Бәхеткә хоҡуҡты аңлау проблеманы йырып сығырға ярҙам итәсәк\n31 Август , 12:55\nИрем менән бергә йәшәгәнгә дүрт йыл. Танышып, дуҫлашыуыбыҙҙы һанаһам, бер-беребеҙҙе ете йыл беләбеҙ. Йөрөгән ваҡытта уның ҡыҙғаныуын, минән ниндәйҙер "отчеттар" таптырыуын, үткәндәрҙә ҡалған егет дуҫтарымды тәфсирләп һорашыуын ҡыҙыҡ күрә инем.\nИрем менән бергә йәшәгәнгә дүрт йыл. Танышып, дуҫлашыуыбыҙҙы һанаһам, бер-беребеҙҙе ете йыл беләбеҙ. Йөрөгән ваҡытта уның ҡыҙғаныуын, минән ниндәйҙер "отчеттар" таптырыуын, үткәндәрҙә ҡалған егет дуҫтарымды тәфсирләп һорашыуын ҡыҙыҡ күрә инем. Ул мине ярата, минең турала бөтә нәмәне белеп, мине аңларға теләй – был бит яҡшы, тип уйлай инем. Түкмәй-сәсмәй, хатта әхирәттәремә һөйләмәгән серҙәремде лә уға астым. Өйләнешмәҫ элек бер нисә тапҡыр ошо асыҡ ауыҙлығым арҡаһында туҡмаҡ эләкте. Туҡмаҡ тигәс тә, битемә сәпәп ебәрҙе инде, тик тубыҡланып тороп ғәфү үтенгәс, оноттом. Ул ваҡытта унан ҡурҡмай инем. Ирем булып йәшәгән тәүге йылында уҡ ҡанға батырғансы туҡмалғас, уйға ҡалдым. Аҙаҡ ҡурҡа башланым, сөнки айныҡ сағында ла юҡҡа ғына ҡыҙып китеп, мине этә төртөп ебәрергә күп һорамай ине. "Һинең кеүек фәхишәнең башҡа мөнәсәбәткә өмөт итеүе – иҫәрлек. Һине иҙһәм дә, үлтерһәм дә, миңә тиклем ҡылынған гонаһтарыңдан арындыра алмам. Ир тейгән ер тамуҡта янмаҫ, тиҙәр, так что!" – тип бөтә еремде иҙҙе. Эшемдән дә сығарып алды, йәнәһе, унда мине үҙем кеүек уйнашсылар көтөп тора. Балабыҙ булмаҫын да беләм. Хәлемде бер кемгә лә һөйләмәйем. Туғандарым һиҙә, әлбиттә. Тик уларҙы ҡыҫтырмайым: иремдең уларға ла һуғыуы бар. Ябыҡтым. Йоҡлай алмайым. Бер кем менән дә аралашмайым. Ҡыҙ булып кейәүгә сыҡманым иремә. Үлгәнсе ошо яңылышым өсөн язалар, гонаһтарымдан арындырыр кешем – ул ирем. Кәңәш тә һорамайым һеҙҙән, тик... Йәш ҡыҙҙарға ғына әйтер һүҙем: кейәүгә ғиффәтле булып сығығыҙ.\nМәзүнә, 37 йәш.\nОшондай йөкмәткеле хат килеп төштө. Ғөмүмән, консультацияларым интернет селтәрендә бара. Кеше минең менән "дуҫлаша", һорауҙарын бирә, рекомендациялар ала, кисерештәре менән бүлешә, уңыштарын-яңылышыуҙарын барлай, анализ яһай. Әлбиттә, ике яҡлы аралашыу һөҙөмтәһеҙ ҡалмай – күп кенә клиентым рәхмәтлеләр, моғайын. Ә был хатты алғас, баҙап ҡалдым. Мәзүнә үҙенең тормошон тәфсирләп тороп яҙған, йәғни күңел кисерештәрен аҡ ҡағыҙға бушатҡан. Психологияла был ысул "проговаривание" тип атала. Бер кемгә лә һөйләмәҫ серҙәреңде ҡағыҙға бушатыу күңел торошон бер аҙға еңеләйтә. Һәм Мәзүнә ниндәйҙер ысул менән мине тапҡан; яйын табып, бөтә нескәлеге менән ҙур күләмле хат яҙған; эсендәген бушатыр өсөн барыбер көс түгеп, ниндәйҙер хәрәкәттәр эшләгән; иренә булған ҡурҡыуын бер аҙға ғына булһа ла еңә алған – хатты ебәргән. Тимәк, был ҡатын ипләп кенә был тоҙаҡтан сыға алыр, тигән өмөттә ҡалам.\nКүңелде иң бошорғаны шул: күп кенә ҡатын-ҡыҙ тиран ирҙәренең юҡтан тапҡан ғәйептәренә үҙҙәрен ышандырып, тап Мәзүнә кеүек хәлдә йәшәй. Йәғни улар ситуацияның ҡорбанына әйләнә. Көн дә иренең: "Һин бер кем түгел, һәм исемең дә юҡ бит һинең!" – тигәненә ҡатын тора-бара сикһеҙ ышана. Хатта психологик яҡтан тотороҡло булмаған, иң ҡурҡаҡ ҡатындар ҙа бер мәл "тәртә"не ватып ҡарай, әммә был хәлде психик ауырыуға дусар булған ир тиҙ генә, көс ҡулланып, әлбиттә, башҡаса ҡабатламаҫлыҡ итеп тыйып ҡуя. Психик ауырыу, тип әйтеүем шунан ғибәрәт: һау ир БЕР ҠАСАН да ҡатын-ҡыҙға ҡул күтәрмәй, уның үткәндәре менән йәшәмәй (сәбәп кенә бит ул кемделер кәмһетергә, туҡмарға, иҙергә). Бында шуға иғтибар итеү мөһим: тиран ирҙәрҙең көсө тик ҡатындарына етә, башҡаларға ҡарата улар бөтөнләй икенсе мөнәсәбәттә.Был хәлдән ҡотолоп йәки туҡтатып буламы һуң? Шикһеҙ. Тик Мәзүнәнең үҙенән тора: түҙәме, түҙмәйме? Әгәр ҙә артабанғы тормошон матур итеп дауам итергә теләге булһа, үҙенең бәхеткә хоҡуғы барлығына ышанһа, проблемаһын йырып сығасаҡ!\nБеҙҙең сикһеҙ ҡәҙерле, хөрмәтле ир-егеттәребеҙгә лә әйтер инем: үҙегеҙгә тормош юлын бергәләп үтер өсөн йәр тапһағыҙ, уны яратығыҙ, һөйөгөҙ, ҡәҙерләгеҙ! Зинһар, йән һөйгәнегеҙҙең һәм һеҙҙең дә үткәндәрегеҙ үткәндә ҡалһын, яңы тормошоғоҙҙа тик яңы, яҡты, бәхетле кисерештәр генә урын алһын.


19 Октябрь , 13:45\nОктябрь айына ҡарата республикала ЕРПУ берҙәм реестрында 120 проблемалы объект бар. Зыян күргән граждандар реестрында 7 мең кеше иҫәпләнә.\nБыларҙың барыһы тураһында Республика менән идара итеү үҙәге БР Төҙөлөш һәм архитектура министрлығы менән Башҡортостан юлдаш телевидениеһы эфирында ойошторған махсус брифингыла төбәктең төҙөлөш һәм архитектура министры урынбаҫары Артем Ковшов әйтеп үтте.\nБашҡортостанда алданған өлөшсөләрҙең проблемаларын хәл итеүҙә властарҙың системалы ҡарашы төҙөлгән. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2019 йылда Өлөшсөләрҙең хоҡуҡтарын яҡлау буйынса фонд төҙөлдө.\nШул ваҡыттан бөгөнгә тиклем республика көсө менән 26 проблемалы йорт төҙөлөшө тамамланған һәм 2 824 өлөшсөнөң хоҡуғы яҡланған. Быйыл ғына реестрҙан 10 объект алынған һәм 724 кеше үҙ торлағына эйә булған. Фатир һатып алғанда зыян күргән башҡаларҙың ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү өсөн юл картаһы төҙөлгән. Уның буйынса 2023 йылдың аҙағына тиклем проблемалы объекттарҙы төҙөп бөтөрөләсәк, йәиһә Алданған өлөшсөләрҙең хоҡуҡтарын яҡлау буйынса фонды, республика йәки төҙөлөш компанияларҙың көсө менән аҡса ҡайтарыласаҡ.\nФонд япрҙамында 80 объектты, республика һәм төҙөлөш компаниялары көсө менән 18 йортто тамамлау ҡаралған. Ҡалған 9 йорт буйынса эштәр 2023 йыл аҙағына тиклем башҡарыласаҡ. Бының өсөн инвестиция проекттары үтәлә, төҙөүсе компанияны алмаштырыу варианты ла ҡаралған.\n«Алданған өлөшсөләрҙең проблемаларын хәл итеүҙә беҙҙә вариант бар: йорттарҙы төҙөүҙе тамамлау йәки граждандарға аҡсаларын индекслап ҡайтарыу. Был юҫыҡта өс механизм эшләй — улар федераль фонд, республика механизмы һәм ғәмәлдәге төҙөлөш фирмаларын үҙ объекттарын тамамларға мәжбүр итеү. Проблемалы объекттарҙың берҙәм реестрына ингән һәр объект буйынса ҡарап, беҙ уның буйынса түләү буламы әллә төҙөлөп бөтәме икәнен белеп торабыҙ. Хәл итеүҙең төп шарттары булып иҡтисади ҡулайлылыҡ һәм РФ Президенты ҡушыуы буйынса төҙөлөш тамамланыу ваҡытын үтәү тора. Әгәр ҙә ваҡыт буйынса өлгөртә алмаһаҡ һәм шул уҡ мәлдә түләүҙәр ҡиммәтерәк булһа беҙ түләүҙәргә күсәсәкбеҙ», – тине Артем Ковшов.


Фронттан килгән хаттан өҙөк\n11 Май 2019, 06:28\nҺөжүм бара. Бомбаға тоталар. Өҫтөмә ер ҡапланды, контузия алып, һушымды юғалттым.\nШунда һаман да ятыр инем, ярай әле бер үзбәк егете ер өҫтөнән сығып торған аяғымды күреп ҡалған да ҡаҙып алған.\nГоспиталгә эләктем. Унда ишетмәгән кеше булып табиптарҙы алдап маташҡандар ҙа булды. Бындай симулянттарҙы (ауырыу булып ҡыланғандар) тикшереү юлы ла бар: ҡапыл арттарынан киләләр ҙә түбәгә аталар. Сирле әйләнеп ҡараһа, тимәк, яраҡлы. Һауыҡҡанһың, сафҡа, тиҙәр. Әгәр ҙә икенсе атыуҙан да әйләнеп ҡарамаһа, контузияһы үтмәгән, ысынлап та, ишетмәй.\nТраншея, окоптарҙы күп ҡаҙырға тура килде. Фронт һыҙығы үҙгәрә, тағы ла ҡаҙаһың... Яу мәлендә немец танкылары окоптарҙы йырып, өҫтөнән үтеп киткән саҡтар ҙа булды. Унда ултырған һалдатты үлтерер өсөн ҡайһы саҡта бер урында тороп, 360 градусҡа әйләнеш яһайҙар. Танк ҡуҙғала, ә окоптағы кешенең башы өҙөлә. Был ваҡытта кем тәрәнерәк ҡаҙған, шулар тере ҡала ине.\nБыл хатты олатайым Ғәлим Вәлитов фронттан яҙып ебәргән.\nАлиса ҒАЙСИНА, VIII синыф уҡыусыһы.\nӨфө ҡалаһы,Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт интернат-гимназияһы.


Испания футболсыһы Пабло де Лукас Торрес «Өфө» клубы составында сығыш яһамаясаҡ\nБыл турала бөгөн баш тренер Игорь Колыванов белдерҙе.\nУның әйтеүенсә, 26 июндә ярымһаҡсы Башҡортостан командаһы менән килешеү төҙөгәйне. Әммә ике көндән ул ғаилә хәле буйынса июль уртаһына тиклем тыуған иленә ҡайтып киткән. Әлбиттә, легионерҙың яңы миҙгелгә әҙерлек ваҡытында юҡ булыуы «Өфө» клубы вәкилдәрен ҡәнәғәтләндермәгән. Шуға ла футболсы менән килешеүҙе ғәмәлдән сығарырға ҡарар ителгән. Әйткәндәй, бөгөн яҡташтарыбыҙҙың Мәскәү өлкәһендәге йыйындары тамамланды. Һуңғы көндә улар Туланың «Арсенал» командаһы менән иптәштәрсә осрашыу үткәрҙе. Көсөргәнешле уйында баш ҡала футболсыһы Денис Тумасян индергән ике тупҡа дәғүәселәр шулай уҡ ике гол менән яуап ҡайтарҙы.


16 Ноябрь 2010, 14:17\nХөрмәтле редакция хеҙмәткәрҙәре!«Йәшлек»те яратып уҡыусы һәм даими уға яҙылыусы Зәкиә инәйегеҙҙән һәммәгеҙгә лә ялҡынлы сәләм. Моратҡа ирештерһә, киләһе йылда ла гәзитте алдырасаҡмын.Тормоштоң, йәшәйештең төрлө тармаҡтарын яҡтыртҡан яратҡан баҫмабыҙҙың әһәмиәте төрлө ҡатлам кешеләр, төрлө йәштәгеләр һәм һөнәр эйәләре өсөн әйтеп бөтөргөһөҙ. Ул үҙе бер тормош һабаҡтары булып тора: уҡыйбыҙ, уҡытабыҙ, фәһем алабыҙ. Бигерәк тә Марсель ҡотлоғәлләмовтың публицистик мәҡәләләре көнүҙәк мәсьәләләрҙе яҡтырта. Йырҙың һүҙен алып ташлап булмаған кеүек, редакцияның һәр бер хеҙмәткәренең дә эшен ситләтеп әйтерлек түгел. Ул гәзиттең төрлө рубрикалары, биҙәлеше иҫ китмәле бит!\nТормоштоң, йәшәйештең төрлө тармаҡтарын яҡтыртҡан яратҡан баҫмабыҙҙың әһәмиәте төрлө ҡатлам кешеләр, төрлө йәштәгеләр һәм һөнәр эйәләре өсөн әйтеп бөтөргөһөҙ. Ул үҙе бер тормош һабаҡтары булып тора: уҡыйбыҙ, уҡытабыҙ, фәһем алабыҙ. Бигерәк тә Марсель ҡотлоғәлләмовтың публицистик мәҡәләләре көнүҙәк мәсьәләләрҙе яҡтырта. Йырҙың һүҙен алып ташлап булмаған кеүек, редакцияның һәр бер хеҙмәткәренең дә эшен ситләтеп әйтерлек түгел. Ул гәзиттең төрлө рубрикалары, биҙәлеше иҫ китмәле бит!\nБына Илдар Ғәбитовтың сканвордтарын ғына алайыҡ. Ни тиклем мәғлүмәт! Тик яуаптарын ғына киләһе һанда бирә килһәгеҙ ине. Әле лә күп кенә башҡорт телен белеп еткермәгән йәки, ғөмүмән, мәғлүмәте һайыраҡ булған кешеләргә белемен арттырыуға ярҙам булыр ине.\nБөтәгеҙгә лә оло хеҙмәтегеҙ өсөн рәхмәт. Беҙгә рухи аҙыҡ биреүсе үҙегеҙгә сәләмәтлек, күтәренке күңел теләйем.\n«Йәшлек»кә хәҙер ике индекс буйынса яҙылырға була. Гәзит өйөгөҙгә аҙнаһына ике тапҡыр – шишәмбе һум шәмбе көндәрендә килһен тиһәгеҙ – 80148 индексы (ярты йылға яҙылыу хаҡы – 371 һум 22 тин), шәмбе һанын ғына алдырып уҡырға теләһәгеҙ (ярты йылға яҙылыу хаҡы – 302 һум 16 тин) 16414 индексы буйынса яҙылырға кәрәк.\nӘ Өфөлә йәшәүсе милләттәштәребеҙ «Өфө-печать» киоскылары аша 80148 индексы буйынса гәзитебеҙҙең шишәмбе һәм шәмбе һандарына яҙыла ала. Был осраҡта 1 айға яҙылыу хаҡы – 50 һумға, ярты йылға 300 һумға төшә.


Уҙған йәкшәмбе Рәсәйҙә ил сиге һаҡсылары көнө билдәләнде\nСик буйы ғәскәрҙәре 1918 йылдың 28 майында РСФСР Халыҡ комиссарҙары советы директиваһына ярашлы ойошторола һәм ошо ваҡыттан алып дәүләтебеҙҙең ныҡлығына хеҙмәт итә. Байрам кисә республиканың барлыҡ төбәктәрендә лә билдәләнде. Ә бына Әбйәлил районы үҙәгендә сик һаҡсылары хөрмәтенә һәйкәл асылды.\nСик буйы ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итеүселәргә йәмғиәттә элек-электән ихтирамлы ҡараш йәшәп килә. Сөнки ил сиген һаҡлау бәхете рухи һәм физик яҡтан сыныҡҡан ир-егеткә генә тәтей. Ҡыҙғанысҡа, һуңғы йылдарҙа сик һаҡсылары сафы контракт нигеҙендә тулылана. Бөгөн республикала төрлө йылдарҙа дәүләт сиген һаҡлаусы меңдәрсә ир-ат иҫәпләнә.\nӘбйәлил районында ғына төрлө йылдарҙа сик буйы ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итеүселәр һаны өс йөҙҙән ашып китә. Бер нисә ай элек улар ҡорға йылылып, Сик буйы ғәскәрҙәре ветерандары йәмәғәт ойошмаһын төҙөгән. Беренсе осрашыуҙа уҡ пограничниктар район үҙәгендә сик һаҡсылары хөрмәтенә һәйкәл асыу мәсьәләһен күтәрҙе. Күп тә үтмәй, үҙәк майҙанда ил һаҡсыһын менән уның тоғро этен кәүҙәләндергән һәйкәл сафҡа инде.\nЗаказ буйынса Магнитогорскиҙан килтерелгән һәйкәлдең ауырлығы 6 центнер самаһы. Уны эшләтеүгә районда йәшәгән барлыҡ пограничниктар ҙа үҙ өлөшөн индерергә тырышҡан.\nИл сиге һаҡсылары Ватаныбыҙҙың данлы йолаларына тоғро ҡала. Байрам тантанаһынан күренеүенсә, улар бөгөн дә алғы һыҙатта. Ә инде пограничниктарҙың башланғысын башҡа ғәскәрҙәр ветерандары ла күтәреп алмаҡсы. Тимәк, киләсәктә ил халҡының хәрби ҡаҙаныштарын данлаусы һәйкәлдәр тағы ла артасаҡ.


Башҡортостанда Мостай Кәримдең «Өс таған» повесы буйынса фильм төшөрөү урынын һайланылар // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n15:31, 21 июня 2018 Мәҙәниәт\nБашҡортостанда Мостай Кәримдең «Өс таған» повесы буйынса тулы метражлы нәфис фильм төшөрөү урынын һайланылар.\nҒафури районының Толпар ауылы бер айға билдәле китаптағы Бөркөтлө ауылына әйләнә.\n«Фильм төшөрөү урынын ошо көндәрҙә билдәләнек. Һәр ауыл 40 кешенән торған ижади команданы һыйҙыра алмай. Күлдәр ҙә эҙләйбеҙ, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына фильмдың режиссеры Айнур Асҡаров. — Эште июль урталарында башлайбыҙ, август аҙағына тамамларға ниәтләйбеҙ. Унан ярты йыл монтаж. Маҡсатыбыҙ – фильмды 2019 йылдың 20 октябренә тамамлау һәм Мостай Кәримдең 100 йыллығына күрһәтеү».\nБөгөн режиссер кастингта һайлап алынған балаларға кинопроба үткәрә.\n«Беҙ һигеҙ кешене һайланыҡ. Фото һәм видеояҙмаларға ҡарағанда, балалар бик һәйбәт, ҡыҙыҡ, саф башҡортса һөйләшә, нигеҙҙә Урал аръяғы вәкилдәре», — ти Айнур Асҡаров.\nИкенсе пландағы ролдәрҙе быға тиклем бергә эшләгән яратҡан актерҙарым уйнай, тип билдәләне режиссер. Мәҫәлән, Алмас Әмиров, Азат Йыһаншин менән һөйләшеүҙәр алып барыла.\n«Фильм Мостай Кәримдең повесын уҡыған кеүек ҡыҙыҡлы булырға вәғәҙәләй. Сценарийҙы камиллаштырабыҙ. Беҙ мотивтар буйынса төшөрәбеҙ, ләкин төп нөсхәнән ситкә тайпылмайбыҙ», — тине Айнур Асҡаров.\nУның һүҙҙәренсә, сценаристар Дамир Йосопов һәм Мәғәфүр Тимербулатов яҙған «Өс таған» повесының сюжеты деталдәр менән тулыландырыла. Дөйөм мөхәррирлекте бер нисә тапҡыр Айнур Асҡаров менән эшләгән Айҙар Аҡманов башҡара («Өфөнән һөйөү менән», «Буран»).


2 Ноябрь 2018, 13:28\nНәҫер Бер ҡараһаң, ҡояш алһыу ғына булып офоҡта уяна. Ҡулсатырҙы өйҙәге сөйгә элеп тышҡа сығаһың, ә ул – юҡ. Болот артына йәшенә лә һалған.\nБер ҡараһаң, ҡояш алһыу ғына булып офоҡта уяна. Ҡулсатырҙы өйҙәге сөйгә элеп тышҡа сығаһың, ә ул – юҡ. Болот артына йәшенә лә һалған. Уйым-уйым булып күктә ағылған болоттар араһынан ҡояшты эҙләп табаһың да бармаҡ янайһың: «Тапҡанһың шаярыр мәл! Һиңә ышанып ҡулсатырһыҙ сыҡтым!» Шәп-шәп атлап көҙгө эштәрең буйынса үҙ юлыңдан китәһең. Ә ҡояш аяҡ аҫтыңдағы күләүеккә һикереп төшә. «Ваҡытым юҡ!» – тип уны урап үтәһең. «Ә бәләкәй сағыңда күләүеккә баҫып меңәрләгән нур сәсрәтә белә инең!» – тип бер аҙ үпкәләп ала ҡояш.\nШунан миләш емештәренә ҡунып, аяҡтарын болғай-болғай, шым ғына ултырып ҡала ул. Тик оҙаҡҡа түгел, һары япраҡ булып алдыңа өҙөлөп төшә. Ҡыштыр-ҡыштыр атлап үтеп китәһең, аяҡ аҫтыңда ҡояш түшәлеп ятҡанын да абайламайһың. Ә ул һаман йәшенмәк уйнауын дауам итә. Был юлы сәскә түтәлдәренә ҡуна. Көҙҙөң һуңғы сәскәһе шул саҡ һиңә үрелә: «Ҡара инде миңә берҙе һоҡланып, битараф үтеп китмә!» Туҡтамайса булмай. Ҡояш ҡунған бит уға. Һарыҡайҙы һаҡ ҡына өҙөп алаһың да йылыға, күңел төпкөлөнә, һалып ҡуяһың. Минең ҡояшымдың урыны шунда.\nӘ күктәгеһе әйҙә болот менән йәшенмәк уйнаһын.


Әмир Абдразаҡов исемендәге «Башҡортостан» киностудияһында яңы ҡоролма эш башланы - Bash.News\nӘмир Абдразаҡов исемендәге «Башҡортостан» киностудияһында яңы ҡоролма эш башланы\nӘмир Абдразаҡов исемендәге «Башҡортостан» киностудияһында яңы ҡоролма эш башланы https://bash.news/news/113710_mir_abdrazaov_isemendge_bashortostan_kinostudiyaynda_yay_orolma_esh_bashlany/?lang=bash\nУл иҫке кинотаҫмаларҙы һанлы форматҡа күсереү мөмкинлеген бирә. Кадрҙың оригинал төҫтәрен һаҡлап ҡына ҡалмай, хәҙерге талаптарға яраҡлы үлсәмдә сығарыу мөмкинлеге бирә. Киностудия архивында таҫмаларҙа һаҡланған художестволы һәм документаль фильмдар, киножурнал, кинорепортаждар һаны 400-ҙә ашыу иҫәпләнә. БСТ каналы хәбәрсеһе Азат Ғәлиуллин дауам итә.\nВилүрә Иҫәндәүләтова киностудия архивында һаҡланған бар таҫмаларҙы ла тиерлек өйрәнгән. Режиссер-документалист өсөн уларҙың һәр ҡайһыһы яҡын. Сөнки, халыҡҡа күрһәтерлек кадрҙағы һәм кадр артында ҡалған яңылыҡтар етерлек. Был картиналарҙың бюджеты ҙур булмаһа ла, мәҙәни ҡиммәте баһалап бөткөһөҙ. Башҡорт кино сәнғәте өсөн ул ысын мәғәнәһендә хазина.\nЯңы аппарат фул ашди, йәғни хәҙерге форматҡа күсереү мөмкинлеге бирә. Ҡоролмаға ла таҫмаларҙы былай ғына урынлаштырҙың да күсерҙең тигәнде аңлатмай. Ә һәр фильм махсус әҙерлек үтергә тейеш.\nҠайһы бер фильмдар футлярҙан тиҫтәләрсә йыл сығарылмаған. Шуға ла, кинотаҫмалар һаҡсыл ҡараш талап итә. Улар тәүҙә дымлатыла, һуңынан махсус химик матдәләр менән эшкәртелә. Юғиһә, яҙҙырған ваҡытта таҫманың өҙөлөүе лә ихтимал.\nҠоролма эш башлағанға ике-өс көн. Әле 2000 йылдар башында төшөрөлгән фильм һәм йәнһүрәт яҙҙырылған. Кадрҙың оригинал төҫтәре һаҡланып ҡалыуҙан тыш, уның заманса форматта булыуы ла ҡыуандыра, ти студия хеҙмәткәрҙәре.\nСтудия архивында барлығы 400-ләп кинотаҫма һаҡлана. Уларҙың күптәре киң тамашаға сыҡҡаны ла юҡ. Шуға ла быйыл 30 йыллығын билдәләйәсәк киностудия өсөн яңы ҡоролманың булыуы яңы мөмкинлектәргә юл асыр тип көтөлә.


Күгәрсен районында ике яңы ФАП асылды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nКүгәрсен районында ике яңы ФАП асылды\n10:59, 11 мая 2012 Йәмғиәт\nКүгәрсен районының ике тораҡ пунктында — Семиречье утары менән Түбәнге Һаҙ ауылында фельдшер-акушерлыҡ пункттары асылды (ФАП).\nСемиречьелағы ФАП-ты асыу тантанаһында Күгәрсен районы хакимиәте башлығы Фәрит Мусин төҙөүселәргә, бинаны күтәреүҙә әүҙем ҡатнашҡан ауыл халҡына рәхмәт белдерҙе. Айырыуса тырышлыҡ күрһәткәндәргә район хакимиәтенән рәхмәт хаттары һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.\n— Медицина — халыҡтың имен йәшәйешен тәьмин итеүҙәге мөһим фактор, — тип билдәләне Фәрит Мусин. — ФАП-тар төҙөүҙән тыш, районда Йомағужа ауылындағы инвалидтар йортон реконструкциялау, Мораҡта балалар баҡсаһы төҙөү кеүек башҡа күләмле төҙөлөш эштәре лә алып барыла. Төҙөүселәр алдында тағы бер мөһим бурыс — Семиречьелағы ауыл клубын реконструкциялау бурысы тора. Бөгөнгө көндә Күгәрсен, Побоище ауылдарында ла ошондай уҡ эштәр алып барыла.\nБөгөн Күгәрсен районында 52 фельдшер-акушерлыҡ пункты, биш ауылда амбулатория, Үҙәк район дауаханаһы бар, уларҙа 58 табип һәм 270 урта медицина персоналы хеҙмәткәре эшләй. Районда дауалау-профилактика учреждениеларының матди-техник базаһын нығытыуға етди иғтибар бирелә. 2011 йылда бөтөн кәрәкле медицина ҡорамалдары менән йыһазландырылған Тәүәкән амбулаторияһы файҙаланыуға тапшырылған. Сирбай фельдшер-акушерлыҡ пунктында капиталь ремонт һәм тағы ун ФАП-та ағымдағы ремонт эштәре үткәрелгән.


“Бала таба алмаған ҡыҙың кәрәкмәй”\n4 Декабрь 2021, 15:33\nУрамда туҡтауһыҙ яуған ап-аҡ ҡар былай ҙа кәйефе булмаған Мәрзиәнең ауыр хәтирәләрен яңыртып ебәрҙе. “Тирә-йүндә барыһы ла бәхетле. Ниңә минең генә күңелем һәр саҡ китек? Ошо ҡар кеүек аҡ бәхеткә хаҡым юҡмы ни?! – тип уйланы ла ҡатын, хәтирәләргә бирелде. – Холҡом хас атайымдыҡы инде.\nУл да бер ҡасан кешегә ҡаршы әйтеп бармай, тиҙерәк ризалашыу яғын ҡарай. Әсәйем генә, кәрәкһә, һәр кемде урынына ҡуйып, тура әйтеп ҡуя ине. Тик хәҙер ул да, быуындары һыҙлағаны бирле, эргә-тирәләге хәлдәргә артыҡ иғтибар итеп бармай. Ағайым да хас атайым. Ярай әле ҡатыны теремек, шәп, ғаиләләге барлыҡ проблемаларҙы хәл итә. Бала саҡтан ғәҙел, изге күңелле, башҡаларға ярҙам итергә кәрәк тип үҫтерелгән мин бигерәк мәмәй ауыҙ ҙа инде. Шунда яуыз ниәтле әҙәмдәрҙән һаҡ булырға ла өйрәтмәгәндәр бит, исмаһам...”\n“Ярай әле үҙебеҙҙең магазин бар ине. Ауыр уйҙарҙы эш менән баҫтым. Оҙаҡ та үтмәй, атай-әсәйемдең танышының улына, үҙемдән күпкә олораҡ йәштәге Ирназарға кейәүгә сығырға ризалыҡ бирҙем. Уның беренсе ҡатынынан ҡыҙы ла бар ине. Шулай йәшәп алып киттек”, – тип һөйләне бер урамда осрашҡанда Мәрзиә.\n...Бәләкәй сағынан ап-аҡ туй күлдәге, фата һәм матур никах тантанаһы хаҡында хыялланған ҡыҙҙың был уй-теләге бойомға ашмаған. “ЗАГС-ҡа барҙыҡ та яҙылдыҡ, ике яҡтан туғандар беҙҙең өйҙә йыйылып ҡунаҡ булдыҡ. “Ниңә улай?” тип һорауыма ирем: “Ҡыҙымдың мәктәптәге сығарылыш тантанаһы өсөн аҡса кәрәк. Шуға аҡсаны экономиялайыҡ”, – тип яуапланы. Шулай итеп, ҡәйнәмдәргә йәшәргә күстем”, – ти ҡатын.\nБашта йәш ғаиләлә бөтәһе лә яҡшы тойолһа, һуңғараҡ иһә барлыҡ сығымдар ҡатын иңенә төшкән. “Тора-бара “банкомат”ҡа әйләндем. Аҙыҡ-түлекте лә үҙебеҙҙең магазиндан ташый башланым, ҡуртымға бирелгән фатир аҡсаһын да ирем үҙенә генә тотондо, һуңғараҡ аҡсаны йә ҡәйнәмә, йә ҡыҙына ғына күсерергә ғәҙәтләнде. Бер нимәгә лә артыҡ иғтибар итмәнем. Хәҙер генә шул саҡта ныҡ хаталанғанымды аңланым. – ти ҡатын. – Шулай итеп, мин, иренән 13 йәшкә йәшерәк ҡатын, тотош ғаиләне аҫрай башланы. Атай-әсәйем, үҙҙәренең ҡала ситендәге йорттарын һатып, аҡсаһын ағайыма бирергә уйлағас, бер нимә лә өндәшмәнем. Ни тиһәң дә, тыуған йортто яңыртҡанда ла барлыҡ сығымдар уның елкәһенә төшкәйне. Был хәл тураһында ирем ишеткәс, пыран-зыран килде, уларҙы алйотлоҡта ғәйепләне. Ул ғына түгел, әсәйемә шылтыратып әрләшә башланы, уға ҡәйнәм дә ҡушылды һәм аҡсаның бер өлөшөн беҙгә, йәш ғаиләгә, биреүҙе талап итте.\nӘсәйем дә: “Һеҙҙең был өй аҡсаһында ни эшегеҙ бар?” – тип кенә әйтеп ҡуяһы урынға үҙен ғәйепле тойғандай аҡлана башланысы... Баҡтиһәң, ирем дә был өйгә ҙур өмөттәр бағлаған икән. Шулай итеп, ошо көндән беҙҙең аралағы мөнәсәбәттәр тамам насарайҙы. Бер көн, хәлем насарайып, дауаханаға эләктем. Шунда үҙемдең йөклө булғанымды белдем. Эйе, булғанымды... Ирем артыҡ ҡайғырманы ла, бала тәрбиәләү еңел эш түгел, тип ҡолаҡ төбөндә нимәлер мығырҙаны ғына”, – тине лә ҡатын башын аҫҡа эйҙе.\nДауахананан сыҡҡас, ҡәйнәһе менән мөнәсәбәттәре лә ҡатмарланған Мәрзиәнең. Тегеһе килененең эш урынына ла иҫкәртмәй килергә ғәҙәтләнгән. Бер барғанында Мәрзиәнең магазин кәштәләрен һөртөп йөрөүенә шаһит булғас: “Атай-әсәйең һинең ярҙамында аҡса экономиялаймы? Ниңә йыйыштырыусы алмайҙар?” – тип мыҫҡыллы ғына йылмайған да үҙенә кәрәкле аҙыҡ-түлекте тейәп ҡайтып киткән. Был хәл тураһында иренә һөйләгәс, уныһы бер нимә лә өндәшмәгән.\nӘсәһенең ҡасандыр үҙен кәмһеткән кейәүен ҙур ҡунаҡ кеүек ҡабул итеүенә аптырай Мәрзиә. “Иреш-талаш, йәберләү, ләстит тамам ялҡытты. Быйылғы Яңы йылды иремдең ғаилә дуҫы һәм уның ҡатыны менән ҡаршыларға теләгәйнек, был уйыбыҙ ҙа килеп сыҡманы. Ҡәйнәм “Яңы йыл – ғаилә байрамы. Ҡайҙа йыйындығыҙ?” тип юлыбыҙға арҡыры төштө. Ә ирем бер нимә лә өндәшмәне. Уның үҙенә аҡса кәрәккәндә генә мине иҫкә төшөрөүенә күнеп бөткәйнем инде, – ти ҡатын. – Күптән түгел йөклө икәнемде белдем. Был хаҡта иремдән бер кемгә лә һөйләмәҫкә, өнәп еткермәҫтәр, тип үтенгәйнем дә, ул йәнә әсәһенә, апаһына “һайрап” өлгөргән. Иремдең әсәһе: “Ҡыҙҙың балаларын ғына яратырға мөмкин, килендеке – кеше балаһы ул”, – тип тамам аптыратты.\nТағы әсәй булырға тигән ҡыуанысым юҡҡа сыҡты: күп тә үтмәне, дауаханаға эләктем, быға тиклемге минең өсөн бик ҡайғылы хәл ҡабатланды. Ирем “Барыһы ла алда” тип йыуатыуҙан ары китмәне. Шуға дауахананан һуң әсәйем мине үҙҙәренә алып ҡайтырға теләүе хаҡында белдергәс, “юҡ” тимәне. Аҙаҡ минең хәлем менән берәү ҙә ҡыҙыҡһынманы, хатта ирем дә эштән һуң килеп ашап, “үҙебеҙгә айырым торлаҡ мәсьәләһен хәл итермен” тип юҡҡа сығырға, был проблеманы һуҙырға ғәҙәтләнде. Бер мәл дуҫы менән балыҡ тоторға барыуы, унда мобиль бәйләнештең юҡлығы хаҡында хәбәр итте. Аҙаҡ ул тамам юҡҡа сыҡты. Уның ҡыҙы аҙаҡ миңә ҡәйнәм менән ҡайынбикәмдең улын беренсе килене менән дуҫлаштырыуы, ҡауыштырыуы хаҡында ҡыуанып яҙҙы...”.\nБаҡтиһәң, ирҙең “балыҡҡа барам” тигәне беренсе ҡатыны менән сит илгә барыуы булған. Ҡәйнәм әсәйемә: “Ҡыҙыңды йәлләйем, әлбиттә. Тик улыма тиңдәше кәрәк, үҙенән күпкә йәш, бер йүнле эше, бала таба алмаған ҡыҙың кәрәкмәй”, – тип шылтыратҡас, ҡәҙерле кешем ныҡлы, ҡаты ғына итеп яуап та бирмәгән. Шулай, ирем дә хыянат итте, атай-әсәйемә лә үпкәм ҙур. Ә миңә – 30 йәш. Барыһы ла алда кеүек. Тик әлегә нимә эшләргә лә белмәйем...”, – тип Мәрзиәнең күҙ йәштәре аша үҙенең тормош хәлен һөйләүенә ҡар ҙа нығыраҡ яуа башлағандай тойолдо. Әйтерһең, Тәбиғәт-Әсә үҙе уны йыуатырға теләне...


Бала табыу йортонда – Яңы йыл\n28 Декабрь 2010, 13:42\nЯңы йыл мажараларға бай була. Байрамды шул тиклем ашҡынып, түҙемһеҙләнеп көтәһең. Беҙҙең ғаиләлә элек-электән Яңы йылды донъяны рәткә килтереп, керҙәрҙе йыуып, мул итеп табын әҙерләп ҡаршы алыу ғәҙәте бар. 2007 йылды ҡаршы алғанда өсөнсөгә бәпәй көткән ҡатыным менән бар эштәрҙе теүәлләп, өҫтәл артына ултырырға әҙерләнеп йөрөгән көнөбөҙ. ҡатын өсөнсөгә йөккә уҙғас, бер аҙ, нисек кенә табырмын да, нисек кенә үҫтерербеҙ инде, тип эсе бошоп алғайны. Тик хөкүмәт 2007 йылдың 1 ғинуарынан һуң тыуған балалар өсөн «Әсәлек капиталы» бирәсәк, имеш, тигәнде ишеткәс, хатта шатланып уҡ ҡуйҙы. Бала иҫәпләү буйынса ғинуар башында тыуырға тейеш. Тик ҡатын ғына борсола. Декабрь башланыу менән туҡтауһыҙ көн һанай башланы. Шулай борсола-борсола 31-ен көтөп алды. Мин эстән генә, әһә, былай булғас, дәүләт аҡсаһына беҙ ҙә өмөт итә алабыҙ, тип уйлап ҡуйҙым.\nНи ғәләмәт! Бер заман рәхәтләнеп телевизор ҡарап ултырған ҡатыным ауырый башламаһынмы?! Бөттө йөрәк. Китте Яңы йыл ҡайғыһы. Аптырамаҫ та инем, кейен, бала табыу йортона алып барып ташлайым, тиһәм, юҡ, тип сат йәбешә лә ҡуя. Кәләшең өҙгөләнгәндә аҡса ҡайғыһымы?! Телефонды саҡ тартып алып, «тиҙ ярҙам» машинаһы саҡырттым. Оҙаҡ ҡына яуап булмағас, ҡурҡышымдан, исмаһам, былары тиҙ генә килә һалһа ярар ине, тип хәүефләнәм. Ярай тиҙ арала килеп еттеләр. ҡатынды кейендереп, табынды ҡалдырып, дауаханаға юлландыҡ. Сәғәт ун бер тулып килә. ҡатынды шунда уҡ бала табыу өҫтәленә алып киттеләр. Мин көтәм. Япа-яңғыҙым бала табыу йортоноң ҡабул итеү бүлмәһендә баҫып торам. ҡыуып сығарырға уйлаған кеше лә юҡ. Медицина персоналдарының барыһы ла Яңы йыл ҡаршы алырға йүгерешкән кеүек тойола. Яңы йыл икәне лә онотолдо. Былар минең ҡатынды ғына онотоп ҡуймаһын, тип ҡурҡам. Яңы йыл сәғәте һуҡҡанын белмәҫ тә инем әле, бер шәфҡәт туташы килеп, ҡотлайбыҙ, һеҙҙең улығыҙ тыуҙы, тип еңемдән тартмаһа... Ике ҡыҙҙан һуң малай тыуҙы! Шатланғанды, түбәм күккә тейгәнде күрһәгеҙ! Бала тыуыу шатлығын кисереү теләһә ниндәй байрамдан да ғәзизерәк, ҡәҙерлерәк шул. ҡыуанысымдан бер аҙ айнығандай булып, телефондың сәғәтенә күҙ һалам. Ун ике тулып ун минут үткән. ҡайҙа ти инде ул был ваҡытта «Әсәлек капиталы» тураһында уйлау. Хет, миңә тимәһәләр, «Аталыҡ капиталы» бирһендәр! Бала менән әсәһе имен-һау булһа, шул еткән. ҡыҙыҡ булһа, яҙайым, «Әсәлек капиталы» эләкмәне беҙгә, бәпесебеҙ ун ике тула биш минут тигәндә тыуған. Уның ҡарауы, баһадирҙай улыбыҙ үҫеп килә. Бына шулай, 2007 йылды байрамса ҡаршы ала алманым. Әммә бер ҙә үкенмәнем. Күптән көткән улым тыуҙы бит!


Себер даруғаһы — Башҡорт Википедияһы\n(Себер юлы битенән йүнәлтелде)\nБыл бит һәйбәт төҙөкләндереү талап итә\nӘ бәлки викилаштырырға, өҫтәмәләр керетергә һәм күсереп яҙырға.\nБиттә сәбәптәрҙе асыҡларға һәм тикшерергә Википедия:Яҡшыртырға.\nДаруғаларға бүленгән Башҡортостан һәм Өфө провинцияһы. Ырымбур губернаһының ланскарталары картаһы. Красильников, 1755 йыл\nСебер даруғаһы — XVI быуат аҙағында Өфө өйәҙе, XVIII быуат башында Өфө провинцияһы, 1744 йылда алып Ырымбур губернаһы составына инә. XVII быуат аҙағында төньяҡ-көнбайышта — Көңгөр өйәҙе, төньяҡ-көнсығышта — Верхотур һәм Тубыл өйәҙҙәре, көньяҡ-көнсығышта — Ҡаҙаҡ ханлығы, көньяҡта — Нуғай даруғаһы, көньяҡ-көнбайышта — Ҡаҙан даруғаһы, төньяҡ-көнбайышта Уҫы даруғаһы менән сиктәш була. 1725—1726 йылдарҙа Себер даруғаһы 24 башҡорт улусы һәм 3,7 меңгә яҡын хужалыҡ, 1775 йылда — 10 улус (Дыуан, Ҡара-Табын, Ҡошсо, Мырҙалар, Түбәләҫ, Тырнаҡлы, Һарт, Һунлар, Шайтан-Көҙәй, Әйле) теркәлгән. Өйәҙҙәргә бүлеү сәйәсәте индерелгәс (1781 йылда), Себер даруғаһы биләмәһендә Троицк өйәҙе, Өфө өйәҙенең бер өлөшө, Силәбе өйәҙе, Пермь һәм Тубыл наместниклыҡтарының бер өлөшө булдырыла. Идара итеүҙең кантон системаһы индерелгәндән һуң улар тулыһынса бөтөрөлә.\n1 Себер даруғаһы олоҫтары\nСебер даруғаһы олоҫтары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nӘй – Әй буйында һәм Урал аръяғындағы төрлө күлдәр буйында урынлаша; Айыу тауы буйлап тауҙар һәм ҡырҙар; Урал аръяғында иһә киң далалар; Өфө яғында Уралға тиклем һуҙылған арба юлы бар, ә Себер яғынан Урал аръяғы буйлап юл асыҡ ҡалған.\nМәкәтин – Урал аръяғы күлдәре буйында; ҙур ҡырҙар, урмандар аша үтә.\nБала-Ҡатай – Уралдың ике яғы буйлап, йылғалар һәм күлдәр буйында; Уралдан Өфө яғына тауҙар, урмандар, яландар, ә Урал аръяғында ҙур дала, урман; Өфө яғынан Уралға тиклем юл буйына һуҙылған.\nСалйоғот (Челжетуцкая) – Урал аръяғында йылғалар һәм күлдәр буйында Ухтузск заводтарына яҡын, баҡыр заводы тирәһендә; ҡырҙар һәм урмандар; Өфө яғынан килгән юлда бар.\nБәкәтин – Урал аръяғында, күлдәр буйында.\nҺеңрән – Урал аръяғында күлдәр буйлап; ҙур яландарҙа.\nҠыуаҡан – Әй һәм Йөрүҙән (Ерезинские) түбәләҫтәрендә һәм Һатҡы йылғаһы буйлап, Урал аръяғында күлдәр буйында; тауҙар, урмандар, ҡырҙар һәм ҙур тауҙарҙа; Өфөнән иһә был тауҙар, урмандар, һаҙлыҡтар аша арба юлы юҡ.\nҠара-Табын – Ағиҙел һәм Яйыҡ түбәләрендә, ә тап ҡайһы тирәлә икәнлеге Нуғай даруғаһының Ҡара-Табын олоҫон һүрәтләгәндә яҙылған, йорттар бер тирәлә урынлашҡан; Ағиҙел буйлап юл бар, Өфөнән был олоҫҡа тиклем арба менән барып булмай.\nБоҫҡор (Бучкур)- Урал аръяғында, күлдәр буйында; ҙур дала, урманда.\nТабын – Ҡара-Табын олоҫо урынлашҡан ерҙәрҙә.\nУилар – Ҡариҙел һәм Байҡы йылғалары буйында; урман-ҡырҙар бар.\nҺыҙғы – Урал аръяғында, Мейәс йылғаһы һәм күлдәр буйында; ҙур яландар, Ҡариҙел йылғаһы буйлап тауҙар һәм урмандар араһында пристань бар, Өфө өйәҙенең башҡа дин кешеләре һәм Көнгөр өйәҙенең обывателдәре ишкәкле һәм елкәнле ағас караптарға иген тейәп, Өфө ҡалаһына алып килгән; ҡышҡыһын Өфөгә был араны егеүле аттарҙа 5 көн буйына үтһәләр, йәйгеһен арба юлынан ғына йөрөгәндәр.\n↑ Руденко Сергей Иванович: «Башкиры. Историко-этнографические очерки» (2006) []]]\nРуденко Сергей Иванович: «Башкиры. Историко-этнографические очерки» (2006) []\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Себер_даруғаһы&oldid=743504 ҡабул ителгән\nБашҡортостандың тарихи административ берәмектәре һәм территориялары\nВикипедия:Ашығыс яҡшыртырлыҡ мәҡәләләр\nБыл бит һуңғы тапҡыр 20:54 23 август 2017 үҙгәртелгән.


Башҡортостандың баш ҡалаһында Йәштәр театр премияһына эйә булыусылар билдәләнде // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың баш ҡалаһында Йәштәр театр премияһына эйә булыусылар билдәләнде\n12:56, 17 октября 2017 Мәҙәниәт\nОшо көндәрҙә Башҡортостандың баш ҡалаһында Йәштәр театр премияһына эйә булыусылар билдәләнде. Театр эшмәкәрҙәре союзы премияларын тапшырыу тантанаһы Өфөләге Актерҙар йортонда уҙҙы. Акция театр миҙгелен асыуға арналғайны. Актерҙар йортонда республикалағы барлыҡ театрҙарҙың вәкилдәре йыйылды.\n«Иң яҡшы ир-егет роле» номинацияһында «Калигула» спектаклендә Калигула роле өсөн Вадим Клысов бүләкләнде (М. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры).\n«Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле» номинацияһын «Башмағым» спектаклендә Сәрүәр роле өсөн Гөлназ Биктимерова алды (Өфө «Нур» татар дәүләт театры).\n«Икенсе пландағы иң яҡшы ир-егет роле» исеме «Люксембургка барып ҡайтҡансы....» спектаклендә Шайтан Әхәт роле өсөн Марат Зөбәйеровҡа тапшырылды (Стәрлетамаҡ башҡорт драма театры). «Икенсе пландағы иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле» номинацияһында «Мнимый больной» спектаклендә Туанетта роле өсөн Анастасия Сидоренко һәм Олеся Шибко бүләкләнде (Рус драма театры).\n«Миҙгел дебюты» номинацияһында «Колбаса. Фрагменттар» спектаклендә Шура роле өсөн Илгизәр Мөхәмәтдинов һәм Саша роле өсөн Азамат Миңлеғәлиев билдәләнде (Туймазы татар драма театры).\n«Иң яҡшы эпизодик роль» номинацияһында «Башмағым» спектаклендә полицияның беренсе агенты роле өсөн Риф Ғөбәйҙуллин, шулай уҡ полицияның икенсе агенты роле өсөн Илшат Салауатов еңеү яуланы (Өфө «Нур» татар дәүләт театры).\n«Театрҙа хәҙерге драматургияны һәм йәштәр проекттарын үҫтергән өсөн» номинацияһында махсус премияға Айнур Ғайсаров лайыҡ булды (Туймазы татар драма театры).\n«Иң яҡшы драматург эше» номинацияһында «Время сбора плодов» пьесаһы өсөн Игорь Яковлев бүләкләнде.\n«Иң яҡшы режиссер эше» номинацияһында махсус премия «Люксембургка барып ҡайтҡансы....» спектакле өсөн Айҙар Зариповҡа тапшырылды (Стәрлетамаҡ башҡорт драма театры).\n«Өлгө алырлыҡ миҫал» номинацияһында махсус премияны 99 йәшлек ветеран, БАССР-ҙың атҡҙанған сәнғәт эшмәкәре, режиссер Кәшфелғилем Ғәҙелшинға бирҙеләр.\nСара барышында шулай уҡ 12 йәш артисты актерлыҡҡа бағышлау булды.\nТеги: театр премиялары


Һуңғы йылдарҙа һәр милләт үҙ телен өйрәнеүгә һәм өйрәтеүгә ныҡлы иғтибар бирә башланы. Был йәһәттән республикабыҙҙа ла ҙур эштәр башҡарылды, саралар булдырылды. Психологтар билдәләүенсә, үҙ телеңдән башлағанда ғына башҡаларын үҙләштереү күпкә еңелерәк бирелә. Был иһә кешенең донъяға ҡарашын киңәйтә, үҙен, тормошта урынын табырға ярҙам итә.\nЗәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәте кескәйҙәр өсөн донъя күргән башҡорт һәм рус телдәрендә сыҡҡан түбәндәге иллюстрациялы карточкаларҙы тәҡдим итә:\n“Баҡсала һәм урманда =В саду и в лесу”\n56 исемдән торған иллюстрациялы карточкалар кескәйҙәргә урманда үҫкән ағас-ҡыуаҡтар, ҡыр йәнлектәре, ашарға яраҡлы бәшмәктәр һәм баҡсалағы емеш-еләктәр, йәшелсәләр тураһында ике телдә мәғлүмәт бирә.\n“Минең ғаиләм = моя семья”\nБыл карточкалар кескәйҙәргә ғаилә, көнкүрештә ҡулланылған әйберҙәр, йорт хайуандары, ҡоштар тураһында ике телдә мәғлүмәт бирә. Бында 96 исемлек ингән.\nҒәҙәттә, беҙ мәғлүмәтте күпселек һүрәт- иллюстрациялар аша еңелерәк иҫтә ҡалдырабыҙ. Карточкалар сағыу һүрәттәр менән биҙәлгән, һәр береһенең атамаһы ике телдә яҙылған. Улар менән балалар баҡсаһында, башланғыс кластарҙа һәм шулай уҡ өйҙә үҙ аллы шөғөлләнергә һәм өйрәнергә була. Байрам һәм башҡа иҫтәлекле даталарға кескәй дуҫтарыбыҙға бүләк итергә лә мөмкин.\nИллюстрациялы карточкалар нәшриәттең фирма магазиндарында һатыуҙа, рәхим итегеҙ!


Инфоурок / Другое / Конспекты / Урок по теме: "Халыҡ уйына тоғролоҡ"\nХалыҡ уйына тоғролоҡ\n(М. Аҡмулла ижады буйынса)\n8-9 кластар өсөн\nМаҡсат. М.Аҡмулланың тормошо һәм ижады буйынса тулы мәғлүмәт туплау; уҡыусыларҙың үҙ аллы фекерләүен, ижади мөмкинлектәрен үҫтереү; күренекле шәхестәр яҙмышына, халыҡ тарихына ҡарата ҡыҙыҡһыныу уятыу.\nЙыһазландырыу. Р.Шәкүрҙең «Шиғриәт йондоҙо», «Арҙаҡлы башҡорттар», Р.Насировтың «Уҙамандарҙы эҙләйем», Ә.Әсфәндиәровтың «Олатайҙарҙың бар тарихы», Я.Хамматовтың «Һырдаръя» китаптары, терәк схемалар.\n«…Был исем беҙҙең аңыбыҙҙа инде күптән ысын мәғәнәһендә\nхалыҡ уйына, халыҡтың яҡты идеяларына, хаҡлыҡҡа һәм ғәҙеллеккә,\nюғары шиғриәткә тоғролоҡ символына әйләнгән.»\nБашҡорт халҡының күренекле шағиры, мәғрифәтсеһе, фекер эйәһе, тура һүҙле, сәсән телле улы Мифтахетдин Аҡмулла тураһындағы дәресте ҡобайыр юлдары менән башлауыбыҙ юҡҡа түгел. Ҡобайырҙарҙа данланыр, йырҙарҙа йырланыр арҙаҡлы шәхес ул Аҡмулла. XIX быуаттың II яртыһында ижад итеп, шиғри әҫәрҙәре бөгөнгәсә һаҡланған, халҡы күңелендә юйылмаҫлыҡ тәрән эҙ ҡалдырған, ғалимдар, яҙыусылар, әҙәбиәт һөйөүселәрҙә оло ихтирам һәм ҡыҙыҡһыныу уятҡан был шәхестең тормошо, яҙмышы нисек булған? Ни өсөн уның шиғриәте бөгөнгө уҡыусы күңеленә лә яҡын? Беҙ ошо һорауҙарға яуап эҙләрбеҙ.\nУҡыусылар, беҙ быға тиклем М.Аҡмулла ижадын ниндәй йүнәлештәрҙә өйрәндек? (Тормош юлын, айырым әҫәрҙәрен, поэзияһының жанрҙарын, ижадының йүнәлешен, тематикаһын, исеменең нисек мәңгеләштерелеүен, М.Аҡмулла тормошон яҡтыртҡан әҫәрҙәрҙе өйрәндек.)\nII. Әҙерлек өлөшө.\nБөгөн М.Аҡмулла яҙмышындағы мөһим ваҡиғаларға ентеклерәк туҡталып, уның мәғрифәткә саҡырып гиҙгән юлын экранда сағылдырырбыҙ.\nУҡытыусы. Эш барышында һеҙҙе тынғыһыҙ шағир, мәғрифәтсе М.Аҡмулла образы оҙатып барыр. (Аҡмулланың портреты күрһәтелә.)\nУның һүрәтенә ҡағылышлы ниҙәр беләһегеҙ? (М. Аҡмулланың һүрәте – хыял һәм фантазия емеше, тиергә була, сөнки ул үҙе иҫән саҡта уның рәсеме төшөрөлмәгән. Ислам дине буйынса кешенең һүрәтен эшләү бөтөнләй тыйылған.)\nМ.Аҡмулланы уның бер туған ҡустыһы Әхмәҙигә оҡшаған, тиҙәр. Был турала ниҙәр билдәле? (1981 йылда башҡорт ғалимдары һәм тикшеренеүселәре Ә. Вилданов, Р. Шәкүр, антрополог Ринат Йосопов, халыҡ рәссамы Зилфәт Басиров булған материалдарҙы туплап, тикшерәләр. Аҡмулланың тышҡы ҡиәфәте күҙҙаллана һәм уның тәүге портреты тыуа.)\nПортретты яҙғанда автор З.Басиров Дим буйы, мең ырыуы башҡорттарына хас булған һыҙаттарға нығыраҡ туҡтала. М.Аҡмулла портретта нисек һүрәтләнгән? (Аҡыллы, уйсан ҡарашлы, ҡаштары һынылып тора, матур тура танаулы, нәҙегерәк иренле, бәләкәй һаҡаллы. Ул өҫтөнә башҡорт кейеме кейгән, башына сәллә ураған.)\nБөгөн ғалимдар алдында билдәле антрополог М.М.Герасимов методы менән М.Аҡмулланың ысын йөҙөн күҙ алдына баҫтырыу бурысы тора.\n1831 йыл, Туҡһанбай. (Координата һыҙығында сағылдырыла.) Ошо осорға, ата-әсәһенә ҡағылышлы ниҙәр билдәле?\nОлатаһы Ишҡужа Ишбулдин ауылдың указлы муллаһы була, атаһы – Камалетдин Ишҡужа улы, әсәһе – Бибиөммөгөлсөм Сәлимйән ҡыҙы. Мифтахетдин күмәк балалы ғаиләлә үҫә.\nУл осор материалдары буйынса, Туҡһанбайҙа йорттар һаны 15 – 20-нән артмаған. Күп йәш ғаиләләр башҡа сыҡмай, ата-әсәһе, туғандары менән йәшәүҙе хуп күргән, сөнки был осорҙа башҡорттарға күп феодаль һалымдар түләргә тура килгән, ә уны йән башына түгел, һәр хужалыҡҡа һалғандар.\n1834 йылдың 15 мартында үткәрелгән ревизия материалдары буйынса, 1834 йылда Туҡһанбай ауылы муллаһы Ишҡужа Ишбулдиндың 29 йәшлек улы Камалетдиндың 3 йәшлек улы Мифтахетдин, 1 йәшлек ҡыҙы Гөлниса барлығы теркәлгән. Был турала Ә.Әсфәндиәров, Р.Шәкүр үҙ хеҙмәттәрендә күрһәтә. Материалдар VIII, IX, X, XI ревизия материалдарына таянып яҙылған.\n1848 – 1851 йылдар. Белем алыуы. Мифтахетдин тәү белемде үҙ ауылында, унан күрше ауылда, Лоҡман мулла мәҙрәсәһендә ала. Артабан Мәнәүезтамаҡ һәм Әсән мәҙрәсәләрендә уҡый.\nОшо ваҡытта, ҡайһы бер материалдарға ҡарағанда, ул өйләнә. Үкенескә ҡаршы, тәүге ҡатыны йәшләй үлә. (Р.Шәкүр «Арҙаҡлы башҡорттар».)\nМ.Аҡмулланың йәшлек осорона сағылышлы тағы ла ниҙәр билдәле? IX ревизияла 1850 йылдың февраленән алып июненә тиклем 19 йәшлек Мифтахетдин төрмәлә була, тип яҙыла. Тарихсы Ә.Әсфәндиәров бының сәбәбен хәрби хеҙмәттән баш тартыу булғандыр, тип фараз итә, сөнки кантонлыҡ системаһы осоронда һәр башҡорт 19 йәштән хәрби хеҙмәткә алынырға һәм оҙайлы хеҙмәт итергә тейеш булған. (Ә. Әсфәндиәров, «Олатайҙарҙың бар тарихы».)\n– Кантонлыҡ системаһы осоро ҡайһы йылдарҙы үҙ эсенә ала? (1798 – 1865 йылдар.)\nБыл, моғайын, тарихи дөрөҫлөккә тап киләлер, сөнки 1867 йылда дошмандары тап ошо фактты – уның хәрби хеҙмәттән баш тартыуын сәбәп итеп, төрмәгә ултырта.\nМ.Аҡмулла ҡаҙаҡтар араһында үҙен Мөхәмәтйәр исемле ҡаҙаҡ улымын, тип таныштыра. Аҡмулла – ҡаҙаҡ, тигән версия ошонан килеп сыға. З.Рәсүлев М.Аҡмулланың ҡәбер ташына «атаһы Мөхәмәтйәр, тәрбиәләүсе атаһы Камалетдин» тигән яҙыу яҙҙыртҡанда ла ошо уҡ фактҡа таяна, буғай. Ҡаҙаҡ ғалимдары Д.Ҡасҡынбаев, С.Сәйфуллиндар ҙа был версияны ҡулланып, Аҡмулланы ҡаҙаҡ тип иҫбатлай. Р. Шәкүр үҙ хеҙмәтендә ошондай йүнәлештәге эштәрҙең әле лә булыуы тураһында борсолоу белдерә. («Звезда поэзии», 2006 й.)\nВаҡыт үтә килә, башҡорт ғалимдары Р.Шәкүр, Ә.Вилданов, Ә.Әсфәндиәров, С.Галиндарҙың эҙләнеүҙәре һөҙөмтәһендә, уның ысын атаһы – Камалетдин Ишҡужа улы икәнлеге иҫбатлана.\nДәреслектәрҙә әсәһенең иртә вафат булыуы арҡаһында М.Аҡмулланың үгәй әсәй ҡулында үҫеүе тураһында яҙылған. Р.Шәкүр тикшеренеүенсә, 1850 йылда, IX ревизия материалдарында шағирҙың әсәһе Бибиөммөгөлсөмдөң иҫән, уға 41 йәш икәнлеге яҙыла. Был саҡта Мифтахетдинға 19 йәш булған. Тимәк, уның йәшләй үгәй әсә ҡулында тәрбиәләнеүе тураһындағы фекер дөрөҫ түгел.Кәмһетелеүҙәргә килгәндә, шуны күҙ уңында тоторға кәрәк: Ишҡужа мулланың 5 улы, 2 ҡыҙы була, йәш ғаиләләр айырылып башҡа сыҡмаған осраҡта, күмәк кеше бергә йәшәргә тура килә.\n1853 – 1854 йылдар.М.Аҡмулла Стәрлебаш мәҙрәсәһендә суфый шағир Шәмсетдин Зәки менән таныша, уның дәрестәрен тыңлай. Ләкин был мәҙрәсә лә М.Аҡмулланы ҡәнәғәтләндермәй. Аҙаҡ ул «Мәжлесенә ҡарай ғына» шиғырында ошолай яҙа:\nФәҡирлектән артыҡ фән күрә алманыҡ,\nШәһәр сығып, алыҫ яҡҡа йөрөй алманыҡ.\nМәргәндәрҙе танырлыҡ хәлебеҙ бар,\nШул сәбәптән сабыр ҡылып тора алманыҡ.\nУл заман китап ҡайҙа был замандай,\nЙөрөйөм тәрән ерҙән һыу ала алмай,\nБер шәриҡ ҡалын китап уҡып торһа,\nҠыҙығып, мин фәҡирҙең күҙе аландай.\n1854 – 1866 йылдар. М.Аҡмулла был осорҙа Ырымбур, Троицк, Күксәтәү ҡалаларында һәм шул тирәләге башҡорт, ҡаҙаҡ ауылдарында йәшәй. (М.Аҡмулла йәшәгән ерҙәр картанан күрһәтелә.)Ул балта оҫтаһы, уҡымышлы мулла булып таныла. Хаҡ, тура һүҙле булғаны өсөн ҡаҙаҡтар уны яратып, Аҡмулла тип исем бирә. (Ғ.Мөхәммәтшиндың «Аҡмулла ҡаҙаҡтар араһында» һүрәте күрһәтелә.)\nМ.Аҡмулла үҙ заманы өсөн прогрессив ҡарашлы уҡытыусы булараҡ, балаларға дәресте үҙ телендә аңлатыуҙы маҡсат итеп ҡуя, ҡаҙаҡҡа – ҡаҙаҡса, башҡортҡа башҡортса һөйләй. Шиғырҙарында прогресҡа ынтылыш ярылып ята.\nТатлы телдең төбө шәрбәт, мөләйем.\nБирҙең, тәңрем, телде беҙгә һөйлә, тип,\n1866 – 1867 йылдар.Ул атаһы йортона ҡайта. Үкенескә ҡаршы, шағирға йылы ҡараш, яҡты сырай күрһәтеүсе булмай. Сәбәбе, моғайын, М.Аҡмулланың муллаларҙан, байҙарҙан көлөп яҙған сатирик шиғырҙарындалыр, сөнки атаһы Камалетдин үҙе лә мулла. Tарих ошондай деталде лә һаҡлай. Ауыл кешеләре оҙаҡ юғалып торғандан һуң ҡайтҡан Аҡмуллаға: «“Ҡадихан” китабын уҡый беләһеңме? Уны беҙҙең ауылда Камалетдин хәҙрәттән шәп уҡыған кеше юҡ», – тиҙәр. Быға Мифтахетдин: «Уҡымай тағы! Атайымдың белеме минең белемдең аяҡ йөҙлөгөнә лә етмәй!» – ти. Ҡыҫҡаһы, ата менән ул үпкәләшә һәм М.Аҡмулла атаһының атын, арбаһы менән тунын рөхсәтһеҙ алып, сығып китә. Был ваҡиға шағирҙың ниндәй әҫәрендә сағыла? «Атайыма хат» шиғырында М.Аҡмулланың хис-тойғолары үпкә һүҙҙәре аша белдерелә. (Әҫәр уҡыла.)\nШиғырҙың тәүге 2 юлы Туҡһанбай ауылы кешеһе, Хәбетдин Бәҙретдиновтан яҙып алына. Тағы 10 йылдан һуң, 1974 йылда Бүздәк районының Ҡаңны-Төркәй ауылы өлкәндәренән шиғырҙың ҡалған өлөштәрен яҙып алалар. Хәҙерге көндә «Атайыма хат» шиғырының 3 варианты бар.\nОшо әҫәр нигеҙендә М.Аҡмулланың биографияһы бер аҙ тулылана төшә. Ысынлап та, тыуған йортона 13 йылдан һуң беренсегә ҡайтҡан шағир атаһына Ырымбурҙан үпкәле хат ебәрә. Ғ.Шафиҡовтың «Аҡмулла» повесында ла был ваҡиға телгә алына.\n1867 йыл. Ата йортонан киткәндән һуң Аҡмулла тормошонда ниндәй хәлдәр була? Троицкийҙан йөҙ саҡрымдар алыҫыраҡ ерҙә уҡытып йөрөгән сағында ҡаҙаҡ байы Иҫәнгилде менән низағлаша. Ни өсөн? (Хәрби хеҙмәтте, уның ҡаҙаҡ булмауын нигеҙ итеп алһалар ҙа, төп сәбәп, әлбиттә, М.Аҡмулланың шиғырҙары була. Дәреслектән миҫалдар уҡыла.)\nЯ. Хамматовтың «Һырдарья» романында ла ошо факттар сағылыш таба. Ҡаҙаҡтарҙан берәү М.Аҡмулланы йыназаға саҡырып килгәс, ул: «Минең төп шөғөлөм – балалар уҡытыу, йыназаға башҡа муллаға әйтегеҙ», – тип баш тарта. Саҡырып килеүсе: «Солтанморат муллаға бирерлек байлығыбыҙ юҡ, ул ике һарыҡ, күп аҡса һорай. Һеҙҙе әҙәпле, тиҙәр», – ти. Аҡмулла риза була.\n1867 – 1871 йылдар. (Видеоөҙөктә Троицк ҡалаһының төрмәһе күрһәтелә, М. Аҡмулланың яман ҡулдарға эләгеүе хаҡындағы өҙөк тыңлана.)\nНахаҡ рәнйетелгән М.Аҡмулла «Урыным – зиндан» шиғырын яҙа.\nХалыҡтың Аҡмуллаға мөхәббәте шул тиклем көслө була, улар уны ярата, хөрмәт итә. Әхмәтбай Баҡиров исемле кеше уны порукаға алып, төрмәнән ҡотҡара. Ҡотҡарылғандан һуң да әле ул 2 йыл арестант ротаһында ҡалырға тейеш була. Ғатаулла Баязитов менән Ғәбиҙулла Йыһангировҡа барып, император Александр II исеменә прошение яҙалар, 2 мең һум аҡса түләйҙәр һәм М.Аҡмулла арестант ротаһынан да ҡотҡарыла.\n1889 йыл М.Аҡмулла ижадында ни менән әһәмиәтле?\nМ.Аҡмулла татар мәғрифәтсеһе, ғалим-реформаторы Ш.Мәржәнигә арнап мәрҫиә ижад итә. Әҫәр тәүҙә мәдхиәитеп яҙыла, аҙаҡ Ш.Мәржәниҙең вафат булыуы сәбәпле мәрҫиәгә үҙгәртелә. (Ш.Мәржәниҙең рәсеме күрһәтелә.)\n1892 йылда Ҡазанда баҫылған бары 15 битлек «Ш.Мәржәни мәрҫиәһе» – шағир үҙе иҫән саҡта сыҡҡан берҙән-бер китабы.\n1894 йылда мәғрифәтсе тормошонда ҙур осрашыу була. М.Аҡмулла Өфөгә килеп, Р.Фәхретдинов менән осраша. Мәжлестә М.Өмөтбаев менән икеһе әйтеш ойошторалар. Матур, үҙенсәлекле шиғри бәйге өлгөһө, үкенескә ҡаршы, һаҡланмаған.\nР.Фәхретдинов М.Аҡмуллаға китабын сығарышырға ярҙам итергә теләй, тик М.Аҡмулла эште аҙаҡҡараҡ ҡалдырыуҙы хуп күрә.\nМ.Аҡмулланың Өфөгә барыуы. 1892 йылда 61 йәшлек сағында М.Аҡмулла Сәғирә Юлдыбаева исемле йәш башҡорт ҡыҙына өйләнә. Ул – М.Аҡмулланың никахлашҡан берҙәм-бер ҡатыны. (Р. Насиров, «Уҙамандарҙы эҙләйем».) Ләкин Сәғирә, ике йыл бергә йәшәгәндән һуң, унан баш тарта. М.Аҡмулла сәбәбен асыҡлауҙы, ҡатынын кире ҡайтарыуҙы һорап, Өфөгә Диниә назаратына, ҡазый Р.Фәхретдиновҡа бара. Һөләймән ҡыҙы Сәғирәгә илгиҙәр шағирҙың тормошо оҡшамай, күрәһең, М.Аҡмулла был ваҡытта еңел арбаһында ауылдан-ауылға йөрөп, ғилемгә өндәп, ҡаҙаҡҡа ла, башҡортҡа ла, берҙәй үк мәғрифәт йырын йырлай. Ауырлыҡтан, тигеҙһеҙлектән сығыу, яҡшы тормошҡа ирешеү юлдарын ул белемдә күрә.\n«Башҡорттарым, уҡыу кәрәк, уҡыу кәрәк!» шиғыры 1931 йылда табыла. Белем нуры һибеүсе мәғрифәтсе М.Аҡмулла үҙ осоро өсөн яҡтылыҡ һибеүсе шәм була.\n1895 йыл, 8 октябрь. М.Аҡмулла ҡаҙаҡтар менән хушлашып, тыуған яҡтарына бөтөнләйгә ҡайтырға юллана. Троицк, Силәбе аша үтеп, Миәскә етә. Унда таныш хәҙрәте Сәләхетдин Бәширов янында туҡталып, ҡунып китә. Сәләхетдин М.Аҡмулла яҙмышы өсөн борсолоп, уның ваҡытлыса үҙендә тороуын үтенә, тик шағир юлға ашыға. Ошо юлды үткәндә үлтерелә.\nIV. Йомғаҡлау. М.Аҡмулла йондоҙо, уның шиғриәте йылдан-йыл сағыуыраҡ балҡый. Ул, М.Горькийҙың үҙ йөрәген йолҡоп алып, факел итеп яндырған Данкоһы шикелле, ғүмерен халҡына арнай, ауыр һәм ҡараңғы замандарҙа тынмайынса мәғрифәт йырын йырлай. Шуға ла уның исеме халыҡ хәтерендә, халыҡ уйында.\nНомер материала: ДВ-303143


Рөстәм Хәмитов ветерандарҙы Еңеү көнө менән ҡотланы [видео] // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов ветерандарҙы Еңеү көнө менән ҡотланы [видео]\n9:54, 5 мая 2012 Сәйәсәт\nФашизмды еңеүҙең сираттағы йыллығы алдынан Өфөләге Конгресс-холда Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын һәм тыл хеҙмәтсәндәрен тәбрикләнеләр. Тантанала Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатнашты. Киләһе быуындар өсөн Ватаныбыҙҙы һаҡлап алып ҡалған ветерандарҙы ҡотлап, республика башлығы беҙҙең күп милләтле халҡыбыҙ өсөн Еңеү көнөн дә әһәмиәтлерәк, бөйөгөрәк дата булмауын билдәләне.\n— Еңеү көнө бөтә донъяға нацизмдың төп һөжүмен халҡыбыҙҙың үҙенә алыуы һәм уға бирешмәүе тураһында һөйләй, — тине Рөстәм Хәмитов. — Тап беҙҙең армия, үлемһеҙ батырлыҡ күрһәтеп, дошманға емергес һөжүм яһаны, Икенсе донъя һуғышының нисек бөтөрөн алдан билдәләп, бығаса еңелеү белмәгән фашистар армадаһын тар-мар итте. Был байрам менән беҙ тәү сиратта, ҡәҙерле, хөрмәтле ветерандар, һеҙҙе, 1945 йылда атай йортона еңеү алып ҡайтҡан, илебеҙҙе, донъялағы башҡа бик күп дәүләттәрҙе – емерелеүҙән, тотош халыҡтарҙы юҡҡа сығыуҙан ҡотҡарғандарҙы ҡотлайбыҙ.\nБашҡортостан, Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, «сал быуаттарҙан» тыуған Ватанын ҡаһармандарса яҡлаған батырҙар төбәге булараҡ билдәле. Республикала йәшәгән һәр кеше тиерлек яҡташтарының батырлыҡ өлгөләрен, 1812 йылғы Ватан һуғышы геройы Ҡаһым Мырҙашевтың, данлыҡлы осоусы-фронтовик, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәевтың исемен, Александр Матросовтың үлемһеҙ батырлығын белә.\n— Башҡортостан халҡы бөтә ил менән бергә бөтә фронттарҙа, бөтөн алыштарҙа тиңдәшһеҙ ҡаһарманлыҡ күрһәтте, завод-фабрикаларҙа, төҙөлөштәрҙә, медсанбаттарҙа һәм госпиталдәрҙә фиҙаҡәр хеҙмәте менән еңеүҙе яҡынайтты, — тине республика Президенты. — Ул ҡан ҡойошло һуғыш тураһында Ватаныбыҙҙың үҙ дөрөҫлөгө бар. Һәм был хәҡиҡәт беҙҙең өсөн – бәхәсһеҙ ысынбарлыҡ. Совет һалдаттары, матростары һәм командирҙары батырлығының бөйөклөгөн боҙоп та, кесерәйтеп тә, ҡайтанан яҙып та булмай. Тиҫтәләгән йылдарҙан һәм быуаттарҙан һуң да киләсәк быуындар беҙҙең бөйөк тарихыбыҙҙы, 1945 йылғы Еңеүҙе хәтерендә һаҡлаясаҡ һәм хөрмәтләп иҫкә аласаҡ, тип ышанам.\nРөстәм Хәмитов йәнә Башҡортостанда тарихи ғәҙеллекте тергеҙеү – 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры Миңлеғәле Шайморатовҡа Рәсәй Федерацияһы Геройы исемен биреү өсөн киң күләмле эштәр йәйелдерелеүен билдәләне.\n— Герой исемен ошо рәүешле мәңгеләштереү, үҙ ваҡытында 78 һалдат һәм офицеры Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ булған легендар дивизияның командиры, халыҡ генералының батырлығына хөрмәт белдерергә теләгән Башҡортостан халҡы менән килешмәү мөмкин түгел, — тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов.\nВетерандар менән аралашып, Башҡортостан Президенты уларға республиканың иҡтисади тормошондағы һуңғы ҡаҙаныштары тураһында һөйләне һәм оло быуын вәкилдәренең төбәк етәкселегенә күрһәткән ярҙамы өсөн рәхмәт белдерҙе. Әле ил һәм республика еңел булмаған осорҙа йәшәһә лә, әлеге ветерандарға, Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, тағы ла ауырыраҡ булған. Әйтергә кәрәк, бер һуғыш йылдарында ғына түгел, 1950-се, 1960-сы, 1970-се йылдарҙа ла. Ул ваҡытта, ресурстар, аҡса, төҙөлөш материалдары етмәгән осорҙа, ошо кешеләр илде аяҡҡа баҫтырған, тотош ҡалалар күтәргән, эре предприятиелар төҙөгән.\nРөстәм Хәмитовтың ҡотлау һүҙенән һуң ветерандарҙы тәбрикләү тантанаһын сәнғәт оҫталарының концерты дауам итте, байрам ҡунаҡтарына башҡаларҙың ҡотлауҙары еткерелде.\nавтор: Евгений Рәхимҡолов | фото: Олег Яровиков


Республика менән Австрияның Kronospan компанияһы араһында инвестицион килешеүгә ҡул ҡуйылды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРеспублика менән Австрияның Kronospan компанияһы араһында инвестицион килешеүгә ҡул ҡуйылды\n9:51, 21 августа 2012 Сәйәсәт\n17 августа Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм Kronospan Holdings East Ltd компаниялары төркөмө башлығы Питер Кайндл республикала ағас эшкәртеү һәм төҙөлөш материалдары етештереү буйынса ҙур предприятие төҙөү тураһында инвестицион килешеүгә ҡул ҡуйҙылар. Килешеүгә ярашлы, яңы Kronospan производствоһы Башҡортостандың Өфө районында урынлашасаҡ һәм 2014 йылда продукция етештерә башлаясаҡ.\n— Башҡортостан Республикаһы был проектты тормошҡа ашырыу өсөн үҙ өҫтөнә ҙур бурыстар ала, — тине Рөстәм Хәмитов документҡа ҡул ҡуйыр алдынан. – Завод төҙөләсәк майҙансыҡты инфраструктура менән тулыһынса тәьмин итәсәкбеҙ. Был проект беҙҙең өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Бөгөн Башҡортостанда ағас эшкәртеүгә бәйле яңы этап башлана. Объект төҙөү сроктары үтә ҡыҫҡа, йыл ярымдан беҙҙә тулы ҡеүәтенә эшләгән предприятие булырға тейеш. Республика үҙ өҫтөнә алған бурыстарҙы тулыһынса үтәйәсәк, тип гарантиялай алам.\n— Был проект ағас эшкәртеү һәм ағас әҙерләү өлкәләрендә Башҡортостан Республикаһының эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеген әүҙемләштереү өсөн яҡшы стимул булып торасаҡ, тип ышанам, — тине Питер Кайндл. – Проектты тормошҡа ашырыу барышында яңы эш урындары булдырыласаҡ. Уны тейешле кимәлдә ғәмәлгә ашырыу өсөн бар көсөбөҙҙө һаласаҡбыҙ.\nKronospan компанияһы етәкселеге яңы инвестицион майҙансыҡ булдырыу өсөн Рәсәйҙең бер нисә төбәген ҡараған. Башҡортостан иң яҡшы шарттар тәҡдим иткәнгә күрә, компания нәҡ беҙҙең төбәкте һайлаған. Бынан тыш, предприятие нигеҙендә ағасты тәрән эшкәртеү буйынса индустриаль парк булдырыу планлаштырыла. Бының өсөн республиканың Өфө районында яҡынса бер мең гектар ер бүленгән.\nТеги: бр президенты осрашыуҙары,рөстәм хәмитов,халыҡ-ара бәйләнештәр


Баш ҡалала «Ветеран менән селфи» акцияһы башланды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала «Ветеран менән селфи» акцияһы башланды\n14:30, 6 февраля 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 6 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.\nӨфөлә «Ветеран менән селфи» акцияһы башланды. Ул Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай һәм республиканың Йәштәр йәмәғәт палатаһы булышлығында «Быуындар йөрәгендә — хәтер һәм ғорурлыҡ» федераль проектын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә уҙғарыла.\n1 июнгә тиклем һәр кем ветеран менән төшкән фотоһүрәтен Instagram, Facebook һәм «Бәйләнештә» социаль селтәрҙәрендә урынлаштыра ала. Фотоһүрәттәрҙе #мойветеран билдәһе менән ҡуйырға кәрәк. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы йәки тыл эшсәненең исем-фамилияһы, йәше, фотоға төшкән урыны хаҡында мәғлүмәттәр биреү мотлаҡ. Бынан тыш, ветеран тормошонан ҡыҙыҡлы ваҡиғаларҙы, йәштәргә теләктәрен бәйән итеү зарур.\n— Бөйөк Ватан һуғышы тарихын унда ҡатнашыусыларҙан ишетеү бик мөһим, — тип билдәләне «Ветеран менән селфи» акцияһы авторы, БР Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы ағзаһы Айгөл Теләшева. — Беҙҙең акция һуғышты үткән кешеләр менән аралашырға мөмкинлек бирәсәк. Был ветерандар өсөн дә бик мөһим, сөнки уларға ярҙам һәм иғтибар етешмәй.\nПроект авторы фекеренсә, белем биреү учреждениеларындағы лекциялар һәм йәштәрҙе ил тарихын өйрәнеүгә йәлеп итеүҙең башҡа юлдары етерлек һөҙөмтә бирмәй, шуға күрә заманса алымдарҙы ҡулланырға кәрәк. Ошондай патриотик акциялар үткәреү арҡаһында һуғыш йылдары тарихы күп быуындарҙың хәтерендә ҡаласаҡ, тип ышана акцияны ойоштороусылар.\nТеги: еңеүҙең 70 йыллығы,акциялар


Дан йырлайбыҙ Салауатҡа! » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Рухиәт » Дан йырлайбыҙ Салауатҡа!\nДан йырлайбыҙ Салауатҡа! 25.05.2018 // Рухиәт\nЯңыраҡ Салауат районының Тәкәй ауылы нигеҙендә ҡоролған таш тирмәлә батырыбыҙ, шағирыбыҙ Салауат Юлаевҡа иҫтәлекле таш асылыуы тураһында хәбәр иткәйнек инде. Был хәтер акцияһы Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайы, Башҡортостан Диниә назаратының йәштәр бүлеге, “Салауат Юлаев” вариҫтары ойошмаһы һәм Әлкә ауыл биләмәһе хакимиәте ярҙамында уҙғарылғайны.\nСибайҙан алып килгән гранитҡа Салауат Юлаевтың шиғыр юлдары яҙылған: “Юҡ, мин үлмәнем, башҡорттар!” Был таш батырҙың рухы ҡайтыуға ишара төҫлө булды.\nУҙған аҙнала ла милли геройыбыҙға арнап был төбәктә матур саралар үтте. Башта Бөтә Рәсәй Башҡорт йәштәре ҡоролтайы рәйесе Ринат Рамаҙанов етәкселегендәге “Арғымаҡ” төркөмө Әлкә ауылында ҙур концерт ҡуйҙы. Аҙаҡ инде йыйылған халыҡ, балалар бергәләп таш тирмәгә барып, ҡурайҙа уйнап, батырҙың шиғырҙарын яттан һөйләне. Әйткәндәй, яҙмалар Интернетта социаль селтәрҙәргә ҡуйылған. Унда мәктәп уҡыусыларының рухланып, үҙҙәрен батыр вариҫы итеп тойоп шиғыр уҡыуы күҙгә ташланып тора.\nОшо уҡ көндә Салауат районында бурысын үтәгәндә һәләк булған хәрбиҙәргә, сираттағы ҡаҙаныштарына өлгәшергә ынтылғанда һәләк булған спортсыларға бағышланған “Йөрәк хәтерләй...” тип аталған спорт фестивале уҙҙы. Сараның төп маҡсаты – Башҡортостан йәштәрен ватансылыҡ тойғоһонда тәрбиәләү, ҡаһармандарҙы иҫкә алыу. Фестивалдә туристик, эҙәрмән, хәрби-патриотик клубтарҙа шөғөлләнгән, секцияларға йөрөгән 12 – 18 йәшлек балалар ҡатнашты. Бында байрамға килгән халыҡ, йәштәр алдында сығышы менән Салауат районынан булған Азат Шаһмөхәмәтов етәкләгән Рәсәй Милли гвардияһының өлгөлө-күрһәтмә симфоник оркестры, “Арғымаҡ” төркөмө концерт күрһәтте. “Салауат Юлаев вариҫтары” ойошмаһы рәйесе Виктор Хәкимов фестивалдә ҡатнашыусыларға Салауат районы тарихы хаҡында һәм Башҡорт ырыуҙары китаптарын бүләк итте. М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенты Ислам Төхвәтуллин ҡунаҡтарға Ш. Бабичтың, Р. Ғариповтың Салауат Юлаевҡа арналған шиғырҙарын тетрәндергес итеп яттан һөйләне.\nӘ инде Музейҙар төнөндә барса халыҡ Салауат Юлаевтың музейына юлланды. Бина алдында ла халыҡҡа батырҙың шиғырҙары уҡылды, уға бағышлап телмәр тотолдо. Иң тулҡынландырғыс мәл алда булған: бер мәл музей эсенән Салауат батыр образы сығып халыҡҡа васыятын еткерҙе...


“Йөрәк һүҙе” саҡыра » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » “Йөрәк һүҙе” саҡыра\n“Йөрәк һүҙе” саҡыра 31.01.2018 // Әҙәбиәт\nЯңы йыл байрамдарында, ял көндәрендә, ғәҙәттәгесә, Башҡортостан юлдаш телевидениеһында күрһәтелгән “Башҡорт йыры” һәм “Байыҡ” конкурстарында еңеүселәрҙең йомғаҡлау концерттары – күпселек өсөн көтөп алған яратҡан тапшырыуҙар. Уларҙа халҡыбыҙҙың рухи даирәһендәге йондоҙсоҡтар сағыла, яңылары тыуа.\nБыйыл иһә Яңы йыл көндәрен “Ҡурай” телеканалы ойошторған тағы бер рухиәт байрамы “Йөрәк һүҙе” биҙәне.\nБыл Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында үткән “Йөрәк һүҙе” бәйгеһенең йомғаҡлау финалындағы сығыштар беҙҙе, телевизор ҡараусыларҙы, һүҙ ҡөҙрәте менән арбап, милләтебеҙҙең сихри рухиәт күгенә күтәргән тиңдәшһеҙ иҫ китмәле тамаша булды. Ун ике парҙың – шиғриәт һөйөүсе, ифрат талантлы һүҙ оҫталарының сығышы үҙе бер сәхнә күренеше, үҙенсәлекле спектакль ине. Телебеҙ өсөн кинәнеп ғорурландыҡ, күҙҙәрҙе йәш томаланы. Быны һүҙ менән генә аңлатып булмай, уларҙы күрергә, ишетергә кәрәк. Барыһына ла – хөрмәтле конкурсанттарға, һүҙ оҫталарына оло рәхмәт һүҙҙәрен еткерге килә.\nМинең фекеремсә, “Йөрәк һүҙе”ндә тупланған һүҙ көс-ҡөҙрәтен әүҙем файҙаланырға, мөмкин тиклем күберәк милләттәштәребеҙ – уҡытыусылар, тәрбиәселәр, уҡыусылар, атай-әсәйҙәр, бигерәк тә йәштәр күрһен ине. “Йөрәк һүҙе”нең телевизион яҙмалары тағы ла күрһәтелһә, “Ҡурай” каналы сайтына индерелһә, яҡшы булыр. Был уңайҙан 21 февраль – Халыҡ-ара туған тел көнө отошло.\nШул уҡ ваҡытта яҙманы сифатлы итеп дискыларға яҙҙырып сығарыу һәм таратыу, район-ҡалаларҙа туған телебеҙҙе һаҡлауға, яҡлауға йүнәлтелгән сараларҙа файҙаланыу кәрәк ине. Бәлки, “Йөрәк һүҙе” балаларын туған телендә тәрбиәләүҙе, уҡытыуҙы инҡар итеп, ҡул һелтәп йөрөгәндәрҙең дә йөрәгенә үтеп инер, күңелдәрен иретер?\nМин проекттың авторы Наилә Әбделхәй ҡыҙы Сәфәрғолова менән телефон аша аралашып, рәхмәт һүҙҙәре белдереп, үҙемдең фекерҙе еткерҙем. “Бындай теләктәр менән шылтыратыуҙар башҡа төбәктәрҙән дә булды, был йүнәлештә эш алып барабыҙ”, – тине ул.\nБеҙ – бөйөк Рәсәй дәүләте граждандары. Хоҡуҡтарыбыҙ, шул иҫәптән туған телдәр тураһындағылары ла Конституцияла яҙылған, закондарҙа раҫланған. Шуға күрә һәр беребеҙ үҙенән башларға, “юҡ, булмай ул” тип ҡул һелтәргә түгел, ойошҡанлыҡ, берҙәмлек күрһәтергә тейешбеҙ. Телһеҙ башҡорт булмай. Беҙҙең төп ҡорал – һүҙ көсө.\nОшо урында туған телебеҙ өсөн янып-көйөп йәшәгән, йәнен биргән бөйөк Рәми Ғариповтың шиғыр юлдарын нисек ҡабатламайһың:\nБер телдән дә телем\nкәм түгел –\nХалҡым теле миңә –\nхаҡлыҡ теле, –\n“Йөрәк һүҙе” милләттәштәребеҙҙе шуға саҡыра, ул аҡыл-фиғелебеҙҙе лә яулаһын.\nАвтор: Юнир АҘНАҒОЛОВ.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ШӨКӘРӘ КИПТЕРЕРГӘ ЯҘМАҺЫН ИНДЕ... - 2014 - Мәҡәләләр\nШӨКӘРӘ КИПТЕРЕРГӘ ЯҘМАҺЫН ИНДЕ...\nБөгөн күптәр аҡсаға аҡылын, намыҫын һата. Ҡайһы берҙә бәғзе эшмәкәрҙәргә ҡарайым да, уларҙың күкрәгендә йөрәк урынында банк иҫәбелер, тип уйлайым. Байлыҡҡа ынтылыш ҡурҡыныс түгел, теләһә ниндәй юл менән байырға тырышыу хәүефле. Хәҙерге ваҡытта аҡса түләп үрләргә, үҙеңде енәйәти эҙәрлекләүҙән ҡотҡарып ҡалырға мөмкин. Ә ошо гигант средстволар иҡтисадҡа йүнәлтелһә, ул иркен тын алып ҡалыр ине, моғайын.\nҺәр дәүерҙә лә эшләргә, төҙөргә кәрәк. Минең атайым - бригадир, әсәйем ат ҡараусы ине. Үҙ белемем нигеҙендә бәйләнештәрһеҙ, аҡсаһыҙ ауыл хужалығы институтына уҡырға индем. 23 йәшемдә үҙемдең тыуған Ҡыйғы районында колхоз рәйесе итеп ҡуйҙылар. Малай ғынамын, хатта һүгенә лә белмәй инем. Биш йыл эсендә барыһына ла өйрәндем. Өфөнән бер нисә тапҡыр күсмә байраҡ алыуға өлгәштек. Һуңынан партияның өлкә комитетында, ризалығымды ла һорап тормайынса, Салауат райкомының беренсе секретары итеп раҫланылар. Ул ваҡытта йәштәрҙе, әгәр ҡулынан килгәнде күрһәләр, үҫтерәләр ине. Берәү ҙә уларҙы баҫтырып ҡалдырманы. Мин иртәнән кискә тиклем ауыл хужалығы менән булыштым. Салауат районынан һуң Тәтешле районына ебәрҙеләр. Мин эшләгән ваҡытта район Бөтә Союз ярышында өс тапҡыр еңеү яуланы. Хатта продукцияны яҡшыраҡ шарттарҙа эшләүселәргә ҡарағанда күберәк тапшыра инек. Артабан инде - ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары, һуңынан Госкомзем етәксеһе булып киттем.\nМинең өсөн ер - ул йәшәү сығанағы. Әгәр кеше һыуҙан тора тибеҙ икән, ер уны туйындыра. 90 процент ризыҡты ҡоро ер бирә. Беҙҙең илдә ер ете категорияға бүленә. Беренсеһе, иң билдәлеһе - ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ерҙәр. Был, образлы итеп әйткәндә, беҙҙең өҫтәлебеҙ. Ләкин шуны ла оноторға ярамай. Ер мул уңыш бирһен өсөн, уны даими ашлап торорға кәрәк. Мәҫәлән, әгәр Германияла минераль ашламаларҙы 1850 йылда ҡуллана башлаһалар, СССР-ҙа 100 йылға һуңыраҡ уяндылар. Бөгөн Германия гектарына 670 килограмм ашлама индерә, Голландия - 800, Ҡытай, Һиндостан - 400. Рәсәй - гектарына 7 килограмм. Башҡортостанда был күрһәткес 11 килограмм тәшкил итә. Ә уҙған быуаттың 90-сы йылдарында был һан 90 килограмм самаһы ине. Гектарына бер килограмм ашлама нимә ул? Ул өҫтәмә рәүештә 5-10 килограмм иген бирә. Республикала ике урында: Мәләүездә һәм Салауатта ашламалар эшләү заводын төҙөгәс, ни тиклем ҡыуанғайным. Бына хәҙер һәр ваҡыт икмәкле булырбыҙ, тип уйлағайным. Хаталанғанмын. Етештергән ашламаларыбыҙҙың 96 проценты сит илгә, мәҫәлән, Ҡытайға китә. Үҙебеҙҙә 4 проценты ғына ҡала. Ә СССР заманында гектарына 300 килограмдан ашыу ашлама индерелә ине. Бөйөк державанан мираҫ булып 120 миллион гектар һөрөнтө ер ҡалды. Шуларҙың 40 миллионы хәҙер һөрөлмәй. Тимәк, 80 миллион тонна иген алып еткермәйбеҙ. Йәғни, Рәсәй бөгөн 140 миллион тонна иген етештерә ала. Был халыҡ иҫәбенән сығып ҡарағанда, уның ихтыяжын тулыһынса ҡәнәғәтләндерә. 1987 йылда мин ошо һорау өҫтөндә уйланғайным, сағыштырып, анализ яһағайным инде. Әгәр тәбиғәт шарттарына ғына һылтанмағанда, республикала нимә үҫтерергә мөмкин? Гектарынан 14 центнер самаһы иген. Ҡырмыҫҡалы районында был күрһәткес 18 центнер самаһы булырға тейеш, сөнки унда ер уңдырышлы. Ә бына Тәтешлелә - 9 центнер самаһы ғына. Әммә осон-осҡа ялғау өсөн гектарынан кәм тигәндә 20 центнер иген алынырға тейеш. Был осраҡта, гектарына 100 килограмм ашлама индерергә кәрәк. Элек Тәтешле районы ерҙәренә гектарына ике центнер ашлама индерә инек. Һөҙөмтәлә Балтас районында уңыш гектарынан 16 центнер булды, беҙҙә - 26.\nЭшләргә теләге булған кеше шул ваҡытта уҡ юлдарын тапты. Хәҙер шундай һығымта яһайым: егеттәр, еңдәрегеҙҙе һыҙғанығыҙ! Күктән ергә төшөгөҙ. Ергә аяҡ терәгеҙ. Юҡһа, инвестор ҙа инвестор, тип баш ватаһығыҙ. Тирәк башына ҡунып ҡарҡылдашҡан ҡарғалар кеүек ауыҙ асып аҡса һорайһығыҙ. Инвестор һүҙен ишетһәм, миндә аллергия башлана. Бер ниндәй ҙә инвестор беҙҙең ауылдарға аҡса һалмаясаҡ. Улар уға Абрамовичҡа ҡурай нисек кәрәк, шулай ғына кәрәк. Нимәлер эшләгән ваҡытта ла бай әфәнделәр күп килемгә иҫәпләнгән етештереү объекттары төҙөйәсәк, әммә территорияны социаль төҙөкләндермәйәсәк. Ә бер нисә йөҙ кешегә булдырылған эш урыны - халыҡтың ихтыяжы менән сағыштырғанда, диңгеҙҙәге тамсы ғына ул. Ауылды һауыҡтырыу буйынса дәүләттең уйланылған сәйәсәте булырға тейеш. Шул ваҡытта ғына нимәгәлер өлгәшә аласаҡбыҙ.\nЭлек тә проблемалар булманы түгел, булды. Әммә беҙ уларҙы хәл итә торғайныҡ. Бер генә етәксегә лә машина менән аҡса килтереп ауҙарманылар. Уларҙы үҙебеҙ таптыҡ. Ә хәҙер, экономиялау һылтауы менән, ауылды бөтөнләй финансламайҙар. 1990 йылда Рәсәйҙә 48 миллион баш һыйыр иҫәпләнә ине. Хәҙер һигеҙ миллион ҡалған. Республикала һыйырҙар һаны дүрт тапҡырға кәмегән. Һарыҡсылыҡ һәм сусҡасылыҡ тармаҡ булараҡ бөтөрөлдө. Уйҙырма иҡтисад, ысынбарлыҡта олиграхтарҙың уйланылмаған, енәйәти сәйәсәте бына нимәгә килтерҙе.\nАкадемик Абалкин "Рәсәйҙең аграр фажиғәһе" тип аталған мәҡәлә баҫтырғайны. Атамаһы уҡ йөкмәткеһен асып бирә. Әммә уны ишетмәнеләр. Рәсәй Президенты РФ Дәүләт Думаһы депутаттарына Мөрәжәғәтнамәһендә, илебеҙгә донъялағы сәсеүлектең 55 проценты тура килә, тип белдерҙе. Уға сығыш әҙерләгән консультанттар нимә уйлағандыр, әммә был һан ете тапҡырға арттырылған. Уларҙың ниндәй отчеттар яҙыуын шунан сығып та күҙалларға мөмкин. Тағы бер тапҡыр иҫегеҙгә төшөрәм: Рәсәйгә Ер шарындағы сәсеүлектәрҙең 8 проценты тура килә. Әммә уның өстән бер өлөшө, шул иҫәптән Башҡортостанда ла, эшкәртелмәй. Был миллион гектарҙан да күберәк. Уларҙы, бер нигеҙһеҙ, деградацияланыусылар иҫәбенә индерҙеләр.\nНи өсөн шулай килеп сыҡты һуң? Сөнки дилетанттар һәм бушбоғаҙҙар дәүере килде. Рәсәйҙә ауыл хужалығы менән ауылды белмәгән кешеләр идара итә. Аграр производствола тулы тәжрибәһе булмаған кешеләрҙе үрләтәләр. Ябай формула эшләй: уҡының - оҡшаның - үҫ. Шуға, реформалар осоронда илдә 50 меңдән ашыу ауыл бөтөрөлөүенә аптырайһы ла түгел! Уларҙың һәр ҡайһыһының артында - юғалған яҙмыштар, юғалған уңыш һәм һауым. Бөгөн ауылда кемдәр йәшәй? Нигеҙҙә, пенсионерҙар. Уларҙың ер пайҙары бар. Әммә уларҙың кем ҡулында булыуын һәм нисек файҙаланылғанын берәү ҙә белмәй. Ҡуртым хаҡын да алмайҙар. Мунсалары бар, һарайҙары, баҡсалары, картуф үҫтерәләр. Барлыҡ ҡыҙыҡһыныуҙары ошо. Ә дәүләттең тормош усағы быҫҡып торған утрауҙарҙа эше лә юҡ. Бер нисә йылдан һуң был усаҡтар ҙа һүнәсәк. Эттәр өрөүе лә ишетелмәйәсәк. Йыһан вакуумындағы кеүек тынлыҡ урынлашасаҡ. Уны бары тик әсе елдең һыҙғырыуы һәм һуңғы крәҫтиәндең ерҙән айырылыуын ауыр кисереп илаған ямғыр тамсылары тауышы ғына боҙасаҡ.\nАуылды, аграр производствоны ҡотҡарыу өсөн велосипед уйлап сығарырға кәрәкмәй. Бары тик сит ил тәжрибәһенә генә мөрәжәғәт итергә кәрәк. Бөтөн донъяла ауыл хужалығы секторына бюджет аҡсаларының 40 проценты китә. Швейцарияла, Финляндияла хатта 80 процентҡа тиклем. Рәсәйҙә был күрһәткес 18 процент ине. Хәҙерге иһә был һан ни бары 1 процент ҡына! Бындай диспропорция нимә менән янай? Теләһә ҡайһы ваҡытта аҙыҡ-түлекте сит илдән алыуҙы тыйыуҙары менән. Ә Рәсәй Һөтсөләре союзы рәйесе Андрей Даниленко белдереүенсә, былтыр илгә ситтән һөт индереү 60 процентҡа артҡан. Ҡайҙа тәгәрәйбеҙ? Хәүефһеҙлек сиген күптән үтеп киткәнбеҙ инде. Һәм тиҙ арала хәл-торошто тамырынын үҙгәртмәгәндә, фажиғә янай.\nКрәҫтиәнгә артабан да Мәскәүгә, ҙур етәкселеккә өмөтләнергә ярамай. Артабан нисек йәшәүен ул үҙе хәл итергә тейеш. Йыйылышырға, проблемаларҙы уртаға һалып һөйләшергә, инициативалы һәм ерҙе яратҡан кешеләрҙе лидер итергә. Юҡһа, юҡҡа сығасаҡбыҙ. Ә сит илдәге күршеләребеҙгә шул ғына кәрәк тә инде. Улар шуны ғына көтә түгел, ә дәүләт структураларындағы ҡайһы бер әфәнделәрҙе майлап, ошо йүнәлештә әүҙем эшләй. Әгәр һөрөнтө ерҙәребеҙгә урман үҫһә, дәүләткә шөкәрә киптереүҙән башҡа сара ҡалмаясаҡ...\nБашҡортостан Дәүләт хеҙмәте һәм идараһы академияһы профессоры.\nЯҙылған: 25.08.14 | Ҡаралған: 1091


Донъя яңылыҡтары – 13.04.2018 - Bash.News\nДонъя яңылыҡтары – 13.04.2018 https://bash.news/news/39039_donya_yaylytary__13042018/?lang=bash\nПрезидент Владимир Путин яңы хөкүмәт составы буйынса ҡарар ҡабул итмәне. Был турала дәүләт башлығының матбуғат секретары Дмитрий Песков белдерҙе. Журналистың һорауы киләһе министрҙар кабинетында Сергей Лавров урынын һаҡлап ҡалырмы тип яңғырағайны. Әле президенттың был йүнәлештә бер генә ҡарары ла юҡ, хөкүмәт раҫланғас та һеҙгә хәбәр итербеҙ тип яуапланы Дмитрий Песков. Яңы мөҙҙәткә Президент итеп һайланған Владимир Путиндың инаугурацияһы 7 майға тәғәйенләнгән. Конституцияға ярашлы, шул уҡ көндө хөкүмәт отставкаға китергә тейеш.\nРәсәйҙә Телеграмм месседжерының эшмәкәрлеге туҡтатыла. Роскомнадзорҙың дәғүәһе буйынса мәскәүҙең Таганка суды бөгөн ошо ҡарарҙы раҫланы. Ул үҙ көсөнә иғлан ителгән мәлдән алып инә.\nРәсәй менән Ҡытай араһында сауҙа әйләнеше һуңғы өс айҙа 29 процент самаһы үҫеш күрһәткә. Теүәл һандар менән әйткәндә, был 23 миллиард доллар самаһы. Атап үтелгән осорҙа Ҡытайҙан экспорт 23 процент ярымға Рәсәйҙән импорт 32 процентҡа артҡан.\nАмериканың Калифорния штаты өс айырым төбәккә бүленеүе ихтимал. Ноябрь айында был турала референдум уҙғарыу ҡарала. Урындағы ҡалын кеҫәле сәйәсмәндәрҙең береһе тәҡдим иткән башланғыс халыҡтың бер өлөшөндә хуплау тапҡан. Вашингтон өсөн дә Калифорнияның бүленеүе уңайлыраҡ. Референдумда хуплау тапһа ваҡ штаттар менән идара итеү ҙә анһатыраҡ булыр тип күҙаллана.\nКөньяҡ Кореяның Инчхон ҡалаһында урынлашҡан сүп-сар эшкәртеү заводында бөгөн янғын сыҡты. Ҡотҡарыусылар һауаға ағыулы матдәләрҙең бүленеп сығыуын да инҡар итмәй. Янғындың үҙәге урынлашҡан завод цехында майлы ҡалдыҡтар юҡ ителеүе билдәле. Ут 300 квадратҡа таралып өлгөргән. Дүрт эшсенең һәләк булыуы тураһында хәбәр ителә.


Бөгөн Рәсәй дипломаттары һөнәри байрамын билдәләй | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБөгөн Рәсәй дипломаттары һөнәри байрамын билдәләй\n10 февраля 2017 — 15:13 ГТРК «Башкортостан»\nТап 1549-сы йылдың 10-сы февралендә Иван Грозный Илсе бойороғона ҡул ҡуя. Уға ярашлы, тышҡы сәйәсәт менән шөғөлләнеүсе орган ойошторола. Әле Рәсәй сит ил эштәре министрлығының вәкиллектәре илдең 38 төбәгендә эшләй. Һуңғыһы 2014-се йылда Симферополдә асылды. Дипломаттарға бик ауыр шарттарҙа эшләргә тура килә. Был йәһәттән беҙ Башҡортостан вәкилдәре менән дә ғорурлана алабыҙ. Уларҙың араһында Кәрим Хәкимовты атарға мөмкин. Ул Рәсәй дипломатияһы тарихында сағыу эҙ ҡалдырған шәхестәрҙең береһе. Уның образы Нәжиб Асанбаевтың Ҡыҙыл Паша спектаклендә асыҡ күрһәтелгән.


Өфө ат заводына - 80 йыл\nОшо уңайҙан Өфө районында ҙур байрам сараһы үтте. Банкротлыҡ кеүек бик ҡаршылыҡтар аша үткән предприятие бөгөн ҡыйыу аҙымдар менән етештереү ҡеүәтен дә арттыра.\nТиҫтәләрсә йыл элекке ваҡиғалар тик фотоларҙа ғына һаҡланып ҡалған. Ул саҡтағы йылҡысылыҡ заводы эшен, Совет иле иҡтисадына индергән өлөшөн әлеге оло быуын вәкилдәре бөгөнгөләй яҡшы хәтерләй. Мөзәйнә Дәүләтбаева ла шул иҫәптән. Ул заводҡа 16 йәшендә ярыш аттары тәрбиәсеһе булып эшкә төшә. Ҡасандыр Хеҙмәт ветеранының ата-әсәһе лә ошонда эшләгән булған.\nТап аттарҙы яратыуҙан улар башҡорт тоҡомло йылҡыларҙы аҫрап, милли эсемлек етештереп һатып дан ҡаҙана. Был хаҡта бик күп фото, архив документтарҙан күрергә мөмкин.\nӨфө ат заводы уҙған быуаттың 1936 йылда эш башлай. Тәүҙә предприятие рус рысак йылҡыларын аҫрау йүнәлешендә махсуслашһа, һуңынан башҡорт тоҡомлолар үрсетелә башлай. Уның менән берлектә милли эсемлек етештереү ҙә яйға һалына.\nАт заводында ҡымыҙ бешеү автоматлаштырылған режимда эшләй. Был алым предприятиела 50 йыллап ҡулланыла. Традицион ҡымыҙ бешеүҙән ул берҙә айырылмай. Милли эсемлек шулай уҡ, ыҫланған, йүкәнән эшләнгән көбөлә яһала.\nУл сәғәт буйы кеше йөрәге тибешенә ярашлы ҡымыҙ бешә. Йәғни, минутына 60 тапҡыр туҡыла тигән һүҙ. Заводҡа 80 йыл тулыу уңайынан предприятие биләмәһендә ҙур байрам концертты уҙҙы. Килгән ҡунаҡтар башҡорт ҡымыҙы, былау менән һыйланды. Майҙанда юртаҡтар сабышы ла ойошторолдо.\n80 йыл эсендә ат заводы бик күп юғары наградаларға лайыҡ булған. Ҡымыҙ продукцияһы ғына республиканың барлыҡ төбәктәренә лә тиерлек оҙатыла. Төбәктә үткән бер байрам сараһы ла улар тәрбиәләгән аттарҙан тыш үтмәй. Киләсәктә, илдең иҡтисади көрсөгөнә ҡарамай, етештереү ҡеүәтен арттырыу, тауарҙы һатып табыш алыу маҡсатын ҡуя.


КЕШЕНЕҢ ҠӘҘЕРЕ ҒИЛЕМ МЕНӘН\n28 Апрель 2020, 12:25\nНәҡ шулай: ғаләм – ғилемлеләр ҡулында, тип тиккә әйтмәй халыҡ.2011 йылдың көҙө булды был хәл.\nНәҡ шулай: ғаләм – ғилемлеләр ҡулында, тип тиккә әйтмәй халыҡ.\n2011 йылдың көҙө булды был хәл.\nЙоманан һуң булдымы икән – мәсеткә бер төркөм ир-ат килеп тулды. Араларында таныштары ла, таныш булмағандары ла бар.\n- Был – Рәсүл хәҙрәт, Мысырҙа Әл-Әзһәр университетында уҡып йөрөгән Белорет егете, районыбыҙҙың имам-мөхтәсибе Әмир ағай Сәитбатталовтың ярҙамсыһы булып эш башлаясаҡ, - тип таныштырҙылар йәш кенә егет менән.\nКүрер күҙгә күркәм, шундай аҡыллы ҡарашлы, тыйнаҡ һәм белореттарса үҙенсәлекле һөйләшкән был егет тиҙ арала ысын мәғәнәһендә үҙебеҙҙеке булды ла китте.\nЭшен көнөн-төнөн халыҡты уҡытыуҙан башланы ул. Бәғзе саҡ дәрестәре төн таңға ауышҡас ҡына бөтә ине. Ул осорҙа, билдәле, мәсеткә күбеһенсә шул әлеге лә баяғы ҡатын-ҡыҙ йөрөнө.\nРәсүл хәҙрәт ғилеме, унан бикәр күркәм холҡо менән алдырҙы – уның дәрестәрен бер тыңлаған кеше икенсеһенә бармай ҡалманы. Көнгә көн, айға ай, йылға йыл бәйләнде. Остазыбыҙҙың уҡытҡан төркөмдәре, уҡыусылары ишәйҙе.Ике йыл имам-мөхтәсиб ярҙамсыһы булып эшләгәс, Учалы районының Баттал ауылы ҡыҙы, ул саҡта М. Аҡмулла исемендәге БДПУ-ла уҡып йөрөүсе Лилиә Муса ҡыҙы Бирғәлинаға өйләнеп, шаулатып туй ҙа үткәреп ебәрҙе хәҙрәтебеҙ.\nӨйләнгәс, кәләше лә ҡырҙыҡы булғас, хәҙрәтебеҙ китә инде, тип бошондоҡ. Юҡ, ғаиләһе менән Бөрйәндә төпләнеп ҡалды ғилемле хәҙрәтебеҙ.\nБөрйән халҡы күпләп дингә килде, мәсеттә бер көн ҡатын-ҡыҙҙар уҡыһа, икенсе көн ир-ат белем алды.\nТора-бара Баҙал биҫтәһендәге иҫке мәктәп бинаһын район мосолмандары көсө менән ремонтлап, мәҙрәсә итеп ебәрҙеләр. Берәүҙәр – мәҙрәсәлә, икенселәр мәсеттә белем алды.\nРәсүл хәҙрәттең тәүге дәресенә барып, ғәрәп әлифбаһы буйынса һабаҡ алғас, беренсе уйым шул булды: “Был кәкерсәк-бөкөрсәктәрҙе мин уҡый ҙа, яҙа ла алмам, моғайын...”\nӨйрәтте, һәр беребеҙҙең күңеленә юл тапты, шайтандарыбыҙҙы еңеп, ислам дине тигән төпһөҙ-ҡырыйһыҙ даръяға ысын күңелдән сумырға булышлыҡ итте остазыбыҙ.\nШөкөр, бөгөн мәсеттә, мәҙрәсәлә уның уҡыусылары (Рәсәй ислам университетын бөтөп ҡайтҡан шәкерттәре) халыҡты уҡыта. Күмәкләп Ҡөрьән сығабыҙ, аят-сүрәләр ятлайбыҙ, мосолман донъяһындағы иң ҙур һәм мөһим байрамдарҙан булған ураҙа, ҡорбан ғәйеттәрен билдәләйбеҙ.\nТәүҙә, фатирһыҙлыҡтан ыҙалап, кешенең избенкаларында йәшәне хәҙрәтебеҙ. Районыбыҙ эшҡыуарҙары, ябай халыҡ ярҙамы менән “Әбделмән” мәсетенең ихатаһына хәҙрәт өйө төҙөлдө. Йәшәү өсөн бөтә шарттары булдырылған яңы, матур йортта йәшәй хәҙер хәҙрәтебеҙ үҙенең ҙур ғаиләһе менән.\nҘур, тимен, сөнки, әлхәмдүлилләһ, Рәсүл хәҙрәтебеҙ ошо яҙҙа өсөнсөгә атай булды – хәләле Лилиә абыстай уға өлкән ҡыҙҙары Балҡис (Сөләймән ғәләйһис-сәлләмдең ҡатыны – батшабикә Балҡистың исемен ҡушҡандар) менән Фәруҡҡа иптәшкә йәннәт еҫле Йәннәт атлы ҡыҙ табып бирҙе.\nӘйткәндәй, Белорет педагогия колледжын, БДПУ-ның башҡорт-ғәрәп бүлеген “ҡыҙыл диплом”ға тамамлаған, Төркиәлә ярты йыл Ҡөрьән, дини ғилем өйрәнеп ҡайтҡан Учалы ҡыҙы Лилиә дин эштәрен бәрәшкәләшеп тарта – ул райондың йәш мөслимәләренең ”Хәлилә” тигән иттифағын булдырып, йәш ҡатын-ҡыҙҙар абыстай етәкселегендә ифрат ҙур эштәр менән шөғөлләнә: төрлө акциялар үткәрәләр - дауаханала ятҡан оло быуын кешеләренә, һуғыш, тыл һәм хеҙмәт ветерандарына ризыҡ бешереп алып барһындармы, районыбыҙҙың тәбиғи ҡомартҡыларынан булған Бәхет шишмәһен таҙалаһындармы, мәсет баҡсаһына сәскәләр ултыртып - тәрбиәләһендәрме, дежурлыҡ ойоштороп, мәсетте таҙалыҡ һәм тәртиптә тотһондармы, ауыр тормош шарттарында йәшәгән ҡәрҙәштәребеҙгә хәйриә ярҙамы күрһәтһендәрме, йыл һайын мәсеттә балалар өсөн Ҡорбан байрамы алдынан үткәрелә килгән “Иман нуры” лагерындағы уҡытыу-тәрбиә эштәрендә әүҙем ҡатнашһындармы, район ҡатын-ҡыҙҙары өсөн “Гүзәл мөслимә” тигән бай йөкмәткеле конкурс үткәреп, райондаштарҙы ғына түгел, күрше-тирәнән килгән халыҡты хайран итһендәрме, мәсеттә, мәҙрәсәлә йылдың-йылы төрлө уҡыуҙар, саралар, конкурстар үткәреп дини ғилем таратһындармы, дәғүәт эштәре менән ауылдар буйлап осрашыуҙар үткәрһендәрме – барыһына ла өлгөрәләр.\nЭйе, уңды Бөрйән үҙенең имам-мөхтәсибенән, хәҙрәтенән. “Рәсүл хәҙрәт йома үткәрәме, Рәсүл хәҙрәт уҡытамы? Ул булһа, мәсеткә барғы ғына килеп тора”, - ти ауылдың йәше-ҡарты. Беҙ, район ағинәйҙәре, уны үҙебеҙҙең улыбыҙ кеүек яратабыҙ, үҙ итәбеҙ, ғилеменә, тыйнаҡлығына, кешелеклегенә, ябайлығына һоҡланабыҙ.\nЭйе, бөрйәндәрҙең һөйөүен, оло ихтирамын тиҙ арала һәм ғүмерлеккә яуланы Белорет уҙаманы Рәсүл хәҙрәт. Уның идеяһы һәм дөйөм халыҡ көсө менән район үҙәгендә ҡыҙыл кирбестән ике ҡатлы “Фурҡан” мәсете ҡалҡып сыҡты. Былтыр көҙ бинаның башы ябылды.\nЭш эске эштәренә генә ҡалып бара. Төҙөлөш эштәрен ойоштороусы, көйләүсе, йүнләүсе лә – Рәсүл хәҙрәт.\nИслам диненең бер терәге булған хаж ғәмәлен дә үтәп ҡайтырға насип булды хәҙрәтебеҙгә. Бында ла Аллаһтың хикмәте бар. Бер йылы Белореттағы бер оло ғына йәштәрҙәге инәй, инде олоғайҙым, хаж ҡыла алмайым, хажға барһаң, минең исемдән дә ғүмрә хажы ҡылырһың, тип бер мосолманға байтаҡ ҡына суммала аҡса бирә. Теге кеше хаж ғәмәлен үтәп ҡайтһа ла, инәйҙең күңеле булмай – аҡсаһын биреп, тағы кемделер ебәрмәк итә. Рәсүл хәҙрәт инәйгә: “Кеше аша аҡса биреп ебәргәнһең бит бер тапҡыр, тағы ла ҙурыраҡ сауап алғың килһә, әйҙә, инәй, аҡсаңды джәриә саҙаҡаһы (сауабы оҙаҡ бөтмәй торған саҙаҡа) итеп, Бөрйәндә төҙөлөп ятҡан “Фурҡан” мәсете файҙаһына тапшыр”, - тип кәңәш бирә. Изгелек эшләргә теләге көслө булған инәй ҙур ғына сумма аҡсаһын мәсет өсөн бирә. Район үҙәгендә төҙөлөп ятҡан мәсет төҙөлөшөнә индерә был аҡсаларҙы Рәсүл Ғәли улы. Аллаһы Тәғәлә күпмелер ваҡыттан уның үҙен, хаж сәфәрен ҡылып, ислам диненең тағы бер терәге булған хаж ғәмәлен үтәп ҡайтыусыларҙан итә. Ғәрәп телен һыу һымаҡ эскән имамыбыҙ унда үҙҙәренең төркөмөнә тылмас булараҡ йөрөп ҡайта.\nЭйе, хәҙрәтебеҙҙең районыбыҙ, динебеҙ өсөн эшләгән эштәре бихисап – бер Алла белә. Бөтәһе уның күҙенә ҡарап: ”Рәсүл хәҙрәтебеҙ”, - тип тора икән – бында ла Аллаһтың сикһеҙ хикмәте һәм рәхмәте. Беҙ, бөрйәндәр, ошондай ғилемле, аҡыллы, күркәм холоҡло хәҙрәт менән бүләкләгәне өсөн ғәләмдәр Раббыһына сикһеҙ рәхмәтлебеҙ.


Хәбәрҙәр: 2014 йылда 66 журналист үлтерелгән.\n2014 йылда 66 журналист үлтерелгән.\nҮтеп барған йылда үлтерелгән журналистар һаны уҙған йыл менән сағыштырғанда бер аҙ кәмегән. Шул уҡ ваҡытта урланғандарының һаны артҡан. Улар араһында боевиктар тарафынан баштары киҫелгән Америка репортерҙары Джеймс Фоули һәм Стивен Сотлофф та бар.\nИке йыл рәттән журналист эше өсөн иң ҡурҡыныс ил- Сүриә, унда 15 репортер һәләк булған. Етәү- Фәләстинда, алтау-Украинала, дүртәр кеше Ирак һәм Ливияла үлгән. Бер йыл элек 71 журналистың ғүмере өҙөлгәйне. Уҙған йыл менән сағыштырғанда, урланған репортерҙар өстән бергә артҡан, улар- 119. шуларҙың 33-ө Украинала юғалған, 29-ы Ливияла, 27-һе Сүриәлә, 20-һе Иракта.\nЖурналистарға һөжүм итеүҙәрҙең, уларҙы ҡулға алыуҙарҙың иң күбе Украинала теркәлгән. Рәшәткә артына ташланған репортерҙар һаны буйынса Ҡытай алда бара.\n“Бынау контейнер һаҡ аҫтында ултырған журналистар менән булған хәлде тасуирлап тора, ундайҙар донъяла -178, уның Эритреялағы реаль факттарға ла мөнәсәбәте бар,-ти “Сиктәрһеҙ репортерҙар” ойошмаһының генераль сәркәтибе Кристоф Делуар.-Эритрея матбуғат азатлығы рейтингы буйынса иң һуңғы урынды биләй. Был бәләкәй генә илдә 30 журналист төрмәгә, контейнерлы лагерға ябылған, унда улар язалауҙарға дусар. Илдәге сәйәси тотҡондар һаны -10 мең.”\nОйошма докладындағы йыллыҡ ыңғай үҙгәрештәргә килгәндә, шуны әйтергә була: ҡораллы конфликттар булмаған илдәрҙә, айырым алғанда, Һиндостанда һәм Филиппинда һәләк булған журналистар һаны кәмегән.


Шишмәнең дә моңо, зары бар... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Экология » Шишмәнең дә моңо, зары бар...\nҺуңғы йылдарҙа республикала ауыл халҡының йәшәйешен яҡшыртыу буйынса төрлө программалар уңышлы эшләп килә. Улар араһынан “Урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү” проекты бигерәк тә ваҡытлы булды, сөнки ошо программа ярҙамында бихисап эште атҡарып сығыу өсөн мөмкинлектәр асылды.\nҒафури районының Үтәк ауылы халҡы дөйөм йыйылышта балалар майҙансығы өсөн тауыш биргәйне. Проект конкурста еңеп сыҡты һәм ауылыбыҙға йәм өҫтәп уйын майҙансығы барлыҡҡа килде.\nКүптән түгел ауылдаштар дөйөм йыйылыш уҙғарып, артабан хәл итәһе мәсьәләләрҙе барланы. Көн тәртибендә мәҙәниәт йортоноң ҡыйығын яңыртыу һәм Тәңребәк ҡойоһон төҙөкләндереү тураһында һорауҙар ҡаралды. Халыҡ фекер алышып кәңәшләшкәндән һуң ауылыбыҙ уртаһынан аҡҡан Тәңребәк шишмәһе өсөн тауыш бирҙе. Урындағы эшҡыуар, рәссам-биҙәүсе Илдар Баймөхәмәтов был изге эшкә ҡағылышлы үҙ проектын тәҡдим итте, ул бер тауыштан хупланды.\nҮтәктәр тәбиғәт яҙмышына битараф түгел: өс йыл элек ауылыбыҙ башындағы шишмә, быйыл Баҡалы ҡойоһо төҙөкләндерелде. Уларҙың тирә-яғы кәртәләп алынды, ағас ултыртылды, ял урындары барлыҡҡа килде, юлға ҡырсынташ түшәлде. Шишмәне тәртипкә килтереүгә урындағы хакимиәт аҡса бүлде, ә Баҡалы ҡойоһон төҙөкләндереүгә киткән сығымдарҙы ауылдашыбыҙ Камил Мәхмүтов үҙ өҫтөнә алды. Ул изге башланғысҡа 100 мең һум самаһы аҡса йүнәлтте. Ә биҙәү-төҙөкләндереү эштәрен рәссам Илдар Баймөхәмәтов менән балта оҫтаһы Ринат Маликов урын-еренә еткереп ҡуйҙы. Ике оҫта тыуҙырған матурлыҡтан шишмәләребеҙ танымаҫлыҡ булып үҙгәрҙе, күркәмләнде.\nӘле бына сират Тәңребәк ҡойоһона етте. Ул ауылыбыҙға нигеҙ һалған Үтәк бабай вариҫы Тәңребәк Фәтҡуллиндың исеме менән бәйле. Тәнгә һәм йәнгә сихәт биреүсе шишмәнең һыуын кемдәр генә эсмәгән, кемдәр генә уға рәхмәт уҡымаған. Унан ҡышын да, йәйен дә халыҡ өҙөлмәй. Ауылыбыҙға төшкән йәш килендәргә һыу юлын күрһәткәндә лә тап ошо Тәңребәккә алып киләләр.\nТик тәбиғәт һәр ваҡыт һаҡлауға, яҡлауға мохтаж. Шишмәләр ҙә тәрбиәләп торғанда ғына мул һәм таҙа һыулы була. “Урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү” программаһына ярашлы, Тәңребәк ҡойоһо ла хозур, матур урынға әйләнер тип өмөтләнәбеҙ, изге эшкә тотош ауылыбыҙ менән өлөш индерәсәкбеҙ.\nАвтор: Гөлназ МАННАНОВА, китапханасы


Определена дата проведения Международного диктанта по башкирскому языку - ГАПОУ СКСиПТ\nОпределена дата проведения Международного диктанта по башкирскому языку Согласно распоряжению, подписанному главой Республики Башкортостан Радием Хабировым, в 2020 году мероприятие будет организовано 25 апреля.\nНапомним, 2020 год по предложению Всемирного курултая башкир объявлен Годом башкирского языка, разработана его концепция.\n2020 йылдың 25 апрелендә Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант үткәрелә.\nБашҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2020 йылдың 18 мартында сығарған 246-р һанлы Ҡарарына ярашлы, Башҡортостан Республикаһының мәғариф һәм фән министрлығы Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды менән берлектә 2020 йылдың 25 апрелендә Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант үткәрә.\nДонъялағы эпидемиологик тороштоң киҫкен булыуын күҙ уңында тотоп, 2020 йылда Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант беренсе тапҡыр тулыһынса онлайн форматта ойошторола.\nХалыҡ-ара белем биреү акцияһында ҡатнашыу өсөн алдан https://bashkdictant.ru/ сайтында теркәлеү үтеү мотлаҡ.\n‼25 апрелдә 11:00 сәғәттә (Өфө ваҡыты менән) “БСТ” каналында, “Бәйләнештә”, «Instagram» социаль селтәрҙәрендә, «YouTube» каналында дикторҙар диктант текстын тура эфирҙа уҡый башлай:\n– 11:00 сәғәттән 11:20 тиклем – башҡорт телен яңы башлап өйрәнеүселәр өсөн;\n– 11:30 сәғәттән 11:55 тиклем – башҡорт телендә иркен аралашҡандар өсөн;\n– 12:00 сәғәттән 12:20 тиклем – башҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалектында яҙыусылар өсөн.\nҺәр ҡатнашыусы диктантты өйҙә үҙ аллы яҙа ала. Яҙып бөткәндән һуң, диктант яҙылған ҡағыҙҙы фотоға төшөрөп (сканер аша үткәреп), 26 апрелдең 23:59 сәғ. тиклем электрон почтаның bashkdiktant2020@mail.ru адресына йә +7 (927)950-02-66 Whatsapp һандарына ебәрергә кәрәк. Шулай уҡ https://bashkdictant.ru диктанттың рәсми сайтында онлайн режимда яҙыу мөмкинлеге лә бар.\nОнлайн режимда яҙыу мөмкинлеге булмағандар рәсми сайтта 26 апрелдең 22:00 сәғәтенә (Өфө ваҡыты менән) тиклем һаҡланған тура эфир яҙмаһын ҡарап, диктант яҙыуҙа ҡатнаша ала. Үрҙә һанап үтелгән ысулдарҙың береһе менән эште тикшерергә ебәрергә мөмкин.\nДиктанттың темаһын һәм тексын ойоштороусылар билдәләй.\nДиктантта ҡатнашҡан һәр кем электрон форматтағы ҡатнашыусы ????сертификатын ала. Сертификат???? кире бәйләнеш өсөн күрһәтелгән электрон адресҡа ебәрелә.\nБелем биреү акцияһында теләгән һәр кеше ҡатнаша ала. Бының өсөн йәш тә, йәшәү урыны ла мөһим түгел.\nДиктанттың рәсми һөҙөмтәләре 30 көн эсендә https://bashkdictant.ru сайтында урынлаштырыла.\n1. Башҡорт телен башлап өйрәнеүселәр өсөн Заһир Зәйнетдинов (мультиинструменталист).\n2. Башҡорт телендә иркен аралашыусылар өсөн Флүрә Мурзина (“Хәбәрҙәр” тапшырыуын алып барыусы).\n3. Башҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалектында яҙыусылар өсөн Марсель Сәлимов (яҙыусы-сатирик, шағир, публицист, тәржемәсе).


"Урал" гәзите » Страница 9\n29-06-2018, 13:09 / ---\n28 июня 2018 года слушатели академии получили дипломы и сертификаты о профессиональной переподготовке в области государственного управления. Документы выпускникам вручил главный федеральный инспектор в приемной Президента России в Республике Башкортостан. В мероприятии принял участие Николай Морозкин, ректор БашГУ, на базе которого работает малая академия. «Уверен, что те знания, которые вы получили, помогут вам найти свое место в жизни, на государственной службе. Ведь учебу здесь проходили лучшие студенты университетов республики. Но я бы вам из собственного опыта посоветовал сначала не...\n29-06-2018, 12:36 / ---\nДәртләнеп йәшәр саҡ ҡына\nҠаланың Металлургтар майҙанында Йәштәр кѳнѳнә арналған байрам үтте. Унда муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов ҡотлау һүҙҙәре менән сығыш яһап: - Йәшлек - һәр кешенең ғүмерендәге иң матур мәл. Был осорҙа хыял ланырға һәм уларҙы тормошҡа ашырырға мѳмкин. Яҡшы уҡыған, эшләгән һәм ял итә белгән беҙҙең Белорет йәштәренең дә ошондай сағы икәнлегенә, районыбыҙҙың киләсәге ышаныслы ҡулдарҙа булыуына ышанам. Хыялланығыҙ һәм хыялдарығыҙҙы тормошҡа ашырығыҙ! Барығыҙға ла бәхет, һаулыҡ, именлек һәм мѳхәббәт теләйем, - тине. Байрамға йыйылыусылар Силәбе ҡалаһының “Аура” һәм “Ди-Версия”...\nҠаланы төҙөкләндереү эштәре әүҙем дауам итә. Быйыл күп фатирлы йорттарҙа 27 лифт алыштырыласаҡ. Был эш капиталь ремонт яһау төбәк программаһына ярашлы, йорттарҙың ҡыйығын һәм фасадын алыштырыу менән бергә алып барыла. Ҡалалағы күп кенә йорттарҙағы лифттарҙың файҙаланыу ваҡыты сыҡҡайны. Әлеге ваҡытта 39 күп фатирлы йортта 108 лифт эшләй. Уларҙың 50 проценты 25 йыл файҙаланыла. Ә был ваҡыт пассажир лифттары өсөн һуңғы сик һанала. Быға тиклем йылына 2-3 кенә лифт ремонтланһа, быйыл иһә был эш 10 тапҡырға күберәк башҡарыласаҡ. Йыл аҙағына тиклем бер нисә күп фатирлы йортта заманса 27 лифт...\n29-06-2018, 12:35 / ---\nБыйылғы ҡыштың ҡарһыҙ, яҙҙың һуңлап килеүе, ауыл хужалығы тармағына ла кире йоғонто яһамай ҡалманы. Көндәрҙең һалҡын тороуы, урман-ҡырҙарҙа үләндең ипләп үҫмәүе ауыл малдарының көтөүгә һуңлап сығыуына килтерҙе. Ноҡат – Инйәр төбәгенең төпкөл ауылдарының береһе. Өфө-Белорет трассаһынан ике тиҫтә саҡрым тирәһе урман эсендә урынлашҡан Ноҡат, Арышпар, Айыс ауылдарында хәҙер тормош туҡтап ҡалғандай. Ҡасандыр гөрләп торған, үҙ белем, мәҙәниәт усаҡтары, магазиндары, башҡа ойошмалары булған ауылдар күптән һүнгән. Хәҙер иһә ауылдарҙа мобиль элемтә, магазиндар ҙа юҡ. Йәштәр ҙә ауылда ҡалырға теләмәй....\n29-06-2018, 12:34 / ---\nҠатыны Олеся менән башҡарған һоҡландырғыс бейеүҙәре аша ул күптәргә таныш. Ҡалала бер сара ла уларһыҙ үтмәй. Спорт-бал бейеүе тренерҙары, халыҡ-ара конкурстар лауреаттары, Рәсәй Чемпионатының көмөш призерҙары Олеся һәм Ирик Сиражетдиновтар менән иң матур һәм грациоз спорт төрҙәре тураһында әңгәмәләштек. ► Ирик Римович, үҙегеҙ хаҡында һөйләп китһәгеҙсе... - Белореттан мин. Миңә йәш ярым булғанда, Ташкент ҡалаһына күсеп, унан һуң Пятигорскиҙа ла йәшәп алдыҡ. 91-се йылда был яҡҡа әйләнеп ҡайттыҡ. 18-се мәктәптә уҡыным. Ҡаланың 26-сы һөнәрселек училищеһына уҡырға индем. Ағас эше оҫтаһы һөнәрен...\n27-06-2018, 14:35 / ---\nХәүефһеҙлек мәктәбенән - хәүефһеҙ тормошҡа\nОшо девиз аҫтында Азапкин утарында йыл һайын "Хәүефһеҙлек мәктәбе" республика ярыштары үтә. Ҡатнашыусы командалар һаны ла йылдан-йыл арта, үҫмерҙәрҙең дә белеме, оҫталығы профессионалдәргә тиңләшә һәм киңәйә бара. Бындай ярыштарҙан үҫмерҙәр үҙҙәренә ысын дуҫтар таба, бер йылға етерлек ыңғай тәьҫораттар ала. Быйылғы ярыштар Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Хәүефһеҙлек мәҙәниәте йылына арналды. V республика ярыштарында муниципаль берәмектәрҙән 50 команда ҡатнашты. Сараны тантаналы асыуҙа Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса Баш идаралығы начальнигы...\n27-06-2018, 14:34 / ---\n“СҮП-САР БАТШАЛЫҒЫ” йәки Бер ҡағыҙ остоғо тураһында\n- Әсәй, кәнфит ҡағыҙын ҡайҙа итәйем? - Бәй, нимә һорап тораһың, ырғыт. - Тәрбиәсе апай сүп-сарҙы ергә ташларға ҡушманы... - Ҡағыҙ остоғонан бер нәмә лә булмаҫ, башымды ҡатырма... Йорт алдындағы майҙансыҡта әсә һәм 4-5 йәштәр тирәһендәге ҡыҙыҡай араһында барған һѳйләшеүгә шаһит булғас, артабан ни эшләр икән тип, бәләкәсте күҙәтә башланым. Үтә эшлекле ҡиәфәт менән телефон экранына текәлгән әсәһенең үҙенә иғтибар итмәүенән файҙаланып, ҡыҙ бала усында йомолған кәнфит ҡағыҙы менән бер аҙ ситтәрәк урынлашҡан сүп-сар бактарына ҡарай йүгерҙе. “Һай, афарин, ѳмѳт бар икән был һылыуҙа”, - бәләкәй генә...\n27-06-2018, 14:32 / ---\nИзге Ураҙа байрамы көнөндә ауылыбыҙ өсөн икеләтә байрам булды. Ил төкөрһә - күл була, тигәндәй, эшебеҙ башланыуға бер йыл да тулманы. Былтыр 28 июнь көнө изге Ураҙа айы башланыр алдынан нигеҙ һалынған мәсет бинаһы яңы йылға әҙер ине. Рәсми булмаһа ла, ошоға тиклем имам-хатибыбыҙ үҙ бурысын атҡара килде, йома намаҙҙары, башҡалары үтеп торҙо. Мәсет документацияһын имам- хатип бурысын атҡарған Рауил Ғарифуллин башлап ебәрҙе, был эште яңы мәсеткә хәҙрәт итеп һайлап ҡуйған Рәхимйән Ғәләүетдинов тамамлап ҡуйҙы. Мәсет тѳҙѳү эштәрендә Фәрит Вәлиев, Салауат Зәйнәғәбдинов, Ринат Иҡсанов, Тәлғәт...\n⇦ 1 ... 5 6 7 8 9 10 11 12 13 ... 289 ⇨


Спорт һарайы (Дондағы Ростов) — Башҡорт Википедияһы\n47°13′41″ с. ш. 39°41′46″ в. д.HGЯO\nСпорт һарайы (Дондағы Ростов)\n20 октябрь 1967 й.\n«Ростов» хоккей клубы\nЗСК «Спорт-Дон» — Дондағы Ростов ҡалалаһында урынлашҡан спорт комплексы, 1967 йылдың 20 октябрендә асылған.\nКөньяҡ Рәсәйҙең иң эре спорт ҡоролмаларының береһе. 1967 йылда 1956 йылдың типовой проекты буйынса төҙөлгән, бары бер генә йыл эсендә төҙөлгән. Ул ваҡытта төҙөлгән спорт Һарайы СССР спорт ҡоролмаларының иң яҡшы бишәүһе исемлегенә инә.\nАдресы: Рәсәй, Дондағы Ростов, Халтурин тыҡрығы, 103.\nМайҙаны 2800 кm² булған төп спорт аренаһының, боҙҙоң сифатына зыян килтермәйсә, бер нисә сәғәт эсендә, боҙ аренаһын концерт залына үҙгәртеп ҡорорға мөмкинлеге бар. Тамаша-спорт комплексының һыйҙырышлығы боҙ варианты өсөн 4000 тамашасы һәм спорт һәм концерт варианты өсөн 5000 тамашасы тәшкил итә. Спорт Һарайы эшләгән осорҙа ярыштарҙа яҡынса 50 миллион тамашасы булды. Спорт һарайы хоккей клубы «Ростов» һәм ҡатын-кыҙҙар гандбол клубы «Ростов-Дон» өсөн өй аренаһы булып тора.\nДондағы Ростовта спорт Һарайы бинаһын төҙөү тарихы бер аҙ шомло. Билдәле булыуынса, Һарайҙы төҙөгәнгә тиклем, уның урынында Новопоселенск ҡала зыяраты урынлашҡан була. Унда күп кенә ҡаланың билдәле кешеләре ерләнгән була, уларҙың бер өлөшө әлегә тиклем унда ята. Зыярат тураһында беренсе телгә алыу 1785 йылға ҡарай. 1868 йылдың көҙөндә зыярат урынында яңы таш Бөтә Изгеләр сиркәүе төҙөлә. 1930 йылдарҙа, совет власы осоронда, зыярат «буржуаз үткәндең мираҫы» булараҡ юҡ ителә, ә 1966 йылда сиркәүҙе лә ябалар, аҙаҡ уны шартлаталар.\n1960-сы йылдарҙа спорт һарайын төҙөү башлана, өҫтәүенә төҙөлөш урыны урындағы халыҡтан ҡойма менән уратып алына.\nРостов спорт Һарайын тантаналы асыу 1967 йылдың 20 октябрендә була. 1986 йылдың 23 февралендә спорт һарайында «Ҡар бөртөгө» уҡыу-спорт корпусы асыла. Ул 2004 йылда ҡышҡы спорт төрҙәре буйынса мәктәп статусын алды, бөгөнгө көндә Көньяҡ федераль округында ул бындай төрҙәге берҙән-бер мәктәп булып тора.\n2003 йылдың декабрендә спорт һарайында шулай уҡ боҙ шыуғалағы асыла.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Спорт_һарайы_(Дондағы_Ростов)&oldid=684653 ҡабул ителгән\n1967 йылда төҙөлгән стадиондар\nДондағы Ростовта спорт\nБыл бит һуңғы тапҡыр 16:07 3 май 2017 үҙгәртелгән.


Иғтибар – һөйкөмлө мәктәп тамамлаусыларға\n25 Июнь , 11:44\n“Вконтакте” махсус ҡушымтаһындағы “Бакалинские зори” гәзитенең социаль төркөмөндә “Сығарылыш синыф уҡыусыһы-2021” фотоконкурсы уҙҙы.\n“Вконтакте” махсус ҡушымтаһындағы “Бакалинские зори” гәзитенең социаль төркөмөндә “Сығарылыш синыф уҡыусыһы-2021” фотоконкурсы уҙҙы. Баҡалылар ҡатнашыусылар араһында иң матур һәм һөйкөмлө уҡыусы ҡыҙҙы һайланы.Иң күп тауыш Мостафа урта мәктәбенең 11-се синыф уҡыусыһы Алһыу Әбсәләмоваға бирелде. Икенсе урында – Иҫке Маты урта мәктәбенең 11-се синыф уҡыусыһы Илнара Зәйнетдинова. Өсөнсө урында – Баҡалы 1-се урта мәктәбенең 9-сы синыф уҡыусыһы Регина Шәйхрәзиева.\nБәйгенең район этабынан һуң республика туры башланды, унда Баҡалы районы данын беренсе урынға эйә булған Алһыу Әбсәләмо-ва яҡлаясаҡ. Тауыш биреү “Молодёжная газета” менән берлектә уҙа, унда республиканың төрлө район һәм ҡала мәктәптәрен тамамлаған уҡыусы ҡыҙҙар “Башҡортостандың иң һөйкөмлө сығарылыш синыф уҡыусыһы-2021” титулы өсөн ярыша.\nРайон этабының “Сығарылыш синыф уҡыусыһы-2021” фотоконкурсы иғәнәселәре – “ZARA” матурлыҡ салоны хужабикәһе Альбина Хәмиҙуллина, шәхси эшҡыуар, “Лидер” магазины хужабикәһе Светлана Сәйфуллина, “Анастасия” матурлыҡ салоны хужабикәһе Оксана Чернова.\nЕңеүселәрҙе ҡотлайбыҙ, хеҙмәт-тәшлек һәм конкурста ҡатнашҡан сығарылыш синыф уҡыусыларына бүләктәр өсөн иғәнәселәргә айырым рәхмәт белдерәбеҙ!


Арғаяш кантоны — Башҡорт Википедияһы\nАрғаяш кантоны (рус. Аргаяшский кантон) — Башҡортостан кантоны.\n5 246 км²\n83 831 кеше (1920), 100 851 кеше (1926) (башҡорттар — 40984,\nмишәрҙәр — 26468,\nтатарҙар — 1127,\nурыҫтар — 31897 һәм башҡалар)\nАдминистратив үҙәге — Арғаяш ауылы.\n4 Кантон башҡармаһы рәйестәре\nАрғаяш кантоны 1927 йылда\n1917 йылдың декабрендә III Бөтә башҡорт ойоштороу ҡоролтайы «Башҡортостандың автономиялы идараһы тураһында» ҡарарын ҡабул итә, уға ярашлы Башҡортостан мөхтәриәте туғыҙ кантондан тора: Барын-Табын (аҙаҡ Арғаяш кантоны тип үҙгәртелә), Бөрйән-Түңгәүер, Ете ырыу, Иҫкен-Ҡатай, Ҡыпсаҡ, Ҡыуаҡан, Тамъян, Туҡ-Соран һәм Үҫәргән. 1919 йылдың башына ҡарата Башҡортостан мөхтәриәте 13 кантондан тора: Арғаяш, Бөрйән-Түңгәүер, Дыуан, Ете ырыу, Көҙәй, Ҡошсо, Ҡыпсаҡ, Табын, Тамъян-Ҡатай, Туҡ-Соран, Үҫәргән, Юрматы һәм Ялан.\nАрғаяш кантоны составына Екатеринбург өйәҙе, Силәбе өйәҙе, Троицк өйәҙе, Шадринск өйәҙенең 18 улусы инә. Административ үҙәге — Арғаяш ауылы.\n1919 йылдың 20 мартындағы «Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт совет автономияһы тураһында килешеү»гә ярашлы республика территорияһы 13 кантондан тора, уның араһында Арғаяш кантоны ла була.\n1930 йылдың 20 авгусында кантон бөтөрөлә, уның территорияһы Арғаяш районы (Арғаяш, Губерна, Мөхәмәтҡолой улустары, өлөшләтә Ҡараболаҡ улусы) һәм Ҡоншаҡ районы (Бүре, өлөшләтә Ҡараболаҡ һәм Ҡоншаҡ улустары) составына инә.\n1920 йылда — 83831 кеше, 1926 йылда — 100851 (башҡорттар — 40984, мишәрҙәр — 26468, татарҙар — 1127, урыҫтар — 31897 һәм башҡалар). 1926 йылда 7 июнендә Арғаяш кантоны составына Урал өлкәһе Свердловск округының Губерна һәм Кузнецк ауыл советы төҙөлгән Губерна улусы (үҙәге — Губерна ауылы) инә. Бөтә Рәсәй ҮБК ның 1924 йылда 15 декабрҙә декреты менән Арғаяш кантоны 5 улус ойошторола, Бөтә Рәсәй ҮБК ның 1926 йылда 14 июне декреты менән — 6. Башлыса ауыл хужалығы үҫешкән була. 1927 йылда һөрөнтө ерҙәр майҙаны 104,3 мең га тәшкил итә, ауыл хужалығы бойҙай сәсеүлеге — 54,7 мең, һоло — 41,1 мең, арыш — 6,2 мең, арпа — 0,6 мең, картуф — 0,7 мең, етен — 0,6 мең; һыйыр малы һаны — 57273 баш, йылҡы — 38910, һарыҡ — 71525, кәзә — 2692, сусҡа — 2317. 8 баҙар була (1926). 1-се баҫҡыс 95 мәктәп (башҡорт телендә уҡытыу 65, татар — 14, урыҫ телендә — 16 мәктәптә алып барыла; 1926); 5 дауахана һәм 8 амбулатория (1930); китапхана һәм 18 уҡыу өйө (1929) иҫәпләнә.\nБәләкәй Башҡортостан, Арғаяш кантоны 1920\nМайҙаны — 5 246 км² (1922). Төньяҡта — Екатеринбург губернаһы, көньяҡта Силәбе губернаһы менән сиктәш була.\nКантон башҡармаһы рәйестәреҮҙгәртергә\nТаһиров Нуриәғзәм Таһир улы (1918)\nҠушаев Хафиз Ҡушай улы (1918, 1919—1921)\nТаһиров Нуриәғзәм Таһир улы (1920)\nИҙелғужин Кәрим Абдулла улы (1924—1925)\nНуғаева Ф. Ғ. Арғаяш кантоны // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Арғаяш_кантоны&oldid=896591 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 5 июль 2019 в 13:07\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:07 5 июль 2019 үҙгәртелгән.


Һайлау-2016 - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБашҡортостан үҙәк һайлау комиссияһы сентябрь айында үтәсәк һайлауҙың тәүге мөһим этабы тамамланды, тип белдерҙе. Кандидаттарҙы күрһәтеү, уларҙың исемлеге ошо көндәрҙә әҙер булды. Бөтәһе 63 кандидат күрһәтелгән, шуларҙың 11-е үҙ аллы, ҡалған 52 кандидатты 11 сәйәси партия тәҡдим иткән. Дәүләт Думаһына Башҡортостандан 7 кандидат теркәү үткән.\n26 июля Республиканы ҡаплаған томанһыу таралырға ашыҡмай\n26 июля Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре


15 Июль 2019, 10:16\nМәскәү ҡалаһында Бөтә донъя «Һабантуй-2019» фестивалендә Хәйбулла районынан делегация республикабыҙҙың данын яҡланы. Һабантуй көнөнә муниципаль район хакимиәте башлығы Раил Ибраһимов та Мәскәүгә килеп етте.\nМәскәү йылғаһы буйында урынлашҡан Коломенское музей-ҡурсаулыҡ майҙаны был көндө кесе Башҡортостанды хәтерләтте. Өс сәхнәлә башҡорт йыр-моңдары яңғырап торһа, хәйбуллалар әҙерләгән милли ризыҡтарҙың тәмле еҫтәре ҡунаҡсыл тирмәләргә саҡырып торҙо. Әле байрам башланыуға иртә булыуға ҡарамаҫтан уҡ халыҡ ағыла башланы. Кемдер яҡташтарын күрергә ашҡынып килһә, бәғзеләрҙе милли мөхит тартты.\nБөтә Рәсәй ауыл Һабантуйы ҡунаҡтарын яҡташтарыбыҙ дәртле бейеүҙәр һәм милли аш-һыу—сәк-сәк, бауырһаҡ, ҡымыҙ менән ҡаршы алды. Хәйбуллалар әҙерләгән тематик майҙансыҡта халҡыбыҙҙың көнкүреше, милли кейемдәре, боронғо кәсептәре менән танышырға мөмкин ине. Сит төбәктәрҙә йәшәүсе милләттәштәребеҙ ҡурай, ҡумыҙ моңдарын тыңлап кинәнде. Ҡунаҡтар хайран ҡалып, башҡорт йәшәйешен һәм мәҙәниәтен сағылдырған этноихатаны, кейеҙ тирмәне, йәйге усаҡлыҡты, ҡул эштәрен, милли йолаларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен, йыр-бейеүҙәрен ҡараны. Яҡташтарыбыҙ әҙерләгән ҡымыҙ, тултырма, ҡорот, сәк-сәк кеүек милли ризыҡтарҙан һәм шифалы үлән сәйҙәрен ауыҙ итте.\nЛапаҫ аҫтында урынлашҡан йәйге усаҡлыҡтан кеше ағымы өҙөлмәне. Зәкиә Ҡадаева сығарған мейестә бешкән майикмәкте ауыҙ итергә теләүселәр бихисап булды.\nВәзәм һуҡма шәлдәре клубы ағзаһы Клара Ласынова байрамға йыйылыусыларға дебеттән шәл, балаҫ һуғыу оҫталығын күрһәтте. Әлфидә Ултраҡова милли биҙәүестәр алып барҙы. Һаҡмар-Наҙарғол ауылы уңғандары Эльвира Юнысова, Гөлиә Шәрипова, фермер Эльвира Fәбитова үҙҙәре етештергән милли ризыҡтар—ҡорот, ҡыҙыл эремсек, ҡымыҙ, май менән һатыу итте.\nСарала ҡатнашҡан Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Ленара Иванова хәйбуллаларҙың әҙерлеген юғары баһаланы, Башҡортостанды лайыҡлы күрһәткәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе.


Баланы киләсәккә әҙерләргә » Башкортостан кызы\nЙылдан-йыл йылдамыраҡ йәшәйбеҙ. Ваҡыт тиҙлеге шәбәйгәнен һәр кем тоялыр, моғайын. Тик был хәрәкәттең беҙҙе бөтөнләй икенсе донъяға илткәнен генә төшөнөп етмәйбеҙ. Йәмғиәт тә, кешеләр ҙә, рухи ҡиммәттәр ҙә бөгөн бөтөнләй башҡа. Талаптар һәм ихтыяждар үҙгәрҙе. Үҙгәрҙе генә түгел, хәҙер улар бөтөнләй икенсе. Тик ғәҙәт буйынса беҙ бөтәһен дә үткән заман үлсәмдәренә һалырға, балаларыбыҙҙы, ейәндәребеҙҙе әүәлгесә тәрбиәләргә тырышабыҙ. Уларҙы киләсәккә әҙерләргә кәрәген күҙҙән ысҡындырабыҙ. Ләкин, теләйбеҙме-юҡмы, Рәсәйҙе ялмаған ҡатмарлы глобализация процесы менән иҫәпләшмәй булмай.\nҘур тиҙлек менән алға барыусы техник үҫеш, мәғлүмәт технологиялары, инновациялар йәш быуынға бик ҙур талаптар ҡуя. Балаларыбыҙ артта ҡалмаһын, хатта алғы сафтарҙа барһын өсөн ниндәй белем алырға тейеш?\nБөгөн байтаҡ ауылда бәләкәй мәктәптәр ябыла, уҡыусылар башҡа ауылдарҙағы, ҡасабаларҙағы ҙур мәктәптәргә күсерелә. Балаһының тыуған йортонан, күнегелгән мөхитенән йолҡоп алыныуы әсәнең йөрәген әрнетә. Ләкин киләсәкте уйлаһаң, балаларҙың һәйбәт йыһазландырылған, яңы талаптарға яуап биргән уҡыу йорттарына эләгеүе, бәлки, яҡшыраҡтыр.\nМилләттәштәребеҙҙең әллә нисә быуыны Өфөләге данлыҡлы Рәми Ғарипов исемендәге гимназия-интернатты тамамланы. Төплө белем менән сыҡҡан үҫмерҙәрҙең күбеһе уҡыуын илдең абруйлы вуздарында дауам итте, артабан яҡшы белгес, ғалим, етәксе булып китте. Ул балаларҙың да байтағы 4-се кластан уҡ тыуған йортон ҡалдырып киткәйне. Һуңынан, ҙурайып, кеше булғас, үкенеп йөрөгәндәре бер ҙә тойолманы, сөнки һәйбәт уҡыу йорто балаларҙың һәләтен һәр яҡлап асты, уларға шәхес булараҡ аяҡҡа баҫырға мөмкинлек бирҙе.\nЯҡын киләсәктә донъяла сифатлы кеше ресурстары өсөн көрәш барасаҡ, тип фараз ителә. Берҙән, алға киткән илдәрҙә тыуым кәмей, халыҡ ҡартая. Икенсенән, белемле кешеләр һаны ла бик сикле. ЮНИСЕФ мәғлүмәттәре буйынса, донъяла мәктәп йәшенә еткән 100 миллиондан ашыу бала белем алыу мөмкинлегенән мәхрүм. Ер шарындағы балаларҙың яртыһы ғына уҡырға йөрөй. Тимәк, белемле, интеллектуаль үҫешле кешеләргә һорау артасаҡ, улар юғалмаясаҡ.\nБелем алыу менән генә эш бөтмәй, холоҡ та кәрәк. Төрлө милләт кешеләренән торған коллективтарҙа үҙеңде тиң тойоу, еңел аралашыусан булыу зарур. Тәкәбберлек, оялсанлыҡ, самаһыҙ баҫалҡылыҡ, һүҙҙә тора белмәү, тупаҫлыҡ, тәрбиәһеҙлек кеүек һыҙаттар ныҡ ҡамасаулаясаҡ. Киләсәк кешеһе – ирекле һәм иркен фекер йөрөтөүсе, алмашынып-камиллашып торған технологияларҙы еңел үҙләштереүсе, һөҙөмтәле ҡарарҙар ҡабул итә белеүсе, үҙ аллы, ижади шәхес ул.\nБалалар яңылыҡты тиҙ үҙләштерә. Замана техникаһына ла улар еңел генә төшөнөп китә. Мәғлүмәт технологияларын да балалар уҡытыусыларға ҡарағанда яҡшыраҡ белә. Шуға мәктәптең дә, уҡытыусыларҙың да бала кимәленән юғарыраҡ тороуы мөһим. Дәүләттең база мәктәптәрен шул юҫыҡта камиллаштырырына өмөтләнергә ҡала.\nБелем биреүҙе замана талаптарына яраҡлы итеп ҡороу мәсьәләһе көн үҙәгенә сыға. Был тармаҡ әле уҡытылған ғәҙәти сиктәргә һыймай бара. Яңылыҡҡа асыҡ булыу мөһим. Шуны аңлап, Татарстан мәктәптәрендә электрон дәреслектәргә күсәләр. Бындай әсбаптың мөмкинлектәре ҡағыҙ китаптарҙыҡынан күпкә киң. Ә мәктәптәр етешмәгән Занзибарҙа ҡайһы бер утрауҙарҙа йәшәгән балаларҙы махсус программа буйынса радио аша уҡыталар икән. Һандар күрһәтеүенсә, нәҡ ошо юл менән белем алған балаларҙың өлгәше ҡәҙимге мәктәптәрҙә уҡыусыларға ҡарағанда 10 процентҡа юғарыраҡ. Африкала, Һиндостанда иһә, мәктәпкә йөрөү мөмкинлегенән мәхрүм булһа ла, бәләкәстән компьютеры булып, үҙ алдына уҡыған балалар күп. Улар араһынан АҠШ-тың, башҡа алдынғы көнбайыш илдәренең танылған университеттарына инеп уҡыусылар бар хәҙер.\nКиләсәккә әлегә беҙҙең аңға ла һыймаған, беҙ күҙ алдына ла килтермәгән яңылыҡтар хас буласаҡ. Беҙ ул донъяла үҙләшә алырбыҙмы – икеле, әммә бөгөнгө бәләкәстәр унда юғалып ҡалмаҫ, моғайын. Киләсәк – уларҙыҡы.