликән улы Аҡтаев" булып китә.\nБыл ике исемдең бер шәхес икәнлеген иҫбатлаусы башҡа мәғлүмәттәрҙе лә ҡарап үтәйек. 6-сы башҡорт кантоны Бөрйән улысы Кинйәбулат ауылы буйынса 1816 йылғы ревизия әкиәттәрендә лә 1812 йылда бында 1787 йылда тыуған Фәйзулла Ильясов Төкәй улы йәшәүе хаҡында әйтелә. Бер ихатала йәшәүселәр күрһәтелә: Күскилде Төкәев, 56 йәш, уның ағаһы Ильяс Төкәев, 54 йәш, Ильястың улы Фәйзулла, поход есаулы, 24 йәштә. Күрһәтелгәндәрҙең йәштәре икенсе ауылға күсенеүҙәре сәбәпле, VI ревизия (1811 й.) буйынса бирелә. Был турала "Күскилде, Ильяс һәм Йәнебәк Төкәевтар 1812 йылда ошо уҡ улыстың Ғәбит Мансуров старшиналығындағы Бәхтегәрәй ауылына күсенделәр", тип теркәп ҡуйыла. Башҡа документтарҙа ла Фәйзулла Ильясов 1812 йылдан Бәхтегәрәй (Мансур) ауылында йәшәй. 1834 йылда Фәйзулла Ильясов Аҡтай улы Фәйзулла ауылын нигеҙләй, унда 73 кеше күсеп бара. Ауылды тап ошо шәхес нигеҙләүе тураһында ла дәлилдәр бар. Был документтарҙа ир енесендәге ауыл халҡы йәштәре менән теҙеп яҙылған. Икенсе һан аҫтында кантон ярҙамсыһы, хорунжий Фәйзулла Ильясов теркәлә, VIII ревизия буйынса уға 47 йәш, улы Йыһангиргә - 7, тимәк, ул 1827 йылғы. Һәм ошо документ аҫтына "Кантон ярҙамсыһы хорунжий Аҡтаев" тип ҡул ҡуйылыуы бик мөһим. Аңлауығыҙса, 1834 йылға Фәйзулла Ильясов Төкәй улы Аҡтаев фамилияһын йөрөтә башлай.\nТағы ла бер документ үрҙә әйтелгәндәрҙе дәлилләй. Был - "1839 йылғы Формуляр список". Унда "хорунжий Фәйзулла Ильясов Аҡтай улы, 53 йәштә, Фәйзулла ауылында йәшәй", тиелә. Ҡатыны һәм балаларының исемдәре лә тура килә: ҡатыны - Сәлимә, улдары Йыһангир һәм Ғәли, ҡыҙҙары Мәхүбъямал, Өммөгөлсөм.\nШулай итеп, төрлө документтар нигеҙендә беҙ есаул Фәйзулла Ильясов менән хорунжий Фәйзулла Аҡтаевтың бер үк кеше булыуын иҫбатланыҡ.\nНи өсөн Фәйзулла Ильясов фамилияһын Аҡтаев тип үҙгәртеүен әйтеп булмай. Әммә XVIII быуатта бөрйән башҡорттарының Аҡтай исемле ауылы һәм шул фамилияны йөрөткән тархандары булыуы хаҡында билдәле. Яңы фамилияның барлыҡҡа килеүенә шул заманда башҡорт элитаһында өс бүлекле исем-атҡа (исем, атаһының исеме, фамилия) күсеү сәбәпсе булырға ла мөмкин.\nАртабан Фәйзулла Аҡтаевтың хеҙмәт юлын өйрәндек. Хеҙмәтен 1806 йылдың беренсе апреленән казак булараҡ башлай. 1813 йылдың 13 ноябрендә зауряд-хорунжий чинын ала, 1815 йылдың 13 февраленән - есаул, 1816 йылдың 27 майынан дистанция начальнигы, 1827 йылдың 5 ғинуарынан йортауай старшина, 1828 йылдың 2 апреленән полк харунжийы чинына үрләтелә. 1832 йылдың 22 ноябрендә иһә 6-сы кантон начальнигы ярҙамсыһы итеп тәғәйенләнә. 1812 йылдан 1815 йылғаса француз кампанияһы ваҡытында 3-сө Башҡорт полкы составындағы запас армияла була. Линия хеҙмәтендә 1806, 1807 һәм 1822 йылдарҙа - Ҡыҙыл, 1808 һәм 1815 йылдарҙа - Уртазым, 1818 Магнит ҡәлғәләрен һаҡлауҙа тора. 1835 йылда Ҡаҙаҡ далаһындағы эскадрон составында була. 1830 йылдың 26 ноябрендә Корпустың 71-се бойороғо буйынса дезертирҙы тотҡаны өсөн рәхмәт хаты ала. Белемле була. Русса яҙа һәм уҡый белә. Фәйзулла Аҡтаевты полк хорунжийы итеп күтәреү хаҡында документтар бар. Был чин уға Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе дворянины тигән статус бирә. Фәйзулла Аҡтаевтың үлгән ваҡыты һәм урыны тураһында мәғлүмәттәр юҡ. Яҡынса 1859 йылдан һуң тип иҫәпләргә мөмкин. Балалары уның юлын намыҫлы дауам итә. X ревизия яҙмалары буйынса, оло улы Йыһангир Аҡтаев полк зауряд-сотнигы, кантон ярҙамсыһы, 32 йәштә. Ҡатындары: Тутыйғош Ҡотлоғәлләмова һәм Сафура Ҡаһарманова. Тағы ла ике улы: Мөхәмәтғәли 19, Әхмәтғәли 17 йәштә. Мөхәмәтғәленең ҡатыны Хәбибъямал Фәизова, ҡыҙҙары Ғәйшә. Шулай итеп, Аҡтаевтар бөгөнгө Баймаҡ районы Таналыҡ ауылына нигеҙ һалыусылар була.\nАртабан Юлбарыҫ Бикбулатовтың биографияһына күсәйек. Уның 15-се Башҡорт полкы командиры булыуы хаҡындағы мәғлүмәт тә Ә. З. Әсфәндийәров тарафынан табыла. Ул былай тип яҙа: 1811 йылдың майында 6-сы башҡорт кантоны дистанция начальнигы Юлбарыҫ Бикбулатов армия походына әҙерләнеүсе биш йөҙлөк полк менән етәкселек итә; Ватан һуғышы йылдарында 15-се Башҡорт полкы командиры була; 1812-1814 йылдарҙа күрһәткән батырлыҡтары өсөн ике көмөш миҙалға лайыҡ була; 1820 йылда Себергә ебәрелә. Артабан авторҙың баҫмаларында Бикбулатовтың 14-се полк командиры итеп күрһәтелеүен техник хата тип иҫәпләргә кәрәктер.\n1820 йылдың 25 февралендә 6-сы башҡорт кантонлығы начальнигы А. Биктимеров тарафынан ойошторолған халыҡтан законһыҙ аҡса йыйыуҙа ҡатнашҡаны өсөн 14-се полктың мең башы һәм чиновнигы Юлбарыҫ Бикбулатовтың Себергә оҙатылыуы хаҡында билдәле башҡорт этнографы, профессор Р. З. Йәнғужин да яҙа. Әммә быға тиклем әлегә бер ерҙә лә Ю. Бикбулатовтың сығышы ҡайҙан булыуы билдәле түгел ине. Беҙҙең Ватан һуғышы яугирҙары документтарында ҡаҙыныуҙар ҙа фәтүә бирмәне. Ахырҙа, беҙ ревизия материалдарын тикшереүгә тотондоҡ. Геройҙың улысын да, ауылын да белмәйенсә, әллә күпме документтарҙы ҡарап сығырға тура килде. Ниһайәт, VIII ревизия (1834) материалдарында дистанция начальнигы һәм 14-се класс чиновнигы Юлбарыҫ Бикбулатов Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе Ҡатай улысы 14-се тирмә Рысаҡай ауылында (хәҙерге Белорет районы) йәшәй тиелә. VII ревизия (1816) документтары буйынса, ул 1766 йылда тыуа. Ҡатыны Гөлбәзиргә 51 йәш. Уларҙың биш улы була: Йәрмөхәмәт (1833 йылда үлә), Баймөхәмәт (1834 йылда үлә), Ҡаһарман 26 йәштә, Ширғәзе 16 йәштә, Бирғәле 12 йәштә һәм 16 йәшлек ҡыҙҙары Ҡарабикә. Ҡаһармандың ҡатыны Хәмиҙә, ҡыҙы Мәлиха була. Оло улы 27 йәшлек Ҡужахмәт Юлбарыҫов айырым йорт булып йәшәй.\nЮ. Бикбулатовтың еңел булмаған яҙмышы хаҡында ревизия әкиәттәре лә "1820 йылда Себергә оҙатылған" ти. Ә. З. Әсфәндийәров әйтеүенсә, Юлбарыҫ Себергә китеп барған юлда ҡасып китә ала. Уның хаҡында башҡа мәғлүмәттәр юҡ. Уның балалары, ревизия мәғлүмәттәре буйынса, тыуған ауылдарында нигеҙ тотоп йәшәй һәм аталарының фамилияһын дауам итә.\nШулай итеп, тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, 15-се Башҡорт полкы командиры Юлбарыҫ Бикбулатов ҡатай ырыуы башҡорто була. Уның шәжәрәһе бына ошолай: Бикбулат (?) - Юлбарыҫ (1766 й.т.) - Ҡужахмәт (1807) - Ҡаһарман (1808) - Ширғәзе (1818) - Бирғәле (1822). Ҡужахмәт Юлбарыҫовтан Шәрәфетдин тыуған (1831), Ҡаһарман Юлбарыҫовтан Шамабал (1851), Йәмлиха (1854), Шамсолтан (1856) тыуған. Ширғәзе Юлбарыҫовтың улы Сәйетғәле (1854). Бирғәле Юлбарыҫовтыҡы Сәхәүетдин (1842) һәм Баһауетдин (1854).\nТәҡдим ителгән материалдар Башҡорт полктары командирҙары Фәйзулла Аҡтаев һәм Юлбарыҫ Бикбулатовтың бөгөнгө быуындарына ата-олатайҙарының данлы тарихын өйрәнергә һәм шәжәрәһен тулылындырырға ярҙам итер, моғайын.\nЯҙылған: 11.01.16 | Ҡаралған: 857


Опубликовано Мавлетова Зилда Ахмадиевна вкл 04.11.2018 - 18:03\nГубайдуллин Радмир Рафисович\ninsha_g.radmir_4_klass_moy_lyubimyy_uchitel.doc 31.5 КБ\nМин Мәҫкәү ауылында уҡыйым. Беҙҙең уҡытыусыбыҙ Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙы. Ул беҙгә 1 кластан белем бирә. Зилдә апай, ысынлап та нәҡ башланғыс кластарҙың ғына уҡытыусыһы. Сөнки, ул беҙҙе уҡытып ҡына ҡалмай, ә беҙҙең менән рәхәтләнеп уйнай. Беҙҙең ыңғайға ғына тора. Тәнәфестә, физкультура дәрестәрендә ниндәй генә уйындар уйнаманыҡ! Миңә, бигерәк тә, «Төлкө менән әтәс», «Хужам өйөң матур» уйындары оҡшай. Уҡытыусым менән бергә уйнағас беҙгә күңелле лә. Бәхәсләшеп, илашып бармайбыҙ. Башҡорт халыҡ уйындарын белер кәрәк, ти, сөнки беҙҙең өләсәй-олатайҙар шул уйындарҙы уйнап үҫкән, ти уҡытыусыбыҙ. Шуға күрә, мин Зилдә апай өйрәткән уйындарҙы өйрәнергә генә торам, күңел биреп уйнайым.\nУҡытыусым беҙҙе йырларға ла өйрәтте. Мөхәррәм Сәлимовтың йырҙарын отоп бөтөп барабыҙ. Йыр дәрестәрендә гел уның йырҙарын йырлайбыҙ. Сөнки, уның йырҙары матур, мәғәнәле лә. Хатта, композиторҙың үҙе менән осрашыу ҙа үткәргән беҙҙең мәктәптә. Мин ул ваҡытта әле уҡымай инем. Ҡыҙыҡ ҡына бабай, тиҙәр. Йырларға өйрәнеп үҫегеҙ, ти, Зилдә апай, сөнки үҫкәс ҡунаҡ саҡырышып, йә сәхнәгә менеп йырлап ҡына йәшәрһегеҙ, ти, ул.\nЗилдә Әхмәҙиә ҡыҙы инша яҙырға өйрәтә. Ул нимә беләгеҙ түкмәй-сәсмәй яҙығыҙ, ти, хатаһын төҙәтермен, ти. Сөнки, иншағыҙ бай, матур була, ти. Бәлки, һеҙҙән яҙыусы сығар, ти. Шуға ла мин оҫта итеп инша яҙырға яратам. Ә уҡытыусым уны матурайта, күпертә. Ул үҙе шиғырҙар яҙғас, беҙҙе лә оҫта булһын, ти. Мин уның һымаҡ матур итеп шиғыр ятларға өйрәнеп алдым. Ятлаған шиғырым оҡшаһа, ул тиҙ генә видеоға төшөрөп ала, шунан күмәкләп ҡарайбыҙ, хатамды төҙәтәбеҙ. Иң матур һөйләгән уҡыусының шиғырын Бәйләнешкә һала. Минең дә бер шиғырым эләкте, уны туғандарым ҡарай, мине маҡтайҙар.\nЗилдә апай беҙҙе һүрәт төшөрөргә өйрәтә. Тормошта һеҙҙең үҙегеҙгә кәрәк, ти. Өйөгөҙ әллә ҡайҙан матур балҡып ултырһын, ти. Гел биҙәп, буяп, һүрәттәр төшөрөп тороғоҙ, ти үҙе һымаҡ. Уның ҡапҡаһы ниндәй матур! Мин унан күп нәмәгә өйрәнәм. Уның кеүек тырыш, шәп булғым килә.


Көньяҡ Каролина сайтында Танышырға - был Етди мөнәсәбәт Өсөн бушлай таныша. - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nКаролина босс эйә булған башҡа күп кенә Ир-егет һәм ҡатын-ҡыҙ индустрияһы хеҙмәте Көньяҡ таныштырыу, интернет кеүекҺәм ҡарашы менән танышты, шулай уҡ интернет Ихтыяж булдырыу киләсәктә көслө ғаиләләр. Статистика буйынса, был көндәрҙә бер ҙур айырма Булып тора. 58 2015 йылда никах йәки айырылышҡанда. Түҙемһеҙлек менән көтә, һыйышып партнер өсөн хәҙер Мөһим роль уйнай. Половинка правда Көньяҡ Каролина танышыу сайты табып Бирҙе арта, шулай итеп, мөнәсәбәттәр үҫешен көслө. совместимость теләсә ҡайһы кеше өсөн баһа, ул Беҙҙән сайтта күрһәтелә. Көньяҡ каролина танышыу өсөн етди мөнәсәбәттәрҙе яңы Кимәлгә онлайн киреһенсә, бөтә хеҙмәттәр бушлай эшләп Бирҙеләр, тамашасыларҙың ауыр сайтында бәхетле һанай. Әгәр һеҙ әйтергә теләне икән, мөмкин булғанса Тәбиғи, һәм һеҙ күпкә күберәк шәхси тормошо Кешеләр көнләшерлек сүкегәндәр. Әгәр һин дәрүиш монахы йәки юҡ, был Шулай, сөнки һин стресс. Тормош сифатын яҡшыртырға кәрәк. Был ҡарар ҡабул итеү менән башланды. яңғыҙлыҡ проблемалары менән үтәү еңел булмай, сөнки Хәҙерге тормош шарттары менән, ә икенсе яҡтан, Киреһенсә, ауыр. Нисек һеҙ беләһеңме, беҙҙең олатаһы һәм өләсәһе, Ата-әсәһе, йәки беҙҙең алдыбыҙға Алла изге Валентина көнөнә күҙәтеүсе Иокогама.\nУны ойоштороусылар - берләшмәләр уйын. Ул кешеләр бик күп. Ошо йәһәттән, хәҙерге быуынға был ябай түгел. Сөнки күп ҡатлы йорт кварталдағы йәки туҙбаш Кеше түгел. Хәҙер булһа, күберәкте лә оҡшаш. Шулай булған, булды, клуб булмағас, һиңә унда Барырға теләй. Бында булған кешеләр, ғөмүмән, беҙгә компанияларының улар Менән ҡыҙыҡһыныуы. Бик ҡысҡырып компанияһы һәм беҙҙең аңлашыла. Әммә интернет.\nУл көслө һәм реаль ашыу, дөйөм алғанда, Әгәр һеҙ белә - бары бер нисә минут Көньяҡ каролина танышыу сайты түләүһеҙ эшләй.\nБер нисә минуттан һеҙгә яңы файҙаланыусы инде, Сөнки һеҙ церебраль. Анкетаның барлыҡҡа менән тәҙрәләре бик күп. Бөтә хеҙмәткәрҙәре беҙҙең маҡсат - етди кешеләр менән Осрашыу - кеше, ул таба теләйем никах, балалар Һәм башҡа күп нәмәләр. Әгәр һеҙ күп респонденттарҙың береһе булып тора, Һеҙ ҡулланыусы сайтында танышырға була. Был осор кешеләре өсөн яраҡлы, формаһы, форма, Йөҙө, сәсе төҫө һәм башҡа параметрҙар:"күп Һанлы анкеталар, уҡыусыларҙың өсөн, үҙен белдертмәй тейеш Клиенттар, һеҙ эшләйһе икән, тип телисез икән, Шуға ярашлы булған. Оҙаҡ хат алыштыҡ, был булған, шул тиклем Ҡайһы бер кеше. Шулай итеп, кешегә насар белә сөнки һуңғы съез. Икенсе, икенсе көндәрҙә һуң дата. Кемдер корреспонденция менән виртуаль аралаша белеү недневной Тиклем аралыҡта булырға тейеш. Икенсе яртыһын эҙләүҙә уңыштар танышырға хыял, шул Иҫәптән күп кенә мошенниктар, Көньяҡ Каролина сайтында танышырға. Күп булып мошенники, шул иҫәптән күп көньяҡ Каролина сайтында танышырға була.\nБыл осраҡта, һеҙ кәрәк, һеҙҙең менән аралашҡан Ваҡытта был тәжрибә. Әгәр һиңә йылмайған, һинең ҡаршыңда кем-кем Һин небезразличный. Был түгел, тимәк, яҡшы дуҫ булыр өсөн Һин бөтәһенә лә, һине кем яҡлар. Бындай хәл йыш ҡына ҡалҡынып. Дөрөҫөрәге. Бында күп кенә ир-егет һәм ҡатын-Ҡыҙҙың мөхәббәт өсөн генә һөҙөмтә күрһәтте. Мин һинең менән йәшәргә теләмәй. Ярай әле, тип, ваҡыт таба. Тәжрибә буласаҡ, һәм сығыу кәрәк тип инә, Аҙлап йәмғиәт. Бер генә әйбер, ул шунда уҡ һине Аңлаған, шул файҙа. Бынан тыш, унда бушлай һеҙ белә, - тип Таныштырҙы беҙҙе хеҙмәттәр тәҡдим йәки ҡайҙалыр бөтә.\n: Ҡатын-Ҡыҙҙар һәм Ир-егеттәр Менән осрашыу Джексонвилл\nਦੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ\nч плюс рулетка менән ҡыҙы 18 бушлай таныша мөнәсәбәт осраҡлы ч башҡа ҡыҙҙар менән теркәлгән ч рулетка заможняя ҡатын-ҡыҙ менән танышырға теләп иғлан башҡа өлкәндәр өсөн видео теркәү танышты яланғас танышты видео видео танышып аралашыу 18 бушлай видео чат 18 йыл ч рулетка


Прокуратура аңлата » "Урал" гәзите\nБѳгѳн үҙ хоҡуҡтарыңды, закондарҙы белмәү ҡараңғы зинданда йәшәүгә тиң. Ниндәй генә мәсьәләгә ҡағылһаң да законды, эш тәртибен белеү мѳһим. Тормош талаптарын иҫәпкә алып, Белорет район-ара прокуратура менән берлектә, хоҡуҡи белемде камиллаштырыу маҡсатында «Хоҡуҡ белеме» рубрикаһын тәҡдим итәбеҙ.\nБѲГѲН ҺЕҘҘЕ БОРСОҒАН ҺОРАУҘАРҒА РАЙОН-АРА ПРОКУРОР ЯРҘАМСЫҺЫ\nАРТУР САФИН ЯУАП БИРӘ.\nВасыятнамәне нисек һәм ҡайҙа рәсмиләштерергә?\nРФ Граждандар кодексының 1124 статьяһы 1-се пунктына ярашлы, васыят яҙма рәүештә тѳҙѳлгән һәм нотариуста раҫланған булырға тейеш. Шәхес белемһеҙ йәки юридик һәләтһеҙ булған саҡта уны нотариус васыят әйтеүсе һүҙҙәренән яҙа. Урындағы үҙидара органы башлығы ҡарары булған саҡта, васыятты раҫлау шул иҫәптән урындағы үҙидара органының вазифалы шәхесенә лә йѳкмәтелә.\nПредприятиела эш хаҡы түләмәһәләр, нимә эшләргә?\nЭш хаҡы түләмәү факты буйынса һеҙ үҙегеҙ йәшәгән ерҙәге территориаль прокуратураға, судҡа йәки Башҡортостан Республикаһы буйынса Хеҙмәт дәүләт инспекцияһына (Ѳфѳ, Большая Гражданская урамы, 24-се йорт, индексы 450065) ғариза менән мѳрәжәғәт итә алаһығыҙ.\nМәғлүмәт ѳсѳн түбәндәгеләрҙе лә әйтеп үтергә кәрәктер: хеҙмәт тураһында һәм хеҙмәтте һаҡлау хаҡындағы закондарҙы боҙған ѳсѳн РФ КоАП-ының 5.27 статьяһы буйынса административ яуаплылыҡ ҡаралған. Шул иҫәптән, эш хаҡы түләмәгән ѳсѳн вазифалы шәхестәргә 500-5000 һумға тиклем штраф, юридик предприятие булдырмайынса эшҡыуарлыҡ менән шѳғѳлләнеүселәргә 500-5000 һумға тиклем штраф һалына йәки эшмәкәрлеген 90 тәүлеккә тиклем туҡтатыусы административ ҡарар сығарыла. Күрһәтелгән норманы тағы ла боҙған осраҡта 1-3 йылға тиклем квалификациянан мәхрүм итәсәктәр.\nМинең улым һаҡсы булып эшләй. Шәхси йорт тѳҙѳү ѳсѳн ер алыуға сиратҡа торған. Аукционда ҡатнашырға аҡсаһы етмәй.\nРФ Ер кодексының 30-сы статьяһына ярашлы, шәхси йорт тѳҙѳү ѳсѳн ерҙе конкурс, аукциондар аша ғына алырға мѳмкин.\nШул уҡ ваҡытта, РФ Ер кодексының 28-се статьяһының 2-се бүлеге һәм «Башҡортостан Республикаһында ер мѳнәсәбәттәрен кѳйләү тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы Законының 10-сы статьяһына ярашлы, граждандар ѳс осраҡта бер тапҡыр бушлай ер алыу хоҡуғына эйә:\n1) урындағы хакимиәттәрҙә торлаҡҡа мохтаждар иҫәбендә исемлектә тороусыларға шәхси йорт тѳҙѳү ѳсѳн;\n2) ауыл пункттарында даими йәшәгәндәргә шәхси хужалыҡ алып барыу ѳсѳн;\n3) баҡсасылыҡ ѳсѳн.\nБурысҡа бирелгән аҡсаны нисек ҡайтарырға?\nРФ Граждандар процессуаль кодексының 122-се статьяһына ярашлы, бурысҡа бирелгән аҡса буйынса килешеү нотариуста раҫланған йәки яҙма рәүештә тѳҙѳлгән булһа, суд бойороғо биреү тураһындағы ғариза менән судҡа мѳрәжәғәт итергә мѳмкин. Суд бойороғо башҡарыу документы ла булып тора. Үҙ-ара бәхәс булған саҡта, кәрәкле документтар йыйып, судҡа иск ғаризаһы менән мѳрәжәғәт итеү мотлаҡ, ул РФ ГПК-ының 131-се статьяһына яуап бирергә тейеш.\nГаражды емерҙеләр, зыянды нисек ҡаплатырға?\nБоҙолған гаражға ирекле баһалау үткәрергә кәрәк, унан һуң судҡа иск менән мѳрәжәғәт итергә була. Ғәмәлдәге законда сит мѳлкәткә зыян килтергән һәм юҡҡа сығарған ѳсѳн административ һәм енәйәт яуаплылығы ҡаралған.\nРФ Енәйәт кодексының 167-се статьяһында яуыз ниәттә сит мѳлкәтте юҡҡа сығарған йәки зыян килтергән ѳсѳн енәйәт яуаплылығы ҡаралған.\nРФ Енәйәт кодексының 168-се статьяһында ут менән йәки башҡа юғары хәүеф сығанаҡтары менән эш иткәндә сит кешенең мѳлкәтен юҡҡа сығарыу йәки ҙур күләмдә зыян килтергән ѳсѳн енәйәт яуаплылығына тарттырыу ҡарала.\nУрындағы үҙидара органдары аҡса талап итә, баш тартҡан осраҡта тикшереү үткәрәләр.\nРәсәй Федерацияһында бағыусы ярҙамы ирекле булып тора.\nДәүләт һәм муниципаль органдарҙың эшҡыуарлыҡ субъекттарынан бағыусы ярҙамы күрһәтеүҙе мәжбүр итеүе буйынса ғариза менән прокуратураға мѳрәжәғәт итергә кәрәк. Нигеҙһеҙ тикшереүҙәр һѳҙѳмтәләре буйынса судҡа бирергә йәки прокуратураға мѳрәжәғәт итергә мѳмкин. Шуны ла әйтеп үтергә кәрәктер, РФ Енәйәт кодексына ярашлы, эштәрендә коррупция сағылған вазифалы шәхестәр енәйәт яуаплылығына тарттырыла.\nЮл ситендәге үләнде сабырға мәжбүр итәләр.\nРФ Конституция-һының 37-се статьяһында хеҙмәт азатлы тип билдәләнгән. Мәжбүри эшләтеү тыйыла.\nЭшселәр һәм тѳрлѳ ойошма, учреждение уҡыусылары йәмғиәт эштәренә тик үҙ теләге менән генә йәлеп ителә ала.\nР. МУСИНА әҙерләне.


Чатта яҙып рулетка - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nМин ир-атты 40-50 йылда, стажировка эҙләйТалаптар: - әгәр ҙә һеҙ, тип ышанам ирҙәр төрмәһе урынлашҡан. Мин ғаилә хеҙмәттәр тәҡдим итә, улар һеҙҙе һорай. кем бәхетле булырға теләйбеҙ, яратҡан һәм романтичный, кем булырға теләйһең йәкшәмбе-ғаилә парктары, ул иҫ киткес командаһы уйынсыһы булыуын теләйем.\nМин тәртип, тимәк, фильм был романтичный китап кешенең иң беззащитный илай, Лю-көлкө булған, тик яҡшы уҡый. Мин хайуан. Яҡшы, ышаныслы, ярата, партнерҙар ныҡыш, популяр һәм вегетариандарҙың ҡатын-ҡыҙҙарҙың йомшаҡ, тыныс дуҫ-ирҙәре, партнерҙары ире, ғаиләһе.\nҺәм дуҫлыҡ ир-егеттең Кеме: бушлай\nҺин дә һеҙ сайттың ҡуллана ала, белеү тураһында күберәк беҙҙең өсөн.\nОнлайн-чан. Маракайбо йәштәге малайҙар\nМаракайбо-реү, матур булыуы иң мөһиме үҙәне һәм венесуэла маракайбо туристик ресурстары бөтәсәкҮҙ колониаль ҡала мөһабәт архитектура - дизайн һеҙ. Ҡала янында Лос-Анджелес, һәм һеҙ аласаһы инеү унда еңел тиҙ аласыз онлайн-ҡушымта. Был көн бер мең теркәлгән, сайтта, һәм наслаждайся был көн һеҙҙең күңелегеҙгә ҡояш булып дуҫлыҡ ептәре һыу яратҡан. Артҡы пландағы тауҙарҙы мөһабәт пальма пляжда булған, шуға күрә ул яҡшы пляж йәйәү йөрөү өсөн. Сайтында танышырға-миллион кеше донъялағы иң ҙур социаль селтәр менән бәйле бөтә донъя буйынса. Ҡулланыусы, үҙ йүнәлеше бар, һәм ч беззаботно.\nБыл дуҫлыҡ дуҫлыҡ һәм яҡшы ысулдарын киңәйтте.\nБеҙ кәңәш түгел, беҙ селтәрҙе менән ҡала советы янында теркәлгән. Күп функциялы үткәреү ҡыҙыҡ түгел, уларҙың тормошҡа ашыуына мин был һеҙгә оҡшай.\nХайкоу осрашыу: шулай уҡ булған барыһы ла эшләй, тип\nҺеҙ сайтында теркәлгән, улар бөтөнләй бушлайӘгәр һеҙ эҙләсе яңы танышым Хайкоу, йәғни һеҙ кәрәк урында урынлашҡан. Шулай уҡ малай һәм ҡыҙ өсөн был иң яҡшы селтәрендә бушлай һәм бөтөнләйгә ҡуйған. Был ысул яҡшы дустар һәм ғаилә менән аралашты. Был граждандар араһындағы мөнәсәбәттәр системаһын һәм һыу индерелгән һәр мөһим.деконструкция.бөтөнләй бушлай деконструкция үҙ сайтында теркәлергә мөмкин. Әгәр һеҙ түгел, уйлан, кирәкме, тип, эҙләп, һеҙгә һәр ваҡыт беҙҙең менән элемтәгә керә аласыз адрес түбән.\nҠытайҙа ҡытай ире менән билдәле ҡытай\nБыл ысул ҡытай мәҙәниәтен яҡшы аңлай һәм кейәүгә сыҡмаған ҡыҙҙар, мин һеҙгә ярҙам итергә әҙерҺәм һеҙгә биргәнендә һеҙҙе беҙҙең бөтә команда өсөн һорауҙар прототибы эшләнә мөмкин. Бөгөн үҫмерҙәр уңышлы юл түгел ҡытайҙа бер кеше үҙ карьераһында табырға мөмкин, һәм әле. Агентлығы, күрәһең, кәләш кәләш итеп алып бара, үҙе эшләргә һәм менән танышты рус түгел, ә киң мәғлүмәт базаһы менән ҡытай ҡушыла. Клиент ҡәнәғәт булған бөтә һорауҙарға яуап бирә.\nБыл һеҙҙең өсөн яҡшы мөмкинлек\nӘгәр юҡ, зинһар, дөрөҫ яуап өсөн беҙҙең менән бәйләнеш менән бәйләнгән. Был эште хеҙмәттәр өсөн генә түләү ысулын һайлау схемаларҙа. Был милек. ҡыҙҙар, һыу инеп алырға улар агентлығы компьютер вирусы. Һуңынан ҡытай почта хеҙмәтенә шылтыратыусылар күп булды. Беҙҙең маҡсат-үҙ ирем ярҙам итә, сезгә табырға. Беҙҙең кешеләре адвокат менән килешеү төҙөү, булған проблемалар, уларҙы һаҡлау һәм хәүефһеҙлек тамамланғас башлана. Бөтә мәғлүмәт сер ҡәтғи һаҡлана. Һеҙҙең хәүефһеҙлек-беҙҙең иң ҙур хәүеф-хәтәрһеҙлек.\nБыл беҙҙең принцип.\nБыл төркөмгә ассоциацияһы беҙҙең принцип. Улай ғына ла түгел, һәр көн ҡабатланмаҫ. Шулай уҡ кандидаттар өсөн заявкалар алыҫлыҡта, урынлашҡан илдә йәки ҡалала. Ойоштороу һәм уңайлы һәм үкенесле осрашыу булды.\nВитория шулай уҡ: һеҙгә сығырға мөмкин.\nҺеҙҙең сайтта улар бөтөнләй бушлай һаҡланаӘгәр һеҙ эҙләсе яңы тәжрибә Виторий ҡала йәки ч Санто шаяртыу ғына. Был өлкәлә кеше был бик шәп ысулы менән танышты. Һеҙ был кешеләрҙе районда яҡшы ысул менән осрашты. Бының өсөн һәр гражданы мөһим һәм мөнәсәбәт системаһы. Әгәр һеҙ эҙләсе яңы тәжрибә Виторий ҡала, йәки ябай һеҙҙең өсөн Santo ч espiri.\nфото менән таныштырып\nФото көндән көн һайын конкурста иң матур ҡыҙҙар һәм егеттәр фотоһы. Рәсми рәүештә өҫтәмә эре социаль-күңел асыу селтәрҙәре"Гугла таныштырыу"; Мең файҙаланыусы һәр көн яңы һәм фотографиялары; Тотороҡло, ышаныслы һәм хәүеф-хәтәрһеҙ һәм аралашыу өсөн өҫтәмә таныштырҙы. Франция иң яҡшы фотоларын һайлай көнө һәр төрлө төбәгенән, белоруссия, Германия, Италия һәм башҡа илдәрҙә алыусылар һаны буйынса"ярата"тәүлек эсендәҮҙ көсөн һынап ҡарарға ҡатнаша ала йәки һеҙҙе хуплауы, кәрәк бары бер фото, сездә бар үк уңышлы селфи. Һеҙ һоҡланғыс фотоһүрәттәрҙе ябай, һалыу,"яратам", комплимент эшләй, комментарий ҡалдырған. Ә призлы урындар өсөн етди көрәш инә ала. Беҙ һеҙҙең өсөн бөтә кәрәкле әҙерләү: статистика"оҡшаны"күрһәттеләр һәм, яҡындағы конкуренттарҙы, приздар һәм бүләктәр. Страничка инеп шул, һеҙ кем яҡлы, һәм башҡа фотоларығыҙҙы комментарийҙа ҡалдырырға, үҙе ҡарау өсөн. Һеҙ бер нәмә лә үткәрелә: һеҙ генә яуап булараҡ, һеҙ ошо хаҡта шунда уҡ беләм. Мөмкинлеге тураһында"Фото көнө": Синхронизация һеҙҙең менән танышты гугла Социаль селтәре аша алыу мөмкинлеге вордпресс: Фейсбук, Минең донъя Көн һайын яңыртыла һәм фотографиялар ҡатнашыуға Мотлаҡ етәксеһе - шәхси кешеләр генә ысын һәм фотоһүрәттәр "Тере"лента фото: фото минут дауамында яңы ҙа өҫтәлә. Фильтровать мөмкинлеген файҙаланыусы"тере"таҫмаһы һәм енес буйынса төбәктә генә ҡарап, кемгә ҡыҙыҡ һеҙҙең Һәм һеҙҙең аласаһы бушлай мең комментарий абсолют"яратам"үҙ фотоһүрәттәр Кулланыусылар һеҙгә айырыуса оҡшаны һайланғандарға өҫтәй. Йәки һатып аҡса эшләү мөмкинлектәре күрһәтелде Һәм уның күрһәтеү мөмкинлектәре ғәжәпләнгән кеше бүләк оҡшаманы Конкурс һәр ҡатнашыусыға шәхсән аралашыу мөмкинлеге менән.\nΤο περιεχόμενο -κατάσταση σε ένα\nетди таныштырҙы. таныш булмаған теркәлгән 18 башҡа видеочивать башҡа бушлай танышыу сайттарына теркәлдем рулетка ч скачать бушлай осраҡлы ч фото теркәлгән бушлай таныша видеочить бушлай йылдың 18 егет менән таныша. скачать ч рулетка


Өфөлә Өлфәт Мостафин иҫтәлегенә волейбол буйынса ҡала турнирының финалы була\n19 Апрель , 13:11\n20 апрелдә Рима Баталова исемендәге Спорт әҙерлеге үҙәгендә Өлфәт Мостафин иҫтәлегенә волейбол буйынса ҡала турниры еңеүселәре билдәләнә, тип хәбәр иттеләр мэриянан.\nМиҙалдар өсөн район этаптарында еңеү яулаған 14 мәктәп командаһы көрәшә. Йыйылма командаларҙа 9-11-се класс уҡыусылары уйнай.\n«Йәштәр араһында һайлап алыу ярыштары һөҙөмтәләре буйынса финалда Октябрь районының 47-се гимназияһы, Киров районының 16-сы гимназияһы, Дим районының 104-се мәктәбе, Совет районының 108-се мәктәбе уҡыусылары көс һынаша, — тип белдерҙеләр муниципалитеттың матбуғат хеҙмәтендә. — Бөгөн ҡыҙҙар араһында миҙалға дәғүә иткән командалар билдәләнә».\n2020 йылда арабыҙҙан ваҡытһыҙ киткән Өфө хакимиәте башлығы Өлфәт Мостафин волейболды үҫтереүгә, үҫеп килгән быуын араһында ошо спорт төрөн популярлаштырыуға ҙур иғтибар бүлде.\nЯҡында ғына спорт менән шөғөлләнеү өсөн волейбол майҙансыҡтарын булдырыу буйынса «Һәр ихатаға волейбол» проекты уның башланғыстарының береһе ине. Ошо проект ярҙамында 2019 йылдан Өфөлә 197 яңы майҙансыҡ булдырылған, 130-ы төҙөкләндерелгән.


Башҡортостан профсоюздары үҙҙәренең тәүге байрамына әҙерләнә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан профсоюздары үҙҙәренең тәүге байрамына әҙерләнә\n9:34, 11 ноября 2009 Сәйәсәт\nБашҡортостандың профсоюз хеҙмәткәрҙәре беренсе тапҡыр яңы байрам – БР Профсоюз хеҙмәткәрҙәре көнөн билдәләргә йыйына, ул хәҙер йыл һайын 12 ноябрҙә билдәләнәсәк. “Профессиональ союздар тураһында” Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында” ярашлы Закон 21 октябрҙә БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 18-се ултырышында ҡабул ителде.\n12 ноябрь датаһы осраҡлы ғына һайланманы. Тап ошо көндө 1948 йылда Өфөлә профсоюздарҙың I Башҡортостан өлкә союз-ара конференцияһы үткәрелә, унда Башҡортостан өлкә профсоюздар советы һайлана.\nБөгөн Башҡортостан Профсоюздар федерацияһы 23 республика тармаҡ ағзалыҡ ойошмаһын берләштерә, уларҙың ҡарамағында 7074 тәүге профсоюз ойошмаһы. Республикабыҙҙа профсоюз ағзаларының дөйөм иҫәбе бер миллиондан ашып китә. Уларҙың хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен һаҡлауҙы 140 меңдән ашыу профсоюз хеҙмәткәре тәьмин итә.\nБР Профсоюздар федерацияһы матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, 12 ноябрҙә республика Профсоюздар йортонда байрам айҡанлы тантаналы йыйылыш үткәрелә. Был форумда Башҡортостанда профсоюз хәрәкәте тарихына һәм уның хәҙерге үҫешенә ҡағылышы булған барыһы ла йыйыласаҡ. Уларҙың иң яҡшыларына Рәсәй Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы, шулай уҡ республика министрлыҡтары һәм ведомстволары грамоталары тапшырыласаҡ.\nБР Профсоюз хеҙмәткәрҙәре көнөн байрам итеү сиктәрендә республика ҡалаларында профактив менән осрашыуҙар, профсоюз хәрәкәте ветерандарын наградлауҙар үткәреләсәк, хоҡуҡ мәсьәләләре һәм пенсия тәьминәте мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдәр, күсмә консультациялар ойоштороласаҡ.


Мөхәббәт өсмөйөшө беҙҙең ысынбарлыҡта ябай, хатта йыш оср ай торған күренеш тип әйтергә булалыр, моғайын. Ул ел йәки ямғыр һымаҡ... Көтөлмәгәндә, бушлыҡтан барлыҡҡа килә.\nҺеҙҙең алда инде йәш булмаған, ошондай тыйылған мөхәббәт аша үтеп, үҙе өсөн билдәле һығымталар яһаған ҡатындың тарихы . "Мин иң матур ваҡытымды һиңә әрәм иттем!" тип битәрләй ҡай һы бер ҡатын ирен. Беҙ һөйләйәсәк ҡатын иһә йәшлек йылдарын сит иргә бағышлаған.\nБындай мөхәббәт ғәҙәттә романтикаға бай була. Йәш ҡатын м енән өйләнгән, бай ирҙең мөнәсәбәте үҫмерҙәр мөхәббәте менән\nсағыштырғанда ла сағыуыраҡтыр, моғайын. Һуңғылары тормош пр озаһына йышыраҡ абына бит: яратҡаныңа самолет бүләк итәһең к илә, әммә трамвайҙа йөрөтөрлөк кенә мөмкинселеккә эйәһең, ре сторанға алып инер урынына паркта эскәмйәлә ултыртырға мәжбү рһең. Бер һүҙ менән әйткәндә күктәге йондоҙҙар һәм ҡайнар мө хәббәтең - бына һинең иң ҙур бүләгең. Ә инде тормошта үҙ уры нын тапҡан ир - егет һөйгәнен подъезд йә эскәмйәлә ултыртмая саҡ. Машинаны ул Алла һымаҡ йөрөтә, ә кисен инде һине роза с әскәләре һәм ресторан көтә. Һин үҙеңде ысынлап та яратылған ҡатын - ҡыҙ һымаҡ тояһың. Ә тарихтың аҙағы нисек һуң Әйҙәге ҙ Натальяның үҙенән һорайыҡ.\nМинең ҡаланың иң асыҡ еренә ҙур хәрефтәр менән: "Өйләнгән\nирҙәр меәнн бәйләнмәгеҙ!" тип яҙып ҡуйғым килә. Сөнки ул кү ңел бушлығынан башҡа бер нимә лә алып килмәй. Әлбиттә был үҙ\n- үҙеңде юҡ итеүгә ҡарағанда яҡшыраҡ, яңғыҙлыҡтан да бер н и тиклем ярҙам итәлер... Ни тиһәң дә тере кеше бит ул - уның\nйылы ҡосағында ял итергә лә була.\nТик яһалма бәхет был, яратҡан һымаҡһың, ул да һиңә мөхәбб әтен белдергәндәй. Ысын бәхет булһа, иртәгәһенә ул "яратмаға н" ҡатынына ҡайтып китмәҫ ине. Был ололарҙың щундай уйыны ул , ваҡыт булыуына ҡарап яратыу тип атала. Әйтәйек, һине шарша мбы көнө яраталар, һәм һин кәйефең, һаулығың, теләгең барлығ ына - юҡлығына ҡарамайынса, уға ла мөхәббәт менән яуапларға тейешһең. Әммә был ир кешегә бары тик үҙен ышаныслы тойор өс өн генә кәрәк. Һин түгел икән, урыныңа башҡа берәү була, һуң ынан тағы берәү...Бындай ирҙәр ҡатынының түҙемлеге шартлаған ға ҡәҙәр ғаиләһенән китмәй.\nӘгәр ҙә инде, ниһайәт, ул һиңә "бөтөнләйгә" килһә ( әгәр тием, сөнки ирҙәрҙең барыһы ла йөрөй, әммә бик аҙҙары ғаиләһ енән китә), ҡыуанысың оҙаҡҡа бармаясаҡ. Үҙе менән ул балалар ына ҡарата ғәйеп тойғоһон, выждан ғазаптарын, алама кәйефен,\nнасар ғәҙәттәрен дә алып киләсәк. Был ғына булһа икән...Хәҙ ер инде ул һинән теге ғаиләһенә йөрөй башлаясаҡ. Һәм хәҙер и нде һиңә уйланырға сират етә - балалар менән йоҡо бүлмәһендә\nяттымы икән әллә элекке ҡатыны эргәһендәме...\nНиңә мин быларҙы яҙам тиһегеҙме Мин ун йыл дауамында өйл әнгән ир менән осраштым, уның менән кеше араһына сыға торғай ным, ҡасан булһа ла өйләнешеребеҙгә ышана инем. Ул район ким әлендәге етәксе булды. Бүләктәр тулы машинала килеп төшә, фр анцуз хушбуйы тиһеңме, алтын балдаҡ тиһеңме...Тыуған көнөмә Мәскәү эргәһендәге шифаханаға йүнәлтмә бүләк итте... Һәм туҡ тауһыҙ мөхәббәт һүҙҙәре һөйләй ине. Әммә улы мнән ҡыҙын ташл ай алманы. Мин уның балалары үҫкәнен көттөм. Иптәш ҡыҙҙарыма\nуны " минеке" тип һөйләй инем: "Минеке борщ ярата" йәки "Ми некен Мәскәүгә ебәргәндәр". "Ирем" тип кенә өҫтәргә ҡалды. О шолай көтөп иң матур сағымды үткәрҙем.\nҺәм, ниһайәт, көткән көнөм килеп етте - ул миңә күсеп ки лде. Ауырыу, ҡарт ине инде ул. Төҫө уңған күҙҙәрен, пеләш ба шын күрмәҫкә тырыштым. Уның менән бергә табибтар буйлап йүге рҙем, алдағы тормошҡа пландар ҡорҙом. Тик ошондай хәлдә лә у ны миңә бөтөнләйгә бирмәнеләр. Өс йыл йәшәгәндән һуң, инде б ер нимә лә беҙҙе айырмаясаҡ тип уйлағанда, инде ҙур үҫкән б алалары менән ҡатыны килде һәм минең ғүмер буйы көткән иремд е ҡайтырға өгөтләй башланылар. Ул кейенде һәм сығып китте. Б улған мөхәббәт бына шул.


Ғәли Ибраһимовҡа таҡтаташ асылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n19 декабря 2019 — 22:50 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөнөң 2-се башҡорт лицейы хәҙер фронтовик яҙыусы Ғәли Ибраһимов исемен йөрөтә. Был ваҡиғаны лицей уҡыусылары, уҡытыусылары, әҙиптәр, яҙыусының дуҫтары һәм туғандары таҡтаташ асыу менән билдәләне. Ғәли Ғизетдин улы Ибраһимов Стәрлетамаҡ ҡалаһында тыуып үҫкән, Ишембайҙа уҡыған. Ул Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, 1-се дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ, “Почет билдәһе” ордендары кавалеры, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты. Уны уҡыусылар “Бер полк кешеләре”, “Умырзая”, “Ай битен йыуғанда” һәм “Кинйә” романдары аша белә. Ҡыҙҙары һәм ейәнсәрҙәре белдереүенсә, Ғәли Ибраһимовтың хәтеренә бағышлап күп эштәр башҡарыла, алда эшләнәсәктәре лә бар. Таҡтаташ асылғандан һуң ҡунаҡтар лицей тормошо менән танышты. Тантаналы көн уңайынан 2-се лицей фойеһында күргәҙмәләр һәм концерт ойошторолдо.


Өфөнөң Инорс биҫтәһендә 345 урынлыҡ яңы балалар баҡсаһы эшләй башланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n14:14, 14 февраля 2020 Йәмғиәт\nӨфөнөң «Инорс-4» биҫтәһендә белем биреү үҙәгенең 58-се яңы балалар баҡсаһы сафҡа индерелде һәм тиҙҙән ул балаларҙы ҡабул итә башлай. Мөдир Әлфиә Ғилметдинова республика башлығы Радий Хәбировҡа мәктәпкәсә учреждениеның 345 урынға иҫәпләнгәнен, ысынында уға 600-гә яҡын баланың йөрөйәсәген һөйләне. Өфө хакимиәте башлығы Өлфәт Мостафин һүҙҙәренсә, Калинин районында балалар баҡсаларына урын етешмәүе ныҡ һиҙелә, бөтәһе 4000-дән ашыу бала сиратта тора.\n«Биҫтә әүҙем төҙөлә, бында бик күп йәш ғаиләләр йәшәй, шуға күрә барлыҡ балалар баҡсалары, бының кеүек үк, 200 процентҡа тиерлек тулған», — тип билдәләне Өфө мэры.\nЯңы объектты төҙөү 299,2 миллион һумға төшкән. Шуның 228,6 миллион һумы – федераль бюджет, 60 миллионы – республика бюджеты, 10,6 миллионы ҡала бюджеты аҡсаһы. Өс ҡатта 15 төркөм урынлаша, балалар баҡсаһында 30 тәрбиәсе, 22 кесе тәрбиәсе, өс музыкаль етәксе, физик культура буйынса инспектор, өс шәфҡәт туташы эшләй.\nРеспублика башлығы музыка һәм физкультура залдарын, балаларға өҫтәмә белем биреү залдарын, аҙыҡ-түлек блогын, медицина бүлмәһен ҡарап сыҡты. Учреждениела үҙенең видеокүҙәтеү системаһы, автоматлаштырылған янғын сигнализацияһы бар.\nБиләмәлә төркөмдәр һаны буйынса уйындар һәм ял итеү майҙансыҡтары, физкультура майҙансығы төҙөлгән, ял итеү верандалары һәм уйын йыһаздары ҡуйылған.\nавтор: Азат Ғиззәтуллин


#Айыҡауыл2020 #трезвоесело2020 Матбуғатҡа яҙылыу -беҙҙең бурыс! «Һаҡмар» гәзите беҙҙең менән! | Администрация сельского поселения 1-Иткуловский сельсовет муниципального района Баймакский район - официальный сайт\n9 октября 2020 Администрация СП 1-Иткуловский сельсовет МР Баймакский район РБ 106\t0\nҠәҙерле милләттәштәр! Әйҙәгеҙ, халҡыбыҙҙың рухи именлеге мәнфәғәтендәге изге бурыс итеп тойоп, баҫмаларыбыҙға ярҙамды һәр ҡайһыбыҙ үҙенән башлаһын.\nОшо ниәт менән 1-се Этҡол ауыл биләмәһе үҙенә ингән өс ауыл эсендә гәзиткә яҙылыусылыр араһында приздар уйнатты.\nБилдәле булыуынса, редакция коллективы һәр декада һайын “Һаҡмар”ға яҙыл һәм бүләк от!” акцияһы иғлан итә. Быйыл да уны ике этапта үткәрергә ҡарар ителгән. Уға ярашлы, акцияның тәүге уйыны 20 ноябрҙә үткәрелә. Шул мәлгә тиклем гәзиткә яҙылыусылар араһында елле бүләктәр уйнатыла.\n“Һаҡмар”ға яҙылып, квитанцияны тиҙерәк редакцияға ебәреүегеҙ һорала. “Һаҡмар”ға яҙылығыҙ, яҙҙыртығыҙ, шәп приздар отоғоҙ, милләттәштәр!