Депутаттар Свердлау өлкәһеннән кайтты\nпәнҗешәмбе, 19 октябрь 2017, Казан вакыты 17:45\nРеспублика парламенты спикеры Константин Толкачев етәкселегендәге делегацияның Екатеринбургҡа сәфәре барышында ике төбәктең ҡанундар сығарыу органдары араһында парламентара хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылды.\nБашҡортостан депутаттары күрше төбәктәге коллегаларының эшмәкәрлеге менән дә танышты. Константин Толкачев иһә губернатор Эдуард Россель менән осрашты. Улар муниципаль берәмектәр һанын кәметеү тураһында ла фекер алышты.\nУҙған һайлауҙарҙан һуң республикала байтаҡ ауыл шуралары эреләтеү алымы менән ҡыҫҡартылғайны. Әле 800 самаһы муниципаль берәмек иҫәпләнә. Свердлауҙа бер йөҙгә лә етмәй икән. Эдуард Россель был һан да күп тип иҫәпләй. Башҡортостан парламенты спикеры ла республикала ауыл шураларын тағы ла ҡыҫҡартырға кәрәк буласаҡ, тине.\nСәйәсәттән тыш бшҡа темалар ҙа булды. Толкачев әфәнде Росселгә Башҡортостан президентының бүләген - башҡорт балы тултырылған һауыт бүләк итте. Эдуард Россель үҙ эшҡыуарҙарына Башҡортостанға барып быйма баҫыу серҙәренә өйрәнергә ҡушты.\nСвердловск өлкәһендә 30 мең милләтәшебеҙ йәшәй. Урында башҡорттар ҡоролтайы эшләй.


Яратҡан күңелдә ялғанға урын юҡ\n23 Ноябрь 2018, 15:05\nНәҫерЯҙмыш ҡосағына ашыҡмаған кеүек инем. Осоноп-осоноп күбәләк кеүек йөрөнөм дә саҡ-саҡ ялҡын усағының ялмауында өтөлмәй ҡалдым. Ҡанаттарым, гүйә, шомдо алдан һиҙгәндәй, күккә осто…\nЯҙмыш ҡосағына ашыҡмаған кеүек инем. Осоноп-осоноп күбәләк кеүек йөрөнөм дә саҡ-саҡ ялҡын усағының ялмауында өтөлмәй ҡалдым. Ҡанаттарым, гүйә, шомдо алдан һиҙгәндәй, күккә осто…\nОнота алмам инде, онотолмаҫ. Ваҡыт арауығы яраларҙы дауалай, тиҙәр. Тик күңелемдә ҡапыл йондоҙ атылыуындай булып ҡалдың… Был тетрәндерҙе. Беребеҙҙә лә ғәйеп юҡ, аҡланыр өсөн сәбәптәр кәрәкмәй. Әле япа-яңғыҙ бушлыҡта уйҙарымды тағатам.\nЙыһан киңлегендә ҡапма-ҡаршы булғанбыҙ. Икебеҙҙең ике төрлө ҡараштар менән йәшәүебеҙҙе иң тәүҙә аңлауың һәм аңлатыуың өсөн рәхмәтлемен. Ҡайһы арала киләсәгемде күҙаллап өлгөргәнһең. Әйтерһең, киләсәгем дә һөйөүем менән ҡуша бер ыңғай ҡосағыңа һыйынған.\nҺинең күҙҙәр, онотолмаҫ ҡараштар… Уларҙың серен асыр өсөн тултырып ҡарауым. Ҡап-ҡара муйылдай нурлы күҙҙәрең менән арбаның. Шул ваҡыт бәхетле ҡыҙ инем кеүек. Бәхетле… Тик тиҙ генә селпәрәмә килер, тип кем уйлаған. Көҙгө бәхетем, мөхәббәтем оҙаҡҡа барманы. Һары япраҡ кеүек өҙөлөп төштө лә һыуыҡ ер, кил үҙемә, тигәндәй, һеңдереп, туңдырып та ҡуйҙы. Ер ҡуйыны ғына йән өшөүен йылытырмы һуң?.. Онотолмаҫ та төбәп әйтелгән һүҙҙәрең. «Минең менән юғаласаҡһың». Ниңә шул саҡ үҙеңде түбәнселеккә төшөрҙөң, йөрәгемде әрнетеп. «Терәгең дә түгелмен, һине юғалтырға ла теләмәйем. Үҙең өсөн түҙ. Әгәр шулай ныҡ булһаң, бөтә юлдар асыла бит…»\nКүҙ йәштәрем тәгәрәүен һиҙҙерергә теләмәһәм дә, тик һин өндәшмәй генә һирпелеп ҡараның. «Бел, мин аңлаясаҡмын. Аңларһыңмы һуң үҙең?»\nӨнһөҙмөн, гүйә, тораташ. Нисек кенә яуап бирергә? Күңелдә тик һағышлы мөхәббәт нурҙары. Әкрен генә ҡарашым менән байҡайым. Ҡыйынлыҡ менән аңлатҡанһыңдыр. Ә үҙең шул уҡ ваҡытта яуап көтәһең.\n«Бәхетле бул!» Ҡапыл һиҫкәнеп, аптырап киттең. Йөҙөңдә һағышлы һиҙелер-һиҙелмәҫ йылмайыу… «Бәхет теләйем», – тинең дә китеп тә барҙың. Әйтер һүҙҙәреңде әйттең дә юғалдың. Ә күңелдә ғүмерлеккә уйылып ҡалды. Өтөп, күҙ йәштәре тамды…\nКөҙҙөң әсе еле лә шул саҡ өшөттөрөп ебәрҙе. Тәбиғәт тә, гүйә, минең менән бергә илай. Көҙөм мөхәббәт менән сорнаны ла, күңелемә һағышлы нурҙарын һалып, уларҙы кире тартып алды.\nКөҙгө мөхәббәт… Тик уның ғүмере ҡыҫҡа булды. Ләкин яҙғы мөхәббәт минең булмышымда!


18 ч видео трансляции онлайн - Видео чат №1 - егет йәки ҡыҙ менән танышып онлайн!\nҺеҙ тураһында видео ҡарау мөмкин тураһында видео дания дания\nАвторлыҡ хоҡуғы тураһында законға ярашлы, Дания тураһында видеоматериалдар менән активироваться индексировать өҙөмтә сығанаҡҡа һылтанма яһапТуристик агентлығы сөнки уларға ышанып, һәр саҡ шик аҫтында буласаҡ: ә нимәгә, әгәр ҙә булманы ни яҡшы? Бөтә параметрҙар сәйәхәт һеҙ беҙҙең сайтыбыҙҙа күрергә мөмкин: хаҡтар, структураһы"divism", пляж тиклем алыҫлыҡ.\nҺине уйлап, һине күпме һәм күпме түләү.\nБер билет өсөн йорт һатып алыу туры, хаҡ гарантиялы, һеҙ получает иң яҡшы, сөнки турҙар хаҡының үҙгәреүе өлгөрмәгәндәр, әлегә һеҙ ябай түгел туристик агентлыҡтан килә. Хәҙер беҙ һеҙ биргән техника тәҡдим яуаплы, иң аҙ оҡшаш һәм һеҙ сәйәхәт варианттарын ала.\nОсрашыуы - Япония Префектура\nГрегори деталдәр бар.\n56 уникаль 000 ашыу белеүен, Бөтә был хәбәрҙе өҫтәй таҡта Улар бушлай, артыу менән уларҙың Һәр көнө, сәғәтенә тиклем, шулай Уҡ сәғәттәр менән түгел, минуттар Минутҡа тиклем булаХәҙер беҙҙең сайтта төрлө темаларға Иғлан 56 000 ашыу уникаль. Яндекс эҙләү иғлан һәм реклама Урынлаштырыу өсөн уларҙы тиҙ невероятно Ашыу өҫтөнлөклө индексация яһайбыҙ. Ебәреү бөгөн һеҙ тема буйынса Иғландар, потенциаль һатып алыу сайтта Һеҙ тураһында фекер һалҡындар ғына Түгел, ә барлыҡ эҙләү системаларына Һәм иң киң таралған, уның Көн индексировать буйынса баҫмалар. Ҡотлау менән 75-летию победы В великой отечественной войне. 9 май - һәр беребеҙҙең изге Дата беҙҙең йортта йәшәй. Беҙҙең өсөн был көн ысын Халыҡ данлы геройы быуындың батырлығына Ғорурлыҡ һәм шатлыҡ даны безмерный, Пощадить тормош түгел, үҙенең тыуған Ерен һаҡларға һәм европала фашизмдан Азат ителә. Беҙ уларҙың батырлығы тураһында иҫтәлек Беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр, тыуған Илгә һөйөү, тоғролоҡ һәм бурыс. Нисек туҡталды. Көсһөҙ урындарын асыҡлай ғалимдар. Ҡытай ғалимдәре ҡытай ғалимдары коронавирус Йомшаҡ урын таба табып, ауырыу Юғары температура температура температура бик Һиҙгер һыу ҡулланыу яҡынса 9 Пик был ныҡ юғары. Мәскәүҙә киң таралған тыйыу буйынса Саралар үткәреү КОВИД-сәйәси хәрәкәте Йәки башҡа 19, беҙҙең илдә үтә. Буласаҡ Пик сәғәттәрендә ҡала үҙәге Коммерция һәм йәмәғәт транспортында түләп Барыуҙарын һорайбыҙ роспотребнадзор аҙ тыйылып ҡалды. Рәсәй халҡы ҡырҡа кәмей валютаны Һумға алмаштырыу һуң ҡаса. Был тенденция иғтибарын йәлеп журналист, Гәзит һәм телевидение.\nO data Cu fetele Vc\n18 ч рулетка башҡа онлайн видео чат танышырға теләп иғлан минең битендә таныша дуҫлыҡ онлайн онлайн видео сайтында танышырға видео менән танышыу сайты иң яҡшы ч рулетка ч йыл рулетка 18 онлайн видео чат


02 июля 2015 — 19:09\nДонецк халыҡ республикаһы үҙ биләмәһендә махсус үҙидара режимы индерҙе. Республика башлығы Александр Захарченко белдереүенсә, Донецк Минск килешеүҙәрен үтәү өсөн ошондай аҙымға барырға мәжбүр, сөнки Киев яғынан килешеү даими боҙола.\nГреция хөкүмәтенең бер аҙнаға банктарҙы ябыу тураһындағы ҡарары халыҡта ризаһыҙлыҡ тыуҙырҙы. Кешеләр банкоматтар янына сиратҡа тороп аҡсаларын ала башланы. Һуғышып китеү осраҡтары ла бар тип хәбәр итә мөғлүмәт агентлыҡтары. Грециялағы көрсөк сәбәпле донъяның иң бай кешеләре 70 миллиард долларын юғалтҡан.\nСеберҙә урман янғындарының майҙаны 44 гектарҙан ашып киткән. Бүрәт республикаһында, Алтайҙа, Томск, Иркутск өлкәләрендә. Красноярск крайында урмандар яна. Үткән тәүлектә генә 22 урында ут һүндерелгән.\nБританияла йәшәүселәр Стоунхедж өҫтөнән осоусы билдәһеҙ объектты фотоға төшөрөп алған. Шаһиттар әйтеүенсә, диск боронғо таштар өҫтөндә торғандан һуң төнгө һауала юғалған.


Мөғәллимә булып тыуған ул » Башкортостан кызы\nӨфөнөң 85-се урта белем биреү мәктәбе директоры Әлфиә Ғәлинур ҡыҙы Ишморатова менән осрашҡас, бер аҡыл эйәһенең, мәктәптә иң фәһемле фән уҡытыусы булырға тейеш, тигәне иҫкә төштө. Бөгөнгө йәмғиәт шарттары уҡытыусы тигән бөйөк һөнәрҙең бәҫен төшөрөргә маташҡанда, үҙ тормошо миҫалында киреһен иҫбатлап, эшенә тоғро ҡалып, тыныс ҡына мөғәллимлек һәм тәрбиә эше менән шөғөлләнгән был ҡатынға ҡарап һоҡланмау мөмкин түгел.\nБәләкәйҙән теүәл фәндәрҙе яратҡан Ғафури районы Юлыҡ ауылы ҡыҙы уҡытыусыларынан уңа. Ауылда Әхмәт Вафа улы Яҡуповтан математика нигеҙҙәрен ентекле үҙләштерә. Һуңғараҡ Өфөләге беренсе интернат-мәктәптә атаҡлы математика уҡытыусыһы Мәйсәрә Сәләхи ҡыҙы менән физика уҡытыусыһы Мәхтүмә Ислам ҡыҙында белем алыуын ул ҙур бәхет тип иҫәпләй. Башҡорт теле уҡытыусыһы Сажидә Хәмәтйән ҡыҙы Зайлалова ла зирәклеге өсөн бик ярата уны. Һинән бик шәп башҡорт теле уҡытыусыһы сығыр ине, ти. Үҙе лә ылығып бара шул әҙәбиәткә, әле лә фотоальбомында Назар Нәжми менән осрашыуҙа бергәләп төшкән рәсемде ҡәҙерләп һаҡлай Әлфиә ханым. Ләкин математик булыу теләге көслөрәк булып сыға, Башҡорт дәүләт университетын, ул саҡта әле институтын шул йүнәлештә уңышлы тамамлап, йүнәлтмә буйынса Төмән ҡалаһында өс йыл эшләп, тыуған яҡтарына ҡайта. Өфөнөң 85-се мәктәбенә уҡытырға төшөп, унда ла теүәл өс йыл уҡытҡандан һуң, Ш. Хоҙайбирҙин исемендәге балалар йортона директор урынбаҫары итеп күсерәләр. Унда оҙаҡ тотҡарланырға насип булмай. Сәбәбе – тормош иптәше Хәләф ағайҙы осратыуында. «Беҙҙе таныштырҙылар, – ти Әлфиә Ғәлинур ҡыҙы. –Ипле егет шунда уҡ күңелемә ятты, ике аҙнанан өйләнешеп, уның эш урынына, Бөтә Рәсәй мал аҙығы институтының тәжрибә хужалығы урынлашҡан Киров өлкәһенә юл тоттоҡ. Барғас та фатир бирҙеләр. Хәләф, һиңә оҡшамаһа ҡайтырбыҙ, тип әйтеп алып китһә лә, шунда аспирантураға инергә йыйынғанын белгәс, уның хаҡына ҡалырға булдым. Тиҙҙән, ғаиләбеҙҙе бәхеткә күмеп, улыбыҙ тыуҙы. Ләкин күп тә тормай шатлыҡ даръяларыбыҙҙы хәүеф быуҙы. Улымдың үҙәк нервы системаһына зыян килгәнен ишеткәс, йөрәгем ярылырҙай булды. Һаулығы менән ныҡлап шөғөлләнмәһәгеҙ, атламаясаҡ, тинеләр. Аяҡ аҫтында ер убылғандай булды. Ярай әле юлыбыҙҙа гел яҡшы кешеләр осрап торҙо. Ул саҡтағы хужалыҡ етәксеһе, Дәүләт думаһының беренсе саҡырылыш депутаты, бик изгелекле кеше Вертоградская Ирина Александровна беҙгә Мәскәүгә ултырышҡа барған һайын кәрәкле, ул саҡта бик дефицит дарыуҙарҙы табып алып ҡайта ине. Уйлап ҡараһаң, беҙ уға кем инде, ҡул аҫтында эшләгән ябай хеҙмәткәрҙәр, ләкин улымдың хәлен бер ҙә күҙ уңынан ысҡындырманы. Мең рәхмәтлебеҙ уға. Яҡшы массажист ҡатын тура килде, бер килеп киткәндән әллә ни файҙа юҡ, баланы әйләнгән һайын һылап торорға кәрәк, тигәс, массажға үҙем өйрәнеп алдым. Бер йәшендә табиптарға тикшерелергә барғанда, нисә һүҙ белә, тип һоранылар. Берҙе лә белмәй, тигәс, телмәр үҫеше лә артта ҡалған, тип яҙып ҡайтарҙылар. Мин улымды нисек тә аяҡҡа баҫтырам тип маҡсат алған инем, логопед ярҙамында, көндәр буйы төрлө телмәр һәм хәтерҙе нығытыусы күнекмәләр менән шөғөлләндек. Һөҙөмтәлә, йәш ярымда балалар баҡсаһына биргәндә, төркөмөндә йәшкә бәләкәй булыуына ҡарамаҫтан, иң һәйбәт һөйләшкәне ул булды. Тырышыуҙарым, Хоҙайға ялбарыуҙарым, шөкөр, бушҡа китмәне. Улым нығынып, һауығып, музыка мәктәбенең баян класын уҡып бөттө, мәктәпте миҙалға тамамланы. Өфө дәүләт авиация техник университетын уңышлы уҡып бөтөп, яңыраҡ әрмегә лә барып ҡайтты, эшкә урынлашты. Бәләкәй сағында шөғөлләнеүҙәрҙең артабанғы тормошона ла файҙаһы тейҙе, бигерәк тә хәтеренең яҡшы булыуы уҡыуында ярҙам итте. Улыма биш йәштә икенсегә әсәй булдым: ҡыҙым Рушана тыуҙы. Киров өлкәһендә ете йыл йәшәгәс, кире тыуған яҡҡа ҡайттыҡ. Хәләф аграр университетта уҡыта башланы. Ә мин элек эшләп киткән мәктәбемә эшкә төштөм. Алдағы өс йылды ла иҫәпләгәндә, инде егерменсе йыл шул бер генә ерҙә эшләйем. Ун ете йыл – директорҙың уҡытыу эштәре буйынса урынбаҫары, һуңғы йылдарҙа директор ҙа булдым. Рушана ҡыҙым, мәктәпте алтын миҙалға тамамлап, ағаһы уҡып сыҡҡан уҡыу йортонда, шул уҡ факультетта белем алып йөрөй. Хәләф кандидатлыҡ, шунан докторлыҡ диссертацияһын яҡланы. Ул уҡытыу эшен минән дә нығыраҡ яратып китте шикелле. Күберәк ауыл балаларына белем биргәс, уларҙың хәленә инергә тырыша, борсола, ярҙам итә. Ауылдағы баҡсабыҙҙа йорт та һалдыҡ», – тип тормошон ҡыҫҡаса бәйән итә әңгәмәсем.\n«Баҡсала беҙҙең главнокомандующий Әлфиә апайығыҙ инде ул. Һәр емеште, йәшелсәне ҡасан, ҡайһы ергә сәсергә, нисек тәрбиәләргә – барыһын да алдан уйлап, беҙҙән шул планды теүәл үтәтә, – тип һүҙгә ҡушыла хәләл ефете. – Әлфиәне юлымда осратып бик уңдым. Ул – ысын уҡытыусы, тәрбиәсе. Эшен күңел һалып башҡара, беҙҙе, тормош иптәшен һәм балаларын, бер ҡасан да йөрәк йылыһынан мәхрүм итмәй».\nУларҙың үҙ-ара мөғәмәләһенә ҡарап та хайран ҡалырлыҡ. Егерме биш йыл бергә йәшәп тә, бер-береңә шулай наҙлы, хөрмәтле, ололоҡло булып ҡала алыу – үҙе бер сәнғәттер, моғайын. «Беҙ һәр ваҡыт бер-беребеҙҙең эшенә аңлап ҡарарға тырыштыҡ, – тип дауам итә Әлфиә апай. – Мәктәптән ҡайтып барған ерҙән йыш ҡына кире боролорға тура килә. Ғаилә ас ултырмаһын өсөн, ризыҡты гел алдан хәстәрләп китәм. Эштә иртәнге һигеҙҙә булырға кәрәк. Ҡыҙымдың бейеүгә бара торған көнө булһа, алтыла торғоҙоп, сәсен өҫкә йыям. Ул сәсен ҡуйҙыра ла, түшәккә кире ауып, артабан йоҡлап китә. Балаларҙы төрлө түңәрәктәргә йөрөттөк, өлгөрөр өсөн алмашлап алып бара торғайныҡ. Иң мөһиме – баланы иғтибарҙан ысҡындырмау, һәр саҡ уның проблемаларын, кисерештәрен һорашып, белешеп тороуҙыр, тип уйлайым. Балаларыма, нимә булһа ла дөрөҫөн һөйләгеҙ, беҙ һеҙҙең иң яҡын кешеләрегеҙ, һәр ваҡыт ярҙам итергә әҙербеҙ, тип әйтеп үҫтерҙек. Замана балаларына нимә генә юҡ, төрлө техника һәм сикһеҙ мөмкинлектәр, тип маҡтанырға яратабыҙ. Ләкин күҙәтеүҙәремдән сығып был шуны әйтәм: бөгөнгө балалар шул хәтлем ябай иғтибарға, кәңәшсегә, эс серҙәрен аңлап тыңлаусыға мохтаж. Ата-әсәләр ғаиләне аҫрар, баланы кеше итер, лайыҡлы кейендерер, аҡса табыр өсөн күп йүгерә, балаһының нимә менән шөғөлләнгәнен дә, кемдәр менән аралашҡанын да белмәй. Ә улар Интернетта ултыра. Бер яҡтан уҡыусылар өсөн бик файҙалы. Ләкин йыш ҡына кәрәкмәгән, был хатта зыянлы һәм бала психикаһы өсөн хәүефле мәғлүмәтте ла асып һала. Ата-әсәләр балаларының ниндәй сайттарға инеүен, әгәр ҙә махсус сикләүсе программалар ҡуймаһалар, бер нисек тә күҙәтеүҙә тота алмай. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уҡыусыларҙың һаулығы, белеме һәм зиһен кимәле йылдан-йыл кәмеүен күрәбеҙ. Телмәр үҫеше аҡһаған балалар күбәйҙе. Тимәк, әсәйҙәр күкрәк һөтөн имеҙмәй. Шунлыҡтан баланың ауыҙ ҡыуышлығы һәм бит мускулдары дөрөҫ үҫешмәй, һөйләшеүгә бәйле ауырлыҡтар тыуа. Хәҙер күп кенә ата-әсәләр өйҙәрен артыҡ таҙа тота. Был да насар. Рәхәтләнеп пластилин әүәләп, ябай ҡәләмдәр менән һүрәт төшөрөп, ваҡ ҡына уйынсыҡтар менән уйнап үҫкән баланың зиһене асыҡ була. Юҡҡа ғынамы ни психологтар, баланың аҡылы – бармаҡтарында, тимәй. Һуңғы йылдарҙа яңғыҙ әсәйҙәр күбәйҙе. Бала әсәне күрмәй тиерлек, сөнки, балаһын кешенән кәм-хур итмәҫ өсөн, көнө-төнө эшләргә мәжбүр. Миҙалдың икенсе яғы ла бар, мәҫәлән, суицид осраҡтары ныҡ етеш йәшәгән ғаиләләрҙән килгән уҡыусылар араһында йышыраҡ була. Урта хәллеләрҙең, аҡса тип артыҡ сапмаусыларҙың үҙҙәренә лә, балаларына ла ваҡыты ҡала әле ул. Иртәнсәк өйҙә ашамай килгән балалар ҙа борсой. Әсәйем йоҡлап ҡалды, уянманы, тигәндәр бар. Икмәккә май һылап йә бутҡа бешереп ашатып ебәреү баланың һаулығын һаҡлап ҡалыр ине. Бала менән һөйләшергә кәрәк, әйткән-әйткән була, бала өйрәткәнде, аңлатҡанды аңлай ул. Күҙгә ҡарарға ғына торалар, тик уларҙы яҡынлатҡан, кескәй йөрәктәрен тойған кеше генә булмай сыға ҡайһы саҡ. Хәҙер теләһә ниндәй мәктәптә лә, әгәр баланың уҡырға теләге булһа, һәр фән буйынса өйгә эшкә сәғәттәр түгел, ә 10-20 минут ҡына бүлгәнендә лә, БДИ-ны ныҡлы «4»-легә бирерлек белемде алып сыға. Нимәгәлер өлгәшер өсөн ҡайһы бер рәхәтлектәрҙән ваз кисеп тә тораһың инде. Минең ҡыҙыма бик яҡшы уҡытыусы тура килде, әлбиттә, ләкин ул көн аша иртәнге һигеҙенсе ун биш минутҡа өҫтәмә дәрескә саҡыра торғайны. Түләп түгел, бушлай. Балаларым ныҡ тырышып уҡыны. Шулай ҙа икеһенә лә физиканан репетитор ялланыљ, сөнки ул иң ауыр фән һәм мәктәп программаһында уға бик әҙ урын бирелгән. Сығарылыш йылы, репетитор яллап, балаларға физиканы ныҡлы үҙләштерергә ярҙам итергә тура килде. Баланы махсус рәүештә тәрбиәләйем тип, йонсорға кәрәкмәй. Әсәй менән атайҙың үҙ-ара, тағы ла туғандарына, таныштарына мөнәсәбәте аша барыһын да үҙе һеңдерә ул».\nӘлфиә Ғәлинур ҡыҙы һүҙен уйламаҫтан осрашҡас та хәтеремә төшкән фекергә бәйләне. Мәктәптә иң фәһемле предмет – уҡытыусы. Ә тормошта иң фәһемле фән – ата-әсә миҫалы. 85-се мәктәпкә етәкселәре хаҡында яҙырға килгәнемде белгәс, уҡытыусылар бер тауыштан Әлфиә Ғәлинур ҡыҙының кешелеклелеген, ғәҙеллеген, яуаплылығын һәм ябайлығын айырып билдәләп китеүемде үтенде. Әлфиә Ғәлинур ҡыҙы менән Хәләф Ғәбделхай улы тигән дәрес минең дә йөрәгемә үтеп инде, был изгелекле, иманлы кешеләр янында үҙең дә яҡтыраҡ, яҡшыраҡ булып киткәндәй булаһың. Әйткәндәй, Ишморатовтарҙың балалары, Башҡортостандан ситтә тыуып, аҙаҡ Өфөлә урыҫ мәктәптәрендә белем алһалар ҙа, башҡорт телен яҡшы белә. Рушана әле авиация университетының мәҙәниәт-ағартыу һәм фәнни комиссиялары ағзаһы ла. Университетта үткәрелгән һәр сараны ойошторошоп йөрөүсе әүҙем студент ул. Ҡыҙҙарынан, шаяртып, әсәйең менән атайың ниндәй кешеләр, тип һорайым. «Әсәйем теүәл фәндәрҙән өйгә эш тикшерә торғайны, атайым башҡаларынан ярҙам итте. Уҡыуға ҡағылышлы талапсан булдылар. Ләкин икеһе менән дә серҙәшбеҙ. Тыуған көнгә йә осрашыуға барыр өсөн атайымдан рөхсәт һораһам, ул, әсәйең нимә тине, ти. Беҙҙең ғаиләлә кем баш икән, тип уйланғаным да булды. Ысын әйтәм, берәү ҙә баш түгел, беҙҙә тигеҙлек», – тип көлә Рушана. Мөнәсәбәттәрҙәге тигеҙлек, хеҙмәттәге һәм уҡыуҙағы эҙмә-эҙлеклелек, тырышлыҡ, ихласлыҡ – бәхет хасил итер һыҙаттар ошолор, моғайын. Зыялы ла, хөрмәтле һәм бәхетле лә ғаилә миҫалында шулай тип әйтә алам.


Һаулыҡ күпме тора?\nДекабрҙә дарыуҙарға хаҡ артты. Уларҙы ауыҙлыҡлап булырмы? Республикалағы дәүләт ҡарамағындағы дарыуханаларҙы препараттар менән тәьмин итеүсе ойошма директоры бөгөн журналистар менән осрашты.\nӨс бала әсәһе дарыуханаға йыш йөрөй. Ҡояш тотолғанын ҡыҙыҡһынып күҙәткән улының күҙ селтәре зарарланған. Уйындан уймаҡ, ә ата-әсәнең кеҫәһенән көтөлмәгән сығымдар.\nЙыл аҙағында бөтә нәмәгә, шул иҫәптән дарыуҙарға хаҡтар ярайһы күтәрелде.\nВласть органдары йәшәү өсөн кәрәкле мөһим дарыуҙарға хаҡтарҙы ауыҙлыҡлап торорға ҡарар итте. Ул исемлектә алты йөҙҙән ашыу препарат бар. Шулай ҙа кәштәләрҙәге дарыуҙарҙың хаҡтарына ҡарап арзан тип әйтеп булмай.\nДарыуханаларҙағы препараттарҙың 60-80 проценты ситтән килтерелгән. Уларҙың ҡиммәтләнеүе долларға хаҡ күтәрелеү менән аңлатыла. Күбеһенең аналогтары бар. «Үҙебеҙҙекен һайла» тигәнгә таянып, бәлки Рәсәйҙә етештерелгәненә өҫтөнлөк бирергәлер...\nБашҡортостанды дарыуҙар менән тәьмин итеүсе предприятие директоры әйтеүенсә, уҙған йылдың октябренә ҡарата дарыуханаларҙа сит ил препараттарына хаҡ ете процентҡа, ә үҙебеҙҙекенә ун алты процентҡа артҡан. Халыҡ һаулығында байырға иҫәп тотоусыларға юл асылды тиһәң дә була. Кешелек дарыуҙарһыҙ бер көн дә йәшәй алмай. Йәше лә ҡарты ла..\nУҙған йылдың декабрендә 2015 йыл дарыу баҙарындағы хәлдәргә фараздар буйынса ҡайһы бер препараттар һатыуҙан юғалыу ихтималлығын фаразланғайны. Дәүләт ҡарамағындағы аптекаларҙы дарыуҙар менән тәьмин итеүсе предприятие келәттәрендә эш һәүәтемсә бара. Бынан көн һайын республика төбәктәренә заказдар буйынса препараттар оҙатыла. Хеҙмәткәрҙәр әйтеүенсә, дарыуҙарға ҡытлыҡ юҡ. Һирәк осрай торған сирҙәрҙе дауалау өсөн тәғәйенләнгәндәре менән һыуытҡыс камералары туп-тулы.\nХаҡтарҙы бер кимәлдә тотоу дәүләт ҡарамағындағы апткеалар ҡулында. Улар һуңғы өс айҙа өҫтәмә хаҡтарҙы өс процентҡа төшөргән. Улар артынан коммерция дарыуханалары ла эйәрергә мәжбүр. Сөнки халыҡ барыбер арзаныраҡты эҙләй. Ә ҡулланыусыны юғалтыу отошло түгел.\nИрина Балобанова, «Башфармация» предприятиеһының ваҡлап һатыу селтәре буйынса директор урынбаҫары: «Беҙ хаҡтарҙы ҡапыл күтәрә алмайбыҙ. Ул аҡса артынан ҡыуыу булыр ине. Өҫтәмә хаҡтарҙы ҡайһы саҡта түбәнерәк ҡуйырға тура килә. Мониторинг үткәреп торабыҙ, сөнки беҙҙең дарыуханаларҙа конкуренттарҙыҡына ҡарағанда һәр саҡ арзаныраҡ булырға тейеш».\nХаҡтарҙы «йүгәнләргә» тырышыу яҡшы, әлбиттә. Дарыуханалар һуңғы арала шул тиклем күбәйҙе, ҡалала аҙым һайын. Килемле бизнес. Эксперттар билдәләүенсә, яҡын киләсәктә дарыуханаларҙың һаны аҙаясаҡ. Нисек кенә булмаһын, һаулыҡ- ҙур байлыҡ, әгәр уны юғалтһаң кемделер байытаһың.


1 сентябрҙән Башҡортостанда экология буйынса дәрестәр инә башлай // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:25, 20 июля 2018 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 20 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\n1 сентябрҙән Башҡортостан мәктәптәрендә экологик белем биреү буйынса кластан тыш дәрестәр инә башлай. Бынан тыш, система балалар баҡсаһынан башлап бәлиғ булмағандарҙы уҡытыуҙы күҙ уңында тота.\nПроект профилле министрлыҡтар булышлығында тормошҡа ашырыла, был эштә Башҡортостандың Мәғариф министрлығы һәм республика балалар экология-биология үҙәге ярҙам итәсәк, тип билдәләнеләр Башҡортостандың Экология министрлығында.\nЭшкә төбәктәге бөтә белем биреү учреждениеларын йәлеп итәләр.\n«Айырым бер саралар әҙерләнгән: балалар баҡсаһынан башлап экологик белемлелеккә уҡытыу, был эшкә муниципаль берәмектәрҙе, биләмә башлыҡтарын да йәлеп итәбеҙ. Бер төркөм медиапродукттар сығарыласаҡ. Был план хуплау тапты, шуға оҙаҡламай уға тотона алабыҙ. 1 сентябрҙән республиканың бөтә мәктәптәрендә лә Мәғариф министрлығы аша экологик белем биреү индерелә. Яҙғыһын уҡ төрлө саралар уҙғарҙыҡ: экологик марафондар, экологик КВН-дар һәм башҡалар, Башҡортостан балаларҙы экологик тәрбиә биреүгә йәлеп итеү буйынса алдынғы төбәктәр иҫәбенә инде. Был идеологияны алып барасаҡбыҙ, бындай дәрестәр «Йәшел Башҡортостан» бренды эгидаһы аҫтында үтәсәк», — тип белдерҙе республиканың экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу министры урынбаҫары Наталья Логунова.\nТеги: мәғариф, экология


Ағиҙел ҡалаһында «Эшҡыуарҙар сәғәте» үтте - Правительство Республики Башкортостан\n28 майҙа Ағиҙел ҡалаһында Башҡортостан Башлығы Хакимиәте Етәксеһе Александр Сидякин рәйеслегендә кәңәшмә үтте. Сара эшҡыуарлыҡ сәғәте форматында ойошторолдо, унда Ағиҙел ҡалаһы эшҡыуарҙары һәм ҡаланы үҫтереүгә үҙ өлөшөн индерергә әҙер инвесторҙар ҡатнашты.\nКәңәшмә һуңында артабанғы эшмәкәрлекте тулыһынса сағылдырған план ҡабул ителде. Тәүге аҙым эшләнде лә инде – махсус штаб булдырылды, ул айына ике тапҡыр йыйыласаҡ.\nСираттағы ҡарар – 2019 йылда тимер юлының Нефтекама – Ағиҙел өлөшөн ремонтлау.\nОсрашыуҙа шулай уҡ «Башҡортостандың төҙөлөш материалдары» индустриаль паркы проекты мөмкинлектәре буйынса фекер алыштылар.Тағы ла ҡаланы Йылдам иҡтисади үҫеш биләмәһе (ТОСЭР) программаһына индереү мәсьәләләре барланды. Был аҙым тәҡдим ителгән ташламалар һәм өҫтөнлөктәр ярҙамында инвесторҙар йәлеп итеү мөмкинлеген арттыра.\nЭшҡыуарҙар өсөн ҡаралған ташлама, субсидия, мөмкинлектәр тураһында Башҡортостандың эшҡыуарлыҡ буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы Римма Бойцова бәйән итте.


Өфөлә IMAX (Аймакс) кинозалы рәсми асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә IMAX (Аймакс) кинозалы рәсми асылды\n17:38, 28 декабря 2009 Йәмғиәт\nIMAX (Аймакс) цифрлы кинозалы хәҙер Башҡортостан баш ҡалаһында ла бар. Бөгөн “Искра” кинокомплексы базаһында Өфө IMAXын рәсми асыу уҙғарылды. Унда БР Премьер–министрының беренсе урынбаҫары – финанс министры Айрат Ғәскәров, Өфө ҡала хакимиәте башлығы Павел Качкаев, Өфөнөң Октябрь районы хакимиәте башлығы Владимир Дмитрюк һәм “Планета кино” кинокомплекс селтәренең генераль директоры Константин Воронцов ҡатнашты. Тантанала булған хөрмәтле ҡунаҡтарға, һәм шулай уҡ уҡыусыларға IMAX 3D форматында “Космик станция” документаль фильмы күрһәтелде.\nКонстантин Воронцов әйтеүенсә, IMAX – Канада технологияһының бөтә стандарттары буйынса рекордлы ҡыҫҡа ваҡытта төҙөлгән Рәсәйҙәге тәүге цифрлы кинозал. Уны төҙөү 2009 йылдың 7 сентябрендә башланғайны.\nIMAX залында киттың ысын ҙурлығын күрһәтә алырлыҡ 21 метрҙан ашыуыраҡ ҙур экран ҡуйылған. Фильмдарҙы күрһәтеү бында тетрәндергес цифрлы тауыштар менән оҙатылып бара.\nӨфө IMAX-ы 350 урынға иҫәпләнгән, әлегә кинозалда бер генә фильм – Джеймс Кэмерондың “Аватар” картинаһы күрһәтелә. Сеанстар көнөнә алты тапҡыр үтә.\nӘйткәндәй, IMAX социомәҙәниәт өлкәһендә мөһим урын биләй, сөнки бындай залдарҙа дөйөм белем биреү, фәнни, социаль йүнәлешле фильмдар күрһәтелә.\nБөгөнгө көндә 400 IMAX кинотеатры асылған. Рәсәйҙә улар дүртәү ине: Мәскәүҙә икәү, Санкт-Петербургта һәм Ҡазанда – берәү. Өфөләге IMAX иһә — бишенсе .


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №1, 2 - 8 ғинуар, 2021 - Информационные страницы\n№1, 2 - 8 ғинуар, 2021\nНИ СӘСҺӘҢ - ШУНЫ УРЫРҺЫҢ ЙӘКИ "КЕШЕ БАЛАЛАРЫ"НА НИСЕК ЯРАРҒА?\nФән докторы, профессор булыуына ҡарамаҫтан, Мөнирә киленебеҙ әсәйемде хәстәрләүгә бар көсөн һалды, үҙ әсәһе һымаҡ яҡын күрҙе. Киленебеҙҙән бер ваҡытта ла зарланыу һүҙен ишетмәнек.\nбеҙ - башҡорттар!\nҮҙ телемде беләм, уның көньяҡ башҡорттары теленән дә, татар теленән дә айырылып торғанын күрәм. Татарстанға барһаҡ, беҙҙе башҡорт, тиҙәр. Минән ололар ҙа, минең быуын да, йәштәр ҙә ошо диалектта һөйләшә, тел йәшәй.\nМәжлес, туй алып барыусы ул байрам яһаусы ғына түгел, ә тәрбиәүи мәғлүмәт алып килеүсе лә. Ул матурлыҡҡа, берҙәмлеккә, мәҙәнилеккә өндәүсе лә. Бына ошоларҙы нигеҙҙә тоторға тырышам.\nБер урында өйөлөшөп ятҡан коньяк этикеткаларын күреп, Сараның иҫе китте. "Легаль булмаған шарап һатыу менән шөғөлләнәләр! Быларҙың эштәре хәтәр!" Ошондағы ниндәйҙер аферист әсәһенең башын әйләндергән!\nМюзиклдың тәүге тамашасылары Сибай һаулыҡ һаҡлау өлкәһенән "ҡыҙыл зона"ла эшләүсе медицина хеҙмәткәрҙәре булды. Артистар табиптарҙы сәскәләр менән ҡаршы алды һәм оло рәхмәт белдерҙе.\nТЕЛЕН ҠӘҘЕРЛӘГӘН ХАЛЫҠ ҮҘЕ ЛӘ ҠӘҘЕРЛЕ БУЛЫР\nБер нисә яңы мәктәпте барып күреп, хайран ҡалдым: заман талаптарына яуап биргән бөтөн мультимедия ҡорамалдары бар. Беҙгә лә барлыҡ уңайлы шарттар тыуҙырылған синыф бүлмәләре кәрәк.


Конкурстар » Страница 11 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Страница 11\nЮлиә Ейәнбаева: “Киләсәктә ғәҙеллек һағында торорға теләйем”\nКонкурстар / Йәшлек гүзәле // 9-09-2016, 11:57\nҺүрәттәге һылыуҡайҙың исеме Юлиә Ейәнбаева. Өфө ҡалаһы ҡыҙы, 1996 йылдың 9 сентябрендә тыуған. Әле Башҡорт дәүләт университетының юридик колледжында уҡый.\n– ғәҙелһеҙлекте енем һөймәй, – ти ҡыҙ үҙе тураһында. – Киләсәктә хоҡуҡ һәм юриспруденция өлкәһендә эшләргә теләйем. Буш ваҡытта бейейем, мотоциклда йөрөргә яратам, китап уҡыйым, психология фәнен өйрәнәм. Кешеләрҙе үтәнән-үтә ҡарай, улар тураһында һөйләп бирә алам.\nСая ла, матур ҙа һылыуҡайға тик уңыштар ғына теләйбеҙ!...\nКонкурстар / Йәшлек гүзәле // 2-09-2016, 16:49\nИлүзә Рәлиф ҡыҙы Вахитова булам. Данлыҡлы Көйөргәҙе районының Ялсыҡай ауылында 1998 йылдын 21 ноябрендә донъяға килгәнмен.\nТыуған ауылымда башланғыс белем алғас, Р. Солтангәрәев исемендәге Таймаҫ гимназияһына уҡырға барҙым. Төрлө олимпиадаларҙа ҡатнашып, мәктәп, район кимәлендә призлы урындар яулауға өлгәштем. Былтыр “Йәшлек”тә иғлан ителгән Булат Солтангәрәев исемендәге конкурста ҡатнаштым. Гәзит биттәрендә мәҡәләмде күреүгә, лайыҡлы урын алыуға бик шатландым.\nБерҙәм дәүләт имтихандарын яҡшы билдәләргә тапшырып, мәктәпте тамамланым. Хәҙер Башҡорт дәүләт университетында уҡыйым, буласаҡ һөнәрем – филолог.\nЙырларға яратам. Шулай уҡ буш ваҡытта бәйләү, сигеү кеүек ҡул эштәре менән мауығам.\nКиләсәктә юғары белем алып, уҡыусыларға рус теле һәм әҙәбиәте серҙәрен өйрәтеүҙе – бала саҡтан килгән хыялымды тормошҡа ашырырға теләйем.\nШуның менән бер рәттән, “Гәлсәр һандуғас” фестивалендә йәки унан да юғарыраҡ кимәлдәге йыр конкурстарында ҡатнашҡым килә. Был теләктәрем, һис шикһеҙ, тормошҡа ашыр тип уйлайым!...\nАртҡа 1 ... 7 8 9 10 11 12 13 14 15 ... 61 Алға


Алты балаһына алтын ҡанат\n25 Ноябрь 2018, 12:16\nАта - алтын һаҙаҡ, әсә - алтын ҡанат, ти халыҡ мәҡәле. Шөкөр, беҙҙә алтын һаҙаҡҡа торошло атайҙар, алтын ҡанатҡа бәрәбәр әсәйҙәр бихисап.\nБаҙал биҫтәһендә йәшәүсе Ильяс менән Әминә Туҡбаевтар алты ғәзизенә таяныс, матур тәрбиә бирер остаз, эш мәнеһен өйрәтер һөнәрсе, айырылмаҫ тупҡа туплаусы баш, тоғроға юҫыҡландырыр кәңәшсе лә.\nМатур итеп семәрләп эшләнгән тимер ҡапҡа, ал менән аҡ аралаштырып буялған рәшәткәләр, тәртиптең үҙе хөкөмдар ихата эсе, бесән тулы әүеҫлек, уңышы йыйып алынған түтәлдәр теҙмәһе теҙелгән баҡса, төкәтмәләп һалынған оло-ғара йорт ирҙең тернәксел хужа икәнен үҙе юҡта ла бәйән итһә, тышта, соланда урҙа тултырып йыуып эленгән кейемдәр, балалары ишле булыуға, ата-әсә өйҙә юҡлыҡҡа ҡарамай, тәртип-таҙалыҡта булған йорт эсе бында уңған һәм талапсан ханым батшабикә икәнлеген һүҙһеҙ ҙә аңғарта.\nКүп балалы ғаиләләрҙәге балалар ҙа икенсе төрлө бит ул: инеп, һаулыҡ һорашҡас та, ҡаршыға бер бәләкәс ҡыҙ йүгереп сығып: “Үтеп ултырып тороғоҙ, әсәйем менән атайым әле өйҙә түгел. Атайым ронола эшләй, кешеләр инмәһен тип ҡарап ултыра, әсәйем әле эшләмәй, йомош менән китте”, - тине. Телевизорҙы ярты тауышҡа ғына ҡуйып йәнһүрәт ҡараусы Айназдың хәле аңлашылды – эргәләге диванда 2 йәшлек кенә Илсен йоҡлап ята икән. Берауыҡтан уянып, күҙ сите менән генә ят кешене – мине күҙәткән ҡустыһына Гөлсиә йылы свитер кейҙереп тә ҡуйҙы. Ул арала былай ҙа тәртиптәге өйҙө йыйыштырырға, арҡыры ятҡанды буй һалырға керешеп китте ҡыҙ уңғаны. Был өйҙә тәртип хужа икәнен төшөнөп ултыраһың.\nНиһайәт, эштәрен эш итеп, тағы өс балаһын эйәртеп Әминә ҡайтып инде. “Тимер ат”ты ла үҙе йүгәнләгән. Гел генә иргә арҡаланып ултырып булмай – техникаһыҙ был сама ерҙән үҙәккә төшөүҙе күҙ алдына килтереү ҡыйын.\nЭштә тотҡарланған хужаны тап итмәһәк тә, ғаиләлә уның яҡшы баш, ҡатынын, балаларын ҡурсып-яратып торған хәстәрлекле атай икәнлеге аңлашыла.\n- 14х7 ҙурлыҡтағы өйөбөҙҙө 2011 йылда һалып сыҡтыҡ. Өйгә газ, һыу ингән, - ти Әминә.\nБөгөн Туҡбаевтарҙың 4 балаһы мәктәптә уҡый. Әминәнең бер туған һеңлеһе Әлфинәне лә үҙҙәренә һыйындырғандар, шуға ғаиләләге ике бала (Әлфинә менән Илсиә) 5-се класта бергә уҡый. Гөлсиә – 3-тә, Айназ – 1-се класта. Айсинә менән Илсенгә әле баҡса юлын тапайһы ла тапайһы.\nМал-тыуар ҙа көтә Туҡбаевтар. «Бынау сама балаларҙы аҡһыҙ, итһеҙ көтөп булмай, картуф, йәшелсәне күпләп үҫтерәбеҙ», ти хужабикә. Пособие, дотация, льгота-фәләне 9 мең һум тирәһе, шуға атайға ла, әсәйгә лә эшһеҙ ултырыу мөмкин түгел. Декрет ялына ла ике ерҙә эшләп сыҡҡан уңған ҡатын – ишкә ҡуш булһын тип тырышып тороуы.\n- Балаларҙы май айында, уҡыу бөтөү менән, яйлап киләһе уҡыу йылына - мәктәпкә әҙерләй башлайбыҙ. Шунһыҙ булмай – аҙаҡ ауырға төшә. Ашнаҡсы-кондитер булғас, тәм-томдо төрлөләп күберәк өйҙә үҙем бешереп-төшөрәм. Илсиә ҡыҙым да бик тәмле итеп бешерә. Балалар үҙҙәренә тәғәйен эште эшләй, уларҙы үҙебеҙҙең арттан эйәртеп, өйрәтеп үҫтерәбеҙ. Өлкәндәре бәләкәйҙәрен ҡараша, уларға күҙ-ҡолаҡ була, - ти Әминә.\nЭйе, балалы йорт баҙар инде ул: эше лә, кешеһе лә, бәхет-бөтөнлөгө лә бергә ҡайнай. Бында һәр кемдең үҙ бурысы, үҙ урыны. Үҙ-ара мөнәсәбәттәр тулы аңлашыуға, мөхәббәткә ҡоролған.\nБалалары өсөн өҙөлөп тора Әминә. Мәктәптәге, баҡсалағы сараларҙа булһынмы – һәр ерҙә үҙе лә ҡатнаша, балаларын да ҡатнаштыра. Ҡошсоҡтарының ҡанатын нығытыуға һәр яҡлап булышлыҡ итә: әйҙәй, көйләй, рухландыра, маҡсатлы итә. Инәһе көслөнөң иләүе көслө, тип бушҡа әйтмәгән шул халыҡ.\nЭйе, Туҡбаевтарҙың йортонан шатлыҡ үҫеп, күңел булып сыҡтыҡ: бар ул, бар милләтебеҙ тотҡаһы булырлыҡ Ильяс ише хәстәрлекле, ғаиләһе өсөн янып йәшәгән бынамын тигән атайҙар һәм ир тапҡанды тырышлығы, һаҡсыллығы менән арттырып, ырыҫлыҡҡа тырышлыҡ менән ирешкән бала йәнле Әминә һылыу кеүек әсәйҙәр.


Республикала эш урындарында үлем осраҡтары артҡан | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспубликала эш урындарында үлем осраҡтары артҡан\n04 августа 2016 — 15:38 ГТРК «Башкортостан»\nЯрты йыл эсендә 26 эшсенең ғүмере өҙөлгән. Был 2015 йыл менән сағыштырғанда 5-кә күберәк. Бейеклектән ҡолап һәләк булыу, йөк аҫтында ҡалыу, газдан тонсоғоу -һанай китһәң бихисап һәм ҡот осҡос шарттарҙа эшселәрҙең ғүмере өҙөлгән йә иһә ҡаты тән йәрәхәте алынған. Интернет селтәрендәге был күренештәр беҙҙең менән бер ваҡытта ла булмаҫ кеүек. Шулай ҙа Башҡортостан өсөн дә улар ят түгел. Эш урынында йәрәхәтләнеү осраҡтары тәү сиратта бейеклектән ҡолап төшөү менән бәйле. Икенсе урында өйөрөлгән һәм хәрәкәт иткән механизмдарҙан күрелгән зыян. Токтан һуғылыу осраҡтары иһә өсөнсө баҫҡысты биләй. 1995-2015 йылдарҙы сағыштырғанда, 2001 йылдан алып эш урындарында үлем осраҡтарының кәмеүе күҙәтелә. Ә быйыл һуңғы алты айҙа күрһәткес йәнә күтәрелә башлаған. Әгәр ҙә былтыр ошо уҡ ваҡыт арауығында тән йәрәхәте алыу осраҡтары, киреһенсә, кәмеүгә барһа, үлем менән тамамланған фажиғәләр 7-гә артҡан. Ошо айҡанлы хеҙмәтте һаҡлау буйынса ведомство-ара комиссияға тикшереү һәм контролгә алыу, ә ойошма-предприятие етәкселәренә хеҙмәтте һаҡлау буйынса эштәрҙе тағы ла ҡыҙыулатырға тура килә. Комиссия ағзалары республиканың биш ойошмаһында булған хәлде тикшерә. Исемлектә “Өфө һыу каналы” предприятиеһы ла бар. Ни тиклем күрелгән сараларҙан һуң да ярты йыл эсендә бер үлем һәм бер йәрәхәт алыу осрағы. Етәксенең фекере – эшселәр иғтибарһыҙ. Фажиғә булыуын йәшереп ҡалырға теләүсе ойошмалар барлығы ла асыҡланған. Социаль яҡлау идаралығынан бүленгән аҡсалар ҙа тулы кимәлдә тотонолмай әлегә. Эш биреүселәр йәрәхәт алған эшселәренең мәнфәғәтен яҡларға ашыҡмай. Техникаға бәйле һәр эштә тиерлек кешенең ғүмере хәүеф аҫтында. Эшсенең өҫтөнә экскаваторҙың ҡолауы, ниндәйҙер детальдәрҙең ысҡынып китеп кешене йәрәхәтләүе – йыш күренеш. Был юғалтыуҙарҙы, әлбиттә, ойошма һәм предприятие етәкселәрен язаға тарттырылыу, вазифаларынан бушатыу менән тиңләрлек түгел. әУларҙың хеҙмәтте һаҡлау буйынса саралар күреү-күрмәүен комиссиялар контролдә тотҡан һәм тикшергән ваҡытта һәр эшсе һаҡ булырға һәм иҫендә тоторға тейеш: уның ғүмере бер ҡиммәттәргә лә алыштырғыһыҙ.


9 ноябрҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Силәбелә XIV Рәсәй һәм Ҡаҙағстан төбәк-ара хеҙмәттәшлек форумында ҡатнашты. Форумдың пленар ултырышын Рәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путин һәм Ҡаҙағстан Республикаһы Президенты Нурсолтан Назарбаев асты.\nБыйыл форум кешелек капиталын үҫтереүгә арналды. Унда Рәсәй Федерацияһы һәм Ҡаҙағстан Республикаһының төп министрлыҡтары һәм ведомстволары етәкселәре, өлкә башлыҡтары, ике илдең ҙур бизнес вәкилдәре ҡатнашты.\nИҡтисад, социаль сәйәсәт, гуманитар өлкәләрҙә ҙур мәсьәләләр даирәһен уратып алған төбәк-ара хеҙмәттәшлек уңышлы үҫешә, тип билдәләне дәүләт башлығы.\n— Ике ил төбәктәре араһында бәйләнештәр юғары ныҡышмалылыҡҡа эйә булды. Мәҫәлән, быйыл Ҡаҙағстанда Рәсәй Федерацияһы төбәктәренең 20-нән ашыу делегацияһы булды. Күп планлы төбәк-ара хеҙмәттәшлекте һәм кооперацияны киңәйтеүгә йүнәлтелгән аныҡ килешеүҙәр барлыҡҡа килде, – тине Рәсәй Президенты. – Рәсәй Федерацияһы төбәктәре һәм Ҡаҙағстан өлкәләре араһында әле 400-ләп хеҙмәттәшлек эшләй. Был форум барышында Рәсәйҙең Башҡортостан Республикаһы, Силәбе, Свердловск, Омск өлкәләре һәм Ҡаҙағстандың Павлодар, Төньяҡ Ҡаҙағстан, Көнбайыш Ҡаҙағстан һәм Күстәнәй өлкәләре араһында байтаҡ төбәк-ара документтарға ҡул ҡуйыласаҡ.


Күңеле менән йәш\n25 Октябрь 2018, 18:28\nДүсән ауылында йәшәүсе тыл хеҙмәткәре, хеҙмәт ветераны Вәзирә Вәлиша ҡыҙы Камаловаға октябрь башында 90 йәш тулды\nYҙ йәшенә күрә ул һау-сәләмәт күренә hәм әлегәсә тормошто яратыуҙан туҡтамай. Юбиляр күҙе насар күреүгә зарланмай, сәнғәтле итеп шиғыр уҡый, күп йыр белә, юмор хисен һаҡлай.\nВәзирә Камалова Йылбулаҡтамаҡ ауылында тыуа. Кескәй Вәзирәнең бала сағын да ул йылдарҙағы меңәрләгән балаларҙыҡы кеүек үк, һуғыш урлаған. Тиҫтерҙәре кеүек бала саҡтан ауыр крәҫтиән хеҙмәтен, аслыҡ-яланғаслыҡты һәм үҙәк өҙгөс һыуыҡтарҙы үҙ башынан кисерә.\n— Беҙ әсәйебеҙҙең биш балаһы инек. Атайыбыҙҙы һуғыш башланыу менән фронтҡа алып китәләр. Ул шул китеүҙән әйләнеп ҡайтмай. Мин ғаиләлә икенсе бала инем. Әсәйем колхозда эшләне, беҙ уның менән бергә йөрөнөк, — тип һөйләй Вәзирә Вәлиша ҡыҙы. - Ҡул менән колхоз баҫыуҙарын сүп үләндәренән таҙарттыҡ — ул ваҡытта бойҙайҙы ла утайҙар ине. Шунда уҡ баҫыуҙа ҡуна ята инек. Көҙ көнө көлтә бәйләнек, бесән эҫкертләнек.\nҺуңыраҡ илдә торф сығарыу урындарына эшсе ҡулдар кәрәк була. Ауылдарҙан ауыл йәштәрен эшкә яллай башлайҙар. Улар араһында йәш кенә Вәзирә лә була. Өс йыл эсендә уға ла күпте кисерергә тура килә. Свердловскиҙа торф сығарыу урындарында, Белоретта урман киҫеүҙә, Мәләүездә тимер юл төҙөгәндә ниндәй генә ауырлыҡтар күрмәй.\nВәзирә өйөнә ҡайтҡас, бер ниндәй ҙә эштән ҡурҡмай. Колхозға һыйыр һауыусы булып эшкә керә. Тиҙҙән үҙ яҙмышын осрата. Дүсән ауылынан алдынғы тракторсы Барый Камалов менән таныша. 1952 йылда уға кейәүгә сыға. Йәштәр ғаилә тормошон Яҡты Таң артилендә башлай.\n— Беҙ Дүсән ауылына киноға барырға ярата торғайныҡ. Шуның өсөн клубҡа яҡыныраҡ күсергә булдыҡ һәм бына ошо урында өй һалдыҡ, — тип йылмая Вәзирә Вәлиша ҡыҙы. — Ул саҡта күңелле ваҡыттар ине, татыу йәшәнек. Беҙ телевизор һатып алғас, бар урам беҙгә йыйыла торғайны. 70-се йылдар аҙағында «Аманат» фольклор төркөмөндә йөрөнөм һәм төрлө сараларҙа ҡатнаштым.\nКамаловтар ике ул hәм ике ҡыҙ тәрбиәләп үҫтергән, хәҙер инде улар үҙҙәре күптән өләсәй менән олатай булған. Беренсе улдары Самат ғаиләһе менән Дүсeндә төпләнгән. Ҡыҙы Зәниә - Силәбелә, Рүзилә Саҡмағошта тора. Вәзирә Вәлиша ҡыҙы икенсе улы Раяз hәм килене Дания ҡарамағында йәшәй. Юбилярҙың 11 ейәне, 13 бүләсәре бар. Иң өлкән бүләсәренә быйыл 18 йәш тула. Яҡындары Вәзирә Вәлиша ҡыҙын ҡурсалап йәшәй. Балалары уны хәстәрләп hәм тәрбиәләп кенә тора, ейәндәре hәм бүләсәрҙәре уның янына хәл белергә килә. Оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, ул һаман да гимнастик күнекмәләр яһай. Был «Һаулыҡ өсөн йога» тигән hәүәҫкәрҙәр берләшмәһендә шөғөлләнеүҙәр һөҙөмтәһе. Вәзирә Вәлиша ҡыҙына ҡарайһың да, туғыҙ тиҫтә — әле сик түгел, тип шатланаһың.


Булғанды һаҡлай белмәү\nБөгөн баш ҡаланың Непейцов дендропаркына ойошма, предприятие хеҙмәткәрҙәре, студенттар отряды һәм парктың киләсәгәнә битараф ҡалмағандар ҡатнашлығында ҙур өмә үтте. Был сара Бөтә Рәсәй экологик акция сиктәрендә ойошторолдо.\nӨмәселәр тәбиғәт ҡомартҡыһы һаналған биләмәне сүп-сарҙан таҙартты. Парк биләмәһе, ысынлап та ташландыҡ хәлдә. Аҙым һайын тиерлек ҡый-ҡалдыҡтар. Берәүҙәр хатта, парктың хужаһыҙ булыуын файҙаланып, гараж һәм баҙ ҙа эшләгән. 28 гектар булыуын иҫәпкә алғанда, бында 200-ләп гараж, меңәрләгән баҙ булыуы ғына ла халыҡтың паркка ниндәй ҡарашта икәнлеген күрһәтә, тигән фекерҙә ҡалды өмәселәр.\nШулай ҙа был мәсьәләгә битараф булмағандар ҙа етерлек. Бигерәк тә оло быуын вәкилдәре. Экологик акция үтте, биләмә таҙарҙы тип кенә ҡарарға ярамай, тигән ҡарашта өмәселәр. Ял итә белгәс, артыңдан йыйыштырыу һәр кем өсөн мөһим.


ҺѲНӘРМӘНДӘР ӘҘЕРЛӘҮ―ДѲЙѲМ ЭШ\nЭшсе һѳнәрҙәргә уҡытыуҙың абруйын арттырыу, оҫталыҡты үҫтереү беҙҙең уҡыу йортонда иң мѳһим мәсьәләләрҙең береһе булып тора. Сибай ҡалаһында һәм Урал аръяғы тѳбәгендә тѳрлѳ производстволар, тѳҙѳлѳш ойошмалары ѳсѳн бик тә кәрәкле һѳнәрҙәр әҙерләүҙе уҡыу йорто үҙенең тәүмаҡсаты итеп ҡуя.\n24-се һѳнәрселек лицейының социаль партнерҙары—«Горстрой», «Машиналар ремонтлау заводы», «Оптима-С», «Промстройтехнология», «Промстройресурс», «Техноресурс», УГОК-тың Сибай филиалы, «Сибай икмәге», «Сибай элеваторы» йәмғиәттәре. Шулай уҡ дѳйѳм туҡланыу предприятиелары, техник хеҙмәтләндереү станциялары, уҡыу йорттары, «Росгосстрах-Аккорд», «Энергогарант» кеүек страховка ойошмаларында уҡыусыларға тәжрибә туплау ѳсѳн базалар булдырылған. Практика үтеү осоронда эш хаҡы түләү ҙә ҡаралған. Социаль партнерҙар менән бергә «түңәрәк ѳҫтәл»дәр, конференциялар уҙғарабыҙ. Бындай сараларҙа уҡыу программалары тѳҙѳлә һәм һѳнәрҙе киңерәк камиллаштырыу маҡсатында тѳрлѳ юлдар эҙләнелә.\nПредприятиеларҙа практика үтер алдынан уҡыусыларыбыҙ лицей оҫтаханаларында мастерҙар ярҙамында эш тѳрҙәре һәм алымдары менән таныша. Практика теоретик белемде нығытыу, һайлаған һѳнәр буйынса тәүге тәжрибә алыу һәм уны ныҡлы үҙләштереү мѳмкинселеге биреү яғынан да бик әһәмиәтле. Ошондай производство практикаһы ваҡытында күп йәштәр артабан үҙҙәренә эш урындары табырға ла ѳлгәшә.\nлицей директорының уҡыу-производство эштәре буйынса урынбаҫары.


70 йыл бәхетле оҙон тормош\nБөгөн Ғәзимә һәм Ғабдулла Ғәтиәтуллиндарҙың ғаилә ҡороуҙарына – 70 йыл.\nАтайыбыҙ Ғабдулла Ғәтиәтуллин 1929 йылдың 7 октябрендә Әжекәй ауылында тыуған. Ғаиләлә иң олоһо булып, уның артынан тағы өс энекәше донъяға килгән.\n1941 йылда атаһы һуғышҡа китә һәм Сталинград фронтында хәбәрһеҙ юғала. Әсәләре дүрт бала менән бер үҙе тороп ҡала.\nАтайыбыҙға балалыҡ рәхәтен күрергә тура килмәй, ун йәшенән ғаилә йөгөн тарта башлай: ат менән ер һөрөү, ер тырматыу, ашлыҡ сәсеү, иген урыу, бесән сабыу кеүек колхоз эштәренә егелә. 1943 йылда әсәһе лә донъя ҡуйғас, атайыбыҙ ире һуғышҡа китеп һәләк булған, ике ҡыҙы менән тол ҡалған ике туған апаһын Әләгәҙ ауылынан ат менән тейәп алып ҡайта. Бына шулай итеп һуғыш йылдарының ауырлыҡтарын бергә-бергә күтәрәләр.\n1948 йылдың 16 февралендә атайыбыҙ Ҡыҙылбай ауылы ҡыҙы – әсәйебеҙ Ғәзимәгә өйләнә. Ул да көнө-төнө колхозда эшләгән. Әсәйебеҙҙең ике бер туған ағаһы һуғышҡа китеп, береһе генә иҫән-имен ҡайта, уларҙан башҡа тағы ике апаһы һәм һеңлекәше була.\nҒаилә ҡорғас, атайымдың энекәштәрен бергә ҡарай башлайҙар. Оҙаҡламай атайы-быҙҙы армияға алалар. Ул өс йыл ярым Хабаровск крайында хеҙмәт итеп ҡайта. Шул ваҡыт эсендә әсәйебеҙ атайыбыҙҙың энеләрен бер үҙе ҡарай. Өс малайҙы ҡарауы еңел булмағандыр инде. Әле лә ул:\n– Ҡайһы ваҡыт ҡайтып китәһе килә торғайны. Тик әсәйем бик аҡыллы кеше бул-ған икән, кейәүҙең армиянан ҡайтҡанын көт, етем бала-ларҙы ҡара, тине, – тип иҫенә төшөрөп ала.\nАтайыбыҙ хеҙмәттән ҡайт-ҡас, уларҙы бергәләп үҫтереп, башлы-күҙле итәләр.\nТормоштары яҡшыра башлағас, үҙҙәренең дә алты балаһы – беҙ донъяға килгәнбеҙ. Барыбыҙға ла яҡшы тәрбиә һәм белем алырға ярҙам иттеләр. Оло улдары Фидаил Магнитогорск пединститутының художество-графика факультетын тамамлап, Әжекәй мәктәбендә 40 йылға яҡын уҡытып, хаҡлы ялға сыҡты. Фәниә Өфө финанс техникумында белем алып, Өфө моторҙар эшләү берекмәһендә 40 йылдан ашыу хеҙмәт итте. Инде хаҡлы ялда. Рәзилә Өфө пединститутын бөтөрөп, хаҡлы ялға сыҡҡансы Степной ҡасабаһында балалар уҡытты. Ҡыҙҙары Гөлсирә педучилище тамамлап, Салауат районының Арҡауыл ауылында балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып эшләп хаҡлы ялға сыҡты. Улдары Фәнил Өфө пединститутының художество-графика факультетын тамамлап, әлеге көндә – үҙ аллы рәссам-скульптор. Уның эштәре Башҡортостанда ғына түгел, бөтә Рәсәйгә таралған. Мәрзиәбеҙ Өфө медицина университетын тамамлап, хәҙер Салауат районында Арҡауыл линиялы һаулыҡ пунктында табип-терапевт булып эшләп йөрөй.\nАтайыбыҙ йәш сағында колхозда тимерсе, балта оҫтаһы, токарь булып эшләне. Һуңынан ул колхоз тирмәне менән лесопилкала хеҙмәт итте. 1961 йылдың эҫе бер йәй көнөндә янғын сығып колхоздың тирмәнен, лесопилкаһын, ашлыҡ келәтен юҡ итә. Атайыбыҙға бер нәмә ҡалмаған тигеҙ ерҙә өр-яңынан барыһын да тергеҙергә тура килә.\nУл лесопилкаға, тирмәнгә ярты район он тарттырырға килә торғайны. Тирмән төнгө 12, 1-гә ҡәҙәр эшләй ине. Беҙ, балалары, атайыбыҙға ашар-ға алып барабыҙ. Хаҡлы ялға ла ул шунан сыҡты.\nБалаларының күплегенә ҡарамаҫтан, әсәйебеҙ йәйҙәр, көҙҙәр буйы колхозда бесәнен сапты, гектары-гектары менән сөгөлдөр эшкәртте, һарыҡ өҫтө алды, ашлыҡ таҙартты һәм башҡа эштәр баш- ҡарҙы.\nАтайыбыҙ менән әсәйебеҙ ҡайғыһын да, шатлығын да бергә кисерҙе. Беҙҙе – балаларын – барыһын да уҡытып, кеше иттеләр, изгелекле һәм эшһөйәр кешеләр итеп тәрбиәләнеләр. Хәҙер 15 ейән-ейәнсәрҙәренә, 19 бүлә-бүләсәрҙәренә лә шундай сифаттар тәрбиәләргә ярҙам итәләр.\nРәфизә һәм Фидаил ҒӘТИӘТУЛЛИНдар.


Ҡала халҡының көндәлек тормошонда ныҡлы урын биләгән трам айҙы транспорт төрө тип күреп өйрәнгәнбеҙ. Күптән түгел башҡ алабыҙҙа тәгәрмәсле кафе ла барлыҡҡа килде. Ул ябай трамай, әлбиттә, әммә теләүселәргә бик күп күңелле минуттар, йә сәғә ттәр бүләк итергә һәләтле. Әлегә Өфөлә Зорин исемендәге трам вай депоһында бер генә трамвай - кафе эшләй, уның хужаһы - э шҡыуар Ирек Арыҫланов. Трамвайҙа йыйнаҡ ҡына өҫтәл һәм ултыр ғыстар, артҡы майҙансығында аш - һыу бүлмәһе һәм бар урынлаш ҡан. Бәҙрәфе лә бар.\nБистрола яҡшы команда йыйылған. Аш - һыу оҫтаһы Елена тел еңде йоторлоҡ тәм - томдар әҙерләй, бухгалтер Анна үҙ өҫтөнә\nофициантка вазифаһын да алған. Юл ыңғайында кофе эсеү хәүеф ле күренеш, өҫтөңә түгелеүе мөмкин тип уйлаһағыҙ, быға Ирек Әсәҙулла улы: "Беҙҙең водитель үҙ эшенең оҫтаһы" , - тип яуа плай. Вагондың тиҙлеге лә сәғәтенә өс километрҙан да артмай,\nбыл йәйәү йөрөгәндән дә аҡрыныраҡ.\nҒәҙәти булмаған бистро Өфө урамдары буйлап көн аша, тәүл ектең ҡараңғы ваҡытында - электротранспорт туҡтағас, йәғин т өнгө 12 - нән сәғәт иртәнге 5 - 6 - ларға тиклем йөрөй. "Йәш ел сауҡалыҡтан" сығып "Ҡурсаҡ театры" туҡталышына йүнәлә. Кө ндөҙ кафе - трамвай депола, ә 15. 00 - дән төнгө 12 - гә ҡәҙ әр "Йәшел сауҡалыҡ"та тора. Бында ла бик күңелле итеп ваҡыт\nүткәрергә - тәмле итеп ашап - эсергә, караокеға ҡушылып йы рларға, бейергә - була. Тик бына кафела тартырға рөхсәт ите лмәй, был аңлашыла ла, бында йыш ҡына бәләкәй балалар менән дә киләләр.\nӘммә кафеға иң теләп килеүселәр - йәштәр, әлбиттә.\n_ Был трамвай - супер! - тип һоҡлана БДУ студенткаһы Анна . - Беҙ бында онотолмаҫлыҡ төн үткәрҙек.\n- Тәгәрмәсле кафе тураһында һуң белдек, - тип бошона Мәск әү ҡунаҡтары Геша менән Сергей. - Әммә бында үткәргән сәғәтт әр онотолмаясаҡ. Хеҙмәтләндереү кимәле бик юғары.\n- Төндә урам буйлап, гитарала уйнап йөрөй инек. Асыҡтырҙы , ә ресторанға инергә аҡса күп түгел, - тип һөйләй Марат мен ән Артур. - Ҡараһаҡ, кафе - трамфай килә. Бутерброд ашап там аҡ туйҙырҙыҡ, ваҡыт та бик күңелле үтте.\nРеспонденттарҙың күбеһен трамвай - кафе ҡышын да эшләрме икән тигән һорау ҡыҙыҡһындыра. Борсолмағыҙ: эшләйәсәк. Салан да температура 20 - 23 тирәһе буласаҡ, уңайлылыҡ өсөн гардер об эшләй башлаясаҡ.


4 июндә Рәсәйҙә һәм СССР-ҙа иң оло тимер юл һәләкәтенә теүәл 30 йыл тулды. Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров хәтер көнө уңайынан ойошторолған матәм сараһында ҡатнашты. Ул стелаға сәскәләр һалды һәм һәләк булғандарҙың, зыян күргәндәрҙең туғандары менән аралашты.\n1989 йылдың 4 июнендә Транс Себер магистраленең 1710-сы саҡрымында ике пассажир поезы осрашҡан ваҡытта шартлау була һәм ҙур янғын башлана.\n211-се «Новосибирск — Адлер» (20 вагон) һәм 212-се «Адлер — Новосибирск» (18 вагон) поездарында 1284 пассажир (шул иҫәптән 383 бала), поезд һәм локомотив бригадаларының 86 ағзаһы була. 11 вагон юлдан ситкә сыға, уларҙың етәүһе тулыһынса янып бөтә.\nРәсми мәғлүмәттәр буйынса, 575 кеше һәләк була, 623 кеше инвалид булып ҡала. Оло Теләк фажиғәһендә 181 баланың ғүмере өҙөлә.\n1992 йылда республика фажиғә урынында хәтер мемориалы ҡуя. Оло Теләк фажиғәһендә зыян күргәндәрҙең һәм уларҙың туғандарының ассоциацияһы етәксеһе Виктор Храмов республика, Иглин районы етәкселегенә һәм бөтә Башҡортостан халҡына мемориалды тәртиптә тотҡан өсөн рәхмәт белдерҙе. Ул Радий Хәбировтан һәйкәлгә федераль статус алыуға булышлыҡ итеүҙе һораны.\nБашҡортостан етәксеһе ошо мәсьәлә менән ныҡлап шөғөлләнергә вәғәҙә бирҙе. Һәләк булғандарҙың туғандары Радий Хәбировтан шулай уҡ Хәтер китабын сығарыу мөмкинлеген ҡарауын һораны. Республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Оло Теләк фажиғәһе буйынса гәзиттәрҙә бик күп мәҡәләләр баҫылыуын, фото һәм видеоматериалдар булыуын, уларҙы бергә туплап, айырым китап итеп сығарыу кәрәклеген әйтте.\n–Мин ул саҡта Башҡорт дәүләт университетының юридик факультетында аҙаҡҡы курста уҡый инем. Был көндө беҙ иртән дәүләт имтиханын тапшырырға килдек. Армияла хеҙмәт иткән бөтә егеттәр фажиғә урынына ярҙамға юлланды. Беҙҙең менән Эске эштәр министрлығы курсанттары ла барҙы, йәш кенәләр, тәндәре бешкән кешеләрҙе носилка менән ташығанда иҫтән яҙып йығылғандар ҙа булды. Ныҡ эҫе ине, Американан дарыуҙар ташыған самолеттарҙы, тән бешеү үҙәгендә табиптарҙың нисек эшләүҙәрен иҫләйем. Ныҡ ауыр хәтирәләр», — тине Радий Хәбиров.


15 Сентябрь 2019, 08:51\nКиләһе йәкшәмбе урман хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамдарын ҡаршы ала. Ошоно күҙ уңында тотоп, Хәйбулла районында йәшәүсе Фаил Ниғәмәтов хаҡында бәйән итмәксебеҙ.Фаил Нәбиулла улы Өфө урман хужалығы техникумын тамамлаған. Бына 30 йыл индееребеҙҙең йәшел ҡалҡанын һаҡлау юлында.\nКиләһе йәкшәмбе урман хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамдарын ҡаршы ала. Ошоно күҙ уңында тотоп, Хәйбулла районында йәшәүсе Фаил Ниғәмәтов хаҡында бәйән итмәксебеҙ.\nФаил Нәбиулла улы Өфө урман хужалығы техникумын тамамлаған. Бына 30 йыл инде\nеребеҙҙең йәшел ҡалҡанын һаҡлау юлында. Райондың 43 мең гектар майҙанын урман биләһә, Ниғәмәтов ҡарамағындағы Степной биләмәһендә 2952 гектар ерҙә ағаслыҡ. Бында үҫкән ағастарҙы һаҡлау, диләнкә һорап килеүселәргә дөрөҫ итеп бүлеү, ҡырҡҡандан һуң таҙалау, үҫентеләр ултыртыу—һәммәһе лә уның\nяуаплылығына тапшырылған. Фаил Нәбиулла улы үҙ эшенә намыҫлы ҡарай. Шуға ла уның\nхеҙмәтен Башҡортостандың Урман хужалығы министрлығы, район хакимиәте юғары баһалап, Маҡтау грамоталары менән бүләкләп тора.\nТәбиғәткә ғашиҡ ир үҙ балаларын да матур итеп үҫтерергә, хеҙмәткә һөйөү уятырға, уларҙа тирә-яҡҡа ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләргә тырыша. Өлгөлө ғаилә теплица тота, йәшелсәләр үҫтереп тә һата. Һәр яҡлап уңған һәм үрнәк булған урмансыны һәм уның барлыҡ коллегаларын һөнәри байрамы менән ҡотлап, уңыштар ғына теләйбеҙ!\nҺүрәттә: Фаил Ниғәмәтов коллегаһы Ирәндек Күскилдин менән.


Бөгөн Мораҡ ауылында ла «Масленица» байрамы уҙҙы\nКөндөң ярайһы ғына һыуыҡ булыуына ҡарамаҫтан, «Совхоз» биҫтәһенә халыҡ күп йыйылды. Сара бик күңелле үтте. Ҡайнар самауыр байрам кәйефен күтәрһә, күмәк көс менән әҙерләнгән табындың төп атрибуты - ҡоймаҡтың ниндәй генә төрө юҡ ине! Тәмлекәстәр менән бер-береһен, балаларҙы һыйлаған халыҡ йырлап-бейеп күңел асты, төрлө уйындар уйнап кинәнде. Район мәҙәниәте һарайы артистарының концерт номерҙары байрамды тағы ла биҙәне. Йылдағыса төрлө милләт вәкилдәрен берләштергән байрам ҡарасҡы яғыу менән тамамланды.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - фекер ҡоро - 2014 - Мәҡәләләр\nтөрлө юлдары барланды\nСибайҙа "Территорияларҙың тотороҡло үҫеше: теория һәм практика" тип аталған ғилми-ғәмәли конференция үтте. Сараның ойоштороусылары булып Башҡортостан Республикаһының Фәндәр академияһы, Сибай ҡалаһы хакимиәте, БР Төбәк тикшеренеү институты, Башҡорт дәүләт аграр университетының Урал аръяғы филиалы, БДУ-ның Сибай институты, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты сығыш яһаны. Конференцияла ҡатнашыусыларҙың географияһы ла киң ине, Ҡаҙағстандан, АҠШ-тан, Рәсәй төбәктәренән, Башҡортостандың ҡала-райондарынан вәкилдәр килде. Өс йүнәлеш буйынса секциялар һәм ауыл ерҙәрендәге эшҡыуарлыҡ мәсьәләләренә арналған түңәрәк ҡор эшләне.\nКонференциялағы сығыштарҙың көньяҡ-көнсығыш райондарының, Сибай ҡалаһының үҙенсәлектәрен күҙ уңында тотоп әҙерләнеүенә ҡарамаҫтан, уларҙа яңғыраған проблемалар Башҡортостандың башҡа ҡала-райондары өсөн дә, Рәсәй төбәктәренә лә берҙәй үк хас. Экология мәсьәләһе, уның менән бәйле халыҡтың сәләмәтлеге ҡаҡшауы пленар ултырышта бер нисә докладта сағылыш тапты, шулай уҡ ошо йүнәлеш буйынса айырым секция эшләне. Ысынлап та, сәнәғәттең йылдам үҫеүе был проблеманы тәрәнәйтә генә. Ә кеше факторы менән аңлатылған битарафлыҡ, ваҡытында тейешле саралар күрелмәүе арҡаһында төрлө сирҙәрҙең шашыуы күҙәтелә, төрлө быуын кешеләренең, шул иҫәптән балаларҙың үлеме теркәлә. Биология фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт медицина университеты профессоры Эльвира Имелбаева үҙ сығышында экологик факторҙарҙың Сибай ҡалаһындағы балалар сәләмәтлегенә кире йоғонто яһауы тураһындағы мәсьәләгә айырым туҡталып китте. Яңы иҡтисади шарттарҙа ауылдарҙың да тәрән көрсөккә терәлеүен абайлауы ҡыйын түгел. Башҡортостан ҡала һәм ауыл халҡы нисбәте буйынса әлегә тотороҡло төбәктәрҙән һаналып килә. Ләкин был мәсьәләне үҙағышына ҡуйыу, ауыл халҡын һаҡлау, демографияны яйға һалмау насар эҙемтәләргә килтереүе мөмкин. Мәскәүҙән килгән иҡтисад фәндәре докторы Виталий Пациорковский Свердловск өлкәһендә булған күңелһеҙ хәлде бәйән итте. 90-сы йылдар башында был төбәктә ауыл халҡының 11 процент ҡына тороп ҡалыуы сәбәпле, өлкә етәкселеге бер нисә тиҫтә ҡала тибындағы ҡасабаны ауылдарға "таратырға" мәжбүр була.\nКөньяҡ-көнсығыш райондарында эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә арналған түңәрәк ҡор бигерәк тә йәнле фекер алышыуҙар тыуҙырҙы. Унда ауыл мәсьәләләре менән шөғөлләнгән фән, дәүләт, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, үҙ эштәрен ойоштороп, яҡшы ғына уңыштарға өлгәшкән эшҡыуарҙар ҡатнашты. Уны асып, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Буранбай Рәфҡәт улы Күсәбәев, оптималләштереү ҡотолғоһоҙ булған шарттарҙа ауылдарҙы һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү нисек итеп алып барылырға тейеш, тигән һорау ҡуйҙы. Ауыл халҡы хоҡуҡтарын яҡлаусы институт булараҡ, Территориаль йәмәғәт үҙидаралығы (ТОС) ойоштороу яҡшы һөҙөмтәләр бирер ине, тип, республикала ошо өлкәлә булған миҫалдар менән таныштырып китте.\nЫсынлап та, ауыл бөтә, мәктәп ябыла, тип зарланып ултырыу дөрөҫ түгел, ә халыҡты ауылда ҡалдыра, уны һаҡлай алырҙай альтернативалар эҙләү мөһим. Халыҡты эш менән дә тәьмин итергә кәрәк. Силәбе өлкәһенең Арғаяш районынан килгән фермер Марат Камалов бәләкәй генә хужалыҡтан картуф үҫтереү буйынса Рәсәйҙең иң алдынғы хужалыҡтары иҫәбенә инеү тәжрибәһе менән таныштырҙы. Картуф һәм иген культураларын үҫтереүҙә агрономияның бар ҡаҙаныштарын әүҙем ҡулланған "Камалов М.Р." крәҫтиән-фермер хужалығы фермерлыҡ эшенең бер эталоны булып тора. Ә Фәнис Кәримов Баймаҡ районында йылҡысылыҡ һәм агро-этно-туризмды үҫтереү менән уңышлы шөғөлләнә. Әйтергә кәрәк, ике фермер ҙа эштәрен кредит ярҙамына мөрәжәғәт итмәйенсә, үҙ көстәре менән генә алып баралар. "Кредитҡа инһәң, ул һине, киреһенсә, бөлдөрөүе бар", тип иҫәпләй улар.\n"Урал аръяғы эшлекле донъяһы" бизнес-үҙәге директоры Айнур Ишмөхәмәтов сарала ҡатнашыусыларҙы дәүләттең эшҡыуарҙарға күрһәткән ярҙамы формалары менән генә таныштырып ҡалманы, ә бөгөнгө башҡорт менталитетына хас кире сифаттарға ла туҡталып китте. "Батша Рәсәйе ваҡытынан башҡорттарҙы бөтөрөргә теләү һәм бөтә ҡаршы сығыусыларҙы ла ҡаты язалау башҡорттарҙа ниндәйҙер ҡурҡыу тойғоһо барлыҡҡа килтергән. Бөгөнгө көндә ошо ҡурҡыу психологияһы сәбәпле, башҡорттар күп өлкәләрҙә, шул иҫәптән эшҡыуарлыҡта ла әүҙемлек күрһәтмәй. Шул уҡ ваҡытта бының өсөн бар мөмкинлектәр булдырылған", тигән фекерҙәр яңғыратты ул.\nСираттағы сығыш яһаусы, Сибай ҡалаһынан Илшат Ҡужагилдин: "Беҙ ошондай саралар барышында аҡыллы фекерҙәр әйтәбеҙ ҙә ул, ләкин улар тәғәйенләнгән кешеләргә, йәғни ауыл халҡына барып етәме икән?" - тигән һорау ҡуйҙы. Ул ауылдарға барып, ундағы халыҡҡа эшҡыуарлыҡ өсөн мөмкинлектәр, уның хоҡуҡи яҡтарын, дәүләт биргән ярҙамды аңлатып йөрөүсе " десант" ойоштороу тәҡдиме менән сыҡты. Тәҡдимдең авторы ниәте буйынса, был десантҡа ғалимдар, юристар, эшҡыуарлыҡ менән бәйле чиновниктар, эшҡыуарҙар инергә тейеш. Илшат Ҡужагилдин әйтеүенсә, әгәр ошондай эш алып барылмаһа, аҡыллы фекерҙәр тормошҡа ашмайынса, конференция залы диуарҙары менән генә сикләнеп ҡаласаҡ.\nТағы ла бер мөһим яңылыҡ ишетеп ҡыуанды сараға йыйылыусылар. Баймаҡ районы 2-се Этҡол ауылы ир-уҙамандары ауылда барған үҙгәрештәр, кәртәләр менән килешмәйенсә, проблемаларҙы хәл итеү маҡсатында "Ир-егеттәр ҡоро" ойоштороп ебәргән. Айбулат Ғүмәров, Айтуған Хөсәйенов, Амур Әминев, Мораҙым Хәлилов үҙ эштәренән тыш, йәмәғәт эше менән дә шөғөлләнә, ауылдаштарының бер өлөшөнөң эскелек һаҙлығына батыуы, икенселәренең уларҙы ошо һаҙлыҡҡа батырыуы битараф ҡалдыра алмай уларҙы. Бөгөн улар көмөшкәселәргә ҡаршы аңлатыу эше алып бара. Шулай уҡ ауылда төрлө саралар үткәреп, абруйлы ауылдаштары менән осрашыуҙар ойоштороп, ауыл тирәләй сүп-сар өйөмдәрен таҙартыу буйынса өмәләр эшләп, үҙҙәренсә бәләкәй генә булһа ла ғәҙел, өлгө була алырҙай йәмғиәт төҙөйҙәр. Әлеге мәлдә ТОС ойоштороуҙы ла яйға һалғандар.\nҒөмүмән, түңәрәк ҡорҙа ауыл тормошона, уның киләсәгенә битараф булмаған кешеләр ҡатнашты. Шуға күрә лә ҡайһы бер сығыш яһаусыларҙың: "Лидерҙар ҡалаларға китеп бөткән, ауылда пассив кешеләр йәшәй", "Дарвин теорияһындағы кеүек, алкаштар үлеп бөтәсәк, сәләмәт кешеләр генә тороп ҡаласаҡ", "Кешеләргә ярҙам итһәң, улар шашып китәсәк", - тигән кеүегерәк фекерҙәре түңәрәк ҡорҙа ҡатнашыусылар тарафынан ҡаты тәнҡитләнде. "Мин юғары уҡыу йортон тамамланым. Унан һуң да ауылда ҡалдым, эшем бар, егермеләп кеше минең ҡул аҫтында эшләй. Нисек итеп һин, ауылда йүнле кеше ҡалманы, тип әйтә алаһың?", "Халҡы хаҡында уйлаған кеше кемделер алкаш тип, уға мөһөр таҡмаясаҡ. Һәр кемдең төҙәлеүгә хоҡуғы бар", "Кеше үҙен алкаш тип танымайынса, ул ундай булмаясаҡ", "Кешегә һәр саҡ уның һәйбәт яҡтарын күрһәтеп, шуға өгөтләһәң, үҙгәреп китәсәк", тигән яуап булды тәүгеләргә.\nБындай конференцияларҙың әһәмиәте ҙур. Уларҙа социаль-иҡтисади, гуманитар, техник йүнәлештәге фәндәр ғалимдары йыйылып, глобаль масштабтағы уртаҡ проблемаларҙы хәл итеү юлдарын бергәләп эҙләй. Ошо сараны үткәреүгә күп көс һалған Ирек Бикмәтов, Фитрат Йомағужиндар маҡтауға лайыҡ. Шулай уҡ Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетының ойоштороусылар исемлегенә инеүе, түңәрәк ҡор ойоштороуы конференцияға эшлеклелек өҫтәүен дә билдәләмәй булмай. Был конференцияның ҡаҙаныштарын теоретик киңлектән ғәмәли киңлеккә сығарыуға булышлыҡ итте лә инде.\nЯҙылған: 26.05.14 | Ҡаралған: 1177


Мөғжизәләр тыуа ихласлыҡтан » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Шәхестәр » Мөғжизәләр тыуа ихласлыҡтан\nМөғжизәләр тыуа ихласлыҡтан 11.04.2017 // Шәхестәр\nӘбйәлил районындағы Хөсәйен тигән төпкөл генә бер ауылда Гөлнур һәм Хөббөтдин Хәлисовтарҙың биш балалы ғаиләһендә тыуып буй еткерә ул. Ғаилә башлығы уҙған быуаттың алтмышынсы йылдары башында Темәстә училище тамамлап, ошондағы мәктәпкә уҡытыусы итеп ебәрелгән була. Нәсих Хөббөтдин улы бала сағының Хөсәйендә үткән осорон әле урыҡ-һурыҡ ҡына хәтерләй: “Йәшәгән йортобоҙ ике фатирлы ине, шуның бер яғында беҙ торһаҡ, икенсеһендә мәктәп урынлашҡайны. Атайыма эшкә алыҫҡа йөрөргә тура килмәне инде, бер нисә аҙым ғына. Биналар етешмәгәс, өҫтәүенә уҡыусылар ҙа әҙ булғас, өсәр класс бергә белем алды... Ә Ирәндек итәгендәге ул ауыл шундай матур ине! Ҡаршыбыҙҙа ғына – ҡарағас урманы. Мәктәп, йәғни беҙ йәшәгән өй, ҡарағастан буралған. Күптәр таштан келәт һала торғайны. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, халыҡ кәмеүе арҡаһында мәктәп бөттө, аҙаҡ ауылдан да буш өйҙәр генә ҡалды. Ҡарағас йорттар, таш келәттәр ни тиклем ныҡ, оҙон ғүмерле булмаһын, кешеләрһеҙ ауылдың йәне юҡ бит ул...”\nХәлисовтар Хөсәйендән ун биш саҡрым алыҫлыҡта ятҡан Ишбулды ауылына күсенә. Әхмәтша олатайҙарының үгеҙгә егелгән арбаһына бар әйберҙәрен тейәп, юлға сыҡҡандары, Фәтих ағаһының әтәс күтәреп атлағаны һаман күҙ алдында геройыбыҙҙың. Ишбулдыға килгәс, тәүҙә ваҡытлыса йәшәү урыны хәстәрләйҙәр, унан аталары, олаталарының иҫке өйөн һүтеп, яңы йорт төҙөргә тотона. Алты-ете йәшлек Нәсих ғаилә башлығының оҫта ҡулдарынан күҙен алмай, һәр эшен ентекле күҙәтә, үҙе өсөн мөһим серҙәрҙе тәжрибә һандығына һала бара...\nТөрлө фәндәрҙән белем биргән Хөббөтдин ағайҙың балаларға дәрестә күрһәтеү өсөн үҙе яһаған күргәҙмә материалдары күп була. Нәсихте рәсем төшөрөү менән мауығып китергә тап шулар этәргәндер, моғайын. Малай, атаһының ижади эштәрен йыш ҡарай торғас, ҡулына ҡәләм алырға баҙнат итә, бер аҙҙан китаптарҙан йәнлек, ҡош һүрәттәрен ҡағыҙға күсерергә әүәҫләнә. Лениндың “Правда” гәзитендә баҫылып сыҡҡан портреты буйынса кеше йөҙөн дә яһарға өйрәнә. Бишенсе класта уҡыған сағында атаһы “Смена-8” аппараты һатып алып биргәс, фотоға төшөрөү менән ныҡлап ҡыҙыҡһынырға тотона.\nБер мәл Хөббөтдин ағай “Пионер” журналында Өфөләге художество мәктәп-интернатына балалар ҡабул ителеүе хаҡында иғлан күреп ҡала ла улы Нәсихтән: “Шунда уҡырға барырға теләгең юҡмы?” – тип һорай. Рәссамлыҡ эшендә тормош мәғәнәһе күрә башлаған малай шунда уҡ: “Эйе, эйе!” – тип ризалығын белдерә. Конкурс ҙур булып, бер урынға ун бала дәғүә итһә лә, Нәсих Хәлисовтың теләге бойомға аша.\nМәктәп-интернатта малайҙың ойоштороу эшенә, уйлап табыуға һәләтен тиҙ асыҡлайҙар. Башҡалар кеүек көн дә гимнастика, футбол менән шөғөлләнергә теләһә лә, Нәсихтең күберәк ваҡыты радиоузелда эшләп, плакаттар төшөрөп, башҡа төрлө яҙыу-һыҙыу башҡарып үтә. Уҡытыусылары Айрат Даян улы менән Людмила Николаевна биргән дәрестәрҙә линогравюра һәм ҡалайҙан сүкеп һүрәт яһау серҙәренә яҡшы төшөнә.\n– Мәктәп-интернатта бөтә фәндәрҙән дә бик көслө уҡыттылар. Беҙҙең кластан Башҡорт дәүләт педагогия институтының художество-графика факультетына инеү өсөн ун өс бала һынау тотҡайны, берәүебеҙ генә физика буйынса үтә алманы, – тип хәтерләй Нәсих Хөббөтдин улы. – Ниңәлер ул саҡта ете-һигеҙ фәндән имтихан бирҙерҙеләр. Моғайын, уҡырға килергә теләүселәр күп булғанғалыр...\nИнститутта белем алған йылдар Нәсих өсөн ысын тормош мәктәбенә әйләнә. Был осорҙа, асыҡтан-асыҡ әйтәйек, аҡса табырға өйрәнә ул. Йыл һайын төҙөлөш отрядтарына тупланған егет һәм ҡыҙҙарға 50-шәр тингә өс-дүрт төҫтән торған шеврондар эшләп бирә, урам һепереүсе булып ялланып, айына 70 һум эш хаҡы ала. Быға 40 һумлыҡ стипендияны ла ҡушһаң... Ҡыҫҡаһы, ауыл мәктәбендә уҡытҡан атаһының хеҙмәте 120 һумға баһаланғанда, студент аҡсаны унан кәм тапмай. Төҙөлөш отрядтарына яҙылыуы иһә, үҙе әйтмешләй, романтика өсөн генә булғандыр.\nЙәйге каникул осоронда Нәсих колхозда эшләй. Малсы йәки игенсе сифатында түгел, ә үҙ һөнәре, йәғни яҙыу-һыҙыу буйынса. Махсус килешеү нигеҙендә. Кран ярҙамында күтәрелеп, ҙур хәрефтәр менән “Миру – мир!” тип яҙғанын әле лә күптәр иҫләп ала. Ун көнлөк эше өсөн 300 һум түләгәндәр!\nҺуңғы курста уҡығанда егет ошо уҡ институтта белем алған Ишембай ҡыҙы Фәриҙәгә өйләнә. Диплом тапшырғанда Әлшәй районы үҙәге Раевкала рәсем, һыҙма һәм хеҙмәт уҡытыусыһы булып эшләү өсөн йүнәлтмә лә бирәләр. Тик, йәшәү урыны табылмау һәм ҡатынының ауырға ҡалыуы сәбәпле, баш ҡаланан ситкә китә алмай Нәсих. Үҙенең художество мәктәп-интернатына кире ҡайта. Балалар менән тиҙ арала уртаҡ тел таба, педагог булараҡ тәжрибә туплай. Тик... эш менән артыҡ мауығып китеп, армия хаҡында онотоп ебәргән икән.\nҠатыны ауырлы булһа ла, Нәсих Хөббөтдин улы хәрби бурысын үтәүҙе кисектереп тормай. Бәхеткә күрә, Стәрлетамаҡтан ары ебәрмәйҙәр уны. Хәрби часть – Фәриҙәһе тыуып үҫкән Йәнырыҫтан ни бары 38 саҡрым алыҫлыҡта. Батальон командиры ла һәйбәт кеше булып сыға, бер ваҡытта ла үтенестәрен кире ҡаҡмай.\nАрмиянан һуң Нәсих Хәлисов ғаиләһе менән Өфөлә төпләнергә тип ныҡлы ҡарар ҡыла. Тимер юл вокзалы яғындағы бер ойошмаға ойоштороусы-педагог булып урынлаша, уның етәкселеге ярҙамы менән тәүҙә – бер, аҙаҡ ике бүлмәле фатир юллауға өлгәшә. Ғаиләһен матди яҡтан яҡшыраҡ хәстәрләү өсөн буш ваҡыттарында магазиндарҙың, башҡа предприятиеларҙың заказдарын алғылай.\n– “Башҡортостан” гәзите редакцияһына урынлашҡанға тиклем гел шулай ике-өс эштә йөрөргә тура килде, – тип һөйләй Нәсих Хөббөтдин улы. – Бер саҡ “Башҡортостан ҡыҙы” журналына биҙәлеш мөхәррире эҙләйҙәр ине. Адресымды яҙып ҡалдырҙым. Күпмелер ваҡыттан ауылда бесән эшләп йөрөгән ерҙән Өфөгә саҡырттылар. Бер юлы “Комсомольская правда”ла ла эшләп йөрөнөм...\n“Башҡортостан” гәзите менән бәйләнгәндән бирле Нәсих Хәлисовтың тормошонда яңы дәүер башлана. Бында әле лә рәссамлыҡ донъяһына башкөллө сумып эшләй ул. “Элек бер урында ла ижади йәһәттән ошо гәзит редакцияһындағы һымаҡ ҡәнәғәтлек тойманым, – ти геройыбыҙ. – Сәбәбе ябай ғына: мин, интернатта уҡып сыҡҡан кеше булараҡ, коллектив яратам, мәж килеп, ихласлап йөрөргә өйрәнгәнмен”.\nШундай шәп кеше ғаиләһенән уңмай буламы! Ике юғары дипломлы Фәриҙә Абдрахман ҡыҙы менән бынамын тигән ике ҡыҙ тәрбиәләп үҫтергән улар. Өлкәндәре Айһылыу Башҡортостан дәүләт аграр университетын тамамлаған. Әлеге көндә ире Андрей менән ике ҡыҙ үҫтерә. Әлфиә атаһының юлын һайлаған – М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының художество-графика факультетында белем алып сығып, әле шәхси фотостудияһында хеҙмәтләндерә. Иптәше Михаил менән бер ҡыҙ һәм бер ул тәрбиәләйҙәр.\nБөгөн Нәсих Хәлисовты, Башҡортостандағы исемле йылдарҙың етеһенең эмблемаһын ижад иткән талантлы рәссам булараҡ, республика халҡы яҡшы белә. Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылыуының 450 йыллығына арналған эмблемаһы айырыуса киң танылыу алды. Төрлө ойошмаларҙың, ведомстволарҙың, сараларҙың билдәләре, йәғни логотиптары хаҡында әйтеп тораһы ла түгел. Бынан тыш, “Башҡортостан” гәзитендәге һәр фотоһүрәт ошо рәссамдың ҡулы, зиһене аша үтә, баҫманың биҙәлешен яҡшыртыу йәһәтенән дә Нәсих Хәлисовтың хеҙмәте оло баһаға лайыҡ. Тағы ете тиҫтә самаһы китапты биҙәгәнен иҫәпкә индерһәк!.. “Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре”, “Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре” кеүек абруйлы исемдәрҙе юҡҡа алмаған ул.\nАтаһы алып биргән “Смена”нан һуң йәш сағында “ФЭД”, “Киев-19” аппараттары менән “һунар” иткән, аҙаҡ заманса һанлы ҡорамалдарҙы ла үҙләштергән оҫта фотограф икәнлеген телгә алмау мөмкин түгел. Йәшәйештең төрлө мәлдәре – ҡыҙығы ла, ҡыҙғанысы ла Нәсих Хәлисовтың объективына эләгеп кенә тора. Уның дүрт тапҡыр шәхси күргәҙмәһен ойоштороуы ла күп нәмә хаҡында һөйләй. Бөгөн уның иҫ киткес бай фотоархивында ниҙәр генә һаҡланмай! Рәссамыбыҙҙың ниндәй генә фотоһүрәтен алып ҡарама, тормош һулышы тойола, йылдар ауазы ишетелә, йән йылылығы бөркөлә. Был сәнғәткә ваҡыт та буйһона төҫлө: тормош ағышы бер мәлгә туҡталып, һине үҫмер саҡтарыңа, йәшлегеңә алып ҡайта, хәтфә яландар буйлап йүгертә, ихлас кешеләр менән осраштыра...\n— Фотоһүрәттәрҙе ауылда төшөрөргә яратам. Унда бөтә нәмә лә тәбиғи, ябай, ихлас, асыҡ, яһалмалыҡ юҡ. Тыуған яҡтарыма ҡайтһам, яратҡан шөғөлөмдән кинәнес алып, илһамланып киләм. Шулай ҙа бөгөн минең төп геройым – әсәйем Гөлнур Яхъя ҡыҙы Хәлисова. 80-ен үтһә лә, һаман да дәртле, үҙаллы йәшәргә тырышып ята, — ти Нәсих Хөббөтдин улы.\nНәсих ағайҙың һәр ҡылығында, һәр һүҙендә ихласлыҡ тоям. Бая үҙе әйткәнсә, тәбиғилек. Әңгәмә барышында бер ниҙе лә йәшермәй, асылып китеп һөйләүе тиһеңме, ижади эштән кинәнес алыуымы, үҙенән алда башҡаларҙы уйлауымы, яҙмышынан һәр саҡ риза булыуымы – барыһында ла ошо сифаты сағыла. Шуға ла уның тормошо көйлө, ижады берәгәйле, дуҫтары күп, уға рәхмәтлеләр бихисап.\n...Компьютеры янында мөкиббән китеп фотоһүрәт эшкәртә оҫта. Ҡамасауламайым тип, артында һаҡ ҡына баҫып торам. Һоҡланып күҙәтәм, шул уҡ ваҡытта был эштең серҙәренә төшөнөү теләгем көслө. Их, өйрәнеп алғанда...\n– Өйрән, өйрән, – тип ҡапыл уйҙарымды бүлә рәссам, эшенән айырылмай ғына. – Кешегә бер ниндәй һөнәр ҙә артыҡ түгел ул. Өйрәнергә тырышыу, ҡыҙыҡһыныу, ныҡыш булыу шарт.\nБелем бүлешкәндән арта ғына, тиҙәр. Ошо хәҡиҡәткә үҙ өлгөһөндә инандырып, йәштәрҙе тәрбиәләү, үҫтереү бурысын да алға ҡуйып, хеҙмәт һәм тормош тәжрибәһен йомарт өләшеп йәшәй Нәсих Хөббөтдин улы. Шуға ла, һүрәттәре кеүек, бөгөнгөһө лә, киләсәге лә яҡты, сағыу уның.


«Башфармация» предприятиеһына үткәргән социаль акциялары өсөн халыҡ рәхмәтен белдерә\n11 Март 2010, 13:39\n«Башфармация» дәүләт унитар предприятиеһына Башҡортостандың төрлө урындарынан рәхмәт хаттары килә. Өс ай эсендә предприятие бер нисә сара, атап әйткәндә “Ҡан баҫымыңды үлсә”, “Ир-егеттәр сәләмәтлеге” акцияларын, үткәрҙе. Ә март дауамында «Башфармация»ның дарыуханалар селтәрендә «Ҡатын-ҡыҙҙар сәләмәтлеге» акцияһы үтә.\nКөйөргәҙе районы инвалидтар йәмғиәте исеменән ойошма рәйесе һәм райондың һуғыш һәм тыл ветерандары ойошмаһы күрһәтелгән иғтибар һәм кешеләр сәләмәтлеген нығытыуға булышлыҡ итеүҙәре өсөн ҙур рәхмәтен белдергән. “Көйөргәҙе районында үҙебеҙҙең урологыбыҙ юҡ, шуға ла һеҙҙең акцияғыҙ барышында 23 кеше профессиональ консультация, кәңәштәр алырға мөмкинлек тапты”, - тиелә Көйөргәҙе районы халҡынан килгән хатта.


Тура бәйләнешкә мөрәжәғәт иткәндән һуң...\n22 Июль , 15:30\nӨфөгә эш сәфәре барышында “Сириус” үҙәге етәксеһе һәм Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты рәйестәше Елена Шмелева Өфө ҡалаһының Калинин районындағы З. Биишева исемендәге 140-сы башҡорт гимназияһын ҡараны.\nӨфөгә эш сәфәре барышында “Сириус” үҙәге етәксеһе һәм Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты рәйестәше Елена Шмелева Өфө ҡалаһының Калинин районындағы З. Биишева исемендәге 140-сы башҡорт гимназияһын ҡараны. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, тура бәйләнештә Өфөнән Константин Мөхәмәтйәров гимназия бинаһының торошо тураһында сығыш яһағайны.\nБөгөн, 22 июлдә, Елена Шмелева мәктәптең педагогик составы һәм уҡыусылар менән осрашты. Ата-әсәләр мәктәптәге ремонт хаҡында борсолоуын белдерҙе: йыл һайын тәҙрәләр ата-әсәләр тарафынан йылытыла. Ата-әсәләр спорт майҙансығының Инорс биҫтәһендә йәшәгәндәр өсөн йәлеп итерлек урын булыуы хаҡында белдерҙе. Бында балалар ҙа, өлкәндәр ҙә йүгереү менән шөғөлләнә, спорт уйындарын уйнай, ошонда йөрөй. Урында йәшәүселәр әйтеүенсә, инфраструктура ла ремонтлауға мохтаж. Елена Шмелева ҡала мөхитенең һәм өфөләрҙең буш ваҡытын уҙғарыу урыны үҫеше хаҡында ла әйтте һәм милли мәктәптең, үҙенең спецификаһын файҙаланып, мөхит үҫешенә булышлыҡ итеүе хаҡында белдерҙе. Әйткәндәй, барлыҡ теләктәр һәм мөрәжәғәттәр өсөн Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты платформаһы эшләй. Ул, Константин Мөхәмәтйәровтың мөрәжәғәтенә яуап биреп, ремонт эштәрен 1 сентәбргә тиклем планлаштырыуҙары хаҡында әйтте. Был мәсьәлә Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты йәмәғәтселәре тарафынан контролгә алынған, хәлгә мониторинг үткәреләсәк. Республиканың мәғариф һәм фән министры Айбулат Хажиндың белдереүенсә, мәктәптәге тәҙрәләрҙең яртыһы алмаштырылған да инде, ә ҡалған эштәр тиҙ арала атҡарыласаҡ.\nЕлена Шмелева Черниковкалағы Пинский исемендәге инженер лицейында “Газпром межрегионгаз”, “Транснефть Урал” кластарында белем алғандар менән осрашты. Балалар үҙ проекттарын - "Газпром" предприятиеларындағы авариялы хәлдәрҙе оператив тапшырыу өсөн мобиль ҡушымта, скважина колоннаһын таҙартыу өсөн конструкция, ИВЛ аппараттарын тәшкил иткән элементтар булған 3D моделле битлектәрҙе – күрһәтте. “Сириус” үҙәге етәксеһе уларҙы ентекле тыңланы һәм проекттарҙың тормошҡа ашыраласағына өмөт белдерҙе.


Милли проект: уңайлы ла, ҡулайлы ла\n11 Ғинуар 2020, 19:00\n"Рәсәйҙең һанлы иҡтисад" милли проекты бурыстарына ярашлы, хәҙер Башҡортостан халҡы төҙөлөшкә рөхсәтте электрон форматта алыу мөмкинлегенә эйә.\nӘле республикала 47 район ошо рәүешле эш итә лә инде. “Уңайлы ла, ҡулайлы ла”, - ти улар был хаҡта.\nЭлектрон документтар менән эш итеү – бөгөн бизнесты алыу барыу һәм инвестиция йәлеп итеүҙең айырылғыһыҙ өлөшө. Бындай мөрәжәғәттәрҙе кире ҡағыу - һирәк күренеш, ә заявка тиҙ арала ҡарала. 2021 йылға ошо рәүешле төҙөлөшкә рөхсәт алыу 70 процентҡа етергә тейеш.\nАлда әйтелгәнсә, был эш “Рәсәйҙә һанлы иҡтисад” милли программаһына ярашлы башҡарыла. Ул үҙ эсенә алты федераль проектты ала: “Һанлы мөхитте норматив көйләү”, "Мәғлүмәти инфраструктура”, “Һанлы иҡтисад өсөн кадрҙар”, “Мәғлүмәти хәүефһеҙлек”, “Һанлы технологиялар”, “Һанлы дәүләт идараһы”.


Төбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы юлдарҙа томан төшөүе хаҡында иҫкәртә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nТөбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы юлдарҙа томан төшөүе хаҡында иҫкәртә\n17:03, 18 ноября 2016 Йәмғиәт\nТөбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы юлдарҙа томан төшөүе хаҡында иҫкәртә Фото: автор\nӨФӨ, 2016 йыл, 18 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nТөбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы томан төшөүе хаҡында иҫкәртә. Юлдарҙа 2-4 километрҙан күреү мөмкинлеге кәмей. Ведомствоның республика гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәренә һылтанып хәбәр итеүенсә, 19 ноябрҙә көндөң аяҙлы-болотло булыуы көтөлә.\nРеспубликала урыны менән бер аҙ ҡар яуасаҡ. Ел йүнәлешен үҙгәртеүсән, талғын. Һауа температураһы төндә 13-18, ҡайһы бер райондарҙа 23 градусҡа тиклем, көндөҙ 8-13 градус һалҡын. Көнсығыш райондарҙа төндә 23-28, көндөҙ 15-20 градус һыуыҡ. Иртәле-кисле юлдарҙа томан төшөүе фаразлана.\nФедераль трассаларҙың юл япмаһын ремонтлау һәм реконструкциялау эштәре алып барылған участкаларында транспорт хәрәкәтенең ауырлашыуы, авариялар һанының артыуы ихтимал. Һауа шарттарына бәйле, М-5, М-7, Р-240 автомобиль юлдарында юл-транспорт ваҡиғалары булыуы мөмкин, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығында.\nТеги: ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы,иҫкәртеү


Төбәктә предприятиеларҙың инвестиция әүҙемлегенә яңы дәүләт ярҙамы саралары хаҡында һөйләнеләр // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n15:02, 26 апреля 2018 Иҡтисад\nТөбәктә предприятиеларҙың инвестиция әүҙемлегенә яңы дәүләт ярҙамы саралары хаҡында һөйләнеләр Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте\nБашҡортостанда инвестиция эшмәкәрлеге өсөн кәрәкле шарттар булдырылған. Был хаҡта республиканың иҡтисади үҫеш министры Сергей Новиков Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Инвестиция мөхитен яҡшыртыу һәм экспортты үҫтереү буйынса Йәмәғәт советы ултырышында белдерҙе. Ултырышты төбәк етәксеһе Рөстәм Хәмитов уҙғарҙы.\nИнвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырған предприятиеларға төрлө дәүләт ярҙамы күрһәтелә, тип хәбәр итте министр. Административ ҡаршылыҡтарҙы кәметеү буйынса эш алып барыла.\nОшоға өҫтәп, ҡорамалдар һатып алыуға сығымдарҙы субсидиялау тәртибе әҙерләнгән. Дөйөм суммаһы 82 миллиард һумлыҡ проекттар менән туғыҙ компания әлеге ярҙам менән файҙаланырға әҙер. Атап әйткәндә, «НЕФАЗ» шасси сығарыуҙы ойоштороу өсөн токарь станоктарын һатып алыу кәрәклеге тураһында белдерҙе, ә «Башҡорт баҡыры» руда сығарыу өсөн тау ҡорамалдары һатып алырға ниәтләй.\n100 миллион һумға тиклем инвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырған предприятиеларға һәм реконструкциялауға аҡса йүнәлткән ойошмаларға мөлкәткә һалым буйынса льгота бирелә. Тиҙҙән был сара дөйөм суммаһы яҡынса 5 миллиард һумлыҡ 165 проектты тормошҡа ашырырға мөмкинлек бирергә тейеш.\nGreenfield тибындағы майҙансыҡта төҙөлгән объекттар өсөн тәүге өс йылда ергә һалым түләү ҡаралмаған. Төҙөлгән бизнес-пландарға ярашлы, инвестициялар күләме 56 миллиард һумдан ашыуыраҡ булған 11 компания ошондай механизм менән файҙалана ала.\nТеги: Башҡортостан Башлығы, инвестициялар, дәүләт ярҙамы


Булат Йосоповтың «Визит» фильмы Рәсәй кинофестивалендә Гран-при яуланы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБулат Йосоповтың «Визит» фильмы Рәсәй кинофестивалендә Гран-при яуланы\n16:41, 15 октября 2014 Мәҙәниәт\nВолгодонск ҡалаһында «Минең тыуған яҡ» ҡыҫҡа метражлы фильмдарҙың II өлкә кинофестивале тамамланды. «Башҡортостан» киностудияһының, Өфө режиссеры Булат Йосопов төшөргән, «Визит» фильмы кинофестиваль Гран-приһын яуланы һәм «Иң яҡшы уйналған фильм» тип танылды.\nӨфөнөң «Тере таҫма» кинокомпанияһынан хәбәр итеүҙәренсә, төрлө жанрҙарҙа һәм номинацияларҙа профессиональ кинематографсыларҙың кеүек һәүәҫкәр авторҙарҙың да 30-ҙан ашыу эше ҡатнашҡан. Фестивалде үткәреүҙә Рәсәй Кинематографсылар союзы булышлыҡ иткән, бүләкләү тантанаһында Никита Михалковтың сәләмләү хатын уҡып ишеттерҙеләр. Фестивалдең төп бурыстары – кинематографияға иғтибарҙы йәлеп итеү, фильмдар төшөрөүселәр, тамашасылар, социаль әһәмиәткә эйә кино- һәм видеопродукцияһына заказ биреүселәр, профессиональ йәмғиәт өсөн аралашыу майҙансыҡтары булдырыу.\nЖюрины РФ Кинематографсылар союзының Ростов бүлексәһе рәйесе Юрий Щербаков етәкләне. Жюри составына шулай уҡ «Ника» кино сәнғәте академияһы ағзаһы Михаил Коломенский һәм кино белгесе, «Дон-ТР» телерадиокомпанияһының кино тураһында тапшырыуҙар алып барыусыһы Елена Христо инде.\nКинофестивалде ойоштороусылар – Ростов өлкәһенең Мәҙәниәт министрлығы, «Рәсәй Федерацияһының Кинематографсылар союзы» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Ростов өлкә бүлексәһе, Волгодонск ҡалаһы хакимиәте, «Көнсығыш-Дон» продюссерлыҡ үҙәге.\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Визит» фильмының сюжеты ХХ быуаттың атаҡлы бейеүсеһе Рудольф Нуриев тормошонан күренештәр менән бәйле. Проект 2013 йылда БР Президенты грантын яулаған.\nТеги: кинофестиваль, Булат Йосопов, ҡыҫҡа метражлы кино


Раил Сарбаев: Башҡортостан Сирия менән иҡтисади хеҙмәттәшлеккә асыҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРаил Сарбаев: Башҡортостан Сирия менән иҡтисади хеҙмәттәшлеккә асыҡ\n12:33, 16 апреля 2010 Иҡтисад\nХөкүмәт Премьер-министры етәкселегендә Башҡортостан Республикаһы рәсми делегацияһының Сирия Ғәрәп Республикаһына визиты тамамланды. Визит сиктәрендә Сирия Ғәрәп Республикаһындағы Рәсәй Федерацияһының Ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе Сергей Кирпиченко менән осрашыуҙар, Сирия Ғәрәп Республикаһы Хөкүмәте вице-премьеры Абдулла Дардари, Сирия дәүләт нефть Корпорацияһының генераль директоры Али Аббас, Сирия нефть компанияһының генераль директоры Омар Хамад менән һөйләшеүҙәр үтте.\nРаил Сарбаев Абдулла Дардари менән әңгәмәлә Башҡортостандың интеллектуаль, технологик потенциалы беҙҙең республика территорияһында ла, Сирия Ғәрәп Республикаһы территорияһында ла берлектәге предприятиелар ойошторорға мөмкинлек биреүен билдәләне. Башҡортостан – инвестициялар өсөн уңайлы һәм ышаныслы төбәк. Был өлкәлә республика рейтингы дөйөм алғанда ил рейтингына ҡарағанда күпкә юғары. Бынан тыш, әңгәмәлә Сирия Ғәрәп Республикаһының вице-премьеры Сирия сәнәғәтен модернизациялауҙа Башҡортостан тәжрибәһен уңышлы ҡулланыу мөмкинлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды. Бигерәк тә нефть эшкәртеү һәм энергетика өлкәһендә.\n“Уралтехнострой” корпорацияһы Сирияға ла килеп еткән һәм унда үҙенең производствоһын ойошторған. Өфө компанияһы тәүге тендерҙа еңеп сыҡҡан һәм Сирия нефть компанияһы менән Сирия Ғәрәп Республикаһының төньяҡ провинцияларында Телл-Аддас ятҡылығын реконструкциялауға контракт төҙөгән. Башҡортостан Хөкүмәте делегацияһы визиты дауамында контракттың презентацияһы үтте. Сиратта – 130 миллион АҠШ доллары менән баһаланған икенсе тендер.\n«Ҙур проекттарҙы ғәмәлгә ашырыуҙа яҡындан аралашыу – уңыштың яртыһы», — тип иҫәпләй инвестиция өлкәһе белгестәре.\nТеги: тышҡы иҡтисади эшмәкәрлек


Бөгөн «Салауат Юлаев» хоккейсылары Астанала урындағы «Барыҫ» клубы менән көс һынашты\nКХЛ регламентына ярашлы, яҡтар быйылғы миҙгелдә бер-береһе менән 4 тапҡыр осрашырға тейеш ине. Әммә юлаевсылар был уйындарҙың береһендә генә еңеү яуланы. Бөгөнгө осрашыу ҙа дәғүәселәр файҙаһына 3:2 иҫәбе менән тамамланды.\nСөнки майҙан хужалары индергән өс шайбаға яҡташтарыбыҙ ике гол менән генә яуап ҡайтара алды. Уңышҡа Өфө клубынан Евгений Скачков менән Антон Слепышев өлгәште. Башҡортостан командаһы артабан 21 ғинуарҙа Омскиҙа урындағы «Авангард» менән осраша.


Тәбуҡ алышы | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Пәйғәмбәрҙәр тарихынан > Тәбуҡ алышы\n« Таиф яуы\nТәбүк яуы »\nРумдарҙың әһел Ислам менән һуғыш итеү өсөн ғәскәр әҙерләгәндәре рәсүлуллаһҡа ишетелде. Шунлыҡтан рәсүлуллаһ сәхәбәләргә Румдар менән һуғыш итеү өсөн Шам тарафына сәфәр итәсәген һөйләне. Башҡа һуғыштарҙа рәсүлуллаһ, халыҡҡа таралмаһын өсөн, ҡайҙа сығасағын асыҡ әйтмәй ине. Был сәфәрҙә иһә, барасаҡ ер оҙаҡ булып, уға әҙерләнеү тейеш булғанлыҡтан, ҡайҙа сығасағын асыҡ һөйләне. Был ваҡытҡа ҡәҙәр Исламиәтте ҡабул иткән бөтә Бәдиә ғәрәптәрен үә Мәккә халҡын да һуғышҡа сығырға әмер итте. Был һуғышҡа сығыу халыҡҡа бик ауыр килде. Сөнки уларҙың һуғыш итәсәк дошмандары ул быуаттың иң ҡеүәтле дәүләттәренән булған Рум императорлығы булып, барасаҡ ерҙәре лә бик алыҫ ине. Мәҙинә әтрафында был ваҡытта аслыҡ булып, халыҡ бик уңайһыҙ хәлдә ине. Көндәрҙең эҫе булыуы уңайһыҙлыҡты тағы ла арттыра ине. Уның өҫтөнә был ваҡыт емештәрҙең өлгөргән ваҡытына тура килеп, баҡса эйәләре үҙҙәренең баҡсаларында яңы емештәр ашап, күләгәлә рәхәтләнеп ятаһылары килә ине.\nҒәскәр әҙерлеге өсөн рәсүлуллаһ мосолмандарҙы ярҙам итеүгә өндәне, был турала хөтбәләр һөйләне һәм вәғәз-нәсихәттәр ҡылды, һәр кем ҡулынан килгән ҡәҙәр ярҙам итә, ярҙам итә алмаған кешеләр әжер үә сауаптан мәхрүм ҡалыуҙарына бик ҡайғырҙылар. Мәҙинәнең ҙур байы Ғусман ибн Ғәффән бөтөн барлығы белән өс йөҙ дөйә, илле ат үә мең динар бирҙе. Быға рәсүлуллаһ ғәйәт шатланып, ҡул күтәреп оҙон доға ҡылыуы билдәлелер. Әбү Бәкр Сиддыҡ үҙендә булған бөтә дүрт мең дирһәм аҡсаһын килтереп бирҙе. Ғүмәр ибн Хаттаб ярым малын бирҙе. Ғасим ибн Ғәди етмеш дөйә йөгө хөрмә бирҙе.\nТалха ибн Ғөбәйдуллаһ, Ғаббас ибн Ғабдел Мутталиб вә Ғабдрахман ибн Ғәүфтәр ҙә күп миҡдарҙа иғәнә бирҙеләр. Ҡатын-ҡыҙҙар ҙа ҡулдарынан килгән ҡәҙәр иғәнә ҡылдылар.: алҡа, йөҙөк, мунсаҡ, беләҙек, аяҡ беләҙеге кеүек зиннәттәрен асла ҡыҙғанмаҫтан рәсүлуллаһҡа килтереп бирәләр ине. Һәр кем сәфәр әҙерлеген күрә, Аллаһ үә рәсүлдең ризаһы өсөн ҡорбан булырға әҙер ине. Һуғышҡа атланып сығыуға ат үә дөйәләре булмаған фәҡирҙәргә иғәнә малынан ат үә дөйә бирелә, иғәнә бөтөп, бирергә бер нәрҫә лә табылмайса кире ҡайтарылған кешеләр, һуғышҡа сыға алмауҙан ҡурҡып, балалар кеүек илайҙар ине. «Тәүбә» сүрәһендәге 92-се аят ошондай фәҡирҙәр хаҡындалыр:\n«Йәнә шуларға гонаһ юҡ, улар һинең алдыңа килеп: «Йә рәсүлуллаһ! Беҙҙең һис нәрҫәбеҙ юҡ, әгәр беҙгә ат үә һуғыш ҡоралдары бирһәң, беҙ ҙә һуғышҡа барыр инек», — тинеләр, һин уларға: «Һеҙҙе ултыртып һуғышҡа ебәрергә һис нәрҫә таба алмайым», — тинең. Шул ваҡытта улар күҙҙәренән йәштәр ағыҙып ҡайтып киттеләр, һуғышҡа сығыу өсөн мал тапмауҙарының ҡайғыһынан».\nБашҡа ваҡыттарҙағы кеүек был ваҡытта монафиҡтар, форсаттан файҙаланып, мосолмандарға төрлө ҡотҡо бирмәктәләр ине: «Мөхәммәд Шам ҡәҙәр алыҫ ергә барып Бәни Әсфәр (Румдар) менән һуғышмаҡсы була, улар менән һуғышыуҙы уйынсыҡ тип белә торғандыр. Уларҙы ғәрәптәргә оҡшатырға ярамай. Оҙаҡ үтмәҫ, иптәштәре менән арҡандарға бәйләнеп әсир алынырҙар», — тигән һүҙҙәр һөйләйҙәр ине. Әҙ- мәҙ иғәнә биргән фәҡир-фөҡәрәнән көләләр: «Быларға ни ҡалған инде, үҙҙәренә юҡты килтереп биргән булалар, рия икәнлеге күренеп тора инде», — кеүек һүҙҙәр һөйләйҙәр ине.\nТәүбә сүрәһендәге 79-сы аят иғәнә биргән фәҡирҙәрҙән көлгән монафиҡтар хаҡындалыр:\n«Монафиҡтар Аллаһуға итәғәт итеп саҙаҡа биреүсе мөьминдәрҙе яманлап шелтә ҡылалар, шулай уҡ ярлы мөьминдәрҙең аҙ ғына булған саҙаҡаларын ғәйепләп, мәсхәрә ҡылалар. Уларҙы Аллаһ мәсхәрә ҡылыр һәм уларға рәнйетеүсе ғазап булыр».\nМонафиктарҙың халыҡҡа ҡотҡо биреүҙәре рәсүлуллаһҡа ишетелгәс, мәсьәләне белер өсөн ибн Ясирҙы ебәргәйне. Улар: «Юҡ, беҙ бындай һүҙҙәрҙе уйын-көлкө итеп кенә һөйләнек, ҡотҡо һалыу ниәте менән түгел», — тип яуап бирҙеләр.\nТәүбә сүрәһендәге 65-се аят ошбу хаҡта инде:\n«Әгәр һин уларҙан Аллаһуҙы, аяттарҙы үә рәсүлде кәмһетеп һөйләшеп торған саҡтарында, ни һөйләйһегеҙ, тип һораһаң, улар әйтерҙәр: «Үҙ-ара уйнап-көлөп һөйләшәбеҙ», — тип, һин уларға әйт: «Һеҙ Аллаһуҙы үә Уның аяттарын, үә Уның рәсүлен мәсхәрә ҡыла инегеҙ түгелме».\nҒөзөр күрһәтеп сәфәрҙән ҡалыусылар\nЖәддә ибн Каис исемле береһе рәсүлуллаһтан сәфәргә сыҡмаҫҡа рөҡсәт һораны үә ғөҙөрөн күрһәтте: «И Мөхәммәд, минең ҡатын-ҡыҙҙарҙы яратҡан бер кеше икәнлегем бөтөн ҡәүемемә билдәле. Мин Шамға барһам, Бәни Әсфәр ҡыҙҙары мине фетнәгә төшөрөрҙәр тип ҡурҡам, мин уларҙы күрһәм, түҙә алмамын, миңә рөҡсәт бир бармайса ҡалырға», — тине. Бындай кешенән, тәбиғи, хәл, хәйер сыҡмаясағынан рәсүлуллаһ рөҡсәт бирҙе.\nТәүбә сүрәһендәге 49-сы аят ошбу кеше хаҡында иңде тиҙәр:\n«Йәнә ҡайберҙәре әйтер: «И рәсүлуллаһ! Миңә һуғыштан ҡалырға рөҡсәт бир! Мине фетнәгә һалма (сөнки мин ҡатындарҙы бик тә яратам, һуғышҡа сыҡһам, ҡатындарға бәйләнермен, тип ҡурҡам», — тип). И Мөхәммәд ғәләйһи үә сәлләм, әгаһ бул! Улар күңелдәрендә монафиҡлыҡ сире булған өсөн фетнәгә төштөләр. Йәһәннәм, әлбиттә, кафырҙарҙы үә монафиҡтарҙы сорнап алыусы».\nСәхрә ғәрәптәренән һикһән ҡәҙәр кеше ғөҙөрлө булмағандары хәлдә, төрлө сәбәптәр күрһәтеп, рәсүлуллаһтан һуғыштан ҡалырға рөҡсәт алдылар.\nТәүбә сүрәһендәге 90-сы аят шул ғәрәптәр хаҡындалыр:\n«Бәдәүи ғәрәптәренең монафиҡтары , үҙҙәрен ғөҙөрлө күрһәтеп, һуғышҡа сыҡмаҫҡа рәсүл ғәләйһи үә сәлләмдән рөҡсәт һорарға килделәр һәм уларҙан Аллаһуҙы һәм рәсүлде ялғанға тотоусылар һуғышҡа сыҡмай ҡалдылар. Уларҙың кафырҙарына Аллаһуҙан ғазап тиҙ ирешер».\nҒабделлаһ ибн Үбәй үә башҡа күп монафиктар ҙа, төрлө ғөҙөрҙәр күрһәтеп, Мәҙинәлә ҡалдылар. Исламға асла кереп бөтмәгән Әбү Хайсәмә, Ҡәғб ибн Мәлик, Һиләл ибн Үмәйә, Мирара ибн Рабиғтар ҙа сәфәргә сығырға ауырһынып, йәки арттан барып етербеҙ әле, тигән уй менән сыҡмай ҡалғайнылар.\nӘҙерлек тамам булғас, рәсүлуллаһ, Мәҙинәлә үҙ урынына Мөхәммәд ибн Мәсләмә Ансариҙы, ғаиләһе янында Ғәли ибн әби Талибты ҡалдырып, утыҙ мең ғәскәр менән сәфәр китте. Мәҙкүр ғәскәр эсендә ун мең ҡәҙәреһе атлы ғәскәр ине. Иң ҙур әләмде Әбү Бәкргә, мөһәжирҙәрҙең әләмен Зөбәир ибн Гәввәмгә, Әус әләмен Үсәид ибн Хузаирға, Хазраж әләмен Хәббәб ибн Мунзирға үә башҡа ҡәбилә башлыҡтарына ла әләмдәр бирҙе. Ғәли Мәҙинәлә ҡалғас, монафиҡтар: «Мөхәммәд уны ҡулынан эш килмәгәнгә алып сыҡманы», — тип мыҫҡыллағандарынан һуң, рәсүлуллаһтың артынан сыҡты, фәҡәт рәсүлуллаһ уға: «Мин һине ғаиләмде ҡарар өсөн ҡалдырҙым. Уларҙың һүҙҙәренә әһәмиәт бирмә, һин миңә, Мусаға Һарун нисек яҡын һәм ҡәҙерле булһа, шулайһың, фәҡәт шул айырма бар ки, минән һуң пәйғәмбәр килмәйәсәк», — тип тынысландырып ҡайтарып ебәрҙе.\nҒәскәр Хижргә еткәндә, рәсүлуллаһ Сәмуд ҡәүеменең ҡиссаларын хәтерҙәренә төшөрөп, уларҙан ғибрәт алырға, һәр ваҡыт Аллаһуҙың бөйөклөгөн күҙ алдарында тотоп, ҡайғы үә тәьҫир менән үтәргә ҡушты. Шул юл менән ғәскәр Шамдың ситенә етеп, Тәбуҡ тигән урынға төштө. Ул ваҡыттар Тәбуҡта кеше йәшәгән әҫәре юҡ ине. Рәсүлуллаһ Муғәз ибн Жәбәлгә: «Әй Муғәз, иҫән булһаң, был ерҙәрҙе баҡсалар менән тулы күрерһең», — тине. Ваҡиған рәсүлуллаһтың һүҙе тура килде. Тәбуҡ мосолмандар тарафынан фәтх ителеп, йәшәү рәүеше менән тулды. Ғәскәрҙең Мәҙинәнән сығыуы рәжәб айында ине.\nҒәскәр Мәҙинәнән сәфәр иткәс, юғарыла зекер ителгән Әбү Хайсәмә ғәйәт эҫе бер көн баҡсаһына ҡайтып керҙе. Ике ҡатыны икеһе лә уның өсөн сатырҙарын сисендереп, һалҡынлатып ҡуйғандар, яңы емештәр үә һалҡын һыуҙар әҙерләгәндәр, биҙәнеп-төҙәнеп уны ҡаршы алғайнылар. Быны күреү менән Әбү Хайсәмәнең хәтеренә рәсүлуллаһ килеп төштө. Бик ҡаты тәьҫире булып: «Рәсүлуллаһ бындай эҫе көндәрҙә мәшәҡәт эсендә була тороп, минең күләгә аҫтында матур ҡатындар ҡосағында, татлы емештәр ашап ятыуым дөрөҫ түгел», — тине. Һәм сатырҙарына инеүҙән ваз кисеп, шул сәғәттә үк юл хәҙерлеген күреп, ғәскәр артынан сәфәр китте. Әбү Хайсәмә ғәскәр артынан килеп еткәндә, ғәскәр Тәбуҡта урынлашҡайны. Алыҫтан бер кеше килгәнен күргән сәхәбәләр рәсүлуллаһҡа: «Йыраҡтан бер ҡара күренә, кем булыр икән?», — тип торғанда, рәсүлуллаһ: «Әбү Хайсәмә булһа ярар ине», — тигәйне. Әлеге алыҫтан күренгән ҡара Әбү Хайсәмә булып сыҡҡас, рәсүлуллаһ бик шатланды.\nӘйлә халҡы үә башҡалар менән солохнамә яһау\nҒәскәр Тәбуҡта егерме көн торҙо. Шул ваҡытта ул тирәлә булған бәғзе халыҡ килеп рәсүлуллаһ менән солохнамә яһанылар. Әйлә башлығы Юхәннә, ошбу ваҡыт рәсүлуллаһҡа килеп, йылына 300 динар биреп тороу шарты менән солохнамә яһаны. Бынан башҡа Азрух үә Жәрба әһелдәре лә йылына 100 динар биреп тороу шарты менән солох яһанылар. Мина халҡына емештәренең өстән берен биреп тороу шарты менән солох яһалды.\nУкәйдиргә сәриә ебәреү\nРәсүлуллаһ Тәбуҡта булған ваҡытта Дүмәтүл Жәндәл әмире Укәйдир ибн Ғабдел Мәлликкә Халид ибн Вәлид етәкселегендә дүрт йөҙ егерме атлы ғәскәрҙән ғибәрәт бер сәриә ебәрҙе. Был ваҡыт Укәйдир ау менән мәшғүл ине. Халид, Укәйдирҙе тотоп алып, рәсүлуллаһ хозурына килтерҙе. Укәйдир рәсүлуллаһ тарафынан Исламға дәғүәт ителһә лә, ҡабул итмәгәс, билдәләнгән миҡдар һалым биреп тороу шарты менән арала солох яһалды.\nМәҙинәгә ҡайтыу хаҡында кәңәшләшеү\nРәсүлуллаһ Тәбуҡта егерме көн торғас, алға хәрәкәт итеү тураһында сәхәбәләр менән кәңәш итте. Сәхәбәләр иһә ары барыуҙы мәғкүл күрмәнеләр: «Хәҙер беҙ Тәбуҡ ҡәҙәр ергә килеп еткәнебеҙ хәлдә дошмандан бер әҫәр күрмәнек. Тимәк, беҙҙең килеүҙән улар ҡурҡтылар. Хәҙергә беҙ шуның менән ҡәнәғәтләнәйек. Беҙ Шамға ҡәҙәр барһаҡ, бер ҡәҙәр мәшәҡәткә осрарбыҙ, сөнки унда дошманыбыҙ күп, әһел Исламдан әҫәр юҡ. Был йыл Мәҙинәгә ҡайтайыҡ, киләсәктә эшебеҙҙе күрербеҙ», — тинеләр. Бының өҫтөнә Шамда тағун сире барлығы ла ишетелгәйне. Шунлыҡтан рәсүлуллаһ, уларҙың фекеренә эйәреп, Мәҙинәгә ҡайтыуға ҡарар бирҙе.\nТәбуҡ ғәзүәһенә сығыуҙан төп маҡсат әһел Исламды имтихан итеү ине. Уларҙың дәрәжә имандарын, диндәренең ни ҡәҙәр ныҡ булыуҙарын һынау өсөн иң беренсе аслыҡ ваҡытында, иң эҫе көндәрҙә, ҡеүәтле дошман менән һуғыш итеү өсөн алыҫ ергә сыҡмаҡ ине. Шуның өсөн дә рәсүлуллаһ бәғзе бер сәбәп менән ғәскәрҙән артҡа ҡалған кешеләрҙе көтөп тормай: «Әгәр унан хәйер сығырлыҡ кеше булһа, килеп етер әле», — тип юлында дауам итә ине.\nҒәскәр туҡтап торған бер ваҡытта Әбү Зәр исемле бер сәхәбә дөйәһен юғалтып артта ҡалғайны. Быны күреп сәхәбәләр: «Йә рәсүлуллаһ, Әбү Зәр ҡалды бит!» тиешә башланылар. Рәсүлуллаһ уларға: «Ҡалһын, әгәр ҙә унан хәйер сыға торған булһа, килеп етер әле», — тине. Ваҡиған Әбү Зәр дөйәһен таба алмағас, ғәскәрҙән айырылып ҡалыуҙан ҡурҡып, әйберҙәрен күтәреп ғәскәр артынан китте. Ғәскәр туҡтап ял иткән ваҡытта Әбү Зәр күренде. Быны күргәс, сәхәбәләр бик шатланып, рәсүлуллаһҡа уның килеп еткәнен һөйләнеләр. Шул ваҡыт рәсүлуллаһ: «Аллаһ Әбү Зәргә рәхмәт итһен. Ул яңғыҙ йөрөй, яңғыҙ хәлдә үләсәк, яңғыҙ хәлдә ҡубарыласаҡ» мәғәнәһендә һүҙҙәр әйтте. Ғусман сәхәбә тарафынан Әбү Зәр Рабзаға ебәрелмеш ине. Үлем ваҡытында яңғыҙ ҡатыны менән хеҙмәтсеһе генә бар ине. Улар уны кәфенләгәс, күмә алмайса, юлдан уҙған мосафирҙарҙы көтөп торҙолар. Шул ваҡыт Ибн Мәсғүттәр тура килделәр. Ибн Мәсғүт быны күргәс илап ебәреп: «Рәсүлуллаһ әйткәйне лә: «Ул яңғыҙ йөрөй, яңғыҙ хәлдә үләсәк, яңғыҙ хәлдә ҡубарыласаҡ», — тип.\nБыл сәфәр сәхәбәләрҙең Ислам юлында ни ҡәҙәр мәшәҡәттәр күтәреүҙәренә, Аллаһ юлында мал үә йән ҡорбан итеүҙе иң ҙур бурыс иткәнлектәре майҙанға сыҡты. Был ваҡиғаиаи һуң монафиктарҙың хәҡиҡәт хәлдәре бик асыҡ мәғлүм булды. Улар мосолмандарҙы фетнәләүҙән башҡа эшкә ярамағанлыҡтан, уларҙан мөмкин ҡәҙәр йырағыраҡ булыу тейешлеге заһир булды.\nМонафиктарҙың яуыз ниәте\nТәбуҡтан ҡайтҡанда, рәсүлуллаһ ғәскәрҙе икенсе юлдан ебәреп, үҙенә насар бер юлдан үтергә тура килде. Быны монафиктарҙан бер нисәһе һиҙеп ҡалып, рәсүлуллаһ үтәсәк юлға алдан барып торҙолар. Уларҙың маҡсаттары — уның дөйәһен өркөтөп, уны йығытмаҡ ине. Фәҡәт рәсүлуллаһ эште һиҙеп ҡалып, һаҡлыҡ сараларын күрҙе. Ғәммәр ибн Ясирға дөйәнең теҙгенен тотторҙо, Хузәйфәгә дөйәнең артынан барырға ҡушты. Шуның өсөн монафиктар маҡсаттарына ирешә алманылар. Улар рәсүлуллаһтың артынан килеп етһәләр ҙә, Хузәйфә ҡулындағы таяғы менән дөйәләрҙең башына һуғып алға ебәрмәне. Монафиктар, эштең һиҙелгәнлеген белеп, шыпырт ҡына тайҙылар.\nМәсет зирарҙы емертеү\nРәсүлуллаһ Мәҙинәгә етергә бер сәғәтлек юл ҡалғас, бер нисә сәхәбәне ебәреп, мәсет «Зирар»ҙы емертте. Ошбу мәсетте Кубә монафиктарынан бер йәмәғәт бина итеп, рәсүлуллаһ Тәбуҡ сәфәренә сығар алдынан уға килеп: «И рәсүлуллаһ, беҙ, ҡарт-ҡоро, зәғиф-зуғәфә еңеллек яһар өсөн бер мәсет бина иттек, һинән ошбу мәсеттә башлап намаҙ уҡып биреүеңде үтенәбеҙ», — тигәйнеләр.\nРәсүлуллаһ, сәфәр әҙерлеге менән мәшғүл булғанлыҡтан, уларҙың үтенестәрен Тәбуҡтан ҡайтыуға кисектергәйне. Фәҡәт уларҙың маҡсаттары мәхәллә айырып, әһел Ислам араһын айырыу булғанлығы рәсүлуллаһҡа мәғлүм булғанлыҡтан, Тәбуҡтан ҡайтышлай был мәсетте емертте. Тәүбә сүрәһенең 107-110-сы аяттары ошбу хаҡта иңдерелде:\n«Йәнә мосолмандар тирәһендә яуыз монафиҡтар бар ки, улар мосолмандар зарарына мәсет бина ҡылырҙар, был эштәре менән хаҡты үә ниғмәттәрҙе инҡар итеүҙәрен арттырыу өсөн үә мосолмандарҙың берлеген бөтөрмәк өсөн, үә әүәлдә Аллаһуға үә Уның рәсүленә ҡаршы һуғышҡан кешеләрҙе көтөп алмаҡ өсөн. Был аят иңгәс, Мөхәммәд ғәләйһиссәләм уларҙың мәсетен емертте. Мәсет төҙөүселәр: «Беҙ мәсетте яҡшы ниәт менән төҙөгәйнек», — тип, Аллаһ исеме илә ант иттеләр, ләкин: «Улар ялғансылар» тип Аллаһ шәһәҙәт бирә».\n«Монафиҡтар төҙөгән мәсеттә мәңге намаҙ уҡыма, әүәл көндән башлап Аллаһуҙан ҡурҡыу нигеҙенә төҙөлгән рәсүлуллаһ мәсетендә намаҙ уҡымаҡ тейешлерәк, ул мәсеттә һыу менән донъя керенән, Ислам менән күңел керенән паклауҙы яратыусы ирҙәр барҙыр. Әлбиттә, Аллаһу Тағәлә тәндә һыу менән, иғтиҡәдтә Ҡөрьән менән пакланыусыларҙы һөйә».\n«Әгәр берәү мәсетте Аллаһуҙан ҡурҡып үә Уның ризалығын өҫтәп бина ҡылһа, шул хәйерле, йәки емерелә торған яр өҫтөнә һалған монафиктың бинаһы хәйерле булырмы? Ҡөрьән хөкөмдәре йөрөмәй торған мәсеттәрҙе төҙөүселәр мәсеттәре менән бергә йәһәннәмгә ишелеп төшөрҙәр, шулай уҡ биҙғәттәрҙән төҙөлгән батыл динде тотоусылар диндәре менән бергә йәһәннәмгә ишелеп төшөрҙәр. Әлбиттә, Аллаһ залимдарҙы һиҙәйәткә һалмаҫ».\n«Һин уларҙың төҙөгән биналарын емергәс, биналары күңелдәрендә ҡайғы булып торалыр. Аллаһ — белеүсе үә ғәҙел хөкөм итеүсе».\nҒәскәрҙең Мәҙинәгә ҡайтып кереуе рамаҙан айында ине.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 11.11.2018 в 15:48, и размещена в категории Пәйғәмбәрҙәр тарихынан. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Соцстрах фонды түләүҙәре 11 миллиард һумдан ашып китте // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСоцстрах фонды түләүҙәре 11 миллиард һумдан ашып китте\n15:26, 24 февраля 2011 Иҡтисад\nРФ Социаль страховкалау фондының Башҡортостан буйынса төбәк бүлексәһенең 2010 йылдағы сығымдары 11 миллиард 300 милион һум тәшкил итте. Был элгәре йылға ҡарағанда 2 процентҡа күберәк. Был мәғлүмәттәрҙе ведомствоның Координацион советы ултырышында төбәк бүлексәһе етәксеһе Марат Латипов килтерҙе.\nБюджеттың төп өлөшөн һәр ваҡыттағыса пособиелар түләүгә сығымдар тәшкил итә. Отчет осоронда сығымдарҙың дөйөм суммаһында уларҙың өлөшө 83 процент, йәғни 9 миллиард 300 миллион һум тәшкил итте.\nВаҡытлыса эшкә һәләтһеҙлек һәм әсәлек менән бәйле түләүҙәргә 7 миллиард 700 миллион һум аҡса тотонолдо. Производствола бәхетһеҙлек осраҡтарынан һәм профессиональ ауырыуҙарҙан мотлаҡ социаль страховкалауға 780 миллион һум аҡса йүнәлтелде. Федераль бюджет һәм Мотлаҡ медицина страховкалауы фонды бюджеты средстволары иҫәбенә финансланған сығымдар 2 миллиард 800 миллион һум тәшкил итте.\nТүләүҙәр структураһында ваҡытлыса эшкә һәләтһеҙлек буйынса пособиелар ярайһы уҡ ҙур өлөштө биләй. Йыл эсендә 800 меңгә яҡын эшләүсе 3 миллиард 700 миллион һум самаһы ошондай пособиелар алды, был 2009 йылдағынан 12 процентҡа күберәк. Былтырҙан алып пособиелар иҫәпләп сығарыу тәртибе үҙгәрҙе, был 2009 йыл менән сағыштырғанда уртаса көнлөк пособие күләменең артыуына килтерҙе.\nТеги: соцстрах фонды, пособиеләр түләү


4 Сентябрь 2010, 17:19\nБыйылғы уҡыу йылын да Илеш районы белем биреү учреждениелары яңы ҡаҙаныштар менән ҡаршыланы. Ғөмүмән, ундағы мәктәптәр, балалар баҡсалары, өҫтәмә белем биреү учреждениелары күп күрһәткестәр буйынса республикала алдынғы урынды биләй.\nРайонда бер гимназия, 23 урта мәктәп, 11 төп белем биреү мәктәбе, дүрт өҫтәмә белем биреү учреждениеһы эшләп килә. Мәктәптәрҙә 4252 уҡыусы белем ала, 1250 бала балалар баҡсаларына йөрөй. Район мәғариф бүлеге начальнигы Р. Ямаловтың әйтеүенә ҡарағанда, барлыҡ бюджет средстволарының 61 проценты мәғариф учреждениеларына бүленә.\nӘйтергә кәрәк, бөгөн мәғарифта модернизациялауға йүнәлтелгән үҙгәрештәр бара. Уҡытыусы йылы районда яҡшы старт алды. Был йәһәттән төрлө саралар үткәрелә, «түңәрәк өҫтәл»дәр, күргәҙмәләр ойошторола. Беҙҙең яңы мәктәп – милли мәғариф инициативаһын тормошҡа ашырыу буйынса план, шулай уҡ республика һәм район проекттары тормошҡа ашырыла.\nФинанс күләменә ҡарап, райондың мәғариф өлкәһенә артабан да ыңғай яҡҡа үҙгәрештәр индереү күҙаллана. Был йүнәлештә «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проекты мөһим роль уйнай. Уны тормошҡа ашырыу мәлендә район средстволарына 27 компьютер, ике мультимедиа проекторы, ике интерактив программа комплексы, балалар баҡсаларына бер миллион 230 мең һумлыҡ уҡыу-уҡытыу әсбаптары булдырылды, яңы техника һәм заманса уҡытыу йыһаздары ҡайтарылды. Уҡыусыларҙы йөрөтөү өсөн ун автобус алынды. Барлыҡ белем биреү йорттары интернет селтәренә тоташтырылды.\nҮрге Йәркәйҙәге өс мәктәп – 1 миллион һум, «Иң яҡшы уҡытыусы» конкурсы һөҙөмтәләре буйынса 16 педагог 100 мең һум күләмендә РФ Президенты грантын алды. 4-се урта мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы К. Насретдинова 200 мең һум аҡсалата премияға лайыҡ булды. Башта әйтелеүенсә, райондың мәғариф системаһы күп күрһәткестәр буйынса республикала алдынғы урында тора. Әлбиттә, был уңыш педагогтарҙың һөнәри оҫталығына бәйле.\nБөгөнгө көнгә 683 педагогтың 84-е – юғары, 418-е – беренсе, 71-е икенсе категорияға эйә. «Йыл уҡытыусыһы – 2010» республика конкурсында ҡатнашыусыларҙың өсөһө лә төрлө номинацияларҙа лауреат исемен яуланы.\nБазытамаҡ урта мәктәбенең физика уҡытыусыһы Р. Ғилемйәнов, В. Сухомлинский миҙалы менән бүләкләнде. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының төбәк-ара конкурсында Ф. Ғибәҙуллина менән Д. Ғиләжетдинова төрлө номинацияларҙа еңеү яуланы.\n26 мәғариф хеҙмәткәре – төрлө бүләктәргә, биш педагог – «БР-ҙың мәғариф отличнигы» билдәһенә, алтыһы – БР Мәғариф министрлығының Почет грамотаһына, бишеһе – Мәғариф министрлығының Рәхмәт хатына, дүртеһе – муниципаль район хакимиәтенең Почет грамотаһына, бишеһе мәғариф бүлегенең Почет грамотаһына лайыҡ булды.\n«Башланғыс кластар йыл уҡытыусыһы» район конкурсында 1-се мәктәптән – А. Миңлебаева, 2-се мәктәптән – Р. Хужина, 4-се мәктәптән Г. Мәрҙәмшина иң яҡшылары тип табылды.\nШулай уҡ уҡыусылар ҙа төрлө конкурстарҙа, фәнни-ғәмәли конференцияларҙа, республика олимпиадаларында еңеү яулай. БР Мәғариф министрлығынан алынған мәғлүмәткә ҡарағанда, райондың сығарылыш уҡыусылары яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшкән. Быйыл 17 сығарылыш уҡыусыһы мәктәпте – алтын, 31-е көмөш миҙал менән тамамланы. БДИ һөҙөмтәләре буйынса уҡыусыларҙың 61 проценты республиканың, Мәскәү, Санкт-Петербург, ҡаҙан, Пермь, Силәбе, Ижевск, Екатеринбург ҡалаларындағы юғары уҡыу йорттарына уҡырға инде.\nҡыҫҡаһы, район уҡытыусыларының тырышлығы, үҙ бурыстарын ҙур яуаплылыҡ менән башҡарыуы район мәктәптәрен республика күләмендә алдынғылар рәтенә баҫтырҙы. Киләсәктә лә ошо позицияны юғалтмайынса эшләргә яҙһын.


26 Апрель 2019, 18:51\nИбн-Фаҙлан яҙмаларында телгә алынған боронғо башҡорт ерҙәре – Һамар далаһы, Ырғыҙ, Кәрәлек, Кәмәлек буйҙары – уҙған быуатта милләтебеҙ мәҙәниәтен, әҙәбиәтен, мәғарифын үҫтереүгә тос өлөш индергән күп кенә шәхестәребеҙҙең тыуған төйәге.\nБилдәле педагог һәм хөкүмәт эшмәкәре Фатима Хәмит ҡыҙы Мостафина ла – шулар иҫәбендә.\n1913 йылдың 26 декабрендә хәҙерге Һамар өлкәһе Оло Чернигов районының Диңгеҙбай ауылында донъяға килә ул. Бала сағы заман афәте булып, ҡырғын алып килгән 1921 – 1922 йылдарҙағы аслыҡ мәленә тура килә. Атаһы ғаилә ағзаларының ғүмерен һаҡлап ҡалыу маҡсатында көньяҡҡа, Ташкентҡа, юлланырға ҡарар итә. Тик үҙе, тиф эләктереп, юлда уҡ вафат булып ҡала. Әсәләре Ғәзизә Фатима менән Әнүәрҙе ас үлемдән ҡотҡарыу өсөн балалар йортона тапшырырға мәжбүр була. Бер нисә йылдан һуң улар Башҡортостанға килеп эләгә.\n1930 йылда Фатима Мостафина К.А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтына инә. Студент йылдарында уҡ көслө ихтыяры, ҡыйыулығы һәм ойоштороу һәләттәре менән айырылып торған ҡыҙҙың хеҙмәт юлын дәүләт эшмәкәрлеге менән бәйләүе һис тә осраҡлы түгел.\nВЛКСМ Өлкә Комитетының беренсе секретары булараҡ, ун йыл дауамында (1936 – 1944) республика йәштәренә етәкселек итә. 1947 йылда Коммунистар партияһы (ВКП(б) Үҙәк Комитеты янындағы Ижтимағи фәндәр академияһының аспирантураһына уҡырға инә һәм 1950 йылда философия буйынса кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.\n1951 йылда Өфөгә ҡайта һәм партияның Өлкә Комитетында фән һәм юғары уҡыу йорттары бүлеге етәксеһе булараҡ эшен дауам итә, һуңғараҡ мәктәптәр бүлеге мөдире итеп күсерелә. Ә инде 1955 йылдың февралендә, Башҡорт АССР-ының Юғары Советы Президиумы бойороғона ярашлы, республиканың мәғариф министры итеп тәғәйенләнә. Фатима Хәмит ҡыҙы, ошо вазифала 16 йыл эшләп, халҡыбыҙ өсөн бик күп әһәмиәтле ғәмәлдәр башҡара. 1960 – 70-се йылдарҙа илдең уҡытыу системаһында үткәрелгән реформаны бик уңышлы атҡарып сыға. Бигерәк тә ауыл мәктәптәрен иғтибар үҙәгендә тота. Уларҙа уҡытыусыларға ҡытлыҡты бөтөрөү маҡсатында Өфөлә, Салауатта, Сибайҙа, Күмертауҙа асылған педагогия училищелары гөрләп эшләп китә. Һәләтле ауыл балаларына юл асыу өсөн Өфөлә мәктәп-интернаттар төҙөлә. Баш ҡалабыҙҙа яңынан СССР Фәндәр академияһының филиалын астырыу, БДУ-ға әйләнгән К.А. Тимирязев исемендәге БДПИ урынына яңы педагогия институты төҙөтөү һәм башҡалар – былар барыһы ла Фатима Хәмит ҡыҙының ныҡышмаллығы һәм үткерлеге арҡаһында ниєтлєнеп, уның күҙәтеүе аҫтына бойомға аша.\nҺәләтле һәм батыр йөрәкле ханымдың эшмәкәрлеге Ленин ордены һәм ике тапҡыр Ҡыҙыл Байраҡ Хеҙмәт ордены менән билдәләнгән. Өфө ҡалаһының 20-се башҡорт гимназияһы уның исемен йөрөтә.\nФатима Хәмит ҡыҙы тормош иптәше, заманында партия Өлкә Комитетының энергетика һәм коммуналь хужалыҡ бүлеген етәкләгән ғәҙел һәм бер һүҙле Закиров Абдулла Вәли улы менән бер балаға ғүмер бирә, шулай уҡ яңғыҙ ҡалған яҡын туғанының улын да ҡарап үҫтерә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Әнүәр әсәһенән алда яҡты донъянан китеп бара. Затлы нәҫел ебен өс ейәне дауам итә.\nФатима Хәмит ҡыҙы замандаш милләттәштәренең рухи таянысы була. Ҡоростай ныҡлы холоҡло етәксе, әсәләрсә хәстәрлекле ил инәһе – ошо ҡапма-ҡаршылыҡтарҙың сәйер аһәңлелеге – бөйөк шәхесебеҙҙең ғәжәп булмышы шундай булған. Уны халҡыбыҙҙың егерменсе быуат Бәндәбикәһе тип атаһаҡ та, был сағыштырыуҙан һис кем хилафлыҡ эҙләргә ҡыймаҫтыр, моғайын.


Күренекле виртуоз ҡумыҙсы һәм өзләүсе Роберт Заһретдинов 84-се йәшендә арабыҙҙан ките\nРоберт Абдрахман улы 1932 йылдың 16 декабрендә Мәсетле районында донъяға килгән. Өфө сәнғәт училищеһын, Свердловск музыка-педагогия институтын тамамлаған.\nРоберт Заһретдинов - Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, халыҡ-ара өзләү фестивалдәре еңеүсеһе, «Донъяның виртуоз ҡумыҙсыһы» халыҡ-ара конкурсында бер нисә тапҡыр лауреат исемен яулаусы. «Ҡумыҙҙа уйнау мәктәбе» китабы өсөн ул Д.Сорос исемендәге халыҡ-ара премияға лайыҡ булды. Мәрхүм менән хушлашыу иртәгә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында иртәнге сәғәт11-ҙә башлана.