“Зәңгәр офоҡтар” эсендә ниҙәр бар?\n7 Июнь 2019, 13:31\nӘҙиптең 75 йыллығы уңайынан яңы китабы донъя күрҙе.\nДинис Бүләковтың 1971 йылда донъя күргән тәүге китабы “Ҡояш ярсығы” тип атала. Хикәйәләр йыйынтығы ул. Миңә ҡалһа, беренсе китаптың нисек аталыуы ижадсының артабанғы үҫешенә лә йоғонто яһай, шул уҡ ваҡытта яҙыусының асылын да сағылдыра төҫлө.\nБеҙ студент саҡта мәшһүр башҡорт прозаигы Динис Бүләковты күреп тә ҡалдыҡ әле. Ул бар булмышы менән ҡояш кеүек кеше ине. Унан һәр ваҡыт ниндәйҙер йылылыҡ бөркөлөп торҙо. Ә һылыулығы! Белмәйем, ир-егеттәр тураһында улай тип әйтеү килешәме икән, әммә ул, ысынлап та, бигерәк матур кеше булды. Йөҙ-ҡиәфәтен әйтеп тә тормайым: ҡарағай һымаҡ буй-һынлы, ҡарап торорлоҡ, милләт арҡа терәрлек ағай ине. Шуға ла ундай заттарҙың арабыҙҙан йәшләй китеүе һәр саҡ йәнде әрнетә. Күңел ишектәре асыҡ, ижадташтарына ярҙамсыл Динис Мөҙәрис улын замандаштары ла бик һағынып, яратып иҫкә ала.\nӨфөләге З. Вәлиди исемендәге Милли китапханала Динис Бүләковтың өр-яңы “Зәңгәр офоҡтар” китабының исем туйында яҙыусының ҡыҙҙары Ләйсән, Зөһрә һәм Миләүшә ҡатнашты. Улар башта яңы йыйынтыҡтың донъяға сығыу тарихы менән таныштырып китте. Китапҡа баш һүҙҙе Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев яҙған, үҙе генә быны күрә алманы...\nАталарының юбилейына халыҡ араһында популяр, бигерәк тә балалар, үҫмерҙәр яратып уҡыған әҫәрҙәрен туплау менән бергә, уларҙың йөкмәткеһен сағылдырған һүрәттәр менән дә байытырға уйлайҙар. Әммә бының да үҙ хикмәте бар: рәсемдәрҙе балалар үҙҙәре эшләргә тейеш. Шулай итеп, яҙыусының ҡыҙҙары, Ҡ. Дәүләткилдеев исемендәге һынлы сәнғәт гимназияһы етәкселеге менән бәйләнешкә инеп, мәктәп уҡыусылары араһында иң шәп һүрәткә конкурс иғлан итә.\nБеҙ бала саҡта Динис Бүләков “Пионер” журналының баш мөхәррире ине. Иң тәүге шиғырым шул осорҙа, 1986 йылда, баҫылғанын яҡшы хәтерләйем. Шуға күрә балалар өсөн шәп әҫәрҙәр яҙған яҙыусының үҙенән һуң сыҡҡан китабында уҡыусыларҙың да ижад емештәре баҫылыуына Динис ағай ихлас ҡыуаныр ине, тип тулы ышаныс менән әйтә алам. Ҡыҙҙарының да тап атаһы, әсәһе юлын дауам итеп, ошондай баҫма сығарыуға өлгәшә алыуы һоҡланғыс!\nСарала Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйесе Зәки Әлибаев, әҙиптең ижади ҡеүәтен билдәләп, ҡалдырған әҫәрҙәре башҡорт әҙәбиәтенең генә түгел, төрки донъяһының, Рәсәйҙең алтын фондына ингәнен әйтте. Төркиәнән килгән ҡунаҡ, фән докторы, тәржемәсе Нигяр Калкан да сығышында был һүҙҙәрҙе йәнә раҫлап ҡуйҙы:\n— Төркиәлә Динис Бүләков ижадын беләләр, уҡыйҙар. Уның әҫәрҙәрендәге кешеләрҙең тәбиғәт күренештәре аша бирелгән кәйефе, күңел торошо ҡыҙыҡлы. Бынан бер нисә йыл элек тә Өфөлә булғанда уның әҫәрҙәрен тәржемә итеү хаҡында фекер алышҡайныҡ. Төркиәлә Динис Бүләковтың ике китабы донъя күрҙе. Бөгөн дә башҡорт дуҫтарым, уның ижадын үҙ итеүселәр менән осрашыуыма шатмын. Тел онотолмаған икән! – тине.\nЭйе, Нигяр Калкан был сараға йыйылған халыҡҡа, балаларға фекерҙәрен башҡортса еткерҙе. Афарин, ете йыл эсендә тел онотолоуы ла ихтимал ине, әммә ул тиҙ арала яңынан барыһын иҫенә төшөрөп, беҙҙең менән башҡортса аралашты Телгә хөрмәтенә һоҡланып, беҙ уға башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының түшелдереген бүләк иттек!\nСарала филология фәндәре докторы, яҙыусы Тимерғәле Килмөхәмәтов сығыш яһап, Динис Бүләков арабыҙҙан иртә китмәһә, әллә күпме ҙур әҫәрҙәр менән ҡыуандырыр ине, тигән үкенесен дә белдерҙе, шул уҡ ваҡытта ауыр йылдарҙа Башҡортостан Яҙыусылар союзын һаҡлап ҡалыуға ҙур өлөш индергәнен билдәләне. Эйе, Динис Мөҙәрис улы — уҙған быуаттың тап үҙгәртеп ҡороу йылдарында, Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә яҙыусылар ойошмалары юҡҡа сыҡҡан, йәштәргә иғтибар кәмегән осорҙа ижади мөхитте һаҡлап ҡалыу ғына түгел, нығытыуға ҙур өлөш индергән етәкселәрҙең береһе. Был хаҡта өлкән быуын яҙыусылары рәхмәт һүҙе менән телгә ала. Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты Ринат Камал да ҡәләмдәше рухына айырым рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе.\nБашҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Таңсулпан Ғарипова Динис Бүләковты юғары кимәлдәге, фекерле, башҡорт прозаһының мәртәбәһенә үҙ бәҫен өҫтәгән яҙыусыларҙың береһе тип атаны. Балалар яҙыусыһы Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина сығышында әҙиптең балалар өсөн яҙған әҫәрҙәренең ҡиммәтен лайыҡлы тип баһаланы. Ошо уҡ фекерҙе дауам итеп, шағирә Зөһрә Ҡотлогилдина яҙыусының һуңғы көндәренә тиклем балалар өсөн әҫәрҙәр яҙыуын, ярты йылдан ашыу “Йәншишмә” гәзитендә уның һуңғы ҡулъяҙмаларын ҡатыны Рәйлә апай ярҙамында баҫмаға әҙерләүҙәрен һағынып хәтерләне. Прозаик Фәрзәнә Аҡбулатова күренекле әҙип хаҡында “Юлдаш” радиоһына тапшырыу әҙерләйәсәк. Яҙыусы Әхмәр Үтәбай хәтирәләре менән генә уртаҡлашып ҡалманы, ә яҡындан аралашҡан ҡәләмдәшенә бағышлап шиғыр уҡыны. Уның берсә йомшарып, берсә тулҡынланып киткән тауышында Динис ағайға ҡарата тәрән ихтирам да, шул уҡ ваҡытта һағыныу тойғоһо ла сағыла ине.\nҒалим Әхәт Сәлихов Динис Мөҙәрис улының ижади йәштәргә яҡты мөнәсәбәт күрһәтеүенә рәхмәтен белдерҙе. З. Биишева исемендәге “Китап” нәшриәте мөхәррире Римма Зәйтүнова күмәк көс менән сығарылған яңы китапты балалар ижады менән байытҡандары, аталарының иң уҡымлы әҫәрҙәрен туплап әҙерләгәндәре өсөн Динис Бүләковтың ҡыҙҙарына рәхмәт әйтте.\nЭйе, был китап ҡына түгел, уның исем туйы ла тап Динис ағайса килеп сыҡты. Сараға һүрәттәре йыйынтыҡта сыҡҡан балалар ҙа килгәйне. Шундай йылы, матур аралашыу форматында барған кисәлә иң шатланғандары кем булды, тиһәгеҙ, яуап бирәм. Рәсемдәре Динис Бүләковтың “Зәңгәр офоҡтар”ын биҙәгән йәш рәссамдар — Алһыу Мөхәмәтйәнова, Ләйсән Хәсәнова, Нелли Мөхәмәтйәрова, Лилиә Йәнтүрина, Динислам Ихсанов, Диана Значкова (яҙыусының ейәнсәре), Данис Мәҡсүтов, Гөләйшә Шаһманова, Гүзәл Гәрәева, Руфина Ҡәҙерғолова, Алтынай Мәжитова, Рәйлә Ҡорманаева, Наҙгөл Юлғотлина, Айгөл Ғәбитова, Айбикә Йыһаншина, Аделина Ситдиҡова, Айназа Ҡансурина, Динә Изотова (яҙыусының ейәнсәре), Айгүзәл Ҡонаҡасова, Юлиә Терсинцева, Яна Кочерина, Сәмирә Исхаҡова (яҙыусының ейәнсәре), Әлиә Вәлиева, Элина Үтәева, Яна Дашкина, Анжелика Ситдиҡова. Барлыҡ уҡыусылар исеменән сығыш яһаған Руфина Ҡәҙерғолова: “Китапҡа һүрәт эшләү беҙҙең өсөн ҡыҙыҡлы булды. Динис ағайҙың фамилияһы “бүләк” һүҙенән килеп сыҡҡан. Шуның кеүек, был ижади процесс, китап беҙгә үҙе бүләк булды!” – тине.\nДинис Бүләковтың әҫәрҙәрен һағындығыҙмы? “Эҫе ҡар, йәки ҡыҙыма һөйләгән хикәйәләр”, “Тыҡрыҡ башы – беҙҙең биләмә”, “Упҡын ситендә бейеү”, “Саған япраҡ яңырта” повестарын туплаған китап һеҙҙе көтә. Нәшриәт мөхәррире Римма Зәйтүнова әйтмешләй, күҙ йәштәренә төйөлөп уҡыған әҫәрҙәр, уларҙың хас Динис ағайҙың үҙенә оҡшаған теремек, тулы ҡанлы, тормошто яратҡан геройҙары күҙ алдынан үтте. Бына 75 йыллыҡ юбилей сараларында ла яҙыусы, әйтерһең, әйтер һүҙе, китабы менән беҙҙең арала һәм “Зәңгәр офоҡтар” эсенән ҡул болғай!..


Ниңә Бүре менән Төлкөгә ҡыйын булды?\n2 Ғинуар , 11:00\nЯңы йылға һанаулы ғына көндәр ҡалды. Урман йәнлектәре байрамға әҙерләнергә тотондо: шыршы ултырттылар, өңдәрен биҙәнеләр һәм Ҡыш бабайҙы көтә башланылар.\nБына ул серле минуттар ҙа яҡынлашты. Болан тояҡтарының тыпырлауы ишетелде. Йәнлектәрҙең түҙемһеҙләнеп көткән, иң яратҡан ҡунағын осортоп алып киләлер әле ул! «Эһе-һеййй!» – Ҡыш бабайҙың көр тауышы яңғыраны. Шулай шул! Ел-бурандар туҙҙырып, ҡар бөртөктәрен һирпеп, тылсымсы бабайҙың бүләктәр тулы санаһы Ҡуяндың ҡыуаҡлыҡтар аҫтындағы ояһы эргәһенә килеп туҡтаны. Сал ҡашлы, оҙон аҡ һаҡаллы, матур елән кейгән бабай таяғы менән туҡылдай-туҡылдай:\n– Йә, Оҙонғолаҡ, быйыл ниҙәр эшләнең? – тип һораны.\n– Мин йыл буйына ең һыҙғанып тырыштым: ҡыш көнө ашарға кишер, кәбеҫтә үҫтерҙем, атай-әсәйемә бәпестәрен ҡарарға, дуҫтарыма һунарсыларҙан эҙ яҙҙырырға өйрәнергә ярҙам иттем, – тине.\n– Ай-һай, шешҡолаҡ, бик хуп! Уңған, егәрле икәнһең. Һиңә ошо йылы тунды бүләк итәйем. Сасҡау һыуыҡтарҙа ла өшөмәҫһең.\nҠуянға ап-аҡ ҡына йылы тун бик тә оҡшаны. Ул кейеп ҡарап, үҙенә һоҡланып ҡарап торған арала Ҡыш бабайҙың санаһы Терпе йәшәгән өңгә барып та туҡтаны.\n– Мин, Ҡыш бабай, быйыл йыл буйы туғандарыма, дуҫтарыма һәләк матур кейемдәр, күлдәктәр тектем. Атай-әсәйемдең йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәнем, – тип ҡаршы алды ҡунаҡты.\nҠыш бабай уға теген машинаһы тапшырҙы. Терпе бик ныҡ һөйөндө.\nШулай йомарт Ҡыш бабай, башҡа кейек-йәнлектәргә лә һуғылып, барыһына бүләктәр таратып сыҡты. Тейене, Ҡоралайы, Бурһығы – бөтәһе лә шатлыҡтарынан түбәләре күккә тейеп, Ҡыш бабайҙы ҡул болғап оҙатып ҡалды.\nБүре менән Төлкөгә генә бүләк эләкмәне. Улар йыл буйы бәләкәстәрҙе ҡыйырһытып, ата-әсәләрен тыңламай, тәртип боҙоп бер булды шул. Ҡыш бабай уларға бүләк урынына хат ҡына ҡалдырғайны: «Бүләккә лайыҡ булырға кәрәк. Үҙгәрһәгеҙ, икенсе йылға көтөгөҙ!» Бүре менән Төлкөгә ҡыйын да, уңайһыҙ ҙа булды. Ҡайғырҙылар, үҙебеҙҙе яҡшы тоторға тырышырбыҙ, тип һүҙ ҙә бирҙеләр.\nБер йыл йәһәт кенә үтеп тә китте. Яңы йыл килде. Тағы Ҡыш бабай осоп килеп етте. Был юлы Бүре менән Төлкө лә бүләкһеҙ ҡалманы.\nТик, балалар, һеҙ уларҙы бүләк өсөн генә үҙҙәрен әҙәпле, тәүфиҡлы тотҡан икән, тип уйлап ҡуймағыҙ. Тәрбиәле булыу уларҙың үҙҙәренә лә бик оҡшап киткәйне. Ысынлап та, һине яҡшы эштәрең өсөн маҡтап, хуплап торһалар, рәхәт тә, күңелле лә була икән!\nЯҙгөл ХӘЙРУЛЛИНА, VI синыф уҡыусыһы.\nИшембай ҡалаһы, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге\n2-се башҡорт интернат-гимназияһы.


Туймазы районының Ғәфүр ауылының ике урамында йәшәүселәр зәңгәр яғыулыҡ менән файҙалана алмай\nӘ ауылдың башҡа урамдарында газ бар. Беренсе ҡар бөртөктәре күренгәндә Яңы, Яңы тыҡрыҡ һәм Теплица урамында тороусылар утын әҙерләй, ә йортон электр менән йылытыусылар бик күп аҡса түгергә мәжбүр. Ни өсөн зәңгәр яңыулыҡ менән проблема бар һуң?\nКөндәр һалҡынайтты. Ғәфүр ауылында был ваҡытта утын ярыу ғәҙәти күренеш. Һыуыҡ ел нығыраҡ иҫкән һайын Александр балтаһы менән нығыраҡ киҙәнә. Эштән һуң ҡайтып утын әҙерләп өлгөргәнсе ҡараңғы төшә лә ҡуя. Йәш ғаилә ҙур йорт һалған. Әле төҙөлөш эштәре тамамланмаһа ла күсенгәндәр. Тик йортто йылытыу бәлә. Тәүҙә электр ҡулланып ҡарағандар.\nАлександр Иванов, Ғәфүр ауылының яңы тыҡрыҡ урамында йәшәүсе: «Йортто электр менән йылытҡайныҡ, айына ун мең һум түләргә тура килде. Минең эш хаҡы уға етмәй. Утын менән йылытырға ҡаҙанлыҡ ҡороп алдым».\nҠышҡылыҡҡа Александр өс йөк машина утын әҙерләп тә ҡуйған. Ул ике-өс айға етә ти ғаилә башлығы.Октябрьский ҡалаһынгда электрик булып эшләгән иргә кочегар һөнәрен дә үҙләштерергә тура килә. Ә уның ҡорған йылытыу системаһы үҙе бер тарих. Оҫта уның нисек эшләүен бик тәфсирләп һөйләргә ярата. Торғаны Кулибин. Әле утыҙы ла тулмаған кешегә бына шулай йорт йылытыу өсөн төрлө саралар күрергә тура килә.\nӘ Фазылйәновтар ҡиммәт булһа ла өйөн электр менән йылыта. Ғаиләлә бәләкәй өс бала үҫә, өләсәләре лә улар менән йәшәй. Һигеҙ йыл буйы газ көтә-көтә төңөлдөк ти улар\nГазды ауылдың Яңы һәм Теплица урамына ике йыл элек үткәрә башлағандар. Уны Нефтекама ҡалаһынан подряд ойошма башҡарған. Былтыр уҡ эштәр тамамланырға тейеш булһа ла, ниңәлер туҡталып ҡалған. Бер ике көнлөк кенә эш ҡалғайны , ти урындағылар.\nГаз ҡоролмалары тик тора, ә ауыл кешеләренең асыуы ҡабара. Йорттарҙы улар ҙур итеп һалған, тик йылытыу менән проблема булыр тип уйламаған, сөнки был ауылдың башҡа урамдарында зәңгәр яғыулыҡ күптән бар.\nТимәк, урындағы үҙенсәлектәрҙе иҫәпкә алып проектҡа үҙгәрештәр индереү талап ителгән. Урам осондағы йырын ҡамасаулаған. Подрядсы ойошма вәкиле әйтеүенсә, улар газ үткәреүҙә заказсы булып торған «Өфө аҙ ҡатлы төҙөлөшө» идаралығы менән проектты киренән эшләгән. Аңлашылыуынса, финанс проблема ла булған. Хәҙерге көндә ул хәл ителгән, һәм иртәгәнән тиерлек ойошма эштәрҙе теүәлләргә Ғәфүргә барырға әҙерләнә. Был яҙманы ҡараған күптәр беҙҙә лә ошондай уҡ хәл тип әйтере мәғлүм. Сөнки республикала газ үткәрелеп тә, уның проект хәлендә генә ҡалыу осраҡтары күп. Ә халыҡ, элеккесә утын яғып өй йылытырға мәжбүр.


«Салауат Юлаев» хоккей клубы көн элгәре Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге 1-се Республика балалар йортонда «Салауат» изгелек бүләк итә» социаль акцияһын үткәрҙе, тип хәбәр итә клубтың матбуғат хеҙмәте.\nШәмбе, 17 декабрҙә, әлеге социаль учреждение балалары «Салауат Юлаев» хоккей клубына 50 йыл тулыу айҡанлы ойошторолған байрамда ҡатнашҡайны. Хәҙер иһә хоккейсылар яуап визиты менән килде. Балалар ҡунаҡтар өсөн концерт номерҙарын күрһәтте, «юлаевсылар» уларға бүләктәр тапшырҙы. Социаль учреждение етәкселеге һорауы буйынса балалар өсөн ноутбуктар һәм цифрлы фотокамералар һатып алынған. Бынан тыш, «юлаевсылар» үҙҙәре менән татлы бүләктәр, сәкәндәр, шайбалар алып килде. Быларҙың барыһы ла уйынсыларҙың һәм тренерҙарҙың шәхси аҡсаларына һатып алынған.\n- Балаларҙы ысын күңелдән яҡынлашып килгән Яңы йыл менән ҡотлайбыҙ, — тине «Салауат»тың баш тренеры Венер Сафин. – Уларға бәхет, изгелек һәм иң мөһиме һаулыҡ теләйбеҙ. Беҙҙең килеүебеҙ әҙ генә булһа ла ҡыуаныс алып килгәндер, тип ышанам. Беҙ һәр саҡ бында ҙур теләк менән киләбеҙ, һеҙҙең менән аралашыу беҙгә ҙур кинәнес бирә. Бындай осрашыуҙар йола булараҡ артабан да дауам итер, тип ышанам. Беҙ һеҙҙе ныҡ яратабыҙ!\nБашҡортостан, "Башинформ", 16 декабрь 2011.\nБашҡортостан архитекторы Ришат Муллагилдин абруйлы «AIDA AWARDS-2011» премияһына лайыҡ булды. Был хаҡта Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә. Йыл һайын бирелә торған билдәле Япония архитекторы Такефуми Айда исемендәге премия Японияла 2000 йылдан алып Сибаура технология институты менән «Профессиональ ҡаҙаныштар ярҙамында бөгөнгө йәмғиәтте үҫтереүгә уникаль өлөш индергән өсөн» тапшырыла. Премия жюрийы составына Японияның билдәле хеҙмәткәрҙәре, шулай уҡ үткән йыл лауреаттары инә.\nБыйыл яҡташыбыҙ менән бер рәттән йәнә ике кеше (Соекава Митсуи, Тетсуя Нисида) премия лауреаты булды. Әйтергә кәрәк, Ришат Муллагилдин – тәүге сит ил лауреаты.\nБилдәле башҡорт боксеры, Силәбе өлкәһенең Арғаяш районы егете Хәбир Сөләймәнов Мехикали ҡалаһында (Мексика) үткән сираттағы профессиональ көрәштә еңеү яуланы.\nУның ағайы, шулай уҡ билдәле боксер Сабир һүҙҙәренсә, был профессиональ боксерҙар өсөн 8 раундтан торған рейтинг көрәше булған. Хәбир Сөләймәнов 54 килограмм ауырлыҡ категорияһында сығыш яһаған, уға ҡаршы Мексикала йәшәүсе Хорхе Герреро көрәшкән. Еңеү өсөн Хәбиргә бер генә раунд кәрәк булған.\nБынан алда Хәбир Сөләймәнов Америка Ҡушма Штаттарында 12 рейтинг көрәшендә еңгән. Алда йәш спортсыны яңы көрәштәр һәм, моғайын, яңы еңеүҙәр көтәлер.\nБашҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге даими вәкиле Мөхәмәтулла Хәфизов та боксерҙы еңеү менән ҡотланы.\nБангладеш делегацияһы Башҡортостандың аграр сәнәғәт комплексы предприятиелары менән танышты\nБР Ауыл хужалығы министрлығы етәкселегенең, республикалағы эре аграр сәнәғәт комплексы предприятиелары вәкилдәренең Бангладеш Халыҡ Республикаһы делегацияһы менән осрашыуында Бангладешты аҙыҡ-түлек продукцияһы менән тәьмин итеү мәсьәләләре ҡаралды. Ҡунаҡтар делегацияһын Бангладеш Халыҡ Республикаһының Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Сайфул Хок, Аҙыҡ-түлек һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының аҙыҡ-түлек мәсьәләләре буйынса секретары Барун Дев Митра, уның урынбаҫары Кхандокер Атиар Рохман етәкләй, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.\nБашҡортостан — Рәсәй Федерацияһындағы аҙыҡ-түлек продукцияһы етештереүсе иң ҙур төбәктәрҙең береһе. Аҙыҡ-түлек игене генә бында йыл һайын 3 млн тоннанан ашыу күләмдә етештерелә. Игенгә илдәге эске ихтыяж 2,4 млн тоннаны тәшкил итә. Башҡортостан был культураның миллион тонна самаһы артып ҡалған өлөшөн Рәсәйҙә, шулай уҡ сит илдәргә һатыуға хоҡуҡлы.\nТерриторияһы буйынса Башҡортостанға тиң Бангладеш Республикаһында 160 млн кеше йәшәй. Элек республика 2 млн тонна самаһы иген үҫтергән. Әле уның күләме миллион тоннаға тиклем кәмегән. Шуға күрә аҙыҡ-түлек продукцияһын ситтән ҡайтарыу көнүҙәк мәсьәләләрҙән иҫәпләнә. Мөнәсәбәттәрҙе артабан үҫтереү Бангладешҡа аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеге мәсьәләһен хәл итергә ярҙам итәсәк һәм был хеҙмәттәшлек ике яҡҡа ла файҙалы буласаҡ.\nБашҡортостан Бангладешҡа арыш, ҡарабойҙай, көнбағыш та тәҡдим итә ала. Эре мал иҫәбе һәм һөт етештереү буйынса Рәсәйҙә алдынғы урында булғанға күрә, Башҡортостан киптерелгән һөткә лә экспортҡа оҙатырға мөмкин булған продукт итеп ҡарай.\nБангладештан килгән ҡунаҡтар Башҡорт дәүләт аграр университеты менән танышты. Улар үҙҙәренең студенттарын беҙҙең илдәге аграр вуздарҙа уҡытырға теләй.\nЭнергетика министрлығы Көнбайыш Себер – Волга буйы торба үткәргесе төҙөлөшөн хупланы\nФермер хужалыҡтарына бирелгән кредиттар күләме 70 процентҡа артҡан


Спортҡа кәртәләр юҡ\nҺуңғы йылдарҙа Рәсәйҙә спортҡа ҙур иғтибар бүленә. Төрлө спорт уйындарында һәм ярыштарҙа сәләмәтлеге яғынан мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең ҡатнашыуы хуплауға лайыҡ.\nСибай ҡалаһының инвалидтар йәмғиәте рәйесе Миңза Исҡужа ҡыҙы Латыпова әйтеүенсә, беҙҙең ҡалала ла физик мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр араһында төрлө спорт төрҙәрен үҙ итеүселәр күп. Күптән түгел Сибай ҡалаһының коррекция мәктәбе уҡыусылары, инвалидтар һәм һаңғырауҙар йәмғиәттәре ағзалары Өфөлә саңғы буйынса уҙғарылған спартакиадаға барып ҡайтҡан. 8 кешенән торған команда бик уңышлы сығыш яһаған. Ҡатын-ҡыҙҙар араһында Ольга Миронова—1-се, Наҙгөл Байғужина—2-се, Гөлсибәр Буранбаева 3-сө урындарҙы яулаһа, ир-егеттәрҙән Сөнғәт Халиков 2-се урынға сыҡҡан. Дөйөм командалар иҫәбе буйынса сибайҙар 3-сө урынды яулап, кубок менән бүләкләнгән. Ҡалабыҙ намыҫын яҡлап, еңеү менән ҡайтҡан ир-егет һәм ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙға «Афарин!» тибеҙ.\n15 мартта Сибай ҡалаһы хакимиәтендә саңғысыларҙы тәбрикләү сараһы үтте. Хакимиәт башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы А.Ф.Иҙрисов баш ҡаланан ҙур еңеү менән ҡайтҡан спортсыларға рәхмәт белдерҙе.\n—Һеҙ үҙегеҙҙең миҫалда һау-сәләмәт кешеләргә өлгө күрһәтәһегеҙ. Киләсәктә лә ҡаланың йәмәғәт һәм спорт тормошонда әүҙем ҡатнашыуығыҙҙы, уңыштарға ирешеүегеҙҙе теләйем. Спорт менән шөғөлләнгән кешенең рухы ныҡ һәм көcлө була,—тине Айнур Фазлетдин улы.\nАртабан саңғысылар алдында ҡаланың физкультура һәм спорт комитеты рәйесе Р.Л.Fәбитов сығыш яһаны. Ул, үҙ сиратында, сәләмәтлеге яғынан мөмкинлектәре сикләнеп тә, спорт менән етди шөғөлләнеүсе егет һәм ҡыҙҙарға һәр яҡлап булышлыҡ итергә вәғәҙә бирҙе.\n—Спорт—ул бөтә кешеләрҙе берләштереүсе көс. Спортҡа кәртәләр юҡ. Һау-сәләмәт кеше лә, инвалидтар ҙа үҙе теләгән спорт төрҙәре менән шөғөлләнә ала. Бының өсөн ҡалала бөтә уңайлыҡтары булған спорт залдары һәм майҙансыҡтар бар. Мәҫәлән, Балалар ижады үҙәгендә тренер-инструктор Рөстәм Салауат улы Солтанов етәкселегендәге «Сәләмәтлек» клубы эшләй. Әлеге көндә унда физик мөмкинлектәре сикләнгән 10-лап кеше шөғөлләнә. Киләсәктә уларҙың һаны артыр, тигән өмөттәбеҙ,—тине Радик Лоҡман улы.\nӘйткәндәй, Сибай ҡалаһының Көньяҡ-көнсығыш район-ара ғаиләгә һәм балаларға социаль ярҙам күрһәтеү үҙәгенең инструктор-методисы Рөстәм Солтанов ҡалала, хатта бөтә Урал аръяғында физик мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр менән шөғөлләнеүсе берҙән-бер белгес. Саңғы буйынса республика ярышына ла команданы ул әҙерләгән. Ҡаланың инвалидтар йәмғиәте спортсыларға бушлай саңғылар биреп тороусы Мәҙәниәт һәм ял паркы директоры С.Ф.Fәниеваға, бөтә яҡлап ярҙам күрһәтеүсе Көньяҡ-көнсығыш район-ара ғаиләгә һәм балаларға социаль ярҙам күрһәтеү үҙәге директоры И.Ф.Әбделғужинға һәм спорт ярыштарына бағыусылыҡ итеүсе эшҡыуарҙарға ҙур рәхмәт белдерҙе.\nӘле сибайҙар бильярд буйынса 24 мартта Өфөлә үтәсәк республика ярышына әҙерләнә. Уларға уңыштар теләп ҡалайыҡ.


Өфөлә 53 мәктәптә ремонт бара\n17 Август 2011, 10:16\nӨфөлә яңы уҡыу йылына әҙерлек сиктәрендә 53 мәктәптә, 53 балалар баҡсаһында һәм туғыҙ өҫтәмә белем биреү учреждениеһында капиталь ремонт бара. Был маҡсатҡа 85 миллион һумдан ашыу сумма бүленгән. Хакимиәт башлығында үткән оператив кәңәшмәлә Өфө хакимиәтенең Мәғариф идаралығы начальнигы Азамат Сәйфуллин ошондай мәғлүмәт бирҙе.\nУл йәнә «2009-2011 йылдарға Башҡортостан Республикаһы Өфө ҡалаһы ҡала округының мәғариф учреждениеларында туҡланыуҙы ойоштороуҙо камиллаштырыу» ҡала маҡсатлы программаһы сиктәрендә Өфөлә туғыҙ мәктәп ашханаһында ремонт алып барылыуы хаҡында хәбәр итте.\n— Мәғариф учреждениеларының барыһында ла янғын хәүефһеҙлеге талаптарын боҙоуҙы бөтөрөүгә, эргә-тирәһендәге территорияны төҙөкләндереүгә һәм йылытыу миҙгеленә әҙерлеккә айырым иғтибар бирелә, — тип билдәләне Азамат Сәйфуллин. — Бөгөн йылытыу системаларын гидравлик һынау Өфөнөң 412 белем биреү учреждениеларында үткәрелгән, был дөйөм иҫәптән 96,7%. Былар 135 мәктәп, 207 балалар баҡсаһы, 71 өҫтәмә белем биреү учреждениеһы. Ҡаланың Ленин, Октябрь, Совет райондарында йылытыу системаларын һынау тамамланған.


Өфө урамдарында рөхсәтһеҙ сауҙа итеүселәр арта | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nӨфө урамдарында рөхсәтһеҙ сауҙа итеүселәр арта\n14 июля 2017 — 15:16 ГТРК «Башкортостан»\nБыл, әлбиттә, тәү сиратта емеш-еләк миҙгеле башланыуға бәйле. Әммә күптәр сауҙа итер алдынан тейешле документтар юллау кәрәклеге хаҡында онотоп ебәрә. Емеш-еләк, йәшелсәләр һатып торған был ҡатын камераны күргәс тә, ҡулына кеҫә телефоны алып кемгәлер шылтыратырға тотондо. Урамда сауҙа иткән ханымдың ҡулында тейешде документтары юҡ. Шуға ла ул хәҙер штраф түләргә тейеш. Күп тапҡыр штраф түләүҙәр, тикшереүҙәр урам буйындағы һатыусылар өсөн ғәҙәти күренеш. Улар өсөн иң мөһиме кеше күп йөрөгән урынды һайлау һәм мул килем эшләү. Халыҡтың ҡарашы ла быға төрлөсә — берәүҙәр килограмлап һатып алһа, икенселәре бындай сауҙаны урап үтә. Өфөлә аҙыҡ-түлекте документһыҙ һатыу ҡәтғи тыйыла. Әй урамында аҙыҡ-түлектең санитар тикшереү үтеүенә документтарҙы тикшерә башлағанда ла, һатыусылар үҙ кибеттәрен ташлап ҡасыу юлын һайлай. Серегән йәшелсәләр, асыҡ һауала һаҡланған балыҡ, ит. Һатыусыларҙы яҡлаған кешеләр ҙә табыла. Урамда йәшелсә-емеште махсус һауыттарҙа урынлаштырып тәҡдим иткән осраҡта ла уны ҡояш эҫеһенән, туҙандан һәм бөжәктәрҙән һаҡлауы еңел түгел. Әммә, күренеүенсә, күптәр быға иғтибар итмәй. Урам буйында һатылған емеш-еләк һәм башҡа тауарҙарҙың хаҡы күпкә осһоҙораҡ. Халыҡтың сиратҡа тороп кәрәкле аҙыҡ-түлек алыуы төп сәбәптәренең береһе. Быйыл баш ҡалала июнь айында ғына йәшелсә-емеш һатырға документтары булмаған йөҙгә яҡын һатыусы тотолған.Һатыуға рөхсәте булмаған физик шәхестәргә 500 һумдан мең ярымға тиклем күләмдә штраф һалына. Әммә урамда сауҙа итеүселәрҙе был ҡурҡытмай. Ҡанун боҙоп булһа ла килем алыу улар өсөн төп маҡсат булып ҡала.


Республикала 28 градусҡа тиклем йылытасаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала 28 градусҡа тиклем йылытасаҡ\n13:29, 6 мая 2013 Йәмғиәт\nДүшәмбе, 6 майҙа, Башҡортостанда аяҙлы-болотло була. БР Гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхиткә мониторинг идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, республика буйлап ямғыр яуыуы көтөлә. Ел көньяҡтан секундына 19-24 метр тиҙлектә иҫә. Һауа температураһы көндөҙ – плюс 18-23 градус, көньяҡ райондарҙа 28 градус йылы буласаҡ.\nАлдағы ике көндә, Рәсәй Гидрометеорология үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, һауа температураһының көндөҙ плюс 14-17 градусҡа тиклем түбәнәйеүе көтөлә. Төндә ҡайһы бер райондарҙа термометр бағанаһы нуль градусҡа тиклем түбәнәйәсәк.\nШаршамбы, 8 майҙа, республиканың күпселек райондарында ямғырҙар туҡтаясаҡ.


Сөмбөлдөң етенсе йәйе — Башҡорт Википедияһы\n«Сөмбөлдөң етенсе йәйе» — 2002 йылғы Рәсәй кинофильмы. Фильмда Сталин репрессия машинаһының тирмән ташына эләккән һәм Башҡортостандың алыҫ мөйөштәренә ҡасып ҡотолорға мәжбүр булған НКВД лейтенанты ғаиләһенең яҙмышы тураһында һөйләнелә.\nЙосопов Булат Тимербай улы\n1 Ҡыҫҡаса йөкмәткеһе\n3 Ижади төркөм\n1937 йыл. НКВД офицеры Ҡурамша Йәнбирҙин үҙенең ҡатыны совет власына ҡаршы пропаганда таратыуҙа ғәйепләнеп ҡулға алынасағын белеп ҡала. Ул ете йыл буйына, уларҙың тәүге осрашыу мәленән алып, үткәнен йәшереп йөрөүенә ҡарамаҫтан, Ҡурамша уны ярата һәм уның үткәненә шикләнмәй. Уларҙың ҡыҙы бар, һәм ул ҡаланан ҡасырға хәл итә. Ҡасҡындарҙың юлы төпкөлдә ятҡан ауылға төшә, унда Ҡурамшаның хәрби дуҫтары — Таһир һәм Әхәт йәшәй. Улар бергәләп совет власы өсөн көрәшкән булалар. Әммә ҡасҡындарға эҙләү иғлан ителгән була.\nРәсүл Ҡарабулатов — Ҡурамша\nРушанна Бабич — Фирҙәүес\nКамилла Бикҡолова-Кусимова — Сөмбөл\nАлмас Әмиров — Әхәт Ғәйфулин\nНәғим Нурғәлин — Таһир\nВалерий Малюшин — Иван Петрович\nТәлғәт Йосопов — Самат\nГөлшат Ғайсина — Гөлсәриә\nАйрат Мусин — Муллаян\nСценарий авторы: Мәғәфүр Тимербулатов, Булат Йосопов\nРежиссер: Булат Йосопов\nОператор-ҡуйыусы: Анатолий Лесников\nҠуйыусы рәссам: Дмитрий Хильченко\nКомпозитор: Урал Иҙелбаев\nПродюсер: Рәис Исмәғилев\nФестивалдәрҙә ҡатнашлығы һәм бүләктәре: 2002 йыл — 11-се Балтия һәм БДБ илдәре халыҡ-ара фестивале. «Сөмбөлдөң етенсе йәйе» фильмы конкурстан тыш күрһәтелә. 2002 йыл — 8-се «Сталкер» халыҡ-ара хоҡуҡ һаҡлау фестивале — «Сөмбөлдөң етенсе йәйе» фильмы өсөн кино белгестәре һәм кино тәнкитселәре гильдияһы призы. 2003 йыл — 24-се Мәскәү Халыҡ-ара Кинофестивале — «Рәсәй төбәктәрендә кино» махсус программаһында «Сөмбөлдөң етенсе йәйе» фильмы күрһәтелде. 2004 йыл — «Встречи в сибири» кинофестивалендә «Сөмбөлдөң етенсе йәйе» фильмы күрһәтелде. 2004 йыл — "Кун десегей" Яҡутск кинофестивалендә, иң яҡшы фильм өсөн приз.\nОфициальный сайт ГУП РБ Киностудия «Башкортостан» 2013 йылдың 10 февраль көнөндә архивланған.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сөмбөлдөң_етенсе_йәйе&oldid=1057764 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 11 август 2021 в 15:19\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:19 11 август 2021 үҙгәртелгән.


Теүәл бер айҙан республикабыҙҙа Төрки телле театрҙарҙың «Туғанлыҡ» VI Халыҡ-ара фестивале башлана.\n7 сентябрҙән 14-нә тиклем баш ҡалабыҙҙың театрҙары майҙанында 12 илдән төрлө спектаклдәр күрһәтеләсәк. Улар араһнда Хакас, Алтай, Балҡар, Тыва, Сыуашстан, Татарстан, Ҡырғыҙстан, Ҡаҙағстан, Дағстан, Әзербайджан республикалары, Төркиәнән театр коллективтарының сығыштары ҡаралған. Башҡортостан Республикаһы исеменән конкурс программаһы сиктәрендә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры ҡатнаша. Шулай уҡ конкурстан тыш Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры, Салауат дәүләт башҡорт драма театры спектаклдәрен күрһәтәсәк.\nФестивалдең жюри ағзалары: СССР халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәкова, Х.Намсараев исемендәге Бүрәт дәүләт академия драма театры художество етәксеһе Эржена Жамбалова (Бүрәт Республикаһы, Улан-Удэ), Төркиә яҙыусылары союзы ағзаһы, драматург Тунджер Джюдженоглу (Төркиә, Стамбул), М.Горький исемендәге Ырымбур өлкә драма театры художество етәксеһе Рифҡәт Исрафилов (Ырымбур) һәм жюри рәйесе — Рәсәйҙең халыҡ артисы, Рәсәй Армияһы Үҙәк театры художество етәксеһе Борис Морозов (Мәскәү).\nСпектаклдәрҙе йола буйынса театр тәнҡитселәре коллегияһы ҡарай һәм анализлай. Улар: «Литературная газета» баҫмаһының редакторы, «Алтын битлек» фестивале эксперт комиссияһы ағзаһы Александр Вислов (Мәскәү), Сәнғәт һәм мәҙәниәт институты доценты, «Алтын битлек» фестивале эксперт комиссияһы ағзаһы Татьяна Тихоновец (Пермь), ГИТИС-тың тарих, фәлсәфә һәм әҙәбиәт кафедраһы профессоры, филология фәндәре докторы Леонид Ястребов (Мәскәү), Г.Камал Татар дәүләт академия драма театры әҙәбиәт бүлеге мөдире Нияз Иғламов (Ҡазан) һәм З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты доценты, фәлсәфә фәндәре докторы Галина Вербицкая (Өфө).\nСпектаклдәрҙән тыш фестиваль сиктәрендә Мәскәү театр тәнҡитселәре Игорь Овчинников һәм Марина Давыдованың лекциялары, Рәсәй театрҙар эшмәкәрҙәре союзының милли театрҙар кабинеты рәйесе Борис Манджиев менән түңәрәк өҫтәл, артистар ҡатнашлығында этно-концерт үтәсәк. Шулай уҡ «Төрки телле театр һәм мәҙәниәттәр диалогы» халыҡ-ара фәнни-ғәмәли конференция буласаҡ. Уға махсус ҡунаҡ саҡырылған: Голдсмит университеты профессоры Мария Шевцова (Лондон, Бөйөк Британия).\nФестиваль спектаклдәренә билеттарҙы театр кассаларында һәм театрҙарҙың сайттарында онлайн һатып алырға була. Лекция, осрашыуҙар һәм конференцияға инеү ирекле.


6 Июнь , 05:03\nСир һорап килмәй, тиҙәр. Ысынлап та шулайҙыр ул. Ғүмерҙә ауырымаған, табиптарға бер тапҡыр ҙа күренмәгән кешенең ҡапыл ғына ауырып китеп, вафат булып ҡуйыуы мөмкин.Икенсе яҡтан, күпме кеше ниндәй ҙә булһа сирҙән яфалана, дауаханала ятып сыға, табиптар күҙәтеүе аҫтында йәшәй. Ниндәй ғазаптар сигеүен, ниндәй тән һәм йән һыҙланыуҙары кисереүен сырхау кеше үҙе генә белә. Икенсе төрлө әйткәндә, бәғзе бер ауырыуҙың аһ-зарын сит кеше үҙе сирләп киткәс кенә аңлайҙыр.Миңә лә, ныҡ ауырып китеп, бер нисә дауахана-поликлиниканың юлын тапарға тура килде, табиптар ике тапҡыр тән ағзаларымды киҫкеләп операция яһаны, дауаланы, аяҡҡа баҫтырҙы. Оло рәхмәт уларға!\n«Коронавирус» тигән зәхмәт арҡаһында йөрәк-ҡан тамырҙары, ашҡаҙан-эсәк, бәүел-енес һ.б. сирҙәр менән яфаланғандарға дауаханаларға юл ябылды, хатта планлаштырылған операцияларҙы яһау туҡталып торҙо.\nМинең ауырып китеүем тап ошо осорға тура килде. Яҙмыштан уҙып булмай, тиҙәр бит, сир көтмәгәндә килтереп бәрҙе.\nБер иптәш күптән инде, Инйәр йылғаһы буйлап ағып төшәйек, тип өгөтләй ине. Былтыр июнь айында был ниәтте тормошҡа ашырырға булдыҡ. Дөрөҫөн әйткәндә, үҙемдең дә Белорет районының хозур тәбиғәтен күрергә, тау-ташты йырып аҡҡан ярһыу йылға менән алышырға иҫәбем бар ине.\nӨфөнән иртүк сығып китеп ҡояш күтәрелгәнсе Уҫманғәле ауылына барып еттек, ундағы бик матур, ыҡсым мәсеткә инеп хәйер һалдыҡ, сәфәребеҙ уңышлы башланып, бер ниндәй бәлә-ҡазаһыҙ тамамланһын, тип доғалар ҡылдыҡ.\nИюнь айының уртаһы. Тәбиғәттең уянып, йәйге һиллеккә күскән осоро, көндәрҙең йылыта башлаған сағы. Әммә Инйәр – тау йылғаһы, уның һыуы артыҡ йылынмай, быны һәр саҡ иҫтә тоторға кәрәк.\nРезина кәмәләргә ваҡ-төйәкте тейәп, аға башланыҡ. Ағым ыңғайына барыуы ҡыйын түгел, әммә йылғаның һайыраҡ ерҙәрендә («перекат», тиҙәр) кәмәләрҙе һөйрәп барырға тура килә, меңәр йылдар йыуылып шымарған таштарҙан яланғас аяҡтар аша тәнгә һыуыҡ килә. Тайып китеп, бер-ике ҡабат һыуға йығылып, сыланып та алдыҡ. Егерме саҡрымдай аҡҡас, төнгөлөккә туҡтап, палаткалар ҡорҙоҡ, тамаҡ ялғағас, йоҡларға яттыҡ. Иртән минең хәл хөртәйҙе, быға тиклем үҙен артыҡ һиҙҙермәгән сир – простата аденомаһы һыуыҡ һыу йоғонтоһонда шешеп, бәүел юлын япты, һейҙек ҡыуығы тулды, түҙер әмәл юҡ. Тиҙ генә участка дауаханаһына барып, махсус трубка аша бәүелде ағыҙып алдылар. Өфөгә ҡайтҡас, «Ашығыс ярҙам» саҡырттыҡ, 22-се дауаханаға һалдылар. Сирҙең нисек киҫкенләшеп китеүе хаҡында яҙыуымдың сәбәбе бер – һаҡ булығыҙ, аяҡты, билде өшөтөүгә юл ҡуймағыҙ. Был айырыуса ир-егеттәргә ҡағыла. Сөнки простата аденомаһы уларҙа ғына осрай, йәшерен-батырыны юҡ, уларҙы түлһеҙ ҡалдыра.\nБыл сирҙең башҡа сәбәптәре лә бар: аҙ хәрәкәт итеү, көндәр буйы ултырып эшләү, спиртлы эсемлектәрҙе самаһыҙ ҡулланыу, дөрөҫ туҡланмау һәм башҡалар. Ошолар арҡаһында простата (енес биҙе) ҙурая башлай, аденомаға әйләнә. Артабанғы эҙемтәләре бигерәк ҡурҡыныс – кесе ярау килмәй, йөрөү ҡыйынлаша, яман сиргә әйләнеп китеүе ихтимал. Айырыуса аҙ хәрәкәт итеү зыянлы, сөнки ҡан кесе янбаш органдарына килеп етә алмай, сир көсәйә.\nБөтә донъя һаулыҡ һаҡлау (ВОЗ) ойошмаһы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, хроник простатит (енес биҙе шешеүе) менән 28 йәштән уҙған ир-егеттәрҙең 32, 50 йәштән үткәндәрҙең – 55, ә 65 йәштән ололарҙың 75 проценты ошо сирҙең көслөрәк күренеше – простата биҙенең аденомаһы менән яфалана. Артабан уның яман сиргә – ракка әйләнеп китеүе лә бар.\nПростатитты төрлөсә дауалайҙар, йылытыу ысулын ҡулланалар, массаж яһаталар, дарыу-төнәтмә эсәләр. Әгәр инде сир көсәйһә (простата аденомаһына әйләнһә), мотлаҡ операция яһатырға кәрәк.\nӘйткәндәй, хәҙер операцияны тәнде ярып түгел, ә лазер ярҙамында эшләйҙәр. Өфө дауаханаларында был ысул байтаҡтан бирле ҡулланылып килә, уны табиптар «лапроскопик операция» тип атай. Был осраҡта хирургҡа эшләүе еңеләйә, йәрәхәт яһау кәметелә, ауырыу тиҙерәк һауыға, ауыртыуҙы ныҡ һиҙмәй, стационарҙа оҙаҡ ятмай, операция яһағанда барлыҡҡа килгән йөй ҙур булмай.\nАлда телгә алған дауаханала мин бер аҙна яттым. Алты кешелек палаталар тулы, сирлеләр төрлө тарафтан йыйылған, әммә бөтәһен дә бер нужа – «простатит» тигән сир ошонда алып килгән. Оло йәштәге – 80-дән үткәндәр ҙә, 20-һен саҡ тултырғандар ҙа бар. Көн һайын 3–4 кешегә операция яһайҙар, ҡалғандарын шуға әҙерләйҙәр. Минең дә эсте тишеп, бәүел ҡыуығына көпшә (стент) ҡуйҙылар, ике-өс аҙнанан килерһең, тип ҡайтарып ебәрҙеләр, тағы ла өҫтәмә анализдар бирергә кәрәк, тинеләр. Табиптар ҡушҡандың бөтәһен дә еренә еткереп үтәп, өс аҙнанан һуң 22-се дауахананың урология бүлегенә тағы ла килдем. «Ҡабул итеү юҡ, ҡасан булыр, белмәйбеҙ», – тип шаҡ ҡатырҙылар унда. Баҡһаң, бүлектең күп хеҙмәткәре «тажзәхмәт» (коронавирус) йоҡтороп, сирләп киткән икән, яңынан ҡасан эшләй башлаясаҡтары билдәһеҙ. Нишләргә? Йәйге эҫе көндә ҡорһаҡтағы көпшә менән йөрөүҙе дауам итергәме йәки башҡа дауаханаға барып ҡарарғамы? Уларҙың да күбеһе ковид госпиталенә әйләндерелеп бөтөлгән, минең һымаҡ ауырыуҙарҙы ҡабул итеүселәрендә – оҙон сират. Ярай әле таныштар бар, улар ярҙамында Башҡорт дәүләт медицина университетының клиникаһына сират алдым. Тағы ла тиҫтәгә яҡын анализ бирергә, төрлө табипҡа күренергә... Бер аҙнанан һуң килергә ҡуштылар. Нисек барып инеп китеүемде яҙып тормайым, әлеге лә баяғы ковид арҡаһында бер тәүлек изоляторҙа ятырға тура килде. Өҫтәүенә, мине яңылыш яман сир менән ауырыусылар бүлегенә һалып ҡуйғандар. Бындай осраҡта баштан ниндәй уйҙар үткәнен үҙегеҙ аңлайһығыҙҙыр инде, ярай әле ике-өс сәғәттән, ғәфү үтенеп, тейешле бүлеккә күсерҙеләр.\nДауаханала сирлеләрҙе оҙаҡ тотмайҙар, 7 – 8 көндән һуң ҡайтарып ебәрәләр, ябай тел менән әйткәндә, хәс «конвейер» инде. Миңә ике тәүлектән һуң операцияны медицина фәндәре докторы, профессор Руслан Сафиуллин яһаны. Тәүҙә анестезиолог билгә укол эшләй, шунан һуң кәүҙәнең аҫҡы өлөшө бер нәмә лә һиҙмәй башлай, наркоз үҙенекен итә. Табип махсус зонд аша тейешле органға барып етә һәм лазер-бысаҡ ярҙамында операция яһай. Әлбиттә, был алымды яҡшы әҙерлекле, һөнәри оҫталығы юғары булған хирургтар ғына ҡиммәтле заманса ҡорамалдар ярҙамында ҡуллана ала. Руслан Ильяс улы – тап шундайҙарҙан, республикалағы ошо йүнәлештә эшләүсе иң абруйлы табиптарҙың береһе, йылына бөйөрҙә, бәүел ҡыуығында, простата аденомаһына, һейҙек юлдарында осраған төрлө сиргә йөҙҙәрсә операция яһай, ҡул арты еңел була. Әйткәндәй, уның атаһын – билдәле журналист, оҙаҡ йылдар Борай районының «Алға» гәзите мөхәррире булған Ильяс Сафиуллинды яҡшы белә инем, байтаҡ ҡына бер өлкәлә эшләргә тура килде. Рәхмәт уға ошондай ул үҫтергәнгә!\nПалатала дүртәүбеҙ. Һәр кемдең үҙ зары, үҙ ҡайғыһы, тигәндәй. 84 йәшлек Фәнис ағай Һупайлы биҫтәһендә йәшәй икән, татар милләтенән, простатит менән оҙаҡ сирләгән.\n– Ниндәй генә дарыу эсмәнем дә ниндәй генә дауаны ҡулланып ҡараманым, – тип һөйләй ул, – ярҙамы булмаҫмы тип, велосипед менән йөрөй башланым. Әммә барыбер бында килеп операцияға ятырға тура килде.\nРеспубликабыҙ табиптарының һөнәри оҫталығы юғары, абруйы ҙур, беҙгә ситтән дә дауаланырға киләләр. Анатолий – шуларҙың береһе, Силәбе өлкәһенең Эҫем ҡалаһынан. 60-ты уҙған мөһабәт кәүҙәле ирҙе лә ошо яһил сир – простатит – аяҡтан йыҡҡан, операция өҫтәленә алып килгән. Бик мөләйем, ихлас кеше булып сыҡты элекке милиционер. Йөрөй алмағандарға ашарға килтерә, өйҙән ебәргән тәм-томо, ризыҡтары менән бүлешә, тормош юлындағы төрлө хәл-ваҡиғаны һөйләп, күңелде йыуата. Баҡтиһәң, ике йыл элек уның йыуан эсәгенә лә яман сиргә ҡаршы операция яһағандар икән. Әммә ул бирешмәй, күңелен төшөрмәй, ҡатыным, балаларым, ейән-ейәнсәрҙәрем менән оҙаҡ йәшәйем әле, тип хыялдар ҡора. Тағы бер күрше –Николай операцияны бик ҡыйын үткәрҙе, тәүлек буйы беҙгә лә, бүлек хеҙмәткәрҙәренә лә бер һүҙ ҙә ҡушмай ятты.\nНуриман районының бер ауылында йәшәүсе мари егете (ике балалы ир инде ул) бик түҙемле, сабыр булып сыҡты. Уға көпшәне апрель айында уҡ ҡуйғандар икән. «Бер нисә тапҡыр район дауаханаһына барып ҡараным, ҡабул итмәнеләр, Өфөгә бар, тинеләр, – тип һөйләне ул аҙаҡ беҙгә. – «Ковид» тип, бында ла алмайҙар, дүрт ай ботҡа бәүел йыйыла торған ҡапсыҡ бәйләп йөрөнөм. Уны аҙна һайын алыштырып торорға кәрәк, ауыл ерендә быны эшләүе бик ҡыйын, гел генә район үҙәгенә барып тороп булмай бит». Бәләкәй кәүҙәле, сибек кенә ир-егеттә күпме түҙемлек, көс-ғәйрәт, киләсәккә ышаныс!\nБына шулай, яуыз сир дүрт милләт вәкилен – төрлө йәштәге, төрлө ҡараштағы кешеләрҙе яҡынайтты, дуҫлаштырҙы, тиһәм дә артыҡ булмаҫ. Һәр хәлдә, айырылышыу бик ҡыйын булды.\nДауахана табиптары, урта һәм кесе медицина хеҙмәткәрҙәре ярҙамында беҙ аяҡҡа баҫтыҡ, бер-беребеҙгә ярҙам итеп, ҡайғы-шатлыҡтарыбыҙҙы бүлешеп, көн-төндәрҙе үткәрҙек, төшөнкөлөккә юл ҡуйманыҡ. Артабан да иҫән-һау булырға яҙһын. Ауыр сир менән алышҡанда күрелгән михнәттәр бер миңә генә ҡағылмай. Улар – дауахана юлында йөрөгән бөтә кешенең уртаҡ яҙмышы, күрәсәге.\nШуның өсөн уяу булайыҡ, үҙебеҙҙе һаҡлайыҡ, насар ғәҙәттәрҙе – тәмәке тартыу, араҡы эсеүҙе ташлайыҡ, сәләмәт тормош алып барайыҡ.\n«Тажзәхмәт» тә мәңгелек түгел. Ғалимдар, табиптар уны еңеүҙең юлдарын тапты. Беҙгә иһә гигиена ҡағиҙәләрен теүәл үтәргә, вакцина яһатырға ғына ҡала.


Кеше бәләһендә аҡса эшләү | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nКеше бәләһендә аҡса эшләү\n04 июля 2018 — 16:20\nӘлшәй районында йәшәүсе Демешевтар ғаиләһенең 9 йәшлек улдары һирәк осраған йөрәк сиге менән ауырый. Баланы ҡотҡарыр өсөн уларға Германияла ҡиммәтле операция эшләр кәрәк. Аҡса булмау сәбәпле ғаилә интернет селтәрендә аҡса йыйыу өсөн махсус төркөм аса. Тик бының менән мутлашыусылар ҡуллана. Ҡыҫҡа ғына ғүмерендә Никита Демешев 9 операция үткәрә. Донъяға тыуыу менән табиптар уға ҡурҡыныс диагноз ҡуя. Ул һирәк осраған йөрәк ауырыуы менән яфалана. 4 ай сағында малайға беренсе операция яһайҙар. Новосибирск табиптары 9 операция үткәргәндән һуң, киләһе операцияны тик сит ил клиникаһы ғына эшләй ала, тип белдерә. Демешевтар ғаиләһе Германияның Берлин ҡалаһы табиптарына мөрәжәғәт итә. Махсус операция үткәрер өсөн 3 миллион һум аҡса кәрәк. Кәрәкле сумманы йыйыу өсөн халыҡтан ярҙам һорап Никитаның ата-әсәһе интернет селтәрендә махсус төркөм аса.Ҡыҙғанысҡа бөгөн ҙур тормош һынауҙары аҫтында ҡалған балалар һирәк түгел. Махсус операциялар үткәрер өсөн миллиондарса һум аҡса кәрәк. Шул сәбәпле ата-әсәләр интернет селтәрендә аҡса йыйыу өсөн төрлө төркөмдәр аса. Тик кеше бәләһендә үҙҙәренең кеҫәһен тултырған мутлашыусылар ҙа бөгөн һирәк түгел.Бөгөн ҡаланың һәр өсөнсө магазинында балаларға медицина ярҙамы күрһәтер өсөн аҡса йыйыу ҡумталарын осратырға мөмкин. Белгестәр билдәләүенсә, уларҙың күптәре ялған булып сығыуы ихтимал. Шуға ла аҡса бирер алдынан тәүҙә мәрхәмәтлек фондының эшмәкәрлеген тикшереп сығыу берҙә хата булмаҫ.Шулай уҡ мутлашыусыларҙың йыш осраған ысулы ул картаның шәхси мәғлүмәттәрен һорау. Белгестәр әйтеүенсә, әгәр ҙә сит номер аша ярҙам тәҡдим итеп һеҙҙең картағыҙҙың номерын, уның сығарылыш датаһын һәм артындағы өс номерын һорайҙар икән мотлаҡ хоҡуҡ һаҡлау органдарына мөрәжәғәт итер кәрәк.Әлегә Демешевтар ғаиләһе 900 мең һумға яҡын аҡса йыйған. Тағы ла 2 миллион һум ҡалған. Шулай уҡ улар 20-гә яҡын республиканың хәйриә фондтарына ла мөрәжәғәт иткән. Һәм оҙаҡламай кәрәкле сумма йыйылыр тип өмөт итәләр.\n2 из 896


Зәңгәр күл сәйәхәтселәр арбай | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n18 июня 2020 — 13:17 ГТРК «Башкортостан»\nБашҡортостандағы ғәжәйеп зәңгәр күлде күрергә килгән туристар һаны арта. Нуриман районы биләмәһендәге Саруа һыу ятҡылығы тураһында “Башҡортостан24” телеканалында “Сәйәхәтсе һуҡмағы” тапшырыуындағы мауыҡтырғыс хикәйәттән һуң был гүзәл тәбиғәт күренеше сәйәхәтселәрҙең ҡыҙыҡһыныуын йәнә арттырған. Күҙ ҡарамаҡҡа бәләкәй генә күлдең тәрәнлеге 38 метрға етә. Карст һыу ятҡылығының хозурлығына ярҙа ҡоролған кесе майҙансыҡтан ҡарап һоҡланырға мөмкин. Йәшелле-күкле һыуы үтә-күренмәле күлде дайверҙар ярата. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы күл тирәләй биләмәләр ташландыҡ хәлдә. Күл эргәһенә барыр юл да юҡ кимәлендә. Рәсәй Хөкүмәте тармаҡ берләшмәләре менән берлектә төбәктә эске һәм тышҡы туризмды үҫтереү буйынса яңы Милли проект әҙерләй. Ул ил буйлап сәйәхәт итеүселәргә субсидиялар биреүҙе, туризм өлкәһендә эшләгән компанияларға өҫтәлмә хаҡ һалымын кәметеүҙе күҙ уңында тота. Был саралар Рәсәй халҡын ватан сәйәхәтендә ҡыҙыҡһындырыуға йүнәлтелә. Яңы милли проект илдә урынлашҡан тәбиғәт ҡомартҡыларының тирә-яғын төҙөкләндерергә лә булышлыҡ итер ине, тигән өмөт бар.


8 Ғинуар , 14:10\nХикәйә Яраталар Ғалимды тыуған яҡтарында. Улай тиһәң, республикаһының ҡайһы төбәгенә барып төшһә лә, аяғын ергә тигеҙмәй халыҡ, күтәреп алып йөрөгәндәй булалар. Булмай һуң. Ул бит фән донъяһында әллә ниндәй асыштар яһаған, әллә күпме баҫмалар авторы, юғары уҡыу йортонда белем биргән доктор. Ысын мәғәнәһендә Хоҙайҙан һәләт һалынған табип.\nБыл юлы айырата ҙурланылар. Ни тиһәң дә, юбилейын – етмешен билдәләйҙәр. Район үҙәгендә шау-шыулы, йыр-моңло кисә, сәскәләр, бүләктәр, банкет, йөҙ төрлө хәтирәләр уятҡан сығыштарҙың барыһы ла күңеленә хуш килде Рамаҙан Нуриман улының. Сәхнә ситендәге ҡәнәфиҙә сумып ҡына тамаша ҡылып ултыра ла алманы, һәр береһенең ҡулын ҡыҫып йә ҡосоп һөйөп алыу дәрте менән һикереп килде лә торҙо, килде лә торҙо. Банкетта ла бик күп йылы һүҙҙәр булды, күҙҙәргә йәш төйөлдөргәндәре лә, быуылып көлдөргәндәре лә. Иң ахырҙа дәртле ҡурай моңона һәлмәк һелкенеп бейеп, оҙон көйгә ҡушылып йырлап ҡуйҙы. Икенсе көн һуң ғына тороп ҡайтырға йыйына башлағайнылар, телефон шылтыраны.\n— Сәлимгәрәев тыңлай.\n— Рамаҙан Нуриманович, бында һеҙгә килгәндәр.\n— Кем килгән?\nКонсьерж егет трубканан айырылып килеүсегә шул уҡ һорауҙы ҡабатланы ла яуабын еткерҙе:\n— Кисә һеҙгә йүгән биргән кеше. Ат артынан барайыҡ, ти.\nШул ваҡыт иҫенә төштө: кисә бит уға ат бүләк иттеләр. Ат! Уның бала саҡ хыялын.\n— О-о! Әйҙүк-әйҙүк, үтһен.\nӘйберҙәрҙе йыйышып машинаға ташыған ярҙамсыһы менән шоферына сығып торорға ҡушып, өй халатын йәһәт кенә салбар-күлдәккә алмаштырып алды, көҙгөгә күҙ һалып сәсен рәтләне. Унан күстәнәс көткән балалай, шатлығын йәшерә алмайынса ишеккә ҡарап ҡалды. Кисәге егет шул. Оҙон буйлы, ҡара һылыу. Ул бит кисә хас уның бәләкәй саҡтарындағы әкиәттәгеләй итеп әйтеп һалды: «Бына һеҙгә йүгән. Өйөргә сығып ҡороғоңдо ҡалтырат, йүгәнеңде шалтырат. Ҡайһы йылҡы боролоп ҡарай – шул һеҙҙеке».\n— Э-эй, мине атлы иткән ҡустымы был?! – оло кеше йәшенең ҡулдарын ҡармап ҡыҫты.\n— Һаумыһығыҙ. Һеҙҙе ҡырға алып сығырға килдем, өйөр янына.\n— Ниндәй хужалыҡ бүләк итә һуң миңә ат һынлы атты, ҡустым? – һаман егеттең ҡулын ысҡындырмай ҡарт.\n— «Тарпан» шәхси хужалығы.\n— Һинме уның етәксеһе?\n— Юҡ, аға... олатай, мин түгел. Мин етәксенең улы булам, кинйә улы, беҙ дүрт малай унда.\n— Ә-ә, бик мәслихәт, улым. Ул нишләп улай атлап ҙурланы икән мине шәхси хужалыҡ, ауырға тура килмәйме һуң үҙегеҙгә?\n— Атай шулай хәл итте, мин уның ҡушыуын ғына үтәйем, – егеттең баҫалҡы йылмайыуында әллә ниндәй яҡынлыҡ, йылылыҡ тойолдо.\n— Үҙе килмәнеме атайың?\nЕгет тағы йылмайҙы:\n— Юҡ. Ул бындай сараларға йөрөмәй.\nДоктор ҡулдарын йәйҙе:\n— Ҡайҙа итермен икән мин ул атты?\n— Белмәйем, уныһын атай менән уйлашырһығыҙ, минең бурыс һеҙҙе өйөргә алып барыу. Йүгәнде онотмағыҙ!\n— Йүгәнде? Эйе лә һуң... – доктор бүләктәр өйөмө араһынан кисәге күн моҡсаға һалып бирелгән йүгәнде эҙләп алды.\nҠунаҡты оҙатырға тип ашығып килгән хакимиәт етәкселәренә эш айышын аңлатып, егеттең машинаһына инеп тә ултырҙы ҡарт. Тау-таш араһында йөрөүгә ҡулайлаштырылған ҙур тәгәрмәсле авто ҡеүәтле геүләп алға елдерҙе.\n«Ат» һүҙе менән дәртләнгән Рамаҙан ысынында бүләген ни эшләтерен дә белмәй әле. Асылда ул ат уға кәрәк тә түгел, әммә егет әйткәнсә, «ҡороғон ҡалтыратып, йүгәнен шалтыратып» өйөргә барыу, үҙенә ҡараған атты бүләккә алыу...\n— Улым, «ҡороғон ҡалтыратып, йүгәнен шалтыратып» тигәнде ҡайҙан беләһең әле һин?\nРуль артындағы башын бора биреп яуапланы:\n— Атай йүгәнде тап шулай итеп тапшырырға ҡушты.\nМуйынын яурын эстәренә тартып уҡ һеңеп ултырған ҡарт ҡаштарын һикертте:\n— Хәтә-әр... Бала саҡта әсәй шундай әкиәт һөйләй ҙә, эй, минең, маңҡа малайҙың, шулайтып өйөргә барып ат алғы килә бит. Ҡайҙа инде... атайһыҙ балаға ат...\nЫсынында шулай итеп тә ҡарағайны бит ул, атайлы малайҙарҙың аттарына элмәнләп, бер һыбай атландырыуҙарына ялланып йөрөп иптәштәренең хужалыҡ эштәренә ярҙамлашып хитлашып йөрөп арығас. Колхоз йылҡыһы ҡышлаған ауыл ситендәге һарайға килде лә, малдарҙың ялан кәртәгә сығарылған сағын көтөп алып, сүс ептән әтмәләнгән йүгәнен ялпылдатты. Ситтәге аттар тертләп ҡасты, әммә баш ҡалҡытып ҡарағаны табылманы. Арыҡ беләге арығансы һелкетте йүгәнен малай, тик кәртә ситенә яҡынлаған ат та, исмаһам, берәй ҡорсаңғы ҡолонсаҡ та булманы. Был тәжрибәһен дуҫы Саматҡа һөйләгәйне, тегеһе уйлана биреп ултырҙы ла хәҡиҡәтте асты:\n— Һуң атайың юҡ та инде һинең. Атайһыҙ малайға ат килмәй инде, һин ул малды нисек көтәһең? Атай булһа, ат та була, унан, атайҙарҙың йүгәне лә былай түгел.\n— Ҡалай һуң? – Рамаҙан үҙенең ҡырҡ төйнәүле еп йүгәненә ҡарап алды.\n— Атайҙарҙың йүгәне майлы ҡайыштан була. Унан дегет еҫе аңҡып тора. Етмәһә, еҙ тимерҙәр менән биҙәлә. Ошолайтып болғаһаң, ул ысынлап шалтырап тора, белдең?\nБыл асыштан һуң күңеле төштө Рамаҙандың. Уның бер ваҡытта ла аты булмаясаҡ. Атаһы булмаған кеүек. Шуға әсәһе тағы әлеге әкиәтен һөйләп, әүәлге еренә еткәйне, шып туҡтатты:\n— Һөйләмә ҡабат быны!\nОшоғаса кис һайын ныҡышып һөйләткән балаһының был ҡарарына аптырап ҡалды әсә.\n— Оҡшамай. Икенсене һөйлә... ат булмағанды.\nШул хәлдән ары ат уның күңеленең иң төбөнә йәшеренде. Бер ваҡытта ла тормошҡа ашмай торған хыял, үҫә бара бала саҡ хәтирәләрен һаҡлаусы бер әкиәт булып.\nСәғәттән ашыу бәүелеп барып, урынға килеп еткәс, ялан кәртәлә яҙғы ҡояшҡа йылынышып, ирәйеп йөрөгән йылҡы көтөүе тәңгәленә туҡтанылар. Сығып баҫыуҙарына яндарына урта буйлы, киң яурынлы ир-уҙаман килде. Түбәһен генә япҡан баш кейеме аҫтынан сикә сәстәренең ағарғаны, эйәк-сикәләрендәге шыртҡа ла аҡ юлаҡ йүгергәнлеге аңғарыла. Сабыр ҡарашлы ир тауыш-тынһыҙ ғына ҡуш услап күреште лә улына эйәк ҡаҡты:\nТегенеһе машинаһының артҡы ултырғысына ташлаған моҡсанан йүгәнде сығарҙы. Ир дегет еҫе сығып торған йүгәнде ҡарттың ҡулына тотторҙо. Бына ул ысын йүгән! Киң ҡара ҡайыштан... еҙ төймәләр менән һырланған... күн суҡтар менән биҙәлгән... Рамаҙан был күренештән юғалып ҡалып, сабыйҙарса бер ҡатлы ҡарашын иргә күтәрҙе:\n— Ҡустым... ҡалай ҙурланың әле, уйламағанда.\nБығаса бик етди, хатта уҫалыраҡ ҡарағандай тойолған ир йылмая бирҙе лә терһәгенән алға этте:\n— Яҡынлағыҙ өйөргә.\nРамаҙан Нуриманович йомшарғандай булған аяҡтарында саҡ барып етеп кәртәгә тотондо ла ҡалтыранған ҡулын күтәрә биреп йүгәнен шалтыратты. Шылтырай икән бындай йүгән. Дуҫы Самат юҡты һөйләмәгән. Атайлы булды бит ул – белгәндер.\nҠапыл шалтыраған тауышҡа өйөрҙәге бер нисә йылҡы башын күтәрҙе. Ә араларынан береһе алаҡанлай биреп торҙо ла... О, мөғжизә: уның яғына ике-өс аҙым яһап ҡуйҙы. Арттағы ирҙәр көлөп үк ебәрҙе:\n— Ана, ҡараны!\n— Килмәксе әле!\nРамаҙан ғына хайран булып тик торҙо. Телен йотҡандай хәлдә. Уның күңел төбөндә генә йәшәгән, дөрөҫөрәге, хәҙер инде йәшәү мәғәнәһен дә юйған сабый хыялын бөтөнләй ят кешеләр тормошҡа ашырып тора. Бына ғәжәп донъя.\n— Оҡшаһа, ошоноһон алығыҙ, – ир йәнәшәһенә килеп баҫты, – йәш бейә.\nҠарт ҡапылда яуап бирә алманы. Ирекһеҙҙән күҙҙәренә тулған йәштәрен һөртөргә уңайһыҙланып тора бирҙе. Уның хәлен аңлаған хужа ла ҡамасауламаны:\n— Ҡапылда алып китә алмаһағыҙ, йөрөһөн ошонда, – тине лә машинаһы янында булышҡан улы эргәһенә китте.\nБер килке торҙо Рамаҙан аттарға төбәлеп. Үҙенә тәғәйенләнгән йәш бейәне ҡарашы менән иркәләне. Юҡ, алмаясаҡ ул был малҡайҙы, һуғым да итмәйәсәк, ҡулға ла өйрәтмәйәсәк. Йөрөһөн ул ошонда, иректә. Әйҙә, ҡолонлаһын, үрсеһен. Уға хәҙер ҡайҙалыр бер ерҙә аты барлығын, атлы булыуын белеү ҙә етә. Ошо фекергә килгәс, доктор арттағыларға боролдо:\n— Рәхмәт, ҡустылар. Ҡанаттарым үҫеп сыҡҡандай булды.\nУнан үҙе барып иргә ҡулын һуҙҙы:\n— Танышманыҡ та бит, ҡустым. Рамаҙан ағайың булам.\nТеге лә ҡулын ҡыҫты:\n— Ат һынлы атты йәлләмәнең миңә, Райман ҡусты, бигерәк киң күңелле кеше икәнһең. Ҡайһы ауылдан?\n— Кемдең улы? Атайың кем?\n— Атайым... Нәфисәнең улы мин...\nИке ир ҡарашып ҡалды. Бер нисә секунд шулай торҙолар. Олоһо сикһеҙ шаңҡыу кисерҙе, хатта ауыҙы асыла төштө. Йәшерәге тағы ла ҡотҡарҙы уны.\n— Ҡайтыуға машина көтә һеҙҙе. Ат буйынса нимә хәл итһәгеҙ ҙә, егеттәр башҡарыр, – тине лә фермаларына ҡарай юлланды.\nҠарт баҫҡан урынында ҡаҙаҡланған ише тороп ҡалды. Нәфисәнең улы... Нәфисә... Ат хаҡындағы бала саҡ хыялын да бары тик ул ғына белә ине. Нәфисәгә генә һөйләгәйне... ҡасандыр. Унан башҡа бер тере йәнгә лә был хаҡта билдәле түгел. Шаярып һөйләгәйне, уйын итеп. Ул, тимәк, нисә йылдар был тарихты күңелендә йөрөткән, онотмаған. Уның бала аҡылы менән генә уйланған әкиәти хыялын да хәтеренән юймаған... Ә Рамаҙан... уны онотто.\nРайманды һоло үлсәгән келәттә барып тапты ҡарт. Тегеһе бер генә һирпелеп ҡарап алды ла эше менән булды. Уның тилбер ҡыланыштарын күҙәтеп ишек яҡтауына һөйәлде Рамаҙан.\n— Үлсәйһеңме? – күреп торһа ла һораны.\n— Эйе, ҡолонло бейәләрҙе айырым ашатам.\n— Ҡолонло бейәләрҙе?.. Әсәйең һөйләнеме... ат тураһында?\nРайман үлсәгес һандарына төбәлеп баш ҡаҡты:\n— Эйе. Ул – мәрхүмә, беләһегеҙҙер?\n— Мәр... мәрхүмә?..\n— Йыл булды инде.\nТағы һүҙһеҙ ҡалдылар. Ул арала тоҡтар үлсәнеп бөттө. Уларҙы бер урынға өйгәс, Райман һаман ишек уйымында торған Рамаҙандың яурыны аша тышҡа ҡарап дауам итте:\n— Атайһыҙ үҫтем... Атайым үлгән тип белеп... Әсәй, атайыңдың бала саҡ хыялы шулай булған, сүс йүгән тотоп өйөргә барып йөрөгән... ултырып илаған... хыялланған, тип йыш һөйләне бала саҡта. Ә мин шул ваҡыт: «Их, атайым тере булһа, мин ҙурайып күп аттар көтөр ҙә, уны өйөргә алып килеп, теләгән атын һайлатыр инем», – тип ярһып әйтә инем...\nАуыр бирелә ине уға ла был хәбәрҙәр. Уйланып тора бирҙе. Тағы һүҙен ялғаны:\n— Мин дә ат яраттым. Атайлы малайҙарға ялланып йөрөп һыбай атланырға өйрәндем. Йылҡы аҫрарға хыялландым. Тәүге ҡолондо әсәй алып бирҙе... шунан үрсеттем. Түшәккә ятҡас... әсәй һеҙгә ат бирергә ҡушты. Йүгән менән үҙе килеп һайлап алһын, тине. Мин... һеҙҙе... бер ваҡытта ла күрмәҫмен тигәйнем башта... Әммә... әсәй ғүмер буйы яратып һөйләп ныҡ һеңдергәнме... Юйылды ул нәфрәт тә... Бына шулай...\nҠайтты ла ауырып йығылды Рамаҙан. Ҡыҙҙарының ҡотон алды. Ике ҡыҙы ике яҡтан килә һалып етте. «Атай ҙа атай» тип йүгерештеләр. Ни ере ауырығанын белә алманылар. Докторға табип саҡыртмаҡсылар ине – туҡтатты:\n— Кәрәкмәй. Ни ерем ауырығанын үҙем генә беләм.\n— Әйт һуң беҙгә лә, – ҡыҙҙары ныҡышты.\nАтайҙарының хәбәре уларҙы шаҡ ҡатырҙы:\n— Йәнем ауырый минең. Намыҫым...\n— Ата-аҡ! – оло ҡыҙы ул ятҡан диванға килеп ултырҙы.\n— Ниңә, атай? – бәләкәйе лә яҡынлашты.\n— Йә-әш саҡта... Медучилище студенты булғанда әле, армияға тиклем... һөйгән ҡыҙым булғайны. Нәфисә тигән...\n— Нәфисә? Әсәй мәрхүмә һине ҡайһы саҡта «Нәфисә» тип һаташа, тип әйтә торғайны. Тимәк, ул Нәфисә булған?\nРамаҙан ауыр итеп көрһөндө:\n— Булды... Армияға оҙатып ҡалды.\n— Шунан, атай? Артабан? – тағы тынып ҡалған икән, аяҡ осонда ултырған ҡыҙы һаҡ ҡына ҡағылып алды.\n— Миңә берәүҙән хат килде, Нәфисә һин киткәс тә, икенсе егет тапты, тип. Ә мин үтә көнсөл, ҡыҙыу инем... Шул ҡыҙыулыҡ менән уға бик йәмһеҙ хат яҙып һалдым... кирза итегемдең эҙен баҫып тороп... өс тинлек аҡса һалып.\n— Уныһы ни өсөн?\n— Алйотлоҡ инде. Беҙҙең заманда һалдаттар көтмәгән ҡыҙҙарына шулай иткән булалар ине, йәнәһе – үс.\n— Ә ул?\n— Ул өндәшмәне. Унан балаһы тыуғанлығын ишеттем. Был хәбәр бөтөнләй йөрәгемде ярҙы. Хатта атылып үлергә уйлағайным, иптәшем ҡоралымды ҡайырып алып өлгөрҙө. Шунан үҙемә Нәфисәне оноторға һүҙ бирҙем. Армиянан һуң институтҡа индем... әсәйегеҙҙе осраттым, һеҙ тыуҙығыҙ. Барыһы ла һәйбәт, барыһы ла ыңғай булды. Эшләнем, эшләнем... эшләнем... Нәфисәнең төҫөн, исемен яҙмышымдан юйырға тырыштым. Әллә минең хаҡта белһен, ишетһен әле тинемме?..\nТағы онотолоп ҡалған атаһын телгә килтерә ҡыҙҙары:\n— Ҡайҙа икән хәҙер ул ҡатын?\n— Ул... ҡатынмы? Был донъяла юҡ... юҡ.\n— Булмаһа ла беҙҙең хыялдарҙы тормошҡа ашырҙы...\n— Ниндәй хыялдарҙы?\n— Кемдең – «беҙҙең»?\n— Минең... улым менән икебеҙҙең... Нәфисәм... әй, минең Нәфисәм...\nАтайҙарының юрған осон тешләп һығылып илап ебәргәнен ҡарап, ҡыҙҙар өнһөҙ ҡалды.


Ер –тере планета » Воспитателям.ру\nВы находитесь здесь: Главная > Воспитателям национальных групп > Ер –тере планета\nЕр –тере планета\nМаҡсат: -Ҡояш системаһы тураһында башланғыс белем биреү. Ер, Ҡояш һәм башҡа планеталарға ҡыҙыҡһыныу, иғтибар тәрбиәләү. Балаларҙың аң-зиһенен, күҙаллауын, фекрләүен һәм телмәрен үҫтереү.\nҺыуҙың тәбиғәттә, кешеләрҙеңкөнкүрешендә булған әһәмиәтле һәм уның бөтә Ер шарындағы тереклектең йәшәү сығанағы булыуы тураһында төшөнсәне камиллаштырыу. Һыу менән эксперименталь практик эштәр, тәжрибәләр, күҙәтеүҙәр аша кәрәкле һығымталар яһау, уның төрлө сифатҡа эйә булыуын үҙҙәренең күҙәтеүҙәре , сағыштырыуҙары аша төрлө нәтижәле һәм үҙенсәлеклә һығымта яһарға өйрәтеүҙе дауам итеү. Һыуға ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү.\nДәрес барышы: - Балалар, йомаҡты сисегеҙ әле.\n-Күктән килде, ергә китте ( ямғыр).\nФонояҙма – ямғыр яуыуы.\n- Балалар, ямғыр яуғас, тып-тып тамсылыр тамды, бер, ике, өс.... һанап бөтөрлөк түгел. Тамсылар бер-береһе менән һөйләште. Бер тамсы: “Эх, бер урында торорға яратмайым, сәйәхәт итергә яратам”- тине. Бына ошо сәйә!хәт итеүсе тамсы беҙгә ҡунаҡҡа килде. (Ҙур тамсы һүрәте эленә).\n-Балалар, әйҙәгеҙ ошо сәйәхәт итеүсе тамсы менән беҙҙә сәйәхәт итеп алайыҡ.\nКескә имән, һаумы!\nБеҙ йәшәйбеҙ бер ерҙә\nСәләмләйбеҙ һеҙҙе лә!\nӘйҙәгеҙ,Ҡояш системаһының картаһы менән танышайыҡ.\n-Картаның уртаһында нимә тора?\n-Ҡояш нимә ул? Ҡояш ул ҙур шар-йондоҙ.\n-Эйе, ҡояш ул ҙур түңәрәк йондоҙ, ул Ергә башҡа йондоҙҙарга ҡараганда ла яҡыныраҡ урынлашҡан. Ул ҡыҙған шар, унан бик күп йылылыҡ һәм яҡтылыҡ килә.\n-Беҙ ҡояшҡа ҡарай алабыҙмы?\n- Ул шундай сағыу, шуға тура ҡарап булмай, күҙ сағыла.\n-Балалар беҙ ҡайҙа йәшәйбеҙ?\n- Ерҙә, беҙҙең планетабыҙ Ер.\n- Беҙҙең Ер шары Ҡояш тирәләй әйләнә.\n- Балалар Ҡояш янында ниндәй планеталар бар. Венера, Меркурий, Марс,Ер.\n- Ҡайһы планета Ҡояштан йылылыҡ күберәк ала. Меркурий, Венера, Ер.Ҡалғандары Марс, Плутон, Уран әҙерәк.\n-Бөтә планеталар ҙа Ҡояш тирәләй әйләнә.\n- Ер планетаһының макты нимә ул?( Глобус күрһәтеү).\n- Балалар , Ер –тере планета. Ерҙә йәшәү бар, сөнки унда кешеләр, хайуандар, үҫемлектәр һ.б. тереклектәр йәшәй. Ер планетаһында һыу, һауа, йылылыҡ бар, был шарттар бөтә тереклек өсөн булдырылған. Ер кешеләрҙең өйө. Балалар, беҙҙең Еребеҙ иң матуры!\n-Ерҙә ниндәй полюстар бар? Төнъяҡ, көнъяҡ.\n- Нисә материк бар? Алты. (Глобусҡа ҡарау.) Америка , Евразия,Австралия, Антарктида, Арктика, Африка.\nГлобус һәм лампа менән тәжрибә.\nНи өсөн Ерҙә көн менән төн алышына? Балалар, хәҙер беҙ шуны тикшерәбеҙ, ҡарайбыҙ, күҙәтәбеҙ.\nХәрәкәтле уйын. Ҡояш һәм планеталар.\n-Балалар, әйҙәгеҙ тағын бер мәртәбә глобусҡа ҡарайыҡ. Унда ниндәй төҫтәр күберәк? Күк төҫ.\n- Күк төҫ менән нимә билдәләнгән?\nОкеан, диңгеҙ, йылғалар, шишмәләр. Бөгөн беҙ һеҙҙең менән һыуҙың төрлө тылсым көсөнә эйә булыуы тураһында һөйләшәсәкбеҙ. Сәйәхәт итеүсе тамсыға ла был бик ҡыҙыҡлы булыр тип уйлайым.\nКешеләргә һыу ни өсөн кәрәк? Йыуынырға, эсергә, ашарға бешерергә.\nБеҙҙең тәнебеҙҙә һыу бармы икән? Тикшерәбеҙ- бармаҡтарыбыҙҙы телебеҙгә тейҙерәбеҙ.Нимә эшләне?Еүешләнде, һыуланды.\nБеҙ илаганда күҙҙәребеҙҙән йәштәр тама, оҙаҡ илаһаҡ танауҙанда ағып китә.\nӘ өйҙә, йәки төркөмдә эҫе булһа беҙ нимә эшләйбеҙ? Беҙ тирләйбеҙ. Тимәк, беҙҙең дә тәнебеҙҙә һыу бар.\nҮҫемлектәрҙең дә һыуы буламы икән, тикшереп ҡарайыҡ әле? Япраҡты ҡулда йомарлап, таушалдырайыҡ еүешлек барлыҡҡа килде.\nЕмеш-еләктең да һыуҙары бар, беҙ уларһы һығып һут эшләйбеҙ. Һәм беҙ ул һуттарҙы бик яратабыҙ. Шулай итеп үҫемлектәрҙә, емеш-еләктәрҙә лә һыу була икән.\nЙылғала ла, крандарҙа ла, күлдәрҙә лә һыу юҡ тип күҙ алдына килтерәйек. Нимә булыр икән? Кешеләр, хайуандар һыуһыҙ сарсап бөтөрҙәр ине, ә ағастар, үләндәр, сәскәләр һыуһыҙ китеп бөтөрҙәр ине.\nҺыуҙы Кеше эсеү, аш әҙерләү өсөн генә түгел, йыуыныу, өйҙәрҙе таҙа тотоу өсөн файҙалана. Йәшелсә, емеш-еләк, үҫемлектәр өсөн дә һыу бик кәрәк, бына ниндәй икән ул һыу. Тимәк, һыу бөтә тереклектең йәшәу сығанағы!\nБалалар, әйҙәгеҙ сәйәхәт итеүсе тамсыға төрлө тәжрибәләр үткәреп күрһәтәйек.\nҺыу үтә күренүсән.\nҠалаҡты ошо стакандағы һыуға һалайыҡ. Ҡалаҡ һыуҙа күренәме икән? Тимәк һыу үтә күренеүсән.\nҺыу ниндәй төҫтә?\nСтаканлы һыу эргәһендә төҫлө ҡағыҙҙар ята, сағыштырабыҙ. Һыуҙың төҫө юҡ, ул төҫһөҙ. Буяу һалһаҡ төҫөн үҙгәртә.\nҺыуҙың еҫе юҡ.\nҺыуҙың еҫен еҫкәп ҡарайыҡ. Һыуҙың еҫе юҡ.\nҺыуҙың тәме юҡ.\n-Һыу иретеүсе. Шәкәр, тоҙ һалып болғатабыҙ. Шәкәр , тоҙ ҡайҙа булды? Ирене. Ул иретеүсе. Шулай итеп балалар беҙ һыу тураһында бик күп нәмәлар белдек.\nХәҙер мин һеҙгә һыу тураһында бәләкәй генә әкитәт һөйләйем. Схема буйынса һөйләү.\nБорон-борон заманда тамсы йәшәгән ти. Тамсыға бер үҙенә күңелһеҙ булып киткәндә, ул донъя күрергә тип сығып киткән. Барған-барған да, иптәш тамсыларын табып бергәләп гөрләүек булып ағып киткәндәр. Шунан барып йылғаға ҡушылғандар. Төнөн тамсы томанға әйләнеп, өҫкә күтәрелгән, ә иртәнсәк ҡояш йылытҡас, ул болотҡа әйләнгән. Өҫтә һыуыҡ, һалҡын булғас, ул ямғыр булып кире әйләнеп ҡайтҡан. Ҡыш еткәс ул ҡар бөртөктәре булып ергә төшә икән. Ҡар, ямғыр яуыуы ошо була икән. Һәм ошо һыу әйләнеше тип атала.\nБалалар схема буйынса һөйләй.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ГЕРОЙҘАР ТЫУЫП ТОРҺОН, ТИК УЛАР ҺУҒЫШ ГЕРОЙҘАРЫ БУЛМАҺЫН - 2015 - Мәҡәләләр\nГЕРОЙҘАР ТЫУЫП ТОРҺОН, ТИК УЛАР ҺУҒЫШ ГЕРОЙҘАРЫ БУЛМАҺЫН\nБәләкәй саҡтарында малайҙарымдың: "Әсәй, һинең яратҡан байрамың ниндәй?" - тигән һорауҙарына: "Еңеү көнө", - тиһәм, улар мине алдаша тип уйлап, яуабымды күңелдәре кителеберәк ҡабул итә ине. Сөнки балалар Яңы йылдан да шәп байрам булырға мөмкинлегенә ышана ла алмай. Яңы йыл да оҡшай, әлбиттә, әммә ул - күберәк ғаилә, күңел асыу байрамы, ә Еңеү көнө - дөйөм халыҡ тантанаһы, һағыш ҡатыш шатлыҡ байрамы, ул барса илде берләштергән, һәр ғаиләгә ҡағылған көн тип аңлатырға тырышҡан булам. Тик малайҙарҙың: "Беҙ ҙә, ҙурайғас, Еңеү көнөн ярата башлаясаҡбыҙмы?" - тигән бер ҡатлы һорауҙарына ҡапыл ғына нимә тип әйтергә лә белмәй инем. Сөнки элегерәк беҙгә, ветерандар һаны кәмегән һайын, был байрамдың бәҫе кәмер, ул онотола барыр, йәш быуын тарафынан өҫтәмә ял көнө тип кенә ҡабул ителә башлар кеүек тойола ине…\nӘ тормошта киреһенсә килеп сыҡты: йылдан-йыл Еңеү көндәре ил күләмендә киңерәк ҡолас менән, тантаналыраҡ, йылыраҡ, ихласыраҡ итеп билдәләнә башланы. Тик беҙҙең атайҙарҙың был бәхетле көндәрҙе күрә алмауы, иҫән ветерандарға күрһәтелгән оло хөрмәттән мәхрүм булыуы ғына йөрәкте әрнетә ине. Улар заманында фронтовиктар ҙа күберәк, ил дә ярлыраҡ булды, 9 май байрамдары күпкә ҡайтышыраҡ үтте бит. "Ярай әле һинең атайың Еңеүҙең 50 йыллығын күргән. Бына беҙҙекеләр бөтөнләй Еңеү тураһында ла белмәй, яу яланында ятып ҡалған бит", - тип әйтеүселәр янында иһә мин бәхетлерәк инем.\nҺәм бына ниндәй мөғжизә: быйыл Бөйөк Ватан һуғышының бөтә һалдаттары ла - һуғышта ҡалғандары ла, ҡайтып вафат булғандары ла - тереләр менән бергә байрам майҙанына килде, фотоһүрәттәрҙә булһа ла, еңеүселәр сафында атланы. Мең рәхмәт "Үлемһеҙ полк"ты уйлап сығарған кешеләргә! Күпме яралы күңелдәрҙе бөтәйтте, һағышлы йөҙҙәрҙе яҡтыртты был сара. Бына шулай һәр кем үҙенең ғаилә геройын иҫкә алырға мөмкинлек булғанда, ысынлап та, бер кем дә, бер нәмә лә онотолмаясаҡ.\n2012 йылда Томск ҡалаһында башланған акция йылдан-йыл киңәйә барып, быйылғы юбилей йылында 12 миллиондан ашыу кешене тупланы. Мин дә атайым, 1942 йылдың йәйендә 18 йәшендә фронтҡа алынып, Германияға тиклем яу юлдары үткән, ике тапҡыр аяғынан ҡаты яраланған һәм егерме йыл элек ошо уңалмаған яраларынан вафат булған Мөхитдин Мусиндың фотоһүрәтен тотоп, йөҙәрләгән кеше араһында Асҡар ауылының үҙәк майҙанынан ҙур ҡыуаныс һәм ғорурлыҡ тойғоһо менән үттем. Гүйә, уның рухы миңә рәхмәт әйткән кеүек булды.\nИң мөһиме, "Үлемһеҙ полк", Рәсәй Президенты В. Путин әйткәнсә, кабинеттарҙан, административ структураларҙан түгел, ә йөрәктәрҙән сығыуын раҫлап, олоһон да, кесеһен дә, пенсионерын да, студентын да, түрәһен дә, ябай эшсеһен дә, бай эшҡыуарҙы ла, аҙ тәьмин ителгәнен дә дөйөм бер сафҡа баҫтырҙы. Ғаиләһендә фронтта ҡатнашҡан ата-олатаһы булмағандар ҙа, алыҫ туғанының йә күршеһенең портретын тотоп, мөһим саранан ҡалышҡыһы килмәне. Байтаҡ халыҡ район ауылдарынан махсус рәүештә килгәйне. Элек шулай күмәкләп демонстрацияға сыға торғайныҡ. Тик уларға беҙҙе күберәк мәжбүр итеп ҡыуалар ине. Ә был юлы һәр кем йөрәк ҡушыуы буйынса, үҙенең дә Еңеүсенең балаһы йә ейәне булыуы менән ғорурланыуын белдерергә килде. Ысын мәғәнәһендә берләштереү көнө ул Еңеү байрамы. Ә беҙгә дәүләт ниндәйҙер Берҙәмлек көндәре булдырып, көсләп ҡушып ҡараны. Берҙәмлек көнөн уйлап табыу кәрәкмәй, бына ул - Еңеү көнө, "Үлемһеҙ полк"! Һәр ғаиләнең шәхси иҫтәлеге беҙҙе дөйөм бер Тере Хәтер булып ойошторҙо.\nКесе улым да быйыл класташтары менән тәүге тапҡыр парадта ҡатнашты. Өйгә ҡайтҡас та, һәр ваҡыттағыса, компьютерға йомолманы, телевизорҙы асып, башынан аҙағынаса Ҡыҙыл майҙандағы парадты, "Үлемһеҙ полк"ты ҡараны. Бер нәмә өндәшмәһә лә, мин уның күңеленән был байрамдың мөһимлеген тәрәндән аңлай башлауын тойҙом. Моғайын, бер ваҡыт ул да, олатаһының фотоһүрәтен тотоп, ғорурлыҡ менән "Үлемһеҙ полк" сафында атлар. Аҙаҡ уның балалары… Бөйөк Еңеүҙең 100 йыллығы ла, артабанғылары ла бөгөнгөләй тығыҙ сафтарҙа үтер... Хатта бер генә тере ветеран ҡалмаһа ла… Тик минең быуындың ғаилә геройы булып һаман шул атайым ҡалһын ине. Башҡа геройҙар булһа-булһын, тик улар һуғыштыҡы булмаһын…\nЯҙылған: 18.05.15 | Ҡаралған: 868


Янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләре - Юлдаш\nһин Эх - Абдуллин Венер\nЯнғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләре\nЯнғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләре https://bash.news/yuldash/35604_yanhyn-heuefhezlege-kahizelere\nБеҙ бөгөн янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләре менән танышабыҙ, малайҙар һәм ҡыҙҙар. Ә янғын һүндереүселәр ҡасан барлыҡҡа килгән һуң?\nБорон замандарҙа янғын һүндереүселәр бөтөнләй булмаған. Янғын һүндерергә бөтә кеше сыҡҡан. Кешеләр сылбыр рәүешендә теҙелеп, һыу тултырылған биҙрәләрҙе ҡулдан-ҡулға биргән.\nТөнгөһөн, ҡалаларҙа янғын сыҡҡанын күҙәтеү өсөн, ҡарауылсы ҡуйғандар. Янғын сыға ҡалһа, ул махсус шаҡылдауығына һуҡҡан йә ҡыңғырау ҡаҡҡан.\nҠалалар үҫкән, ҡарауылсыларға урамдар буйлап йөрөү ауырлашҡан һәм “янғын ҡалансаһы” тигән махсус вышкалар төҙөп ҡуйғандар. Ҡарауылсы тирә-яҡты шул ҡалансанан күҙәткән. Янғын һүндерергә янғын командаһы сыҡҡан. Улар һыуҙы аттар егелгән мискәләрҙә ташыған.\nАҙағыраҡ кешеләр ҡул насосы уйлап тапған. Һыуҙы шлангылар ярҙамында һиптергәндәр.\nЯнғын булған ергә аттарҙа тиҙ генә барып етеп булмаған, шуға күрә янғын машинаһы уйлап тапҡандар. Ул быу ярҙамында йөрөгән. Унда бер нисә кеше һыйған, был ауыр машиналар сәғәтенә 15 км. тиҙлектә хәрәкәт иткән.\nВаҡыт үтеү менән янғын һүндереү машиналары камиллаштырыла барған, яңы моделдәрен уйлап тапҡандар. Янғын һүндереү машинаһына насос, мискә, шлангы өсөн катушка, баҫҡыс ҡуйылған. Хәҙерге заман машинаһына янғын һүндереү командаһы һыя. Унда һыу, күбек, шлангылар һәм баҫҡыс өсөн бүлектәр бар.\nЭлек тә, хәҙерге заманда ла янғын һүндереү машинаһын ҡыҙыл төҫкә буяталар. Сөнки был ут һәм хәүеф төҫө.\nЯнғын һүндереү машинаһы светофорҙың ҡыҙыл утына туҡтамай.\nТапшырыу һуңында Тәскирә Даянова апайҙың "Ҡусҡарҙың күҙе ҡайҙа?" тигән әкиәт тыңлайбыҙ.\n:, 14 ноя\nТешен юғалтҡан малай хаҡында әкиәт\n:, 10 окт\n"Иләү"ҙә Яҙгөл Әбелғазина тәтелдәй\n:, 01 окт\nКеше ни өсөн сөскөрә?\n:, 24 сен


Мәғариф системаһында үҙгәрештәр көтөлә\nҺәр йыл мәғариф системаһына ниндәйҙер үҙгәрештәр алып кил ә. Был мәғариф өлкәһен донъя стандарттарына яҡынлаштырырға т ырышыуҙан килә тип ҡарарға кәрәктер, моғайын. 2004 йылда ла белем биреү сисемаһында үҙгәрештәр етерлек. Мәҫәлән, Берҙәм\nдәүләт имтиханын тапшырыу системаһы үҙгәрештәр кисерәсәк. Б ыйыл илдең мәҙәниәт, спорт һәм ҡайһы бер физика - техник юға ры уҡыу йорттарына уҡырға инергә теләк белдереүселәрҙе өҫтәм ә һынауҙар көтә. Әйткәндәй, 2004 йылда Берҙәм дәүләт имтиха ны экспериментында Рәсәй Федерацияһының өстән бер субъекты м әктәптәре сығарылыусылары ҡатнашасаҡ. 2005 йылдың октябренд ә Хөкүмәттең мәғариф комиссияһы Берҙәм дәүләт имтихандары һө ҙөмтәләре менән танышҡандан һуң ғына был имтиханды илебеҙҙең\nбарлыҡ мәктәп сығарылыусылары тапшырыуы тураһында ҡарар ҡаб ул ителәсәк.\nБашҡортостанда 2002 йылда Берҙәм дәүләт имтиханын барлы ҡ мәктәп сығарылыусылары бер генә предмет - математиканан т апшырғайны. 2003 йылда сығарылыусыларҙы инде өс предмет - ма тематика, физика, химия һәм биологиянан һынанылар. 2004 йылд а Берҙәм дәүләт имтиханына рус теле лә инәсәк.\nПрофессиональ белем биреү системаһында ла ыңғай үҙгәрешт әр көтөлә. Мәҫәлән, башланғыс профессиональ белемдең сифатын\nяҡшыртыу маҡсатында уның стандарттары булдырылған. Хәҙер пр офтехучилище бөтөп, төрлө һөнәргә эйә булып сығыусыларға дүр ттән дә кәм разряд бирелмәй. Әйткәндәй, 2005 йылдан алып про фессиональ белем биреү учреждениеларының күп өлөшө ( 80 проц ентҡа яҡын) Федерация субъекттары балансына күсереләсәк. Бын ың өсөн федераль ҡаҙнанан төбәк бюджеттарына 20 миллиардтан ашыу аҡса йүнәлтеләсәк.\nЮғары белем биреү өлкәһендә лә билдәле үҙгәрештәр көтөлә . Вуздарҙа аҡрынлап белгестәр әҙерләү буйынса дәүләт заказда ры конкурс буйынса тәғәйенләнәсәк. Беренсе сиратта маҡсатлы тәғәйенләүҙәр ауыл мәктәптәрен тамамлаусыларға ҡағыласаҡ.\nРәсәй студенттарын ҡыуандырырлыҡ тағы бер яңылыҡ бар: и лдең 2004 йылға бюджетында стипендия фондын ҡырҡа арттырыу ҡ аралған, уның дөйөм күләме 800 миллион һум самаһы тәшкил итә сәк.\nТағы килеп Рәсәй, Тажикстан, Белоруссия һәм Ҡаҙағстандың\nйәш граждандары өсөн алдағы йылдан башлап ошо дүрт республи каның юғары уҡыу йорттарына уҡырға инеү шарттары бер үк бу ласаҡ.


Рәсәйҙең өр- яңы самолет һынау үтә. МС-21 осҡосо Иркутскийҙа тәүге тапҡыр һауаға күтәрелде. Урындағы авиация заводынан хәбәр итеүҙәренсә, осоу план буйынса үткән. Әлеге ваҡытта МС-21 самолетына 285 заказ бирелгән.\nТөнъяҡ Кореяла һауа һөжүменән һаҡланыу системаһы уңышлы һынау үткән. Ил етәксеһе Ким Чен Ын 2016 йылда системала табылған ҡайһы бер етешһеҙлектәр тулыһынса бөтөрөлгән, тип белдергән.\nДональд Трамп президент вазифаһында тәүге халыҡ-ара сәфәренән ҡайтты. Яҡын Көнсығышта һәм Европала уны йылы ҡабул итһәләр ҙә, Вашингтонда ризаһыҙлыҡ акцияһы менән ҡаршы алғандар. Ҡушма Штаттар етәксеһенең рейтингы түбән тәгәрәй. Май башында халыҡтың 42 проценты уның яҡлы булһа, хәҙер был күрһәткес 38 процент ҡына.\nҠалмыҡ республикаһына ҡара яу ябырылған. Баҫыуҙарҙы, юлдарҙы, ауылдарҙы ҡара сиңерткә баҫҡан. Бөжәктәргә ҡаршы көрәш әлегә үҙ һөҙөмтәһен бирмәй. Урындағы хакимиәттәр бер-нисә районда ғәҙәттән тыш хәл режимын индергән.


Үткән йылдың иҡтисади күрһәткестәре иғлан ителде | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nСәнәғәт тауарҙары һәм ауыл хужалығы продукцияһын етештереү буйынса үткән йылда Башҡортостан ыңғай күрһәткестәргә өлгәшкән, был динамиканы киләсәктә нығытыу мөһим. Республика хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәлә Радий Хәбиров беҙ тағы ла яҡшыраҡ һөҙөмтәләргә ынтылырға тейеш, тип белдерҙе. Хәбәрсебеҙ Нәфисә Кинйәбаева дауам итә. 2018 йыл менән сағыштырғанда сәнәғәттә етештереү индексы 0,8, Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестән 1,8 процентҡа юғары. Ауыл хужалығы тауарҙарын етештереү индексы иһә үткән йылдағынан 2,6 процентҡа өҫтөн. Хөкүмәт ағзаларының Европа илдәренә эш сәфәренән һуң республитканың аграр тармағында быйыл да һөҙөмтәле үҙгәрештәр көтөлә. Башҡортостанда йәнә бер ыңғай тәжрибә – балаларҙы саф һөт ризыҡтары менән тәьмин итеү буйынса күләмле программа бойомға ашырыла. Радий Хәбиров республиканың сауҙа һәм ҡулланыусы мәнфәғәттәрен яҡлау буйынса дәүләт комитетының эшенә юғары баһа бирҙе. Төбәктә бөгөн саф һөт ризыҡтары менән 7202 бала тәьмин ителә.\n“Һөт кухнялары” Стәрлетамаҡ, Нефтекама, Октябрьский, Белорет ҡалаларында асыҡ. Быйыл ошондай уҡ цех Сибайҙа асыласаҡ. 84 нөктәлә һөт ризыҡтарын таратыу ойошторолған. Өфө районында предприятие ауылдарға һөт ризыҡтарын автолавка ярҙамында тарата. Республика башлығы Башҡортостанда етештерелгән һөт ризыҡтары менән мәктәп һәм балалар баҡсаларын да тәьмин итеү мәсьәләһен хәл итергә ҡушты. Һөт кухняһын иһә республиканың Төнъяҡ-көнсығыш райондарында ла асыу мөмкинлеген күрергә тәҡдим итте. Башҡортостандың туризм төбәге булараҡ танылыуында ла былтырғы менән сағыштырғанда алға китеш күҙәтелә. Декабрь аҙағы –ғинуар башында тау саңғыһы үҙәктәрендә туристар һаны икеләтә артҡан. Өфө халҡы һәм башҡала ҡунаҡтарынан 50 меңдән ашыу кеше TERRA ZIMA күп көнлөк фестивалендә ҡатнашҡан. Ҡышҡы күңел асыу сараларын һауа гиҙеүселәрҙең икенсе халыҡ-ара фестивале дауам итте. Самрауҙа Рәсәй төбәктәре һәм сит илдәрҙән тиҫтәләгән аэронавт Урал тауҙары аша артылды. Оператив кәңәшмәлә республика төбәктәре араһында\nиғлан ителгән “Иң күркәм яңы йыл ҡаласығы” бәйгеһенә йомғаҡ яһалды. Баһалау комиссияһы боҙ һындарға ғына түгел, ҡала-ауыл майҙансыҡтарын биҙәү, йорт-урамдарҙы байрамса яҡтыртыу һәм йәштәр араһында сәләмәт тормош ҡанундарын таратыу эшмәкәрлеген дә иҫәпкә алған. Еңеүсе ҡалалар исемлегендә Туймазы, Стәрлетамаҡ, Нефтекама һәм Өфө булһа, райондар араһында Ҡариҙел, Тәтешле, Илеш алдынғы. Муниципалитеттар беренсе урын өсөн 500, икенсе урынға 200, өсөнсөгә 150 мең һумлыҡ премияға лайыҡ. Аҡсаны улар биләмә төҙөкләндереүгә йүнәлтә ала.\nРадий Хәбиров ҡала-райондар етәкселегенә ойошҡанлыҡ менән башҡарылған эш өсөн рәхмәт белдереп киләһе йылда еңеүселәргә тәғәйен премия күләмен күпкә арттырырға тәҡдим итте. Ә бына торлаҡ йылытҡан өсөн түләү квитанцияларындағы хаҡтар күләмен республика башлығы етди тикшереүгә алырға ҡушты. Вице-премьер- торлаҡ-коомуналь хужалыҡ министры Борис Беляев белдереүенсә, үткән ике аҙнала БашРТС һәм торлаҡ-төҙөлөш эшмәкәрлеген күҙәтеү комитеты белгестәре йылытыу хаҡының ҡапыл артыуы теркәлгән 485 йортта иҫәп приборҙары эшенә бәйле 66, күп фатирлы йорттарҙы файҙаланыу һәм техник хеҙмәтләндереү буйынса 98 тәртип боҙоу осрағын асыҡланған. Радий Хәбиров был хәлде йома һайын үткән видеоселектор кәңәшмәһе күҙәтеүенә алырға ҡушты.\n2020 йылдың 1 июленән автобустарҙа ҡулаҡсаһыҙ иҫәп терминалдары мәжбүри урынлаштырыла. Ҡағиҙәне үтәмәгәндәргә штраф һалынасаҡ. Беренсе тапҡыр 30 мең һум, ҡабаттан тәртип боҙған саҡта бер миллионға тиклем. Радий Хәбиров пассажир ташыусыларҙы был хаҡта көнэлгәре иҫкәртергә саҡырҙы. Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе бедереүенсә, профилактика ыңғай һөҙөмтә бирә. Йәмәғәт транспорты бурысын үтәгән йүнселдәр юл хаҡына түләүҙең берҙәм республика системаһына ҡушыла. Әлегә бер миллиард һумдан артыҡ суммаға 52 миллион 600 мең транзакция теркәлгән, уның 24 проценты “Алға” картаһы ярҙамында. Республика башлығы оператив кәңәшмәлә янғын иҫкәртеү приборҙары менән тәьмин ителеүсе ғаиләләр исемлеген киңәйтеү мөмкинлегенә иғтибар итте. Был сара бәлки Ишембай районы Ғүмәр ауылындағы кеүек бәхетһеҙ осраҡтарға сик ҡуйыр ине.


Бөркөтлө – матур ауыл » Журнал\nБаҫылды : 1-10-2018, 13:42 | Категория: Алтын бишек / Тыуған илем\nИсеме:Бөркөтлө – матур ауыл\nБөркөтлө – матур ауыл/Мостай Кәрим\nҺеҙҙең Бөркөтлөлә булғанығыҙ бармы? Юҡмы ни? Донъялағы иң матур ауылдарҙың береһен күрмәй нисек түҙәһегеҙ икән?\nБөркөтлө ҡарағас, ҡайын, ҡарағай урмандары менән ҡапланған тауҙар араһында – Урал итәгендә ултыра. Уның ике яғында – ике ҙур күл. Береһен – Ҡалҡанкүл, икенсеһен Ҡылыскүл тип атап йөрөтәләр.\nБөркөтлөнөң күрке күлдәр генә түгел. Уның тирәһендә кемуҙарҙан ярышып күккә үрләгән тауҙар, тау араларындағы йәшел үҙәндәр, ҡаяларҙан урғылып сыҡҡан шишмәләр, таштан-ташҡа һикереп уйнаған ҡыр кәзәләре, яҙғы шарлауыҡтарҙан көҙгө ҡырауҙарға тиклем тынмай һайраған ҡоштар йәм өҫтөнә йәм өҫтәй. Кеше аяғы баҫмаған түбәләрҙә бөркөттәр бала сығара. Улар йыш ҡына саңҡ-саңҡ итеп ауыл өҫтөнән осоп үтә. Ана шул бөркөттәр инде бынан бик күп йылдар әүәл ауылға исем биргән: Бөркөтлө.\nҠылыскүл эргәһендәге бейек түбәне Күкрәктау тип йөрөтәләр. Күкрәктау башына менеп ҡараһаң, күк сите әллә ҡайҙа алыҫҡа күсеп китә. Тик әллә ҡайҙа ятҡан Кирәмәт кенә аяҙ көндәрҙә ҡараған һайын яҡынайған һымаҡ күренә.\n... Шәрифулла ағай бик серле тауыш менән нимә тураһындалыр әңгәмә һөйләй. Ҡалған дүртеһе тын да алмай тыңлап ултыра.\n... – Кирәмәт башына менеү – бөркөт осор бейеклеккә күтәрелеү тигән һүҙ ул. Төндәрен уның өҫтөндә, – ти Шәрифулла, – усаҡ тирәһендә әйләнгән күбәләктәр төҫлө, йондоҙҙар һикерешеп уйнай. Улар түбән үк төшәләр – үрел дә тот үҙҙәрен! Ҡайһы бер үтә шуҡтары, яңылыш ҡаяға һуғылып, селпәрәмә лә киләләр. Ана шуны инде, йондоҙ атылыу, тиҙәр.\nӘммә Кирәмәттең ҙур хәсрәте бар. Уның башындағы кескәй генә күлдә әүәл заман алтын-көмөш балыҡтар мыжғып торған. Бәлки, йондоҙҙар шулар менән шаярыр өсөн тау түбәһенә төшкәндәрҙер ҙә?..\n(«Өс таған» повесынан өҙөк).


2015 йылда Башҡортостан юл төҙөлөшөнә федераль бюджеттан 10 миллиард һум аласаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2015 йылда Башҡортостан юл төҙөлөшөнә федераль бюджеттан 10 миллиард һум аласаҡ\n15:37, 29 августа 2014 Иҡтисад\nЮл төҙөлөшөнә 10 миллиард һум Башҡортостан Республикаһына 2015 йылда бүленәсәк. Бының тураһында 2015 йылда Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреүгә транспорт системаһын әҙерләү буйынса эшсе кәңәшмәлә РФ транспорт министры Максим Соколов хәбәр итте. РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич, Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов, республика Хөкүмәте ағзалары ҡатнашлығындағы кәңәшмә йома көндө Республика Йортонда бара.\nМаксим Соколовтың әйтеүе буйынса, 2014 йылда федераль финанслау күләме 6,15 миллиард доллар тәшкил итәсәк.\nКәңәшмәлә ҡатнашыусылар Өфөлә үтәсәк саммиттарға төп объекттарҙы әҙерләү барышын тикшерҙе. Уларҙың береһе – «Өфө» халыҡ-ара аэропорты. Аэровокзал комплексын тулыһынса реконструкциялау проекты 2013-2017 йылдарға иҫәпләнгән. Яҡынса финанслау күләме 9,4 миллиард һум тәшкил итәсәк, шул иҫәптән 7,5 миллиард һумы – федераль бюджет аҡсалары. Эштәр графикка ярашлы бара.\nСаммиттарға төп объекттарҙың төҙөлөшө һәм реконструкцияһы тураһында республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов һөйләне. 2014 йылдың октябренә Конгресс-холл – алдағы сараларҙың төп майҙансығы ҡунаҡтарҙы ҡабул итергә тулыһынса әҙер буласаҡ, тип хәбәр итте ул. Әлеге ваҡытта унда капиталь ремонт буйынса эштәр тамамлана. Киң мәғлүмәт саралары эшен ойоштороу буйынса мәсьәлә хәл ителгән. ШОС һәм БРИКС саммиттарын меңләгән журналист яҡтыртасаҡ. Улар өсөн күсеп йөрөүсән матбуғат үҙәге йыһазландырыласаҡ.\nТантаналы саралар үткәреүгә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының концерт залы әҙерләнә. Әле унда ремонт эштәре бара. Мәҙәни программаны ойоштороу менән республиканың әүҙем булышлығында Дәүләт Кремль һарайы шөғөлләнә.\nСаммиттарҙы медицина яғынан тәьмин итеү буйынса план, йәлеп ителәсәк медицина учреждениелары исемлеге раҫланған. Атап әйткәндә, видеокүҙәтеү системаһы ойоштороласаҡ. Видеокамералар һәм мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү үҙәктәрен алыуға һәм монтажлауға республика бюджетынан 54 миллион һум бүлеү күҙаллана.\nСаммиттың бизнес саралары «Башҡортостан» Дәүләт концерт залында – элекке «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында уҙасаҡ, унда әле реконструкциялау бара.\nҠунаҡтарҙы ҡабул итеүгә ҡунаҡханалар ҙа әҙерләнә. Салауат Сәғитовтың әйтеүе буйынса, дүрт ҡунаҡхана 2014 йылдың аҙағына тапшырыласаҡ. 2015 йылдың 1 апреленә тиклем тағы ла өс ҡунаҡхана файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Дөйөм бүлмәләр фонды 3700 номер тәшкил итәсәк.\nӨфөнөң тышҡы ҡиәфәтен яңыртылған төп юғары уҡыу йорттары биҙәйәсәк. Уларҙы ремонтлауға, шулай уҡ эргә-тирәһен төҙөкләндереүгә 150 миллион һум йүнәлтелгән.\nФорум эше барған көндәрҙә Өфө ҡунаҡтарына инглиз һәм ҡытай телдәрен белгән 1000 волонтер ярҙам итәсәк. Уларҙы уҡытыуға 1,5 миллион һум бүленәсәк.\nКәңәшмәнең икенсе өлөшө матбуғатһыҙ, ябыҡ режимда дауам итте.\nТеги: шос һәм брикс саммиттары,өфө,төҙөлөш,реконструкция


Халыҡ мәнфәғәте өсөн\n11 Июль 2021, 10:25\n14 июлдә Рәсәй почтаһы хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләй. Уларҙың хеҙмәте халыҡ менән эшләүгә бәйләнгән. Ҡауарҙы ауылында ике ауылды хеҙмәтләндергән почта бүлексәһенә етәкселек итеүсе Зөлфиә Тимерйән ҡыҙы Латипова был эштә 5 йыл хеҙмәт итә. Ошо арауыҡта ул үҙ эшенә яуаплы ҡарауы, планды үтәргә тырышыуы, кеше менән уртаҡ тел таба белеүе, алсаҡлығы менән маҡтауға лайыҡ, барыһы ла хөрмәт итеп тора.\nБеҙҙе лә ҡояш кеүек йылмайып, ихлас ҡаршы алды ул. Ауыл клубы менән бер бинала урынлашҡан, әммә инеү урындары айырым булған почта бүлексәһенә килеп кереү менән магазин тип торорға мөмкин. Матбуғат баҫмаларына яҙҙырыу һәм таратыуҙан тыш башҡа төрлө әллә күпме хеҙмәт күрһәтеү талабы ла киңәйә, көндән-көн бурыстар ҙа арта был йүнәлештә. Сөнки, уларға ла ошо аҙыҡ-түлек, әйберҙәрҙе һатыу өсөн план ҡуйылған. Бынан тыш коммуналь түләүҙәр, телефонға аҡса һалыу, банк картаһы ярҙамында төрлө операциялар ҙа башҡарыла.\nҠауарҙы ауылында тыуып-үҫеп, ошо мәктәптә уҡып белем алған ҡыҙ Йоматау ауыл хужалығы техникумында белем алғандан һуң колхозға бухгалтер булып эшкә ҡайта. Колхоздар тарҡалғас, мәктәптә бухгалтер булып эшләп ала. Был штат та ябылғас, эшһеҙ ултырыуҙы күҙ алдына ла килтермәгән тырыш, тынғыһыҙ Зөлфиә Тимерйән ҡыҙы, почта бүлексәһендә эш тәҡдим иткәс, үҙен бында ла һынап ҡарамаҡсы була. Ауыл халҡын яҡшы белгәнлектән, бында ла халыҡ менән уртаҡ тел табып, яҡшы ғына эшләп алып китә. Тормош иптәше Фуат Фәрит улы менән 30 йыл бергә татыу ғүмер итеп, өс бала тәрбиәләп үҫтергәндәр. Өфө ҡалаһында йәшәүсе оло ҡыҙҙары Лилиә, кейәүҙәре Айҙар менән Хәсән исемле ул тәрбиәләйҙәр. Айнур улдары апалары йәшәгән ҡалала водоканалда эшләп йөрөй. Бәләкәс Әлиә быйыл Красноусол башҡорт гимназия-интернатының 11-се класын тамамлаған. Бар яҡтан да өлгөр Зөлфиә ғаиләһендә лә, эшендә лә уңған.\n- Ололар матбуғат баҫмаларына тоғро инде ул, улар яҙылмай ҡалмайҙар. Йәштәр ҙә уларҙан өлгө алһын ине. Ксеро-күсермә сығарырға, телефонға аҡса һалырға кеше килеп тора. Еткерелгән планды ла үтәргә тырышабыҙ. Гәзиткә яҙылыуҙа ла, һатыуҙағы әйберҙәргә лә ташламалар булып тора, - тип, үҙҙәренең эше тураһында һөйләй Зөлфиә Латипова.\nБыл почта бүлексәһе Ҡауарҙы, Аҡташ ауылдары халҡына гәзит-журналдарҙы теүәл һәм ваҡытында еткереү йәһәтенән дә ҙур эш башҡара. Ошо ауыр ҙа, яуаплы ла эштә Айгөл Винер ҡыҙы Вәлитова алты йылға яҡын эшләй. Ул да үҙ хеҙмәтен күңел биреп башҡара. Йәй көндәре велосипедта “һә” тигәнсе таратып сыға, ҡаршы алып тороусылар менән аралашырға ла өлгөрә. Һәр кем уны яҡын күреп, көтөп тора.\nХалыҡ мәнфәғәте өсөн кәрәк булған был хеҙмәттә кеше менән уртаҡ тел табып, аралашыу, тыңлай белеү мөһим шул. Артабан да ауылдаштарығыҙға кәрәкле хеҙмәт күрһәтеп, ғаилә бәхетендә, һаулыҡта, арымай-талмай эшләргә яҙһын. Һеҙҙең ярҙамығыҙ менән ауылда телефон бәйләнеше һүнмәһен, гәзит-журналдар менән бергә һәр йортҡа яңылыҡтар, шатлыҡ-ҡыуаныстар килеп торһон.


Баҫыуҙарҙа ҡыҙыу эш мәле\nНуриман районында тәүге уңыш йыйыла. 200 гектарға яҡын ташландыҡ баҫыу инвестор ярҙамында йыл һайын мул уңыш бирә. Бындай хужалыҡтар республикала бармаҡ менән генә һанарлыҡ. Шуға ла етештерелгән тауарға ла ихтыяж ҙур.\n«Йәшел ожмах» агрофирмаһы биш йыл элек ойошторола. Хужалыҡ 200 гектар майҙанда салат үләне, кәбеҫтә, кишер үҫтерә. Теплицала тамыр нығытҡан үҫентеләр махсус техника ярҙамында апрелдә күсереп ултыртыла. Баҫыуҙан йылына ун биш тапҡыр уңыш йыйып алына.\nСергей Новиков, «Башҡортостандың йәшел ожмахы» агрофирмаһы директоры:\n«Беҙҙең тауарға ихтыяж ҙур. Иртәле-кисле телефон шылтырай, яуап биреп кенә өлгөр. Беҙ хужалыҡта яңы технологиялар ҡулланыуҙы үҙләштерәбеҙ. Уңышты ваҡытында йыйып алабыҙ».\nХужалыҡта барлығы илле биш кеше эшләй. Регина иртәнге туғыҙҙан киске етегә тиклем түтәлдәге салат үҫентеләрен ҡарай. Улар бер аҙ ҡырыҫыраҡ, даими утап, һыу ҡойоп торорға кәрәк. Ваҡытында һалҡындан һаҡлау сараһын күрәбеҙ, ти ул.\nӘ күрше «Иҙел» агрофирмаһында ҡышҡылыҡҡа мал аҙығы әҙерләнә. Ике меңгә яҡын һыйыр малы аҫралған һөтсөлөк фермаһы йәшел массанан бөйөк ҡурған өйә. Эшселәр кәзә үләнен йыйып алған, сиратта борсаҡ үҫемлеге... Мал аҙығын туплауға быйыл хужалыҡ ун көнгә иртәрәк төшкән, шуға ла пландың яртыһы үтәлгән дә инде\nРайонда традицион культуралар ҙа етештерелә. Хужалыҡтарҙа эш тәүлек әйләнәһенә ҡайнай. Баҫыуҙа техника тәүлек әйләнәһенә тынмай. Эшселәр йәйге һәр көндөң ҡәҙерен белеп, ҡышҡылыҡҡа ныҡлап әҙерләнә.


8 ноябрь — Башҡорт Википедияһы\n8 ноябрь Викимилектә\nЕр: Радиология көнө.\nУрбанизм (ҡала төҙөлөшө) көнө.\nТеләктәрҙең үтәлеү көнө.\nАҠШ: Капучино көнө.\nҠырғыҙстан: Сәйәси золом ҡорбандарын иҫкә алыу көнө.\nРәсәй: Спорт ветерандары көнө.\nЭске эштәр министрлығының һәм эске ғәскәрҙәрҙең хеҙмәт һәм хәрби бурыстарын үтәгәндә һәләк булған хеҙмәткәрҙәрен иҫкә алыу көнө.\nЕр: Пианистар көнө\nҠаҙағстан: Статистиктар көнө.\nҠытай: Журналистар көнө.\n1943: СССР-ҙа хәрби орден — Дан ордены булдырыла.\n1943: СССР-ҙа иң юғары хәрби орден — «Еңеү» ордены булдырыла.\n1961: СССР-ҙың Үҙәк телевидениеһында КВН тапшырыуы беренсе тапҡыр эфирға сыға.\nСошников Дмитрий Яковлевич (1915—25.10.1985), дәүләт һәм партия органдары хеҙмәткәре, хужалыҡ эшмәкәре, ғалим. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1955—1960 һәм 1962—1978 йылдарҙа Өфө витамин заводы директоры. Техник фәндәр кандидаты (1971). Ленин (1966), 2-се дәрәжә Ватан һуғышы (1944), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ (1945) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Иглин районы Охлебин ауылынан.\nСначёв Владимир Иванович (1955), ғалим-геолог. 1978 йылдан хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Геология институты инженеры, 1985 йылдан өлкән ғилми хеҙмәткәр, 1993 йылдан — төп ғилми хеҙмәткәр, 1997 йылдан — мәғдән ятҡылыҡтары лабораторияһы мөдире. Геология-минералогия фәндәре докторы (1993), профессор (2012). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (2001). Сығышы менән хәҙерге Калуга өлкәһенең Людинов ҡалаһынан.\nҠарасурин Азат Динар улы (1995), спортсы. 2011 йылдан Рәсәй йыйылма командаһы ағзаһы. Биатлон буйынса Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры (2012), Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры (2014). Биатлон буйынса 12,5 км уҙышта Паралимпия уйындары чемпионы һәм 7,5 км уҙышта бронза призёры (2014), донъя чемпионатының көмөш призёры (2011). Саңғы ярышы буйынса Рәсәй чемпионы (2011). Халыҡтар дуҫлығы (2014) һәм Салауат Юлаев (2014) ордендары кавалеры.\nДульцев Василий Семёнович (1931—16.12.2014), урман сәнәғәте алдынғыһы. 1951—1987 йылдарҙа Ҡариҙел районының Магинск урман хужалығы эшсеһе, шул иҫәптән 1959 йылдан тракторсы, 1962 йылдан — урман ҡырҡыусылар бригадаһы бригадиры, 1984 йылдан — электростанция машинисы. РСФСР-ҙың 8-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. КПСС-тың 26-сы съезы делегаты (1981). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971). Ҡариҙел районының почётлы гражданы (2012).\nМиңлебаев Евгений Ҡадир улы (1946), юғары мәктәп ветераны, ғалим-тарихсы. 1975 йылдан Башҡорт дәүләт педагогия институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1980 йылға тиклем тарих-инглиз теле факультеты деканы, бер үк ваҡытта 1976—1977 һәм 1989—1999 йылдарҙа Ватан тарихы кафедраһы мөдире. 1993 йылдан Көнсығыш иҡтисади-юридик гуманитар академияһы ректоры. Тарих фәндәре докторы (1990), профессор (1991). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре (2006). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары белем биреү хеҙмәткәре. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\n8 ноябрҙә тыуғандар\n8 ноябрҙә вафат булғандар\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=8_ноябрь&oldid=1091332 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:17 7 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.


Башҡортостан Президенты Учалы районының социаль һәм етештереү объекттарында булды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты Учалы районының социаль һәм етештереү объекттарында булды\n10:45, 26 августа 2013 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш визиты менән республиканың Учалы районында булды. Эш сәфәре барышында республика башлығы Учалыла капиталь ремонттан һуң асылған «Ветеран» клубын ҡараны. Райондың Һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары советында бөгөн 20 мең ветеран иҫәпләнә. Уларҙың ҡайһы берәүҙәре Рөстәм Хәмитовҡа үҙҙәрен борсоған һорауҙар менән мөрәжәғәт итте. Атап әйткәндә, Иманғол ауылына илткән юлды төҙөкләндереү, элекке «Коммунар» колхозындағы ферманы республиканың «500 ферма» программаһына индереү һәм башҡалар.\nБашҡортостан Президенты шулай уҡ Учалының мәҙәниәт һәм ял паркында булды. Бында ул «Оҫталар ҡалаһы» күргәҙмәһе менән танышты. Төбәк башлығы паркты реконструкциялау барышын баһаланы. Учалы районы хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев һөйләүенсә, быйыл парк эргәһендәге һаҙмат урындарҙы тупраҡ менән күмгәндәр. Парк биләмәһе киңәйтелгән. Киләсәктә был территория ҡала халҡының ялын ойоштороу өсөн файҙаланыласаҡ. Бығаса паркта төҙөкләндереү эштәре үткәрелмәгән. Төп эштәрҙе үткәреүгә республика бюджетынан 25 миллион һум аҡса бүленгән.\nСентябрҙә парктың беренсе сиратын асыу планлаштырыла. Киләһе йылға йәйге эстрада төҙөү, иҫке аттракциондарҙы алмаштырыу һәм территорияны төҙөкләндереү ҡаралған.\nПаркта Рөстәм Хәмитов умартасы Әлфиә Хәзетдинова менән аралашты, бал һатыу мәсьәләһе хаҡында ҡыҙыҡһынды һәм район хакимиәте башлығына халыҡтан бал йыйып, уны һатыуға сығарыу мәсьәләһен хәл итергә ҡушты. Бының өсөн кооперативтар булдырырға, ә ҡалала бал баҙары өсөн айырым урын бүлергә кәрәк.\nБынан тыш, республика Президенты мембраналар етештереү буйынса PLANTER заводын төҙөү барышы менән танышты. Объект «ТЕХНОПЛЕКС заводы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте майҙанында төҙөлә. Заводты декабрҙә асыу планлаштырыла. Проекттың хаҡы 250 миллион һум тәшкил итә. Барлыҡ кәрәкле ҡорамалдар һатып алынған. Бында яҡынса 25 яңы эш урыны булдырыласаҡ.\n«ТЕХНОПЛЕКС» биләмәһендә төҙөлөш материалдары етештереү буйынса йәнә бер нисә предприятие эшләй. Завод етәксеһе Фәрит Ғәрифуллин хәбәр итеүенсә, продукция Башҡортостанда ғына түгел, Свердловск, Силәбе өлкәләрендә һәм Мәскәү янындағы төбәктәрҙә һатыла. Уртаса эш хаҡы бында 35 мең һум тәшкил итә. Производствола 600-гә яҡын кеше эшләй.\nПрезидент эшҡыуарҙарға өҫтөнлөклө инвестиция проекты статусын алыр өсөн БР Хөкүмәтенә тейешле заявка биреп, ташламалар алырға кәңәш итте.\n— Беҙҙә был эш бик яҡшы ойошторолған, — тине Рөстәм Хәмитов.\nЭш сәфәре барышында Башҡортостан Президенты шулай уҡ итальян таш ваҡлау линияһында брусчатка етештереү буйынса махсуслашҡан «ЭкоСтройресурс» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә булды. Предприятиеның генраль директоры Игорь Казаков хәбәр итеүенсә, производствола таш эшкәртеү предприятиеларының ҡалдыҡтары ҡулланыла.\nРөстәм Хәмитов, был предприятие продукцияһын Учалыла ғына түгел, Өфөлә лә даими ҡулланырға кәрәк, тип билдәләне. Башҡортостан Президенты менән аралашыу барышында Игорь Казаков йәнә бер инвестиция проекты тураһында һөйләне. Ул автоклав газ-бетон блоктар, панелдәр һәм плитә етештереү буйынса завод төҙөүҙе күҙ уңында тота. Производствола йылына 300 мең кубометр продукция етештереү планлаштырыла. Был материалды эконом класындағы торлаҡ төҙөүҙә ҡулланырға мөмкин. Бизнес-план әҙерләнгән дә инде. Рөстәм Хәмитов проектты тикшереү өсөн Игорь Казаковты Өфөлә үтәсәк кәңәшмәгә саҡырҙы. Башҡортостан Президенты, төҙөлөш материалдары етештереү буйынса бындай завод төҙөү — ҡала өсөн үтә мөһим, тип билдәләне. Бындай предприятиеларҙың булмауы арҡаһында, ҡалала торлаҡ ҡиммәт тора (бер квадрат метры өсөн яҡынса 34 мең һум). Проекттың төп маҡсаты – Учалыла торлаҡ хаҡын арзанайтыу.


Алтын тамсы | Образовательный портал EduContest.Net — библиотека учебно-методических материалов\nАлтын тамсыБорон-борон, Уралда әле кеше аяҡ баҫмаған урмандар булған саҡта, Янһары тигән бер кеше булған, ти. Ул мал аҫырап, ете ерҙә йәйләп, биш ерҙә ҡышлап йөрөгән. Бик тырыш булған Янһары – көн тимәгән, төн тимәгән – эшләгән дә эшләгән. Шуға күрә ул бер нәмәгә интекмәй, етеш көн иткән, ҡайғы белмәгән.\nНиндәй ҡаты имән дә ҡорой, кеше лә үлә бит. Берҙән-бер көн Янһары үлгән дә киткән. Ялбыр исемле маҡтансыҡ бер малайы тороп ҡалған. Күп ашаған, күп йоҡлаған, ҡулына эш тотмаған был малай. Донъя үҙенә ҡалғас, Ялбыр иркенләп йәшәй башлай. Көн дә ҡунаҡ йыя был, ҡурайсылар, йырсылар, бейеүселәр бының тирмәһенән өҙөлмәйҙәр. Барыһы дуҫ-иш, ауыҙ һыуҙары ҡороп, Ялбырҙы маҡтайҙар. Эй ҡуҡырая Ялбыр, эй ҡуҡырая. Маҡтап бер һүҙ әйткәнгә – бер ат, көй сығарғанға – ике ат тоттора ла ебәрә был. Бара торғас, бары бер аты, бер һыйыры ғына ҡалған малайҙың. Ә ул уйлап та бирмәй, һаман эшләмәй, ашай ҙа йоҡлай, ашай ҙа йоҡлай.\nАтаһының дуҫы Малбай ҡарт, тәгәрмәстең ҡайҙа табан тәгәрәгәнен күреп, әйтеп ҡарай быға: «Ялбыр ҡустым, малыңды самалабыраҡ тот, ҡара уны, бөлөрһөң!..» Ә ул: «Эй, тинтәк, һин нимә беләһең! Яҙ һайын бейә ҡолонлай, һыйыр быҙаулап тора. Мал бөтһә, мал табылыр. Малдан дуҫ-иш ҡыйбат. Күрәһең бит, минең дуҫтарым ҡайһылай күп!» – ти, көлә генә.Ауыҙы салыш булһа ла, бай балаһы һөйләһен тигәндәй, уныҡы – дөрөҫ, үҙе – баш, үҙе – түш бит. СЃРµРЅәРЅ тына Малбай. Ҡыланһын әйҙә, алйоттоң да үҙ аҡылы бар, ауыҙы бешкәс, өрөп эсер әле... Күп тә үтмәй, Ялбыр шыпа бөлгән дә ҡуйған, мал да юҡ, дуҫ-иштәр ҙә юҡ. Терһәкте тешләр ине лә, инде һуң шул, буй етмәй.\nАптырағас был, кәңәш һорар өсөн, йөҙ туҡһан йәшлек Тарауыл ҡартты саҡырта. Килә ҡарт. «Тарауыл олатай,–ти уға Ялбыр,– әйт әле, донъяла бер ҙә бөтмәй торған ниндәй байлыҡ бар, мин шуны йыйыр инем». Ҡарт ни, оҙаҡ уйлап тормай, тота ла: «Донъяла бер ҙә бөтмәй торған байлыҡ – тир ул, – ти. – Тирҙең бер тамсыһы – бер алтын». Малай быға ышанмай: «Алдайһың, Тарауыл ҡарт!» – ти.\n— Мин алдашырға малай түгел. Ерҙә йөҙ туҡһан йыл торамын, дөрөҫлөктән юлым борманым. Белеклегә бер һүҙ ҙә күп, белекһеҙгә суҡмар ҙа сүп! – тип ҡайта ла китә.\nШунан һуң аҙмылыр-күпмелер ваҡыт үтә, аҡтыҡ атын да һуйып ашай Ялбыр. Дуҫтар күптән ҡасып бөткәндәр, бер әмәл юҡ, асыға башлай был. Аслыҡ бик үҙәгенә үткәс: «Туҡта әле, – ти Ялбыр, – бәлки, был алйот ҡарттың һүҙендә дөрөҫлөк барҙыр, тир йыйып ҡарайым әле...» Шунан ул, ҡат-ҡат тун кейеп, сәй эсергә ултыра. Шыбырҙап тир аға бының битенән, ул һаман сәй эсә, ә үҙе, таҫтамал менән тирен һөртөп алып, сынаяҡ аҫтына һығып ултыра. Бер самауыр сәй эсеп бөткәнсе, ике сынаяҡ тир һығып йыя Ялбыр. Бына ул тир бөртөктәренең алтынға әйләнеүҙәрен көтә башлай. Көн буйы ҡарай, ятыр алдынан тағы ҡарай, юҡ, тир һаман, һыу кеүек, үҙгәрмәй тик тора ла тора. Аптырағас, малай, бармағын тиргә манып, тәмен татып ҡарай – әсе! «Их, алйот ҡарт, алдаған!» – ти ҙә сынаяҡты тире-ние менән сатнатҡансы ергә атып бәрә.\nАслыҡ атай түгел – башынан һыйпамай, ә туғыҙға бөгә Ялбырҙы. Ул, бик аптырағас, берәй төрлө аҙыҡ тапмаммы тип, урманға сығып китә. Эй йөрөй, эй йөрөй был ҡыҙырынып, әммә бер нәмә лә тапмай. Хәлдән яҙып, бер ағасҡа һөйәлеп туҡталһа, ҡайҙалыр балта туҡылдаған тауыш ишетелә уға. Яҡында кеше барлығын белгәс, эсенә йылы кереп китә егеттең, шул тауыш килгән яҡҡа табан ыңғайлап атлай башлай. Барып етһә, ни күҙе менән күрһен, йөҙ туҡһан йәшлек Тарауыл ҡарт, тирләп-бешеп, урман ҡырҡып йөрөй. «Эй олатай, олатай,– ти уға Ялбыр,– алдағанһың мине, күпме тир йыйып ҡараным, бер тамсыһы ла алтынға әйләнмәне».\n– Нишләттең һуң ул тирҙе? – тип һорай унан ҡарт.\n– Сынаяғы менән атып бәрҙем, түктем!– ти Ялбыр.\n– Их иҫәр, иҫәр!–ти Тарауыл ҡарт, көлөп.– Тирҙе гамсылап-тамсылап түгәләр уны, шунан ғына алтынға әйләнә ул. Мә, тот балтаны, ҡырҡып йыҡ ошо тирәкте.\nЯлбыр, аҡтыҡ көсөн йыйып, тирәкте ҡырҡырға тотона. Маңлайынан бөрсөк-бөрсөк тирҙәре тама бының. Тирен еңе менән һыпыра ла балтаһына тотона был. Тырыша торғас, тирәкте ҡырҡып йыға ла ҡарт эргәһенә килеп ултыра егет. «Мә,– ти уға Тарауыл ҡарт, ҡуйынынан ҡатҡан икмәк киҫәге сығарып,– тамағыңды ялға». Ялбыр тирле ҡулы менән икмәкте ашап бөтә.\n– Тәмле булдымы? – тип һорай ҡарт.\n– Бик тәмле!\n– Ә һуң тир тәмлеме?\n– Юҡ, әсе.\n– Их иҫәр!– ти Тарауыл. – Икмәгеңә лә тир тейҙе бит, бер ҙә әсе булманы. Бына мин бөтә ғүмеремә шулай, һинең атайың Янһары һымаҡ, тир түгеп ашайым. шуға күрә икмәгем гел тәмле була минең. Алтын тамсы ана шул инде!\nАлтын коз 2\nАлтын коз 3\nАлтын коз 4\nАлтын коз 5\n5 сыйныф алтын коз.инша .\n7 кл. Осон диктант кара алтын\n← Алтын козг сякхт Алтынчч корабленде сеяехет →


Бөгөн иң күңелле көн. Ә Украинала беҙгә ҡарағанда ла күңеллерәк.\n1 Апрель 2019, 10:35\nБар донъя таң ҡалып Украиналағы мәрәкәләрҙе күҙәтә. Яраталар унда күңелле йәшәргә. Ике тиҫтә йыл эсендә Европаның иң алдынғы илдәренең береһен бөлдөрөү өсөн нимәләр генә ҡыйланманылар. Шулай ҙа күңелле генә түгел, ныҡ халыҡ йәшәй икән Украинала.\nЮғиһә, Президент вазифаһына шоумен һәм комикты һайларға йыйынмаҫтар ине. Тәүге һөҙөмтәләр буйынса иң ҙур күрһәткес – 30 процент самаһы – Владимир Зеленский иҫәбендә. Икенсе урында Петр Порошенко, унан ҡала Юлия Тимошенко. Ҡыҫҡаһы, тормош яҡшыра, йәшәүе күңеллерәк була бара.\nӘйткәндәй, бөгөн йылдың иң күңелле көнө. “Башҡортостан” дәүләт концерт залында үҙебеҙҙең шоумен һәм комик, юморист Мар. Сәлим тамаша йыя. Билеттер бер аҙна элек үк бөттө, тинеләр. Ҡайһы бер ойошмаларҙа билеттарҙы йәрәбә ярҙамында бүлешкәндәр. Бер нисә ғаилә тарҡалған, сөнки саҡырыу ҡағыҙҙары таба алмағандар. Концерт әле башланмаған, әллә күпме мажара.\nМарсель Шәйнур улы үҙе Владимир Зеленский менән күптән таныш икән. Хатта икәүләшеп бер нисә наградаға лайыҡ булғандар.\nҠалғандарын тамашаны ҡарағас, үҙегеҙ күрерһегеҙ.


Әминә Шафиҡованың Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусинға ҡотлау хаты | Медиакратия\nГлавная › Культура › Әминә Шафиҡованың Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусинға ҡотлау хаты\nӘминә Шафиҡованың Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Ноғман Мусинға ҡотлау хаты\nХөрмәтле Ноғман Сөләймән улы!\nБашҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы Һеҙҙе күркәм юбилейығыҙ — 90 йәшегеҙ менән ысын күңелдән ҡайнар ҡотлай.\nҺеҙ Ишембай районының хозур тәбиғәтле Ҡолғона ауылында тыуып үҫеп, тыуған төйәгегеҙҙән илһам алып ҡанатланып ижад иткәнһегеҙ. Әлеге көндә һеҙ Башҡортостаныбыҙҙың арҙаҡлы яҙыусыларының береһе. Һеҙҙең әҫәрҙәрегеҙҙе, ғәҙәттә, халыҡсан ижад тип баһалайҙар. Тәбиғәткә, кешеләргә оло һөйөү, нескә миһырбанлыҡ менән һуғарылған ижад өлгөләренең әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ.\nҺеҙ – үҙ темаһын ғына түгел, үҙ стилен, үҙенә генә хас һүрәтләү алымдарын тапҡан яҙыусы. Тәбиғәт тигән ҙур социаль проблематиканы тормоштоң киң һулышы, тыуған ерҙе матурлар өсөн замандаштарҙың ынтылышлы эшмәкәрлеге менән органик бәйләнештә биреүгә өлгәштегеҙ.\nХикәйәләрегеҙ, повестарығыҙ, романдарығыҙ – күптәрҙең яратып уҡыған әҫәрҙәре. Ижадығыҙ заман үҙгәрештәренә лә бирешмәй, сөнки улар кешеләрҙе тормош, ғүмер, яҡшылыҡ һәм яманлыҡ тураһында уйланырға, үткән юлдарына, бөгөнгөһөнә һәм киләсәккә күҙ ташларға мәжбүр итә.\nИжади уңыштарығыҙҙы һәм Башҡортостан мәҙәниәтен үҫтереүгә индергән хеҙмәтегеҙҙе тыуған илебеҙ тейешле баһаланы. Был хаҡта Һеҙҙең Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре исеменә, «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн», Салауат Юлаев исемендәге ордендарына лайыҡ булыуығыҙ иҫбатлай.\nХөрмәтле Ноғман Сөләймән улы, күркәм юбилейығыҙ айҡанлы Һеҙгә оло рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ һәм киләсәктә ныҡлы һаулыҡ, оҙон ғүмер һәм ижади уңыштар теләйбеҙ!\nмәҙәниәт министры Ә.И. Шафиҡова.


Ҡайҙа уҡырға барырға? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n17 июля 2017 — 15:08 ГТРК «Башкортостан»\nНиндәй һөнәр үҙләштерергә? Әлеге осорҙа мәктәпте тамамалаған егет-ҡыҙҙарҙы тап ошо һорауҙар борсой. Ә уҡыу йорттарында ҡабул итеү имтихандары башланды ла инде. Бүлмәләрҙә ҡағыҙға ҡәләм менән һыҙған тауыштар ғына ишетелә. Егет-ҡыҙҙар бар һәләтен һәм тырышлығын һалып натюрморт төшөрә. Сөнки иң яҡшы һүрәт авторҙары Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө сәнғәт институтында уҡырға инәсәк. Тәү сиратта буласаҡ студенттарҙың рус теле һәм әҙәбиәте буйынса белем кимәле иҫәпкә алына, аҙаҡ һынлы сәнғәттә һәләттәрен тикшерәләр.Ижади имтиханда абитуриенттар биш төрлө һынау үтә. Тәүге икәүһе ябай ҡәләм менән ҡағыҙҙа портрет һәм кеше фигураһын һынландырыу. Ҡалғандары киндерҙә майлы буяҙар менән портрет, натюрморт һәм композиция эшләү.Һәр эшкә дүрт сәғәт бирелә. Әйтергә кәрәк, бындай ҡаты һынауҙар илдең дүрт уҡыу йортонда ғына үткәрелә. Мәскәү һәм Санкт-Петербургтан ҡала килә баш ҡалабыҙҙа урындашҡан сәнғәт институты абруйлы дәжәгә эйә. Бында конкурс та ҙур: бер бюджет урынға скульптура бүлегендә өс кеше дәғүә итә, һынлы сәнғәттә дүрт. Дизайн бүлеге түләүле, унда ун кеше уҡыу хоҡуғына эйә. Хатта сит илдән килгән уҡыусылар ҙа уҡырға теләк белдергән.


"Башҡортостан"ды бында яратып уҡыйҙар\n29 Апрель 2019, 17:03\nБөрйән районының Яңы Собханғол ауылы халҡы ҡыуаныслы көндәр кисерә. Ниһайәт, бер нисә тиҫтә йыл көткәндән һуң, "Башҡортостандың 100 йыллығына – 100 объект" программаһы сиктәрендә төҙөлгән өр-яңы белем биреү комплексы ишектәрен асасаҡ. Бынан тыш, иртәгә ауыл мәктәбе үҙенең 90 йыллыҡ юбилейын туйларға әҙерләнә.\nӘлеге ваҡытта Бөрйән районында эш сәфәре менән йөрөгән хәбәрсебеҙ Айгөл Йәмилева белем усағының үҙендә булып, уҡытыусылар һәм V-IX класс уҡыусылары менән осрашты, кластар менән "Башҡортостан" гәзитенә яҙылыу акцияһында ҡатнашырға өндәне.\nБалалар, үҙ сиратында, байрам кәйефе менән уртаҡлашты, яңы, ҙур, иркен мәктәпте көтөп алыуҙары хаҡында һөйләне.\n"Башҡортостан" гәзитен бында яратып уҡыйҙар, күп ғаиләләрҙә алдыралар. Яңы Собханғолдар гәзит коллективына ихлас сәләмдәрен юлланы.