Баш ҡалала «фәрештәләр торбаһы» асылды\nӨфө ботаника баҡсаһында Бругмансия сәскә атты. Йылы климатта үҫкән гөл айырым тәрбиә талап итә. Бынан тыш, быйыл баҡсала башҡа үҫемлектәр ҙә күкрәп сәскә атҡан. Был йәй башында эҫе булып, һуңынан көндәрҙең ямғырлы булыуына бәйле, ти баҡса хеҙмәткәрҙәре.\nБругмансия күкрәп сәскә атһын өсөн аҙнаһына бер тапҡыр баҡса хеҙмәткәрҙәре уға ашлама һибә. Өс йыл элек сәселгән гөл быйыл тәүгә сәскәгә күмелгән. Үҫемлек Америка Ҡушма Штаттарының көньяғынан килтерелгән. Уның сәскәләре эре ҡыңғырауға оҡшаған - 30 сантиметрға тиклем етә. Бругмансия сәскәләре атыр алдынан йәшел төҫтә була, һуңынан төрөнә ҡарап, башҡа төҫ керә башлай. Ҡышҡылыҡҡа гөлдөң тамырҙары ҡаҙып алынып йылыға ҡуйыла.\nНадежда Рязанова, ғилми хеҙмәткәр: «Бругмансия ағыулы үҫемлек. Уны Америка Ҡушма Штаттарныда дауаланыу өсөн ҡулланалар. Хатта ошо маҡсатта плантацияларҙа үҫтерәләр. Ул орлоҡ һәм тамыр аша үрсей. Һуңғы ысул менән үрсеткәндә, гөл тиҙерәк сәскә ата».\nКискә табан был сәскәләрҙән бөжәктәрҙе ылыҡтырыусы хуш еҫ аңҡый башлай. Бругмансия эргәһендә декорация өсөн ултыртылған Лантана үҫемлеге лә ағыулы. Ул атып туҡтағас емеш бирә башлай. Ләкин ни бары матурлыҡ өсөн генә.\nБыл күп йыллыҡ сәскәләр талымлы түгел. Шуға ла уларҙы иһә баҡсасы үҫтерә ала.\nБында раузаларҙың йөҙҙән ашыу төрө үҫә. Эре сәскәлеләре лә, ваҡ сәскәлеләре лә, төрлө төҫтәгеләре лә... Раузалар бер ай элек сәскә ата башлаған, уларҙан хуш еҫтәр аңҡый. Сентябрь аҙағында атыу тамамланғас, раузаларҙың ҡыуаҡтары ҡырҡып алынып, төптәре ергә күмеләсәк. Ошондай ысул менән баҡса хеҙмәткәрҙәре сәскәләрҙе ҡышҡылыҡҡа әҙерләй.


Сайтында танышырға етди мөнәсәбәттәр булдырылған, австралияла\nЕтди мөнәсәбәттәр ҡороу-синг мең француз мөхәббәт эҙләү маҡсаты булһа, матур һәм оҙаҡ йәшәгән. Был, бәлки, ҡатмарлы һәм ауыр, ләкин кеше табырға кәрәк: ул һинең бөтә етешһеҙлектәр кемде ҡабул итәм, ул һәр көн һеҙҙең өсөн һеҙҙең тормош ҡалған өлөшө солан, шунса инвестицияларға кем теләгән ваҡытта, ни эшләп һеҙҙең өсөн, берҙәмлек һәм мөхәббәт һаҡлай, тип, һеҙ, наслаждайся яңы парҙар кеүек. Етди аҙым эшләнгән аҙым мөнәсәбәттәр булдырыу өсөн, мотивация һәм доза менән иң яҡшы хисе.\nТөҙөү өсөн етди мөнәсәбәт, ниндәйҙер аҙымдар талап итергә кәрәк. Осоп, бер ҡасан, тип алдынан яңы мөнәсәбәттәр, һеҙ үҙегеҙ тураһында күберәк белеү мөмкинлеге бирә. Һеҙ, ысынлап та ла белә, бәхет өсөн һеҙ кәрәк? Әгәр һеҙ бүлеп, үҙенән һорайыҡ, тип телисез икән, мөнәсәбәттәр етди булмаҫ. Фекер, хис-тойғо кисерергә теләүселәр киләсәктә һеҙгә башҡаса мөнәсәбәттә элекке кеүек көнсөллөк йәки ышанмаусылар. Һеҙ төҙөгән етди мөнәсәбәт талап итә, үҙе өсөн дөрөҫ һорау бирҙе. Ваҡыт, йыл дауамында ул һеҙҙең шәхси ваҡыты менән танышыу өсөн яҡшы партнер буласаҡ, һеҙ шулай уҡ баһа булып тора. Әлеге ваҡытта иң был критерийҙар менән билдәләнгән мөнәсәбәте өсөн һеҙ элеккесә донъя һәм етешһеҙлектәр түгеп, тип, һеҙ, судья булыу өсөн, иң мөһиме, килешергә өсөн гарантия бирә, — тип сыға башланы.\nяңы роман, иң яҡшы\nТелисез икән, булһын өсөн, мөхәббәт камил йәшәйем, һеҙҙең менән дә партнер һайлау критерийҙары тураһында талаптар, был-нормаль. Нимә әйтә, һәм идеаль ҡатын-ҡыҙ йәки ир-ат юҡ, быны белмәй, һәм һеҙҙе башҡа бер нөктәгә ҡарап ятыуын буйынса артыҡ йомшаҡ булырға тейеш. Был ваҡыт яҡшы булһын өсөн, ҙур булмаған исемлеге төҙөлә, киләсәктә улар һеҙҙең талапты ултырырға кәрәк партнер ғына түгел, ә мәжбүри. Мәҫәлән, бәлки, һеҙ эҙләгән кеше, һәм ул уны францияның көньяғында йәшәй, балалары юҡ. Шул факт, тип, ул ваҡытта балаһыҙ булыуы мөһим, һеҙҙең өсөн, бәлки, ләкин ул унда йәшәмәне,-тип, артыҡ үҙгәрмәйәсәк һәм һығылмалы булыуы асыла, тип аңлата, һеҙ уны нисек айырырға мөмкин мәжбүри. Был ябай бурыс өсөн файҙалы, бигерәк тә ышаныслы булып эшләй самооценки етди мөнәсәбәттәр өсөн нигеҙ булды. Оҙайлы мөнәсәбәттәр буталсыҡ теләге булһа төҙөйәсәкбеҙ-был матур, әммә ул күпкә яҡшыраҡ, теүәл белеү өсөн, кеүек, идеалы, кемдер килә. Был реклама булды һеҙҙең ҡарар һайларға һеҙ сайттың булдырылыуы менән файҙалы. Беренсе һәм контакттар биржаһы бер нисә һуң, һеҙ башлай удивляться, әгәр оҙайлы һәм етди мөнәсәбәт әүерелә шанс була. Үҙе һорай, әгәр һеҙ әҙер тырышлыҡ күрһә, был мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү өсөн. Беҙ хаҡында һөйләү түгел, бөтә биреү өсөн, яңы партнерҙар булһа, һеҙ телисез, шулай уҡ тураһында уйлап, мөнәсәбәттәр өсөн һығылмалы менән башланды мажаралар. Исегездә тотоғоз, компромисс мөнәсәбәт, һәм был бер ни тиклем ваҡыт биләгән, иҫ киткес тура килә өсөн. Ә компромисҡа бармаған хәл шулай булған, әлеге ваҡытта шулай уҡ мөһим мөнәсәбәттәр. Күп кеше, уңышһыҙлыҡҡа дусар булып, ҡайһы ваҡыт бик тиҙ, бергә ҡалыу өсөн, ҡайһылай пар килгәндәр, бәлки, улар үҙ мөмкинлеген күберәк биреү тейеш, тип иҫбат бәйле булыуы мөмкин эшләргә, эшләргә тейеш.\nҮҙ мөнәсәбәтен, ышаныс атмосфераһы булдырырға, парһыҙ\nсоучастник нигеҙҙә формалашты, уҡыусылары, дуҫтары тураһында белә һәм дуҫтар табыу өсөн бөтә яҡынлығы, инвестиция һәм был аҙымдың бөтә сабырлыҡ талап итә. Ул биләй күпкә күберәк йәки ике көн, аңлар өсөн, әгәр һеҙ ине, эш эшләп, бергә йәшәй. Билдәле булған мөхәббәт көсө тик оҙаҡ сроклы перспективала, сөнки, яратмаған, күрә башлай, уның нигеҙендә хеҙмәт һеҙҙең тормош’ (Левиафан Дэвид)\n← Бушлай онлайн-франция танышыу\nМенән таныша американдар кеүек. Яуап Yahoo →\n© 2020 Франция Видеочивать


Һәр кемдең үҙ бәхете\n15 Ғинуар 2018, 17:46\nЮлдыбай ауылында йәшәүсе Илсиә һәм Дамир Әбделмәновтар ете бала тәрбиәләй һәм уларҙы донъялағы иң ҙур бәхеттәре тип һанай. Уларҙың ғаилә ҡороуҙарына 14 йыл ғына үткән, ә йәш әсәгә май айында ни бары 32 йәш тула.\nЮлдыбай ауылында йәшәүсе Илсиә һәм Дамир Әбделмәновтар ете бала тәрбиәләй һәм уларҙы донъялағы иң ҙур бәхеттәре тип һанай.\nУларҙың ғаилә ҡороуҙарына 14 йыл ғына үткән, ә йәш әсәгә май айында ни бары 32 йәш тула.\n- Йәштән ҙур ғаилә тураһында хыялландыҡ тип әйтә алмайым, тик тәүге балабыҙ донъяға килгәс тә бәхетебеҙ карьера, бизнес йәки башҡа бер нәмәлә лә түгел, ә балала икәнен аңланыҡ, - тип һөйләй хужабикә Илсиә Хәниф ҡыҙы. Иң ҙур ҡыҙҙары Ритаға – 12 йәш, Римаға – 11, Радмирға – 9, Регинаға – 6, Динарға – 4, Илүзәгә – 2 йәш, ә төпсөктәре Данил Яңы йыл байрамы алдынан - 15 декабрҙә генә донъяға килгән.\nИлсиә оло ғорурлыҡ менән һәр балаһының уңыштарын һанап сыҡты, ҡыҙыҡһыныуҙарын , һәләттәрен дә мөмкин тиклем үҫтерергә тырыша ата-әсә.\n- Рита менән Рима – уҡыу алдынғылары, гел бишкә генә өлгәшәләр, Радмирҙың да ике генә дүрте сыҡты, шул фәндәрҙе лә әҙерәк нығытһаҡ, бәлки киләсәктә ул да апайҙарынан ҡалышмаҫ. Регина быйыл беренсегә барҙы, уға ла мәктәптә бик оҡшай, - ти күп балалы әсә. – Күптәр, туғандар, дуҫтар ҙа балаларыбыҙ күп булғас, беҙ уларҙың һәр береһенә иғтибарҙы тейешенсә биреп еткермәйбеҙ, ваҡыттары етмәй, тип уйлай. Тик улай түгел. Балаларыбыҙ үҙ-ара татыу, ирем дә иғтибарлы, һәр саҡ ярҙамға килергә әҙер, ҡәйнәм дә һәр яҡлап ярҙам ҡулы һуҙырға тора. Башҡаларҙан бер ҙә менән кәм йәшәмәйбеҙ.\nДамир Әхәт улы тормош иптәшенә - терәк-таяныс, балаларына - хәстәрлекле атай. Ғаилә башлығы ҡыш көндәре вахта менән күберәк Рәсәй, республика ҡалаларында эшләһә, йәй көндәре үҙ тракторында кәсеп итә. Иртә яҙҙан үҙ хужалығындағы мәшәҡәттәрҙән бушаған сағында ауылдаштарына ла ер һөрөү, бесән әҙерләү кеүек эштәрҙә ярҙам итә.\nЯңы йыл байрамы алдынан - 28 декабрҙә Илсиә Хәниф ҡыҙы Өфө ҡалаһына барып, республика Хөкүмәте Йортонда күп балалы әсәләргә «Әсәлек даны» миҙалын тапшырыу тантанаһында ҡатнашты, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов ҡулынан ҡәҙерле бүләк алып ҡайтты. Бына шундай иҫтәлекле, шатлыҡлы һәм ҡәҙерле ваҡиғалар Әбделмәновтар тормошонда күберәк булһын, тап шуларҙан – бер-береңә булған һөйөү, ихтирам, иғтибар һәм хәстәрлектән бәхет ҡойолалыр ҙа инде...


Яҡшы адвокат - Дания Юрист. Адвокат бөтә Онлайн\nАдвокат, Копенгагенда - һеҙ яҡшы адвокат хаҡы буйынса иң яҡшы копенгагенда\nБыл һәр саҡ иң яҡшы идеялар өсөн менән сцепляться юрисы, юридик бәхәстәр килеп тыуа. Дөрөҫ адвокат табып ҡатмарлы булыуы мөмкин, бигерәк тә бөгөнгө көндә, һайлау ҡасан шул тиклем күпКем һәм кем менән шөғөлләнеүселәргә мөрәжәғәт итә икән, һеҙҙең ярҙам кәрәк. Копенгагенда юрист эҙләгән һеҙ, бәлки, һеҙҙең еңел һәм аныҡ бында, адвокаттар хоҡуҡты табырға тура килә һеҙҙең өсөн ихтыяждары. Беҙ Копенгагенда һәм уның эргәһендә бөтә. Шәхси һәм корпоратив хоҡуҡ өлкәһендә советы тәҡдиме әгәр һеҙ кәрәк, тип, һалым йәки башҡа, һеҙ дөрөҫ адвокат табырға мөмкин. Беҙ бөтә өлкәләрен солғап ала Нисек шәхси кешеләр өсөн һәм компаниялар. Категория рәт-рәт баҫып, ә һеҙ бөтә булған копенгагенда һуңынан юрист, предметтың эше менән була. Был мөмкин еңел ине эшләй.\nНимә эшләйәсәк юристар. Юрист Дат\nЮрист-ул, тәү сиратта, клиенттар ире - ышаныслы кәңәшсе, уларҙың мәнфәғәттәрен һаҡлау һәм хосуси башҡа бойондороҡһоҙ бурысы булып тора. Йыш ҡына был талап, бер нисә төрлө ләкин килтерергә мөмкин тәжрибә, мәсьәләләр һәм проблема\nҺеҙҙе ниндәй проблемалар ҡаршылау, бәйләү, хәл һеҙ ниндәй өлкәлә шөғөлләнгән.\nМасштаб алған һәм шул сәбәптәрҙең береһе булып тора, тип күп шөғөлләнә. Универсал әммә тағы ла күп була, күп булған юридик проблемалар менән осраша һәм уларға көнкүрештә ярҙам итә ала. Һәм мөмкинлектәре күп, һеҙ хәл итергә тейеш, тип, һеҙ, юрист булараҡ эшләргә теләр. Иска ҡушылдығы һуң транспорт килтергән зыянды ҡаплау тураһында иң эре компаниялар-ара советы, ата-әсә өсөн иң яҡшы бала табыу ҡарары менән айырылышыу өсөн ярҙам итә. Күптәр фекеренсә, юристар хоҡуғы ғына бара. Был осраҡта түгел шул Әммә ҡапма-адвокат, һәм бар осраҡта ла, унда ҡайһы бер адвокат ғына осраша ала. Беренсе инстанция суды nybeskikket юристар сығыш яһау хоҡуғына эйә булғанда ғына, уларҙың хоҡуҡи системаһы дат. беренсе инстанция булып тора Шул саҡта ул юғары суд алдында сығыш яһау хоҡуғын ала ала. Был мөһим әһәмиәткә эйә шул осраҡта, ялыу биреүселәр улар предметы булып тора юғары суд районный суд булды. Имтихан тапшырырға тейеш Адвокат суд апелляция (landsretsprøven) өсөн, иҫбат итеү өсөн, уның иң яҡшы адвокат, суд апелляция өсөн сығыш яһай. Адвокат хоҡуғы алған юғары суд алдына баҫасаҡ, яҙылырға мөмкин (L) һуң уларҙың исемдәрен. Ниһәйәт, ирешеп адвокаттары юғары судҡа алдында сығыш яһау хоҡуғын ала, тип яҙылған мөмкин һуң (H) һуң уның исеме. Өсөн ала (См) булырға тейеш биш йыл дауамында, кәм булмаған осрашыу ун тапҡыр суд апелляция. Бөтә аспекттарын үҙ эсенә Ulrikke түгел, инструменттар менән эшләй стратегияһын эшләү өсөн төҙөлә башлаған ағзаһы һәм халыҡ-ара мөнәсәбәтенә тиклем.\nИнде ун йылдан ашыу тармаҡ һәм секретариат дауамында юрист булараҡ, ҙур селтәрҙәр, улар көн һайын йөрөй.\nUlrikke менән бергә эшләүемә шулай уҡ корпоратив социаль яуаплылыҡ Түгел, төрлөлөгө һәм етәксеһе, шулай уҡ милекселәрҙең ҡулланыуҙы киңәйтеү адвокат менән алмашына.\nНиһәйәт, күңелле һәм идара директорҙар советы секретары була.


Рөстәм Хәмитов: «Халҡыбыҙ һәр саҡ ауыр һынауҙарға бергәләп ҡаршы торған» // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Халҡыбыҙ һәр саҡ ауыр һынауҙарға бергәләп ҡаршы торған»\n10:11, 5 ноября 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.\n4 ноябрҙә Өфөләге Конгресс-холда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Халыҡтар берҙәмлеге көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһаны.\n– Был көн тарихыбыҙҙың данлы биттәрен, төрлө дин, милләт, ҡатлам кешеләренең Тыуған илдең азатлығы һәм бойондороҡһоҙлоғо, именлеге өсөн Ватаныбыҙҙы илбаҫарҙарҙан азат иткән осорҙо иҫкә төшөрә. Бынан бик күп йылдар элек башҡортттар һәм башҡа халыҡтар Мәскәүҙе ҡотҡарыуҙа ҡатнашҡан. Ата-бабаларыбыҙҙың илһөйәрлеге милләттәр һәм граждандар араһындағы татыулыҡты нығытыу, илде тотороҡло үҫтереү буйынса бөгөнгө эштәребеҙҙә дауам итә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Халҡыбыҙ һәр саҡ ауыр һынауҙарға бергәләп ҡаршы торған. Берҙәмлек, яуаплылыҡ, илһөйәрлек. Тап ошо сифаттар ҡот осҡос һуғышта еңеп сығырға ярҙам иткән. Быйыл бөтә донъяла Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы билдәләнде. Был шулай уҡ яңы тарихыбыҙҙа, Ҡырымды һәм Севастополде Рәсәйгә ҡайтарыуҙа ла сағылыш тапты.\nСарала ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар Мысырҙа булған авиаһәләкәт ҡорбандарын бер минутлыҡ тынлыҡ менән иҫкә алды. Илебеҙ халҡы ҡайғы уртаҡлашырға, ярҙам итергә һәләтле булыуы менән айырылып тора, тип билдәләне республика Башлығы.\n– Ватан тарихы фәһемле һабаҡ бирә. Ул милли мәнфәғәттәрҙе яҡлау ил хәүефһеҙлегенең, уның тотороҡлоғон нығытыуҙың төп шарты икәнлеген иҫкә төшөрә, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Рәсәйҙең һәм уның төбәктәренең именлеге ҡатмарлы мәсьәләләрҙе бергәләп хәл итә белеүгә бәйле. Бөгөн республика иҡтисадты нығытыу буйынса бурыстарҙы хәл итә, финанс тотороҡлоғон һаҡлай, бөтә социаль йөкләмәләрҙе үтәй, халыҡ-ара хеҙмәттәшлекте киңәйтә, шуның менән бергә илдең динамикалы үҫешенә үҙ өлөшөн индерә.\nБайрам сараһы ижади коллективтарҙың һәм башҡарыусыларҙың сығышы менән тамамланды.\nТеги: байрам,бр башлығы


2015 йылда республика Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға федераль бюджеттан 1,5 млрд һумдан ашыуыраҡ аласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n2015 йылда республика Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға федераль бюджеттан 1,5 млрд һумдан ашыуыраҡ аласаҡ\n8:31, 19 ноября 2014 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.\n2015 йылда Башҡортостанда йәшәүсе Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға федераль субвенциялар күләме 1,572 миллиард һум тәшкил итәсәк. Бының хаҡта Еңеүҙең 70 йыллығына әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса республика ойоштороу комитеты ултырышында БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүдов хәбәр итте.\nВетерандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү ултырыштың төп темаларының береһе булды. Республика башлығы Рөстәм Хәмитов был өлкәләге мөһим проблемаларҙы билдәләп үтте.\n— Ветерандарҙы йәшәү урыны буйынса сиратҡа ҡуймау факттары билдәле. Етәкселәр формаль яуап яҙыу менән шөғөлләнә. Бынан тыш, өлкән кешеләр яңы фатир алғандан һуң йыш ҡына унда уларҙың яҡын туғандары күсә. Хеҙмәт министрлығының мәғлүмәттәре буйынса, торлаҡ менән тәьмин ителгән ветерандарҙың тик 65 проценты ғына федераль бюджет саралары иҫәбенә алынған торлаҡтың хужалары булып ҡала. Сәбәптәр төрлө — ҡайҙалыр намыҫһыҙ туғандар, ҡайҙалыр йылғыр кешеләр ветерандарҙы бүләк итеү, алыу-һатыу килешеүҙәрен рәсмиләштерергә күндерә, һуңынан ветерандар торлаҡһыҙ ҡала, — тине Башҡортостан Президенты.\nРөстәм Хәмитов БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығына, шулай уҡ муниципалитет башлыҡтарына ветерандар һәм уларҙың туғандары менән әүҙемерәк аңлатыу эштәре, шулай уҡ урындарҙағы хәлдең даими мониторингын алып барырға ҡушты.\nРеспубликаның хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова һуңғы ике йылда 2275 ветерандың үҙ торлаҡ шарттарын яҡшыртыуын билдәләне. Шуға ҡарамаҫтан, федераль бюджет иҫәбенә торлаҡ менән тәьмин ителгән 1647 кеше емерек һәм йәшәү өсөн яраҡһыҙ йортта йәшәүҙәрен дауам иткән. Башҡарылған эш һөҙөмтәһендә 976 ветеран яңы фатирға күсерелә.\nРеспубликаның Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүдов, 2012 йылдан алып был маҡсатҡа йүнәлтелгән федераль бюджет сараларының күләме 4,684 миллиард һум тәшкил итте, тип хәбәр итте. Тик быйыл ғына субвенциялар формаһында республикаға 746,1 миллион һум күсерелде, ул 639 ветеранды торлаҡ менән тәьмин итеү мөмкинлеге бирә. 535 кеше яңы торлаҡҡа күсте лә инде, тағы ла 104 кеше алынған торлаҡ сертификаттарын әлегә ғәмәлгә индермәгән. 1 ноябргә ҡарата торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратта 1786 кеше тора, өҫтәүенә уларҙың һаны ай һайын арта бара. 2015 йылда бүленәсәк саралар менән тик 1304 кешене генә торлаҡ менән тәьмин итеп буласаҡ.\nРөстәм Хәмитов Рәсәй Хөкүмәтенә өҫтәмә финанслау бүлеү үтенесе менән мөрәжәғәт әҙерләргә ҡушты. Ул торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтажлы һуғыш ветерандарының сиратын тулыһынса бөтөрөргә мөмкинлек бирәсәк.\nТеги: торлаҡ,субсидиялар,бр президенты,еңеүҙең 70 йыллығы


Һөнәре – суд приставы-башҡарыусы\n3 Ноябрь 2018, 14:35\nКрасноусол ауылында тыуып үҫкән Флүзә Дәүләтҡол ҡыҙы Зөлҡәрнәйева 25 йылдан ашыу ғүмерен район суд приставтары хеҙмәтенә бағышлай. Был хеҙмәткә ул Ғафури районы судында суд башҡарыусыһы булып эшләп йөрөгәндә алына.\nКрасноусол-дағы 2-се урта мәктәпте тамамлап, артабан уҡыуын Өфө финанс техникумында дауам итеп, дипломға эйә булған йәш белгес тәүге хеҙмәт юлын Һаҡлыҡ банкында башлай. Ун йыл үтеүгә район судына эшкә килә. 1997 йылда районда суд приставтары хеҙмәте барлыҡҡа килә һәм Флүзә Дәүләтҡол ҡыҙын бында күсереп, алимент түләүҙәре буйынса суд приставы-башҡарыусы итеп тәғәйенләйҙәр.\nОшонан бирле күпме ғүмер үткән. Ф.Д.Зөлҡәрнәйева был еңел булмаған хеҙмәт нескәлектәрен ныҡлы төшөнөп, етәкселек талап иткән барлыҡ бурыстарҙы еренә еткереп, һөҙөмтәле, сифатлы башҡарып сыға, шәхси ваҡыты менән дә иҫәпләшеп тормай ул. Ошо йылдар арауығында етәкселәр алышынып, уға А.Е.Иванов, А.М.Вәлиев, Ф.И.Абдуллин, Н.Ғ.Ибраһимов, И.Ғ.Хәбибуллин, әлеге начальник Ю.М.Нәзиров кеүек етәкселәрҙең ҡул аҫтында эшләргә тура килә.\nСуд приставы-башҡарыусы Флүзә Дәүләтҡол ҡыҙына грамоталылыҡ, яуаплылыҡ, һәр бер бурыслыға ҡарата психологик йәһәттән индивидуаль мөнәсәбәт, конфликтлы хәлдәрҙән сығыу юлдарын һәм уртаҡ тел таба белеү кеүек сифаттар хас. Алиментсыларҙы юллап рейдтарға сығыуҙар ҙа һөҙөмтәһен бирмәй ҡалмай. Ошо йылдар һуҙымында ул хеҙмәттәштәре араһында абруй ҡаҙанды, йәш белгестәрҙең остазы булып торҙо, үҙ тәжрибәһе, башҡарыу производствоһындағы белеме һәм аҡыллы кәңәштәре менән ихлас уртаҡлашып эшләне.\nФлүзә Зөлҡәрнәйеваның суд приставтарындағы юғары һөҙөмтәле һәм яҡшы хеҙмәте баһаланмай ҡалмай, әлбиттә. Рәсәй ФССП-һы директорының Маҡтау грамотаһы менән бүләкләнгән, шулай уҡ “Суд приставтары Федераль хеҙмәте (ФССП) үҫешенә үҙ өлөшөн индергәне өсөн”, Рәсәй ФССП-һының “Хеҙмәттәре өсөн” миҙалының барлыҡ 3 дәрәжәһенә лә, “ФССП ветераны” исеменә лайыҡ булған.\nБатырға ла ял кәрәк, тигәндәй, бөгөнгө көндә Федераль суд приставтары хеҙмәте ветераны Флүзә Дәүләтҡол ҡыҙы улы Вадим (район эске эштәр бүлегендә водитель булып эшләй), килене Марина (3-сө мәктәптең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы) менән 4 йәшлек ейәнсәре Василисаның яратҡан өләсәһе булып, уны тәрбиәләшеүҙә ярҙамлашып, хеҙмәт емештәрен тирә-тирә ял итә.\nФ.Д.Зөлҡәрнәйеваны һөнәри байрамы – Суд приставтары көнө менән ҡотлап, иҫәнлек-һаулыҡ, шатлыҡ-һөйөнөстәр теләйбеҙ.


Чатрулетка онлайн - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nЫсынлыкта, мин уйлайым, һеҙ Пенза, мәҫәлән, матур корея студент тип һанарға кәрәк, - тине ул тели һезгә, - тип, беларусь йәшәйем мин, корейҙар менән аралашҡан хәҙерге заманда был мөмкин түгел - был тағы ла бер мәсьәләБөгөнгө көн менән"мәсьәләһе"н транслит инстаграмма колонканан тура эфир"Юе-Корея", - тип, 50-нән ашыу аҡса ебәргән, мәҫәлән, Корея йәки төрлө вариациялары, һәм шул уҡ мәсьәләләрҙең береһе булыуы мөмкин. Барлыҡҡа килгән яңы темаларҙы, шулай уҡ был темаға ҡарата 3-кә күберәк булыр өсөн кеҫә телефоны буйынса танышырға була ул корей теленән туранан-тура кушымталар. Мин кистән нисек, шулай булһа кореяға аҙға юҡҡа әйберҙәр, беренсе, тип ғәжәпләндем мин, бынан тыш, шулай уҡ был өҫтәмә буламы ни синг кореяға, бер урында ла, иң киң таралған фамилия, Mizunara кеүек, һәм т. Momiji, яңы йәшел уйлап һәм, нисек бар корея эҙләү, Ким 100500KIMS ала, тип уйлап та тормай йәш йәш, Сеул, Пусан, үҙенә һәм башҡаларға булған хэштэг һәм аралашыу һәр тәҡдим, теге, кем эҙләй"тип, һине теләйем", был тиклем ҙур мөхәббәт һәм саранхулка күргән кеүек була, шуның өсөн ҡыҙыҡһынып булмаған кешеләр өсөн мәғлүмәт күҙәтә.\nҺәр онлайн яратып уйнай, әлбиттә, белмәй был тойғоларҙыОфистар йәки һеҙ унда урын ғына-дуҫ шулай әйбәтерәк. рулетка һәм компьютер һәм интернет ултырған бер ни булды юлдар теләп. Шулай тиҙ генә, эш араһында, төрлөлөгө һәм албырғатыу өсөн. Көсөргәнешле эш осоро булырға мөмкин йәки был мөһим заданиены нән ашыу һәйбәтерәк, сөнки һуңынан бер ни тиклем һәм ни көслө булмаһа ла табырға мөмкин рассеяние башланы. Теләге булғандар һуңынан ғына түгел, башта загрузить программаһы менән тәьмин итеү йәки ошо хәлдә казино церебраль ялҡытҡыс булманы.\nТеркәлергә мөмкин уйнай\nҺеҙ нисек теләйһегеҙ шулай уйнай, тиҙ, рулетка булып теркәлгән. Иң яҡшы, әгәр һин шулай уҡ хаттарҙы, башҡа Grand рулетка нисек Casino Euro.\nИң Яҡшы, хәҙер һин кәрәк түгел хатта онлайн казино яҡтары күберәк.\nҺеҙҙең сайтта туранан-тура битемә рулетка уйнарға мөмкин. Бының өсөн һеҙгә ни кәрәк теркәлгән, унда теркәлә лә һин кәрәкмәйһең-һин кәрәк түгел скачать генә туҙбаш һәм аныҡ программа менән тәьмин итеү ҙә. Ябай һәм туранан-тура эшләргә һәм уйында рулетка табыла инде һине албырғатып. рассеяние ставка яһай.\nБыл, әлбиттә, иң элек миҙгел ҡарау өсөн яҡшы мөмкинлек рулетка.\nБәлки, һиңә шулай үҙемдең беренсе тәжрибә туплағас, ҡайһы бер әйберҙәрҙе ҡарарға мөмкин, йәки был мөмкин аҡса нисек һәм ҡайҙа кәрәк ул һин эшләп ҡара юҡтан өсөн хәүеф-шул инә. Ябай ғына һин, бәлки, туранан-тура һеҙҙең казино онлайн ставки яһап, үҙе уйнай башлаған кеүек булды. Уйын аҡса һине күрҙем, һин уны ярҙамы менән урынлаштырылған йәки ҡыр сысҡаны уйын фишкалары ишков биреү һәм ҡуллана аласыз был яһарға. Уйын уйнай башлай һәм аҙаҡ ебәрҙеләр. Рулетка эшләү бик ябай.\nҺин төрлө уйын майҙ һалып ебәрергә мөмкин.\nБыл шанс, мәҫәлән, „шанс ябай“ һ.\nһәм ҡыҙыл йәки ҡара тиерлек һин бында булған-шанс процент, тип, һинең менән һин дөрөҫ Советы ята. Әммә һинең бөтә һәм башҡа ставкалар, колонна кеүек, шунда уҡ йәки бер тиҫтә һаны ҡуйырға мөмкин. Һеҙ был ябай һәм уңайлы ла рулетка уйнарға мөмкин нормаль һеҙ бөтөнләй бушлай. Әгәр теләүселәр булып теркәлгән.\nрулетка уйнай, әлбиттә, тик был уйындары менән аҡса эшләй.\nБыл һиңә ап-асыҡ булырға тейеш. Реаль аҡса ота әгәр телисез икән, һеҙҙең казино онлайн Grand Euro теләсә башҡа ниндәй йәки теркәлгән тура килә инде. Ахыр сиктә, ул да кәрәк буласаҡ һиңә аҡса һеҙгә дөрөҫ һәм өҫтәүенә возврат һеҙҙең аккаунт ҡушыла. Әммә тыныс эштәре яй бара. Fang уйнаған во-н теркәлгән рулетка беренсе онлайн без бында.\nӘгәр ҙә бөтәһе лә эшләй белһә, моғайын һин нисек, мин һине шулай ине.\nһине казино онлайн теркәлгән тәҡдим итә. Бының өсөн Euro оптимально Casino Grand тура килә. Сөнки, беренсенән, программалар менән тәьмин итеү булып инде һин беләһең, әгәр һин бында һеҙ уйнай, ә икенсенән, был ысынлап бонус молоток. Casino Euro, тын алырға һин. Казино Евро евро Гранд бүләк итә. Бушлай һәм бер нисә һуңынан был кимәлдә уйнай алыуҙары мөмкин. Шулай итеп, беренсе аҙым яһарға тейеш түгел һәм хатта үҙ аҡсаңды хәүеф аҫтына ҡуйыла. рулетка һеҙ аласыз онлайн. Һин бонус онлайн Да ҡулланырға мөмкин. Был һеҙҙең шанс ғына ҡағиҙәләрҙе һирәк ала, һәм һин уларҙы ҡулланырға тейеш. Бында теркәлергә мөмкин буласаҡ рулеткаһы уйнағаның туранан-тура һинең битеңә. Шуның өсөн был бик яҡшы, һинең өсөн ҡыҫҡа йәки фәйләсүфтәр тәжрибәһе ҡыҙыҡһындыра. Әгәр телисез икән, һеҙ тик күберәк булыуын теләй һәм, ниһайәт, уртаса аҡса өсөн уйнамай, йәғни мөмкин тиклем теркәлгән һәм тағын һин сыҡтың, тағы шул уҡ бонустар ала.\n18 ч башҡа рулетка ҡатын-ҡыҙ сайтында танышырға видео башҡа фотоларҙы бушлай таныша ч танышты рулетка теркәлгән таныштырҙы. танышырға теләй бушлай ч рулетка фото һәм видео менән танышты ч ҡарап рулетка иғлан танышты


Ғорур баҫып илем сигендә Һаҡта тора улар бөгөн дә...\n6 Июнь 2018, 11:56\nҮҙҙәренең “һөнәри” байрамдарына, өҫтәүенә быйыл Рәсәй сик буйы ғәскәрҙәре ойошторолоуға 100 йыл тулды, әлшәйҙәр алдан уҡ әҙерләнә башланы.\nРайонда тантаналы шарттарҙа хәрби календарҙағы иң билдәле байрамдарҙың береһе уҙҙы.\nУлар Көньяҡ Курил утрауҙарынан алып Калининград өлкәһенә тиклем Тыуған илебеҙ сиген һаҡлай. Батырлыҡ, рух ныҡлығы һәм илһөйәрлек өлгөһө күрһәтеп, тәүгеләрҙән булып ерҙә, һауала һәм диңгеҙҙә дошманға ҡаршы баҫты. Сик буйында хеҙмәт итеүҙәре тураһында иҫтәлекте һәм ысын ир-егеттәр дуҫлығын улар йылдар һәм алыҫ аралар аша ла онотмай, күңелдәрендә ҡәҙерләп һаҡлай.\nҮҙҙәренең “һөнәри” байрамдарына, өҫтәүенә быйыл Рәсәй сик буйы ғәскәрҙәре ойошторолоуға 100 йыл тулды, әлшәйҙәр алдан уҡ әҙерләнә башланы. Ошо уңайҙан үткән йылдың декабрендә район үҙәгенең паркында яңы иҫтәлекле урын барлыҡҡа килде һәм сик буйы бағанаһы ҡуйылды. Барлыҡ быуын сик һаҡсылары хөрмәтенә асылған был һәйкәл хәҙер йәшел фуражкалы ҡыйыу егеттәрҙең осрашыу урынына әйләнде.\n28 майҙа элекке пограничниктар иртән-иртүк паркка йыйыла башланы. Төрлө быуын сик буйы һаҡсылары – яңы ғына хеҙмәт итеп ҡайтҡан егеттәр ҙә, сәстәренә сал ҡунған ветерандар ҙа наградалар һәм хәрби батырлыҡтары өсөн билдәләр тағылған формаларын кейеп, йәнә сафҡа баҫты. Әлшәй сик буйы һаҡсылары ветерандары “застава”һы тантаналы рәүештә хәрби флагты күтәргәндән һуң, өс тапҡыр “Ура!” ҡысҡырып, байраҡтар тотҡан хәрбиҙәр тантаналы маршҡа сыҡты.\nТөрлө йылдарҙа икһеҙ-сикһеҙ Ватаныбыҙҙың Беларусь һәм Ҡаҙағстан, Польша һәм Литва, Эстония һәм Латвия, Финляндия һәм Норвегия, Америка Ҡушма Штаттары һәм Япония менән сиген уяу һаҡлаған яугирҙәр Совет майҙанынан Ленин урамы буйлап үтеп, Тыуған ил-әсә монументына сәскәләр һалды. Бөтәһе йөҙгә яҡын сик һаҡсыһы тигеҙ сафтарҙа ғорур баҫып атланы. Улар араһында берҙән-бер гүзәл зат - Раевканан Людмила Забатурина ла, Торонтайыш ауылынан СССР-ҙың дәүләт именлеге комитеты сик буйы ғәскәрҙәре майоры, 90 йәшлек Фәрих Хәмитов та бар ине. Парадҡа отставкалағы РФ Федераль именлек хеҙмәте полковнигы Петр Забатурин етәкселек итте.\nБыл күркәм байрамға тағы ла бер матур традиция өҫтәлде – автопробег үтте һәм бөгөн дә сик һаҡсылары сафында ҡалған ир-егеттәр тураһындағы йырҙар йырланды, юбилей уңайынан миҙалдар тапшырылды.


Алмалары бешһен алланып\n2 Ноябрь 2018, 17:36\nБаймаҡ районының Билал, Һәмән, Күгиҙел, Өмөтбай ауылдарында донъя көтөүгә әүәҫ, тырыш халыҡ йәшәй. Әбйәлил районы менән сиктәш ятҡан тарафтарҙа кешеләр береһенән-береһен уҙҙырып кәсеп итергә тырыша, ҙур-ҙур йорттар һала, иркен ерҙәрҙә ишле итеп мал аҫрай, баҡса үҫтерә. Эшкә генә түгел, мәҙәни саралар уҙғарыуға ла маһир был яҡ кешеләре. Айырыуса Билал ауыл китапханасыһы Райхана Булатова ойошторған кисәләр ауылдаштарының күңеленә ята.\n«Атайсал» гәзите хеҙмәткәрҙәре был тарафтарҙа йыш була. Килгән һайын үҙенсәлекле сара үткәреп, баймаҡса ихлас ҡабул итеүҙәре менән арбай улар. Был юлы ла Райхана Эдуард ҡыҙы гәзитебеҙҙең мөхәррире, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, яҙыусы Хәйҙәр Тапаҡовты мәктәпкә «Алмаларың бешһен алланып» исемле осрашыуға саҡырҙы. Уҡыусылар яҙыусыны мәктәп тупһаһынан күтәрелгәс тә ялҡынлы шиғырҙар ятлап, ҡурай уйнап ҡаршы алды.\n—Ни өсөн осрашыуҙың темаһы алма менән бәйле һуң?—тигән һорау тыуыр гәзит уҡыусыларҙа.\n—Ижад баҡсаһының баҡсасыһы ул—Хәйҙәр Тапаҡов. Ә беҙ—уҡыусылар—шул баҡсанан алма ауыҙ итеүселәр. Тағы ла алма ул—ғаиләне һынландырған емеш, йәғни, әйтемдә әйтелгәнсә, алма ағасынан ары төшмәй. Алма—ул балалар. Алмаларға ҡорт төшмәһен,—тине Р.Булатова, осрашыуҙа ҡатнашҡан әҙәбиәт һөйөүселәрҙе тәбрик-ләп.—Заман менән бергә атлаған яҙыусының киләсәктә лә ижад баҡсаһының алмалары өлгөрөп торһон, ә беҙ уларҙың бешеүен түҙемһеҙлек менән көтәбеҙ.\nСарала яҙыусының әҫәрҙәрен Рәшиҙә Хәйҙәрова, Римма Мырҙина, уҡыусылар сәхнәләштәреп күрһәтһә, һәүәҫкәр композитор Вилюр Мәүлитовтың «Мин ҙур үҫкәс» йырын уҡыусыһы Сыңғыҙ Ильясов оҫта итеп башҡарҙы. Мәғариф ветераны, ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Илдүсә Әминева, уҡыусылар Fиззәт Юламанов, Айгүзәл Кинйәбулатова яҙыусыға үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарын бирҙе.\n—Минең ижадыма битараф булмауығыҙға һөйөнәм. Бындай әҙәбиәт һөйөүселәр барҙа яҙған һайын яҙғы ғына килеп тора,—тине Хәйҙәр Тапаҡов, осрашыу ойоштороусы Райхана Эдуард ҡыҙына, Билал ауылы хакимиәте башлығы Илдар Шәһәрғәзи улы Саптаровҡа, уҡы-тыусыларға рәхмәт әйтеп.—Телде, милләтте һаҡлап ҡалабыҙ тип, гәзит сығарабыҙ, ижад итәбеҙ, ә телде, ысын башҡортлоҡто һаҡлаусылар бына һеҙҙең ише ауылдарҙа йәшәй. Шуға ла һеҙҙең янға ашығып, ашҡынып килдек.\nБилалдар бер юлы «Атайсал» гәзитенә лә бик теләп яҙылды. Ысын яҙыусы менән осрашыуҙан барыһы ла ҡәнәғәт булып, әҙип әйткән һәр һүҙҙе күңеленә һеңдереп күтәренке кәйеф менән таралышты.\nХәйҙәр Тапаҡов был көндө Өмөтбай мәктәбендә лә булды. Күптән түгел генә эш башлаған ауыл китапханасыһы Алгөл Латыпова ла мәктәп уҡыусылары менән йәнле генә осрашыу үткәрҙе. Китапханала яҙыусының тәүге китаптарының береһе «Fүмер бүләк итәм» китабы ғына бар икән. «Әсәйемдең аҡ күлдәге» китабы ҡулдан-ҡулға йөрөп, йоҡарып, иҫкереп бөткән. 5-се класс өсөн «Башҡорт әҙәбиәте» дәреслегенә «Бибинур ҡарсыҡ» хикәйәһе индерелеүен яҙыусы беренсе тап-ҡыр Өмөтбайҙа ишетеп ҡыуанды:\n—9-сы, 10-сы кластарҙың дәреслектәрендә әҫәрҙәремдән өҙөктәр алынғанын беләм, ә бына 5-се класс дәреслегендә баҫылыуын тәүгә ишетәм,—тине Хәйҙәр Ниғәмәт улы.\nУҡыусылар әҙипкә һөнәрҙәрен күрһәтте, ҡыҙыҡлы һорауҙар бирҙе. Яҙыусы барыһы менән ихлас аралашты, балаларға изге теләктәр теләне, иҫтәлеккә фото төштө.


Был ғүмерҙең күркәм биҙәктәре | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Был ғүмерҙең күркәм биҙәктәре\nБыл ғүмерҙең күркәм биҙәктәре\nӨлкәнәйгән парҙарҙың ауылдарҙы йәмләп, йәштәргә өлгө булып йәшәүҙәренә һоҡланырлыҡ. Яңы Ҡыйышҡы ауылында ла донъяларын ыҫпай итеп, гөл-сәскәгә күмеп көткән Әнисә һәм Фәрит Ихсановтарҙы ауылдаштары тик яҡшы яҡтан ғына телгә ала.\nӘнисә апай Яңы Ҡыйышҡы ауылына Ҡырмыҫҡалынан килен булып төшә. Кейәүгә сыҡҡанда уға 20 йәш кенә була. Йәш килен ауырып ятҡан ҡәйнәһен тәрбиәләп һуңғы юлға оҙата. Әсәһен ерләгәндән һуң Фәрит ағайҙы армия хеҙмәтенә алалар. Әнисә апайға уны өс йыл яңғыҙына армия хеҙмәтенән көтөп алырға тура килә.\nХеҙмәт уҙамандары ғүмерҙәрен колхоз эшенә бағышлағандар. Фәрит Фәйзелҡадир улы 45 йыл эш стажы осоронда механизатор ҙа, комбайнсы ла, тирмәндә иген тарттырыусы ла булып хеҙмәт иткән. Ул ҡайҙа ғына эшләһә лә, эшен еренә еткереп, намыҫ менән башҡара. Әнисә Сабирйән ҡыҙы иһә йәйге эҫеләрҙә әхирәттәре менән сөгөлдөр утай, көҙгө һыуыҡтарҙа тамыраҙыҡтарҙы ҡырып, машиналарға тейәп оҙата. Ауыл ерендә йәшәгәс, ҡура тултырып мал-тыуар, ҡош-ҡорт аҫрайҙар, баҡса үҫтерәләр. Үҙ ғүмерҙәрендә ике йорт һалып ингәндәр.\n- Беҙҙең быуын үҫмер саҡтан төрлөһөн эшләп, сынығып үҫте. Эшләгәндән кеше үлмәй, шуға ул заманда йәшәүебеҙгә зарланмайбыҙ, - ти Ихсановтар.\nЯрҙамсыл, асыҡ йөҙлө, ихтирамлы булғандары өсөн туғандары, ауылдаштары ла хөрмәт итә. Өйҙәренә килгән һәр кешене оло ҡунаҡтай ихлас, көләс йөҙ менән ҡаршы ала улар. Әнисә апай аш-һыуға ла бик уңған, оҫта баҡсасы ла. Ул иртә яҙҙан сәскән помидор, кәбеҫтә үҫентеләре көслө булып үҫә. Йәйҙәрен баҡсаһын төрлө сәскәләр биҙәй.\n- Бергә йәшәүебеҙгә 58 йыл. Йәшәй-йәшәй бер-беребеҙгә кәрәк икәнлегебеҙҙе тағы ла нығыраҡ аңлайбыҙ. Йәштәргә әйтер һүҙебеҙ – тормош ҡорғас та, бер-берегеҙҙең ҡәҙерен белеп, үҙ-ара аңлашып йәшәгеҙ. Ғүмер “һә” тигәнсе үтә лә китә, һиҙмәй ҙә ҡалаһың,- ти Ихсановтар.


Башҡортостанда Гастролдәр үҙәге, берҙәм электрон билет һәм виртуаль концерт залы буласаҡ // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Гастролдәр үҙәге, берҙәм электрон билет һәм виртуаль концерт залы буласаҡ\n16:45, 17 февраля 2016 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2016 йыл, 17 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\nБыйыл Башҡортостанда Гастролдәр үҙәге булдырыласаҡ. Ул Башҡорт дәүләт филармонияһы ҡарамағында эшләйәсәк. Был хаҡта мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова республика Мәҙәниәт министрлығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышында белдерҙе.\n«Былтыр филармония эшкә әүҙем ҡушылды. Филармония ҡарамағындағы концерт программалары дирекцияһы Гастролдәр үҙәген булдырыу буйынса ҡарар проектын әҙерләгән. Киләсәктә дәүләт учреждениеларының гастролдәр эшмәкәрлеген тәртипкә килтереү буйынса маршрут биттәре буласаҡ. Ҡайҙа ниндәй концерт, кисә уҙғарыуҙарын, ниндәй төркөм сығыш яһауын күреү өсөн бөтә республиканы йәлеп итергә теләйбеҙ», — тип хәбәр итте министр.\nШулай уҡ Әминә Шафиҡова филармонияла «Берҙәм электрон билет» проектын һәм виртуаль концерт залын ғәмәлгә индереү күҙалланыуын белдерҙе. Бындай комплекс иң яҡшы концерт программаларын онлайн режимында күрһәтергә мөмкинлек бирәсәк.\nБашҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов республика мәҙәниәтен һәм әҙәбиәтен электрон форматта әүҙемерәк пропагандаларға өйрәнергә кәрәклеген билдәләне. «Мин йыш ҡына электрон баҫмаларҙы күсереп алам. Сыңғыҙ Айытматов, Рәсүл Ғамзатов бар, әммә Мостай Кәрим юҡ. Беҙ популярлаштырыу хаҡында һүҙ алып барабыҙ, ләкин үҙебеҙҙе күрһәтә белмәйбеҙ. Аңлашыла, сканерлау өсөн аҡса кәрәк, шуның менән аҡса эшләргә мөмкинлек биргән программалар ҙа бар бит», — тине Салауат Сәғитов.\nТеги: бр мәҙәниәт министрлығы


Ҡулдан ысҡынған еңеү\nБөгөн Өфөнөң Салауат Юлаев клубы үҙ боҙонда Череповецтың «Северсталь» командаһын ҡабул итте.\nУйын юлаевсылар өсөн уңышлы башланды. Сөнки улар икенсе осор уртаһында 3-0 иҫәбе менән алда бара ине. Әммә дәғүәселәр артабан иҫәпте тигеҙләүгә өлгәште. Шулай ҙа Кирилл Кольцов Өфө клубын алға сығарһа ла, ҡунаҡтар йәнә яуап шайбаһы индерҙе. Ә инде 44-се минутта Башҡортостан көйәрмәндәренә яҡшы таныш Юрий Трубачев «Северсталь» клубына 5-4 иҫәбе менән еңеү килтерҙе. Йәкшәмбе Өфөгә чемпионат лидеры-Мәскәүҙең армия клубы килә.


Бөйөк ватан һуғышында еңеүҙең 73 йыллығына\n10 Май 2018, 19:01\nМәсетле районы 5 май-ҙа Екатеринбург ҡалаһында старт алған, Бөйөк Ватан һуғышында еңеүҙең 73 йыллығына арналған автоуҙышта ҡатнашты. Сараны ойоштороусы – “Баш-ҡорттар ҡоролтайы” Свердловск төбәк башҡорт халҡы мәҙәниәтен һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү йәмәғәт ойошмаһы.\nБашҡортостан менән сиктә автоуҙышта ҡатнашыусыларҙы Мәсетле районы вәкилдәре ҡаршы алды. Унан улар Оло Ыҡтамаҡ ауылының Наил-хажи исемендәге мәсетенә йүнәлде, ҡунаҡтарға тәмле төшкө аш тәҡдим ителде. Артабан автоуҙышта ҡатнашыусылар Еңеү паркында булды. Күршеләрҙе хакимиәт башлығы Әнис Әсәҙуллин сәләмләне.\nБында булғандарҙы шулай уҡ Свердловск өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Нәфисә Тюменцева ҡотланы.\nҮҙәк майҙанда концерт программаһы үтте, унда хәрби-патриотик номерҙар менән Свердловск өлкәһенән килгән ҡунаҡтар һәм Йәштәр үҙәге йәш илһөйәрҙәре, район мәҙәниәт һарай хеҙмәткәрҙәре сығыш яһаны.\nСарала “Йәш мәсетле”, “МГЕР”, “МИР” һәм “Юнармия” ойошмалары ағзалары әүҙем ҡатнашты. Ирекмәндәр ҡунаҡтарҙы ҡаршы алыу һәм һыйлауҙы ойоштороуҙа бик ҙур ярҙам күр-һәтте. Шунан улар йыйыл-ғандарҙың барыһына ла Еңеү символын тапшырып, “Георгий таҫмаһы” акцияһы ойошторҙо.\nШулай уҡ автоуҙышта ҡатнашыусылар район Мәҙәниәт һарайы фойеһында район тарих-тыу-ған яҡты өйрәнеү музейы тарафынан ойошторолған күргәҙмәне ҡараны. Бында Мәсетле районы хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Гөлназ Ҡадирова ҡунаҡтарға Советтар Союзы Геройы Ҡотдос Латиповҡа арналған папка тапшырҙы.\nАвтоуҙышта ҡатнашыу-сыларҙы мәсетлеләр Дыуан районы сигенә ҡәҙәр оҙатып барҙы. Мәсетле районы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе Закирйән Ғатауллин юлын улар менән бергә Өфөгә тиклем дауам итте.\nРеспублика баш ҡалаһында автоколоннаны Мәсетле районы яҡташлығы ағзалары ҡаршы алды. Улар Советтар Союзы Геройы А. Матросов һәм Миңлеғәли Ғөбәйҙуллин һәйкәлдәренә, Бөйөк Ватан һуғышының ике генерал-геройы Миңлеғәли Шайморатов һәм Таһир Күсимов бюстарына сәскәләр һалды.


Материалы за Январь 2010 года » Страница 3 » Архив газеты "Йәшлек"\nҠышҡы Олимпия уйындары тарихынан Яңылыҡтар » Спорт\n[i]ҠЫШҠЫ Олимпия уйындары йәйгеһенә ҡарағанда һуңлабыраҡ башлана. Тәүгеһе тик 1924 йылда була. Францияла уҙған уйындарҙа 16 илдән ни бары 300 спортсы ғына стартҡа сыға. Ҡатнашыусылар саңғы, конькиҙа йүгереү, бобслей, конькиҙа фигуралы шыуыу, хоккей буйынса көс һынаша. Ҡатын-ҡыҙҙар иһә конькиҙа фигуралы шыуыу буйынса ғына үҙ-ара һынау тотҡан. Дүрт йылдан һуң Швейцарияла үткән уйындарҙа 25 илдән 500-гә яҡын спортсы ҡатнашҡан. Был бәйгелә хатта ҡыш күрмәгән Аргентина, Мексика вәкилдәре лә үҙҙәрен һынап ҡараған. Сираттағы Олимпиаданы АҠШ ҡабул итә. Унда 17 илдән 300 спортсы килә. Икенсе Бөйөк Ватан һуғышы башланыр алдынан һуңғы уйындарҙы шул уҡ мәхшәрҙе башлаусы Германия үҙендә уҙғара. 1936 йылда 28 илдән 750-гә яҡын спорт һөйөүсе бәйгегә сыға.\nФевраль Мәҙәниәт, Башҡортостан\n1 – шағир Рамаҙан ШӘҒӘЛИЕВҠА – 75 йәш (1935).\n– Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың күренекле сәнғәт эшмәкәре, актер, режиссер һәм педагог Ғабдулла ҒИЛӘЖЕВТЫҢ тыуыуына – 80 йыл (1930 – 1997).\n– Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, композитор Айрат ҠОБАҒОШОВҠА – 60 йәш (1950).\n2 – РСФСР-ҙың һәм БАССР-ҙың халыҡ рәссамы, РСФСР-ҙың һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Мөхәммәт АРЫҪЛАНОВТЫҢ тыуыуына – 100 йыл (1910 – 2001).\n5 – Башҡорт АССР-ның 1985 – 1988 йылдарҙағы мәғариф министры, 1986 – 1990 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Хөкүмәте ағзаһы, Башҡорт АССР-ы Юғары Советының XI саҡырылыш депутаты, педагогия фәндәре кандидаты, доцент, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының халыҡ мәғарифы отличнигы, 1980 – 2000 йылдарҙағы башланғыс кластар өсөн рус теле дәреслектәре, методик әсбаптар авторы Сәбилә Сөләймәноваға – 70 йәш (1940).


Башҡортостандың һәм Ҡаҙағстандың баш ҡалаларын «Дуҫлыҡ ептәре» проекты бәйләй // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n13:44, 18 октября 2019 Сәйәсәт\nФото: Зөфәр Тимербулатов\n2017 йылда Өфө менән Астана (хәҙер ул Ҡаҙағстандың беренсе президентының исемен йөрөтә) араһында туғандашлыҡ тураһында меморандумға ҡул ҡуйылды. Уҙып киткән ике йыл берҙәм Евразия киңлегенең берҙәм полимәҙәни ҡиммәттәре нигеҙендә ике яҡлы бәйләнештәрҙең ҙур потенциалын һөҙөмтәлерәк файҙаланырға кәрәклеген күрһәтте. Нур-Солтанда үткән түңәрәк өҫтәлдә ошо хаҡта һүҙ барҙы. Унда Башҡортостан делегацияһы ҡатнашты. Ҡаҙағстан менән Башҡортостан араһында дуҫлыҡты һәм хеҙмәттәшлекте нығытыу мәсьәләләре фекер алышыуҙың төп темаһы булды.\nБыл хеҙмәттәшлекте муниципаль һәм төбәк кимәлендә, һәм, тәү сиратта, Нур-Солтан һәм Өфө ҡалалары форматында даими бәйләнештәр булдырыуҙан тормошҡа ашырыу маҡсатҡа ярашлы тип табылды. Ике баш ҡаланың ғилми, белем биреү, дини учреждениеларын, шулай уҡ йәмәғәт ойошмаларын ошо ниәттәрҙе ғәмәлгә ашырыуға йәлеп итеү хаҡында һөйләшеп килешелде. Һөҙөмтәлә улар тура ике яҡлы бәйләнешкә сығырға тейеш.\nБының инициаторы — «Интеллектуаль юл» йәштәр йәмәғәт ойошмаһы, уның штаб-фатиры Өфөлә урынлашҡан. Ҡаҙағстан яғынан ошо идеяны Л.Н.Гумилев исемендәге Евразия милли университеты һәм «Жокан Жолдары» йәмәғәт берләшмәһе хупланы, тип хәбәр итте Нур-Солтанда осрашыу ойоштороусылар.


Ауыл халҡына – эш, ҡунаҡтарға – аш » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эй ултыра балыҡсы... » Ауыл халҡына – эш, ҡунаҡтарға – аш\nАуыл халҡына – эш, ҡунаҡтарға – аш 27.06.2016 // Эй ултыра балыҡсы...\n“Тыныс яр” йәмғиәте Ишморат һәм Иҫке Исай ауылдары араһындағы түңәрәк яланда экологик туризм йәйелдереү өсөн заманса комплекс төҙөй башланы. Урындағы халыҡҡа – эш, ситтән килгәндәргә яҡшы ял булһын тигән маҡсат ҡуйған улар. Район хакимиәтендә әйтеүҙәренсә, проектҡа 30 миллион һум тирәһе инвестиция йәлеп ителгән.\nӨфөнән килеп, Нуриман сиген үткәс, оҙаҡ бараһы түгел икән. Ишморат ауылы яғына боролоп ингәс үк комплексты төҙөү менән мәшғүл техника тауышы ишетелде. Бульдозер ярҙамында быуаларҙы киңәйтеп йөрөйҙәр икән. Ә уң яҡтараҡ эшселәр ҡунаҡханаға нигеҙ һала. Ошонда уҡ уларға ашнаҡсы ашарға әҙерләй.\nТуғайҙа һигеҙ быуа эшләнгән. Юлдашыбыҙ, район хакимиәтенең ауыл хужалығы идаралығы етәксеһе Илмир Хәйруллин әйтеүенсә, уларҙы Йәләнле йылғаһына торбалар һуҙыу ярҙамында яһағандар. Һәр быуаның ситендәге махсус кәртәләнгән урында бер нисә төрлө бағры үрсетелә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уларҙы төрлөсә уйнатып, ҡарпытып, аҙыҡҡа әүрәтеп фотоға төшөрөү ниәтебеҙ ҡырҡа ҡаршылыҡҡа осраны.\n– Ярамай! – тине хеҙмәткәрҙәр. – Үрсеү мәлендә бағрыны ҡуҙғытырға рөхсәт ителмәй. Улар үҙен тыныс тойорға тейеш. Аҙыҡты ла сәғәтенә, минутына тап килтереп бирәбеҙ. Һәр береһенең – үҙ рационы.\nИлмир Хәниф улы әйтеүенсә, йүнселдәр быуаларға үрсетеү өсөн дүрт тоннанан ашыу селбәрә ебәргән. Пландары – йылына бер мең тонна балыҡ һатыу. Район ҡаҙнаһына байтаҡ килем вәғәҙә ителә. Өҫтәүенә 30 самаһы эш урыны булдырылып, уларға эргә-тирәләге ауыл халҡы алынасаҡ.\n– Беҙҙең проект урындағылар өсөн дә, ҡунаҡтарға ла файҙалы булырға тейеш, – тип аҙаҡ телефон аша өҫтәмә мәғлүмәт бирҙе “Тыныс яр” йәмғиәте ойоштороусыһы Рөстәм Йыһаншин. – Мәғлүм булыуынса, һуңғы йылдарҙа кешеләр тәбиғәткә айырыуса ныҡ тартыла башланы. Ҡалалағы шау-шыуҙан, йәшәү нигеҙен тик матди байлыҡта күргән бәғзе замандаштарыбыҙҙың кире тәьҫиренән, тынсыу һауанан ҡасып килгәндәргә уңайлы мөхит тыуҙырыу ниәтендә тотондоҡ әлеге эшкә. Күргәнһегеҙҙер, быуалар эргәһендә ҡунаҡхана төҙөйбөҙ, унда ресторан да буласаҡ. Биләмәлә шулай уҡ вольер яһау, һунарсылыҡ ойоштороу планлаштырыла. Өҫтәүенә ҡыш тауҙан шыуыу мөмкинлеген булдырыу өсөн ялан ҡырындағы тауҙы тигеҙләттек.\n– Бындай эш тағы ла берәй урында атҡарыламы?\n– Юҡ, әлегеһе – тәүге комплекс. Ниңә Нуриман районынан башланыҡ һуң? Беренсенән, ул баш ҡалаға яҡын, оло юл буйында ята. Икенсенән, тәбиғәте ғәжәйеп матур, һыуы таҙа, бағры үрсетеү өсөн уңайлы. Беҙгә ял итергә килгән кеше үҙен ауылда йәшәгән кеүек хис итәсәк: балыҡ тотоп, уны ҡурып йә бешереп ашаясаҡ, ир-ат һунарға сығып китәсәк, бала-саға вольерҙағы йәнлектәргә һоҡланасаҡ, йәш-елкенсәк быуа ярында йырлап-бейеп күңел асасаҡ. Һыбай йөрөүҙе лә ойошторорға уйлайбыҙ. Ял итеүселәр заманса технология буйынса төҙөлгән айырым йорттарҙа йәшәй аласаҡ. Мунса ла булыр. Ғөмүмән, идеялар күп. Комплекс быйыл көҙ эш башлаясаҡ. Ә балыҡ тоторға алдараҡ та килергә мөмкин булыр, тип уйлайым.\nРөстәм Наил улы туристарҙы күберәк ылыҡтырыуҙа урындағы халыҡ та ярҙамлашыр тип ышана. Улар ҡунаҡтарҙы яңы етештерелгән продукцияһы менән һөйөндөрөр, Нуримандың данлы йүкә, сәскә балдарын тәҡдим итер, еләген тәмләтер, миндек бәйләп бирер.\n– Урындағы халыҡҡа – эш, ҡунаҡтарға аш, яҡшы ял буласаҡ, – ти Рөстәм Йыһаншин. – Һис шикһеҙ, тәртипкә ныҡлы иғтибар бүленәсәк. Тәбиғәткә ҡарата насар мөнәсәбәткә, яуапһыҙлыҡҡа юл ҡуймаясаҡбыҙ.\nЭйе, кешеләр күп килер, әммә быуалар тәртиптә булыр. Шулай тип ышандыра “Тыныс яр” етәксеһе.\nФото: Айрат Нурмөхәмәтов фотолары.


Төбәгебеҙҙә «айыҡ ауылдар» һаны арта бара // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nТөбәгебеҙҙә «айыҡ ауылдар» һаны арта бара\n17:01, 25 февраля 2011 Сәйәсәт\n«2011 йылғы айыҡ ауыл» республика конкурсына яңы ауыл биләмәләре ҡушылды. Был турала йома көндө «Айыҡ Башҡортостан» ижтимағи хәрәкәте рәйестәше Роберт Дәүләтшин хәбәр итте.\nКонкурста хәҙер Йәрмәкәй районының Ҡолбай, Күпсәнәй, Рәтамаҡ һәм Спартак ауылдары, Әбйәлил районының Ҡырҙас, Әхмәт һәм Учалы районының Һөләймән ауылдары ҡатнаша.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, конкурста ҡатнашыуға иң беренсе булып Белорет районының Мөхәмәт, Хәйбулла районының Йәнтеш һәм Ғафури районының Сәйетбаба ауылдары заявка бирҙе. Был ауыл биләмәләре эскелеккә ҡаршы кампания сиктәрендә саралар үткәрә башланы ла инде.\nРоберт Дәүләтшин әйтеүенсә, «Айыҡ Башҡортостан» хәрәкәте конкурсҡа һәр райондан берәр булһа ла ауыл биләмәһен йәлеп итергә планлаштыра.\n«2011 йылғы айыҡ ауыл» республика конкурсы Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы менән берлектә «Айыҡ Башҡортостан» хәрәкәте тарафынан үткәрелә.\nТеги: айыҡ ауыл, конкурстар, айыҡ башҡортостан


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МӘСКӘҮ – ҠАЛАЛАРҘЫҢ ҠАЛАҺЫ, ШУЛ УҠ ВАҠЫТТА – БАШҠОРТ ҠАЛАҺЫ ЛА - 2016 - Мәҡәләләр\nМӘСКӘҮ – ҠАЛАЛАРҘЫҢ ҠАЛАҺЫ, ШУЛ УҠ ВАҠЫТТА – БАШҠОРТ ҠАЛАҺЫ ЛА\nЯңыраҡ Өфөлә төрки йәштәрҙең Халыҡ-ара "Төркиҙәр алтыны" тигән форумы булып үтте. Унда эксперт итеп Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаларындағы Башҡортостан студенттары һәм аспиранттары ассоциацияһы етәксеһе Азат Шамил улы БАДРАНОВ саҡырылғайны. Ул беҙҙең менән осрашырға ла ваҡыт тапты. Әңгәмәбеҙ Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаларында белем алыусы башҡорт йәштәре һәм уларҙың хәҙерге заманға бәйле проблемалары, халыҡ яҙмышы һ.б. хаҡында барҙы.\nАзат, Башҡортостандағы ер аҫты һыуҙарын өйрәнеүсе геологтар эсергә яраҡлы таҙа һыуҙың иң ҙур өлөшө Асҡын, Архангел райондарында, тағы ла бер нисә урында булғанын билдәләгән. Йылдан-йыл таҙа һыу запасының кәмей барғанлығын да беләбеҙ. Әлбиттә, был урындарҙа таҙа һыуҙың һаҡланыуының төп сәбәптәрен ер аҫты һыуҙарының торошо, тәбиғи шарттарҙың быға булышлыҡ итеүе менән дә аңлатып була. Мәҫәлән, был йәһәттән Архангел районында, Урал тауҙарының далалар менән киҫешкән ерендә, меңәр йылдар буйы һаҡланған һаҙлыҡтар тәбиғи фильтр ролен үтәй. Хәҙерге замандың яңы технологиялары буйынса эшләнгән фильтрҙар тәбиғи һаҙлыҡты бер нисек тә алыштыра алмай.\nБыл миҫалды нимәгә килтерәм һуң? Ауыл саф һыуҙы һаҡлаған тәбиғәт шарты кеүек үк, милләтте саф килеш һаҡлар өсөн иң тәбиғи мөхит һанала. Глобалләшеү иһә беҙгә урбанизацияға йәлеп ителергә, шул уҡ ваҡытта һаҡланып ҡалырға, тигән шарт ҡуя. Бында иһә бер-береһен инҡар итеүсе ҡапма-ҡаршылыҡ килеп тыуа. Ҡалаға килеүселәр заман шартына йәлеп ителергә, ауылда ҡалыусылар арттараҡ тороп ҡалырға тейеш була. Бер үк ваҡытта һаҡланып ҡалырға ынтылыуҙы артта ҡалыу тип тә атап булмай. Һин бына оло донъяны айҡап йөрөгән кеше булараҡ, ошо хаҡта нисек уйлайһың?\n- Минеңсә, глобалләшеү шарттарына ҡулайлашыу менән милли рухты һаҡлап ҡалырға ынтылыу бер-береһенә ҡаршы килеүсе төшөнсәләр түгел. Бында, киреһенсә, башҡорт рухының ҡала шарттарына ҡулайлашып бөтмәүе арҡаһында беҙҙең заманға ярашлы проблемалар барлыҡҡа килеүе хаҡында һүҙ алып барырға кәрәк. Беҙ милли рухты ауылда ғына һаҡлап була, тигән ҡалыптан ҡотолорға тейешбеҙ. Бына беҙ алты йыл буйына Мәскәүҙә башҡорт йәштәрен ойоштороу менән шөғөлләнәбеҙ. Беҙҙә төрлө курстар, секциялар эшләй. Сараларҙы башҡорт телендә үткәрәбеҙ. Тәүге йылдарҙа беҙҙә үткән КВН-дарҙа күтәрелгән темаларҙа төп ҡарашыбыҙ ауылға, республикаға йүнәлтелгән булһа, бөгөн иһә Мәскәү, дөйөм Рәсәй темалары башҡортса яңғыраш ала бара. Шулай итеп, Мәскәүҙең башҡорт мәҙәниәтенә нигеҙ таштары һалына. Беҙ глобалләшеүҙең дөйөм процестарынан бер нисек тә ҡаса алмайбыҙ. Мәҫәлән, дәүләттең йәмәғәтселек тормошонан алыҫлашыуына минең мөнәсәбәтем яҡшы түгел. Был мәғариф, һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә лә ҡағыла. Юғары уҡыу йорттарында бюджет урындарының кәмеүе лә шуны күрһәтә. Мин БДУ-ның юридик факультетына уҡырға ингәндә 150 бюджет урыны булһа, бөгөн ул 30-ға ғына тороп ҡалған. Шул уҡ ваҡытта был факультетта мин уҡыған саҡтан кәм студенттар белем алмай.\nКилешәм, глобалләшеү шарттарында "ауыл ғына беҙҙе һаҡлаясаҡ", тип тик ошоно ғына төп сара күреп йәшәү, бәлки, үҙен һаҡларға теләгән дөйәғоштоң башын ҡом аҫтына тығып тороуына тиң булып та тойолалыр. Шулай ҙа беҙ мөмкин булғанса тиклем ауылды ла һаҡларға бурыслыбыҙ. Сөнки беҙ ауыл менән бергә йәннәттәй тәбиғәтебеҙҙе лә, урман-тауҙарыбыҙҙы ла, иген гөрләп үҫер икһеҙ-сикһеҙ баҫыуҙарыбыҙҙы ла, аҡ ҡылғандар иле - далаларыбыҙҙы ла бөтөнләйгә юғалтыуыбыҙ бар. Беҙҙең ауылдарҙа күп итеп мал үрсетеп, иген, йәшелсә-емеш үҫтереп йәшәүҙе ожмахҡа тиңләүсе сит милләттәр ҙә бар. Элегерәк Әбйәлил районына килеп йәшәгән Мөшәрип атлы бер үзбәк егете миңә: "Баш-ҡорттарҙың оҙон аҡса эҙләп Себергә, башҡа яҡҡа китеүен мин һис тә аңламайым. Һеҙ ошо ерегеҙҙең ҡәҙерен белмәйһегеҙ, булған мөмкинлекте файҙаланмайһығыҙ. Әгәр ҙә беҙ, үзбәктәр, ошо ерҙә йәшәһәк, үҙебеҙҙе ожмахта итеп тойор инек", - тигәйне. Мөшәрип беҙгә үҙ еребеҙҙә нисек йәшәргә кәрәклекте күрһәтте: бер йәй эсендә генә еләк йыйып, Магнитҡа алып барып һатып, ул заман өсөн иң яҡшыһы һаналған "Волга" машинаһы һатып алды. Нимә генә тимә, бөтә мәсьәлә үҙебеҙҙә. Ниңә, беҙ үҙебеҙҙең көс менән генә ауылды һаҡлап ҡала алмайбыҙмы ни?\n- Беҙ тик үҙебеҙҙең көстәр менән генә бар ауылдарҙы һаҡлап ҡала алмаясаҡбыҙ. Урбанизация процесы совет осоронда ла барҙы, әммә ул тамамланманы, халҡыбыҙҙың яртыһы тиерлек ауылдарҙа йәшәй һәм милләттең сағыштырмаса ауыр хәле ошоноң менән аңлатыла ла инде. Әгәр ҙә бер илле йыл элек ҡала башҡорттары мәҙәниәте формалашҡан булһа, бөгөн ҡала башҡорттарының һаны ла юғары булыр ине. Беҙ әлеге ваҡытта ике урталыҡта, ауыл менән ҡала араһында торабыҙ. Беҙ үҙ эшмәкәрлегебеҙҙә ауылдарҙан сыҡҡан йәштәребеҙҙе Мәскәү, Санкт-Петербург юғары уҡыу йорттарына уҡырға индерергә ярҙамлашып, уларҙың ҡалаға өйрәнеүен еңелләштереүҙе лә күҙ уңында тотабыҙ. Мәскәү - ул ҡалаларҙың ҡалаһы, унда бер нисә ҡала, бер нисә социаль донъя һыйған. Мин, мәҫәлән, Өфөлә юғары уҡыу йорто тамамлағандан һуң унда барҙым һәм ауылдарҙан килгәндәргә ҡарағанда был ҡалаға тиҙерәк өйрәнеп киттем. Мәскәүгә һәм Питерға килеүсе башҡорт йәштәре үҙҙәрен ирекһеҙҙең көнөнән бында килеүселәр тип уйламаһындар өсөн беҙ уларҙы ойоштороп, милли мөхит тыуҙырырға тырышабыҙ ҙа инде. Мәскәү һымаҡ эре мегаполистарға башҡорт мәҙәниәтен индереүҙең юлы һәм маҡсаты тап ошонда. Беҙҙең халыҡтың пассионарлыҡ потенциалы бик юғары. Бары тик шул генетик энергияға дөрөҫ йүнәлеш кенә бирергә кәрәк. Хәҙерге ваҡытта Мәскәүҙә башҡорт йәштәре башҡа милләт вәкилдәре араһында иң ойошҡаны иҫәпләнә. Татар йәштәренең финанс ресурстары юғары булһа ла, улар идеяға ҡытлыҡ кисерә. Улар даими рәүештә беҙҙең сараларға килеп тамаша ҡыла, беҙҙән өйрәнә. Беҙ үҙебеҙ үткәргән сараларҙан тыш, халыҡ-ара дуҫлыҡты нығытыу маҡсатын алға һөргән дөйөм йыйылыштарға ла йөрөйбөҙ. Беҙ Мәскәүҙә үткәрелгән шундай позитив сараларға 300-400 кешене алып сығырға һәләтле баш ҡала йәштәр ойошмалары араһында берҙән-бере булып һаналабыҙ. Бер үк ваҡытта Мәскәүҙең татар йәштәре бындай сараларға 20-30 кеше генә сығара ала.\nАтай-олатайҙарыбыҙ беҙгә юғары мәҙәниәт, зауыҡ, рух, ҡот ҡалдырған. Минеңсә, уларҙың рухи мираҫы бөгөн беҙгә хеҙмәт итә. Әгәр ҙә шул рух булмаһа, һеҙ шул рәүешле йыйылып, прогрессив саралар ҙа үткәрә алмаған булыр инегеҙ. Бына һин, башҡорт йәштәре араһында бындай креативлыҡты, ойошҡан булыуҙы нисек аңлатырға була, тип уйлайһың?\n- Йәмғиәттә һәм тормошта ниндәй генә негатив күренештәр күҙәтелмәһен, халҡыбыҙҙың пассионарлыҡ потенциалы һайыҡмаған. Беҙ, күптәр һымаҡ, был йәһәттән ҡояш батышына табан бармайбыҙ. Беҙ үҙ эшебеҙҙә ниндәйҙер идеяһы булған йәш кешене тыңлайбыҙ, күмәкләп ултырып был хаҡта әңгәмә ҡорабыҙ, идея авторына төрлө һорауҙар бирәбеҙ. Әгәр ҙә идея мәҙәни сара үткәреүгә ҡайтып ҡалһа, унда күпме кеше ҡатнашыуын, һөҙөмтәһен күҙаллайбыҙ. Беҙгә бигерәк тә был сараға килеүселәр ниндәй уй-фекерҙәр менән ҡайтыуы мөһим. Тик йыйылышырға кәрәк булған өсөн генә йыйылышыу - ҡыҙыҡ түгел. Бындай сараларҙың тағы бер маҡсаты - йәштәргә үҙҙәренең уй-хыялдарын, ниәттәрен тормошҡа ашырырға өйрәтеү.\n"Мәскәү күҙ йәштәренә ышанмай", тиҙәр. Шулай ҙа, әйтәйек, Мәскәү менән Өфөнөң, башҡа ҡалаларҙың мөмкинлектәре нимәһе менән айырыла?\n- Мәскәү - ул мөмкинлектәрҙе тормошҡа ашырыу ҡалаһы булыу менән бер рәттән, күңел төшөнкөлөгөнә бирелеү ҡалаһы ла, ул, ысынлап та, күҙ йәштәренә ышанмай. Мәскәү - бер нисә социаль донъяның синтезын да тәшкил итә. Ҡайһы бер ата-әсәләр уларҙың балалары поезд йә самолет менән Мәскәүгә килеп төшкәс тә, уларҙы скинхедтар, наркодилерҙар, сутенерҙар ҡаршылай, тип уйлап яңылыша. Әгәр ҙә уларҙың балалары насар уй-ниәттәр, шуларға бәйле маҡсаттар менән Мәскәүгә килә икән, ысынлап та, уларҙы тап шундайҙар ҡаршылаясаҡ. Ҡыҫҡаһы, Мәскәүгә ниндәй маҡсат менән килһәң, шундай мөхит һине ҡаршы алып торасаҡ. Әгәр ҙә изге маҡсаттар менән килһәң, маҡсатыңа ярашлы мәшһүр кешеләр менән аралашыу ҙа еңел Мәскәүҙә. Мәскәүҙә кешеләр араһындағы мөнәсәбәт ябайыраҡ, кешелеклерәк. Мәскәүҙә үҙеңә оҡшаған бер китап һатып алып, уны уҡып, бер аҙнанан һуң китаптың авторы менән кофе эсеп һөйләшеп, әңгәмәләшеп ултыра алаһың. Ә Мәскәүҙән ситтә, беҙҙең республикала, Өфөлә, башҡа ҡалаларҙа һәм райондарҙа һин иң тәүҙә йәмәғәтселеккә үҙеңдең "болан түгеллегеңде, кеше икәнлегеңде, әңгәмә ҡорорға һәләтле икәнлегеңде" иҫбатларға тейешһең. Мәскәүҙә иһә, киреһенсә, һин иң тәүҙә кем менәндер осрашаһың, һөйләшәһең һәм үҙеңдең "болан түгеллегеңде, кеше икәнлегеңде" иҫбат итәһең. Унда юғары уҡыу йорттарында студенттар менән уҡытыусылар араһында мөнәсәбәт шулай ҡоролған. Унда партнерлыҡ мөнәсәбәте хөкөм һөрә.\nМинең яҡын бер дуҫым Өфөлә университет тамамлағандан һуң Мәскәүгә РФ Президенты ҡарамағындағы академияға уҡырға барҙы. Шунда кафедралағы профессор Илшатты үҙе менән баҡсаһына алып барырға булған. Илшат Өфө университеты йолаһы буйынса, иртәгәһенә эш кейемдәрен кейеп, баҡсаға барған. Әммә профессорҙың кейәүе уларға көнө буйына шөшлөк, барбекю әҙерләгән, ә профессор үҙенең студенты менән көнө буйына сәй эсеп, шөшлөк, барбекю ашап, төрлө темаларға һөйләшеп-әңгәмәләшеп ултырған. "Нишләп һин улай эш кейемендә һуң?" - тип һораған унан профессор. Илшат: "Баҡсаға саҡырғасығыҙ, эшләргә кәрәк булыр", - тип уйланым тигән. Шулай итеп, Илшат уңайһыҙ хәлгә ҡалған.\nМәскәү вузындағы уҡытыусы һиңә скайп аша консультация үткәрә, һәр студентына үҙенең кеҫә телефонының номерын биреп ҡуя. Мәскәүҙә университет ректоры, декан бүлмәһенә инеү ҙә еңел генә. Беҙҙә иһә студент биш йыл буйы уҡыу осоронда ректорҙы бер тапҡыр күрмәүе лә бар. Мин Өфөләге ғилми конференцияға Мәскәүҙән профессор Автономовты алып килгәйнем. Ул Берләшкән Милләттәр Ойошмаһында дискриминация комиссияһы рәйесе, утыҙҙан ашыу тел белә. Ул юриспруденцияла алдынғы ҡарашлы белгес һанала. Шундай юғары дәрәжәгә эйә булһа ла, ул шул тиклем ябай кеше. Бындағылар шундай кешенең нисек итеп бында килеүенә аптыраны.\nМәскәүҙә иң тәүҙә һинең эшлекле сифаттарыңды баһалайҙар, шунан һуң ғына кемлегеңә, милләтеңә иғтибар итәләр. Беҙҙә иһә иң тәүҙә һинең кем булыуыңа ҡарайҙар. Хатта башҡорттарҙың эсендә лә ниндәйҙер "ысындарға" һәм "ысын булмағандарға" бүленеш бар. Мин, мәҫәлән, үҙем тамырҙарым менән Архангел районынан, Баймаҡтыҡы ла, Күгәрсендеке лә түгел, әммә үҙемде һис кенә лә башҡаларҙан кәм башҡорт итеп тоймайым.\nБөгөн шундай парадоксаль тенденция күҙәтелә: республикабыҙҙан ситтә йәшәгән башҡорттар үҙҙәрен күберәк бойомға ашырып, күберәккә өлгәшә ала. Силәбе өлкәһендә йәшәп, Рәсәй һәм донъя кимәлендә спортта ҙур уңыштарға өлгәшкән башҡорттар миҫалы, Ырымбур фермерҙары, Себер эшҡыуарҙары, бына һин етәкләгән Мәскәү һәм Санкт-Петербург башҡорт йәштәре ойошмаһы миҫалы шул хаҡта һөйләй. Бының сәбәптәре нимәлә тип уйлайһың?\n- Бәлки, ситтәгеләр конкурентлыраҡ мөхиттә йәшәгәнгә шулайҙыр. Алда әйткәнемсә, әйтәйек, Мәскәү менән Питер ҙур һәм конкурентлы ҡалалар. Шуға күрә унда үҙеңдең сифаттарыңды, компетенцияларыңды камиллаштырыу өҫтөндә эшләргә тура килә. Һин был ҡалаларҙа нимәнелер эшләргә һәләтле булыуыңды, башҡаларға ҡарағанда эште яҡшыраҡ башҡарыуыңды күрһәтергә тейешһең. Минең шәреҡте өйрәнеү буйынса бер нисә хеҙмәтем бар. Улар баҫылып сыҡты.\nМәскәү, Санкт-Петербург кеүек ҡалаларҙа тик үҙ көсөңә генә ышанаһың, ә кемгәлер, власть органдарына булһынмы, "урында" ултырған ағайҙарғамы, иҫәп тотмайһың, унда һинең ысын асылың, кешелек сифаттарың сағылыш таба. Мәскәүҙә, Питерҙа һиңә ҡарап башҡорттар тураһында фекер йөрөтәләр, киреһенсә түгел. Беҙҙе Мәскәү хөкүмәтендә, Кремлдә, РФ Дәүләт Думаһында, Йәмәғәт палатаһында, төрлө юғары уҡыу йорттарында яҡшы беләләр, төрлө сараларға саҡыралар. Ҡыҫҡаһы, милләт-ара мәсьәләләр менән шөғөлләнеүселәрҙең барыһы ла беҙҙе белә. Эшмәкәрлегебеҙ вуздарҙағы беҙҙең студенттарҙың динамикаһы менән дә аңлатыла. Тәүҙә уларҙа ике-өс кенә студент белем алһа, хәҙер инде егерме-утыҙ студент хаҡында һүҙ алып барырға була.\nМинең улым Санкт-Петербургта урмансылыҡ-техник университетында уҡып, Башҡортостанға эшкә ҡайтты. Әйтергә кәрәк, оло донъяны күргәндән һуң ул киренән үҙебеҙҙең шарттарға бик ауыр өйрәнеп китте, хатта тәүге осорҙа депрессия кисерҙе. Хәҙер, Аллаға шөкөр, эшләгән ҡалаһындағы башҡорт сәнғәт мөхитендә аралашып, күңел тыныслығы таба алды. Быны нимәгә һөйләйем һуң? Мәскәүҙә, Питерҙа, сит илдәрҙә белем алып, республикаға кире ҡайтыусы йәштәрҙең барыһы ла тиерлек тәүге осорҙа ошондай уңайһыҙлыҡ кисерә, йәғни үҙҙәрен ят арбаға ултырғандай тоя. Күбеһе хатта уҡыған ҡалаларына кире китеп күңел тыныслығы эҙләй. Һорауым шундай: ни өсөн "Титаник" Ағиҙелдә йөҙә алмай?\n- Бындай проблема һис һүҙһеҙ бар. Икенсенән, күп кенә мәсьәләләр Өфөгә бик һуңлап килеп етә. Беҙҙә биш йыл элек блогерҙар хәрәкәте башланһа, Мәскәүҙә был "сир" ун-ун биш йыл элек тамамланды. Һәр хәлдә, мәскәүҙәр уларҙы тәре итеп файҙаланмай. Ә беҙҙә уларҙы "алтын йомортҡа һалыусы тауыҡ" итеп күрәләр. Беҙҙә үткән йәй донъя кимәлендәге форумдар үтеп тә өлгөрмәне, хәҙер тағы ла әллә ниндәй аңлайышһыҙ форумдар хаҡында һүҙ алып бара башланылар. Ҡыҫҡаһы, һүҙ менән эш араһында баланс һаҡланырға тейештер. Шуға күрә, оло донъяны күргән егеттәр, бында ҡайтҡас, ошоларҙы күрә лә, уларҙың күңелендә эске конфликт барлыҡҡа килә. Ни өсөн тигәндә, бындағы кешеләр башҡа ритмдар менән йәшәй, бында башҡа төрлө ҡиммәттәр баһалана.\nӘлегә күптәр ситтә белем алғандан һуң шундуҡ тыуған яғына ҡайтырға ашыҡмай. Әммә улар ололарса тормош тәжрибәһе туплағандан һуң күпләп ҡайта башлаясаҡ, улар үҙҙәре кеүек үк фекерләгән кешеләргә таянасаҡ. Әхмәр ағай, һинең улың һымаҡ йәштәрҙең мөҙҙәте 2016 йыл түгел, ә 2025 йыл. Мин Рәми Ғарипов исемендәге Башҡорт республика гимназияһында уҡыным. Был гимназияны 1997 йылда тамамлаусыларҙың ҡайһы берҙәре район хакимиәт башлыҡтары булып китте, ҡайһылары Хөкүмәт органдарында хеҙмәт итә. Улар бер-береһе менән аралаша һәм донъяны үҙенсә ҡабул итеүен йәмғиәткә идея рәүешендә тәҡдим итә. Ә бөгөн 23-25 йәше тулғандарҙың донъяны ҡабул итеү рәүешен йәмәғәтселек ҡабул итергә әҙер түгел. Әммә уларҙа был идея йәшәй һәм ул мотлаҡ рәүештә өҫкә ҡалҡып сығасаҡ, тормошҡа ашырыласаҡ. Иң мөһиме, улар үҙенең тырышлығы менән үҙҙәрен һаҡлап ҡала алдылар, юғалманылар. Был шулай уҡ тормош тәжрибәһе. Кеше һәр бер шартҡа ҡулайлашып, донъяға объектив баһа бирергә әҙер булырға тейеш.\nӘ сит илдә уҡыуға килгәндә, мин балаларҙың урта мәктәпте тамамлағандан һуң сит илдәргә уҡыуға китеүенә ҡаршымын. Улар юғары белемде үҙебеҙҙә алып, сит илгә ниндәйҙер фәнни эш башҡарырға, стажировкаға ғына барырға тейештер. Мин урта мәктәпте тамамлағандан һуң сит илдә белем алып, үҙебеҙгә кире ҡайтҡандарҙы күргәнем бар. Улар бер енестәге кешеләрҙең никахҡа инеүҙәренә нормаль күренеш итеп ҡарай. Беҙ ундай күренештәргә "нормаға һыймай" тигән баһа бирһәк, ситтә белем алыусылар "һеҙҙең үҙегеҙҙә проблема бар", тип белдерә.\n"Титаник" мәсьәләһенә килгәндә, Өфөлә уҡыусы башҡорт йәштәре өсөн Мәскәүҙә, Питерҙа уҡыусы йәштәр ниндәйҙер кимәлдә өлгө булып тора. Ижтимағи-сәйәси конъюнктура нисек кенә үҙгәрмәһен, был һәр ваҡыт шулай булып тора. Йәштәрҙе Мәскәү, Питер вуздарына уҡырға алып барыуыбыҙ барыһына ла оҡшамай. Беҙҙе хатта ҡайһы бер райондарға, ҡалаларға индермәҫкә, төрлөсә аяҡ салырға тырышалар. Бына, Әхмәр ағай, һеҙҙең быуын ата-әсәләре беҙҙең быуын яҡшыраҡ йәшәһен өсөн тырыша, ә беҙ үҙ сиратыбыҙҙа, һеҙҙең быуын кеүек, үҙебеҙҙең балалар беҙҙән күберәккә өлгәшһен, тигән маҡсат ҡуябыҙ. Ә эске конфликттарға килгәндә, улар ҡотолғоһоҙ процестар һәм бында мин насарлыҡ күрмә-йем.\nБеҙҙең үҙебеҙҙең ҡанға һеңгән "мәҙәни кодтар" һаҡланып килә бит инде. Ул һин аралашҡан йәштәрҙә нисегерәк сағылыш таба?\n- Әхмәр ағай, һин әйттең бит инде, улың Санкт-Петербургтан ҡайтҡас, үҙенә урын таба алмай ыҙаланды ла, сәнғәт, мәҙәниәт донъяһына ылығып китеп, тынысланыу тапты, тип. Бына шул ылығыу беҙҙең ҡандағы "мәҙәни код" аша тормошҡа аша ла инде. Мәскәүгә уҡырға килгән йәштәр араһында ла баштараҡ: "Беҙ бында мәҙәни сараларға йөрөргә түгел, ә уңышлы кешеләр тәжрибәһен өйрәнергә, эшлекле лекциялар тыңларға теләр инек", - тигәнерәк фекер белдереүселәр була ул. Әммә мин уларға: "Бындай саралар мотлаҡ кәрәк, беҙ эшлекле осрашыу, тренингтарҙы мәҙәни саралар менән аралаштырып алып барасаҡбыҙ. Ә эшлекле саралар менән генә сикләнһәк, беҙ йәштәрҙе үҙебеҙҙең ойошмаға күпләп йәлеп итә алмаясаҡбыҙ. Шуның өсөн мәҙәни сараларҙың ролен баһаларға, "мәҙәни кодтар" төшөнсәһен алға һөрөргә кәрәк", - тим. "Мәҙәни кодтар" башҡорттарҙы технарҙарға, гуманитарийҙарға айырмай, барыһына ла бер үк төрлө йоғонто яһай. Беҙ үткәргән "Мәскәү һылыуҡайы", КВН һымаҡ сараларға, башҡорт концерттарына яҡташтарыбыҙ үҙҙәре менән бергә уҡыған башҡа милләт вәкилдәрен, дуҫтарын, курсташтарын алып килә. Шунда килеүсе урыҫтар, чечендар, грузиндар, әрмәндәр башҡорттарҙың шундай мәҙәниәте, тарихы барлығына һоҡланып ҡайта. Был беҙҙе лә дәртләндерә, тарихыбыҙ, мәҙәниәтебеҙ өсөн ғорурланыу тойғоһо уята.\nМәскәүҙә йәшәүсе билдәле шәхестәр, сәйәсмәндәр менән аралашыуы еңел, тинең. Уларҙың араһынан кемдәре менән айырыуса тығыҙ аралашам, танышмын тип әйтә алаһың?\n- Иң тәүҙә мин бында Борис Кагарлицкийҙы килтерер инем. Ул бар донъяға билдәле сәйәсәт белгесе, Рәсәйгә донъяның системалы анализы төшөнсәһен ул алып килде. Ул төрлө илдәрҙә лекциялар уҡый. Минең бер дуҫым диссертация яҡлағанда кафедрала уны юҡҡа сығарырға маташтылар. Борис Юрьевичҡа хәлде аңлатып биргәйнем, ул электрон почта аша диссертацияһын һорап алды ла, рецензия яҙып, иртәгәһенә кафедраға килде. Шунда дуҫымды юҡҡа сығарырға тырышыусыларҙың диссертацияны уҡымауҙары асыҡланды. Шул саҡ Борис Юрьевич һүҙ һораны. Уны күреп ҡалыусы кафедра мөдире профессор менән бергә фотоға төшөргә булып китте. Борис Юрьевич: "Аңлауымса, мин диссертацияны уҡыусы берҙән-бер кешемен икән..." - тине лә, төплө, нигеҙле итеп аспирантты яҡларға тотондо. Һөҙөмтәлә дуҫым диссертацияһын яҡлай алды. Атаҡлы аналитик Сергей Ҡарамырҙа менән дә яҡшы танышмын, ул миңә эшлекле кәңәштәр бирә. Йәштәргә яҡшы таныш булған квнсы, ҡаҙаҡ егете Сангаджи Тарбаев менән аралашам. Алдараҡ әйткән Алексей Автономов менән яҡшы танышмын. Уның диссертацияһын күсереп алыр өсөн төбәктәрҙән министрҙар килә. Мин уның ғаиләһе менән дә аралашам, йорттарына барып йөрөйөм, ғаилә байрамдарына саҡыралар. Шәреҡте өйрәнеү институты менән яҡшы мөнәсәбәт ҡорғанбыҙ, беҙ уларҙа бик күп саралар үткәрҙек. Муса Мортазинға, Перовскийға арналған, башҡорт ырыуҙары тарихы темаһына бағышланған сараларыбыҙ шул институтта үтте, әле Морат Рәмзи буйынса семинар үткәрергә әҙерләнәбеҙ.\nБашҡорт ойошмаһы булараҡ, һеҙҙең төп позицияғыҙ нимәгә ҡайтып ҡала? Икенсе һүҙ менән әйткәндә, һеҙгә башҡорт милли хәрәкәтенең оҡшаған һәм оҡшамаған яҡтары нимәлә?\n- Беҙ, алдынғы ҡарашлы башҡорт йәштәре, халҡыбыҙҙың киләсәге яҡты булыуын теләйбеҙ. Беҙгә ике сиктә тороусыларҙың позицияһы ла оҡшамай. Тәүгеләре уларҙың "милли мантраларға" күсә, "башҡорттар" тип буш һүҙҙәр, лозунгылар һөйләй, ғәмәлдә үҙҙәре милләт өсөн ҡыл да ҡыбырлатмай. Беҙ аныҡ ғәмәлдәр яҡлы. Икенсе сиктә тороусылар иһә милләт алдында торған проблемаларға бөтөнләй күҙ йомоп ҡарай, улар ҙа беҙгә оҡшамай. Шулай уҡ яраҡлашыу позицияһында тороусыларҙың да позицияһы беҙгә ситен.\nБеҙ төрлө ҡатмарлы, ауыр ситуацияларға ҡалғанда атай-олатайҙарыбыҙ тарафынан быуаттар буйына һыналған йолаларға, ысулдарға таянабыҙ. Бер үк ваҡытта туҡтауһыҙ үҙгәреүсе заман беҙҙең ҡайһы бер төшөнсәләргә архаик ҡараштарҙы инҡар итә. Шулай түгелме?\n- Мин үҙемдең мәҡәләләрҙә тап ошо проблемаларҙы күтәрәм дә инде. Эйе, оҙаҡ ваҡыт архаик ҡараштар менән генә йәшәү ҙә мөмкин түгел. Сөнки алға ҡарап йәшәмәһәк, традициялар архаиканан ары үтмәйәсәк. Беҙ ырыу-ҡәбилә мөнәсәбәттәренән үҫеп сыҡҡанбыҙ, Аллаға шөкөр, әгәр ҙә шунан үҫеп сыҡмаһаҡ, халыҡ, милләт тип аталмаҫ инек.\nАзат, мине борсоған икенсе бер мәсьәлә дингә ҡайтып ҡала. Ни өсөн Исламға килеүсе йәш кеше шундуҡ ниндәйҙер сектаның ҡорбанына әүерелә, әүерелмәгән осраҡта ла, агрессив хәрәкәткә ҡушылған кеше итеп иҫәпләнә башлай? Бында ундайҙарға ситтәрҙең биргән баһалары ла булышлыҡ итә һәм ошо фонда тотош дин агрессив күренеш итеп күренә...\n- Был, беренсенән, архаик фекерләү һөҙөмтәһе булып тора. Икенсенән, был хәл секталарҙың үҙ эшен әүҙем алып барыуҙары хаҡында ла һөйләй. Беҙгә йәштәр араһында аңлатыу эше алып барырлыҡ белгестәр, аналитиктар етешмәй, шуға күрә йәштәрҙең дини юлға аяҡ баҫыуы үҙағышына ҡуйылған.\nХәҙерге ваҡытта "Традицион Ислам" тигән төшөнсә барлыҡҡа килде. Минең аңлауымса, беҙ, Башҡортостанда йәшәүселәр, Сәғүд Ғәрәбстанында йә булмаһа Сирияла, йә булмаһа Кавказдағы һымаҡ итеп дин тота алмайбыҙ, сөнки Рәсәй Федерацияһы - күп милләтле, күп динле дәүләт. Шуға күрә беҙҙең өсөн традицион Ислам - ул халҡыбыҙҙың йолаларына, традицияларына яраҡлы дин. Ә һин был төшөнсәне нисек аңлайһың?\n- Беҙ - Хәнәфи мәсхәбендәге сөннәттәр. Традицион Ислам - ул иң беренсе нәүбәттә беҙҙең атай-олатайҙар тотҡан дин, ул диндең ниндәйҙер формаһы түгел, ә динде һәм Хоҙайҙы ҡабул итеүебеҙ рәүеше. Сөнки дин тотоу, намаҙ уҡыу, тәһәрәт, шәриғәт ҡанундарын үтәү бөтә урында ла бер үк төрлө. Беҙ Ризаитдин Фәхретдинов, Мөхәммәтсәлим Өмөтбаев кеүек дин өлкәһендә эшләгән ғалимдарыбыҙҙың хеҙмәттәрен ниндәй кимәлдә беләбеҙ һуң? Уларҙы тик шул өлкәлә эшләүсе ғалимдар ғына белә. Миңә шәреҡ тарихын өйрәнеүсе бер йәһүд ғалимы: "Һеҙ үҙегеҙҙең архивтарығыҙҙы, атай-олатайҙарығыҙ барлыҡҡа килтергән дини-философик практиканы өйрәнмәйенсә тороп, һәр ваҡытта ла сит йоғонтоға дусар булып йәшәйәсәкһегеҙ. Һеҙ ҡотолоу юлын ситтән эҙләйһегеҙ. Ул юлдар һеҙҙең атай-олатайҙарығыҙ тарафынан күптән табылған, һыналған", - тигәйне.\nБеҙҙең өләсәйҙәр һәм әсәйҙәр, мәҫәлән, яулыҡ ябынып йөрөгән, хиджаб кеймәгән. Икенсенән, күп төрлө милләттәр йәшәгән, төрлө-төрлө диндәр булған Рәсәй ысынбарлығында хиджаб кейеп, битен-күҙеп ҡаплап йөрөгән ҡатын-ҡыҙ кешегә, теләйбеҙме-юҡмы, "шәһиҙә" тип шикләнеп ҡарайҙар. Тимәк, хиджаб кейгән ҡатын-ҡыҙға башҡа кешеләр шикләнеп ҡарай икән, ул үҙенән-үҙе агрессия сығанағына әүерелә. Шулай түгелме?\n- Дербент, Махачкала янынан үткәндә бите-күҙе тулыһынса ҡапланған ҡатын-ҡыҙҙарҙы осратаһың. Чечняла иһә ҡыҙҙарҙың башында косынка, бит-йөҙҙәре асыҡ. Был - чечендарҙың традицион кейеме. Был - беренсенән, икенсенән, беҙҙең халыҡтар төрлөсә үҫешкән. Беҙ модерн баҫҡысын күберәк үткәнбеҙ. Беҙ ырыу-ҡәбиләләр берләшмәһе булараҡ халыҡ булып формалашҡанбыҙ, улар әле халыҡ булып формалаша ғына. Уларҙа беренсе урында халыҡ, милләт мәнфәғәте түгел, ә тейптарҙың (тайфаларҙың) мәнфәғәте тора. Тейп башлыҡтары үҙ-ара килешмәйенсә тороп, бер ни эшләнмәй. Беҙ модернды үткәнбеҙ, тик беҙҙә урбанизация аҙаҡҡа тиклем үтмәгән. Хәҙер Рамзан Ҡадыров был форматты үҙгәртә.\nТеләйбеҙме-юҡмы, капиталистик йәмғиәттә йәшәйбеҙ икән, милләт унда һаҡланып ҡалһын өсөн милли буржаузия синыфы ла формалашырға тейешле. Беҙҙең байҙарыбыҙ бар, тик уларҙың күбеһе ситтә йөрөй, булғандары тарҡау. "Башҡорт буржуазы" тигән вакантлы урын буш торорға тейеш түгелдер бит?\n- Мин ни өсөн ауыл йәштәренә Мәскәү, Питер юғары уҡыу йорттарына инергә ярҙам итә башланым һуң? Бер мәл Өфөләге дауахананың баш табибында ҡунаҡта булырға тура килгәйне. Уға бер туҡтауһыҙ шылтыратып, дауаханаға ятырға, башҡа мәсьәләләрен хәл итергә ярҙам һорай башланылар. Мөрәжәғәт итеүселәр уны Хоҙай урынына күрә. Был хәлдән ул рәхәтлек кисерә. Ни өсөн тигәндә, ул үҙе ярҙам күрһәтеүселәрҙән туҡтауһыҙ тегене-быны һорай: "Мин һеҙгә ярҙам итәм, давай, һин миңә ит йә булмаһа ике тоҡ картуф алып кил?" Теге кеше әгәр ҙә Өфөнөкө булһа, йәмәғәт транспортында ике тоҡ картуф тейәп килеп етә инде, әгәр ҙә Өфөнән ситтә йәшәһә, ике тоҡ картуф үгеҙ хаҡына төшә бит инде. Бына был мещанлыҡ тип атала, уның буржуазия менән һис уртаҡлығы юҡ. Баяғы баш табипҡа: "Мин һеҙҙе шулай булғанығыҙ өсөн күрә алмайым", - тип әйтеп киттем.\nБеҙҙең халыҡта коллектив аң көслө. Барса халыҡ буржуаз булып та китә алмай.\nБеҙ йәштәргә ярҙам итә башлағас, ауылдарҙан килеүсе ата-әсәләрҙең үҙҙәрен тотошо аптырата торғайны. Бер мәл улын эйәртеп бер әсәй кеше килде. Улының документтарын ҡарап, әңгәмә үткәреп, юғары уҡыу йортон билдәләнек, фатиха бирҙек. Әсәһенең ҡулында хатта ханымдар сумкаһы ла юҡ, пакет тотҡан. Пакетынан гәзит менән уралған төргәк сығарҙы ла: "Мына, һыйырҙы һаттыҡ, мында ун биш мең. Ҡалғанын ҡыш тағы бер тыусаны һуйғас, тултырып түләрбеҙ. Етерме икән? Уҡырға инә аламы?" - ти. Үҙе ҡалтырай, ришүәт бирә белмәй. Тамағыма төйөр тығылды. Мин апайға: "Апай, беҙгә аҡса кәрәкмәй. Улығыҙ мотлаҡ рәүештә уҡырға инәсәк. Был аҡсаға улығыҙға ноутбук алып бирегеҙ", - тигәйнем, түгелеп илап ебәрҙе. Бына ниндәй хәлгә еткерелгән беҙҙә әсәйҙәр!\nЭлегерәк Мәскәү ҡалаһына барып ҡайтыусылар шундайыраҡ тойғо кисерә торғайны: һин ул ҡалаға барҙыңмы, ҡайттыңмы - бынан Мәскәү һис ниндәй үҙгәреш кисермәй һымаҡ ине. Ә бына ауылдан Өфөгә килеп төшһәң, вокзалда уҡ таныштарҙы осратаһың, урамдарҙа тағы ла таныш кешеләреңде күрәһең һәм Өфө һине ошо таныш кешеләреңдең йөҙө менән сәләмләгән кеүек. Хәҙер инде Азат Бадрановтың фекерҙәрен тыңлағандан һуң, Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалалары ла беҙ барып төшөү менән унда уҡыған йәштәребеҙ йөҙө менән сәләмләйәсәк. Быныһы - иң мөһиме...\nЯҙылған: 25.04.16 | Ҡаралған: 863


Төбәктә юл буйы сервисы өлкәһендәге 10 инвестиция проекты тормошҡа ашырыласаҡ.\n18 Июнь , 11:24\nПроекттарҙың дөйөм суммаһы 1,5 миллиард һум тәшкил итә.\nБашҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән "ИРБИС-Башҡортостан" яғыулыҡ компанияһы "яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте араһында инвестиция ниәттәре тураһында килешеүгә 16 июндә Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында килешеү төҙөлдө. Документтарға БР Хөкүмәте Премьер-министры Андрей Назаров һәм "Ирбис-Башҡортостан" яғыулыҡ компанияһын ойоштороусы Роман Фатихов ҡул ҡуйҙы.\n"ИРБИС-Башҡортостан" компанияһы Башҡортостанда ике йүнәлеш буйынса эшмәкәрлекте үҫтерә, юл сервисы объекттарын төҙөүҙе һәм ҡала эсендәге автомобиль заправкалау станциялары төҙөүҙе тормошҡа ашыра, тип билдәләне Андрей Назаров.\nБөгөн ҡул ҡуйылған килешеү "ИРБИС-Башҡортостан" компанияһы менән 2024 йылға тиклем 10 инвестиция проектын тормошҡа ашырыуҙы күҙ уңында тота. Инвестор 1,5 миллиард һум самаһы аҡса һалырға һәм 200-ҙән ашыу яңы эш урыны булдырырға ниәтләй. Беҙҙең республикала был төрлө кимәлдәге бюджеттарға һалым түләүҙәре күләмен арттырыу, шулай уҡ төбәктә юл яны сервисын үҫтереүҙә ҙур этәргес буласаҡ, - тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Андрей Назаров.\nПремьер-министр шулай уҡ бер инвестиция проектының тормошҡа ашырылыуы хаҡында белдерҙе. Яңы сервис объекты Өфө районы биләмәһендә дөйөм файҙаланыуҙағы Р-240 “Өфө–Ырымбур” автомобиль юлы буйында урынлашҡан. Йәнә дүрт инвестиция проекты Башҡортостандың өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлегенә индерелгән. Әле объекттар һалыу өсөн ер бүлеү мәсьәләһе тикшерелә. Биш инвестиция проектҡа ярашлы, объекттарҙы урынлаштырыу өсөн ер участкалары һайлана.


Хәбәрҙәр: АТЭС саммитында Сүриә мәьәләһе күтәрелде.\nАТЭС саммитында Сүриә мәьәләһе күтәрелде.\nВладивостокта АТЭС саммиты эшен башалап ебәрҙе. Төп мәсьәләләрҙең береһе-сауҙаны либералләштереү һәм аҙыҡ- түлек экспортына сикләүҙәрҙе юҡ итеү. Саммит алдынан яңы технологиялар импортына һалымды кәметеү буйынса килешеү төҙөлдө. Байтаҡ эксперттарҙың фекере буйынса, форумда башҡа мөһим ҡарарҙар ҡабул ителмәйәсәк.\nСаммитта Сүриә мәсьәләһе лә күтәрелде һәм Рәсәй сит ил эштәре министры Сергей Лавров сығыш яһаны:\n“Беҙ Сүриәгә санкциялар индереүгә ҡаршы, сөнки санкциялар бер нәмә лә бирмәйәсәк. Сүриәлә бизнес буйынса беҙҙең артыҡ ихтыяждарыбыҙ юҡ. Беҙҙең сауҙа- иҡтисади бәйләнештәребеҙ һәм хәрби- техник хеҙмәттәшлегебеҙ Көнбайыштың, айырыуса Европалағы партнерҙарыбыҙҙың сауҙа- иҡтисади ихтыяждары менән сағыштырғанда сүп кенә.”\nАзия- Тымыҡ океан иҡтисади хеҙмәттәшлек ойошмаһына Рәсәйҙе, АҠШ-ты, Ҡытайҙы, Японияны һәм Көньяҡ Кореяны ла индереп, 21 ил инә. Унда донъя халҡының 40 проценты йәшәй һәм донъя сауҙаһының яҡынса 44 проценты тура килә.


Краснодар крайында “Таҙа һауа-2018” конкурсы үтте. Уның сиктәрендә күсереп йөрөтмәле “Игла” зенит комплекстары бүлексәләре шартлы дошманды юҡ иткән. Конкурста шулай уҡ механик-водителдәр араһында ла ярыш ойошторолған. Дональд Трамп менән Ким Чен Ындың 12-се июнгә тәғәйенләнгән осрашыуы...\nБашҡортостан делегацияһы халыҡ-ара иҡтисади форумда ҡатнашыу өсөн Санкт-Петербургҡа юлланды\nБашҡортостан башлығы Рөстәм Зәки улы Хәмитов етәкселегендәге рәсми делегация халыҡ-ара иҡтисади форумда ҡатнашыу өсөн Санкт-Петербургҡа юлланды. Рөстәм Зәки улы форумдың пленар ултырышында, энергетика сессияһында ҡатнашасаҡ, шулай уҡ “Рәсәй төбәктәре экспорты” на арналған ултырышта сығыш яһаясаҡ....\nБашҡортостан социаль инфраструктураны үҫтереүгә инвестицияларҙы ҡырҡа арттыра ала\nБашҡортостандың “Башнефть” компанияһы акциялары өсөн 7 миллиард һумдан ашыу дивидент алыуы ихтимал. Нефть компанияһының директорҙар советы үткән йылдағы эшмәкәрлеккә йомғаҡ яһаны һәм ыңғай динамика булыуын билдәләне. 2017 йыл йомғаҡтары буйынса дивиденттар Башҡортостанға социаль...\nНи өсөн бензинға хаҡ арта?\nБыл көндәрҙә был халыҡты иң борсоған һорауҙарҙың береһе. Бер ай эсендә генә яғыулыҡҡа хаҡтың бишенсе тапҡырға ҡиммәтләнеүе водителдәрҙе аптырашта ҡалдырҙы. Наил Йомағужин ай самаһы таксист булып эшләй. Әммә көнөн 12 сәғәт буйы эш урынында үткәрһә лә, бер ниндәй ҙә килем юҡ, тип зарлана. Бензинға...\nКөйөргәҙе районында еңел автомобиль КАМАЗ менән бәрелеште. Бер кеше һәләк булды. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, Магнитогорс-Ира юлында ВАЗ водителе һул яҡҡа боролған йөк машинаһына барып бәрелә һәм юл ситенә сығып бер-нисә тапҡыр түңкәрелә. Еңел автоомбилдәге бер пассажир урында уҡ һәләк була, 3 кеше...\nИюндә республика халҡын 12 июндә — Рәсәй көнөн һәм 15-дә Ураҙа байрамын билдәләү уңайынан оҙайлы ялдар көтә.Рәсәй көнө шишәмбегә тура килә. Шуға күрә шәмбе 9 июндәге ял көнө дүшәмбе 11 июнгә күсерелә. Башҡортостан халҡын Ураҙа байрамы көтә, быйыл ул йомаға, 15 июнгә, тура килә. Республика хөкүмәте...


Район үҙәге скверы яңы төҫ аласаҡ\n1 Июнь 2018, 12:25\nӘлеге йылдан “Берҙәм Рәсәй” партияһының “2018 – 2022 йылдарға Башҡорт-остан Республикаһы Мәсетле районы муниципаль районы территорияһында заманса ҡала мөхите фор- малаштырыу” проектына ярашлы эштәр башланасаҡ.\nЗаманса ҡала мөхите формалаштырыу – ул муниципаль берәмектәрҙә халыҡҡа йәшәү өсөн уңайлыҡлы, хә-үефһеҙ һәм һәр кем ҡуллана алырлыҡ шарттар булды- рыуға йүнәлтелгән саралар комплексы.\nПрограмманың маҡсаты – ихаталарҙы һәм кешеләр иң күп йөрөгән муниципаль территорияларҙы төҙөкләндереү ярҙамында граждан- дарҙың йәшәү эшмәкәрлеге уңайлылығы кимәлен күтәреү. 2018 йылда финанслау күләме – 5778, 5 мең һум, шул иҫәптән, федераль бюджеттан – 4828 мең һум, Баш-ҡортостан Республикаһы бюджетынан – 950, 5 мең һум.\nБыл программала иң беренселәрҙән булып Оло Ыҡтамаҡ ауылының үҙәк скверы ҡатнашасаҡ. Уны төҙөкләндереүгә йүнәлтелгән средстволар күләме 4213, 45 мең һум, шул иҫәптән федераль бюджеттан 3520, 38 мең һум һәм республика бюджетынан 693, 07 мең һум тәшкил итәсәк.\nПроектҡа ярашлы, сквер-ҙа тротуарҙарҙың асфальт-бетон ҡатламы, урам яҡтыртылышы, сәскә түтәлдәре һәм газондар, кәртәләр, балалар һәм спорт-уйын майҙансыҡтары, эскәмйәләр һәм сүп-сар һауыттары ремонт- ланасаҡ. Төҙөкләндереләсәк майҙан 5000 кв. м тәшкил итә.\n8 июндә программа буйынса эштәрҙе башҡарыуға конкурс иғлан ителәсәк. Подрядсы 20 июндә билдәле булып, шунан һуң проект буйынса туранан-тура эштәр башланасаҡ.\nҺүрәттә: “Берҙәм Рәсәй” партияһының “2018 – 2022 йылдарға Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районы муниципаль районы территорияһында заманса ҡала мөхите формалаштырыу” программаһы буйынса Оло Ыҡтамаҡтағы үҙәк скверҙы төҙөкләндереү дизайн-проекты.


Рәсимәнең күңел йылыһы » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Рәсимәнең күңел йылыһы\nРәсимәнең күңел йылыһы 17.10.2015 // Йәмғиәт\n[b]Мин Рәсимә Ураҡсинаны 40 йылға яҡын беләм… Беҙҙең танышыу ҡыҙыҡ ҡына килеп сыҡты. Себерҙән ҡайтып, фатир алып, Сибайҙа йәшәп ятам. Байыҡтырыу фабрикаһында механикмын. Эш ауыр, бөтә энергияны, көстө ала. Ижад менән шөғөлләнеү түгел, кешеләр менән аралашырға ваҡыт та, хәл дә етмәй.[/b]\n“Ағиҙел” журналында “Әлфиә” исемле повесым баҫылып, шау-шыу тыуҙырған мәл. Повесть халыҡ араһында бик популяр ине, күп хаттар алдым, үҙемде күреп маҡтаған кешеләр ҙә байтаҡ булды.\n1978 йылдың башында кискә табан көтмәгәндә беҙгә йәш кенә ҡатын менән ир килеп инде. Былар – Рәсимә менән Урал, уларға барлығы 27-28 йәш ине. Миңә лә 30 тулмағайны әле. Таныш түгеллегебеҙгә ҡарамай, ҡатын үҙен бик иркен һәм тәүәккәл тотто:\n– Мин Рәсимә Ураҡсина булам. Был – Урал, тормош иптәшем. Ҡаланың баш архитекторы. Үҙем педучилищела башҡорт теленән һәм әҙәбиәтенән уҡытам. Һинең “Әлфиә” тигән повесың бик оҡшаны. Беҙҙең студенттар сиратлап уҡый, маҡтайҙар. Журналды туҙҙырып бөттөләр, – тиеберәк һүҙ башланы ул. Был миңә бик сәйер тойолдо. Нисек инде белмәгән-күрмәгән кешенең өйөнә баҫып инеп, ошолай һөйләшеп торорға мөмкин?\n– Беҙ йыш ҡына Өфөнән яҙыусылар саҡырып, студенттар менән осрашыуҙар ойошторабыҙ, – тип һүҙен дауам итте Рәсимә. – Ә эргәбеҙҙә шундай һәйбәт повесть яҙған яҙыусы йәшәп ята икән. Һине педучилищеға студенттар менән осрашыуға саҡырабыҙ!\nӘле бер генә повесть яҙып баҫтырған инженерҙы уның “яҙыусы” тип атауы мине ныҡ аптыратты, уңайһыҙ хәлгә ҡуйҙы. Ә инде осрашырға теләүҙәре ышандырманы, уның ниңә кәрәклеген аңламаным. Сөнки ул осор башҡорт әҫәрҙәрен уҡып барһам да, әҙәбиәт тормошон, яҙыусының халыҡ араһындағы ролен белмәй инем әле.\n– Ғөмүмән, беҙгә аралашып йәшәргә кәрәк, – тип һөйләй ине был ваҡытта танышым. – Беҙ Сибай ҡалаһының ижади интеллигенцияһы бит. Мин үҙем дә шиғыр яҙам. Халыҡ театрында уйнайым.\n– Рәсимә студент сағында уҡ Өфө театрында Мостайҙың “Айгөл иле” спектаклендә Айгөлдө уйнаны, – тип һүҙ ҡыҫтырҙы Урал, үҙҙәренең ысынлап ижади шәхес икәнлеген иҫбат итергә теләгәндәй.\nУл осрашыуҙың сәйер тойғо ҡалдырыуы шунда: әле тормошта бер нимәгә өлгәшмәһәм дә, мине ҙур шәхескә һанап, ҙур урындарҙа эшләгән ошо кешеләрҙең ныҡышып тигәндәй танышырға теләүе шаҡ ҡатырҙы. Ул осор үҙемде әле тормошта бер ниндәй уңышҡа өлгәшмәгән кеше итеп һанай инем.\nАлға китеп шуны әйтәм: Рәсимә миңә әҙәбиәт тормошон аңларға, яҙыусының халыҡ араһындағы урынын тойорға өйрәтте, шәхес кимәленә күтәрелергә ярҙам итте.\nИкенсе повесымды яҙып бөтөүемә ҡарамай, әле үҙемде яҙыусы тип һанарға тартынғанға күрә, Рәсимәнең педучилищеға студенттар менән осрашырға саҡырыуынан ҡырҡа баш тарттым. Нимә һөйләйем мин унда? Нимәгә кәрәк ул осрашыу? Был маҡтаныу кеүек була түгелме? Етмәһә, күмәк халыҡ алдына сығып һөйләп торорға оялам. Рәсимә нисек күндергәндер инде, уныһын хәтерләмәйем, әммә студенттар менән осрашыуҙы барыбер ойошторҙо ул.\nҮҙ уҡыусыларым менән тәүгә ҡапма-ҡаршы һөйләшеү тоноҡ ҡына булып иҫтә ҡалған. Әммә шуныһы хәтерҙә: Рәсимә мине артыҡ маҡтай кеүек тойолдо, студенттар ҙа мине һәм ижадымды бигерәк күпертеп һөйләгән һымаҡ ине. Повесымдан өҙөк уйнап күрһәттеләр, ул да үҙемә оҡшаманы. Биргән һорауҙар яһалмараҡ яңғыраны. Бөтәһе лә мине маҡтау өсөн ойошторолған шикелле тойолдо. Осрашыу бөткәнсе оялып, ер тишегенә төшөп китерҙәй булып, тирләп-бешеп ултырҙым, телемде теләгәнсә сисә алмайынса һорауҙарға ҡыҫҡа ғына яуап бирҙем. Аҙаҡ ул осрашыуҙы ҡат-ҡат иҫкә төшөрөп, Рәсимәнең барыһын да һәйбәт итеп ойошторғанлығын аңланым. Бөтәһе лә тәжрибәһеҙлегемдән, артыҡ оялсан булыуымдан килеп сыҡҡандыр, күрәһең.\nӘкренләп халыҡ алдында артыҡ ҡаушауҙан ҡотолдом, сәхнәлә үҙемде иркен тоторға өйрәндем. Хатта шаян һүҙҙәр һөйләп, кешеләрҙе көлдөрөр кимәлгә еттем. Уҡыусылар менән осрашыуҙарҙа үҙемде батыр тоторға Рәсимә Ураҡсина өйрәтте, тип һис икеләнмәй әйтә алам. Аҙаҡ “Тамаша” журналында эшләгәндә лә, мәҙәниәт министры урынбаҫары бурысын башҡарғанда ла был сифаттар миңә бик ныҡ ярҙам итте.\nШул уҡ 1978 йылда Рәсимә Урал аръяғы йәш яҙыусыларының әҙәби берекмәһен ойошторорға һәм уны миңә етәкләргә тәҡдим итте. Мин, әлбиттә, ҡаршы инем. Әле ул осор үҙемдә ойоштороу һәләте юҡ тип һанайым, икенсенән, ундай яуаплы һәм ауыр эште башҡарырға көсөм етмәҫ кеүек ине. Шуға күрә лә 1979 йылда Яҙыусылар союзында йәш әҙиптәр өсөн яуап биргән Рәшит Солтангәрәев Сибай ҡалаһында “Ирәндек” берекмәһен ойоштороп, уны етәкләргә мине тәҡдим иткәс (бында ла Рәсимә ҡыҫылғандыр тип уйлайым), ҡаршы төштөм. Етәксе итеп Гәрәй Исхаҡовты тәғәйенләнеләр. Әммә 1983 йылда Мәскәүҙә Юғары әҙәби курстарҙы тамамлап ҡайтҡас, йәнә Рәсимәнең тырышлығы арҡаһында, мине берекмәнең етәксеһе итеп һайланылар. Гөрләтеп эшләнек. Дүрт райондың йәштәрен йыйҙыҡ үҙебеҙҙең янға – Баймаҡтан, Әбйәлилдән, Хәйбулланан һәм Йылайырҙан.\nИке айға бер тапҡыр ошо төбәктәрҙең береһенә күмәкләшеп барып төшәбеҙ. Беҙҙе икмәк-тоҙ менән ҡаршылайҙар. Тәүге көндө тулыһынса уҡыусылар менән осрашыуға бағышлайбыҙ. Көнө буйы төрлө ауылдарҙа булып, кис райондың мәҙәниәт йортонда әҙәби кисә үткәрәбеҙ. Клубта халыҡ шығырым тулы, өсәр-дүртәр сәғәткә һуҙыла ине сара. Хәҙер батырайып китеп, осрашыуҙы үҙем алып барам. Сәхнәлә ултырған арала һүҙ бирәһе йәш яҙыусыға шаян эпиграмма яҙабыҙ. Мин уны көлкөлө комментарийҙар яһап уҡыйым, халыҡ йығылып ятып көлә. Бик күңелле үтә ине ул кисәләр. Йәштәрҙе сәхнәнән ебәрмәй ҡат-ҡат шиғыр уҡыталар. “Ошондай осрашыуҙарҙан һуң ысынлап яҙыусы булырға хәл иттем”, тип һөйләгәйне Рәйес Түләк.\nУл осор әҙәбиәткә әле яңы ғына аяҡ баҫҡан Рәмил Дәүләтҡол, Буранбай Исҡужин, Рәйес Түләк, Әхмәр Үтәбай, Фәүзиә Юлдашбаева, Лилиә Ҡәйепова, Мөслим Әбсәләмовтарҙың аҙаҡ билдәле яҙыусылар булып китеүендә “Ирәндек” әҙәби берекмәһе, һис шикһеҙ, ҙур роль уйнаны.\nОйошманы етәкләһәм дә, уның уңышлы эшләүе иң беренсе шағирәләр Рәсимә Ураҡсина менән Гөллирә Исхаҡоваларға бәйле булды. Йәштәрҙе ултырышҡа саҡырыуҙы, ҡулъяҙмаларын йыйыуҙы улар икеһе башҡара ине. Район етәкселәре менән һөйләшеп, йәш яҙыусыларҙы ҡаршылау һәм оҙатыу, ауыл эшсәндәре менән осрашыуҙар ойоштороу, берекмәнең ултырышын юғары кимәлдә үткәреү эштәре минең бурысҡа инде.\nМин – уҙған быуаттың 80-се йылдары аҙағында, Рәсимә 90-сы йылдарҙа Өфөгә күстек. Аҙаҡ “Ирәндек” нигеҙендә Яҙыусылар союзының Сибай филиалы төҙөлөп эшләп китте. “Ирәндек” әҙәби берекмәһе, уның ултырыштары, Урал аръяғы йәш яҙыусылары менән шау-гөр килеп осрашыуҙар мәңге онотолмаҫлыҡ булып Рәсимәнең дә, минең дә хәтергә һеңеп ҡалды. Ҡышҡы сатлама һыуыҡтарҙа, яҙғы бысраҡ юлдарҙа, көҙгө ямғырҙар аҫтында бер нимәгә ҡарамай бер-беребеҙҙе күрергә, ижад хаҡында бәхәсләшергә, беҙҙе, йәш яҙыусыларҙы, йотлоғоп тыңлаған уҡыусылар менән осрашырға ашҡына инек.\nӘҙәби берекмә хаҡында юҡҡамы ни көндәлегемә ошондай юлдар яҙып ҡуйғанмын: “Ирәндек”, “Ирәндек!” Һин булмаһаң, нисек йәшәр инек икән беҙ? Өс айға бер йыйылһаҡ та, ике генә көн бергә булһаҡ та, ҡәләмдәштәрем менән осрашыуҙарҙан күпме ҡыуаныс, күпме дәрт, күпме илһам алам бит мин! Нисек һағынышып осрашабыҙ ҙа, моңайышып хушлашабыҙ! Ә ауылдарҙа ҡайһылай ҡунаҡсыл ҡаршылайҙар беҙҙе, сығыштарыбыҙҙы ҡайһылай ихлас тыңлайҙар! Шул саҡ үҙебеҙҙең дә, әҙәбиәттең дә халыҡҡа ни тиклем кәрәк икәнлеген аңлағандай булабыҙ. Ләкин “Ирәндек”тең ултырышы нисек кенә матур, файҙалы ойошторолмаһын, шундай тиҙ үтеп китә һәм хушлашыр мәл етә. Иң ҡыйыны – ошо. Һәм беҙ йәнә өс ай буйы бергә булыуҙарыбыҙҙы иҫләп һағышланабыҙ. Киләһе ултырышты түҙемһеҙләнеп көтәбеҙ. Тиҙерәк, саҡыр беҙҙе, йый үҙ яныңа, һөйөклө “Ирәндек”.\nҺуңынан, йылдар үткәс, Рәсимә менән Өфөлә осрашҡанда “Ирәндек” берекмәһендә эшләгән саҡтарыбыҙҙы, уның ултырыштарын, ауылдарҙа беҙҙе яратып ҡаршы алыуҙарын, әҙәби кисәләрҙе, йәш яҙыусыларҙың шуҡлыҡтарын һағынып иҫкә ала инек. Һәм шул эштәребеҙҙең бушҡа китмәгәненә ҡыуанып бөтә алманыҡ. Күпме яҙыусыларҙы килтерҙе әҙәбиәткә “Ирәндек”! Яҙыусылар союзының аҙаҡ төҙөлгән биш филиалы бөтәһе бергәләп шул тиклем ижадсы тәрбиәләй алмағандыр.\nӘҙәбиәт ҡаҙанында бергәләп ҡайнағанға, “Ирәндек” берекмәһе өсөн бергәләшеп эшләгәнгә күрә, Рәсимәнең ғаиләһе менән ныҡлап танышып киттем. Етмәһә, уның тормош иптәше Урал Ураҡсин – Сибай ҡалаһының баш архитекторы. Минең төп эшем – проект бүлегендә баш инженер. Ҡала өсөн күп кенә объекттарҙы проектларға тура килде миңә, ә уларҙың барыһын да архитектура бүлеге менән кәңәшләшеп эшләргә кәрәк. Шуға Урал менән эш буйынса йыш осраша инек. Икенсенән, Ураҡсин йыш ҡына Рәсимәгә эйәреп “Ирәндек”тең ултырышына килеп сыға. Холҡо менән тормошҡа ироник ҡарашта булған Урал беҙҙең шиғыр, хикәйә хаҡында төкөрөк сәсеп бәхәсләшеүҙәребеҙҙе йылмая биреп тыңлап ултыра торғайны. “Бала-саға эше менән шөғөлләнәһегеҙ”, – тип уйлай ине шикелле ул, әммә быны бер ҡасан да ауыҙ асып әйтмәне, киреһенсә, хәленән килгәнсә ярҙам ҡулы һуҙырға тырышты: йә машинаһын биреп тора, йә Сибайҙың ҙур түрәләренә алып инә.\nРәсимә көслө характерлы ине, шуға ла унан ҡайһы саҡ дөрөҫ юлда йөрөмәгән Уралға ныҡ ҡына эләгә торғайны. Кисен ҡатыны менән ошондай етди һөйләшеү буласағын һиҙенгән ире бындай саҡта өйҙәренә мине алып ҡайтырға тырыша. Тәүге осорҙа Уралдың буштан-бушҡа мине үҙҙәренә саҡырырға ынтылыуын аңламай инем. Шулай ҙа бер тапҡыр һорай ҡуйҙым. Урал былай аңлатты: “Һин беҙгә барһаң, Рәсимә бик йомшарып китә, миңә ҡарата яғымлы була”. Дөрөҫтө әйткәнмелер Урал, әммә ысынлап та Рәсимә өйөндә мине генә түгел, бар ҡунаҡтарҙы яҡты йөҙ менән ҡаршылай ине, ғөмүмән, ҡунаҡсыл булды ул. Ошонан файҙаланып, мин Өфөнән килгән бар яҙыусыларҙы Ураҡсиндарға алып барам. Рәсимәнең өйөндә һәр саҡ асыҡ йөҙ, мул табын, уйын-көлкө көтөп тора.\nРәсимә әҙәбиәткә балалар шағирәһе булараҡ килде, әммә әкренләп ололар өсөн дә матур-матур шиғырҙар яҙа башланы, китаптар нәшер итте. 90-сы йылдарҙа Сибайҙа “Сулпан” балалар театры күп кенә яҙыусыны драматургияға йәлеп итте. Улар араһында Рәсимә лә бар ине. Хәтеремдә, тәүге пьесаларын тотоп миңә килгәйне. Кәңәштәремде әйтеп төҙәттерҙем дә театрға тәҡдим иттем. Беренсе премьераһынан һуң Рәсимә ҡанатланып китеп тағы бер нисә пьеса яҙып ташланы, сәхнәгә ҡуйҙырҙы. Драматург булырға уның бар мөмкинлеге бар ине. Әммә Рәсимәнең төрлө яҡҡа тартҡыланыуы, бер юлы бик күп эш башҡарырға тырышыуы драматургияға ныҡлап тотонорға форсат бирмәне. Бигерәк тә балалар фольклорын өйрәнеүгә күп көс һалды ул. Был эште Сибайҙа йәшәгәндә үк башлағайны. Иҫемдә, 1984 йылдың сентябрендә Баймаҡта “Ирәндек”тең киләһе ултырышын үткәреү хаҡында план ҡорғанда, тәүҙә шиғырҙар тикшерәсәкбеҙ, аҙаҡ беҙгә Рәсимә балалар фольклоры тураһында лекция уҡыясаҡ тип һөйләшкәйнек. Был әңгәмәне көлә-көлә тыңлағайныҡ, сөнки балаларҙың көлкөлө итеп үсекләшеүе лә фольклорға керә икән. Мин уның ошо йүнәлештәге эшмәкәрлеген шаярыу кеүегерәк ҡабул иткәйнем, ниңә уға ваҡыт әрәм итә икән, тип уйлағайным. Баҡһаң, был мауығыу ғына булмаған, ошо йүнәлештә етди эш алып барған Рәсимә шул тема буйынса кандидатлыҡ диссертацияһын яҡланы, өс томлыҡ баҫтырып сығарҙы. Ошо хеҙмәттәре лә драматургиянан айырҙы уны.\nМәғрифәтселек менән уҡытыусылар әҙерләү ҙә – Ураҡсинаның булмышын күрһәткән ҙур бер өлкә. Ошо йүнәлештәге уңыштарын мин гәзит-журналдар аша ғына белә инем, ә үҙе менән ныҡлап һөйләшергә тура килмәне. Әммә был даирә Рәсимәнең бик күп ваҡытын һәм көсөн ала ине һәм, белеүемсә, уға ҙур ҡыуаныс килтерә торғайны. Биш йыл буйы Мәскәүҙә буласаҡ башҡорт актерҙарына тел һәм әҙәбиәт хаҡында дәрестәр биреүе лә ошо тарафтағы тырышлығы хаҡында һөйләй. Былар бөтәһе лә – мәҙәниәт, халыҡ өсөн кәрәкле, файҙалы эш, ләкин улар Рәсимәнең күп энергияһын һура ине, минеңсә.\nӘммә Рәсимә башҡаса йәшәй ҙә алмағандыр. Ул үҙен мөмкин тиклем күберәк өлкәлә һынарға тырышты. Күрәһең, бөтәһе лә Рәсимәнең холҡона бәйле булғандыр. Ул бер эште еңел генә урта ерендә ҡалдырып, икенсеһенә тотоноп китә ине. Бына ул төн йоҡоһон ҡалдырып, бер ҙур эш менән мәшғүл. Уралға эйәреп уларға килеп инһәм, һөйләшеп ултырырға ваҡыты юҡ, тиҙ генә беҙгә сәй әҙерләй ҙә, ғәфү үтенеп, икенсе ҡаттағы кабинетына инеп бикләнә. Иртәгәһенә ғүмере айырыла алмаҫтай күренгән шул эшен ташлап, бөтә донъяһын онотоп, ауыр хәлгә тарыған берәүгә ярҙам итәйек әле, тип минең эшкә килеп инә.\nЭйе, төрлө юҫыҡта аса алды үҙен Рәсимә. Мәҫәлән, Сибайҙа йәшәгән осоронда халыҡ театры менән мауығыуын ғына алайыҡ. Ваҡыты шул тиклем тығыҙ, эше күп була тороп нисек әмәл, көс тапҡан? Әҙәбиәтте төп һөнәре тип һайларға уйлаған кеше шулай ҡыланамы? Ә Рәсимә тиҫтәләгән спектаклдә уйнаны, райондар буйлап гастролдәргә йөрөнө. Ул ғына ла түгел, бер мәл халыҡ театрына Уралды ла йәлеп итте. Хәтеремдә, хәлдәрен белеп сығайым тип өйҙәренә һуғылғанда, уларҙың уҫал итеп талашыуҙарын күреп, иҫем-аҡылым киткәйне. Нисек тә яраштырырға маташҡайным, улар, әрләшеүҙәренән туҡтап, шарҡылдап көлөргә тотондо. Баҡһаң, спектаклдәге бер эпизодҡа репетиция үткәргәндәр икән. Мине ышандыра алғандарына ҡыуана ине улар. Бында Рәсимә менән Уралдың шаянлыҡтары ла, тотонған эштәренә ихлас мөнәсәбәте лә ярылып ята.\nБына шулай ине мин белгән Рәсимә Ураҡсина. Ни генә тиһәң дә, ул башҡа өлкәләрҙә тәрән эҙ ҡалдырған кеүек, әҙәбиәттә лә барыбер үҙ урынын тапты, балалар өсөн әҫәрҙәре, лирик шиғырҙары, халыҡсан һәм тәбиғи пьесалары менән халыҡ күңеленә хуш килде, иҫтә ҡалырлыҡ әҫәрҙәр ижад итте. Ана шуға ла Рәсимә Ураҡсина тигән әҙибәнең яҡты образы беҙҙең хәтерҙә мәңге һаҡланыр.\nдраматург, Башҡортостан Яҙыусылар союзының идара рәйесе.[/b