Фекерләшеү:Сөғд батшалығы — Башҡорт Википедияһы\n«Сөғд батшалығы» мәҡәләһе\nБыл мәҡәлә тулыһынса йәки өлөшләтә Урыҫ Википедияһындағы «Согдиана» мәҡәләһенең төп нөсхәһе нигеҙендә яҙылды.\nАвторҙар исемлеген төп нөсхә мәҡәләнең төҙәтеүҙәр тарихы битенән ҡарай алаһығыҙ. 27 ноябрь 2016\n«Сөғд батшалығы» мәҡәләһе ҡатнашыусы Фирзәрә тарафынан\nЯрҙамсы биттәр: Фирзәрә ҡатнашыусының бөтә мәҡәләләре, Викимарафондың бөтә мәҡәләләре.\nНисек атала?[вики-тексты үҙгәртергә]\nҠатнашыусы:ZUFArДәүләттең исемен Согдиана тип ҡалдырыу дөрөҫмө? Тажиктар Суғд, үзбәктәр Сөғд тип атай, ә улар ул ерҙәрҙең аборигендары --Guram52 (әңгәмә) 09:15, 7 октябрь 2018 (UTC)\nМин Мәүәрәннәһер мәҡәләһендә Суғдиана тип телгә алынған ҡыҙыл һылтанманан Согдиана мәҡәләһенә йүнәлтмә эшләнем.\nМәҡәләнең тарихында теркәлгән ҡатнашыусылар (Ҡатнашыусы:Фирзәрә, Ҡатнашыусы:Айсар, Ҡатнашыусы:Borovi4ok, Ҡатнашыусы:Аҡҡашҡа) яуап бирә алыр. --ZUFAr (әңгәмә) 10:03, 7 октябрь 2018 (UTC)\nМин уның ысын атамаһын белә алманым, Мәүәрәннәһер тигән атаманы ла, Хәким Ғиләжевтең Ғүмәр Хәйәмгә бағышланған әҫәрендәгесә (хәтергә төшөрөп кенә) алырға тырыштым. Суғдиана, бәлки Сөғдиана тип төҙәтергә мөмкиндер?! Һәр хәлдә лә шунда быуаттар буйы йәшәгән тажик, үзбәк халҡы атамаларына иғтибар итеү кәрәктер.(Аҡҡашҡа (әңгәмә) 10:32, 7 октябрь 2018 (UTC))\nҠатнашыусы:ZUFAr, Ҡатнашыусы:Фирзәрә, Ҡатнашыусы:Айсар, Ҡатнашыусы:Borovi4ok, Ҡатнашыусы:Аҡҡашҡа) Инглиздәр Sogdia /ˈsɒɡdiə/ тип алған. Бәлки беҙгә Сөғдиә йә Суғдиә тип алырғалыр?--Guram52 (әңгәмә) 12:09, 7 октябрь 2018 (UTC)\nМиңә Сөғдиә варианты оҡшай(Аҡҡашҡа (әңгәмә) 12:15, 7 октябрь 2018 (UTC))\nМиңә лә--Guram52 (әңгәмә) 12:43, 7 октябрь 2018 (UTC)\nҮзбәксә сөғд түгел ни, соғд. Ул беренсе өтөр бүтән нәмә күрһәтә.\nСогдиана тигәне боронғо грек теленән килә икән, Суғд тигәне - фарсынан. Был ике төрлө атаманы айырым тотайыҡ, бутамайыҡ. Согдиана (Суғд) тип яҙырға тәҡдим итәм. Мәҡәлә исемен Согдиана тип ҡалдырайыҡ, Суғд тигән буш мәҡәләнән автоматик йүнәлтмә. Borovi4ok (әңгәмә) 17:22, 7 октябрь 2018 (UTC)\nBorovi4ok, ZUFAr Бәлки инглиздәр кеүек ˈsɒɡdiə тип алырғалыр?Йәки Суғдиә Ә Согдиана тигәндән йүнәлтмә эшләргә була. Ҡыҫҡа вариант алған телдәр күп www.wikidata.org/wiki/Q486244#sitelinks-wikipedia-Башҡорт теленә ил исеме -иә тип бөтөү ҙә тәбиғи.Фарсыла ошолай سگدی -Guram52 (әңгәмә) 18:14, 7 октябрь 2018 (UTC)\nҮзбәктәрҙең мәҡәләһендә "Suguda shaklida qad" тип яҙылған, йәнә ошондай варианттары бар: Sugʻd, Soʻgʻd, Sugʻud.\nТажикта былай:Суғдиён, Сарзамини Суғд (суғдӣ swγδykstn [Səγʷδī́kstən]; юн.-қад. Σογδιανή; форс. سغد — Sōġd; тоҷикӣ Суғд — Sughd; ӯзбакӣ: So`g`d - Сўғд: русӣ: Согдиана).\nЙәғни фарсыса Sōġd (Сөғд)\nСыуаш аптырап та тормаған, Сăкăт патшалăхĕ тип яҙған да ҡуйған! Үҙ туған телендә яҙа, маладис!--Guram52 (әңгәмә) 22:56, 7 октябрь 2018 (UTC)\nСөғд батшалығы, Сөғдиә тап килә, минеңсә. Беренсеһе башҡортсараҡ һымаҡ, икенсеһе ҡулланышҡа уңайлыраҡ. --Рөстәм Нурыев (әңгәмә) 03:57, 9 октябрь 2018 (UTC)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фекерләшеү:Сөғд_батшалығы&oldid=837972 ҡабул ителгән\nАлфавит буйынса «Википедияла Азия айлығы» викимарафоны мәҡәләләре (Фирзәрә)\nБыл бит һуңғы тапҡыр 03:57 9 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


Баш ҡала халҡы итте ике тапҡырға күберәк һатып ала башланы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡала халҡы итте ике тапҡырға күберәк һатып ала башланы\n12:33, 21 декабря 2010 Иҡтисад\nӨфө халҡы быйыл ит йәрминкәләрендә былтырғыға ҡарағанда ике тапҡырға күберәк ит һатып алды. Был турала Өфө ҡала хакимиәтендәге кәңәшмәлә уның башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.\n— Өфөгә ит йәрминкәләренә продукцияны 1600 машинала килтерҙеләр, — тине ул. — Хаҡтарға килгәндә, һарыҡ һәм һыйыр итенең хаҡы былтырғы кеүек үк, ә йылҡы һәм сусҡа ите һиҙелерлек ҡиммәтәйҙе. Шуға ҡарамаҫтан, уларға ла талап юғары.\nПавел Качкаев әйтеүенсә, Өфөләге йәрминкәләрҙә ҡош ите лә күпләп һатылды.\nТеги: йәрминкәләр, урындағы власть, хаҡтар


“Буҙа тәмләү” байрамы\n9 Июль 2019, 11:38\nКүптән түгел беҙҙең райондың бер төркөм вәкилдәре Ленинград өлкәһенә һабантуйға юлланғас, Красноусол ағинәйҙәр ойошмаһы күстәнәскә буҙа әҙерләп биреп ебәрә һәм ул төркөм менән барған Гөлшат Акрам ҡыҙы Вәлиева аша был шифалы эсемлекте нисек ҡабул итеүҙәре тураһында ҡыҙыҡһынып та торалар. Шул саҡ ағинәйҙәр: “Санкт-Петербург халҡы ауыҙ иткәнде, ниңә үҙебеҙҙекеләргә тәмләтмәҫкә?” – тип һөйләшәләр ҙә, район китапханаһы менән берлектә “Буҙа тәмләү” байрамы үткәрергә булалар. Шулай уҡ бер сарала олпат ағайҙың “Беҙҙә буҙа эшләйҙәрме ни, Әбйәлилдә бит ул", тигәне лә уларҙың сәменә тейә.\nБуҙа – туҡлыҡлы эсемлек, ҡымыҙ һымаҡ уҡ башҡорт милли аш-һыуы булып һанала. Һыуһынды ғына ҡандырып ҡалмай, шифалы яғы менән дә баһалана. Витамин һәм минералдарға бай эсемлек ашҡаҙан, бөйөр, бауыр, нервылар системаһы эшмәкәрлеген яҡшырта.\nАғинәйҙәр был байрамда ла милли эсемлегебеҙ тураһында һөйләп кенә ҡалманы, Мәрхәбә Собханғолова, Тәнзилә Вахитова, Зәйтүнә Хәбибуллина уны әҙерләү тәртибен дә күрһәтте. Матур итеп биҙәлгән өҫтәлдәрҙәге милли эсемлегебеҙҙе һәр кем күпме теләй, шунса ауыҙ итте. Йыйылыусылар араһында был эсемлек тураһында белмәүселәр ҙә бар ине, хатта. “Буҙа тәмләү” байрамы бик күңелле килеп сыҡты, ағинәйҙәр Гөлнура Юлдашева, Луиза Мәүлетҡолова, Миңзилә Заһиҙуллина милли кейемдәрҙә балалар менән бергә уйнап, бейеп тәрбиә эшен дә алып барҙылар. “Аҡ тирәк, күк тирәк”, “Күҙ бәйләш” (Һуҡыр тәкә), “Үгеҙ йөҙөк” уйындарын барыһы ла бергәләп уйнаны. Үҙәк район китапханаһы хеҙмәткәрҙәре Вәсилә Әбделмәнова менән Динара Әхмәдова буҙа тураһында әйтемдәр, мәҡәлдәр ишеттерҙе, уның файҙаһы тураһында һөйләне.\nЭйе, төрлө ерҙән килтерелгән араҡы, шараптарҙың аң-аҡылды томалағанын аңлап, милли эсемлектәргә өҫтөнлөк бирһәк, ят эсемлектәргә бер кем дә ымһынмаҫ ине. Ә инде буҙа эшләү оҫтаһына әүерелгән Красноусол ағинәйҙәренең был эшен хупларға, өйрәнергә генә ҡала. Минералдарға, аҡһымдарға бай һоло ононан, йә ярмаһынан әҙерләнгән был эсемлек, ысынлап та, иғтибарға һәм ихтирамға лайыҡ.\nҮҙегеҙ әҙерләп ҡарағыҙ\n“Геркулес”ты тәүҙә табала, йәки эҫе мейестә бер аҙ киптереп алырға кәрәк. Шул саҡта әскелтем тәме юғала. Ҡаҙанда малдың эс майын иретеп алырға кәрәк. Уға ит турағыс аша үткәрелгән геркулес онон һалып, әкрен генә утта бер сәғәт тирәһе ҡайнатып алаһың. 1 килограмм онға 8 литр һыу иҫәбе менән эшләйбеҙ. Аҙаҡ килеп сыҡҡан массаны махсус һауытҡа ҡояһың, тиҙ өлгөрөп етһен өсөн бер аҙ әсетке һәм 1-2 стакан шәкәр өҫтәргә кәрәк. Шулай бер-ике көнгә йылы урынға ҡалдырабыҙ, ләкин ҡояш нурҙары төшөргә тейеш түгел. Болғап торорға. Әсеп сыҡҡас, иләк аша бер нисә тапҡыр һөҙөп алабыҙ. Әгәр ҡуйы булһа, уға һыу өҫтәргә мөмкин. Тәүҙә әсетке урынына арыш икмәген ҡулланырға мөмкин. Урап йылы урынға ҡуябыҙ. Бер тәүлек тигәндә эсемлек әҙер була. Уны һалҡын урынға һаҡларға ҡуйырға кәрәк.\n23 г аҡ май, 125 г һоло ярмаһы, 6 г он, 32 г әсетке, 85 г шәкәр ҡомо, самалап һыу. Ваҡланған һоло ярмаһын йыуып, 10-30 минутҡа ебетергә ҡуйығыҙ. Һыуын һарҡытып, елһеҙ урында киптерегеҙ ҙә төйөгөҙ. Төйөлгән һоло онона еңелсә ҡыҙҙырылған бойҙай оно, ҡайнар аҡ май һалып болғатығыҙ. Уға ҡайнап торған һыу һалып, ҡуйы шыйыҡса барлыҡҡа килгәнсе туғығыҙ ҙа ярты сәғәткә йылы урынға ҡуйып тороғоҙ. Ошо ваҡыт үткәс, тағы ҡайнар һыу ҡойоп, яҡшылап иҙегеҙ. Унан ҡабарһын өсөн әсетке, шәкәр ҡомо һалып, ябып тороғоҙ. Ҡабарып сыҡҡас иҙмәне, ҡайнатылған йылы һыу менән шыйыҡлатып, һөҙөгөҙ. Шунан буҙаны, әсеһен өсөн, ябып тороғоҙ. Әҙер буҙа ҡуйы ғына, әскелтем, иретелгән һары май төҫөндә була. Буҙаны эскән һайын һапырып, болғатып торһаң, тәмлерәк була. Күперектәр буҙаның төбөнә тиклем төшөп, бызырлап торорға тейеш.\nБуҙа учалыларса тағы еңелерәк эшләнә, өс литр һыу, 0,7 банка геркулес, бәләкәй ҡалаҡ аҡ май, өс-дүрт ҡалаҡ шәкәр ҡомо һалаһың да, бер сәғәт бешерәһең, һыуынғас бер стакан буҙа әсеткеһе ҡушып болғайһын, ҡомалаҡ әсеткеһе һалырға ла мөмкин. Әсетергә ҡуяһың. Ҡабарып сыҡҡас, эре иләк аша һөҙәһең, эсергә лә мөмкин. Шәкәр ҡомон үҙең самалап, тәм өсөн өҫтәйһең.Ҡуйыраҡ булһа, һыу өҫтәп ебәрергә лә була.


Илгиз Ҡыҙырғолов Башҡортостан башлығы ҡарамағындағы Дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы ректоры итеп тәғәйенләнде\nБыл туралағы Указға Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйҙы. Илгиз Раян улы Ҡыҙырғолов 1976 йылда Ишембай районы Байғужа ауылында тыуған. Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. Физика-математика фәндәре докторы.\n2001-2006 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының теоретик физика кафедраһы ассистенты, өлкән уҡытыусыһы булып эшләй, доцент дәрәжәһенә ирешә. 2006 йылдан Башҡортостан Хөкүмәте Аппаратының мәғариф һәм фән бүлегенең баш белгесе булып эшкә күсә. 2006-2009 йылдарҙа З.Биишева исемендәге Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһы проректоры. 2009-2010 йылдарҙа Илгиз Ҡыҙырғолов Республика Мәғариф министрлығы ҡарамағындағы Мәғариф өлкәһендә контроль һәм күҙәтеү идаралығын етәкләй. 2010-2015 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты ректоры һәм проректоры вазифаларын биләй. 2015 йылдан алып ошо көнгә тиклем Илгиз Ҡыҙырғолов БДУ-ның Нефтекама филиалы директоры булып эшләне.


Әлшәй игенселәре яңы миҙгелгә әҙерләнә\n24 Ғинуар 2019, 14:26\nЯҙғы баҫыу эштәренә бөтәһе 360 трактор йәлеп ителәсәк. Әлшәй аграрсыларына миҙгел башланыуға 210 берәмек техниканы ремонтларға кәрәк.\nТышта - ғинуар айы, яҙға тиклем әле алыҫ кеүек тойолһа ла, бөгөн ауыл эшсәндәре алда торған сәсеү кампанияһын үткәреүгә әҙерлек эштәре менән мәшғүл.\nБөгөн район хужалыҡтарында 112 трактор ремонтланған, 298 берәмек техника әҙерлек һыҙығына ҡуйылған. “Башҡортостан игенселек компанияһы”, “Агро-МТС” кеүек ауыл хужалығы предприятиелары техника ремонтлауҙы яңы йылға тиклем үк тамамлаған. “Заря” йәмғиәтендә лә тағылма инвентарҙы көҙҙән үк әҙерләп ҡуйғандар. Бөгөн “Колос” агрофирмаһы һәм “Агрокоопинвест” йәмғиәте механизаторҙары техника ремонтлауҙы ойошҡан төҫтә алып бара.\n“Агрокоопинвест” йәмғиәтендә яңы миҙгелгә әҙерлекте яҡшы үҙгәрештәр менән ҡаршылайҙар – машина-трактор мастерскойы түбәһен капиталь ремонтлауҙы тамамлағандар, лизингҡа яңы МТЗ “Беларусь 82.1” тракторы һатып алғандар. Механизаторҙарҙың күбеһе хужалыҡта йыл әйләнәһенә эшләй. Мәҫәлән, Фидан Ғатауллин әле фермала хеҙмәт һала һәм бер үк ваҡытта К-701 тракторын баҫыуға сығырға әҙерләй. Тракторсылар Радик Ғарипов менән Илшат Ҡасбулатов та, уңыш йыйыу эштәренән һуң, малсылыҡта эшләй. Механизаторҙар Рәмил Фәхриев, Марат Сөләймәнов, Евгений Григорьев һәм Ринат Камалов йыл миҙгеленең ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, үҙ бурыстарын еренә еткереп атҡара.\n- Бөтә игенселәребеҙ ҙә тәжрибәле, ауыл хужалығында күп йылдар хеҙмәт һала һәм “Санаңды – йәй, арбаңды ҡыш әҙерлә” тигән халыҡ әйтеменә таянып эш итәләр, - ти” Агрокоопинвест” йәмғиәте баш инженеры Рифҡәт Зарипов. – Яҙын хужалыҡ баҫыуҙарына ун һигеҙ трактор сығасаҡ, шуларҙың ун дүртенә ремонт талап ителә. Ете тракторҙы механизаторҙар баҫыу эштәренә әҙерләне лә инде. Шулай уҡ сәсеү алдынан, һәр ваҡыттағыса, теоретик белемебеҙҙе яңыртабыҙ, Аксен агросәнәғәт колледжы уҡытыусылары үткәргән курстарҙа квалификацияны күтәрәбеҙ, - ти Рифҡәт Рәүеф улы.\nАуыл хужалығы бүлеге баш инженеры Наил Вәлиәхмәтов:\n- Республика Хөкүмәте күрһәтмәһенә ярашлы, 1 мартҡа - бөтә төр тупраҡ эшкәртеү һәм сәсеү машиналары һәм ҡорамалдары, ә 25 мартҡа яҙғы баҫыу эштәрендә ҡатнашасаҡ тракторҙар әҙерлек һыҙығына ҡуйылырға тейеш. Билдәләнгән тәртиптә, график буйынса үҙйөрөшлө техникаға техник ҡарау үткәреләсәк.


Миәс ҡалаһында үтәсәк һабантуйҙа Учалы филармонияһы артистары сығыш яһаясаҡ // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nМиәс ҡалаһында үтәсәк һабантуйҙа Учалы филармонияһы артистары сығыш яһаясаҡ\n13:09, 7 июня 2013 Мәҙәниәт\nСиләбе өлкәһенең Миәс ҡалаһында 12 июндә башҡорт һабантуйы үтә. Байрамға Учалы филармонияһы артистарының да килеүе көтөлә.\nБашҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллеге матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, ҡала паркында сауҙа рәттәре ойоштороласаҡ, тирмәләр урынлаштырыласаҡ. Сараны ойоштороусылар булып Силәбе өлкәһенең «Башҡорт ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһы һәм башҡа йәмәғәт ойошмалары ярҙамында Миәс хакимиәте сығыш яһай.\nҺабантуйҙың мәҙәни программаһында, Башҡортостан артистарынан тыш, Миәс һәм Силәбе ҡалаларының үҙешмәкәр ижади коллективтары ҡатнашасаҡ.\nСара сиктәрендә көрәш һәм башҡа спорт ярыштары, халыҡ уйындары, конкурстар ойоштороласаҡ.\nТеги: башҡорттар төбәктәрҙә,һабантуй


Арыҫлан Мѳбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрында Флорид Бүләковтың «Ҡатын-ҡыҙҙың ҡырҡ сырағы» исемле пьесаһы буйынса ҡуйылған спектакль тамашасы хѳкѳмѳнә сыҡты. Халыҡ кѳндәлек мәшәҡәттәрен бер аҙ ситтә ҡалдырып, яңы спектаклде ҡарарға театрға ашыҡты. Ике кѳн дауамында барған премьераны улар яратып ҡабул итте. Спектаклдең ҡуйыусы режиссеры—Вадим Ғилманов (һүрәттә).\nХәйер, Вадим Ғилманов сибайҙарға артист булараҡ яҡшы таныш. Ул—Арыҫлан Мѳбәрәковтың «Бисәкәй» спектаклендә—Баһау, Наил Ғәйетбайҙың «Ҡурай моңо»нда—Батыр, Ғәзим Шафиҡовтың «Мѳхәббәттән ҡѳҙрәтлерәк» спектаклендә Кирилл ролдәрен һәм башҡа байтаҡ образдарҙы ижад итеүсе талантлы актер. Сибай сәхнәһендә уңышлы барған Туфан Миңнуллиндың «Яратыу гонаһмы?» спектаклендә Вадим Ғилманов уйнаған Хәбир роле күптәргә билдәле. Әйткәндәй, былтыр Сибай дәүләт башҡорт драма театры коллективы Ҡазанға, драматург Туфан Миңнуллин кѳндәренә арналған фестивалгә барғайны. Унда сибайҙар тарафынан «Яратыу гонаһмы?» спектакле менән сығыш яһағанда, тѳп ролде башҡарыусы Вадим Ғилманов пьесаның авторы Туфан Миңнуллиндың үҙенән ҙур баһа ала. Ошондай һәләтле актер бѳгѳн үҙен режиссер булараҡ һынап ҡарарға йѳрьәт итте. Былтыр Сибай сәхнәһендә Вадим Ғилманов тарафынан ҡуйылған Илшат Йомағоловтың «Мѳхәббәт ҡоштары» спектакле лә бик уңышлы барҙы. Спектаклдәге ролдәрҙе мәшһүр артистарыбыҙ Зифа Баязитова, Рәмилә Хоҙайғолова, Марсель Хоҙайғолов, Рәдиф Яныбаев кеүек арҙаҡлы артистарыбыҙ уйнағайны.\nРежиссер эшенә бик ҡыйыу, ихлас тотонған Вадим Ғилманов был юлы ла алдына ҡуйған маҡсаттарға тулыһынса ѳлгәшә алды. Ике кѳн буйына тамаша залының тулы булыуы ошоға дәлил. «Ҡатын-ҡыҙҙың ҡырҡ сырағы» спектакленең тематикаһы ла бѳгѳнгѳ кѳнгә ауаздаш. Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Нурзиә Әбдрәшитова башҡарыуындағы ѳләсәйҙең: «Ишек—беҙҙең офоҡ, беҙҙең ҡиблабыҙ, кѳтѳүебеҙ, ѳмѳтѳбѳҙ...» йәиһә: «Ауыл урамынан үтһәгеҙ, тәҙрәләргә ҡарағыҙ! Унда беҙҙең йѳҙѳбѳҙ, ҡарттарҙың йѳҙѳ, текәлеп ҡарауҙары, кѳтѳүҙәре...»—тигән һүҙҙәре гүйә йѳрәктәрҙе телеп үтә. Ѳләсәй, әсәй һәм ейәнсәр—ѳсѳһѳ лә кемделер кѳтә... Ҡатын-ҡыҙҙың яңғыҙ ғүмер итеүе, ғүмер буйына кемделер кѳтѳп йәшәүе—бѳгѳнгѳ ысынбарлыҡ. Йәш ҡыҙ әсәһенең, ѳләсәһенең ауыр яҙмышын күрә тороп, үҙе лә ошо уҡ яҙмышты һайлай. «Мин үҙемдең тәүге сырағымды яндырам...»—ти ул. Эйе, уның тәүге мѳхәббәте, тәүге сырағы ҡабына. Ейәнсәр ролен Рүмиә Рәхимова һәм Зәлиә Хафизова бик оҫта башҡарҙы, әсәй ролендә Айгѳл Хәкимова, Резеда Абдуллина уйнаһа, берҙән-бер ир ролен Юнир Мансуров, Салауат Вәлиев һынландырҙы.\nВадим Ғилманов үҙенең эше тураһында бына нимә ти: «Спектаклдәр ҡуйыуыма, ошондай мѳмкинселек булыуына бик ҡәнәғәтмен. Бергә ижад иткән коллегаларыма, театр коллективына һәм айырыуса театрҙың художество етәксеһе Дамир Мәжит улы Ғәлимовҡа рәхмәтлемен. Сѳнки спектакль сығарыу—ул бер режиссерҙың ғына эше түгел, ул коллектив эш. Берҙәмлектә—кѳс, тиҙәр бит. Беҙҙең маҡсат—Сибай тамашасыһын ғына түгел, Урал аръяғы халҡын яңынан-яңы спектаклдәр менән һѳйѳндѳрѳү. Беҙ тамашасы ѳсѳн эшләйбеҙ, үҙ йәһәтенән тамашасы ла беҙҙең ижадыбыҙға битараф түгел, театрға килеп, беҙҙең ҡуйған спектаклдәрҙе ҡарап, беҙҙе ҡыуандыра. Уларға ла рәхмәт!»\nӘ беҙ, үҙ сиратыбыҙҙа, йәш режиссерға эшендә уңыштар, илһамлы ижад, тамашасыны уйландырған, һоҡландырған яңы-нан-яңы спектаклдәр ҡуйыуын теләйбеҙ.


Һыуыҡҡул (Йәрмәкәй районы) — Башҡорт Википедияһы\nҺыуыҡҡул (Йәрмәкәй районы)\nҺыуыҡҡул (рус. Суккулово) — Башҡортостандың Йәрмәкәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 777 кеше. Почта индексы — 452194, ОКАТО коды — 80225834001.\nҺыуыҡҡул ауыл Советы (Йәрмәкәй районы)\n777 кеше (2010)\n2010 йыл 14 октябрь 777 384 393 49,4 50,6\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Приют): 49 км\nАтнағолов Сәләхетдин Саҙрый улы (1893—1937) — Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре, яҙыусы.\nГарин Фёдор Данилович (10.02.1908—1987), Транссебер тимер юл магистраленең 233-сө төҙөлөш-монтаж поезы эшсеһе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1960).\nМиңлеғолов Шәрип Хәби улы (14.06.1928—7.01.2003), хәрби хеҙмәткәр һәм йәмәғәт эшмәкәре, отставкалағы полковник. Венгрия (1956) һәм Чехословакиялағы (1968) ҡораллы конфликттарҙа ҡатнашыусы. 1976—1985 йылдарҙа ДОСААФ-тың Башҡортостан республика ойошмаһы рәйесе. Ҡыҙыл Байраҡ (1969), Александр Невский (1956), 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм ике Ҡыҙыл Йондоҙ (1968, 1975) ордендары кавалеры.\nНагаев Мөғин Кәрим улы (4.01.1918), совет хәрби хеҙмәткәре. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.\nПрохоров Михаил Владимирович (16.04.1924—28.06.2012), нефтсе, хеҙмәт алдынғыһы. 1951—1987 йылдарҙа Коми АССР‑ындағы сейсморазведка партиялары эшсеһе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).\nАминев Т. И. Һыуыҡҡул (Йәрмәкәй районы) // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.\n↑ Башҡортостан энциклопедияһы — Миңлеғолов Шәрип Хәби улы (Тикшерелгән 16 май 2018)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Һыуыҡҡул_(Йәрмәкәй_районы)&oldid=880974 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 12 апрель 2019 в 18:15\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:15 12 апрель 2019 үҙгәртелгән.


Ҡарасай-Черкесиянан ҡотлау сәләме | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n22 июня 2020 — 10:21 ГТРК «Башкортостан»\nКоронавирус инфекцияһы менән көрәшергә ярҙамға Ҡарасай-Черкес республикаһына юлланған Башҡортостан табиптары хеҙмәттәштәренә һөнәри байрам уңайынан ҡотлау сәләмен тапшырҙы. Видеояҙмала улар хеҙмәттәштәренә ихтирам һәм һөнәренә тоғролоҡ тойғоһон белдереп, тиҙ арала яңынан осрашыуға өмөттәр бағлай.\nХәбәр итеүебеҙсә, Өфөнән 17 табип Рәсәй һаулыҡ һаҡлау министрлығы үтенесе буйынса Ҡарасай-Черкесияла эш башланы. Урындағы табиптарға коронавирус инфекцияһы менән көрәшергә пульмонологтар, инфекционистар, анестезиологтар, терапевтар һәм эпидемиологтар ярҙам итә. Республика башлығы Радий Хәбиров Ҡарасай-Черкес республикаһына шулай уҡ дезинфекция һәм шәхси хәүефһеҙлек сараларының ҙур күләмен тапшырҙы.


Ике Уйында Өҫтәмә Бында Магазин Өсөн Секс\nБыл хәҡиҡәтте раздражать түгел, тип, һеҙ, app store бөтә төр уйын табырға мөмкин, әммә сексуаль ҡайҙа хардкорный уйығыҙ юҡмы? Ярай,, беҙ был проблеманы хәл итеүҙең иң яҡшы уйлайым. Беҙгә яҡшы коллекция хардкорный секс-уйын, ios айланмалар булһа, һеҙгә эшләй, һәм былар барыһы ла бушлай. Хатта һеҙ бер нәмә юҡ скачивать тура килә. Бөтә, тип, һеҙ, кәрәк, - һәм был интернет тоташыуын раҫлай, һеҙ йылдың 18 күберәк. Нисек һеҙ генә йәшендә үҙен раҫлай, сездә бар мобиль секс иң яҡшы коллекция береһе-уйындар, Интернет ул, күренеүенсә, һеҙҙең ҡул аҫтына кергән., Һеҙ беҙҙең сайтыбыҙҙа нимә лә ҡамасауламай яҡшы ваҡыт үткәрергә, төрлө коллекциялар етерлек һәм инаныуҙарына, ниндәй һын йәки был фантазия, улар мөмкин булған килергә һеҙҙең, беҙҙең риза булырға уйында. Шулай уҡ беҙҙең буласаҡ хардкорный секс-бөтәбеҙ өсөн уйын сексуаль, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ ханым мауығып, чувак, транс-аним йәки цыпочки-бесәй. Барыһы барыһы өсөн беҙҙә бар, һеҙҙең бөтә һәм был туранан-тура килгән браузер.\nСайт, беҙ уларға, эшләргә, шулай итеү өсөн иң яҡшы, һеҙҙең өсөн уйын тәжрибәһе һеҙҙең iphone һәм ipad тәҡдим итә. Беҙ һәр уйында башынан аҙағына тиклем тикшереп, хатта, күңелемде, тип, юҡ, бер ниндәй ҙә хата һәм етешһеҙлектәрҙе юл булды был, һеҙҙең өсөн сексуаль көсөргәнеш емерелә. Шул уҡ ваҡытта беҙҙең берләшмә менән функцияларын, улар һеҙ ярҙам итә, беҙҙең сайттан башҡа уйынсы менән бәйләнгән. Хәүефһеҙ һәм бөтә яҡлап ҡосағына барып был сайттың, улар һеҙ шәхси мәғлүмәттәрен һорап һәм бер ҡасан да тәҡдим шифрланған кереште., Ул бында бер нисә иғлан ителгән һәм, әйберҙәрен тотоп өсөн сайты эшләй башланы, әммә бер нәмә, табити һеҙҙең өсөн уйын тәжрибәһе. Түбәндә беҙҙең сайт тураһында ентекләп уҡығыҙ!\nПорно Секс Уйындар, Йоҡо Килтереү Өсөн Һеҙҙең Белделәр Кеүек Пар App Store\nИң яҡшы порно йоҡо ысулын тәҡдим итә-был мобиль ҡоролмалар ярҙамында эшләһә быны. Һәм өҫтәлдә ултырған секс уйнар өсөн-уйын-иң яҡшы торошта түгел, ә бик күләмле ноутбук. Бына ни өсөн һезгә наслаждаться партнерҙары менән түшәк кәрәк порно һеҙ был мобиль айланмалар. Әммә күпселек бөтә порно пар өсөн тап килә. Мин тарихыбыҙ тураһында күп ишетеп ҡалғайны йоҡо порно уңышһыҙ ынтылыштар яһап ҡаранылар, сөнки идеаль ир-егет һәм ҡатын-ҡыҙ үҙенең тышҡы ҡиәфәте буйынса партнерҙары менән сағыштырғанда бер неуверенный артыҡ булмағас, ғәҙәттән порнофильм була ул аҙаш. Әммә уйын менән сексуаль йәһәттән барыһы ла икенсе төрлө., - Булмауға ҡарамаҫтан, ниндәй уйындар сексуаль реалистик, ахырҙа түгел, реаль персонаж, йә булмаһа бер кем дә килеүе һәм 3d-анимация ревновать-башҡарыла.\nӘммә һәр уйын түгел, уйын сексуаль партнер булған хәлдә һеҙ уның менән тап килһен уйығыҙ. Һеҙ белергә тейеш, ни өсөн бындай сараларҙа иң яҡшы тап киләләр һәм теманы gnu. Һәм бына беҙ бында уйын инә. Коллекцияларында, улар һеҙ беҙҙең сайттан табып, уйынды алып барыусы ғына, пар булған улар өсөн махсус булдырылған. Ҡуллана аласыз был уйынды, яңы идеялар индерер өсөн йоҡо булманы. Һеҙ күнеккән партнер мәжбүр идеялары ҡайһы берҙәре хатта секс-уйынсыҡ, ә өсөнсө осор тураһында ҡайһы бер фекер икенсе кеше саҡырып ҡатнашмаһы еңеллек килә.\nУйын Өсөн Секс Менән Лесбиянки Һәм Гейне\nКвира беҙ шулай уҡ бар була-беҙҙе раздел сайта, унда гей-шулай уҡ төрлө уйын һәм пар gnu алалар наслаждаться леско, улар өсөн махсус булдырылған. Был уйын өйрәтеп, хатта ҡайһы берҙәренә, һеҙҙең аласаҡ, шул тиклем яҡшы секс менән шөғөлләнә. Уйын беҙҙең булып, уларға өйрәтеп гей-прелюдия бөтә серҙәрен идеаль пар, иң яҡшы ысулы булараҡ яҡшы ҡаҙаныштарға булып тора оргазм ул аҫтан да, өҫтән. Беҙ леско янында уйындар, мажаралы һәм ҡыҙыҡлы тарихы менән барырға ҡайһы бер нисә текст менән эротическое коновко, ул һеҙҙән өҫтөнлөк биреүенә бәйле булмай., Ә беҙгә бар әле транс-секс-уйын беҙҙең сайт, ул, хәйер, квира бүлектән тора һәм, нигеҙҙә натурал оҡшай, - тине ханым үҙе теләп, улар нимәгә бәйле булыуын теләйем.\nУйын Өсөн бер нисә извращенный табы һәм Хентай\nБәлки, һеҙ белгәнсә түгел, әммә пар, ул анин мауығып, артыҡ асыу өсөн уртаҡ порно төкөрә, сөнки улар һайлау хентай-мөхит өсөн үҙ хыялдар. Шулай итеп, беҙ беребеҙгә иң яҡшы булыр хентай-секс-коллекция өсөн беҙҙе парлы уйындар. Иң популяр уйын булып күп кенә парта аниме - сериалы һәм манга. Шулай булғас, беҙҙең был коллекцияһын яой юри һәм уйын шул уҡ ваҡытта, һайланып тормай, ғәҙәттә, ул ханым. Әгәр ҙә ул беренсе тапҡыр, ҡасан һеҙҙең йәки уйын наслаждайся был ҡатын иптәше, хентай бүлеге барыһы ла яҡшы икән-ул уйын һәм уйын һайлау мөмкинлеге унан yuri yaoi and.\nҺәм Һеҙҙең Өсөн Бөтә Фантазияғыҙҙы Хәүеф-Хәтәр Функциональ Сайты\nSex for эконом ваҡытта һәм эконом Couples app store-мобиль платформаны өсөн иң яҡшы уйындарҙың береһе. Был, сөнки беҙ аныҡ белмәйбеҙ, яҡшы сайттары өсөн пользовательский тәжрибәһе кәрәк. Башҡа, тыш, был HTML5-һеҙҙең өсөн яҡшы эш эшләргә булған уйын браузер туранан-тура ios айланмалар, iPhone һәм iPad сайтының интерфейсы беҙҙең өсөн тәғәйенләнгән. Сенсор экран буйынса Навигация-видимому, ә һөҙөмтәле күҙәтеү инструменттар өсөн кәрәк тип һеҙ ярҙам итә, сезгә табырға өсөн уйын секунд. Беҙ шулай уҡ тәҡдим 100% был азатлыҡ хәрәкәте сайтында., Берәү түгел, хатта белер, тип, һеҙ, беҙ килгәнсе, команда белеү түгел, хатта беҙҙең, һеҙ кем, ҡасан һеҙ беҙҙең серверы, сөнки һеҙ берләшмәләре шифрланған була. Әйткәндәрҙе иҫәпкә алып, ябай һәм уйын сайттары партнер менән бергә үҙе һайлай икән, бөгөн кис һеҙ уларҙы йәнләндереп.


"Мин дә китәм инде шул яҡтарға ҡарап, Тик үкенмәмме икән, үкенмәм?.."\n12 Ғинуар 2019, 16:56\n"Ағиҙел" журналы менән "Башҡорт ҡатын-ҡыҙы" төркөмөнөң эскелеккә ҡаршы яҙмалар конкурсы иғлан иткәнен уҡығас, күҙҙәремә йәш бәреп сыҡты. Эйе, бик кәрәк бындай саралар! Замана афәтенә ҡаршы бергәләп өҙлөкһөҙ көрәшергә бурыслыбыҙ. Ошо уңайҙан үҙемдең ике йыл элек "Башҡортостан"да сыҡҡан мәҡәләмде тәҡдим итәм. Конкурста ҡатнашмайым, башланғысты хуплауымды ғына белдерәм. "Был яҙмаң сыҡты бит инде, ниңә һаман һөрән һалаһың?" - тиер ҡайһы берәүҙәр. Әлеге йәһәттән оран һалыу туҡтауһыҙ дауам итергә тейеш! Минең - эскелек сәбәпле яҡындарын юғалтып, ҡара ҡайғыға ҡалған ҡатындың - йөрәк зары күптәрҙе уйландырыр тигән ышаныстамын.\nЙөрәгемдең әрнеүе, һыҡрауы, һыҙлауҙары... Эскелек... Күпме яҡындарымды тартып алды ул һаҙлыҡ... Ҡайҙа һуң был афәттән ҡотолоу юлдары?\n...Тағы бер ҡустымды юғалттым. Әзмәүерҙәй ир. Шул ҡәҙәр эшһөйәр, егәрле. Һис ҡасан алдашманы, урлашманы, ғәҙел булды. Бала сағынан йүгереү, саңғы, милли көрәш буйынса алдынғылыҡты бирмәне, егет ҡорона аяҡ баҫҡанда иһә көслө спортсы тигән даны тирә-яҡҡа таралып өлгөргәйне. Мәскәүҙә үткән донъя марафонында ҙур уңыш ҡаҙанып, төбәгебеҙҙең бәҫен арттырған мәле иҫкә төшһә, күңелем әле лә ғорурлыҡ менән тулыша.\nШәп гармунсы ине үҙе. Ҡушылып йырлап та ебәрһә, сәхнә оҫталарың ары торһон! “Ишкәксе”һенең моңо һаман йөрәкте телә:\n“Мин дә китәм инде\nШул яҡтарға ҡарап,\nТик үкенмәмме икән, үкенмәм?..”\nЭйе, китте. Аллаһ Тәғәләнән бирелгән дарман, ҡеүәт, талант ерләнде. Ә күпме үкенес, үҙәктәрҙе өҙөр ғазап ҡалды! Ҡул һәм күңел көсө, ваҡыты менән иҫәпләшмәйенсә емертеп эшләй, донъя көтәм, уны-быны алам тип хыяллана ине лә бит ҡустым... Хатта быйыл ҡыш яңынан саңғыға ла баҫҡайны. Тик еңә алманы юлына арҡыры сыҡҡан “ҡара йылан”ды: ҡара көсө менан тапҡан аҡсаһы шул “тройной”, “фанфурик”, “самопал”дарға китте...\nӘ был ағыуҙарға юл көнө-төнө асыҡ. Ҡырҙан күпләп алып ҡайтып, хаҡын арттырып һатҡандар, хатта залогка биреп торғандар бар. “Ауырый бит, йәлләп тоттороп сығарабыҙ”, – тиҙәр. Кешене эсереп дауалау мөмкинме һуң? Йәлләү буламы был? Киреһенсә, ярҙамға мохтаж әҙәм балаһын упҡынға этәреү, уны үҙеңдең матди ихтыяжыңды ҡәнәғәтләндереү маҡсатында файҙаланыу түгелме? Ҡулы ҡалтырап аҡса һонған кешенең күҙҙәренә баҡһағыҙ ине. “Йәшел йылан” кәрәкме уларға, әллә йәшәүгә көс бирер яҡшы һүҙме? Бәлки, һеҙ биргән ағыу был әҙәм балаһы йотҡан һуңғы эсемлек булыр?\nЭйе, ошо бәләкәй һауыттағы осһоҙ “тройной”ҙар, “фанфурик”тар халҡыбыҙҙың иң ҙур дошманына әйләнде хәҙер. “Улар бит – парфюмерия, ни эшләп һатмаҫҡа тейешмен әле?” – тиер күптәр. Шулай шул: тауар әйләнеше һәйбәт, аҡса килеп тора. Тик был “ҡаҙаныш” әҙәм балаһының сәләмәтлеген бөтөрөү, ғүмерен ҡыйыу, уның туғандарының, яҡындарының күҙ йәше, аһ-зары, үкенес-ғазаптары, етем ҡалған балаларҙың һыҡрау-һыҙланыулы яҙмышы аша яулана икән, ниндәй хәжәте бар? Бындай “уңыш” күңелгә ҡыуаныс, кинәнес бирәме? Эш гөрләп алға китәме? Тормоштоң бәрәкәте артамы? Тыуасаҡ балалар, ейән-ейәнсәрҙәр рәхмәт әйтерме?\nЭйе, мин дә уҙған быуат аҙағында эш башлаған саҡта һыраны бик күпләп һаттым. Бер көн килеп бының һөҙөмтәһе “башыма һуҡты”. Шул һыранан әллә күпме кешенең яҙмышы боҙолдо, ғаиләләр тарҡалды, егеттәр кәләшһеҙ ҡалды, ҡыҙҙар ирһеҙ бәпәй тапты... Тәүбә, тәүбә! Яңылышлыҡтан арындырып, һыра таратыуҙан туҡтатҡаның, хаҡ юлды күрһәткәнең өсөн мең рәхмәт, Аллаһ Тәғәләм! Ошо бәрәкәттә, әл-хәмдү лил-ләһ, сауҙа эшем алға бара.\nБер-беребеҙҙең, милләтебеҙҙең, тыуған төйәгебеҙҙең, тыуыр быуындарыбыҙҙың яҙмышын матди мәнфәғәттән өҫтөн ҡуйһаҡсы, замандаштар. Башҡаларҙың ҡайғы-ғазабынан үҙеңә бәхет өйөп булмағанын аңлаһаҡсы. Ярҙамға мохтаждарҙы яҡшы һүҙ менән ҡалҡытып торғоҙоп, күңелдәренә ваҡытында йәшәү көсө өҫтәп ебәрһәк, бер-беребеҙҙе хөрмәт итһәк, хәстәрләһәк, һис шикһеҙ, эскелек һаҙлығы ҡорор ине. Үҙәктәрҙе өҙмәҫ, йөрәктәрҙе өтмәҫ ине шул афәт.\nФото inborgotaro.gov.it сайтынан алынды.


Ижадына бик етди ҡараны\n26 Ноябрь 2021, 12:27\nГәрәй Исхаҡовтың тыуыуына – 90 йыл.\nГәрәй Исхаҡов үткән быуаттың 70-се йылдарында, йәш драматургтар өсөн театр ишектәрен асыу ауыр булған мәлдә, сәхнәгә килеп менде.\nУл осор пьесаны ҡуйҙырыу еңелдән түгел ине. Беренсенән, театрҙар аҙ булды, тимәк, йылына ҡуйылырға тейеш әҫәрҙәрҙең иҫәбе һанаулы ғына. Ул урындарҙы алдан уҡ билдәле драматургтар үҙ-ара бүлешеп ала. Шуға ла театр репертуарҙары оҙаҡ йылдар бер үк авторҙар исемдәренән торҙо. Яңы автор күренһә, ул инде бүленгән бәлештең бер өлөшөнә дәғүә итә. Был танылған драматургтарға оҡшап етмәй. Йәш драматургка үҙенең йомшаҡ әҫәрен (ә тәүге пьеса бер ҡасан да етлеккән булмай) ҡуйырға рөхсәт алыу мөмкин түгел ине. Ни өсөн тигәндә, ул рөхсәт ҡағыҙын, әлеге лә баяғы, Яҙыусылар союзының тәжрибәле драматургтарҙан торған драма секцияһы бирә торғайны.\nНи өсөн был хаҡта оҙаҡ итеп һөйләйем? Сөнки Гәрәй Исхаҡовтың Өфөнән ситтә, Сибайҙа, йәшәгән көйө (ул осор баш ҡалаға Силәбе аша барыу – өс көндө, ҡайтыу тағы өс көндө ала ине) бөтә ҡаршылыҡтарҙы еңеп, тәүге пьесаларын сәхнәгә ҡуйырға рөхсәт алғаны һәм ҡуйҙырғаны үҙе бер оло ҡаһарманлыҡҡа тиң булды.\nӘле лә хәтеремдә, Сибайҙа ла, Өфөлә лә бик ғәжәпләнә торғайнылар: “Был Гәрәй нисек итеп пьесаһын ҡуйҙыра алды икән?” Ә инде Исхаҡовтың тыныс, сабыр һәм итәғәтле холоҡло, һис тә кабинеттарға аяҡ тибеп ингән кеше түгеллеген белһәң, тағы бер аптырайһы ғына ҡала.\nӘ был һорауға яуап бик ябай. Гәрәй тыумыштан талантлы драматург булған. Ана шуға ла уның тәүге әҫәрҙәре үк сәхнә ҡанундарын тойоп яҙылыуы, конфликтлы һәм хәрәкәтле булыуы менән айырылып торған, сағыу образдары менән сәхнәгә юл ярыуға өлгәшкән. Ысынлап та, әҙиптең “Бөркөт ҡанаты”, “Әсә күңеле балала” исемле мелодрамалары бик оҫта яҙылған ине, ошо сәбәпле улар тыуҙырған кисерештәрҙе Сибай театры артистары ла, тамашасылары ла әлегәсә яҡшы хәтерләй.\nГәрәй Исхаҡовты беренсегә күргәндә ныҡ аптырағайным. Уйымса, театрҙа шаулап барған, тамашасылар яратҡан пьесаларҙы яҙған кеше мотлаҡ оҙон буйлы, аҡ сибәр йөҙлө, бөҙрә сәсле, гел шат йылмайып торған шәхес булырға тейеш. Ә Гәрәй Исхаҡов тәбәнәк буйлы, йыуантыҡ кәүҙәле, ҡарағусҡыл йөҙлө ябай ғына кеше икән.\nУға яҙыусы тигән исемдең ҡапыл йәбешеп бармауы гел генә фотоаппарат тағып йөрөүенә, тәүге мөмкинлек тыуыу менән шуны ҡулына алыуына бәйле булғандыр. Эйе, ул мәктәпте тамамлағандан алып оҙаҡ йылдар “Совет Башҡортостаны”, аҙаҡ “Сибайский рабочий” гәзиттәренең фотохәбәрсеһе булып эшләне. Һуңғараҡ “Башфото “Нур” берекмәһенең Сибай бүлеге етәксеһе вазифаһын үтәне. Шуға бер ҡасан да фотоаппаратынан айырылманы, һәр ваҡыт бер юлы икәү-өсәүһен яурынына аҫып йөрөр ине. Фотоға төшөрә башлаһа, тәүҙә береһен һиңә төбәй, шунан икенсеһен тоҫҡай, шул ваҡытта үҙенә генә хас юмор менән ниҙер һөйләнә, билдәле шәхестәрҙе төшөргәндә, булған көлкөлө хәлдәрҙе иҫкә алып, кеткелдәп көлә торғайны.\nХәҙер архивтарымда һаҡланған 70 – 80-се йылдарҙағы фотоларҙы ҡараһам, уларҙың бөтәһе лә Гәрәй ағайҙың эше икәнен күрәм. Ул ҡыҙыҡ өсөн генә төшөрмәгән, ана шул күҙгә ташланмаған эше менән тарих өсөн, киләсәк өсөн тырышҡан. Уның архивында Сибай, Баймаҡ ҡалаларының тарихына әүерелгән бик күп фотолар бар ине. Ә билдәле шәхестәрҙең рәсемдәре! Уларҙың иҫәбе-һаны юҡ.\nХәтеремдә, 1977 йылдың башында Гәрәй Исхаҡовтың “Аҫылташ” исемле пьесаһы буйынса Сибай дәүләт драма театры ҡуйған спектаклдең премьераһында булғайным. Театрҙағы мөхит, тамашасыларҙың артистарға, бигерәк тә әҫәрҙең авторына һоҡланып ҡарауы, оло ихтирам күрһәтеүе, спектакль бөткәс, уға аяғөҫтө тороп оҙаҡ ҡына ҡул сабыуы, ҡала һәм комбинат етәкселәренең сәхнәгә күтәрелеп ҡотлауы, ҡыйбатлы бүләктәр биреүе миңә бик көслө тәьҫир иткәйне. Ана шунда драматургтың тормошо шағир, прозаиктыҡынан ҡырҡа айырылғанын күрҙем. Ысынлап та, прозаик булараҡ, күпме хикәйә, повесть яҙғанмын, әммә мине бер кем дә белмәй, ҡотламай, бүләктәр бирмәй. Ә драматургка бер пьесаһы өсөн ана ниндәй хөрмәт күрһәтелә. Ошо тойғолар драматург булып китеүем сәбәптәренең береһе булғандыр ҙа, тип уйлайым.\nГәрәй Исхаҡов, 1979 йылда ойошторолоп, Урал аръяғы райондарында йәшәгән йәш яҙыусыларҙы йыйған “Ирәндек” әҙәби берекмәһенең тәүге етәксеһе лә булды. Әммә ғүмер буйы, фотограф булараҡ, фәҡәт үҙ бурыстары менән мәшғүл кешегә ойоштороу эштәре ауыр бирелде, был мәшәҡәттәрҙе яратып та етмәне. Тантаналы ултырыштар мәлендә ул, етәксе булараҡ, алда йөрөргә, президиумдарҙа ултырырға, телмәр һөйләргә тейеш икәнен онотоп, ошо байрамды тарихта ҡалдырыр өсөн фотоға төшөрөргә тотонор, ә сығыш яһауҙы урынбаҫарына, йәғни миңә ҡушыр ине. Шуға ла бер нисә йылдан был вазифаны ҙур ҡыуаныс менән бөтөнләйгә миңә тапшырҙы ла инде. Шунан һуң “Ирәндек” берекмәһенең ултырышына ла һирәк килә башланы. “Шиғырҙы аңламайым мин, үҙегеҙ генә тикшерегеҙ”, – ти торғайны.\n...Гәрәй Исхаҡов әҙәбиәткә 60-сы йылдарҙа килде. Тәүге әҫәре “Әсә күңеле балала” тигән драма ине. Ул Сибай халыҡ театрында ҙур уңыш менән ҡуйылды һәм авторға драматургия менән ныҡлап шөғөлләнергә этәргес булды. Гәрәй ағай дәртләнеп “Бөркөт ҡанаты”, “Аҫылташ” драмаларын ижад итте. Уларҙың Сибай драма театры сәхнәһендә ҡуйылыуы авторҙы ысын драматург итеп танытты.\nҮҙ ижадына Гәрәй Исхаҡов бик етди ҡараны, шуға ла пьесаларын ауыр һәм оҙаҡ ижад итте, ҡайһы берҙәренә бишәр-алтышар йыл тормошон бағышланы, уларҙың алты-ете вариантын яҙҙы. Был, әлбиттә, әҙиптең үҙ әҫәрҙәренә оло талапсанлығынан килде.\n80-се йылдарҙа Гәрәй Исхаҡов тамашасыларҙы “Етеле шәм”, “Авария” тигән пьесалары менән ҡыуандырҙы. Был әҫәрҙәр Сибайҙа, шулай уҡ күп кенә халыҡ театрҙарында ҡуйылды. Аҙаҡҡы йылдарында Гәрәй Исхаҡов һуғышҡа арналған “Аманат” драмаһы өҫтөндә эшләне.\nҒүмеренең һуңғы осоронда яҙмыш уға ауыр һынауҙар килтерҙе. Яратҡан улының фажиғәле үлеме Гәрәй Исхаҡовты тәүге ғаиләһенән китергә мәжбүр итте. Ул өйрәнгән, күнеккән Сибайҙы ташлап, Баймаҡ ҡалаһына күсте, ҡатмарлы боролош заманында ирекле фотографҡа ниҙәр яҙған, шуны күрҙе, шуға ҡарамаҫтан, ижадты ла онотманы. Ошо мәлдә “Һайра, һандуғасым” пьесаһын яҙҙы. Ул профессиональ һәм халыҡ театрҙары сәхнәләрендә ҡуйылды.\n90-сы йылдар башында драматург яңы ғаиләһе менән йәнә Сибайға күсеп килде. 1994 йылда, мин һуңғы тапҡыр күргәндә, Гәрәй Исхаҡов оло ижади пландар менән яна ине. Һуғыш темаһына арналған яңы пьесаһын яҙып бөткәне хаҡында шатланып һөйләне, пьесаларын бергә туплаған китабы сығып килеүен әйтте, яңы һатып алған япон фотоаппаратын күрһәтеп ҡыуанды. Беҙ элекке “ирәндек”селәрҙе йыйып, Өфөлә, Сибайҙа, Баймаҡта ижади кисәләр үткәрергә хыялландыҡ. Әммә Гәрәй Исхаҡов, тормошта артыҡ шауламай, күренмәй, баҫалҡы ғына йәшәгән кеүек, арабыҙҙан да һиҙҙермәй генә, ҡапыл китеп барҙы...\nУның әҫәрҙәре, китабы ҡалды. 2000 йылдар башында мин, жюри ағзаһы булараҡ, Халыҡ театрҙары фестивален ҡарағанда, күп кенә коллективтың Гәрәй Исхаҡов ижадына әйләнеп ҡайтыуын күреп, оло ҡыуаныс кисерҙем. Күптән түгел Әлмәт татар драма театры драматургтың “Һайра, һандуғасым” пьесаһын сәхнәләштергәнен ишеттем. Тимәк, яҙыусының ижады йәшәй. Беҙҙе, ҡәләмдәштәрен, иң ҡыуандырғаны ошо.


Мышағыр тауы | Йәншишмә\nУраҙҙы тирә-яҡтан тауҙар, урмандар уратып алған. Улар ауылыбыҙҙы һаҡлап ултырған кеүек. Өфөнән ҡайтҡанда тәүгеләрҙән булып ҡаршы алыусы тауҙарыбыҙҙың береһе Мышағыр тип атала. Уның тәүге исеме – Мешәҡыр. «Мешәле ҡыр» – бәләкәй ҡарағайлы һырт булған өсөн шулай исемләнгән. Был тау яңғыҙ түгел, ә Шамов һаҙлығынан Ҡотой ауылына тиклем һуҙылған тауҙар теҙмәһенең бер өлөшө генә. Уның мышар үҫкән ерен элек Аҡанай (Аҡ Һыйыр, Аҡ Тана) тип йөрөтөр булғандар. Мышағыр тип тауҙың ауылыбыҙға ҡараған ҡыры ғына атала. Тирә-яҡта еләкле, сейәле булыуы менән дә дан тота.\nИке йөҙ йыл самаһы элек беҙҙең тауҙар ҡарағай, ҡарағас ағастары менән ҡапланған булған. Үрге Яйыҡ нығытмаһын төҙөгәндә йылға буйы тауҙары шәрә яланғас ҡалғанлығы билдәле. Мышағыр тауының ауылыбыҙға ҡараған битендә әле бөгөн дә йәш ҡарағай, ҡарағас ағастары үҫә.\nБыл тауҙы халыҡ яҙыусыһы Талха Ғиниәтуллин бик күп әҫәрҙәрендә һүрәтләй. Тәүге китабы ла уға бағышланып, 1969 йылда «Мышағыр» тигән исем менән баҫылып сыға.\nМышағырым – ауылымдың тауы,\nҺин бит шаһит бик күп нәмәгә.\nОшо изге тауҙы һаҡлар өсөн\nТырышырға кәрәк тап беҙгә.\nМышағырым, олатайым кеүек,\nБалаларын ҡайҙа оҙатмай.\nҠайтҡан саҡта иң беренсе булып\nБарыбыҙҙы, гүйә, ҡосаҡлай.\nМышағырым ғорур ҡарап тора,\nСәләмләй ул беҙҙе шатланып.\nОло юлға аяҡ баҫҡанда ла\nҠарап ҡала беҙгә һоҡланып.\nМышағырым, балҡы шулай мәңге,\nҺуғыш сыҡмаһын тик беҙҙең илдә,\nШат йәшәһен барлыҡ туғандар!\n« Психология фәне индерелә\nМатур ғаилә – ил күрке »


«Салауат Юлаев» хоккейсылары хосписҡа иғәнә тапшырған көйәрмәндәр өсөн бүләк тураһында иғлан итте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n10:21, 20 августа 2019 Йәмғиәт\n«Салауат Юлаев» хоккейсылары хосписҡа иғәнә тапшырған көйәрмәндәр өсөн бүләк тураһында иғлан итте Фото: видеонан скриншот\nӨФӨ, 2019 йыл, 20 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.\n«Салауат Юлаев» клубы хоккейсыларының автографтары ҡуйылған кроссовка эйәһен Башҡортостанда хоспис төҙөлөшөнә иғәнә тапшырғандар араһынан осраҡлы рәүештә һайлап алалар.\nБыл хаҡта «Инстаграм»да «Салауат Юлаев» һаҡсыһы Григорий Панин иғлан итте. Ул шулай уҡ хоккейсыларҙың хоспис һалыу өсөн аҡса күсерәсәген белдерҙе.\n«Яҙылыусыларым араһында битараф булмаған кешеләрҙең күп булыуына ышанам. Өфөлә хоспис төҙөү күҙаллана, был изге эш тип уйлайым, беҙ барыбыҙ ҙа быға үҙ өлөшөбөҙҙө индерә алабыҙ», — тип яҙҙы спортсы.\nБүләк уйнатыуҙа ҡатнашыу шарттары ябай: «Иман» хәйриә фонды иҫәбенә 200 һум (күберәк тә мөмкин) күсерергә, фотоның аҫтына «күсерҙем» тигән комментарий ҡалдырырға кәрәк.\nЕңеүсенең исеме 30 августа билдәле була — уны осраҡлы рәүештә һайлайҙар.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда хоспис төҙөлөшөнә аҡса йыйыу хаҡында республика етәксеһе Радий Хәбиров иғлан иткәйне. Был саҡырыуға эшҡыуарҙар, депутаттар һәм чиновниктар ҙа ҡушылды. Бынан тыш, Brazzaville төркөмө Өфөлә хоспис һалыуға ярҙам йөҙөнән хәйриә концерты менән сығыш яһаны.\nТеги: хоккей, хәйриә


МӨНӘЖӘТ -ҒӘҘЕЛЛЕКТЕ, ИМАНДЫ, КИЛӘСӘГЕБЕҘҘЕ ҺАҠЛАЙ » "Урал" гәзите\nСибай ҡалаһында Ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе Асия Ғәйнуллина икенсе йыл рәттән ҡала Мөнәжәтселәр конкурсын ойоштора. Быйыл беҙҙең райондан тәүге тапҡыр унда Үткәл ауылы ағинәйҙәре, мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре лә ҡатнашты. Үткәл ауылы ағинәйҙәре ойошмаһы етәксеһе Айһылыу Йомағужина ошо хаҡта һөйләй:\n- Йәмәғәт ойошмаһына етәкселек итеү хәҙерге заманда бик ҡатмарлы эш. Ә бына тырышлыҡтың\nбер остоҡ ҡына һөҙөмтәһен күреү тағы дәрт бирә, халҡым, ауылым өсөн эшләргә әйҙәй. Ағинәйҙәрем менән Өфөлә "Алтын тирмә" тапшырыуында ҡатнаштыҡ, унда ла еңеп ҡайтыҡ. Ә Мөнәжәтселәр конкурсында II урынға лайыҡ булдыҡ. Был — дөйөм еңеү, тотош ауылдың еңеүе тип һанайым. Ауыл ғына ла түгел, районыбыҙҙы ауыҙ тултырып Сибайсәхнәһенән танытыуҙары үҙе ни тора. Әбйәлилдә үткән йыйында Гөлфиә Гәрәй ҡыҙының ошо конкурста ҡатнашырға тигән тәҡдименә ризалыҡ биреү менән Шығайҙың мәшһүр ҡурайсыһы Мөхәмәт Түлебаев менән кәңәшләштем. Ул мөнәжәт әйтеү өсөн ике көй өйрәтте. Үҙебеҙҙә ерлектәге мөнәжәттәрҙең юҡлығын белгәс, көйгә һалырлыҡ, мәғәнәһе бөгөнгө көн мәсьәләләренә арналған шиғырҙар эҙләй башланым. Шығай ауылы «Ѳлкәр» мәҙәни үҙәге директоры Сәғирә Шәрәфетдинова ойошторған Ағинәйҙәр конкурсында еңеүгә күмәкләп тә, яңғыҙ ҙа мөнәжәт әйтеү һѳҙѳмтә бирҙе. Был еңеү беҙҙе ҡанатландырып ебәрҙе. Үткән йыл ағинәйҙәр булып ойошоу менән милли кейем тектерҙек. Мәртәбәле конкурсҡа бер иштән, дан итеп тектерәйек тип, тағы туҡымалар һатып алдыҡ. Тегенсеһе лә табылды. Аллаға шөкөр, бөтә төр ҡатмарлыҡтарҙы еңеп, Сибай сәхнәһенә баҫып, мөнәжәттәребеҙҙе яңғырата алдыҡ. Мәҙәниәт бүлеге начальнигы Зәлифә Әғләмоваға, Белорет районы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Илгиз Теләүбаевҡа, ағинәйҙәрҙең һәр береһенә ҙур рәхмәтебеҙҙе әйтеп үтәм. Бер аҙнала 9-10 милли кейем тегеп өлгөрткән тегенселәргә лә рәхмәтебеҙ сикһеҙ.\nМөнәжәтселәр конкурсына барған ҡул эше оҫтаһы, алдынғы хужабикә, ағинәй Зәйтүнә Хажинаға\nсибайҙарҙың байрамды ойоштороуҙары, Силәбе өлкәһенең Сосновка районынан килгән оло йәш- тәге ағинәйҙәрҙең сығышы, боронғо мөнәжәттәре оҡшаған. “Ағинәйҙәр ойошмаһына кинәнеп йөрөйөм. Эш тә күп, мәшәҡәттәре лә, әммә уға ҡарамайым, дәртләнеп, яңылыҡтар араһында йө рөүгә етәме һуң. Был ойошмаға инеү менән изге эштәр уйлап табып торам. Бына күршем Йомабикә\nауырып өйҙә генә ултыра ине. Йәйен уны төрлө изге ерҙәргә йөрөттөк, шул тиклем рәхмәтле ҡалды.\nАллаға шөкөр, оло йәштә булһа ла, хәҙер йүгереп йөрөй, үҙе мал тотоп йәшәп ята. Ағинәйҙәрҙе өмәгә саҡырып, 24 ҡаҙ һуйып эшкәртеп алдым. Күмәк эшкә ни етә - бигерәк күңелле булды", - ти Зәйтүнә Хажина. Ысынлап та, йәмәғәт эше, халҡың өсөн йән көсөңдѳ һалып эшләү - күңел донъяһын байыта, фекерләү офоғон киңәйтә, үткәндәрҙе баһалап, киләсәкте хәстәрләүгә ынтылыш бирә... Рузидә Ғәйфуллина конкурстан ҡайтыу менән мәктәптә балаларға мөнәжәт, мөнәжәттең халыҡ йәшәйешендә тотҡан урыны, уны нисек башҡарыуҙары тураһында аңлатыу эштәрен башлай. Конкурста теле сығып етмәгән баланың моңландырып аҙан ҡысҡырып, аяттар уҡыуын, мөнәжәт көйләүҙәрен, ер аяғы ер башынан килгән оло йәштәге ысын ағинәйҙәрҙең йөрәк тауышын ишетеп-күреп ҡайтыу ағинәйлек юлын һайлаған ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙы тағы ла матурыраҡ, халҡыбыҙ өсөн мөһимерәк эштәргә әйҙәһен, һәр ҡайһыбыҙға үҙ күңелен пакландырыуға этәргес көс бирһен.\nАғинәйлектең тауҙай ҙур яуаплылыҡ йөкмәтеүен бер генә минутҡа ла онотмаһын ине Ағинәйҙәр ойошмаһына ингән һәр ҡатын-ҡыҙ. Ә конкурсҡа әйләнеп ҡайтһаҡ, уның һөҙөмтәһе ҡыуанырлыҡ. Мөнәжәт әйтеүселәрҙең ун бер командаһы араһында II урынға Үткәл ауылы мөнәжәтселәре сыҡты һәм улар Хәләф Ишморатов ҡулынан Ҡоролтайҙың Рәхмәт хатын алды. Яңғыҙ мөнәжәт әйтеүҙә шулай уҡ II урынға Үткәлдән Таңһылыу Вәхитова лайыҡ булды. Уға Диплом һәм бүләккә сертификат\nтапшырылды. Яңғыҙ мөнәжәт көйләгән Рәйфә Ғәлиастановаға Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева матур шәлъяулыҡ бүләк итте. Жюри ағзалары, ҡатнашыусылар, тамашасылар беҙҙең йәш ағинәйҙәр командаһының үҙ көстәре менән тектереп кейгән зөмрәт йәшел балитәкле күлдәктәрен, ҡара бәрхәт камзулдарын, биҙәүестәрен айырыуса ныҡ оҡшаталар, әллә күпме маҡтау,\nдәртләндереү һүҙҙәре әйтәләр. Беҙ ҙә Үткәл ауылының уңған да, талантлы ла, ауылының иртәгәһе көнөн бөгөн хәстәрләргә өйрәнеү юлын- да йөрөгән ағинәйҙәргә рәхмәтле булып, уларға ҡатмарлы, яуаплы йәмәғәт эшендә уңыштар теләйек.\nЗилә АБЗАЛОВА, райондың Ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе.


Минән васыят шул\n“Трр ҙа трр!” тип үгеҙ артынан ынтыла Хәмзә, тик ҡар ҡалын, өҫтәүенә ике ҡат һырылған салбар атларға бирмәй. Йәнтәслим ынтылып ҡарай егет, булмай. Ығыш үгеҙ еткермәй ҙә ҡуя бит! Шулай ҙа көскә үгеҙҙе ҡыуып етә ул.\nБөйөк Ватан һуғышы, унан һуңғы йылдарҙы сағылдырған лаҡаптарҙы тәҡдим итәбеҙ. Хөрмәтле дуҫтар, һеҙҙән дә халҡыбыҙҙың ауыҙ-тел ижады ҡомартҡыларын көтәбеҙ. Әле баҫылғандарын архивтан алдыҡ. Уларҙы йыйып яҙып ебәреүселәргә ҙур рәхмәтлебеҙ.\nҒүмер буйы ауылдың “йәнле анекдоты” булған Хәмзә бабайҙың вафатына ла байтаҡ булып киткән икән. Урыны йәннәттә булһын инде.\nАуыр һуғыш осоро. Быуындары нығып та өлгөрмәгән Хәмзә колхоздың ығыш үгеҙен егеп, сатлама һыуыҡта яланда ҡалған бесәнен алып ҡайтырға юллана. Элекке көн барғанда ныҡ өшөгән егет был юлы ике ҡат һырыған салбар кейеп ала. Ҡалын көрттө йырып, үгеҙ кәрәкле урынға алып барып еткерә. Хәмзә баҫылған бесәнде йолҡҡолай башлай. Ә тиҫкәре үгеҙ, шуны ғына көтөп торған тиерһең, ҡайтыу яғына ыңғайлай.\n— Минән васыят шул — ике ҡат һырыған салбар кейеп бесәнгә бармағыҙ, — тип белдерә Хәмзә.\nШунан бирле беҙҙә “минән васыят шул” тигән лаҡап йөрөй.\n“Колхоз эше өсөн алғандыр...”\nТөкөрөк ергә боҙ булып төшөрлөк сатлама һыуыҡ. Тракторға сана тағып, колхоз йомошо менән 25 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан Лукьяновкаға юллана ирҙәр. Бөтәһенең өҫтөндә тун, ҡайһыһы фуфайка өҫтөнән толоп кейеп алған икән. Рәхәтләнеп тәмәке төтәтеп китеп баралар, ти, былар. Тик Хәмзә генә иҫке фуфайка менән өшөп ултыра. Уның яңыраҡ толоп алғанын белгән берәүһе һорай ҡуя:\n— Хәмзә, ниңә толобоңдо кеймәнең?\n— Һе... мин колхоз эше өсөн толоп алғандыр шул!..\n“Атыңды ек, дила бар!”\nҺуғыш осоронда утын-бесән ташыу бик ҡыйын булған. Ирҙәр – һуғышта, ат – бер-ике кешелә генә. Ире яуҙа хәбәрһеҙ юғалған Нәғимә исемле ҡатын ҡайныһының атын бесән ташыу өсөн һорап ала алмаҫын белеп, күрше Нурмөхәмәттең һалдат шинелен кейә лә ҡайныһының тәҙрәһен туҡылдатып, тышҡа сығара: “Һинме, Әбәйтулла? Ғәбдүктә дила бар, тиҙ генә атыңды ек!” Ирҙәр тауышы менән бойора икән был. Ул заманда НКВД-нан, төрлө “палнамуч”тарҙан халыҡ ныҡ ҡурҡҡан була. Әбәйтулла ҡарт тиҙ генә атын егеп бирә. Нәғимә апай төнө менән бар бесәнен ташып ала ла, иртәнсәк, бер һүҙ өндәшмәй-нитмәй, атын ҡайныһының урамына кертә лә ҡайтып китә.\n1945 – 1946 йылдар. Ашарға юҡ ваҡыт. Шул сәбәпле, аптыраптыр инде, Ғәйни тигән бер әбей, ҡыҙын эйәртеп, “күрәҙәлек” ҡылырға урыҫ ауылы Сольевкаға йүнәлгән. Бер мәрйәнең ире икенсе ҡатынға йортҡа кергән булған. “Күрәҙәсе”не был мәрйә әйҙүкләп өйөнә индергән, ҡайғыһын һөйләп биргән. Ғәйни әбей оло мейестең мөрйәһенә ҡысҡыра-ҡысҡыра “өшкөрә” башлаған. Ә ҡыҙы тәгәрәй яҙып көлә икән. Әбей иһә:\n— Оло ауыҙ, нишләп ауыҙыңды йырып ултыраһың? Сабата ауыҙ, ауыҙыңды йырма, түҙәлмәһәң, тышҡа сыҡ, — тип һамаҡлай икән. Үҙе ара-тирә “тфү”ләп ҡатынға төкөрөп ҡуя. “Өшкөрөп” бөткәс, әбей тегеңә: “Хәҙер ирең ҡайтып керер”, — тигән.\nШулай ғына тиеүе булған, теге мәрйәнең ире лә ҡайтып ингән. Шатлығынан ни эшләргә белмәй, әбейҙе өрмәгән ергә ултыртмай, имеш, ҡатын. Ашатып, ризыҡ тултырып ҡайтарып ебәргән.\n“Иҙән аҫтында юҡ...”\nҺуғыш осоронда тирә-яҡта дезертирҙар, ат ҡараҡтары пәйҙә булған. Шулай күрше ауылдағы бер кешенең ғаиләһенә ҡайтып-китеп йөрөүен һиҙеп ҡалалар. Һөҙөмтәлә НКВД хеҙмәткәрҙәре килеп, тентеү үткәрә. Сығып ҡасырлыҡ форсаты булмағас, теге әҙәм баҙға төшөп ултыра. Өйҙө тикшерә генә башлағас, был бәндәнең улы: “Атай иҙән аҫтында юҡ”, – тип һала. Бала – бала бит инде, атайһыҙ тороп ҡалырын уйламай инде. Шунан бирле берәрһе йәшеренһә: “Унда юҡ ул”, – тигән лаҡап тороп ҡалған.\nУҙған быуаттың 30-сы йылдарында Ғәлим, Хисаметдин ағайҙарҙы һәм Өммөгөлсөм апайҙы Мәскәүгә Бөтә Союз күргәҙмәһенә делегат итеп ебәрәләр. Хисаметдин ағай Надежда Крупскаяның сығышын йотлоғоп тыңлай. Ә Өммөгөлсөм апай хатта Сталинды “күрә”.\n– Кремлгә ҡайын сытыры һөйрәп кереп бара ине. Мине күреп ҡалды ла, килдеңме, Арыҫланбәкова, шәпһең генәме, тип йүгереп килеп күреште, үәт! – тип һөйләй торғайны.\nҺин дә ашайһыңмы ни?\nҺуғыштан һуңғы ауыр заманда хәлле генә йәшәгән үтә һаран бер ғаилә килен төшөрә. Фатима килен бик уңған була, көнө-төнө эшләй. Нисек кенә тырышһа ла, егәрле килен ҡәйнәһенә ярай алмай. Уҫал ҡатын Фатиманы кеше янына ашарға ла ултыртмай, бахырҡай ҡалдыҡ-боҫтоҡ менән генә туҡлана икән.\nБер көн быларға ҡунаҡ килә. Ҡәйнәһе килененән ҡоймаҡ ҡойҙора, үҙе күҙ ҙә алмай күҙәтеп ултыра. Сәй әҙер булғас, кеше әллә нәмә һөйләр тип ҡурҡып, киленде лә өҫтәл артына ултырта. Уныһы асыҡҡан була, бер ҡоймаҡ ала ла семтеп кенә ҡаба. Ҡәйнә күҙенең ағы менән аҡайып Фатимаға тура ҡарай ҙа, йылмайған булып, сөсөләнеп:\n– Киле-ен, әллә һин дә ҡоймаҡ ашайһың? — тип һорап ҡуя.\nБыл хәл Бөйөк Ватан һуғышынан һуң бер ауылда булған. Халыҡтың аслы-туҡлы йәшәгән, “уполномоченныйҙар”ҙың колхоздарға күп йөрөгән сағы. Вәкилдәр гел генә бер әбейгә ҡуна төшкән. Уныһы барлы-юҡлы ризығын уртаҡлашырға мәжбүр булған.\nБер көн былар сәй эсеп ултырһа, самауырҙың һемәгенә юшҡын тороп, һыуы аҡмай икән.\n– Эй, ҡәһәр төшкөрө, самауыр эсенә сысҡан балаһы инеп ҡалып, шул тығылғандыр инде. Үткәндә лә берәүһе шулай оятҡа ҡалдырғайны, – тип әбей шаяртып һөйләнә икән.\nВәкилдәрҙең береһе, был хәбәрҙе ишеткәс, эсәр сәйен дә эсмәй сығып киткән. Башҡа бер ваҡытта ла был әбейҙең өйөнөң ишеген ҡаҡмаған.\nХәҙер беҙҙең яҡта ҡунаҡтар, шаяртып, һеҙҙә сысҡан балаһы бармы, тип һорап ҡуя.\nҺуғыш осоронда беҙҙең Ғафури яғында ҡырғыҙҙар байтаҡ була. Асығып, өйҙән-өйгә һоранып йөрөгән ҡырғыҙға Һылыубикә өләсәйем бер бөтөн икмәк бирә. Быға күңеле булған ҡырғыҙ башта доға ҡыла. Шунан һуң, хужаның күңелен күрер өсөн, йырлай башлай. Бер башлағас, күрәһең, үҙе лә онотолоп киткәндер инде, туҡтамай йырлай ҙа йырлай икән. Тиҙҙән өләсәйем ҡурҡыуға ҡала. Туҡтарға ҡушып ҡарай, тик тегенеһе уның һайын ярһый бара. Аптырағас, өләсәйем илай башлай. Ә ҡырғыҙ, минең йырымды аңлап, мине йәлләп илай икән тип, тағы ла дәртләнеберәк йырын дауам итә. Бәхеткә күрә, өләсәйем тәҙрәнән Шәрифулла бабайҙың урамдан үтеп барғанын күреп ҡала ла саҡыра һала. “Шәрифулла, туҡтат әле ошо бәндәне, ике сәғәт йырлай инде, үлә бит”, – ти икән. Тегене көскә туҡтатып сығарып ебәрәләр. Баҡтиһәң, ҡырғыҙҙарҙа үҙҙәренең яҙмышын тотош йырға һалып йырлау бар икән, ул үҙе тураһында шулай “һөйләгән”.\nХәҙер беҙҙең яҡта шундай лаҡап бар: биҙҙергән кешене “ҡырғыҙ йырлай башланы” тиҙәр.\nҺуғыштан һуңғы йылдарҙа кешеләр бесәнде ҡырҙа ҡуна ятып кинәнеп эшләр булғандар. Заманында техника ҡытлығы үҙе быны һорағанмы, әллә, киреһенсә, әҙәм балаһының күңеле саф һауаға, тәбиғәткә үҙе тартылғанмы — бар ауыл йәй уртаһында урманда ятҡан.\nШулай бер ваҡыт олатайым Абдулла бесән йыйып йөрөһә, үтеп барыусы берәү:\n— Бесәндә ятаһыңмы, Абдулла ағай? — тип һораған.\nШаян олатайым, күҙҙәренә етдилек сығарып, ҡаштарын йыйыра биреп:\n— Юҡсы, алама ғына булһа ла — түшәгем, ямаулы булһа ла юрғаным бар — бесәндә ятмайым, — тип яуап биргән икән. Хәҙер ул ауылда, юҡ-бар һорау бирһәң, бесәндә ятмайым, тип яуаплайҙар.\nЯңы ғына һуғыштан ҡайтҡан Зәкир ағайҙы Мәфтүхә еңгәй һыйыр йығышырға саҡыра. Һыйырҙы тартҡан ыңғайы уныһы Зәкир ағайҙың аяғына йығыла. “Эй, килен, аяҡ һынды, шикелле”, — ти. Силғауын тағатһа, Зәкир ағайҙың енсеге ысынлап та һынған була. Мәфтүхә еңгәй аяҡты күреп: “Эй, ҡайнаға, ул аяғың элек үк һынып торғандыр ул, яңы ғына булмаҫ”, — тигән, ти.


Тәржемәсе телдең тәмен белә... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Яңылыҡтар » Тәржемәсе телдең тәмен белә...\nТәржемәсе телдең тәмен белә... 17.11.2011 // Яңылыҡтар\n“Аҡ торна” конкурсына йомғаҡ яһалды\nБыйыл апрелдә төрки телле шиғриәт әҫәрҙәрен тәржемә итеүселәрҙең “Аҡ торна” халыҡ-ара конкурсы шиғриәт һөйөүселәрҙең киң ҡатламын төрки телдәр ғаиләһенә ингән телдәрҙең береһендә, әйтәйек, азербайжан, алтай, башҡорт, ғағауз, долган, ҡаҙаҡ, ҡарағалпаҡ, ҡарасәй-балҡар, ҡырғыҙ, ҡырым татарҙары, ҡумыҡ, нуғай, татар, тофалар, тыва, төрөк, төркмән, үзбәк, уйғыр, урум, хакас, сыуаш, шор, яҡут телдәрендә яҙылған әҫәрҙәрҙең урыҫ телендәге тәржемәһе менән таныштырыуҙы маҡсат итеп ҡуйғайны.\nТәүге тапҡыр үткәрелеүсе бәйге, Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Яҙыусылар союзы, “Мәҙәниәт” телеканалы (Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиокомпанияһының филиалы), “Башҡортостан” дәүләт телерадиокомпанияһы, “Бельские просторы”, “Ағиҙел” әҙәби-нәфис журналдары менән берлектә, “Имидж-консультант” консалтинг компанияһы тарафынан үткәрелде.\nТөрөк донъяһы, Башҡорт иле Нәсими, Абай, Ғабдулла Туҡай, Хәмзә Хәким-задә кеүек аҫыл шиғриәт әһелдәрен белә. Башҡорт шиғриәте шәреҡ донъяһына Мифтахетдин Аҡмулла, Мәжит Ғафури, Мостай Кәрим, Рәми Ғарипов, Рауил Бикбаев, Абдулхаҡ Игебаев һәм бүтән һүҙ оҫталарын биргән.\nБелеүебеҙсә, урыҫ теле — донъялағы иң таралған славян телдәренең береһе. Шуға ла был тәржемәүи бәйге үрҙә һанап үтелгән төрки телдәрендә ижад итеүсе күп авторҙарға үҙ әҫәрҙәре менән киң аудитория алдына, Рәсәй кимәленә сығырға мөмкинлек бирер, милли әҙәбиәттәр үҫешенә мөһим өлөш индерер, тигән маҡсаттан ойошторолдо.\nӘлеге көндә Рәсәйҙә һәм башҡа илдәрҙә төрки телдәрҙән тәржемә итеүселәр өсөн конкурстар һирәк үткәрелә. Был йәһәттән “Аҡ торна” бәйгеһе мәҙәни йәһәттән ҙур әһәмиәтле, милләт-ара ихтирамды нығытыусы үҙенсәлекле әҙәби сара булып тора. Икенсе халыҡтың мәҙәниәте, әҙәбиәте менән танышыу — халыҡтар араһындағы тыныслыҡҡа һәм татыулыҡҡа илтеүсе төп юлдарҙың береһе.\nМифтарҙа, легендаларҙа яҙылыуынса, торна — ҡыуаныслы хәбәр килтерә торған изге ҡош. Донъя мәҙәниәттәрендә ул йыш ҡына ҡояш менән тиңләштерелә. Шуға ла был ҡош образы күп кенә шәреҡ иле халыҡтарының мифтарында, риүәйәттәрендә һәм шиғриәттәрендә телгә алына.\nТорналарҙың яҙ килтереүсе ҡош тип билдәләнеүе — рухи яңырыу, физик көс һәм ғәйрәт символы. Конкурстың һүрәтендә ике бейеүсе торна сағылдырылған. Уларҙың парлап бейеүе йәшәүҙең һәм мөхәббәттең кәүҙәләнеше булараҡ ҡабул ителә, композиция яғы төрки халыҡтарының традицион биҙәктәрен хәтерләтә. Торналарҙың ҡанаттары ҡояш менән ярым ай рәүешендә бер-береһенә үрелгән, шуның менән улар ике мәҙәниәттең — Көнбайыш менән Көнсығыштың, Европа менән Азияның — берҙәмлеген сағылдыра.\nКонкурста 18 йәше тулған тәржемәселәр ҡатнашты һәм бөтәһе 370 эш ҡабул ителде. Алтай, Ҡабарҙа-Балҡар, Саха (Яҡут), Тыва, Хакасия республикалары, Мәскәү, Ярославль, Әстрхан ҡалалары, Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Украина, Германия һәм Австрия ижадсылары көстәрен һынап ҡараны. Әлбиттә, күпселекте Башҡортостан әҙиптәре тәшкил итте: конкурсҡа Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат, Бәләбәй, Дәүләкән, Туймазы ҡалаларынан, Көйөргәҙе, Салауат, Өфө райондары тәржемәселәренән әҙәби шәлкемдәр килгәйне.\nБәйгеселәрҙең эштәре лирика, гражданлыҡ шиғриәте, эксперименталь форма номинацияларында баһаланды, лауреаттар һәм дипломанттар билдәләнде. Башҡорт теленән иң яҡшы тәржемә авторына баһалама комиссияһының махсус призы билдәләнде.\nФиналға Башҡортостандан дүрт шағир-тәржемәсе үтте: Розалия Дәүләтбәкова, Светлана Чураева, Айҙар Хөсәйенов, Дамир Шәрәфетдинов. Розалия Дәүләтбәкова — төрөк теленән, ҡалғандары башҡорт теленән тәржемә иткән.\nОшо көндәрҙә был күркәм мәҙәни сараға йомғаҡ яһалды, еңеүселәр билдәләнде. Лауреаттар менән осрашыу тантанаһы 25 ноябрҙә Өфөнөң “Йәштәр һарайы”нда киске сәғәт 6-ла үтәсәк (инеү бушлай). Республикабыҙҙың билдәле эстрада йондоҙҙары сығыш яһаясаҡ, күргәҙмә ойоштороласаҡ, еңеүсе лауреаттар үҙҙәре тәржемә иткән шиғырҙарын уҡып ишеттерәсәк.\nТотош уҡырға 2 065\nТотош уҡырға 1 895


23:48, 26 ғинуар 2020 версияһы\n8 байт өҫтәлгән , 2 года назад\n02:41, 24 август 2017 версияһы (төҙәтеү)\nә (18 версиялар күсерелгән: Importing from Incubator)\n23:48, 26 ғинуар 2020, ағымдағы версия (төҙәтеү) (кире алыу)\n'''Робинзон''' — ул кеше йәшәмәгән утрауҙа үҙ көнөн үҙе күрергә мәжбүр булған әҙәми зат ҡына түгел, ә тәбиғи шарттарҙа тереклеккөн итеү өсөн кәрәкле нәмәләрҙе етештерә белгән кеше.\n=== Әҙерләү ысулы ===\n'''[[:w:ba:Аҡ томбойоҡ|Аҡ томбойоҡ]]''' ([[:w:ru:Кувшинка белая|Кувшинка белая]]) робинзон икмәкикмәген бешереү өсөн сеймал була ала. Сөнки, тамырһабағыуның тамыры һәм һабағы туҡлыҡлы матдәләргә бай. Унда 49 процент крахмал, 8 процент аҡһым, 20 процент тирәһе шәкәр бар.\nОн әҙерләү өсөн тамырһабаҡтытамыр-һабаҡты йыуалар ҙа, туҡмас һымаҡ бүлгеләп сығалар. Унан 1 см тирәһе киҫемдәр яһап ваҡлайҙар. Ҡояшта йәки мейестә киптереп алғас, таш менән йәки ҡул тирмәнендә онтайҙар.\nҠамырҙан йомро икмәк эшләп, өҫтөнә мәк, йәки әнис орлоҡтары һибәләр. Дегәнәк япрағына төрөп, мейес эсенә, ҡыҙған таш өҫтөнә урынлаштыралар. Өҫтән кәҫ менән каплапҡаплап ут яғалар. Бер сәғәт үткәс, нәҙек кенә сыраны батырып ҡарайҙар. Сыра ҡоро сыҡһа, икмәк әҙер була.\n=== Робинзон икмәге өсөн үҫемлектәр ===\n# Имән сәтләүеге\n# Дегәнәк тамыры\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/20128»


Ысынбарлыҡ өсөн ғәҙәти булмаған төҫтәр\nХалыҡ-ара музейҙар көнө алдынан, ул 18 майҙа билдәләнә, Михаил Нестеров исемендәге Башҡортостан дәүләт художество музейында экспозиция яңыртылды. Бында Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Рафаэль Ҡадировтың шәхси күргәҙмәһе асылды. Үткәндәргә ҡараған экспозиция оҫтаның 50 йәшенә арналды, унда һынлы сәнғәт һәм графика әҫәрҙәре урын алған.\n"Мәңгелек менән һөйләшкән сәнғәт", "Ваҡыттар теҙмәһен тоташтырыусы әҫәрҙәр", "Изге тарихтың картиналары" - сәнғәт белгестәре һәм рәссамдар Рафаэль Ҡадиров ижады тураһында шулай ти. Быны оҫта әҫәрҙәре менән таныш булған тамашасылар интуитив һиҙә. Һәр кем Рафаэль Ҡадиров картиналарында ни ҙә булһа үҙенекен - аңлайышлы образ, кинәйә поэтикаһы, төҫтәрҙең тура килеүе һәм сәйер яҡтылыҡ - билдәләй.\nРафаэль Ҡадиров - хәҙерге заман рәссамы, ул хәҙерге донъяның реаль нәмәләрендә еңел йүнәлеш ала. Шуға ҡарамаҫтан ижадының төп темаһы ауыл тормошона бәйле. Рәссам үҙенең эшен кесе ватанына һәм уның кешеләренә бағышлай. "Йәйгә һоҡланыу", "Көҙгө төҫтәр", "Ваҡыт йүнәлеше", "Ер йылыһы" - автор публиканың иғтибарын тормоштоң һәр саҡ күҙ күремендә булмаған ҡиммәттәренә йүнәлтә. Рәссам соҡсоноп ысынбарлыҡтың күсермәһен алмай, ә төҫтәр ярҙамында уның тураһында күҙаллауҙарын картинаға күсерә.\nБелгестәр Рафаэль Ҡадиров ижадында төп сюжеттарҙы билдәләй. Шуларҙың иң мөһиме, - ул өләсәй образы.\n- Тормошто һәм үлемде аңлау идеяһы рәссам тарафынан дингә ышанған, юғары рухлы өләсәй образы аша асыла, - был изге бала саҡ хәтирәләре менән бәйле сафлыҡ һәм баҫалҡылыҡ символы, - Рафаэлде тормошта һәм ижадта һаҡлай. Өләсәй образы күп йылдар дауамында төп тема булып ҡала, - тип билдәләй Рафаэль Ҡадировтың ижадын тикшереүсе, рәссам тураһында мәҡәләләр авторы Элеонора Хәсәнова.\n"Тирмән янында һыу", "Ер менән һөйләшеү", "Бала саҡ ярҙары", "Бишек йыры" - һәм былар картиналарҙың бер өлөшө генә, уларҙа төп героинялар - ауыл өләсәйҙәре, улар ерҙә эшләй, хужалыҡ буйынса хәстәрләй, ейәндәр үҫтерергә ярҙам итә.\n- Ауылға ҡайтҡан һайын, өләсәйҙәрҙе һуңғы тапҡыр төшөрәм, тим үҙемә. Әммә матур итеп кейенгән өләсәйҙәргә яңынан хайран ҡалам - һәм тағы ла уларҙың "модель" булыуҙарын үтенәм, - ти рәссам.\nРәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, популяр йырсы Иҙрис Ғәзиев тәьҫораттары менән уртаҡлаша:\n- Туҡыу станогы артында һүрәтләнгән инәйҙе күрһәм, быны ысынбарлыҡ объекты һүрәтләнгән эш тип ҡабул итмәйем. Был образда шунса тормош, аҡыл, ихласлыҡ, тәьҫирлелек... Талантлы кеше генә быны сағылдыра ала.\nРафаэль Ҡадиров һүҙҙәренә ҡарағанда, ул ижадының тамырҙарын һәр саҡ эҙләй.\n- Атайым лозунгтар яҙҙы, унда һәр һүҙ үҙ төҫө, үҙ шрифты менән яҙыла ине. Атайым матур яҙа торғайны, ул бала сағында ғәрәп теленән китаптар күсергән. Атайымдан күп нәмәләргә өйрәндем, - ти Рафаэль Ҡадиров. - Күптән түгел әсәйем миңә:\n- Беләһеңме, бала саҡта һүрәт төшөрөргә ярата торғайным һәм, ҡулыма аҡ ҡағыҙ килеп эләкһә, шунда уҡ ни ҙә булһа төшөрә инем.\nӘсәйем һөйләүенсә, бер саҡ атайым ҡаланан бүләк алып ҡайтҡан. Әсәйем уны дүрт төҫлө буяуҙар йыйылмаһы тип уйлаған һәм ул һүрәт төшөрөргә булған. Әммә был эш еңелдән булмаған - буяуҙар нигеҙгә насар ятҡан. Һуңынан асыҡланыуынса, был тырнаҡтар өсөн лак булған. Беҙҙең өйҙә һәр ваҡыт рус һәм сит ил рәссамдарының эштәре булды. Йортта әсәйем һәм өләсәйем төрлө төҫтәге ҡорамаларҙан йыйып сиккән картина бар, мин әле лә улара ҡарап һоҡланам.\nРәссам төҫтәр гаммаһы аша үҙ геройҙарының образдарын тыуҙыра. Рафаэль Ҡадиров үҙенең бер эшен былай аңлата:\n- "Ауыр һайлап алыу" - тәьҫирләндерә торған картина. Персонаждар бер ни тиклем күпертеп күрһәтелгән, улар Бертольд Брехт театры геройҙары кеүек. Һәр һын - œéòåðšå¾ êиңлек дауамы.\nРәссам үҙенең эшендә ғәҙәттән тыш - асыҡ һоро-йәшел, көрән күк төҫтәргә өҫтөнлөк бирә. Уның эштәре тамашасыларҙа эмоцияға бай хистәр тыуҙыра һәм күңелдең йәшерен ҡылдарын уята.


Беҙҙең эраға тиклем ҡулланылған хәрби алымдың хәҙерге заман шарттарында ла кәрәге тейҙе\nРәсәйҙең йәмәғәт палатаһы ағзалары махсус техникаға таранға барыуҙы рөхсәт итергә тәҡдим итә. «СтопХам» хәрәкәте әйҙәүсеһе булараҡ танылған Дмитрий Чугунов ашығыс ярҙам, янғын һүндереүселәр, ҡотҡарыусыларға ихаталарға инергә ҡамасаулаған транспорт сараларын төкөтөргә кәңәш итә. Ҡайһы саҡта махсус хеҙмәттәрҙең йорт эргәһенә үтеп инә алмай кеше үлеү, фатирҙар тулыһынса янып бөтөү осраҡтарын иҫәпкә алһаң был башланғысты хуплап та ҡуяһың. Ләкин шул уҡ махсус хеҙмәттәр ҙә бит закон бар тип һаҡ ҡыланыуҙы бөтөнләй онотоуҙары ихтимал. Ул сағында кем түләр төкөлгән, һыҙырылған автомобилдәр өсөн?\nҠала ихаталары буйлап янғын һүндереү машинаһы водителе ситтән ҡарап, әйтеп тороусыларһыҙ үтә алмай. Саҡ ҡына абайламайыраҡ ҡалһаң, шунда уҡ юл буйында тороусы машинаны бәрҙерҙең тигән һүҙ. Хәлде янғын һүндереү автомобиленең ҙур булыуы тағы ла ҡатмарлаштыра.\nМахсус хеҙмәттәрҙең ыҙалауына яуапһыҙ водителдәр ғәйепле. Ғәҙәттә, бөтәһе лә ихатала еңел автомобиль үтә алырлыҡ ҡына урын ҡалдырырға күнеккән. Ләкин бәғзеләр юлды тулыһынса ҡаплап ҡуйырға ла тартынмай, иң мөһиме, машина подъезд алдында торһон. Был ярҙамға ашығыусы махсус хеҙмәттәргә ваҡыт юғалтыу менән янай.\nИхатала нисек етте шулай ҡалдырылған автомобилдәр коммуналь хеҙмәттәрҙең дә үҙәгенә үткән. Күп ҡатлы йорт алды ҡарҙан таҙартыласағы тураһында фатир хужаларына бер нисә көн алдан хәбәр ителһә лә, ҡайһы берәүҙәр барыбер автомобилдәрен күсереп торорға теләмәй. Был осраҡта урам һепереүсәләргә лә, тракторсыларға ла ҡыйынға тура килә.\nҠайһы берәүҙәр тәҙрәһендә был ҡылығын аңлатыусы яҙыуҙар ҡалдыра. Ләкин проблема нигеҙендә һыуыҡҡа бирешеп, тоҡанмаусы автомобилдәр түгел, ә транспорт күплеге, ихаталарҙа махсус парковкалар етмәүе, архитектур хаталар сәбәпсе. Был факторҙар оператив хеҙмәттәргә ҡамасауламаһын өсөн, Рәсәй йәмәғәт палатаһы ағзалары махсус транспорт водителдәренә юлда тороусы автомобилдәрҙе бәрергә рөхсәт итеү тәҡдимен күтәреп сыҡты.\nБыл осраҡта яуаплылыҡ машинаһын дөрөҫ ҡуймаусыға ятырға тейеш. Махсус транспорт сараһынан зыян күргән автомобилде ремонтлауҙы йәмәғәт палатаһы страховкаға индерергә тәҡдим итә. Ләкин был осраҡта ОСАГО полистарының хаҡын бермә-бер арттырырға тура киләсәк тип аңлата белгестәр.\nЮрий Шпизель, страховка компанияһы етәксеһе: «Әлеге ваҡытта тиҙ ярҙам йә янғын һүндереү экипажы аварияға эләккән осраҡта сығымды страховка, йәнәһе беҙ ҡаплайбыҙ. Йәмәғәт палатаһы тәҡдим иткәнсе, махсус транспорт сараһы водителе авария өсөн яуаплылыҡтан азат ителә икән, тимәк, уға үтергә ҡамасаулаған һәм зыян күргән автомобилде хужаһы үҙ иҫәбенә йүнәтергә тейеш. Минеңсә был страховкалау осрағы булырға тейеш түгел».\nБыл компаниялар уңайы сыҡҡан һайын ОСАГО-ның үҙҙәре өсөн отошһоҙ булыуы тураһында әйтә һала, әлбиттә, улар полисҡа өҫтәмә хәүеф факторын индерергә теләмәй. Шулай ҙа башҡа страховка төрҙәре бар, ти белгестәр.\nЕлена Рябова, страховка компанияһы етәксеһе: «Минеңсә, тиҙ ярҙам, янғын һүндереүселәр был осраҡта махсус һөнәри страховка алырға тейеш. Уны мәҫәлән,төҙөүселәр, һаҡсылар ҡуллана. Бында инде кешенең хәүефле һөнәр эйәһе булғаны иҫәпкә алынған. Был страховка оператив хеҙмәттәргә аварияға эләгеүҙән ҡурҡмайынса, бурысын үтәргә ярҙам итер ине».\nТәҡдим буйынса әлегә бер ниндәй ҙә асыҡлыҡ юҡ. Һәр хәлдә, уны ҡабул итеүҙән алда мәсьәләне ентекле тикшереү шарт. Бер яҡтан, ҙур ҡалаларҙа оператив хеҙмәттәргә йөрөү ҡыйын. Ә әгәр ҙә саҡырыу ялған булһа? Ниндәйҙер автомобилдең бушҡа бәрелгән булыуы мөмкин. Шул уҡ янғын һүндереүселәр ҙә үҙҙәренә ҡамасаулаусы транспортты машина менән этә башлаһаң, төрлө ҡоролмаларыбыҙ сафтан сығыуы бар тип хафалана. Күрәһең, шлагбаумдар менән оҡшаш буласаҡ. Уларҙы ла бит бер нисә фажиғәле осраҡҡа тиклем бер кем дә теймәй торғайны.\nҠала ихаталарында автомобиль ҡалдырыр өсөн урын етмәгәнгә күп урындарҙа шлагбаумдар ҡуйылды. Күренеш киң тарала башлағас, юл ябыусы был ҡоролмалар янғын һүндереү, йә тиҙ ярҙам экипажы килеп сығыу менән шунда уҡ күтәрелергә тейеш тигән талап та индерелде. Ҡайһы йорттарҙа шлагбаум өсөн айырым кеше яуаплы, бәғзеләрендә ул тәғәйен бер телефон номерына шылтыратҡандан һуң ҡалҡытыла. Ләкин ашығыс осраҡта махсус транспорт уны емереп тә үтә ала, һәм был кеше мөлкәтенә зыян килтереү тип һаналмаясаҡ.


Һаулыҡ һағында тороусылар\n19 Сентябрь 2021, 15:29\nБөгөн Рәсәй Дәүләт Думаһына депутаттар һайлауҙың һуңғы көнө. Шуға күрә лә һәр һайлау участкаларынан кеше өҙөлмәй, илебеҙ киләсәге өсөн үҙ тауышын биреп ҡалырға тырыша. Дөйөм алғанда, Башҡортостан Республикаһында һайлауға килеүселәр һаны буйынса Сибай ҡалаһы лидерҙар рәтендә бара.\nБөгөн Рәсәй Дәүләт Думаһына депутаттар һайлауҙың һуңғы көнө. Шуға күрә лә һәр һайлау участкаһынан кеше өҙөлмәй, илебеҙ киләсәге өсөн үҙ тауышын биреп ҡалырға тырыша. Дөйөм алғанда, Башҡортостан Республикаһында һайлауға килеүселәр һаны буйынса Сибай ҡалаһы лидерҙар рәтендә бара.\nСибай ҡалаһының 632-се Һайлау участкаһында санитар-эпидемологик нормалар теүәл үтәлә. Ковидҡа ҡаршы инспекторҙар Эльвира Юлдаш ҡыҙы Диңгеҙбаева һәм Фәриҙә Айрат ҡыҙы Дәүләтшина сараға бик етди әҙерләнгән.\n- Ниндәй генә сара ойошторолһа ла, ул граждандар өсөн хәүефһеҙ булырға тейеш. Комиссия ағзалары, һайлау участкаһы урынлашҡан уҡыу йорто коллективы вакцинация үткән, бар һаҡланыу сараларын ҡулланып эшләйҙәр. Һайлауға килеүселәр ҙә илебеҙҙә ҡоторған коронавирус тураһында онотмаһын ине. Тауыш биреүселәргә бирсәткә, битлек, ручка бирәбеҙ. Уларҙың тән температураһы мотлаҡ үлсәнә һәм ҡулдарын антисептик менән йыуабыҙ. Ауырыусылар участкаға индерелмәй. Һаҡланыу сараларын ҡулланыу бик мөһим, үҙебеҙҙе һәм яҡындарыбыҙҙы һаҡлайыҡ, һау булайыҡ!-ти инспекторҙар.


Өфө батыры Сергей Елисеев\nАуыр атлетика өлкәһендә беренселәрҙән булып үҙе тураһынд а белдергән батырҙың исеме Сергей Елисеев, ул тыумышы менән Өф ө ҡалаһынан. Был хәл 1899 йылдың февраль айында Милан ҡалаһында була.\nЧемпионат асылыуға бер нисә көн ҡалғас, Миланға аҡһыл сәс ле мөһабәт атлет - Сергей Елисеев килә. Уның ҡиәфәтендә ғәҙә ттән тыш бер нимә лә булмай: буйы - 172 сантиметр, ауырлығы - 82\nкилограмм. Тик үҙенсәлекле кейеме генә иғтибарҙы үҙенә тарт а. Матур, күк төҫтәге билле еләне (черкеска) үҙенә килешеп т ора, билендә көмөш билбау, хәнйәр, аяҡтырына йомшаҡ үксәһеҙ итек\nМайҙанға сыҡҡас, Рәсәй атлеты Елисеев иҫ киткес еңеллек\nменән, нул уҡ ваҡытта нәфис итеп көс алымдарын башҡара - за л алҡышлауҙарҙан яңғырай. Батырҙың көсө һәм бик шәп техникаһ ы тамашасыларҙы әсир итә, сит ил йондоҙҙары уның янында юғалып ҡала.\nСергей Елисеев Өфөлә 1876 йылдың өсөнсө авгусында донъяға\nкилә, 1939 йылда (теүәл датаһы асыҡланмаған) вафат була. Елисеевтар ғаиләһенең ир - аттарына тәбиғәт көстө йәлләмәй. Атаһы, Иван Григорьевич мөһабәт һынлы ысын рус батыры булараҡ билдәле. Сергей ағаһы Александр менән бергә Өфө тимер юлы оҫтаханаларында эшләй. Ағалы - ҡустылы Елисеевтарҙың яратҡан шөғөлө булып тимер герҙәр уйнатыу тора , бик теләп һабантуйҙарҙа ҡатнашалар. Сергей еңел генә хәрәк әт менән тимер сымдарҙы бөгә, сылбырҙарҙы өҙә, даға һындыра. ..\nБыл ваҡытта Петербургта доктор Владимир Краевский "Атлетика яратыусылар түңәрәге" ойоштора, спортсыларға Рәсәй\nһәм халыҡ - ара ярыштарға әҙерләнергә ярҙам итә. Атлеттар түңәрәге тураһында ишеткәндән һуң, Елисеевтар Петербургҡа юл\nтота һәм бер ҙә юҡҡа түгел. Краевскийҙың тырышлыҡтары менән\nСергей илдең билдәле спортсыһына әүерелә. 1898 йылда, үҙ ғүмерендәге тәүге ярыштарҙа ҡатнашып, ул Рәсәйҙә икенсе урын\nяулай. Артабан - Милан, һәм тағы ла триумф. 1900 йылдан башлап Сергей цирктарҙа, шул иҫәптән Өфө циркында ла, сығыш яһай башлай һәм тамашасыларҙың һөйөүе менән файҙалана.\nБашҡортостан батырын Петербургҡа саҡыралар, әммә ул Өфөлә ҡалыуҙы хуп күрә. Бында уны 1905 йылғы революция ваҡиғалары солғап ала. Сергей тимер юл оҫтаханаларының хәрби\nдружинаһына инә, үҙендә тыйылған әҙәбиәт һаҡлай. Тимер юл эшселәре үҙҙәренең яратҡан батырын һаҡлап ҡалырға тырыша, тик булдыра алмайҙар. Ҡара гөруһсылар (черносотенцы) 1905 йылда Елисеевты урамда тыйылған листовкалар менән эләктерә һәм бик ныҡ итеп туҡмай. Тиҙҙән Сергей Елисеевтың бер\nшымсыны үлтереүҙә ҡатнашыуы тураһында ялған эш асыла.\n29 йәшлек Рәсәй һәм донъя чемпионы батша суды алдына баҫа . Уны фашлаусы дәлилдәр булмай, шаһиттар ҙа уның ғәйебен кире ҡаға. Әммә суд Елисеевты ғәйепле тип таба һәм Яҡутстан ға һөргөнгә ебәрә. Уны 1917 йылғы революция ғына ҡотҡара. Әм мә батыр тыуған ҡалаһына ҡабат әйләнеп ҡайтмай. Төмәндә, һуңынан Омск ҡалаһында йәшәй, шунда вафат була.\nӨфөлө Сергей Елисеевтың наградалары күп була, аҫыл таштар\nменән биҙәлгән алтын штанга формаһындағы бәләкәй генә ҡаптырманы (запонка) ул айырыуса ҡәҙерләп һаҡлай. Был әйберҙе яҡташыбыҙға ярыштарҙа осрашҡан ваҡытта Рәсәйҙең еңелеү белмәҫ батыры Иван Поддубный бүләк итә.


Ҡышҡы йәйғор -2021. Сәсәндәр мәктәбе — Викидәреслек\nҠышҡы йәйғор -2021. Сәсәндәр мәктәбе\nСәләм һиңә, Викидәреслегем!\nҠабул итсе мине үҙ итеп,\nҺағынып та киттем әле һине,\nБыны әйтәм һиңә сер итеп...\nҒафури районы Сәсәндәр мәктәбе, йәғни мин мәктәптең етәксеһе Фәүзиә Ҡотлогилдина -Алтынбикә 1 февралдән марттың 15--нә тиклем интернеттә ижад бәйгеһе үткәрҙем.бына ошондай шартнамә ҡуйып:\nҠышҡы йәйғор - 2021\nБалаларҙың ижади һәләтен асыу, һәм үҫтереү, илһөйәрлек һәм туған телгә һөйөү тәрбиәләү маҡсатында Башҡорт тарихы йылына арнап районыбыҙҙың Сәсәндәр мәктәбе Ғафури районы Башҡорттары ҡоролтайы менән берлектә район уҡыусылары өсөн Интернет ижади бәйге иғлан итә. Уҡыусыларҙың ижад емештәрен Сәсән тауышы төркөмөнә ебәрергә кәрәк. Ҡышҡы йәйғор - 2021 ижад бәйгеһендә 5 номинацияла урындар билдәләнәсәк.\nТАНЫШТЫРЫУ. (Ҡайҙан, ҡайһы ырыу балаһы, ораның, ҡошоң, тамғаң, ниндәй һыу эсәһең, тауың, ниҙәр яратаһың, ҡыҫҡаһы үҙең менән таныштырыу - шиғри телдә)\nӘКИӘТТӘР - (Әкиәт ижадын проза телендә лә, шиғри телдә лә мөмкин)\n.ҠОБАЙЫР йәиһә ЙЫР ( Шиғри телдә)\nЕР - ҺЫУ, АУЫЛ АТАМАЛАРЫНА АРНАЛҒАН ИЖАД ( Топономик инша )\nЙӘШ ХӘБӘРСЕ (Район һәм республика гәзит -журналдарына мәҡәләләр яҙып өйрәнеү)\nНоминациялар буйынса ижади эштәрҙе ҡабул итеү 1 февралдән 15 мартҡа тиклем СӘСӘН ТАУЫШЫ төркөмөндә барасаҡ. Ҡабул итеү тамам булғас, абруйлы жюри еңеүселәрҙе билдәләйәсәк.\nЕңеүселәрҙе номинациялар буйынса бүләктәр көтә! Ҡатнашыусылар ҙа буш ҡалмаясаҡ.Теләгән кешеләр бер нисә номинацияла ҡатнаша ала. Балаларҙың ижадын СӘСӘН ТАУЫШЫ төркөмөнә килтереп еткереү өсөн балалар үҙҙәре генә булдыра алмаһа уларға башҡорт теле уҡытыусыларының йәиһә әсәй, өләсәйҙәренең ярҙам итеүҙәрен һорала. Ниндәй мәктәптән нисәнсе синыфтан икәнегеҙҙе , исем -фамилияғыҙҙы күрһәтергә онотмағыҙ.\nҒафури районы Сәсәндәр мәктәбе етәксеһе Фәүзиә Ҡотлогилдина -Алтынбикә\nБеләһегеҙме , бәйгенең шул тиклем шәп үткәнен! 71 ижад эше ҡабул ителде уҡыусыларҙан. Баһалама комиссияһы тикшереп урындар ҙа билдәләнек, финанс табаһы ғына ҡалды бүләктәр алырға. Әле эҙләйем. Балалар шундай һәләтлеләр, ижад эштәре һоҡланырлыҡ! Биш номинация ла гөрләп торҙо һәр көн һайын! Хәҙер һеҙҙең иғтибарға балалар ижадының тарихҡа, топонимикаға ҡағылғандарын тәҡдим итмәксемен.Үҙем ижадсы сәсәниә булғас, балаларҙы ла ижад юлынан алып киттем мин. Ҡышҡы йәйғор бәйгеһен Ғафуриҙә инде өсөнсө йыл үткәрәм. Фәүзиә Ҡотлогилдина -Алтынбикә 29.03.2021\nТөбәгемдең сихри урындары - Мәндем йылғаһы\nФронтовик ҡарт олатайҙарым\nҠурғашлы ауылы тарихы\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Ҡышҡы_йәйғор_-2021._Сәсәндәр_мәктәбе&oldid=24119»\nПоследний раз редактировалась 7 июнь 2021 в 18:49\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:49 7 июнь 2021 үҙгәртелгән.


Хәбәрҙәр: Путин: Сноуденды Шереметьевола АҠШ бикләне.\nПутин: Сноуденды Шереметьевола АҠШ бикләне.\nАмерика махсус хеҙмәттәренең элекке хеҙмәткәре Эдвард Сноуден Рәсәйҙе Ҡушма Штаттар хөкүмәте эшмәкәрлеге арҡаһында ташлап китә алмай. Ошондай белдереү менән Рәсәй президенты Владимир Путин Балтикалағы Гогланд утрауындағы студенттар менән осрашыуҙа сығыш яһаны.\nБатискафта диңгеҙгә төшөп әйләнгәндән һуң, Путин Сноудендың яҙмышы менән ҡыҙыҡһынған йәштәрҙең һорауҙарына яуап бирҙе. Мөмкинлек тыуыу менән американлының Рәсәйҙән китәсәге хаҡында әйтте .\n“Ул беҙҙең территорияға саҡырыуһыҙ килде, беҙгә төбәп килмәне, транзит менән башҡа илдәргә йүнәлергә тейеш ине. Әммә һауаға күтәрелеү менән, Америка партнерҙарыбыҙҙың уның артабанғы осошона кәртә ҡуйыуы асыҡланды.”\nРәсәй властарының рәсми мәғлүмәте буйынса, бына өс аҙна инде АҠШ махсус хеҙмәттәренең элекке хеҙмәткәре Шереметьево аэропортының транзит зонаһында. Уҙған йома ул хоҡуҡ һағында тороусылар, сәйәсмәндәр, адвокаттар менән осрашты һәм Рәсәйҙә ваҡытлыса һыйыныу урыны һорарға теләүе тураһында хәбәр итте.


Өфөнөң "Микроген" фәнни - етештереү берекмәһе филиалы -\n"Иммунопрепарат" дәүләт унитар предприятиеһы ҡош грибына әүҙем ҡаршылыҡ күрһәтергә әҙер. Предприятиеға ошо көндәрҙә Санкт - Петербургтың грипп институтынан мәкерле ауырыуға ҡаршы вакцина килергә тейеш. Бөйөк Британияла кешенән алынған вирус нигеҙендә әҙерләнгән ҡош грибы штамын\nинститут Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы аша бушлай алды.\nШтамдың ауырыуға сәбәп булырлыҡ бер ниндәй өлөшсәләре лә юҡ . Уны тауыҡ эмбриондарында туплап, клиник һынауҙар үткәреү ө сөн ҡулланасаҡтар. Белгестәр хәбәр итеүенсә, быға тиклем файҙаланылған ҡош штаммы тауыҡ эмбрионын һәләк итә. Ә хәҙер уның тауыҡ эмбриондарында яҡшы үрсеүе һәм уларҙы һәләк итмәүенә өлгәшкәндәр.\nШтамдың тәүге серияһын һәм моновакцина етештереү өсөн юҡҡа ғына республикабыҙ баш ҡалаһы һайланмаған: Өфө заводы б ик ҡеүәтле һәм вакцинаны ҙур күләмдә етештерә ала. Хәйер, әлегә бының кәрәге юҡ, сөнки вирус кешенән кешегә күсмәй (һәр хәлдә был иҫбатланмаған), шуға күрә вакцина ҡошсолоҡ фабрикаларында эшләүселәргә һәм шәхси хужалыҡтарында ҡош - ҡ орт тотоусыларға ғына кәрәгер, моғайын.\nУл грипп институты клиникаһында волонтерҙарҙа һынау үтәсә к. Вакцина ғәҙәттәгенән ҡыйбатыраҡ булмаясаҡ тип көтөлә.


Олатайым әйткәнен үтәрбеҙ!\n«Йәшлек» гәзите » Йәмғиәт » Олатайым әйткәнен үтәрбеҙ!\n11.04.2019 Олатайым әйткәнен үтәрбеҙ!\n... Йырлай-йырлай, ең һыҙғанып бесән сабабыҙ. Беҙҙең дәрткә ҡушылып, ҡоштар ҙа моңло һайрай, ағастар шаулай. Бар тәбиғәт ҡулыбыҙға көс-ҡеүәт өҫтәй, хатта ҡояш та, илаһи күңелле дәртебеҙгә ҡушылырға теләгәндәй, ҡыҙҙыра ғына. Әлдә башыбыҙҙы эҫенән һаҡлаусы түбәтәйҙәр бар, уның аҫтында - ҙур дегәнәк япрағы. Уныһы инде башыбыҙға дауа өсөн һалынған. Тыуған тәбиғәтебеҙҙең шифалы үләненең файҙаһын күреү ул. Олатайыбыҙ һәр ваҡыт шулай итә.\nЕңелсә күлдәк һәм салбарҙарҙа ике туған бер өйөр егет ошолай йәй һайын Кәрешкә урманында, олатай-өләсәйгә ярҙам йөҙөнән, рәхәтләнеп бесән әҙерләй! Бигерәк яратам ошо мәлде!\nКөйөргәҙе районының Таймаҫ ауылынан ете саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан Кәрешкә урманы – ҙур, татыу ғаиләбеҙҙең илһам сығанағы. Уға беҙ бәләкәйҙән йөрөйбөҙ: олатайға умарталыҡта ярҙам итәбеҙ, емеш-еләк, шифалы үләндәр йыябыҙ һәм, бына бөгөнгө кеүек, йыл да бесән әҙерләшәбеҙ. Уҡыу-эш мәшәҡәттәренә солғанып туғыҙ-ун ай буйы күрешмәгән туғандарыбыҙ менән кинәнеп һөйләшеү, олатайға ярҙам итеү, баллап үлән сәйҙәре эсеү, урман буйлап сәйәхәт ҡылыу – үҙе бер ғүмер. Сит илдәрең ары торһон, бында һин тән һәм йән сихәте алаһың!\nӘ кистәрен олатайҙың урман өйө янында усаҡ яғып йырлашып ултырыуҙар, әңгәмәләшеүҙәр – үҙе бер онотолмаҫлыҡ мәл. Олатайға һорауҙарҙы яуҙырабыҙ ғына: ҡасан умартасылыҡ менән шөғөлләнә башлаған, нисә йәштә машинаға ултырған, өләсәй менән нисек танышҡан, мәктәптә уҡыуҙың бөгөнгө һәм элекке саҡтарын сағыштырыуҙар, хатта сәйәси темаларға ла төшөп китәбеҙ.\nБыйылғы һөйләшеү нисектер күңелгә шом һалды, үҙебеҙгә ниндәйҙер бурыс алғандай булдыҡ. Был әңгәмә илебеҙ һәм телебеҙ яҙмышы тураһында ине.\nӘлеге көндә мәктәптәрҙә туған башҡорт телебеҙҙе ғариза яҙып уҡыу илебеҙҙә үҙебеҙҙең бөтөнләй хоҡуҡһыҙ икәнебеҙҙе күрһәтә түгелме? Ҡыҙғаныс хәл. Тарихты, телебеҙҙе белеп үҫһәк кенә беҙҙе ышаныслы, бәхетле киләсәк көтә. Республикабыҙҙың яңы етәкселеге башҡорт телен дәүләт теле булараҡ һаҡлап ҡалыуға булышлыҡ итһен һәм мәктәптәрҙә башҡорт кластарында мотлаҡ уҡытылырға тейеш тигән ҡарар сығарһын ине. Күп милләтле республикабыҙҙа башҡорт телен белеү, өйрәнеү – халҡыбыҙға ҡарата оло хөрмәт һәм ихтирам буласаҡ.\nТелебеҙҙе һаҡлап ҡалыуҙа мәктәпкә генә һылтанырға ярамай. Уның башы – ғаиләлә. Әгәр беҙ атай-әсәйебеҙ, туғандарыбыҙ менән ауыҙ тултырып башҡортса һөйләшһәк, башҡорт матбуғатын, әҙәбиәтен уҡыһаҡ, телевидение тапшырыуҙарын ҡарап, радиоһын тыңлап йәшәһәк, башҡорт рухлы булһаҡ, телебеҙҙе белербеҙ һәм киләсәктә балаларыбыҙға ла еткерә алырбыҙ. Тамырыбыҙ ныҡлы булһа, республикабыҙ ҙа алға барыр, сәскә атыр.\nОлатайым был хәлде үҙенсә аңлатты: «Бал ҡорттарының тәбиғәтенә һоҡланам. Берҙәм ғаилә, тырышып эшләйҙәр, бала тәрбиәләйҙәр. Бер генә бал ҡортона ҡурҡыныс янаһын, һаҡсы ҡорттар шул яуызға күмәкләп ябырыла һәм бәләнән һаҡлап алып ҡала. Инә ҡортҡа табыналар. Инә ҡорт айырһа, күмәкләп осалар. Улар һәр ваҡыт берҙәм, бер-береһенә терәк. Әгәр беҙ, башҡорттар, бал ҡорттары кеүек берҙәм, бер-беребеҙгә терәк-таяныс булып йәшәһәк, илебеҙ алға барасаҡ. Һеҙ, улдарым, түбәтәйҙәр кейеп, рәхәтләнеп үҙ телебеҙҙә һөйләшәһегеҙ. Йырҙа йырланғанса, улдарым, һандуғас һайрар еребеҙҙә ил көҙгөһө булығыҙ!»\nБыл аралашыу беҙгә дәрт, көс, оло яуаплылыҡ өҫтәне. Олатай васыятына тоғро ҡалып, бал ҡорттарылай берҙәм, татыу, тырыш, ярҙамсыл булһаҡ, иманым камил, телебеҙ ҙә, илебеҙ ҙә йәшәйәсәк!\nАвтор: Н. Ишһарин


Кабахи — Башҡорт Википедияһы\nКабахи - (груз. ყაბახი) - Грузияның милли мәҙәниәт әһәмиәтендәге ҡомартҡыһы, боронғо атлы уйын.\nКабахи оҙонлоғо 75-100 метр, ә киңлеге - 20-30 метр тәшкил яланда үткәрелә. Майҙан уртаһында бейеклеге 6 метр манара ҡуйыла, уға бейеклеге 30 см туҫтаҡ ултыртыла һәм эсенә бүләк һалына. Һыбайлылар атта сапҡан ыңғайы туҫтаҡҡа атып тейҙерергә тейеш.\nКабахи боронғо замандарҙан ҙур ҡыҙыҡһыныу менән үткәрелә. Боронғо Тбилиси ҡалаһында кабахи өсөн хатта махсус майҙан эшләнгән була . тнашыусылар байрамса кейенгән, күңелле көйҙәр, йырҙар яңғырап торған. Грузияла был уйындарға тамашасылар ҙа, көйәрмәндәр ҙә күпләп килә торған булған.\nКабахи, башҡа атлы уйындар кеүек үк, Грузияла тергеҙелә бара. Кабахи ҙа улар иҫәбендә һәм 2018 йылдың 31 авгусында Грузияның милли мәҙәниәт әһәмиәтендәге күсемһеҙ ҡомартҡылары исемлегенә индерелгән\n↑ საბავშვო ენციკლოპედია. ტომი VII, გვ.555 - თბილისი, „ნაკადული“, 1968.\n↑ Список нематериальных объектов культурного наследия Грузии\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кабахи&oldid=899887 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:23 31 июль 2019 үҙгәртелгән.


Импортҡа 100 процентлыҡ алмаш\nБашҡортостанда тулыһынса тиерлек үҙебеҙҙең илдә етештерелгән деталдәрҙән йыйылған комбайн сығарала башланы.\n«Баһадир» исемен йөрөткән комбайн күпте күргән ауыл эшсәндәрен дә хайран ҡалдыра. Дүртөйлө районында йыйылған техника 100 процентҡа тиерлек үҙебеҙҙә етештерелгән деталдәрҙән тора. Шуға ҡарамаҫтан, сит ил технологияһынан һис тә ҡалышмай. Заманса электрон ҡорамалдар менән йыһазландырылған ҡеүәтле машина бер ҡул менән генә идара ителә.\nҘур булмаған, шул уҡ ваҡытта юғары етештереүсәнле, яғыулыҡты аҙ сарыф итеүсе техника менән ауыл хужалығы семинарында ҡатнашыусылар етди ҡыҙыҡһына. Шулай ҙа комбайн әле күмәртәләп һатырлыҡ түгел. Әлегә ете берәмек техника етештерлгән.\nТехника етди күҙәтеү аҫтында етештерелә. Мин үҙем дә эш барышын котролдә тотам. Кисә генә семинар алдынан «Дон» һәм «Муромец» комбайндарын һынап ҡараным. «Дон»дан беҙҙең техникаға ултырғанда үҙеңде «Запарожец»тан сит ил автомобиленә күскән кеүек хис итәһең.\n«Муромец» үҙ аналогтарынан 40 процентҡа тиклем арзаныраҡ. Ауыл хужалығы техникаһын алыуға республика субсидияһын иҫәпкә алғанда, комбайн тағы осһоҙораҡҡа төшә. Ғөмүмән, «Муромец»тың киләсәге өмөтлө, ти белгестәр. Республика баҫыуҙарында сәсеүҙең Ноу тилл, йәғни, һаҡсыл технологияһын индерелгән мәлдә экономиялы техника ҙур ярҙамсы буласаҡ.\nҮҙебеҙҙең техника менән сит ил технологиялары. Импортты алмаштырыуға табан яһалған ярайһы уҡ ҙур аҙым. «Муромец» юғала барған ялан батыры данын кире ҡайтарасаҡ, ти ауыл хужалығы белгестәре.


Баш ҡала маршруткаларында ҡулаҡсаһыҙ түләү терминалдары урынлаштырыласаҡ\nМай урталарына тиклем йөҙгә яҡын автобуста карта менән иҫәпләшеп буласаҡ. Яҡын киләсәктә терминалдар ете йөҙләгән йәмәғәт транспортына урынлаштырыласаҡ.\nБыл алым пассажирҙар хәрәкәтен көйләү, арттырыу һәм тарифтарҙы күҙәтеү йәһәтенән дә отошло буласаҡ, ти белгестәр. Иң мөһиме билет өсөн йыйылған аҡсалар юғалмаясаҡ. Сөнки йәмәғәт транспорты хужалары Һалым дан ҡасып килемде легаль юл менән күрһәтмәй. Ике йыл эсендә маршрут автобустарында ҡулаҡсаһыҙ иҫәпләшеүҙе етмеш процентҡа еткерергә иҫәп тотола.


Аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙың нигеҙһеҙ күтәрелеүенә юл ҡуйырға ярамай\nҠайһы бер ризыҡтарға дефицит артҡан мәлде файҙаланып аҡса эшләп ҡалырға теләүселәр үҙ язаһын алырға тейеш. Был турала Рөстәм Хәмитов һәр дүшәмбе үткәрелгән Хөкүмәт ағзаларының оператив кәшмәһендә белдерҙе. Ултырышта уҙған аҙнаның көнүҙәк мәсьәләләре ҡаралды.\nАуыл хужалығы тауарҙары һәм аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙы күҙәтеү штабының эшмәкәрлеге тураһында республика етәксеһенә Хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары Эрнст Исаев һөйләне. Уның белдереүенсә, әле сауҙа үҙәктәрендә алты төр тауарға хаҡтарҙың күтәрелеүе теркәлгән.\nРөстәм Хәмитов әйтеүенсә, хаҡтарҙы нигеҙһеҙ күтәреүселәр ҡаты яуапҡа тарттырыласаҡ. Республика тәү кәрәк аҙыҡ-түлек менән тәьмин итә ала һәм был йәһәттән бер ниндәй ҙә көсөргәнешлек булырға тейеш түгел, тине төбәк етәксеһе.\nРөстәм Хәмитов уңыш йыйыу барышы менән дә ҡыҙыҡһынды. Хөкүмәт Премьер-министры әйтеүенсә, республикала баҫыу эштәре йылдам бара. Һуңғы тәүлектәрҙең аяҙ тороуы ямғырлы көндәрҙә бер аҙ тотҡарланған эш планын ҡайтанан ҡыуып етеү мөмкинлеге биргән. Шул рәүешле уңыш йыйыуҙы былтырғыға ҡарағанда иртәрәк тамамлау күҙаллана.


Байрам салюты ҡыуаныс килтерһен\nЯңы йыл байрамы алдынан “Берҙәм Рәсәй” партияһы ҡарамағындағы “Йәш гвардия” ойошмаһының урындағы бүлексәһе ағзалары, контроллек итеүсе орган вәкилдәре, телевидение, гәзит редакцияһы хеҙмәткәрҙәренән торған комиссия пиротехника изделиелар һатыусы сауҙа нөктәләре буйлап рейд үткәрҙе.\nТехниканы дөрөҫ һаҡлау мөһим\nУҙған аҙнала Әбеттә Иҫәновтарҙың фермер хужалығында техниканы оҙайлы ваҡытҡа һаҡлауға ҡуйыу һәм уны киләһе ауыл хужалығы йылына әҙерләү мәсьәләләре буйынса семинар-кәңәшмә үтте. Унда райондың ауыл хужалығы идаралығы, ауыл хужалығы предприятиелары белгестәре, фермер хужалыҡтары етәкселәре ҡатнашты.\nМунса - паровоз түгел\nРайон-ара янғын һағы күҙәтеүе статистикаһы буйынса, быйыл районда мунса, һарайҙар яныуының 11 осрағы теркәлгән.\nКүңел күҙе һүнмәһен\n1784 йылда Парижда билдәле педагог Валентин Гаюи үҙ йортонда һуҡыр балалар өсөн шәхси мәктәп аса. Шуға ла Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы ҡарары менән уның тыуған көнөн Һуҡырҙар көнө булараҡ билдәләйҙәр.\nАҡса йәлләргә ярамай\nРеспубликала сауҙа объекттарында сыҡҡан янғындар һаны артыуы күҙәтелә.\nБыуат сиренең таралыу юлдары\nВИЧ-инфекция - наркомандарҙың һәм әхлаҡһыҙ тормош алып барғандарҙың ғына ауырыуы, тип иҫәпләгән ваҡыттар артта ҡалды.\nТерроризм - ер шары халҡын ҡурҡытҡан һәм борсоған күренеш. Уның нигеҙендә көтөлмәгәнлек, ғауға ҡуптарыу һәм кешегә ҡарата ҡанһыҙлыҡ ята.\nТәмәке төтөнөндә зыянлы матдәләр күп. Уны 4 меңдән ашыу химик матдәне берләштергән химия заводы менән сағыштырырға мөмкин. Иң зыянлылары ацетилен, нишатыр спирты, бензол, формальдегид, метанол һәм цианид.\nТерроризмға - юҡ!\nФажиғәгә кем сәбәпсе?\nМейесте дөрөҫ файҙаланығыҙ\nЙыл һайын көҙгө-ҡышҡы осор етеү менән, мейесте дөрөҫ ҡормау һәм уны файҙаланыу ҡағиҙәләрен боҙоу сәбәпле, район-ҡалала уртаса 15-20 янғын теркәлә.\nЭкстремизмға юл ҡуймаҫҡа. Семинар\nБөгөн социаль-сәйәси, дини, этник ерлектәге бәхәстәрҙе иҫкәртеү, уларға юл ҡуймау буйынса сараларҙы әүҙемләштереү айырыуса мөһим.\nБәшмәк яратыусыларға кәңәштәр\nБәшмәктә бөтөнләй холестерин юҡ, шулай уҡ улар аҡһым сығанағы, В1, В2, D витаминдарына, селен, калий һәм антиоксиданттарға бай.\nАйыу-бүре күп икән, һунарсылар ҡайҙа икән?\nБеҙ үҫкәндә бүрене “урман санитарҙары”, сөнки ауырыу, көсһөҙ йәнлектәргә һунар итә, тип өйрәттеләр.\nЕнәйәтселек менән көрәшеү\nМәләүез районы эске эштәр бүлегенең енәйәтте тикшереү бүлексәһе хеҙмәткәрҙәре Рәсәй Федерацияһының енәйәтте тикшереү органдарының 100 йыллыҡ юбилейын билдәләне.\nҠотороу - йоғошло сир\nҠотороу - ваҡытында медицина ярҙамы күрһәтелмәгән осраҡта үлемгә килтергән йоғошло ауырыу.\nАҙналыҡ янғын хроникаһы\nМәләүез район-ара күҙәтеү эшмәкәрлеге һәм профилактика бүлеге начальнигы Раил Ғайсин һуңғы осорҙа районда янғын хәүефе артыуы тураһында иҫкәртә.\nЮлдың үҙ законы бар\nХәүефһеҙ тормош нигеҙҙәренә өйрәтеү маҡсатында ойошторолған сара быны тағы бер тапҡыр иҫбатланы.\nКөнүҙәктә - балалар именлеге\nЙыл һайын Рәсәйҙә 132 меңгә яҡын янғын теркәлеүе, уларҙа 350-нән ашыу бала һәләк булыуы, 3 меңдән ашыуы төрлө йәрәхәт алыуы билдәле.\n14 сентября — пресс-конференция, посвященная анализу ситуации с пожарами на территории Башкирии\n14 сентября в ИА «Башинформ» состоится пресс-конференция, посвященная анализу ситуации с пожарами на территории Башкортостана, дополнительным мерам по безопасному проведению начала отопительного сезона и запуску информационно-профилактической акции «Спасенные жизни»


Йәкшәмбе кисендә Башҡорт дәүләт филармонияһында эстрада йырсыһы Мәүлетбай Ғәйнетдиновтың концерты үтте. Ул йырсының 70 йәшенә арналды. Мәүлетбай Ғәйнетдинов үҙенең юбилейын быйыл 14 майҙа билдәләгәйне.\n- Концертта мин бер композиция ғына башҡарҙым, - ти Мәүлетбай Сөләймән улы. - Концертта минең коллегаларым - артистар, йырсылар сығыш яһаны, программа шулай төҙөлдө. Улар үҙҙәренең йырҙары һәм бейеүҙәре менән мине ҡотланы.\nМәүлетбай Ғәйнетдинов һәр көн тиерлек концерт биргән ваҡытты һағынып иҫкә ала. Был тауыш өсөн етди һынау булды, йырсы план буйынса кварталына 60 концерт бирергә тейеш ине, - ти Ғәйнетдинов.\n- Минең тауышым яҡшы яңғырай ине, - тип һүҙен дауам итә Мәүлетбай Сөләймән улы. - Әммә тарамыштарға операция үткәргәс, табиптар уны һаҡларға тәҡдим итте.\nҠасандыр үҙе лә табип булырға хыялланған Мәүлетбай Ғәйнетдинов табиптарҙың һүҙен тыңлай. Әммә уның медицина юғары уҡыу йорто тураһындағы хыялы тормошҡа ашмай ҡала. Уның атаһы Бөйөк Ватан һуғышында һәләк була, шуға ла уға һигеҙ синыфты ғына тамамларға тура килә - өс баланы бер үҙе тәрбиәләгән әсәšåíә ярҙам итә. Ғәйнетдинов бәләкәй саҡтан уҡ үк матур йырлаған, ауылдағы бер байрам да унһыҙ үтмәгән. Әммә артист булырмын тип бер ваҡытта ла уйламаған.\n- Мин Өфө сәнғәт училищеһына инергә ҡарар иттем, - тип һөйләй Мәүлетбай Сөләймән улы. - Өфөгә килеп төшкәс, туранан-тура документтарҙы тапшырырға киттем. Училищеға индем, вахтершанан бөтәһен дә һораштым һәм бында артист булыу теләге менән килеүемде әйттем. Ә ул миңә: "Үҙең йәш, мыҡты егет күренәһең, йырларға булдыңмы, ауылда ла эш етерлек бит" ти яуапланы. Минең шунда уҡ башҡа "ул хаҡ" тигән уй килде, һәм мин училищенан сығып киттем. Юл буйынса уйлап киләм, миңә берәй педагогҡа күренергә кәрәк ине, бәлки, ул миңә берәй кәңәш биргән булыр ине... Яңынан училищеға килеп, педагогты эҙләп таптым. Ул мине тыңлап ҡараны һәм 19 йәш тулғас, кил тине.\nМәүлетбай Ғәйнетдинов тыныс күңел менән өйөнә ҡайта. Армия сафында хеҙмәт иткәс, яңынан училищеға килә, әммә ул һуңлай - ул ваҡытта һайлап алыуҙар тамамланған була. Ғәйнетдинов баш ҡала урамдары буйлап белдереүҙәрҙән йәшәү өсөн мөйөш һәм эш урыны эҙләй.\n- Янғын часына армияла хеҙмәт иткән егеттәрҙе йыялар ине, - ти Мәүлетбай Сөләймән улы. - Бәхетемә күрә мине алдылар, һәм мин хәтерләйем, ул ваҡытта мин ныҡ шатландым, тимәк, минең йәшәү урыным һәм аҡсам да буласаҡ.\nӘлбиттә, эш ауыр булған. Мәүлетбай Ғәйнетдинов ике тапҡыр янғында саҡ-саҡ һәләк булмаған - беренсеһендә ул төтөнгә тонсоғоп, аңын юғалта, бәхеткә күрә уны ҡотҡаралар, икенсеһендә - ут солғап алған мал аҙбарына инеп, асыҡ баҙға ҡолап төшә. Уға тәрән баҙҙан үҙ көсө менән сығырға тура килә.\nСовет осоронда һәр ойошма һәм предприятиела тиерлек үҙешмәкәр художество түңәрәге эшләй ине. Мәүлетбай Ғәйнетдинов унда ҙур теләк менән шөғөлләнгән. Һәм ул Мәскәүҙә профессиональ булмаған коллективтар фестивалендә беренсе урынға лайыҡ була. Талантлы йырсыны күреп ҡалалар һәм эшкә саҡыралар...төҙөлөш идаралығына. Уны концерт үткәреү маҡсаты менән слесарь ставкаһына алалар. Әммә Мәүлетбай Ғәйнетдиновҡа гел йырлап йөрөү уңайһыҙ була, шуға күрә ул балта һәм көрәктәр үткерләү менән шөғөлләнә.\n- Ниһайәт, мин был эште ҡалдырып, ғаиләле булыуыма ҡарамаҫтан, уҡырға барырға ҡарар иттем, - ти Ғәйнетдинов. - Һәм 28 йәшемдә сәнғәт училищеһына уҡырға индем. Училищены тамамлағас, Башҡорт дәүләт филармонияһына эшкә килдем.\nМәүлетбай Ғәйнетдинов башта яңғыҙ йырлай, аҙаҡ "Йәдкәр" фольклор ансамблендә сығыш яһай. Мәүлетбай Ғәйнетдинов оҙон көйлө башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусы булараҡ танылыу яулай. Уның репертуарында халыҡ музыкаль-поэтик классикаһының күренекле өлгөләре - "Буранбай", Урал", "Сибай", "Бейеш", "Аҡһаҡ ҡола" һәм башҡалар.\nМәүлетбай Ғәйнетдинов хаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан, уны онотмайҙар, әленән-әле төрлө ижади проекттарға саҡыралар. Шулай итеп, билдәле башҡорт режиссеры Айсыуаҡ Йомағолов "Ел аулаусы" тигән тулы метражлы нәфис фильмдә уға роль тәҡдим итә.\n- Башта мин аптырап ҡалдым - минән ниндәй актер сыҡһын, мин йырсы бит... - ти Мәүлетбай Сөләймән улы. - Киностудияға килдем. Режиссер менән һөйләшеү булды. Ул миңә иғтибар менән ҡараны ла нәфис фильмда ауыл ҡартын уйнаясағым тураһында әйтте.\nБыл фильмда Ғәйнетдинов тормошо мөғжизәгә бай булған ябай ауыл ҡартын - Әхмәт бабай ролен башҡара. Ауыл ҡарты күпте күргән, күпте кисергән, әммә ул әле лә изге һәм асыҡ күңелле булып ҡала, Әхмәт бабай яҡын кешеһенә һәр саҡ ярҙамға килергә әҙер. Әхмәт бабай ҡомһоҙ банкирҙы үҙ урынына ултырта һәм үҙ ғаиләһендә ысын бәхет табырға ярҙам итә.\n- Фильмда мин бандиттар менән алышам, атта сабам, - ти Мәүлетбай Сөләймән улы.\n"Ел аулаусы" фильмы киләһе йылдың яҙында киң экранға сыға.\nӘле таҫма өҫтөндә эш тамамланыуға яҡынлаша. Мәүлетбай Ғәйнетдинов һәр көн "Башҡортостан" киностудияһына килә - фильмды тауышлы итеү бара.


Балалар йортонда – китап туйы » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Балалар йортонда – китап туйы\nШәһит Хоҙайбирҙин исемендәге 1-се республика балалар йортонда әҙәби осрашыу үтте\nУл яҙыусылар, «Башҡортостан» гәзите хеҙмәткәрҙәре Венер Исхаҡовтың «Шоколад ниңә асыуланды?» һәм Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй» тигән яңы китаптары донъя күреүе уңайынан З. Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте башланғысы менән ойошторолдо. Тәрбиәләнеүселәр менән китап хаҡында әңгәмәләшеп алыу ниәтендә балалар йортона авторҙар, шулай уҡ «Китап» нәшриәте директоры Илһам Йәндәүләтов килде.\nБындағы ҡыҙҙар-малайҙар әҙәби әҫәрҙәр уҡырға ярата, башҡортса китаптарҙы ла үҙ итеүҙәре күренеп тора. Венер Исхаҡовтың балалар өсөн ижад ителгән өр-яңы хикәйәләрен дә ҡыҙыҡһынып уҡып сыҡҡандар. «Алма», «Апайҙар» кеүек кескәй әҫәрҙәрҙе оҡшатып, авторға бик күп һорау ҙа яуҙырҙылар. Венер Исхаҡов әйтеүенсә, хикәйәләрҙе бала саҡ хәтирәләренә, ике ҡыҙының кескәй ваҡыттарындағы ҡыҙыҡлы мәлдәргә таянып яҙған. Тормоштан алынғанға мауыҡтырғыс та инде әҫәрҙәр.\n«Ҡалдырма, әсәй» повесы – йәш яҙыусы Айгиз Баймөхәмәтовтың тәүге китабы. Күптән түгел генә «Китап» нәшриәтендә «Йәштәр тауышы» серияһында донъя күрҙе. Балалар йортонда тәрбиәләнеүсе Ильяс исемле малай яҙмышын һүрәтләгән повесть – автобиографик әҫәр. Ата-әсәһенең ғүмере өҙөлгәс, Айгизгә туғандары менән Белорет районындағы Сермән балалар йортонда тәрбиәләнергә тура килә.\n– Үҙем күреп-белгәндәрҙе, кисергәндәремде яҙҙым. Балалар йортонда нисек кенә яҡшы булмаһын, һәр бала үҙ ғаиләһе хаҡында хыяллана. Тәрбиәселәрҙең, хөкүмәттең ҡарауы әсә йылыһына тиң түгел. Шуға күрә китапта етемлектең аяныслы яҡтарын күрһәтеп, ата-әсәләр балаларын ситкә типмәһен, балалар йортонда тәрбиәләнеүселәр иһә ауырлыҡтарға бирешмәһен, үҙ көсөнә ышанып йәшәһен, тип әйтергә теләйем, – ти автор.\nЫсынлап та, үҙе кисергән кеше генә үҙәккә үтерлек әҫәр яҙа алалыр. Етемлек донъяһы ҡыйыу, үткер ҡәләм менән фашлана. Күптәребеҙгә билдәле булмаған балалар йорто тормошо, тәрбиәләнеүселәрҙең фажиғәле яҙмышы сағыла китапта. Тормошсан итеп яҙылғанға әҫәр уҡыусылар араһында ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Повестың төп геройына төрлө ауырлыҡтар аша үтергә тура килә, әммә ул һынмай, холҡо боҙолмай, күңелен саф килеш һаҡлап ҡала ала. Әҫәрҙәге Ильяс та, автор үҙе лә балаларға үрнәк, өлгө булып тора.\nТәрбиәләнеүселәр, педагогтар «Ҡалдырма, әсәй» повесын бик оҡшатып уҡыған. Балалар йортонан яҙыусы үҫеп сығыуына ғорурлана уҡытыусылар. Айгиз Баймөхәмәтовты үҙ итәләр. Айгиз Сермәндә тәрбиәләнгәндә үк 1-се республика балалар йортонда була, бындағы педагогтар, тәрбиәләнеүселәр менән таныша. Хәҙер был бәйләнеш туғанлыҡ ептәреләй нығынған.\n– Етемдәр донъяһы – әҙәбиәт, башҡа сәнғәт өлкәһе өсөн дә бөтмәҫ-төкәнмәҫ тема. Был турала йышыраҡ яҙырға кәрәк. Тамашасы театрға бара ла сәхнәләге матур күренеште генә күреп ҡайта, ә сәхнә артындағы ауырлыҡтарҙы күҙәтә алмай. Бала күңеле менән яҙылған әҫәрҙә лә башҡалар күрә алмаған күренештәр асып бирелә. Айгиз хис-тойғоларын ҡағыҙға төшөрә алған, ҙур социаль проблеманы нәфис әҫәр кимәленә еткереп күтәргән. Беҙ, балалар йорто тәрбиәселәре, ошоға һөйөнәбеҙ. Киләсәктә, бәлки, был повестың дауамы ла булыр, – тине балалар йорто директоры Фәнисә Бәҙретдинова. – Балалар менән уларҙың киләсәге хаҡында асыҡтан-асыҡ һөйләшәбеҙ. Иң ҡәҙерлеһе ғаилә икәнен төшөндөрәбеҙ.\n«Китап» нәшриәте директоры Илһам Йәндәүләтов, авторҙарҙың йыйынтыҡтары тураһында үҙ фекере менән уртаҡлашып:\n– Айгиздең китабын мин бер тынала уҡып сыҡтым. Мауыҡтырғыс сюжетҡа нигеҙләнеп яҙылған. Китап уҡыусылар араһында бәхәс тыуҙыра алған икән, тимәк, автор үҙ маҡсатына ирешкән. Ике осло фекер уртаһында дөрөҫлөк табыла ла инде. Венер Исхаҡовтың яңы китабы донъя күреүе – матур ваҡиға. Балалар өсөн яҙыусылар күп түгел. Нәшриәтебеҙҙә йылына 200-ләп китап баҫылһа, 30-ы ғына балалар өсөн. Был бик әҙ, әлбиттә, – тине.\nОшо көндәрҙә «Балаларға – китаптар» акцияһы уҙғарыла. Нәшриәт тә балалар йорто китапханаһын йыйынтыҡтар менән байытты.\nӘҙәби осрашыуҙа һалынған башҡорт теленә ҡарата һөйөү, тәрбиә орлоҡтары балалар күңелендә үҙ емешен бирер.\nСығыу ваҡыты 21-05-2013, 12:43 | Ҡаранылар: 1363\nБалаларҙы яҙмыш өшөтмәһен\n«Китап»тан балаларға бүләк


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №19, 14 - 20 май 2022 - Информационные страницы\n№19, 14 - 20 май 2022\nӨФӨМДӨҢ ЙӨҘӨК ҠАШЫ\nҺүҙ ыңғайы тағы бер әлегә бойомға ашмаған фекерем хаҡында әйтеп киткем килә. Баш ҡалабыҙ Өфөлә ҡурайға һәйкәл ҡуйыу мәсьәләһенә ҡағыла ул. Өфөгә килеүселәрҙе бер яҡтан Салауат һәйкәле ҡаршылай, ә бына ҡалабыҙҙың икенсе яҡ ҡанаты булып ҡурайыбыҙға һәйкәл ҡалҡһа ине, тип хыялланам.\nПарадтан һуң Октябрь проспектынан ташҡын булып "Үлемһеҙ полк" үтте. Был акция Башҡортостандың баш ҡалаһында 170 мең кешене берләштерҙе. Улар араһында Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың ғаиләһе лә, Өфө ҡала хакимиәте башлығы Ратмир Мәүлиев та бар ине.\nҺәр төрлө негатив мәғлүмәттәр менән, йәнәһе, алдынғылыҡты бирмәгән ҡайһы берәүҙәрҙең танауҙарына сиртте сәләхтәр. Беҙҙе ауылдың типһә тимер өҙөрҙәй утыҙлаған ир-егете гармун уйнап ҡаршы алды!\nМоғайын, юрмыйҙар уғыр сығышлы булып, ҡасандыр Көньяҡ Уралда һәм Урал аръяғында көн иткән. Ысынлап та, тарихи Башҡортостан ерлегендә байтаҡ ҡына юрма тамырлы топонимдар һаҡланып ҡалған.\nДүртенсе класҡа килгәндә математика уҡытыусыһы Ғәҙелшин Мөхәмәт Ғатаулла улы тәүге дәрестә үк таҡтаға эре хәрефтәр менән "Белем менән аҡыл икеһе ике төшөнсә. Белем аҡылды алмаштыра алмай. Пифагор" тип яҙып ҡуйҙы.\nПолкты йөҙҙәргә бүлеп әйҙәй башланылар. Шуға Ыласынов йөҙ баштарына шыбырҙаны - кемдең ҡайҙа барғанын бер-берегеҙгә белдерә йөрөгөҙ. Берәрегеҙҙә хәүеф һиҙелә икән, икенсегеҙ ярҙамға барып етерлек булһын.\nЙола тотҡан хур булмаҫ, ти халыҡ. Ысынлап та, милләтебеҙҙең рухи хазинаһын тәшкил иткән, онотола барған йолаларҙы тергеҙеү, йәш быуынға күрһәтеү, ә шулай ҙа иң мөһиме, уларҙы дөрөҫ атҡарып сығыу - айгүзәлдәрҙең төп маҡсаты.\nАлкаштар, ғәҙәттә, нисек баш төҙәтеүе тураһында гәп һата, төкөрөгөңдө йоторлоҡ итеп һөйләй. Тимәк, иҫереүҙең, йәғни, ваҡытлыса кәйефләнеүҙең һөҙөмтәһе - баш төҙәтеү.\nСабыйҙар хәрәкәтләнеп, нимәлер уйлап сығарып уйнарға тейеш. Уйнаған саҡта улар төрлө яҡлап үҫешә. Тағы ла дөрөҫ һайланған уйындар сабыйҙарҙы әхлаҡ, әҙәп, хеҙмәт яғынан тәрбиәләүгә лә булышлыҡ итә.\nБарлыҡ ергә седераттар, нигеҙҙә, гәрсис ултыртам. Ағастар тирәләй ултыртһаң, унда сүп үләндәре үҫмәй. 10-15 көн үтеп, йәшел масса бер аҙ күтәрелгәс, уны тәпке йәки плоскорез менән сабып сығырға кәрәк.\nМуса Гәрәев ысынлап та милләттең йөҙө ул. Бөгөн беҙҙең художестволы әҙәбиәттә лә, шиғриәттә лә, драматургияла ла шундай бөйөк шәхестәрҙе сағылдырыу һәм халыҡҡа өлгө булырҙай образдар тыуҙырыу бик кәрәк.


Йәштәр ауыл тотҡаһы «Сит ерҙә олтан булғансы, тыуған ереңдә солтан булл», - тиҙәр Ниғәмәтовтар | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Йәштәр ауыл тотҡаһы «Сит ерҙә олтан булғансы, тыуған ереңдә…\nЙәштәр ауыл тотҡаһы «Сит ерҙә олтан булғансы, тыуған ереңдә солтан булл», - тиҙәр Ниғәмәтовтар\nМиләүшә менән Мират Ниғәмәтовтар – йәш булыуҙарына ҡарамаҫтан, эшҡыуарлыҡҡа тотонған уңған ғаиләләрҙең береһе.\nПервомайск ауылы егете Мират Рәшид улы бала саҡтан мал йәнле булып үҫә. Мәктәпте тамамлағас, Баймаҡ ҡалаһының һөнәрселек училищеһында белем ала. Ошо уҡ уҡыу йортонда уҡыған Баймаҡ районының Єбделкәрим ауылы һылыуы Миләүшә менән сәстәрен сәскә бәйләйҙәр. Ғаилә башлығы кәләшен әсәһендә ҡалдырып, ҡырҙа эшләй. Бер ни тиклем Себер тарафтарында йөрөгәндән һуң, тыуған ауылына ҡайтып төпләнергә ҡарар итә һәм йәштәр ауылда ҡала. Тормоштарын йәмләп, ике улдары - Данил һәм Динислам донъяға килә. Бәләкәстәренә һигеҙ ай ғына әле.\n- Сит ерҙә, ғаиләнән алыҫта йөрөгәнсе тип, ауылда малсылыҡ менән шөғөлләнергә булдыҡ. Ниәт иткән эшебеҙҙе башлар өсөн дәүләт ярҙамы алырға ла өлгәштек. Үҙебеҙҙең ике баш мал бар ине, субсидия алғас, һыйыр малын ишәйттек. Бөгөн хужалыҡта 10 баш һыйыр, башмаҡ, быҙауҙары менән 20-нән ашыу иҫәпләнә, - ти йүнсел Ниғәмәтовтар.\nТырыш йәштәр һәүкәштәр өсөн махсус кәртә-ҡураһын да эшләп ҡуя. Киләсәктә мал ишәйтеүгә элекке складты һатып алалар. Хужалыҡ етәксеһе Мират мал аҙығын әҙерләүҙе ағайҙары, дуҫы, олатаһы ярҙамы менән атҡарып сыға. Техникаға ла ҡытлыҡ кисермәй ул, бынамын тигән ике тракторы бар. 100 гектар бесәнлекте «күмәкләгән яу ҡайтарған» тип, ҡыш бауырына етәрлек итеп әҙерләп тә ҡуя улар.\n- Ауылда рәхәт. Үҙеңдең ишек алдың, үҙ донъяң, саф һауа. Аҡса артынан әллә ҡайҙарҙа йөрөгәнсе, тыуған ереңдә ең һыҙғанып эшләйең. Ә ҡала ла йәшәүҙең ҡыҙығын күрмәйбеҙ. Теләгең булһа, ауылда ҡаланыҡынан да яҡшыраҡ итеп йәшәргә була. Љәйнәм менән бергә торабыҙ, өй мәшәҡәттәрен, хужалыҡ эштәрен бергәләп атҡарып сығабыҙ, - тип һөйләне йәш хужабикә Миләүшә. Эйе, хаҡ һүҙҙәр, бер ҙә килешмәй булмай. Малсылыҡҡа тотонаһыңмы, йә булмаһа үҫемселек, баҡсасылыҡ, игенселек булһынмы, Миләүшә әйтмешләй, теләк кенә булһын. Є йүнселдәргә дәүләт ярҙамын һуҙа.\n- Киләсәктә бер урында тапанып ҡалмаҫҡа, мал һанын арттырырға иҫәп. Һөттө Йылайыр совхозына йәки Матрайға тапшырасаҡбыҙ. Ауыл кешеһе өсөн мал аҫрау отошло. Беренсенән, ит һәм һөт һатып, ғаилә бюджетына аҡса килә, икенсенән, улдарыбыҙ экологик яҡтан таҙа һөт, ҡаймаҡ, ҡатыҡ эсеп үҫә, - тип уй-маҡсаттары менән дә бүлеште уңған Ниғәмәтовтар.\nБына шундай заман менән йәнәш атлаған, ауылда эш юҡ тип, бәхетен ситтән эҙләмәгән, үҙ ерендә төпләнеп, матур ғаилә ҡороп, балалар тәрбиәләп, крәҫтиән-фермер хужалығын үҫтереүгә ҡыйыу тотонған Миләүшә менән Мират Ниғәмәтовтар ғаиләһе күп йәштәргә өлгө булып тора. Телевизорҙан: «Хорошо иметь домик в деревне» тип рекламалайҙар. Є һөт продукцияһы өҫтәлгә ултырғансы күпме эшләргә, тырышырға икәнлеген ауыл кешеһе генә белә. Мират менән Миләүшә өсөн дә эш көнө иртә менән башлана. Бөтә мал-тыуарҙы ашатып-эсереп, һарайҙы таҙартырға кәрәк. Улар өсөн байрам да, ял да юҡ. Єммә Ниғәмәтовтар бирешмәй, башлаған эштәренең һөҙөмтәһен күреү өсөн тырышып эшләйҙәр. Йәштәргә артабан да алдарына ҡуйған маҡсаттарының тормошҡа ашыуын, эштәренең уң булыуын теләйһе генә ҡала. Тыуған ауылдарҙың бөгөнгөһө һәм киләсәге ошондай сәмсел йәштәр ҡулында.\nЛуиза Юлмөхәмәтова, Хәйбулла хәбәрҙәре гәзите.


Константин Полозов Өфө "Толпар"ының өлкән тренеры итеп тәғәйенләнде\nКонтракт бер йылға төҙөлгән.\nӨфө хоккейы тәрбиәләнеүсеһе булараҡ, Константин Полозов "Салауат Юлаев" сафында 15, шул иҫәптән бронза миҙал яулаған өс миҙгелдә алышты. Ул шулай уҡ 2009-10 йылдар миҙгелендә "Толпар"ҙың тренер штабына ла ингәйне. Артабан Полозов Нефтекамаға юлланып, унда тәүҙә "Батыр", һуңынан былтыр уның менән Юғары хоккей лигаһында чемпион исеменә лайыҡ булыусы "Торос" клубтарын етәкләне. Билдәле булыуынса, Алик Гәрәев менән Николай Цулыгин шулай уҡ "Толпар" тренерҙары вазифаһында эшен дауам итәсәк.