Өфө архитекторҙары Силәбе өлкәһе өсөн мәсет проектын эшләй // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфө архитекторҙары Силәбе өлкәһе өсөн мәсет проектын эшләй\n9:42, 29 июня 2010 Иҡтисад\n«Экопроект «Вакар» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең Өфө архитектура-планлаштырыу оҫтаханаһы Силәбе өлкәһе өсөн мәсет проектын төҙөй. Был турала ойошма етәксеһе Вәкил Дәүләтшин хәбәр итте. Бина ике ҡаттан торасаҡ, тип планлаштырыла. Унда ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар өсөн айырым намаҙ уҡыу залдары буласаҡ.\nБыл Өфө оҫтаханаһы иҫәбендә тәүге генә мәсет проекты түгел. Мәҫәлән, тап уның архитекторҙары — Башҡортостан баш ҡалаһындағы «Ләлә-Тюльпан» һәм тағы бер нисә ғибәҙәтхана авторҙары. Бынан тыш, «Экопроект «Вакар» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Надымдағы беренсе мәсет проекты авторы булып тора.\n— Беҙгә Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән төрлө объекттар проектын төҙөүҙе һорап йыш мөрәжәғәт итәләр, — ти Вәкил Вәғиз улы. – Күптән түгел яңы Уренгойҙан 15 мең квадрат метр дөйөм майҙан менән сауҙа-күңел асыу комплексы проектын төҙөүгә заказ килде. Әйтергә кәрәк, иҡтисади көрсөк йоғонтоһо архитектура өлкәһендә лә кире сағыла. Әгәр элек тотош райондар һәм комплекстар проектын төҙөһәк, хәҙер берәм-бөртөк заказдар менән сикләнергә тура килә. Беҙҙә төҙөлөштәре әле туҡтатылған әҙер проекттар ҙа байтаҡ. Улар иҫәбендә Өфөләге ике ҡунаҡхана проектын айырып күрһәтергә мөмкин.


30 Ноябрь 2021, 20:15\n1 -10 декабрҙә депутаттарға, белгестәргә мөрәжәғәт итергә мөмкин.\n1 – 10 декабрҙә “Берҙәм Рәсәй” партияһы рәйесе Д.А. Медведевтың Башҡортостандағы төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандарҙы традицион ҡабул итеү декадаһы уҙғарыла. Быйыл ул партияның 20 йыллығына арнала.\nБыл көндәрҙә Өфөләге төбәк һәм Башҡортостандың ҡала-райондарындағы урындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләрендә Рәсәй Дәүләт Думаһы, Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай, Совет депутаттары халыҡты ҡабул итә. Шулай уҡ мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, социаль хеҙмәтләндереү, экология, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, хеҙмәт ҡануниәтен үтәү мәсьәләләренә арналған тематик көндәр ойошторола. Граждандар Халыҡты социаль яҡлау үҙәге, Пенсия фонды, Федераль суд приставтары хеҙмәте кеүек ведомстволар вәкилдәренә мөрәжәғәт итеү, шулай уҡ түләүһеҙ юридик консультация алыу мөмкинлегенә эйә.\n“Декаданы тап ошо осорҙа үткәрергә ҡарар итеү осраҡлы түгел – декабрҙә беҙҙең “Берҙәм Рәсәй” партияһы тыуған көнөн билдәләй. 2021 йылда партияның юбилейы – уға 20 йыл тула, – тине төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе етәксеһе, Дәүләт Думаһы депутаты Эльвира Айытҡолова. – Ҡабул итеү бүлмәләренең даими эшләүенә һәм кешеләрҙең унда үҙҙәре өсөн уңайлы ваҡытта мөрәжәғәт итә алыуына ҡарамаҫтан, тап ошо декада көндәрендә беҙ төрлө өлкәләрҙәге белгестәрҙе, төрлө кимәлдәге депутаттарҙы үҙебеҙҙең майҙансыҡтарҙа берләштерәбеҙ. Был ҡабул итеү сараларын киңерәк, һөҙөмтәлерәк үткәреү мөмкинлеген бирә".\nДекада саралары республикалағы 70 йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе майҙансығында үткәрелә. Төпкөл ауылдарҙа йәшәгәндәр өсөн “Йәнтөйәктең хоҡуҡи мәҙәниәте” проекты нигеҙендә күсмә ҡабул итеүҙәр ойошторола.\nӘйткәндәй, һорауҙы шәхси ҡабул итеү барышында ла, шулай уҡ телефон аша йәки онлайн тәртибендә лә бирергә була. Ҡабул итеүгә яҙылыу, өҫтәмә мәғлүмәт алыу өсөн телефон: 8 (347) 226-78-28.\nТөбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең социаль селтәрҙәге сәхифәләрендә депутаттар, йәмәғәтселек фекере лидерҙары, блогерҙар ҡатнашлығында тематик тура эфирҙар ойошторола.


Артерия — Башҡорт Википедияһы\nҡанды йөрәктән ағзаларға алып китеүсе тамырҙар.\nАрте́риялар —ҡанды йөрәктән алып китеүсе тамырҙар.\nЙөрәк һәм артериола[d]\nВена — ҡанды йөрәккә алып килеүсе ҡан тамыры. («центрипетально»).\nИң нәҙек ҡан тамырҙары — .капиллярҙар.\nУларҙың көптәре яҫы эпителиаль күҙәнәктәрҙең бер ҡатлауынан ғына тора. Ҡан плазмаһында эрегән матдәләр капиллярҙарҙың көптәре аша туҡыма шыйыҡлығына һарҡып сығалар, ә унан күҙәнәктәргә эләгәләр. Күҙәнәктәрҙең тереклек эшмәкәрлеге продукттары капиллярҙарҙың көптәре аша туҡыма шыйыҡлығынан ҡанға сығалар.\nҠарынсыҡтарҙың һәр ҡыҫҡарыуы ваҡытында ҡан аортаның һығылмалы көптәренә ҙур көс менән бәрелә һәм уларҙы һуҙа. Был саҡта тыуған тирбәлеүҙәр тулҡыны артерияларҙың көптәре буйынса бик тиҙ тарала. Был ритмлы тирбәлеүҙәрҙе пульс тип атайҙар.\n1 Артерияларҙың төҙөлөшө\n2 Артерия төрҙәре\n3 Артериялар системаһы\n4 Ҡан баҫымы һәм сирҙәр\nУлар өс ҡатламдан төҙөлгән:\nурта (һығылмалы эластик сүстәр һәм шыма мускулдарҙың ҡалын ҡатлауынан тора) ҡатлам иң ҡалыны һәм артерияларҙың диаметрын көйләй;\nАорта — кешенең иң эре артерияһы.\nКапиллярҙарҙың көптәре яҫы эпителиаль күҙәнәктәрҙең бер ҡатлауынан тора. Ҡан плазмаһында эрегән матдәләр капиллярҙарҙың көптәре аша туҡыма шыйыҡлығына һарҡып сығалар, ә унан күҙәнәктәргә эләгәләр.\nЭластик төрө — аорта һәм ҙур артериялар. Бындай артериялары стеналары башлыса эластик сүстән тора, мускул элементтары юҡ тиерлек.\nКүсмә төр — уртаса диаметрлы артериялар. Уларҙың көптәре эластик сүстәр һәм мускул элементтарынан тора.\nМускуллы төрө — артериолдар, капиллярҙар алды тамырҙары. уларҙың көптәрендә мускус элементтары өҫтәнләк итә.\nҠан әйләнешенең түңәрәктәре ҡарынсыҡтарҙан башлана. Уң ҡарынсыҡтан үпкә артерияһы аша ҡан (ҡан әйләнешенең кесе түңәрәгендә) үпкәләргә килә. Һул ҡарынсыҡтан төп артерия — иң эре ҡан тамыры айырылып китә.\nУнан һул яҡтан артҡа йүнәлеп түбәнләүсе аортаға күсә. Аорта тамырсаһынан ике (йөрәк ҡан тамырҙары) коронар артериялар, аорта дуғаһынан — ҡулбаш-баш олоно, һул дөйөм йоҡо артерияһы һәм һул умрау аҫты артерияһы айырылып сыға. Ҡулбаш-баш олоно дөйөм уң йоҡо һәм уң умрау аҫты артерияларына айырыла.\nДөйөм (уң һәм һул) йоҡо артериялары, күкрәк ситлегенең өҫкө тишеге аша үтеп, ике йоҡо артерияларына — тышҡы йоҡо (башы менән муйынды тәьмин итә) һәм эске йоҡо (мейе менән күҙҙәрҙе тәъмин итә) ҡан тамырҙарына айырыла.\nУмрау аҫты артерияларынан баш мейеһен ҡан менән тәьмин итеүсе умыртҡалыҡ артериялары тармаҡлана.\nНәүбәттәре тармаҡтары . күкрәк ситлегенең өҫкө өлөшө менән һәм муйындың аҫҡы өлөшөнә килә. Умрау аҫтынан үтеп, умрау аҫты артерияһы мускул аҫты артерияһына әйләнә.\nҠорһаҡ аортаһы ишле (бөйөр артерияларына, бөйөр өҫтө, ирҙәрҙә күкәйлек һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙа йомортҡалыҡ артерияларына) һәм ишһеҙ (ашҡаҙан артерияһы, бауыр, талаҡ, үрге һәм түбәнге ҡатлы шекәрә) тармаҡтарын барлыҡҡа килтерә. Аҙағында ҡорһаҡ аортаһы дөйҡм бығым (подвздошные) артерияларына бүленә.\nҠан баҫымы һәм сирҙәрҮҙгәртергә\nАртерияларҙың төп бурысы — билдәле бер баҫымы аҫтында йөрәккә килгән ҡанды тейешле урынға үткәререү, тапшырыу булып тора.\nАртериаль ҡан баҫымының үрге һәм түбәнге ике ҡиммәте була:\nбереһе ҡанды этеп сығарыу өсөн йөрәк мускулдары ҡыҫҡарғанда (систола) юғары ҡан баҫымы килә.\nйөрәк мускулдары бушанғанда (диастола) көсөргәнеш кәмей һәм артерия баҫымы ла түбән төшә.\nҮрге (юғары) ҡиммәтен — систола ҡан баҫымы ( САБ — систола артериаль ҡан баҫымы) , ә аҫҡы (түбәнге) ҡиммәтен диастола ҡан баҫымы( ДАБ — диастола артериаль ҡан баҫымы) тип атайҙар.\nҺау кешенең тыныс ваҡыттағы оптималь ҡан баҫымы (Коротков ысулы буйынса) терегөмөш бағанаһының 120/80 мм-ын тәшкил итә. Әммә ниндәй осраҡта ла, терегөмөш бағанаһының 140/90 мм билдәһенән артырға тейеш түгел.\nҠан баҫымы күтәрелеү (гипертония) — ҡан әйләнеше системаһы эшмәкәрлегенең боҙолоуын күрһәтә.\nТүбән (гипотензия) ҡан баҫымы тағы ла хәүефлерәк булырға мөмкин.\nГипертония күреү һәләтенә хәүефе менән янай.\n1896 йылда италия табибы Рива Сципион-Рочча хәҙерге заманда артериаль ҡан баҫымын үлсәү өсөн ҡулланылған аппараттар прототибын эшләй. Әммә ҡан баҫымын С. Коротков ысулы буйынса үлсәйҙәр. .\nКүп кенә илдәрҙә ҡан баҫымын табиптар ошондай итеп яҙа:\nRR яҙыуы уйлап сығарыусы хөрмәтенә ҡабул ителә.\nЮғары ҡиммәте систола ҡан баҫымы тигәнде аңлата, ә түбәнгеһе — диастола.\nСирҙең аҙыуы коронар артерияларҙың тулыһынса көпләнеүенә килтереп, миокард инфаркты хәүефенә тыуҙыра.\nТөрлө сәбәптәр һөҙөмтәһендә артериялар көптәре зарарланырға мөмкин (был тәү сиратта, атеросклероз һәм Менкеберг артериосклерозы). Тыштан ҡарағанда был ҡан тамырыының тарайыуы, күбеп сығыуы йәки киңәйеүе һымаҡ күренә. Йыш ҡына бындай йәрәхәттең сәбәбе булып аневризма, йәғни, артерияларҙағы дегенератив-дистрофик процестар тора. Бынан тыш, аневризма тыумыштан булырға ла мөмкин.\nЭре ҡан тамырҙарында аневризма урындары өҙөлөү эске ҡан ағыуҙан үлемесле ҡурҡыныс менән янай.\nАртерии // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)\n↑ Artery // http://purl.org/sig/ont/fma/fma50720\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Артерия&oldid=1035417 ҡабул ителгән


Әй еңеүгә әйҙәне\n18 Июль 2018, 19:28\nМәсетле районындафизик мөмкинлектәре сикләнгәндәр өсөн спорт туризмы буйынса республика ярыштары үтте. Әүҙем ял итеүҙе яратҡандарҙы тынды ҡурыр эҫе лә, шәп ағымлы йылға ла, бил быуарҙан үлән дә туҡтата алманы – һәр команданың еңеүгә теләге шул тиклем көслө ине.\nБыйыл турслет йырҙарҙа данеланған матур Әй йылғаһы буйында үтте. Конкурста ҡатнашыусылар сараны ойоштороусыларҙың ошондай күркәм тәбиғәтле ерҙе һайлауына ифрат шатланды: ни генә тиһәң дә, башҡорт ерҙәре иҫ киткес матур, тик беҙ генә уның бөтә гүзәллеген тойоп өлгөрмәйбеҙ.\nТәғәйен урынға барып етеү генә лә ҙур һынау булды – кәпсәп туллтырылған машиналар юлда оҙаҡ ҡына тотҡарланды.Бәғзе бер командалар тейешле ергә барып етеү өсөн 10 сәҫғәттән ашыу ваҡытын юлға сарыф итте.Әмм әсарала ҡатнашыусыларҙың энтузиазмын юл мәшәҡәте юя алманы.\nБеренсе сиратта һәр кешегә комфорт тыуҙырып лагерь ҡороп ебәреү шарт ине. Һәр команда үҙен сағыу һәм үҙенсәлекле итеп күрһәтергә тырышты: стена гәзиттәре һәм күрһәткестәр, ял зонаһы (хатта бассейн менән!), махсус ҡорамалландырылған кухнялар (өйҙәгенән һис тә кәм түгел!), флагтар, көслө музыка – барыһы ла булды.\nЛагерға урынлашып, эштәр ипкә-һапҡа килгәс, 27 июндә почетлы ҡунаҡтар – Мәсетле райронының башлығы Әнис Әсәҙуллин менән Бөтә Рәсәй инвалидтар ойошмаһының Башҡортостан төбәк оййошмаһы рәйесе Олег Ротовтар ҙур сараға хәйер-фатиха бирҙе.Тәбрикләү телмәрендә улар беҙҙе ярыштарҙа ал бирмәҫкә, шул уҡ ваҡытта тәбиғәт һәм көндөң матурлығы менән һоҡланырға саҡырҙы.\nБәләкәй генә концерттан һуң тәүге ярыштарға – урында ориентир табыуға старт бирелде.Ярышсыларға сикле ваҡыт эсендә билдәле дистанцияны үтеп, контроль нөктәләрендә “билдәләнеп” (уларының бәғзеһе ысын, бәғзеһе юрый башты бутау өсөн ҡуйыл4ан) китеү мотлаҡ.\nӨтөп алып барған ҡояш аҫтында ла һәр кем был һынауҙы лайыҡлы үтте.\nЯрышта ҡатнашыусылар өсөн дә, тамаша ҡылыусылар өсөн дә иң ҡыҙыҡ уйындарҙың береһе һыу спорты буйынса ярыш булғандыр. Ике һәм дүрт кешелек командаларға махсус әҙерләнгән һыу трассаһын үтергә кәрк булды. Бер уйлаһаң, әллә ни яңылыҡ-фәлән дә юҡ һымаҡ, әммә үҙенсәлекле тәбиғәт ярышҡа үҙ коррективаларын индерҙе: көслө ағым (ул трасса үтеүселәргә ярайһы ғына ауырлыҡ тыуҙырҙы), кискә ҡарай күҙгә күренеп һайыҡҡан һыу ( бәғзе командаларҙың кәмәләре ысын мәғәнәһендә ҡомға терәлә башланы) ярышта ҡатнашыусыларҙы һынап-һынаны. Тамашасылар, ярышсыларға дөрөҫ юҫыҡты күрһәтеү өсөн, саҡ һыуға ырғымай торҙо, тип әйтһәң дә хата булмаҫ – ярыш ысын мәғәнәһендә таһыллыҡты, сабырлыҡты, ныҡышмаллыҡты һынаны. Әммә еңеү команданың берҙәмлегенән торғаны һәр кемгә мәғлүм ине.\nКем әйтмешләй, иң мөһиме – сарала ҡатнашыу, ә еңеү түгел ине. Ошондай мәртәбәле сараға үҙебеҙҙең машина менән барып, тиңдәр араһында тиң булып ҡайтыу – үҙе мәртәбә, үҙе еңеү. Республика күләмендәге ярышҡа беҙҙе, 4 кешелек команданы, фатихалап, финанс ярҙамы күрһәтеп ебәргән район хакимитенә рәхмәтебеҙ ҙур.\nҒәзиз Ишкинин, район инвалидтар ойошмаһы рәйесе


Йәйге каникул тамамланыуға бара, мәктәптәр яңы уҡыу йылына әҙерме?\nБыл көндәрҙә ҡабул итеү комиссияһы Өфөнөң Киров районына ҡараған белем усаҡтары торошон тикшерә. Уның һөҙөмтәһендә 18 мәктәптең 11-е тейешле талаптарға яуап биреүе һәм беренсе сентябрҙә уҡыусыларҙы ҡабул итергә яраҡлығы асыҡланды. Шулай ҙа, етешһеҙлектәр ҙә юҡ түгел.\nБелем усағында ғәҙәттән тыш хәл була ҡалһа ошондай тауыш уны иҫкәртергә тейеш. Киров районының 45-се мәктәбендә янғын хәүефһеҙлеген тикшереү байтаҡ ваҡытҡа һуҙылды. Сөнки бинала бер нисә урында системаның эшләмәүе асыҡланды. Ә иң мөһиме - эвакуация юлдары ябыҡ булып сыҡты.\nИшектәрҙе махсус кнопка аша асыу хәүефһеҙлек талаптарына яуап бирмәй. Тимәк, бер-бер хәл була ҡалһа, йөҙҙәрсә кеше ҡамауҙа ҡала тигән һүҙ. Мәктәптә меңдән ашыу бала уҡый. Уҡытыу ике сменала алып барыла.\nАлександр Елпаев, Өфөнөң янғын хәүефһеҙлеген күҙәтеү буйынса дәүләт инспекторы: «Иң мөһиме, балаларҙы эвакуациялау, урамға сығыу юлдары ирекле булырға тейеш. Әле уҡыу йылы башланыуға ваҡыт бар. Был етешһеҙлек бөтөрөлөр. Дөйөм алғанда мәктәптәрҙең торошо ыңғай тип билдәләргә була».\nКомиссия уҡыу кабинеттары, спорт залы, ашхана , аш бешереү блогының тейешле талаптарға яраҡлығын тикшерҙе. Медицина пунктының кәрәкле препараттар , ҡорамалдар менән тулылығында ла тайпылыштар күҙәтелмәне. Буяу еҫе аңҡып тора, был ғәҙәттәгесә, йәйге каникул ваҡытында төҙөкләндереү эштәренең тулы кимәлдә үтеүе хаҡында һөйләй. Мәктәп яны участкаһы ла тәртиптә, ул гөл-сәскәгә күмелгән.\nТағы ла мөһим мәсьәлә - мәктәп янында юл ҡағиҙәләре билдәләре булыуы. Комиссия ағзалары был тәңгәлдә әллә ни ҙур етешһеҙлектәр тапманы.\nАльбина Төхвәтуллина, Рәсәй эске эштәр министрлығы идаралығының Өфөләге юл-патруль станцияһы инспекторы: «Белем усаҡтары эргәһендә юл хәрәкәте дәүләт стандарттарына ярашлы ойошторола. Кәрәкле билдәләр булмаһа юл хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы тарафынан коммуналь хеҙмәт етәкселәренә күрһәтмә бирелә. Был йәһәттән етешһеҙлектәр юҡ».\nДөйөм алғанда, мәктәптәрҙең торошо яҡшы тип билдәләне комиссия. Етешһеҙлектәрҙе беренсе сентябргә тиклем төҙәтергә ваҡыт бирелде. Яңы уҡыу йылында мәуктәптәрҙә хәүеф хаҡында белдереүсе тауыш түгел, ә дәртле ҡыңғырау сыңлауы ғына яңғырап торор. Ентекле, ғәҙел үткәрелгән рейд быға ышаныс бирә.


М. Кәримдең тыуған яғына сәйәхәт\n21 Июнь 2018, 18:50\nКүптән түгел Ҡәнзәфәр бей исемендәге башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге районыбыҙҙың мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре өсөн Башҡортостандың халыҡ шағиры\nКүптән түгел Ҡәнзәфәр бей исемендәге башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге районыбыҙҙың мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре өсөн Башҡортостандың халыҡ шағиры, Социалистик Хеҙмәт Геройы, Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, күренекле башҡорт яҙыусыһы, драматург Мостай Кәримдең тыуған яғы Шишмә районының Келәш ауылына сәйәхәт ойошторҙо.\nСәйәхәтебеҙ Келәшкә барып еткәс тә, бөйөк шәхестең исемен йөрөткән мәктәпте ҡарауҙан башланды. Әллә ҡайҙан күренеп, матурлығы менән арбаған бинаға ингәс тә, уның балҡышының эске рухи мөхиттән килеүен аңлайһың. Балаларҙың, уҡытыусыларҙың йөҙөнән бөркө-лөп торған нурға сорналып, коллективтың берҙәм, дуҫ, көслө булыуын тояһың. Бына ошондай рух ныҡлығы менән ҡаршы алды Мостай Кәрим исемендәге мәктәп Благовар ҡунаҡтарын.\nМәктәп директоры Альбина Ҡаһарманова уҡыу йорто менән таныштырҙы. Бында Мостай Кәрим-гә арнап музей ойошторолған. Ә кабинеттар ошо ауылдан сыҡҡан күренекле кешеләр исемен йөрөтә икән.\nМәғрифәтсе, фәлсәфәсе, дин һәм йәмәғәт эшмәкәре, тәржемәсе, мәҙрәсә мөғәллиме, “Ғәлиә” мәҙ-рәсәһен ойоштороусы һәм ректоры Зыя Камали, Башҡортостандың халыҡ шағирҙары Мостай Кәрим, Сәйфи Ҡудаш, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Фәриҙә Ҡудашева, Рәсәй Геройы хәрби летчик генерал Риф Сәхәбетдинов исемдәрен йөрөтә кабинеттар. Уларҙың һәр береһенә уҡыусылар араһынан экскурсоводтар билгеләп ҡуйылған.\nАльбина Мәжит ҡыҙы үҙе етәкселек иткән коллектив тураһында: “Уҡыусыларҙа ғорур-лыҡ, илһөйәрлек тойғолары уятырға, уларҙы яҙыусының мираҫын ҡәҙерләй һәм һаҡлай белгән шәхес итеп тәрбиәләргә тырышабыҙ”, – ти.\nМәктәптән сыҡҡас мәҙәниәт йортона, китапханаға индек. Унда ла үҙ эштәрен белгән, мөләйем йөҙлө ханымдар эшләй. Һәр ерҙә бөхтәлек, таҙалыҡ. Мостай Кәримгә арналған мөйөш эшләнгән. Әйткәндәй, китапханасы Гөлфинә Ямалетдинова яҙыусының “Беҙҙең өйҙөң йәме” әҫәре буйынса видеофильм төшөрөп грант отҡан икән.\nСәйәхәтебеҙҙе, яҙыусының “Оҙон-оҙаҡ бала саҡ” повесында һүрәт-ләнгән урамдар буйлап йөрөп, Мостай Кәрим Аллеяһын ҡарап, тамамлап ҡуйҙыҡ.


Вакансиялар йәрминкәһе Өфөлә 36 мең кешене йыйҙы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nВакансиялар йәрминкәһе Өфөлә 36 мең кешене йыйҙы\n18:03, 15 сентября 2011 Иҡтисад\nЙыл башынан алып Өфөлә 40-тан ашыу махсус вкансиялар йәрминкәһе үтте, уларҙың ойоштороусыһы булып ҡаланың халыҡ мәшғүллеге үҙәге сығыш яһаны. Йәрминкәләрҙә баш ҡаланың 900-ҙән ашыу предприятиеһы һәм яңы эш эҙләгән 36 меңгә яҡын Өфө халҡы ҡатнашты.\nБелгестәр әйтеүенсә, ошондай йәрминкәләр арҡаһында уларға килгәндәрҙең яҡынса 10 проценты эшкә урынлаша.\n— Әлеге ваҡытта Өфөләге эш биреүселәр вакансиялар йәрминкәһендә 16 меңдән ашыу буш эш урындары тәҡдим итте. Миҫал өсөн, бөгөнгө йәрминкәлә генә ҡала предприятиелары өфөлөләргә 600-ҙән ашыу вакансия тәҡдим итте. Иҫәп буйынса 44-се вакансиялар йәрминкәһендә ҡатнашҡан эш биреүселәр араһында башлыса сәнәғәт һәм сауҙа предприятиелары иҫәпләнә. 800 дәғүәсенең 150-гә яҡыны бөгөн эшкә урынлашыуға реаль мөмкинлек алды, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфөләге Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнештәр буйынса бүлеге начальнигы Ирина Турчина.


Үткән ҡыш Өфөлә талау маҡсаты менән бер нисә һөжүм итеү\nосрағы булғайны, улар үҙ - ара бәйле булып сыҡты: был - биш\nкешенән торған енәйәтсел төркөмдөң эше булыуы асыҡланды. Үт кән йылдың ноябрь урталарында был төркөмдөң сираттағы - дүр тенсе ағзаһы милиция хеҙмәткәрҙәренең ҡулына эләкте. Енәйәтс ел төркөмдөң башлығы ролен үтәүсе 35 йәшлек Андрейҙы ҡулға а лыу өсөн федераль эҙләү иғлан ителде.\nТранспорт урамында булған ғәҙәттән тыш хәл тураһында киң мәғлүмәт саралары хәбәр иткәйне инде - ул ваҡытта ике бала ә сәһе һәләк була. Ғазраилдар башта уның ҡулдарын бәйләй, һуң ынан таҫтамал менән быуып үлтерә. Маска кейгән был өсәү фати рҙың аҫтын өҫкә әйләндереп, 10 мең доллар, 70 мең һум, алтын\nбиҙәнгестәр, башҡа ҡиммәтле әйберҙәр урлай. Тикшереү хеҙмәт е был енәйәт кемдеңдер күрһәтеүе буйынса эшләнгән тигән феке ргә килә. Дәлилдәр баҫымы аҫтында талаусыларҙың береһе үҙ ғә йептәрен таный һәм төркөмдә һәр кемдең башҡарған роле тураһы нда һйләп бирә. Андрей, уның һүҙҙәре буйынса, хәлле йәшәүсе кешеләрҙе билдәләү ( наводка) менән шөғөлләнә, ул үҙе руль а ртында ултыра. Башҡалар иһә ҡорбандарын пневматик пистолет м енән ҡурҡытырға, фатирға һөйрәп индерергә һәм таланғанды алы п сығырға тейеш була. Беренсе булып был өсәү 21 - се дауахан а районында бер коммерсантҡа һөжүм итә. Икенсе тапҡыр үткән йылдың ғинуар аҙағында "Йөрүҙән" сауҙа үҙәге эргәһендә "байы рға" маташалар. Киләһе эпизодта төркөмдә бер яңы кеше барлы ҡҡа килә, ул февраль башында "Аҡбуҙат" ипподромы эргәһендәге\nмагазинға һөжүм итеүҙә ҡатнаша.\nБР Прокуратураһының даими эшләүсе тикшереү төркөмө тәфтиш сеһе Руслан Әлмөхәмәтов хәбәр итеүенсә, ошо көндәрҙә Андрей әсәһенең фатирында ҡулға алына. Ул быға тиклем Ҡариҙел, Дәүл әкән райондарында йәшенеп ята. Ғинуар аҙағында Өфөгә килә. У л әлегә ике статья буйынса ғәйепләнә: алдан һөйләшеү буйынса\nтөркөм менән һөжүм итеү һәм кеше үлтереү, тине тәфтишсе. Т икшереү барышында шаһиттарҙың береһе уға һаҡлауға тапшырылға н ҡоралды - Калашников автоматына, Дегтярев снайпер виновкаһ ына һәм башҡа төр ҡоралға мең ярымдан ашыу патрон, шулай уҡ Макаров пистолетына өс магазин - үҙ ирке менән тапшырҙы. Т икшереү эше дауам итә.


Материалы за Август 2017 года » Балҡантау\nБалҡантау » Материалы за Август 2017 года\nМәктәптән – бизнесҡа25-08-2017, 10:00 / Яңылыҡтар\nБеҙҙең 3-сө башҡорт гимназия-интернатында йәш эшҡыуарҙарға үҫештең барлыҡ этабында ярҙам итеүгә йүнәлтелгән бизнес-инкубатор асылды. Беҙ, үткән уҡыу йылында етенсе класс ҡыҙҙары, үҙебеҙҙе ысын тегенселәр сифатында хис иттек.\nБатальон командиры урынбаҫарынан – мәктәпкә! 19 йылға25-08-2017, 09:59 / Яңылыҡтар\nАлександр Иванович Петриченко йәшәйеш именлеге нигеҙҙәре фәне уҡытыусыһы булараҡ, 4-се лицейҙа 19 йыл эшләй. Әммә уның педагогик стажы бының менән генә сикләнмәй...\nТеләк кенә булһын, бейеклектәрҙе яуларбыҙ!25-08-2017, 09:55 / Яңылыҡтар, Мәғариф\nЕтештереүҙе арттыралар9-08-2017, 09:55 / Яңылыҡтар\nЯңы Яппар ауылынан шәхси эшҡыуар Сания Әнүр ҡыҙы Ниғмәтуллинаның крәҫтиән-фермер хужалығы республикала ҡымыҙ етештереүсе уңышлы хужалыҡтарҙың береһенән иҫәпләнә. Ирле-ҡатынлы Ниғмәтуллиндар 2007 йылдың 1 мартында үҙ хужалығын булдыра.\nЭкспортҡа сертификат алалар9-08-2017, 09:51 / Яңылыҡтар\nШәхси эшҡыуар – крәҫтиән-фермер хужалығы башлығы Ә.Ә. Әйүпов 2020 йылға тиклемге осорға ҡымыҙ етештереүгә һәм һатыуға сертификат, шул иҫәптән бейә һөтөнән яһалған эсемлекте башҡа илдәргә лә ебәрергә мөмкинлек биргән Евразия сертификаты ла алған.\nЙылына дүрт йөҙ литр9-08-2017, 09:49 / Яңылыҡтар\nЯуаплылығы сикләнгән “Толпар” йәмғиәтендә бер бейәнән йылына уртаса шундай күләмдә һөт һауалар


Өфө мэры вазифаһына дүрт кандидат дәғүә итә // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nӨфө мэры вазифаһына дүрт кандидат дәғүә итә\n14:06, 7 октября 2016 Сәйәсәт\nӨфө мэры вазифаһына дүрт кандидат дәғүә итә Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы\nӨФӨ, 2016 йыл, 7 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.\nДүрт кандидат Өфө хакимиәте башлығы вазифаһына документтар тапшырған. Улар — Илдар Чанышев, бынан алдағы саҡырылыш ҡала Советы депутаты Николай Герасимов, Ринат Әхмәҙуллин һәм хакимиәт башлығы вазифаһын башҡарыусы Ирек Ялалов.\nХәҙер дәғүәселәр республиканың Муниципаль берәмектәр ассоциацияһында белем кимәлен баһалау өсөн имтихан үтергә тейеш.\nҠала башлығы вазифаһына конкурс 27 сентябрҙә иғлан ителгәйне. Ул 19 октябрҙә хакимиәттең ҙур залы фойеһында уҙа.\nБөгөн, 7 октябрҙә кандидаттарҙы үткәреү буйынса конкурс комиссияһы ултырышы булды. Депутаттар комиссия тәҡдим иткән кандидаттар араһынан яңы ҡала хакимиәте башлығын һайлай.


Өфөнөң икенсел торлаҡ баҙарында хаҡтар 0,2 процентҡа күтәрелде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөнөң икенсел торлаҡ баҙарында хаҡтар 0,2 процентҡа күтәрелде\n11:45, 6 сентября 2010 Иҡтисад\nБер аҙнала Өфөнөң икенсел күсемһеҙ милек баҙарында хаҡтар 0,2 процентҡа күтәрелгән. Бөтә төрҙәге фатирҙар өсөн тәҡдим ителгән уртаса хаҡ квадрат метрына 42,5 мең һум тәшкил итә.\nИң аҙ күтәрелгән хаҡтар күп бүлмәле фатирҙар сегментында күҙәтелә – 0,1 %, ә иң ныҡ артҡан хаҡтар – ике бүлмәлеләрҙә, унда квадрат метрҙың хаҡы 0,3 процентҡа күтәрелгән. Ә бер бүлмәле һәм өс бүлмәле фатирҙарға хаҡтар 0,2 процентҡа артҡан.\n«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлығы селтәре хәбәр итеүенсә, йыл башынан Өфөлә торлаҡ майҙандың квадрат метрына хаҡтар 6,1 процентҡа артҡан.\nБөгөн Карл Макс урамында ҡалалағы иң арзан өс бүлмәле фатирҙы 1150 мең һумға алып була. Уның майҙаны — 45 кв.м. Иң ҡиммәт «элиталы» фатирҙы (Киров урамы) 18,5 миллион һумға һатып алырға мөмкин. Ул биш бүлмәнән тора, майҙаны 225 кв.м.\nНовоженов урамындағы 17 квадрат метрлыҡ иң арзан бүлмә 400 мең һумға тәҡдим ителә, ә иң ҡиммәтлеһе – Сочи урамындағы (майҙаны - 23 кв.м.) 1100 мең һумлыҡ бүлмә.


Рөстәм Хәмитовтың Сеул ҡалаһына рәсми визиты тамамланды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n11:58, 21 декабря 2012 Иҡтисад\nРәсми делегация менән бергә Рөстәм Хәмитов Корея Хөкүмәте ағзалары менән осрашыуҙар үткәрҙе, бер нисә юғары уҡыу йортонда һәм ғилми үҙәктә булды.\nМёнджи университетында Башҡортостан Президенты электрон китапхананы ҡараны. Уҡыу йорто 1948 йылда асылған. Университет китапханаһында мәғлүмәт системаһы булдырылған, ул публикацияларҙан, электрон журналдарҙан, мәғлүмәт базаларынан материалдар эҙләүҙе тәьмин итә. Статистика буйынса, студенттарҙың 99 проценты бер тапҡыр булһа ла китпханаға килгән. Электрон технологиялар индерелгәндән һуң, бында килеүсе кешеләрҙең һаны өс тапҡырға артҡан.\nРөстәм Хәмитов китапхананың электрон фонды (ул 12 мең электрон китапты һәм 30 мең журналды үҙ эсенә ала), мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн зал эшмәкәрлеге менән танышты. Бында китаптарҙың 30 проценты электрон төргә күсерелгән. Китапхана етәкселеге һүҙҙәренсә, фондтағы барлыҡ китаптарҙы электрон төргә күсереү өсөн яҡынса 10 йыл кәрәк буласаҡ.\n— Башҡортостандың Милли китапханаһында миллионға яҡын китап һаҡлана һәм беҙ уларҙы сканер аша үткәреп, электрон төргә күсерергә уйлайбыҙ. Мёнджи университеты китапханаһының эшмәкәрлеге менән танышып, бының бөтә донъя китапханасыларының дөйөм бурысы булыуын күрәм, — тине Рөстәм Хәмитов.\nМәғариф, фән һәм технологиялар министры Ли Джу-хо менән осрашыу барышында һүҙ электрон белем биреү системаһын үҫтереү хаҡында барҙы.\nРөстәм Хәмитов Рәсәйҙә электрон белем биреү системаларын булдырыу буйынса эштең башланыуын билдәләне.\n— Беҙ e-learning өлкәһендәге донъяуи тәжрибәне өйрәнә башланыҡ һәм был йүнәлеш буйынса Кореяның алдынғы позициялар биләүе хаҡында белдек. Корея халҡының 70 проценты һәр ваҡыт яңы белем алыу менән мәшғүл, тип һөйләнеләр беҙгә. Тәүҙә быға ышанманыҡ. Әммә хәҙер быны үҙебеҙ күрәбеҙ. Профессор Дэ Джун Хван (Кореяның Университет белеме биреү буйынса советының генераль секретары) менән электрон белем биреүҙе үҫтереү мәсьәләләре буйынса хеҙмәттәшлек итеү тураһына һөйләшеп килештек, — тине республика башлығы.\nУл электрон белем биреү системаһын үҫтереү мәсьәләһе буйынса Корея белгестәре менән килешеүгә ҡул ҡуйырға тәҡдим итте һәм республикала электрон университет булдырыу мәсьәләһен тикшереү маҡсатында уларҙы Башҡортостанға саҡырҙы.\nЭлектрон белем биреү һәм электрон хөкүмәт технологияларын индереү мәсьәләләре буйынса килешеп эш итеү тураһындағы һөйләшеү Корея Республикаһының белем иҡтисады министры Суг-у Хон менән осрашыу барышында дауам итте. Осрашыуҙа машиналар эшләү, химия, радиоэлектроника һәм IT-технологиялар өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре тикшерелде. Бынан тыш, был сәйәси сарала Кореяның Сауҙа-сәнәғәт палатаһында Башҡортостандың презентацияһын үткәреү тураһында һөйләшеп килешелде.\nШулай уҡ Башҡортостан делегацияһы Ханьян Кибер-университетында һәм Кореяның мәғариф һәм тикшеренеүҙәр өлкәһендәге мәғлүмәт хеҙмәтендә (KERIS) булды.\nХаньян Кибер-университеты – беренсе милли онлайн-университет, бөгөнгө көндә ситтән тороп белем биреү буйынса донъяның алдынғы университеттарының береһе булып тора. Ул 2002 йылда булдырылған. Әлеге ваҡытта бында 15 бүлектә 14 меңдән ашыу студент белем ала.\n— «Самсунг электроникс» етәкселеге менән осрашыу һөҙөмтәләре буйынса ғинуарҙа электрон хөкүмәт кеүек йүнәлеш буйынса эш алып барыу өсөн Өфөгә компания белгестәренең килеүе тураһында һөйләшеп килештек. Әгәр ҙә «Самсунг электроникс» компанияһы белгестәре республиканың был йүнәлештәге мөмкинлектәренең ҙур булыуын аңлаһа, улар менән беҙҙең республикала бөтә Рәсәй һәм, бәлки, Үҙәк Азия илдәре өсөн бындай ҡорамалдар етештереү буйынса предприятие төҙөү мәсьәләһен тикшерәсәкбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты.\nУның һүҙҙәренсә, Өфөгә февралдә электрон белем биреү системаһын формалаштырыу һәм үҫтереү, республикала электрон университет, махсус структуралар һәм белем биреү үҙәктәрен булдырыу буйынса белгестәр киләсәк.\nРеспублика делегацияһы Көньяҡ Кореяға визиты барышында SMART-йәмғиәт, йәғни аҡыллы йәмғиәт идеяһын өйрәнде. Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, «мәғлүмәт технологияларынан һуң, был цивилизация үҫеше буйынса киләһе баҫҡыс булып тора, һәм Корея бөгөнгө көндә уны әүҙем тормошҡа ашыра».\n— Cyber Education (кибер-белем биреү) өлкәһендә Корея ҙур уңыштарға өлгәште. Илдә йәшәгән эшкә яраҡлы халыҡтың яҡынса 75 проценты йыл һайын интернет ярҙамында квалификацияһын күтәрә йәки яңы белем ала. Был илдә мәктәп уҡыусыларынан алып пенсионерҙарға тиклем – барыһы ла белем алыу менән мәшғүл. Көньяҡ Кореяның 200-ҙән ашыу университеты e-learning технологияларын ҡуллана, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика башлығы.\n— Электрон белем биреүҙең үҙенең технологиялары һәм нескәлектәре бар, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Инфраструктуранан тыш, закондар, методикалар, кадрҙар кәрәк. Беҙҙә инфраструктура менән эштәр яйлы, ә бына ҡалғандары буйынса эшләйһе бар әле. Был йәһәттән алдынғы илдәр менән тәжрибә уртаҡлашыу зарур, — тине Башҡортостан Президенты.


Материалы за 06.01.2009 » Архив газеты "Йәшлек"\nТарих булһын һуңғыларға... Әҙәбиәт » Шиғырҙар\nӘбйәлил районының Амангилде ауылында Тамъян ырыуының мәшһүр сәсәне, мәғрифәтсе Шафиҡ Әминев-Тамъяниҙың тыуыуына 150 йыл тулыуға арналған хәтер кисәһе үтте. Унда район мәктәптәренең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары, урындағы «Йәйғор» әҙәби берекмәһе ағзалары, китапхана хеҙмәткәрҙәре, мәҙәниәт, әҙәбиәт һәм сәнғәт менән ҡыҙыҡһыныусы йәмәғәтселек вәкилдәре ҡатнашты. Баш ҡаланан саҡырылған оло ҡунаҡтар был кисәгә мәртәбә генә өҫтәне. Улар сәсәндең юғалып барған ижадын тыуған халҡына бөртөкләп кире ҡайтарыусы ғалимдар – академик Ғайса Хөсәйенов һәм филология фәндәре докторы Әхмәт Сөләймәнов.\nРаштыуа байрамы менән! Яңылыҡтар\nБашҡортостандың хөрмәтле православие христиандары! Барығыҙҙы ла Христос Раштыуаһы менән ихлас ҡотлайым! Ошо яҡты байрам тормошто, кешелектең юғары изгелектәрен кәүҙәләндерә. Ошо ҡыуаныслы көндә инаныусыларҙы берләштереүсе үҙ-ара аңлашыу, изгелек, һөйөү һәм өмөт тойғолары айырыуса көслө сағыла. Төбәгебеҙ өсөн традицион диндәр вәкилдәре әүәл-әүәлдән дуҫлыҡта һәм татыулыҡта йәшәгән күп милләтле Башҡортостанда беҙ православие христиан динен тотоусыларҙың йәмғиәтте рухи тергеҙеү һәм туплауҙың, халыҡтар араһындағы туғандаш хеҙмәттәшлекте нығытыуҙың заманса процестарына индергән өлөшөн юғары баһалайбыҙ.\nБарығыҙға ла ныҡлы һаулыҡ, ниәттәр сафлығы һәм рух көсө, именлек һәм бәхет, барлыҡ изге эштәрегеҙҙә уңыштар теләйем!\nҠасандан билдәләйҙәр? Яңылыҡтар\nРаштыуа байрамын христиан динен тотоусы күп төрлө ағымдарҙың бөтәһе лә ҙурлап, әммә төрлө ваҡытта билдәләп үтә. Ҡайһы бер тарихи сығанаҡтар, уның төрлө көндәрҙә үткәрелеүенә Ғайса бәйғәмбәрҙең бер ниндәй ҡатнашы ла юҡ, тип аңлата. Ул беренсе сиратта Юлий Цезарь һәм Рим папаһы исемдәре менән бәйле. Һуңғыһы 1582 йылда күп быуат йәшәп килгән Юлиан календарына реформа яһай. Шулай итеп, Раштыуа көнөнөң икенсе датаһы барлыҡҡа килеү өсөн сәбәп сыға. Тарихта уның өсөнсө датаһы булыуы ла билдәле. Ни өсөн һуң Ғайса бәйғәмбәрҙең өс тыуған көнө булған? Дүрт Инжилдең береһендә лә уның тыуған көнө тураһында мәғлүмәт бирелмәй. Ни өсөнмө? Сөнки христиан дине иудаизмдың еретиктар сектаһы булараҡ донъяға килә. Иудаистар иһә бер ҡасан да тыуған көнөн иҫкә алмаған. Раштыуаны бары тик III быуат башында ғына Александрияның христиандар йәмғиәтендә ғинуарҙа билдәләй башлайҙар.\n«Ҡыш бабай ҡарҙы нишләп йәлләгән икен?» Яңылыҡтар, Спорт, Башҡортостан\nЯкутов паркындағы боҙ майҙансығында конькиҙа йөрөргә өйрәнеүсе ҡыҙҙар – Камила, Динә, Лилиә:\n– Беҙҙең уйыбыҙса, ял ваҡыты файҙалы үтергә тейеш. Бына беҙ, мәҫәлән, сиректе тик яҡшы билдәләргә генә тамамланыҡ, тырыштыҡ, ә хәҙер матур итеп ял итәбеҙ – бөгөн конькиҙа шыуырға өйрәнһәк, иртәгә башҡа файҙалы шөғөл табырбыҙ әле.\nСыр-сыу килеп тауҙан шыуған балаларға ҡарап, бер мәлгә ҡатып ҡалған кеше – ул мин инем... Донъя ығы-зығыһынан ҡапыл айырылып, күргәндәрем мине тылсымлы бала сағымдың сираттағы бер ҡышына илтте.\nУҡыу сиреге тамамланып, Яңы йыл байрамдары үтеү менән ҡышҡы каникулда беҙ, урамыбыҙҙың бер көтөү балалары, бергә йыйылышып, асығыуҙы ла онотоп, өйгә ҡайтып инмәйенсә, уйнауыбыҙ күҙ алдымда йәнә бер йәнләнде.\nКилегеҙ, беҙҙең боҙ майҙансығын күрегеҙ! Яңылыҡтар, Башҡортостан\nҠышҡы каникулда балалар рәхәтләнеп ял итһен, уйнаһын, спорт менән шөғөлләнһен тип, Өфө ҡалаһының Совет районы етәкселәре 7-се дөйөм белем биреү мәктәбе ихатаһында ҙур хоккей «ҡумтаһы» эшләргә тигән пландарын бойомға ашырҙы. Әйткәндәй, был спорт майҙансығы – мәктәп ихатаһындағы икенсе капиталь ҡоролма. Республика көнөнә арнап, бында былтыр тирә-яғы селтәрле ҡойма менән уратылған, баскетбол уйнар өсөн ҡулайламалары булған, шулай уҡ йәнәшәһендә спорт тренажерҙары ҡуйылған бына тигән спорт майҙансығы ҡалҡып сыҡты. Хәҙер унда көндөҙ ҙә, төндә лә (майҙандар төнөн яҡтыртыла) балалар ҙа, өлкәндәр ҙә өҙөлмәй: футбол тубы ҡыуалар, баскетбол уйнайҙар, тренажерҙарҙа тәндәрен яҙалар, мускулдарын үҫтерәләр.\nБөгөн Башҡорт дәүләт филармонияһының Орган залында Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең халыҡ артисткаһы Флүрә Килдейәрова «Аве Мария» программаһы менән сығыш яһаясаҡ.\nФлүрә Килдейәрованың исеме һәм тауышы Башҡортостандың профессиональ йыр сәнғәтенең айырылғыһыҙ өлөшө булып тора. Концертта Бах, Гендель, Глюк, Вивальди, Перголези, Дуренте, Янченко һәм башҡа композиторҙарҙың әҫәрҙәре яңғыраясаҡ. Шулай уҡ Башҡорт дәүләт филармонияһы артистары Әлфиә Заһиҙуллина, Эльвира Хәйретдинова һәм Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы студенттары Галина Чеплакова менән Катерина Ғилмитдинова сығыш яһаясаҡ.\nИғтибар тойоп йешәйбеҙ Яңылыҡтар\nКүп йылдар инде Салауат районында төньяҡ-көнсығыш төбәк өсөн бер коррекцион мәктәп-интернат эшләп килде. Һуғыштан һуңғы йылдарҙа төҙөлгән бина бөгөн авария хәленә еткәйне. Быйылғы уҡыу йылында бында тәрбиәләнеүсе балалар өй туйланы – Лағыр ауылында заман талаптарына тап килгән яңы мәктәп-интернат сафҡа инде. Уҡытыусыларҙың республика август кәңәшмәһе алдынан уны асыуҙа Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимов үҙе ҡатнашты һәм мәктәп етәкселеге тарафынан уға үҙебеҙҙең үтенесте белдереп, микроавтобус һорарға баҙнат иткәйнек. Сөнки бында тәрбиәләнеүсе балалар предмет олимпиадаларында ғына үҙен һынап ҡалмай, ә спорт буйынса ла беренселәр рәтендә һанала. Ә инде уларҙы ярыштарға йөрөтөү өсөн транспорт кәрәк.\nЯңы указ Башҡортостан, Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов БР Мәғариф министрлығы ҡарамағындағы Мәғариф өлкәһендәге контроль һәм надзор буйынса идаралыҡ тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.\nУға ярашлы, идаралыҡ 2009 йылдың 1 ғинуарынан мәғариф өлкәһендә үҙ вәкәләттәрен башҡарасаҡ.\nБашҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенә идаралыҡ тураһындағы положениены раҫларға, Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тураһындағы положениеға ярашлы үҙгәрештәр индерергә, был Указды бойомға ашырыу буйынса ойоштороу-хоҡуҡи саралар үткәрергә ҡушылды.\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенә Башҡортостан Республикаһы Президенты акттарын был Указға ярашлы хәлгә килтереү буйынса тәҡдимдәр индерергә ҡушылды.


Мәсәғүт кантоны — Башҡорт Википедияһы\n13 004 км².\n160 219 кеше (1926) (башҡорттар — 41521,\nмишәрҙәр — 9242,\nмордвалар — 3405,\nурыҫтар — 86371,\nтатарҙар — 17920 һәм башҡалар).\nМәсәғүт кантоны (рус. Месягутовский кантон) — Башҡорт Автономиялы Республикаһы кантоны.\n1922 йылда 5 октябрҙә Дыуан-Ҡошсо кантонының - 20, Златоуст өйәҙенең – 12, Өфө өйәҙенең 1 улусынан БАССР составында ойошторола. Майҙаны — 13 004 км². 1923 йылда 1 мартында Әҙеғол һәм Юва улустары — Красноуфимск өйәҙенә, Шәкүр улусы Екатеринбург өйәҙенә инә, кантон составына Петропавловск улусы, 14 ноябрҙә – Златоуст өйәҙе 1‑се Әйле улусының бер өлөшө индерелә. 1926 йылда 7 июнендә Мәсәғүт кантоны менән Урал өлкәһенең Златоуст, Көңгөр һәм Свердловск округтары араһында өҫтәмә сик бүлеү үткәрелә. 1929—30 йй. Мәсәғүт кантоны составына Златоуст округының бер өлөшө тапшырыла. БашҮБК Президиумының 1923 йылда 24 ғинуарда ҡарары менән Мәсәғүт кантоны территорияһында — 9, 1924 йылда 31 ғинуарда — 11, Бөтә Рәсәй ҮБК‑ның 1924 йылда 15 декабрҙә һәм 1926 йылда 14 июнендәге декреты менән 10 улус ойошторола. Башлыса ауыл хужалығы үҫешкән була. 1927 йылда һөрөнтө ерҙәр майҙаны (мең га) 128,5, шул иҫәптән һоло сәсеүлеге — 44,4, бойҙай — 39,2, арыш — 35, арпа — 0,8, картуф — 2,5, етен — 2,9, ҡарабойҙай — 1; һыйыр малы — 95060 баш, йылҡы — 59879, һарыҡ — 138578, кәзә — 8588, сусҡа – 17743. Мәсәғүт кирбес һәм Ярославка күн заводтары эшләй (1927). 57 баҙар эшләй (1926). 1‑се баҫҡыс 149 мәктәп була (1926; шуларҙың 55‑ендә уҡытыу башҡорт теле, 1‑һендә — мордва, 25‑ендә — татар, 67‑һендә — урыҫ, 1‑һендә эстон телендә алып барыла); 6 дауахана, 3 амбулатория, 11 фельдшер пункты (1930); 9 китапхана, 17 уҡыу йорто (1928) эшләй. 1930 йылда 20 августа кантон бөтөрөлә, уның территорияһы Иҫке Балаҡатай (Дыуан‑Мәсетле, Иҫке Балаҡатай, Әйле, Ямаш улустарының бер өлөшө), Дыуан (Дыуан, Мәсәғүт, Оло Аҡа, Үрге Ҡыйғы улустарының бер өлөшө), Үрге Ҡыйғы (Дыуан‑Мәсетле, Ҡалмаҡол, Мырҙалар, Мәсәғүт, Үрге Ҡыйғы, Әйле улустарының бер өлөшө), Дыуан‑Мәсетле (Дыуан‑Мәсетле, Оло Аҡа, Ямаш улустарының бер өлөшө) административ райондары составына инә.\nХалҡы 1926 йылда — 160 219 кеше (башҡорттар — 41521, мишәрҙәр — 9242, мордвалар — 3405, урыҫтар — 86371, татарҙар — 17920 һәм башҡалар).\nМайҙаны — 13 004 км². Төньяҡта — Пермь губернаһы, төньяҡ‑көнсығышта — Екатеринбург губернаһы, көньяҡ‑көнсығышта һәм көньяҡта — Силәбе губернаһы, көньяҡ‑көнбайышта — Өфө кантоны, көнбайышта Бөрө кантоны менән сиктәш була. Административ үҙәге – Мәсәғүт ауылы (хәҙәрғе Дыуан районы).\nБашҡорт Энциклопедияһы, Мәсәғүт кантоны(недоступная ссылка)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мәсәғүт_кантоны&oldid=1055551 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 21:22 10 август 2021 үҙгәртелгән.


Электричка менән Өфөнән 4 сәғәттә » "Урал" гәзите\nӨфө һәм Яңы Абҙаҡ араһында тиҙ йөрөшлө электричка йөрөйәсәк. Электричка ике араны дүрт сәғәттә үтәсәк, тип күҙаллана. Ә ғәмәлдәгеһе юлды иң кәмендә 8 сәғәттә үтә. Әлбиттә, яңы тиҙ йөрөшлө поездар түгел, шул уҡ электричкалар йөрөйәсәк. Ә бына туҡталыштарҙың кәметелеүе электричканың юлға киткән ваҡытын 4 сәғәткә тиклем ҡыҫҡартасаҡ.\nӨфө-Инйәр араһында йөрөгән электричка республикала популяр бәйләнеш тиергә лә була. Һәйбәт автомобиль юлы булмаған ауылдарҙан сығыу өсөн берҙән-бер транспорт булһа, икенсенән, туристар районыбыҙҙың мәғрүр тауҙарына артылырға, йылғаларында һалда ағырға тап ошо электричканы һайлай ҙа инде. Уның һәр ауылда туҡтауы арҡаһында туристарҙың юл йөрөү ваҡыты биш сәғәткә һуҙыла ине. Шуға ла тимер юлынан тиҙ йөрөшлө электричка ебәреү республикаға туристар ағымын бермә-бер арттырыр, тигән өмөттә төбәктә туризмды үҫтереү программаһын төҙөүсе белгестәр. Был турала республикала туризмды үҫтереү буйынса дәүләт программаһын ҡабул иткәндә әйтеп кителде.\n- Электричка бер нисә туҡталыш ҡына эшләйәсәк. “Өршәк” тимер юлы станцияһында туҡтап, самолет менән килгән туристарҙы алһа, Инйәрҙә тауға артылыусылар, һал менән ағыусылар төшөп ҡаласаҡ. Артабан тау саңғыһы менән шөғөлләнеүселәр өсөн бөтә уңайлыҡтары булған базалар урынлашҡан Белорет һәм Абҙаҡ туҡталыштары, - тине Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Вячеслав Ғиләжетдинов.


18 медицина хеҙмәткәре социаль ярҙам программалары сертификаттарына эйә булды - Bash.News\n18 медицина хеҙмәткәре социаль ярҙам программалары сертификаттарына эйә булды\n18 медицина хеҙмәткәре социаль ярҙам программалары сертификаттарына эйә булды https://bash.news/news/102579_18_medicina_xemtkre_social_yaram_programmalary_sertifikattaryna_ej_buldy\n«Сәләмәтлек сәғәте» видеоселектор кәңәшмәһе барышында документтарҙы республика етәксеһе Радий Хәбиров тапшырҙы. Матди ярҙамды республика һәм район дауаханаларында эш башлаған анестизиолог,реаниматолог, офтальмолог, терапевт, педиатр һәм гинекологтар алды. Уның күләме 500 меңдән 1 миллион һумға тиклем. Сертификаттар быға тиклем ниндәйҙер сәбәп менән үтәлеше тотҡарланған «Ауыл табибы» һәм яңыраҡ ғәмәлгә ашырыла башлаған «Һирәк белгес» программалары буйынса тапшырлды.\nСәләмәтлек сәғәте кәңәшмәһе барышында һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Максим Забелин 2018 йылдың октябренән төбәктең һаулыҡ һаҡлау учреждениеларына белгестәр йәлеп итеүҙә ыңғай үҙгәрештәр күҙәтелеүен билдәләне.Төбәктә медицина учреждениеларының матди-техник базаһын яңыртыуға ла ҙур өлөш индерелә. Ауыл ерендә төрлө программалар нигеҙендә фельдшер акушерлыҡ пункттарын төҙөү ҙә дауам итә.\nМаксим Забелин, Һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы: “Өлөшләтә Башҡортостан бюджетынан финансланған һәм 2020 йылға тиклем иҫәпләнгән ауылдарҙың тотороҡло үҫеше программаһы буйынса дүрт фельдшер-акушерлыҡ пункты төҙөлә. Улар Әбйәлил районы Дәүләт , Ишембай районы Һайран , Ҡалтасы районы Оло Туҡай һәм Күгәрсен районы Теләүембәт ауылдарында урынлашҡан”.\nВидеоселектор кәңәшмәһендә йәмәғәтселек иғтибарына «Башҡорт медицина теле» мобиль ҡушымтаһы тәҡдим ителде. Аҡ халатлыларға халыҡ менән аралашыуҙа ярҙам күрһәтеүгә тәғәйенләнгән ҡулайлама Башҡорт дәүләт медицина университеты менән Башҡорт дәүләт Университеты белгестәренең уртаҡ емеше.\nУл бөтөнләй башҡорт телен белмәгән табипҡа төпкөлдәге пациенттар менән уртаҡ тел табырға ярҙам итер тигән фекерҙә белгестәр.\nВалентин Павлов, Башҡорт дәүләт медицина университеты ректоры: “Минең уйымса был бик файҙалы ҡушымта. Беҙҙең студенттарҙың шул иҫәптән сит ил ст уденттарының тел мөхитен киңәйтергә форсат бирә. Улар тәүге осорҙа гаджеттар ярҙамында аралашһа, артабан пациенттары менән туған телендә лә аңлашыр тип ышанам”.


"Бащинформ" агентлығы 18 март көнө Эске эштәр министрл ығы, Дәүләт именлеге советы идаралығы һәм Республика прокура тураһының махсус операцияһы ваҡытында өс чечен һәм бер өфөлө нән торған енәйәт төркөмө ҡулға алыныуы тураһында хәбәр иткә йне инде. Улар Чечнянан ҡорал ҡайтарыу менән шөғөлләнгәндәр.\nРеспубликаның Эске эштәр министрлығында үткән брифинг ваҡыт ында журналистарға был эш тураһында ентеклерәк мәғлүмәт бире лде.\nМилиция майоры Максим Слесаревтың һүҙҙәре буйынса, төрк өм был "эшмәкәрлек" менән алты йыл самаһы шөғөлләнә. Хоҡуҡ һ аҡлау ведомстволарына уларҙы енәйәт өҫтөндә тотоу операцияһы н әҙерләүгә ике йыл үткән. Чечендар үҙ тауарын өфөлөнөң фати рында ҡалдырып сығып килгән ваҡытта оперативниктар ҡулына эл әгә. Енәйәтселәр башта ҡаршы тороп маташҡан, әлбиттә, тик һу ңынан бының файҙаһыҙ икәнлеген аңлаған.\nТауарҙың бер партияһы - ике автомат, өс пистолет, башҡа б оеприпастар хаҡы "ҡара" баҙарҙа алты мең доллар самаһына тө шә. Ҡоралды чечендар "ВАЗ - 21099" автомобилендә алып килгән .\nАсыҡланыуынса, чечендар ҙа, өфөлө лә тәртиптәре менән ба шҡа граждандарҙан айырылып тормаған. Өс чечендың икәүһе бер\nтуғандар, өсөнсөһө уларҙың ике туғаны - барыһы ла Башҡорто станда легаль рәүештә йәшәй, Хәйбулла районында теркәлгәндәр . Өфөлә үҙ ғаиләләре менән йәшәп, Затон баҙарында һатыу менә н шөғөлләнгәндәр. 48 йәшлек өфөлө дәүләт предприятиеларының береһендә эшләй, уны белеүселәр ир кешене тик ыңғай яҡтан ғы н абилдәләй. Дүртеһе лә быға тиклем хөкөмгә тарттырылмаған.\nЭште тикшереү менән прокуратура шөғөлләнә.


Кеше ишеткән хәбәренең 10 процентын, күргәненең - 50, ә ү ҙе башҡарғанының - 90 процентын хәтерендә ҡалдыра, тиҙәр. Башҡортостанда бейеклеге буйынса икенсе урында тороусы Ирәмәл тауы (1582 м) түбәһенә күтәрелеүемде мин бер ҡасан да\nонотмаясаҡмын. Сөнки уны мин үҙем башҡарып сыҡтым. Ҡарағай йылғаһы буйлап тар ғына ташлы һуҡмаҡтан рюкзак тағып 1300 метр бейеклеккә тиклем күтәрелдем. Кәрәк - яраҡтарҙы ҡалдырып, ҡалған 300 метрҙы ла үҙ аяҡтарым менән үттем. Был тундра зонаһында кәрлә шыршы һәм ҡайындар тормошҡа сат йәбешеп үҫергә тырыша. Артабан юл ҡапыл юғарыға, кемдер махсус рәүештә һалған кеүек теҙелгән ғәйәт ҙур таштар яғына борола. Һәм был таштар бер ҡасан да бөтмәҫ булып тойола\nбашлағанда, ниһайәт, мин дә бейек Ирәмәлдең яҫы түбәһенә аяҡ баҫтым. Яйла (плато) ҡырсын ташлы пляжды хәтерләтә, тик\nундағы таштар йылға буйындағынан мең тапҡыр ҙурыраҡ һәм шыма түгел. Ирәмәлгә күтәрелеүҙең иң күңелле мәле тип тауҙың\nиң юғары урыны һаналған, ҙур булмаған майҙанға баҫыуҙы әйте р инем, унда көньяҡ - төньяҡ һәм көнбайыш - көнсығыш күрһәтелгән ағас бағана һәм бында булып киткән туристарҙың яҙыуҙар һаҡланған ҡалай һауыт тора.\nСәйәхәт "Роза ветров Башҡортостана" туристик фирмаһы һәм Росприроднадзор идаралығы тарафынан республиканың киң мә ғлүмәт саралары журналистары өсөн үткәрелгән матбуғат конференцияһы сиктәрендә уҙҙы. Уның темаһы түбәндәгесә\nяңғырай: "Эске туризмдың экологик проблемалары". Сәйәхәттә журналистарға Ирәмәл түбәһенә күтәрелеп һәм артабан Йөрүҙән йылғаһы буйлап һалдарҙа төшөп, әйтелгән проблемаларға эстән күҙ һалырға тәҡдим ителде. Редакция хеҙмәткәрҙәре менән бергә сарала "Роза ветров" компанияһының генераль директоры Николай Кочнев һәм Росприроднадзор идаралығының әйҙәүсе белгесе Ольга Ямчук та ҡатнашты.\nИрәмәл түбәһе башҡорт халҡында элек - электән изге урын т ип иҫәпләнә. Бындағы ҡеүәтле энергетик ағым ерҙе космос менә н\nтоташтыра. Легендалар раҫлауынса, бынан алыҫ булмаған урында, Арҡайымда йәшәүсе Заратустра мәғлүмәтле алтын пластинаны нәҡ ошо урында ҡалдырған. Күп быуаттар дауамында батырҙар бында үҙҙәренең улдарын алып килгән, был уларҙың сәләмәт һәм таҙа булып үҫеүенә булышлыҡ иткән. Һәм бөгөн дә Ирәмәл башына менгән кеше бер йыл дауамында ауырымай тип һан ала. Тау башынан алып төшкән таштар көслө энергетикаға эйә, быны экстрасенстар ҙа раҫлай. Ә уларҙың баш ауыртыуын\nбаҫыуын шәхси үҙемдә лә тикшереп инандым.\nБөгөн Ирәмәлгә йүнәлеүсе кешеләр ағымы туҡталмай. Көн һайын унда бер нисә йөҙ кеше күтәрелә. Ҡыҙыл китапҡа индерелгән тундра һәм урман - тундра зонаһындағы һирәк осраусы үҫемлектәр зыян күрә, әлбиттә, йыш ҡына сүп - сар өйөмдәре лә ҡала. Ә бит был тау тәбиғәт ҡомартҡыһы булып тор а һәм дәүләт тарафынан һаҡлана. Әммә киң территория өсөн был\nстатустың файҙаһы етеп бөтмәй. Шуға күрә Башҡортостан Хөкүмәте тарафынан Ирәмәлде тәбиғәт паркы тип иғлан итеү тураһында ҡарар ҡабул ителде. Ул саҡта тауҙы һаҡлауға күберә к аҡса бүленәсәк.\nӘммә тик Ирәмәлдән башҡа Ҡандракүл һәм Асылыкүл, Павлов һ әм Нөгөш һыу һаҡлағыстары, үҙешмәкәр туристар күпләп һал менән төшкән башҡа йылғалар ҙа зыян күрә. Йәйгеһен улар\nянындағы иң матур урындар быяла ватыҡтары, пластик шешәләр,\nмуҡсалар һәм кәнсир банкалары менән ҡаплана. Матбуғат\nконференцияһында ҡатнашыусылар республиканың ҙур булмаған ҡ ала һәм ауылдары эргәһенән үткәндә, уларҙың эргәһендә үк\nөйөлгән сүп - сарға тап булды. Әгәр улар ауыл биләмәһендә түгел икән, тимәк бер ниндәй яуаплылыҡ та кәрәкмәй, тигән һү ҙ. Йәғни, тәбиғәт яҡлаусыһыҙ ҡалған һәм уның беҙҙең ярҙамға мохтаж булыуы шик тыуҙырмай.\nИрәмәлгә күтәрелеүҙән тыш, шулай уҡ экология проблемаларын\nтикшереү сиктәрендә, матбуғат вәкилдәренә Йөрүҙән йылғаһы буйлап һалда төшөү тәҡдим ителде. Әүҙем ял итергә өйрәнмәгән\nжурналистар хәтерендә ул бик оҙаҡ һаҡланасаҡ әле. Сарала "ҡорбандар" аҙ булды - ни бары өс кеше генә кәмәнән ҡолап төштө, әммә мәжбүри һыу инеү күмәкләп көлөшөү менән тамамланды, сөнки был ваҡытта Йөрүҙәндең иң тәрән урындарында ла һыу "тауыҡ кисеп сығырлыҡ".\nБер һүҙ менән әйткәндә, ғәҙәти булмаған матбуғат конференцияһы эске туризмдың көнүҙәк поблемаларын асып һалды һәм журналистарға бер йылға етерлек рух күтәренкелеге бүләк итте.


СЫҢЛАНЫ ТӘҮГЕ ҠЫҢҒЫРАУ…\nКисә, йәғни 2 сентябрҙә, Рәсәйҙең барлыҡ белем усаҡтары гѳрләп торҙо. Ошо уңайҙан Сибай мәктәптәрендә лә тантаналы йыйылыштар, линейкалар үтте. Әйткәндәй, яңы уҡыу йылына ҡаланың 15 белем учреждениеһында 6788 уҡыусы парта артына ултырҙы, ә беренсе класҡа 840 ҡыҙ һәм малай уҡырға килде.\nЙыл да күркәм сараны юғары кимәлдә ойошторған 14-се мәктәп был юлы ла уҡыусыларға күңелле тамаша бүләк итте. Яңы уҡыу йылы менән тәбрикләргә ҡала округы хакимиәте башлығы Х.Х.Сѳләймәнов та килгәйне.\nСараны асып, мәктәп директоры У.Г.Мәхмүтов уҡыусыларға изге теләктәрен еткерҙе.\n—Беҙҙең мәктәп аң-белемгә ынтылып торған уҡыусылары менән ғорурлана. Яңы уҡыу йылында ла яңы бейеклектәргә, ҡаҙаныштарға ирешербеҙ, тигән ниәттәбеҙ. Тырышлыҡ, түҙемлек кеүек сифаттар юлдаш булыуын теләп ҡалам,—тине Урал Гәрәй улы. Уның әйтеүенсә, быйыл беренсе класҡа 18 бала уҡырға килгән, ә дѳйѳм уҡыусылар һаны 215-те тәшкил итә.\nХакимиәт башлығы Хәлит Хәмзә улы яңы уҡыу йылы менән ихлас ҡотлап, белем донъяһына аяҡ баҫыусыларға аҡ юл теләне.\n—Был кѳн—бѳтә уҡыусыларҙың, уҡытыусыларҙың, ата-әсәләрҙең байрамы. Һәр ваҡыт яҡшылар иҫәбенә инергә, башҡаларға ѳлгѳ булырға тырышығыҙ. Башланасаҡ уҡыу йылы белем усағы ишеген асыусылар ѳсѳн уңышлы булыуын теләйем,—тине ул.\nАртабан һүҙҙе ҡала мәғариф бүлеге методисы Нәсимә Ғәле ҡыҙы Мусина алып, күп балалы һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләр категорияһына ҡараған ике 1-се класс уҡыусыһына уҡыу кәрәк-яраҡтары менән портфель тапшырҙы.\n11-се класс уҡыусыһы Рамаҙан Ирназаров менән 2-се класс уҡыусыһы Анна Черновская сыңлатҡан тәүге ҡыңғырау сыңы шат йѳҙлѳ уҡыусыларҙы кластарға саҡырҙы.\nШулай итеп, белемгә юл асҡан был байрам Сибайҙа ла шаулап-гѳрләп үтте. Башланып торған яңы уҡыу йылы менән барлыҡ уҡыусыларҙы, уҡытыусыларҙы тәбрикләп, белем тауҙарына үрләр юлдарығыҙ ҡыҙыҡлы һәм иҫтә ҡалырлыҡ булһын, тип теләйбеҙ.


1836: Өфөлә Дворян йыйылышы бинаһында тәүге ижтимағи китапхана эшләй башлай.\n1938: Мәскәү телеүҙәгенән трансляциялар башлана.\nИсмәғилев Рафаэль Ришат улы (1951), ғалим-агроном, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының мөхбир-ағзаһы (1998), ауыл хужалығы фәндәре докторы (1992), профессор (1993), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (2010).\nЗарипов Риф Әхмәтнур улы (1947), хужалыҡ эшмәкәре. 1991—2012 йылдарҙа «"Нефтекама" теплица комбинатын төҙөү дирекцияһы» дәүләт унитар предприятиеһы директоры, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.\nПчелинцев Виктор Александрович (1947), дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, «Башҡортостан рустары Соборы» Төбәк йәмәғәт ойошмаһы башҡарма комитеты рәйесе, Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, юридик фәндәр кандидаты, Башҡортостандың атҡаҙанған юрисы, Халыҡтар дуҫлығы ордены (Башҡортостан) кавалеры.\nМөсифуллин Мөҙәрис Ғәйнелғилем улы (1957), мәҙәниәт хеҙмәткәре, драматург, прозаик, балалар яҙыусыһы. 1995 йылдан Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союздары ағзаһы, Дүртөйлө районының мәҙәни-ағартыу үҙәгенең художество етәксеһе.\nНовиков Юрий Олегович (1957), Өфө ҡалаһындағы Мануаль терапия үҙәге баш табибы, медицина фәндәре докторы, профессор, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы.


Билдәле булған һунар төрҙәре араһында ҡош сөйөү башҡорт халҡының ауыҙ-тел ижадында айырым урын алып тора. Был һунар тураһында күп легенда-риүәйәттәрҙә, йырҙарҙа, эпостарҙа һүрәтләнә, йәғни етеҙ ыласын, ҡеүәтле бөркөт һәм ҡанатлы ат күп кенә башҡорт әкиәттәрендә ҡаһарман батыр менән бергәләп яуызлыҡҡа ҡаршы көрәшә. Шулай уҡ тарихи сығанаҡтар ҙа йыртҡыс ҡоштар менән һунарҙың Башҡортостан территорияһында киң таралған булыуы хаҡында һөйләй. Башҡорт шәжәрәләрендә, мәҫәлән, юрматыларҙың, табындарҙың яҙмаларында ла ҡош сөйөү хаҡында телгә алына. Ишмөхәмәт кантон үҙе ҡош сөйөү оҫтаһы булараҡ дан алған кеше була. Халҡыбыҙҙың боронғо һунар төрө менән тарих фәндәре кандидаты Мирза Ғизетдин улы МУЛЛАҒОЛОВ таныштыра.\nБашҡортостан - элек-электән ҡош сөйөү киң таралған төбәк булараҡ билдәлелек яулаған. Бәлки, халыҡтың тәбиғәтте яратыуы, уның менән аңлашып йәшәүе, тәбиғәт балаһы булыуы быға сәбәпсе булғандыр. Кеше тәбиғәтте яратмаһа, уны аңларға тырышмаһа һәм уға иғтибарлы булмаһа, ҡырағай ҡоштарҙы өйрәтеүҙә лә ҙур уңыштарға өлгәшә алмаҫ ине. С. Сомье исемле немец тикшеренеүсеһе үҙенең күҙәтеүҙәрендә "...башҡорттар ыласындарҙы һәм бөркөттәрҙе өйрәтеүҙә айырым һәләткә эйә", тип юҡҡа ғына яҙып ҡалдырмағандыр.\nҠош сөйөү һунарының башҡорт халҡында киң таралыуы тәү сиратта уларҙың хужалыҡ ихтыяждары менән аңлатыла. Улар бөркөт ярҙамында үҙҙәренең малдарын бүреләрҙән һаҡлаһа һәм тире алыу өсөн төлкө-ҡуяндарға һунар итһә, ыласын һәм ҡарсығалар ярҙамында үҙҙәрен ҡыр йәнлектәренең ите менән тәьмин иткән. Нуғай хандары һәм мырҙаларынан азат булып, үҙ ерҙәрен ҡайтарғандан һәм Рус дәүләте менән берләшкәндән һуң, башҡорттар Аҡ батшаға барып үҙҙәренең тәбиғи байлыҡтарын барлағанда: "Имеем места для зимовья, имеем места для кочевки... есть беркуты с гнездами...", - тип, һунар ҡоштарын да телгә алып китә.\nҠош сөйөүҙең (соколиная охота) киң таралған осоро татар-монгол яуынан алып XIX быуат уртаһына тиклемге араға тура килә. Ҡош һунары менән шөғөлләнгән башҡорттар йыртҡыс ҡоштарҙы эйәләштереүҙә, өйрәтеүҙә һәм улар менән һунар итеүҙә ҙур тәжрибә туплай. Ошо үҙенсәлекте күп кенә Рәсәй (П. Рычков, П. Паллас, И. Лепехин, Э. Эверсман) һәм сит ил (С. Сомье, И. Де Бай, Ф. Ратцель) тикшеренеүсе-ғалимдары билдәләп китә. Башҡортостан Рәсәй составына ҡушылғас, башҡорт ерҙәренә күпләп урыҫ, татар, сыуаш, мари, мордва, удмурт крәҫтиәндәре күсеп килә башлай. Күсеп килгән халыҡ йоғонтоһонда башҡорттар ҙа ер эшкәртеү менән ныҡлап шөғөлләнә башлай, шул уҡ ваҡытта килмешәк крәҫтиәндәр ҙә башҡорттарҙың йәшәү рәүешенә иғтибар итә, бәғзеләрен үҙләштерә. Кемдәрелер, башҡорттар кеүек үк, йыртҡыс ҡоштар менән ҡырағай йәнлектәргә һунар итә башлай. Ә һунарсы ҡоштар менән уларҙы башҡорттар тәьмин итеп тора.\nКүп сығанаҡтарҙа ҡош сөйөү таралған территория дала менән генә сикләнә. Ләкин XVIII быуатҡа тиклем ҡош һунарының таралыу ареалы киңерәк булған. Быны халыҡ ижады ҡомартҡылары менән бер рәттән, ҡайһы бер тикшеренеүселәрҙең хеҙмәттәре дәлилләй. Ғөмүмән алғанда, был һунар төрө башҡортта күп тармаҡлы кәсепселекте тәшкил итә. Берәүҙәр йыртҡыс ҡош ояларын эҙләһә, икенселәр уларҙы аулау менән мәшғүл була, өсөнсөләр ҡошсоҡтарҙы ҡулға эйәләтә, дүртенселәр уларҙы һунарға өйрәтә, бишенселәр иһә баҙарға сығарып, һунарсы ҡоштар менән сауҙа итә. Һунар менән шөғөлләнеүселәр ҙә күп була.\nҺунар өсөн бөркөт, ыласын, ҡарсыға ҡулланыла. Өйрәктәрҙе аулау өсөн һаҙ көйгәнәген ҡулланыу тураһында ла мәғлүмәттәр бар. Бөркөттәр менән һунар артыҡ таралмай. Оло быуын кешеләре әйтеүе буйынса, әгәр бөркөт бүренең моронон тырнаҡтары менән ҡармап өлгөрмәһә, үҙе бүренең ҡорбанына әйләнә, йәки ҡаты яралана. Шуның өсөн дә башҡорттар был ҡошто ҡулға эйәләштергәндән һуң, ҡаҙаҡтарға, төркмәндәргә һата, ә үҙҙәре ыласын менән ҡарсығаларҙы хуп күрә. Һуңғы быуаттарҙа башҡорттар ҡош сөйөү менән күп осраҡта күңел асыу өсөн генә шөғөлләнә башлай, ә көндәлек тормошта һунарҙың был төрөн артыҡ ҡулланып бармайҙар. Хужалыҡ төрҙәре һәм тәбиғәт шарттары үҙгәргән һайын, ыласын һунары яйлап һүнә башлай. Ер эшкәртеү, иген, йәшелсә культуралары сәсеү менән шөғөлләнеү башҡорттарҙың йәшәү рәүешен нигеҙенән үҙгәртә. Әгәр быға тиклем башҡорттар йәйҙәрен йәйләүҙәрҙә үткәрһә, әкренләп был ғәҙәттәренән йыраҡлаша баралар. Ә бит ҡош сөйөү тап йәйләүҙәрҙә йәшәгән халыҡҡа хас була. Ер эшкәртеү кешеләрҙең күп ваҡытын ала, шул сәбәпле һунарсылыҡ юҡҡа сыға бара һәм йыртҡыс ҡоштарҙы өйрәтеү, эйәләштереү менән батрактар ғына шөғөлләнеүен билдәләй ҡайһы бер ғалимдар.\nБыл һунар төрөнөң яйлап юҡҡа сыға барыуының икенсе сәбәбе - Башҡортостанды колониялаштырыу шарттарында урман майҙандарының кәмеүе. Урмандарҙың кәмеүе күпләп ҡырағай йәнлектәрҙең дә юҡҡа сығыуына килтерә. Ҡош сөйөүҙең юғалыуында кеше факторы ла һуңғы роль уйнамай. Ғәҙәттә, йәрминкәләрҙә бөркөттәргә һәм ыласындарға ҙур хаҡ ҡуйыла. Шул сәбәпле, уларҙы табыу, өйрәтеү, эйәләштереү кәсебе киңәйә башлай. Алдан билдәләнеүенсә, хәҙер инде башҡорттар ғына түгел, был төбәктә йәшәгән башҡа милләттәр ҙә бының менән ныҡлап шөғөлләнә, экологик проблема килеп тыуа. Ҡоштарҙы эйәләштереү менән шөғөлләнгән башҡорттарҙа нәҫелде дауам иттереү өсөн ояларҙа себеш ҡалдырыу тәртибе ныҡлы күҙәтелһә, хәҙер инде ҡомһоҙ кәсепселәр был тәртипте күҙәтмәй һәм оялағы бөтә бәпкәләрҙе лә алып китеү күренеше массовый төҫ ала. Был да һунар ҡоштарының кәмеүенә килтерә. Күпмелер ваҡыттан был боронғо һунар төрө йәйләүгә сыҡҡан башҡорттар араһында ғына һаҡланып ҡала. Ыласын-бөркөттәр менән бергә ҡош сөйөү ҙә, ҡоштарҙы өйрәтеү, эйәләштереү оҫталығы ла юҡҡа сыға. Н.А. Зарудный үҙ хеҙмәтендә, экологик проблемаға ишаралап: "... йылғыр ҡоштарҙы һирәк килтерәләр. Килтерелгәндәре араһында ла матур, ҡыйыу бөркөттө күреп булмай", - тип яҙа.\nЙыртҡыс ҡоштар менән һунар итеүҙе яҡшыраҡ күҙ алдына килтерер өсөн В. Зефировтың яҙғандарына мөрәжәғәт итәйек. "Соколиная охота в Башкирии" тигән хеҙмәтендә ул башҡорт старшинаһы саҡырыуы буйынса ҡош сөйөүҙә ҡатнашыуы хаҡында бәйән итә. Һунар ваҡытында Зефиров старшина һәм уның улдары менән бергә бик күп өйрәк һәм ҡыр ҡаҙҙары йөҙөп йөрөгән күл буйына килә. Старшина мылтыҡтарҙан атырға бойороҡ бирә, ҡурҡыныс тауышҡа бар ҡыр ҡоштары бер юлы күлдән күтәрелә. Ошоно ғына көткән һунарсылар үҙҙәренең төп ҡоралдарын эшкә йәлеп итә. "Ҡапыл дүрт ыласын һәм бөркөт... ҡурҡҡан өйөргә үлемесле уҡтай ташланды. Ыласындарҙың етеҙлеге һәм көсө мине һоҡландырҙы һәм шатландырҙы, ләкин бөркөт, был ҡанатлы бүре, үҙ хәрәкәттәрендә үтә уҫал ине... ул осоп барған килеш бер ҡаҙҙы ботарлағандан һуң, шунда уҡ икенсеһенә, өсөнсөһөнә, дүртенсеһенә йәбеште. Ыласындар төрлө яҡҡа таралған ҡоштар көтөүөнә баш була алмауын күргәс, ул йәшен тиҙлегендә алыш яланын урап сыҡты, ҡоштарҙы ҡабаттан бер көтөүгә өйҙө һәм үҙенең ҡанһыҙ ләззәтләнеүен дауам итте; ҡорбандарын ҡанаттары менән һуғып төшөрҙө, тырнаҡтары менән өҙгөләне. Бер сәғәт тирәһе ваҡыттан эш бөткәйне инде. Һуңғы ҡорбан менән ыласындар ергә төштө, әммә бөркөт һаман да күкте байҡай ине әле..."\nБыл өҙөктә йыртҡыс ҡоштар менән һунарҙың башҡорттар өсөн классик варианты һүрәтләнә. Ниңәлер, ҡош сөйөү күп халыҡтарҙа таралған булһа ла, уның нисек итеп атҡарылыуы ентекләп бер ҡайҙа ла яҙылмаған. Зефировтың хеҙмәте был йәһәттән оло ҡиммәткә эйә. Ошо өҙөктә беҙ һәр ҡанатлы йыртҡыстың һунарҙағы "вазифаһы" һәм ҡорбанына ҡарата ниндәй ысул ҡулланыуын күрәбеҙ.\nЯҙылған: 30.06.14 | Ҡаралған: 1332


Әҙибә » Журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nЯратырға һәләтле йөрәк\nБР Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, яҙыусы Таңсулпан Ғарипованы күптәр «Бөйрәкәй» роман-эпопеяһы аша таныны. Республика театр сәхнәләрен шаулатҡан пьесалары аша белде. Хәҙерге замандың киҫкен проблемаларын күтәргән һутлы телле...\n«Наҙ ҙа, яҙ ҙа, ҡуҙ ҙа, ут та беҙ!..»\nБаймаҡ районы Бөрйән-Йылға ауылында буй еткергән ҡыҙ мәктәп йылдарында уҡ ижади һәләтен аса. Башҡорт дәүләт университетының «Шоңҡар» түңәрәгендә үҙе кеүек ҡәләм тибрәтеүселәр менән аралашып, бер ҡабына, бер һүнә. Әммә барыбер ҙә эстә урғылған ижади...\nБашҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, шағирә, драматург, үҙешмәкәр композитор Зөһрә Хәдит ҡыҙы Фәйзуллина – рух тәрбиәсеһе, әүлиәләр затын дауам иткән ағинәй, ихтирамлы һәм абруйлы кеше. Уның бай тормош юлына байҡау яһау күптәргә көс-ҡеүәт бирер,...\nЙөрәгендә – эйәрле-йүгәнле ат...\n«Олоғайҙым инде, миңә 38 йәш тула», – тип яҙғайным бер шиғырымда. Шулай итеп, «олоғайҙым инде, миңә бына 50 йәш тула», – тип күҙҙәрендә шаян осҡондар уйнатып ҡаршыланы беҙҙе әҙибә. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Шәйехзада Бабич...


"Интерактив башҡорт" залында\n6 Ноябрь 2019, 16:15\nВДНХ-Экспо күргәҙмәләр комплексында Өфө халыҡ-ара мәғариф салоны башланды. Унда илебеҙҙең ҡырҡ төбәгенән 170 экспонат менән танышырға мөмкин.\nБашҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фәнүр Йәғәфәров билдәләүенсә, Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың сентябрь Указында мәғариф тармағына айырым урын бүленгән, республикабыҙҙа “Мәғариф” милли проекты уңышлы тормошҡа ашырыла.\n– Республикабыҙҙа мәктәпкәсә йәштәге балаларға түңәрәктәргә йөрөү өсөн сертификат тапшырыла, балалар технопаркы эшләй, һанлы мәғариф үҙәге бар, – тине Фәнүр Мөхәррәм улы. – Улай ғына ла түгел, балаларҙың бөтәһенә лә төплө белем алыу өсөн һәр яҡлап та шарттар тыуҙырылған. Бөгөнгө сара тәжрибә уртаҡлашыу урыны, киләсәктә уның яңы ҡаҙаныштарға этәргес бирәсәгенә ышанам.\nХалыҡ-ара белем салоны бер нисә өлөшкә бүленгән. Айырыуса “Интерактив башҡорт” тигән залда олоһо ла, кесеһе лә күп ине. Бай күргәҙмә эшләй, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың алдынғы юғары уҡыу йорттары, колледждары, мәктәптәре һәм балалар баҡсаһының эше менән танышырға мөмкин.\nСара 9 ноябрҙә тамамлана.


Порно Ҡыҙ Бала Өсөн Уйын-Уйын Секс Ике\nНиһайәт, Ҡыҙҙар Уйыны Өсөн Порно-Бында Шул!\nБеҙ белгән күп йылдар инде, шулай уҡ йыш ҡына өлкәндәр был уйындарҙа уйнап торған ҡыҙҙар, малайҙар кеүек. Һәр хәлдә, ниәттәре изге уларҙың. Һәр хәлдә, уларҙың сайттарына инеп порноигровой шулай уҡ йыш ҡына, нисек һәм ир-аттар, әммә уларҙың шул ваҡытта үткәрелә. Был, сөнки уларҙың уйынын таба алмай, улар өсөн ваҡытының күп өлөшөн ҡәнәғәтләндерә. Әммә тиҙҙән барыһы ла үҙгәрҙе. Сөнки мейнстримный порно-н сайтында күрһәтелгән өсөн бөтө донъяла бик күп ҡатын-ҡыҙ порнофильм башлағас, ханым арналған, ҡалған оло донъя уның артынан эйәрҙе., Уйындары ла күп эшләйһе бар, уйындар өҫтөндә эшләй енсә, ҡатын-ҡыҙ оргазм унда төп иғтибар бүленә. Сөнки күп фантазияһы һәм, ғәҙәттә, ул көслө заттар барлыҡҡа килә, был мөмкин уйын наслаждайся.\nӨлкәндәр беҙҙең өсөн ҙур эш тәжрибәһе булған донъя уйын, һәм беҙ күрәбеҙ, - тип өҫтәне ҡатын-ҡыҙ башҡа сайттар категорияһы порноигра була башлағас, улар өсөн генә тәғәйенләнгән. Әммә башҡа сайтыбыҙ юҡ, шундай уҡ ҙур, бик ҙур шул, булды ул беҙҙең өсөн һеҙҙең туранан-тура бында. Һәм беҙ был сайтым өҫтөндә күп эшләргә кәрәк, ул ханым беҙгә ихтыяждары өсөн бөтә уйын тәҡдим булһа-ҡараясаҡбыҙ. Gnu тәҡдим беҙ күп, бик күп сценарий тәҡдим итә, һәм беҙ, был тағы ла мөһим, беҙҙең уйын тәҡдим итә, уларҙы һаҡлау һәм хәүефһеҙ өлкәндәр өсөн теләһә ниндәй уйын уйнарға мөмкин ҡоролма аша сайттар. Әммә был түгел, тимәк, беҙҙең өсөн бында уйын ғына ханым., Ир-егеттәр улар ҙа уйнай аласаҡ, һәм беҙ табырбыҙ, тип, ир-егеттәр уйын наслаждайся был, ысынлап та, ҡатын-ҡыҙҙар ваҡыттарын уҙғарыр ундағы персонаждар, уларҙың тормош. Бөтә парҙарҙы беҙ порноигр шул уҡ ваҡытта был коллекцияһы тәҡдим ителәсәк, теләп өйрәнеүселәр виртуаль донъяла бергә тиле. - Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ кем, хәүефле киләһе уҡыу, һеҙҙең менән күрергә, тип табылған икән, тип, һеҙ, кәрәк, ҡыҙҙар өсөн порноигра була.\nТел Һәм Ҡыҙҙарҙың Фантазияһы Бына Ниндәй Gnu\nБеҙ эконом ваҡытта һәм эконом булып Girls For Porn-тәжрибәле команда порно-вебмастер, һәм беҙ барыһы тураһында беләләр икән, был ханымды эҙләп, эш ҡасан етә шул тиклем порнофильм, порноигр тиклем шулай. Һәм был тап шулай, беҙ был сайтында күрһәтелгән. Көтә кеүек кәрәк, аҡыл менән башҡа межрасовый порноигра ханым беҙҙең сайтта. Һәм был тағы ла яҡшы, сөнки был шул уҡ, персонаждарҙың үҙ теләге буйынса был аз уйын уйнарға мөмкинлек бирә., Төҙөү ҡара үгеҙ менән ала улар икеһе лә идеаль иң ҙур ағзалары, улар кисергән мажараларҙың уйындарын тергеҙеү һәм үҙемдең аватарҙа һәм сифатын бөтә алмай, уларҙың реаль тормош кисереүен теләйбеҙ ине. Шулай уҡ беҙҙә бер нисә енси тормош симулятор булды, ханым, һеҙҙең өсөн унда уйнарға мөмкин, улар төрлө тикшереүҙәр менән сексуаль ир үҙенең бөтә төрҙәрен, уларға ҡаршы юл буйлап сәйәхәт итә, үҙе аса.\nҺеҙ күрергә, был шулай уҡ ҡайһы бер уйындар тарихында иң ҙур коллекцияһы-тип фоновый һаны менән бара. Һәм был, сөнки, был иң яҡшы наслаждайся эротика, ҡотосорғос, триллерҙар ханым. Бындай уйын менән ҡайһы бер иҫ киткес булыу тарихы барған был сайттың, тип һанай улар график роман кәрәк. Һәм һеҙҙе аптыратып булһа, белер, тип, аҡыл менән башҡа БДСМ ханым беҙҙең сайтта ла-уйындарҙа. Беҙҙең уйында нисек булыр, ул. ҡатын-ҡыҙҙар ир-аттың өҫтөнлөк агрессив булһа ла, лескам фемдом-уйын, ер аҫты һәм енси кыҙҙар мастит башҡа ҡыҙҙар., Үҙенең тәбиғәте буйынса бик ҡатмарлы бара уйын күрһәтеп, ханым кеүек үк, ойоштороу һәм шулай уҡ бик аз. Теләһә ниндәй ҡыҙ, хужабикә, һын футбол һәм әсәй үҙ урынын табыу мотлаҡ, сөнки барлыҡ зонаһында ҡапланған. Улар ниндәй яҡтары менән уйнай ине хәлдә лә, уның кисереүен леди булып нәмә яңы, преображать һәм әһәмиәтле.\nЯбай Һәм Уңайлы Интерфейс Меню\nСөнки ҡыҙҙарҙың сағыштырмаса "йәш" ҡала порноигра, беҙ иғтибарға алынды, тип интерфейс ябай һәм ҡыҙыҡлы булырға тейеш, күсеш осоро еңеләйтеү өсөн, каламбур. Төҫ, тауыш, һәм башҡа факторҙарҙың күп булыуында ҡайтанан дизайн, арзан булһын өсөн порноигр ҡыҙҙар эшләй. График, ай-һай, был хәҙерге заман сәнғәте, тәжрибә һәм үземде яҡшы күренә фиғылындағы өсөн идеаль булған ҡыҙ. Әлбиттә, был төрөндә эйә булырға, теләсә ҡайһы ҡыҙы, ул беҙгә платформа менән осрашып, үҙебеҙгә ҙур булыуын тойорға һәм ждет булырға яҙҙы., График движок, ул. беҙҙең уйындар ҡулланыу, яңы технологияларға нигеҙләнеп, с даими үҙгәрә һәм үҫә, шуға күрә хата, йәки, ғөмүмән, башҡа проблемаларҙы бер ҡасан да тотҡарлыҡ була. Шундай ҡатмарлы итеп төҙөлгән Анимация, һәм уның төп нөсхәһе тип ышандырҙы уйынсылар йәлеп итә. Бер персонажды күрһәтергә мөмкин булған бөтә саралар тулы һәм шул уҡ кәйеф өсөн реаль маҡсаттар һәм еренә. Реаль эш ҡасан етә сәхнә енсә, үтер кеүек, һәм башҡалар БДСМ, өндәр гармонияһы менән идеаль булған резервтарҙы графика, текстураһы киҫер ысынбарлыҡ сигенә еткәс, улар ысынбарлыҡты идеаль тип клон яһап., Был үҙенсәлек айырыуса мөһим, сөнки тик бында, ҡыҙҙар өсөн уйын порно, һәм наслаждайся был сара тулыһынса кисерергә мөмкин.\nИң Яҡшы Ваҡыт Юҡ Ҡарағанда, Бөгөн\nӘлеге ваҡытта нескәлектәре етерлек, ваҡытын файҙалы һәм бик йыраҡҡа яңы килер ғаләмгә. Әгәр һеҙ окисы, был, тимәк, һеҙ хәл итә инде, нимә эҙләйһегеҙ һеҙ, берҙән-бер, - тип калды, һәм беҙ был һикереү ҡушылып яһала. Исегездә тотоғоз, был түләүһеҙ веб-сайттар, бер ниндәй ҙә кредит картаһы тураһындағы мәғлүмәттәрҙе лә талап итә, бер ниндәй ҙә техник смекалка. Барыһы да һезгә эшләргә кәрәк, был уйын коллекцияһына инәсәк, һеҙҙең сценарий буйынса эротическое һайлау һайлаған, басыгыз был төймәгә үҙемдең аватарҙа төҙөү һәм уйнау. Хатта инә алмаған бурыслы системаһы уйынса, әгәр был уның да ашағыһы., Уйын коллекция төҙөгән кросс-платформа, шуға күрә уның менән теләһә ниндәй ҡоролошҡа инеп була ала, теләһә ниндәй браузер, теләсә ҡайһы ваҡытта һәм теләсә ҡайһы урында. Шуға күрә, ҡыҙым, ни булыуына инандыра, үҙе лә щелкан клитор менән ҡыуандырһын!


Рәхәтләнеп ял итте балалар\n5 Июль 2021, 16:10\nБалалар һәм үҫмерҙәр ижад һарайының “Пионер” көндөҙгө лагерында балалар каникулын файҙалы һәм ҡыҙыҡлы үткәрҙе. Тәмле аштар, мауыҡтырғыс мәҙәни һәм спорт саралары, төрлө уйындар - барыһы ла оҡшаны уларға. Ә иң мөһиме – үҫмерҙәр яңы дуҫтар тапты, рәхәтләнеп аралашты. Улар үҙҙәре лә был турала ҙур кинәнес менән һөйләй, һылтанма буйынса инеп уларҙың фекерҙәре менән танышығыҙ.\nБалалар һәм үҫмерҙәр ижад һарайының “Пионер” көндөҙгө лагерында балалар каникулын файҙалы һәм ҡыҙыҡлы үткәрҙе. Тәмле аштар, мауыҡтырғыс мәҙәни һәм спорт саралары, төрлө уйындар барыһы ла оҡшаны уларға. Ә иң мөһиме – үҫмерҙәр яңы дуҫтар тапты, рәхәтләнеп аралашты. Улар үҙҙәре лә был турала ҙур кинәнес менән һөйләй.\nМиңә ҡыҙыҡлы кешеләр менән осрашыу, төрлө спорт саралары оҡшаны. Айырыуса “Ҡыҙылы футбол” иҫтә ҡалды. Ихтирамлы, иғтибарлы, хәстәрлекле мөнәсәбәттәре өсөн лагерь хеҙмәткәрҙәренә рәхмәт.\nЛагерҙа ысын-ысынлап ял иттем, үҙемә төрлө асыштар яһаным. Тәьҫораттарҙы ике-өс һөйләмдә әйтеп бөтөрлөк тә түгел – барыһы ла шәп булды!\nБик күңелле булды. Вожатый һәм етәкселәр һәр көнөбөҙҙө байрам яһарға тырышты. Ашнаҡсылар тәмле-тәмле аштар менән һыйланы. Бында тағы ла ял итергә килер инем.\nӘлеге ҡатмарлы эпидемиология шарттарында балаларға онолмаҫлыҡ ял бүләк иткәндәре өсөн өҫтәлмә белем биреү учреждениеһы директоры Рөстәм Рауил улы Якиевҡа, лагерь начальнигы Юлия Викторовна Воробьёваға, 21 көн буйы арымай-талмай мауыҡтырғыс саралар ойошторған, тәрбиә эше алып барған педагогтар Гүзәл Миңлевәли ҡыҙы Асҡарова һәм Әлиә Тимерҡаҙыҡ ҡыҙы Яруллинаға һәм бар хеҙмәткәрҙәргә рәхмәтебеҙ сикһеҙ. Беҙгә, атай-әсәйҙәргә, ғәзиздәребеҙҙең йылы һүҙҙәрен ишетеү һәм ҡәнәғәт йөҙҙәрен күреү – оло ҡыуаныс. Уларҙың Маҡтау грамоталары, иҫтәлекле бүләктәре, фотоһүрәттәре – ҙур йыуаныс.


Башҡорттың рух шишмәһе | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > яңылыҡтар > Милләтебеҙҙең рух шишмәһе ҡоромаһын\n« Диндең төп талаптарының береһе — күркәм холоҡ\nЙырлап килә Мортазиндың эскадрондары »\nМилләтебеҙҙең рух шишмәһе ҡоромаһын\nБашҡорттың рух шишмәһе\nӘссәләмүғәләйкүм хөрмәтле уҡыусым, һеҙҙең иғтибарға Әнүзә Йомағолованың «Рисәләт» газетаһында сыҡҡан мәҡәләһен тәҡдим итәм.\nБөгөнгө күп милләтле мөхит шарттарында туған телебеҙҙе, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙҙе, халҡыбыҙҙың меңәр йыллыҡ дәүерендә ҡаныбыҙға, аңыбыҙға һендерелгән, башҡорт рухын һаҡлап ҡалыу еңелдән түгел. Әлбиттә, матбуғат, мәғлүмәт сараларының милләтте тәрбиәләүҙә әһәмиәте бик ҙур. Телевидение экрандары аша алып барылған тапшырыуҙар, гәзит, журнал биттәрендә баҫылған мәҡәләләр йәштәрҙең дә аңына, тормошҡа мөнәсәбәтенә йоғонто яһамай ҡалмай. Әммә бөгөн башҡорт телендә сыҡҡан гәзит, журналдарҙың тиражы бик аҙ, тотош милләткә барып етерлек түгел\nБының, әлбиттә, объектив һәм субъектив сәбәпле лә етерлек. Күптәр үҙенә кәрәк мәғлүмәте интернет селтәренән ала. Ә барыбер ҙә милләтебеҙҙең күпселек өлөшө ауыл ерендә йәшәгәнлектән, интернет, компыотер мөмкинселектәре менән файҙаланыу сикләнгән. Ә мәктәп илебеҙ мәғарифында бер туҡтауһыҙ барған үҙгәртеүҙәр, реформалар менән мәшғүл, шуғалыр ҙа уҡыусыны рухи яҡтан тәрбиәләү функцияһын педагогтар үҙ өҫтөнән алып ташлаған. Ниндәй генә йәмғиәт ҡоролошонда йәшәһәк тә, ниндәй генә үҙгәртеп ҡороу елдәренә дусар ителһәк тә, беҙҙе бер милләт итеп берләштергән асылыбыҙҙы һаҡлап ҡалыу һәр халыҡтың үҙенең мөҡәддәс бурысы ул. Әгәр был изге бурысты үтәй алмаһаҡ Аллаһы Тәғәлә беҙҙе икенсе халыҡ менән алмаштырыр. Был турала изге Ҡөрьәндә лә иҫкәртелгән.\nТуған телебеҙгә һөйөү, ихтирам тәрбиәләү, ата-бабаларыбыҙҙың быуаттар төпкөлөнән быуындан-быуынға күсә килгән изге йолаларын тергеҙеү һәм милли рухыбыҙҙы һаҡлау — быларҙың барыһына ла ғаиләлә нигеҙ һалына. Ғаилә ышаныслы булһын өсөн уның нигеҙе ныҡ булырға тейеш. Баланың сәләмәт булып үҫеүендә милли ризыҡтарға өҫтөнлөк биргән пропаганда кәрәк. Колбаса, сосиски, гамбургер, чупа-чупас, кока-кола кеүек фасфуд аҙыҡтар менән туҡланыу баланың һаулығына зыян ғына килтерә.\nБаланы шәхес итеп мәктәп тә, урам да тәрбиәләй алмай, был изге бурысты ғаилә генә тулыһынса тормошҡа ашыра ала. Шуның өсөн йәштәребеҙ ғаилә ҡороу мәсьәләләренә бик етди ҡараһындар ине. Бөгөн милләтебеҙҙең тамырына балта сабыусы бик ҡурҡыныс ике факторға туҡталып китеү кәрәк булыр. Беренсе: ауылдарҙа ғәҙәти күренешкә әйләнгән эскелек тамыр йәйгән, — икенсеһе: ҡалаларҙа рухһыҙ, туған теленән, халҡының милли ғөрөф-ғәҙәттәренән мәхрүм булған маргиналдарҙың арта барыуы. Был инде ҡатнаш никахтарҙан хасил булған ғаиләләр емеше.\nЭскелек ул – милләтебеҙҙе упҡынға этәреүсе иблес ҡоралы. Был йәһәттән матбуғат биттәрендә һәм информация сараларында даими рәүештә динебеҙ ҡанундары талаптарына ярашлы һәм фәнни яҡтан нигеҙләп тә айыҡ тормошо пропагандалау алып барылһын ине. Бәлки Рәсәй хөкүмәтенә эскән халыҡ менән идара итеүе еңелерәктер. Ә шулай ҙа генофондыбыҙҙы, милләтебеҙҙе, һаҡлап ҡалыу өсөн беҙгә, башҡортҡа, эскелектән арыныу мотлаҡ.\nКанада ғалимдары төньяҡ халыҡтарынан чукча, эвенк, эскимостарҙың эскелеккә бирелеү сәбәптәрен асыҡлау маҡсатында ғилми тикшеренеүҙәр үткәргән һәм ошондай һығымтаға килгән. Быуаттар дауамында халыҡ үҙенең туҡланыу рационында ит, һөт, балыҡ аҙыҡтары менән файҙаланған икән (йәшелсә, емеш-еләк, ашамайынса), был халыҡ вәкилдәренең организмыңда алкоголдең емергес тәьҫиренә ҡаршы торорҙай иммунитет бөтөнләй булмай һәм алкоголле эсемлектәр был халыҡ вәкилдәренең генофондына емергес зыян килтерә. Беҙҙең ата-бабаларыбыҙ ҙа Уралдағы тәбиғәт шарттарынан сығып, әллә күпме быуаттар һуҙымында ит, һөт аҙыҡтары менән туҡланған бит. Шуның өсөн эскелектән ҡотолоуҙың берҙән-бер юлы — милләтебеҙгә айыҡ тормош алып барыу. Бынан бер быуат элек кенә Зәки Вәлиди үҙенең “Хәтирәләр" китабында: “Милләтебеҙ араҡы эсмәй ине", — тип телгә алған. Әгәр әҙәм балаһы тәүбәгә килеп, үҙенең ихтыяр көсө табып, эскелек кеүек яман ғәҙәттән ҡотолоу юлдарын тапҡан хәлдә үҙенең тормошон яҡшы яҡҡа үҙгәртә һәм ғаиләһен дә һаҡлап ҡала ала.\nМилләтте юҡҡа сығарыусы икенсе фактор: халҡындан ситләшеп, уның яҙмышына, киләсәгенә битараф булыу. Башҡорт телен белмәгән, уны ихтирам итмәгән, милли ғөрөф-ғәҙәттәрҙе һанға һуҡмаған рухһыҙ балалар башлыса ҡатнаш никахтарҙан торған ғаиләләрҙән сыға. Ғаиләлә аралашыу теле башҡорт теле булғанда ғына, атай менән әсәй өйҙә башҡорт мөхитен булдыра алһа ғына, бала туған телен үҙләштерә, өйрәнә, туған телендә фекер йөрөтә, халҡының рухи ҡиммәттәрен аңына һеңдереп, башҡорт рухлы булып үҫә. Атай менән әсәй ике милләттән булған ғаиләләрҙә башҡорт теле аралашыу теле була алмай. Башҡорттоң милли булмышы, менталитеты үҙенә зыян килтереп булһа ла, ят мөхиткә, икенсе телгә өҫтөнлөк бирә. Статистика мәғлүмәттәренән күренеүенсә, бөгөнгө көндә ҡатнаш никахтарҙың нисбәте башҡорттарҙа 55 процент тәшкил итә, ә урыҫтарҙа ҡатнаш никахтар нисбәте 21 процент ҡына. Халыҡта ҡатнаш никахтарҙың нисбәте 70 процентҡа етһә, милләт үҙенең булмышын, асылын юғалтып, юҡҡа сығыуға дусар ителә. Башҡорт файҙаһына булмаған был күрһәткестәр йәштәребеҙҙе уйландырһын ине, егеттәребеҙ һәм ҡыҙҙарыбыҙ ғаилә ҡорор алдынан туған телде һаҡлау, милләтте ишәйтеү проблемаһында етди ҡараһындар ине.\nӘ иңде Рәсәйҙең сиктәре асылғас, демократик, ирекле йәмғиәттә йәшәйбеҙ тип, бигерәк тә ҡыҙҙарыбыҙ сиғандар һымаҡ ер шарының төрлө тарафтарына китеп, ете ят милләт вәкилдәренә кейәүгә сығып, ғаилә ҡороуҙы ғәҙәткә әйләндерҙеләр. Хатта Башкортостанда йәшәгән ата-әсәләре кейәүем ғәрәп, негр, инглиз, француз, итальян, грек тип ауыҙ тултырып маҡтаналар. Төптән фекер йөрөтә башлаһаң, был процесс ғорурланыу өлгөһө түгел, ә милләттең ысын мәғәнәһендәге фажиғәһе. Башҡорт бит сиған түгел. Сиғандар Ер шарының ниндәй генә төбәгендә йәшәһә лә булмаған халәттә лә, туған телен, ғөрөф-ғәҙәттәрен, милли булмышын, менталитетын һаҡлап ҡала ала. Әлбиттә, был йәһәттән сиған халҡы — һоҡланырлыҡ ҡәүем.\nӘ бына башҡорт тыуған еренән, иленән сығып китеү менән, туған телен икенсе телгә алмаштыра, ғөрөф-ғәҙәттәрен онота, хатта бәғзеләре динен дә алмаштыра. Шулай булғас, башҡорт ҡайҙалыр иленән ситтә диаспора булып йәшәй алмай, ул тик үҙ-ерендә, үҙ илендә, үҙ мөхитендә, үҙ милләте араһында ғына башҡорт булып ҡала ала.\nСоветтар Союзы осоронда йәшәү, торлаҡ шарттарына бәйле Башҡортостандан ситкә китергә мәжбүр булған йөҙәр меңләп милләттәштәребеҙҙең күбеһе бөгөнгө көндә ассимиляцияға дусар ителеп, бер нисә быуын үткәндән һуң сит милләттәрҙән йотолоуы быға асыҡ миҫал. Уларҙың тик бармаҡ менән һанарлығы ғына туған телен, милләтен рухын –һаҡлап ҡала алған. Төрлө, төбәктәргә һибелгән башҡорттоң ассимиляцияға бирелеүенең сәбәбе үрҙә телгә алынған ҡатнаш никахтарҙа. Башҡортостан телевидениһында аҙна һайын сыҡҡан “Башҡорттар” программаһы тураһында ла бер нисә һүҙ әйтеп китеү кәрәк булыр. Беҙҙең журналистар сит илдәрҙә йәшәгән милләттәштәребеҙҙе интернет аша эҙләп табып, эфирға сығара, улар менән әңгәмәләшә, уларҙың хәл-әхүәлен һораша. Әлбиттә, белем алыу, уҡыу, тәжрибә туплау өсөн сит илдәргә сығыу, сит ерҙәрҙе күреү, сит телдәрҙе өйрәнеү кәрәк. Тик йәшәү өсөн, ғаилә ҡороу өсөн түгел. Ете диңгеҙ аръяғында сит милләт вәкиле менән ғаилә ҡороп, сит илдә йәшәргә тороп ҡалған башҡорттан Башҡортостанға, башҡорт милләтенә ни файҙа?.. Сит тарафтарҙағы әле һанап кителгән сит милләт кейәүҙәребеҙҙән ҡасан башҡорт балаһы тыуғаны бар? Сит милләттәрҙең һанын арттырыу үҙ халҡыңа бер ниндәй ҙә мәртәбә өҫтәмәй һәм беҙгә сит милләттәрҙең һанын арттырыусы сеймал булып хеҙмәт итеүҙән туҡтарға ваҡыт. Башҡорт бит йәһүд түгел. Йәһүд кенә ниндәй илдә йәшәүенә ҡарамаҫтан йәһүд булып ҡала белә. Күрәһең, йәһүд халҡының үҙ асылын, үҙ-үҙен һаҡлай ала торған эске инстинкты бик көслөлөр.\nӘ беҙ, башҡорттар, халыҡ булараҡ үҙебеҙҙе тик үҙ илебеҙҙә, Уралыбыҙҙа ғына һаҡлай алабыҙ. Аллаһы Тәғәлә беҙҙе Уралыбыҙҙан айырмаһын, ошо изге ерҙә халыҡ булып ойошҡанбыҙ, моңло ла, яғымлы ла, камил да туған телебеҙ ошонда яралған.\n— Һай, Уралым, Уралым.\nАтам кейәү булған ер.\n— тип Уралын Мәккәгә тиңләп, уға табынған, ерен-һыуын һаҡлап, миллионлаған ҡорбандар биргән, тыуған еренең хозурлығына, матурлығына һоҡланып, йырҙар, ҡобайырҙар ижад иткән. Тимәк, башҡорт милләтенең яҙмышы ошо ерҙә гөнә хәл ителә ала һәм дәүләтселеге лә ошо ерҙә генә һаҡланып ҡала ала.\nҮҙәк телеканалдарҙа алып барылған тапшырыуҙарҙан үҙебеҙгә әллә ни өлгө ала алмайбыҙ. Рәсәй телеканалдары тапшырыуҙарында милләт-ара никахтарҙы мөхәббәт емеше тип һәр яҡлап хуплауы АҠШ өлгөһөнә эйәреүҙәндер ул. АҠШ бит — килмешәктәр иле. Американы Колумб асҡандан һуң, Европанан был яңы ерҙәргә төрлө милләт вәкилдәре байлыҡ артынан ағыла башлай. Американың төп халҡы индеецтар баҫҡынсыларҙан күпләп ҡырылыуға дусар ителгәс, был территорияла йөҙәрләгән килмешәк милләт вәкилдәре бер халыҡ булып уҡмаша һәм бөгөн улар үҙҙәрен америкалы милләте тип йөрөтәләр.\nҮҙәк канал тапшырыуҙарында рәсәйлеләр дөйөм берҙәм милләт, бер халыҡ тип тылҡыуҙары беҙҙе һағайта.\nӘ Рәсәй дәүләте бит бөтөнләй икенсе йүнәлештә формалашҡан, уның составында йәшәгән һәр этностың үҙенең тарихи ере, ошонда меңәр йыллап йәшәгән ватаны бар. Шуға күрә Рәсәй бер халыҡтың ғына түгел, ә күп милләтле дәүләттең федерацияһы. Федерацияның бер гөлләмәһен тәшкил иткән башҡорттоң башҡаларҙан айырып торған үҙ теле, үҙ моңо, үҙ ғөрөф-ғәҙәттәре, үҙ йолалары бар бит.\n2 февралдә Рәсәйҙең “Мир” телеканалында журналист Апексей Шахматов алып барған “Һүҙҙән — һүҙгә” (слово за слово) программаһында «Рәсәй мигранттары кәрәкме?” тигән тапшырыу булды. Ошо тапшырыуҙа ЛДПР фракцияһынан Госдума депутаты Вадим Деньгин үҙенең сығышында: “Рәсәйҙең Алыҫ Көнсығышында урыҫтар Ҡытай мигранттарынан йотола, сөнки был төбәктә көнөнә 2 урыҫ- ҡытай никахтары теркәлә. Эш былай барһа, урыҫ милләте ассимиляцияға дусар ителеп, ҡытайлыларҙан йотолоп бөтәсәк», — тип саң ҡаға.\nӘ беҙҙең зыялыларыбыҙ милләт-ара никахтарҙы юғары мәҙәниәтлелек, дуҫлыҡ, татыулыҡ өлгөһө тип күккә күтәреп маҡтайҙар. Ә бер нисә тиҫтә йылдан тотош Уралды 50 меңләп башҡорт тороп ҡалһа, башҡорт теле, башҡорт халҡы ғына түгел, Башҡортостан Республикаһы ла булмаҫ бит.\nТуған телебеҙҙе, ғәрәф-ғәҙәттәребеҙҙе милли мәҙәниәтебеҙҙе, бай тарихыбыҙҙы үҙебеҙ яҡлап, үҙебеҙ һаҡламаһаҡ, яуаплылыҡты үҙ өҫтөбеҙгә алмай, милләт булараҡ юҡҡа сығып, тарих арбаһынан төшөп ҡалһаҡ, беҙҙе хатта Аллаһы Тәғәлә лә тергеҙә алмаҫ. Милләттә туған тел, туған мондар, рух йәшәй. Шуны онотмайыҡ.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 04.11.2017 в 22:09, и размещена в категории яңылыҡтар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


- Зал яҡшы, ләкин минең кеүек гиганттар өсөн сәхнә бәләкәйерәк, - тип етди йөҙ менән хәбәр һалды Николай Носков, "Өфө уттары" төнгө клубының "Колизео" мегазалына шығырым тулған бер нисә йөҙлөк аудитория алдына килеп сыҡҡас та. Зал уның был хәбәренән айнып та өлгөрмәне, халыҡ әлегә тиклем ишетмәген өр-яңы йырҙарын башлап та ебәрҙе. Ә инде бер ниндәй фонограммаһыҙ, көслө, сағыу тере\nтауыш менән йырлауы артисҡа уғата бәҫ өҫтәне. Носков менән йәнәштә Өфөнөң танылған ҡурайсыһы Роберт Юлдашевты күргәс, зал айырыуса йәнләнде. Ҡурайҙа рок әйтеп аңлатҡыһыҙ шәп килеп сыҡты.\n- Беҙҙең турне Өфө менән генә тамамланмай. Беҙ бөтә ил буйлап үтәсәкбеҙ. Өфө ҡурайсыһы Роберт Юлдашев менән осрашыу кеүек тормошомдағы ҡыҙыҡлы хәлдәр өсөн яҙмышыма үтә рәхмәтлемен, - тип һөйләне Николай Носков. -\n"По пояс в небе" тигән яңы альбомымда бөтә йырҙарым да тиерлек иҫ киткес уйын ҡоралы - ҡурай ҡатнашлығында яҙылған.\nРоберт Юлдашев "пролетар рок йырсыһы" Гарик Сукачев һәм эстрада башҡарыусыһы Николай Носков менән эшләй башлағас, күп эстрада төркөмдәре һәм йырсылар уға "болаша"\nбашлай. Ләкин Роберт "унда-бында ташланырға" йыйынмай. Уның өсөн ижади офоғон киңәйтеү генә түгел, үҙен уникаль музыкант булараҡ һаҡлау ҙа мөһим. Һәр тәҡдимде ул бөтә яҡлап уйлай һәм проектта нимәһелер оҡшамаһа, ризалашырға\n- Донъяла талантлы кешеләр күп, ләкин бөтәһе лә үҙ фекерен унан һуңғы быуындарға етерлек, быуаттарға һаҡланырлыҡ итеп киң һәм аныҡ сағылдыра алмай. Бындай уңышлы музыкаль төркөмдәрҙең береһе - ҡасандыр "Беҙгә иң\nкәрәклеһе - мөхәббәт" ("Все, что нам нужно - это любовь") тип йырлаған "Beatles" төркөмө. Һәм был ысынлап та шулай. Ярата беләбеҙ икән, тимәк, йәшәйбеҙ. Мин ошо турала онотмаҫҡа тырышам, - тип белдерҙе Николай Носков.\n- Әле Николай Носков Рәсәй ҡалалары буйлап ҙур булмаған\nтурға сыҡҡан, ул бөтәһе биш-алты концерт бирәсәк. Ә мине икенсе тапҡырына Японияға саҡырҙылар, - тип киләсәккә үҙ пландары менән уртаҡлаша Носковтың сәхнәләш коллегаһы Роберт Юлдашев. - Әйтергә кәрәк, Ҡояш сығышы илендә ҡурайҙы бик нескә тоя һәм яҡшы аңлай беләләр. Был уйын ҡоралы тауышын ишетеү менән кешеләр ашауҙан, һөйләшеүҙән һәм хатта, әйтер инем, тын алыуҙан туҡтай. Ҡурай япондарға шул тиклем ныҡ тәьҫир итә. Хәйер, башҡорттарҙың мәҙәниәте менән таныш булмаған һәм тере ҡурай тауышын ишетмәгән башҡа ҡалалар халҡына ла шулай уҡ тәьҫир итә. Уларҙа "ҡурайҙа башҡорт милли көйөн генә башҡаралар" тигән стереотип юҡ. Минең ҡурайҙа уйнауымды тәүге тапҡыр ишетеү менән ғәжәпләнеп ҡала, уларҙың ҡараштарынан: "был мөмкинме ни?" тигән һорауҙы уҡырға мөмкин. Һуңынан ғына бирелеп тыңлай башлайҙар.


Башҡортостанда йәш ғалимдарға гранттар тапшырылды - Bash.News\nЙөрәк һүҙе-2019. Итогов�...\nДень башкирского языка. Телемарафон\nЙөрәк һүҙе-2019. Итоговый вечер поэтического поединка. Продолжение\nБашҡортостанда йәш ғалимдарға гранттар тапшырылды\nБашҡортостанда йәш ғалимдарға гранттар тапшырылды https://bash.news/news/89719_bashortostanda_jsh_alimdara_granttar_tapshyryldy/?lang=bash\nҠышҡы дизель яғыулығын етештереү өсөн катализаторҙар, ауыл хужалығы ерҙәре өсөн һанлы электрон карталар һәм мейегә ҡан һауғанды дөрөҫ асыҡлау өсөн биомаркерҙар. Республиканың йәш ғалимдары етди темалар өҫтөндә эшләй. Бөгөн Өфөлә Фәнни проекттар конкурсы еңеүселәрен тәбрикләү тантанаһы үтте. Фән көнөндә 30 йәш ғалим Башҡортостан Республикаһы гранты алды.\nАйнур Зиннәтуллиндың ғилми эше күҙ ауырыуҙары табиптарының эшен күпкә еңеләйтәсәк. Йәш ғалим күҙҙең селтәрле ҡабығы торошон өйрәнеп клиник атлас төҙөгән. Бәләкәй генә үҙгәрештәр ҙә һуҡырлыҡҡа килтереүе ихтимал, ти ул.\nАйнур Зиннәтуллин, Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты аспиранты: “Ауырыуҙың башында уҡ был сетчатканың үҙгәрештәрен күрһәтергә теләйбеҙ.Күҙ ауырыуҙары арбуйынса инвалидлыҡта күҙҙең селтәрле ҡабығы ауырыуҙары икенсе урында тора. Шуға уны ваҡытында тикшереү һәм дауалау бик мөһим”.\nКонкурсҡа тәҡдим ителгән проекттарҙың күбеһе тәбиғәт фәндәренән. Яғыулыҡ-энергетика, агросәнәғәт, машиналар төҙөү, һаулыҡ һаҡлау-йәш ғалимдарҙың эштәре төрлө өлкәләргә ҡағыла. Йәш ғалимдар яман шеш, генетик сирҙәрҙе диагностикалауҙа яңы алымдар, башҡорт нефтенең сифатын күтәреүҙә заманса технологиялар тәҡдим итә.\nӘлфис Ғаязов, Башҡортостан фәндәр академияһы президенты, комиссия рәйесе урынбаҫары: “Йәш ғалимдарыбыҙҙың һәр береһенең эше ынйыға тиңләрлек. Матур эшләнгән. Көн ҡаҙағында торған мөһим мәсьәләләрҙе күтәрәләр. Яңы төрлө ысулдарын да тәҡдим итәләр. Был конкурстың бәҫен күтәреп ебәрҙе”.\nКомиссия ағзалары әйтеүенсә, бөтәһе 172 заявка ҡабул ителгән. 30 еңеүсе араһында инструменттарҙы буяу өсөн яңы материалдар уйлап табыу, башҡорт балы брендын үҫтереү кеүек проекттар ҙа бар. Ә бына Лилиә Абдуллина төрлө телдәрҙе сағыштырмаса тикшерә. Уның проекты тел белгестәренә һәм тәржемәселәргә көнүҙәк буласаҡ.\nЛилиә Абдуллина, филология фәндәре кандидаты: “Башҡортостан юғары уҡыу йорттары араһында тик БДУ-ла ФБФЖ-ла ғына 5 көнсығыш теле өйрәнәләр-төрөк, ҡытай, ғәрәп, фарсы, корея. киң функциялы лингвистик үҙәк асыуҙы планлаштырабыҙ ошо проект нигеҙендә”.\nБылтыр республика грантының күләме 1 миллион һумға еткән. Оҙаҡламай төбәктә" Фән" милли проекты тормошҡа ашырыла башлаясаҡ. Фәнни тикшеренеүҙәр өсөн 6 йыл эсендә 4 миллиард һум тотоноласаҡ тип күҙалалана.\nБашҡортостанда Бөтә Рәсәй фән фестивале асылды\n23:23, 13 дек\nӨфөнөң күп профилле һөнәри колледжында бөгөн башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән республика олимпиадаһы үтте\n22:55, 13 дек\nӨфөлә «Ғарипов уҡыуҙары» төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы үтте\n22:54, 13 дек\nИл буйынса Ватан тарихын белеү кимәле тикшерелде\n22:53, 13 дек\nБыйыл Кремль шыршыһында Башҡортостандан 114 уҡыусы ҡатнаша\n21:57, 12 дек


Мухин йырыны — Башҡорт Википедияһы\n47°16′22″ с. ш. 39°53′24″ в. д.HGЯO\nҠурсаулыҡ ерендә хәрби техника күргәҙмәһе\nЯҡындағы ҡала Аксай (Ростов өлкәһе)\nМайҙаны 48 га\nМухин йырыны Викимилектә\nМухин йырыны (Малый лог) — өлкә кимәлендәге тәбиғәт һаҡлау ҡурсаулығы. Ростов өлкәһенең Аксай ҡалаһында урынлашҡан. Аксайҙың көнсығышындағы йырындың битләүе (төр. «байрак» — балка, балочные леса, буераки) байрак урмандары менән ҡапланған. Был япраҡлы урмандарҙа төп тоҡомдар булып имән, ябай дардар (ҡорос) ағасы, ҡарағай, ҡарама тора.\nЙырындың (балканың) төбө тотошлай тиерлек һаҙлыҡтан тора. Биләмәлә Аҡсай хәрби-тарих музейы эшләй. Унда, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Николай Дмитриевич Гулаев исемендәге хәрби-тарихи комплекс урынлашҡан.\nУның составында 1960 йылда ядро һуғышы ҡурҡынысына әҙер булыу маҡсатынан сығып төҙөлгән комплекс бар. Ике яруслы бункер күп һанлы бүлмәләр һәм иркен залдарҙан, герметик ишектәр ҡуйылған тармаҡлы коридорҙар системаһынан тора.\nҮҙгәртеп ҡороу йылдарында ташландыҡ хәлгә килгән ҡоролманан музей хеҙмәткәрҙәре, асыҡ һауала ҡуйылған «Еңеү ҡоралы» тигән күргәҙмә-экспозиция эшләп ҡуйған. Унда Бөйөк Ватан һуғышы йылдары осороноң атыу ҡоралдары һәм обмундированиеһы ҡуйылған.\nМузей территоияһында XX быуат Рәсәй һәм совет хәрби техникаһы күргәҙмәһе ҡуйылған. Танктар, бронетранспортёрҙар, пехота һуғыш машинаһы (БМП), самолёттар (МиГ-23 һәм Ан-2), танктарға ҡаршы тороусы пушкалар: 1942 йыл өлгөлө 76-мм дивизион пушка (ЗИС-3), зенит һәм артиллерия ҡоралы, 1909 йылғы пушка-гаубица.\nМухин йырыныың битләүендә һәр төрлө дала үҫемлектәре үҫә. Улар араһында: ҡыяҡлыларҙан һоло үлән (ҡыяҡ үлән), ҡылған үҫә. Шулай уҡ бәпембә, юл япрағы, әрем, ҡандала үләне, йылантамыр, бажат (ҡыяҡ үлән), туҡранбаш киң таралған.\nМухин йырынының битләүе байрак урмандары менән ҡаплаған. Урман ситтәрен энәлек, әлморон (гөлйемеш), барбарис, терн ҡыуаҡлыҡтарынан торған әрәмәлек уратып алған. Йырында тағы ла ҡарама, йыла, алмағас, тут ағасы (ебәк ағасы), груша осрай. Көнбайыш һәм кавказ каркасының айырым ағастары һерәйеп ултыра. Ҡырҙан аҡ ҡайын килтереп ултыртылған. Быуа ситтәрендә аҡ тал, аҡ тирәк, лох (лох серебристый) үҫә.\nӘлеге ваҡытта Мухин йырынының торошо шәптән түгел. Биләмәлә ер һөрөү, йорт һәм гараждар төҙөү туҡталмай. Усаҡтарҙан сыҡҡан янғын тәләфләй. Суплектәр үҫә бара. Шишмәләр таҙартылмай. Быуа һыуы ла тығылған хәлдә.\nXVIII быуатта Мухин йырыны Малый Лог тип аталған. Һуңыраҡ, Мышар балкаһы (Рябиновая балка) тип тә йөрөткәндәр. Ҡурсаулыҡ сауҙәгәр Мухиндар ғәиләһе менән бәйле. Уларҙың Аксай станицаһы янында 79 га биләмәһе булған. Мухиндар ағас менән һатыу итеүсе бик бай сауҙагәрҙәр булған. Далала ағас табыуы бик ҡыйын булғанлыҡтан, сауҙалары бик ҙур ҙур табыш килтергән.\n1915 йылда Мухин йырынын Варшава университетының уҡытыусылары һәм студенттары өйрәнгән. Немец ғәскәрҙәре баҫып алыуы бар тип, Варшава университетының төп корпусы Дондағы Ростов ҡалаһына күсерелгән була. Был ерҙәрҙең тупрағы, үҫемлектәр донъяһы күпмелер дәрәжәлә В. Н. Вершковский, А. А. Приступа, О. К. Кояль һәм башҡа профессорҙар тарафынан өйрәнелеп, уларҙҙың ғилми эштәрендә сағылыш тапҡан. Мухин йырынының фәнни күҙлектән баһаһы бик ҙур. Өлкәлә ҡалдау далалар ҙа, ҡыуаҡлы далалар ҙа, ташлы һәм балсыҡлы битләүҙәр ҙә, урман һыҙаттары һәм туғайҙар бар. Мухин йырынында шул экосистемаларҙың һәр береһе лә осрай.\n1923 йылда Дон дәүләт университететының Аксай экскурсия станцияһы асыла. Уның өсөн ике айырым йорт бирелә. Береһендә лаборатория, урындағы тәбиғәт музейы һәм студенттар өсөн ятаҡ урынлаша. Икенсе бәләкәйерәк йортта дөйөм кухня була. Бер бүлмәлә музейҙы ҡараусы йәшәй. Дүрт бүлмә ҡырҙан килеп эшләүсе фәнни хеҙмәткәрҙәргә тәғәйенләнә.\n1925 йылда Аксай экскурсия станцияһы нигеҙендә биология станцияһы ойошторола. Унда дала һәм гидробиология бүлектәре була. Ошоға бәйле, 1925 йылдың апрелендә университетҡа Мухиндың элекке имениеһы (10 йыл срок менән) һәм биләмәһе тапшырыла. Бында буласаҡ педагогтарҙы ауыл хужалығы менән таныштырыу, тәбиғәтте өйрәнеү методикаһын уҡытыу һәм башҡа бик күп маҡсаттарҙы хәл итеү планлаштырыла.\nБөйөк Ватан һуғышы ҡурсаулыҡҡа ҙур зыян килтерә. Йырын өс тапҡыр аяуһыҙ һуғыш яланына әйләнә. Тирә-яҡты иркен байҡай алыу өсөн һирәк осраған ағастар, йөҙйәшәр имәндәр бысып ташлана. Битләүҙәр окоптар һәм танктарға ҡаршы урҙар менән сыбарлана. Уларҙың эҙҙәре әле лә асыҡ күренеп тора.\n↑ 1,0 1,1 Мухина балка (рус.). Автор Дона. 25 декабрь 2016 тикшерелгән.\n↑ Мухина балка в начале ХХ века (рус.). Аксайский военно-исторический музей. 25 декабрь 2016 тикшерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мухин_йырыны&oldid=685977 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:20 9 май 2017 үҙгәртелгән.


Һәр ваҡыт доғала булайыҡ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » Һәр ваҡыт доғала булайыҡ\nҺуңғы ваҡытта интернетта ла, былай осорашҡанда ла шундай һүҙҙәргә иғтибар итә башланым: “исламға ҡарата мөнәсәбәтем ыңғай”, “динле кешене ихтирам итәм”, “Ҡөрьәнде матур көй менән уҡыһалар, күңелемә рәхәт”, “мәсеткә инеп, хәйер бирһәм, тынысланам”, “аҙан тауышын яратам”, “әбей-бабам мулла булған, хажға барған” һ.б. Хатта мәғрифәтле, белемле, уҡымышлы ҡайһы берәүҙәр дин терминдарын ҡулланып, матур-матур шиғырҙар ҙа яҙа. Доға итеп яҙылған шиғырҙар осрай (доғаны шиғырға һалмаҫҡа ҡушҡан бәйғәмбәребеҙ). Һөйләшеп китһәң, был кешеләрҙең дини ғәмәлдәрҙе үтәмәгәне асыҡлана. Был күренешкә, үҙемсә, бер һығымта яһаным: уларҙың күңел төбөндә ата-бабанан бирелеп килгән ислам диненең генетик коды ята, ләкин донъя эштәрен өҫтөн күреп, үҙҙәрен уратып алғандарҙың кире ҡарашынан ҡурҡып (тәкәбберләнеп тә), бигерәк тә ғәүрәтте ҡаплап йөрөүҙән ҡурҡып, дин тоторға ашыҡмайҙар. Ниндәй генә эште яҡшы башҡарайым тиһәң, ғилем кәрәк. Дин ул телдән-телгә күсеп килгән бер төшөнсә генә түгел, бында ла уның ғилемен белеү мотлаҡ. Был турала уҡымай ғына, ныҡлап тикшеренеп төбөнә төшмәһәк , беҙ, совет осоронда һәм аҙаҡ уның шауҡымында аңы тарҡалған әҙәмдәр, тиҙ генә дингә ылығып китә алмайбыҙ. Үҙем дә шул этаптарҙы үткәс, был хәлде аңлайым.\nБер шулай интернеттағы “дуҫым” менән әңгәмәләшеп киткәс, шиғыр-доғаларын миңә ебәрҙе. Гел генә Аллаһы Тәғәләгә мөрәжәғәт иткән, бөтә бәлә-ҡазаһы тураһында ла яҙған. Күп кенә һорауына яуап бирергә тырыштым. Аҙаҡ килеп үҙенең икенсе диндә булыуын асып һалды. Аптыраным. Исем-шәрифтәре беҙҙең халыҡтан булғас, күңелгә ауыр булды. Маҡсатым башҡа диндәрҙе ғәйепләү түгел.“Үҙем аңлап, теләп, ошо дингә күстем”, – ти был. Йәл. Хәҙерге заман ғалимдары: “Икенсе дингә күскән кешенең башта ғына донъялағы тормошо яҡшылана, ә һуңға табан элеккенән дә насар хәлдәр килеп сыға”, – ти. Әле был ҡатын фажиғәле хәлдәр арҡаһында яҡындарын юғалтҡан, үҙенең дә нәҫел ҡалдыра алмаҫлыҡ бәхетһеҙ ваҡыты, артабан ни булыр? Алла һаҡлаһын. Тағы уның бер яғы асылды. Магияға ышана. Был инде хатта уның тотҡан динендә лә хупланмай. Ширк – иң ҙур гонаһ. Әгәр быны уҡыһаң, “дуҫҡайым”, үпкәләмә, аңларға тырыш, үҙ динебеҙҙе үҙләштер, кире нәмәләрҙе үҙеңә тартыуҙы туҡтатырға тырыш. Аллаһы Тәғәлә: “Һеҙгә ирешкән бәлә-ҡазалар үә ҡайғылар үҙегеҙҙең гонаһтарығыҙ сәбәпле”, – тигән бит. Бер автор шиғырында: “Намаҙ уҡымаһам да, минең күңелем яҡшы, Аллаһы Тәғәлә шуны бир, быны бир...” – тигәс, мин: “Намаҙ уҡымағас , доға уҡымағас, Аллаһы Тәғәлә ишетерме икән һуң? “Бир-бир...” генә түгел, Әхирәтте лә уйларға, атай-әсәйеңә үҙең (хәйер биреп кенә түгел) доға ҡылырға кәрәк. Әруахтарға бигерәк тә үҙ балаһы уҡыған доғаларҙы Аллаһы Тәғәлә ҡабул итә, ти бит дин ғалимдары. Алланың берлегенә ышанаһың икән, Уның китабы Ҡөрьәндә мосолманға ҡушылған намаҙ, ураҙа, зәҡәт, хаж (мөмкинлек булһа) ғәмәлдәрен дә үтәргә кәрәктер бит?» – тинем.\nТағы бер хәл. Бер ҡатын шахтала ирен юғалтып, ҡайғылы сағында бөтә аҡсаһын, ҡиммәтле нәмәләрен урлатып, эсергә, тартырға өйрәнеп, асарбаҡ хәлендә ҡайтып инде. “Һиңә хәҙер бер юл – дин юлы, шунда ғына кеше булып китерһең”, – тигәнемә ул: “Апай, миңә бит 50 генә, эскем дә, тартҡым да килә әле, яулыҡ та миңә килешмәй...” – тип яуапланы. Мин: “Эс, тарт, яулыҡ ябынма, ләкин үҙ динеңде яйлап өйрән, әлегә намаҙ доғаларын ятла, аңыңа килеп еткәс, кәрәге булыр. Ләкин һуң булыр, олоғайғас ятлап булмай ул”, – тинем. Шулай итеп күндерҙем. Уны йәлләп, мәсеттәге бер нисә дәрескә алып барып, көтөп, үҙем дә дәрестә ултырып, алып ҡайттым. Үҙ алдына тағын бер нисә тапҡыр мәсеткә барҙы ла ташланы. Һуңынан миңә, мине сихырлағанһың (ысын итеп, ышанып әйтә), эскем дә, тартҡым да килмәй, ти. Шунан һуң был ҡатын насар ғәҙәттәренә ҡабат ҡайтманы. Ләкин мине ғәйепле итеп ҡалдырҙы. Үпкәм юҡ... Яңыраҡ күршеһе, минең намаҙ өйрәтеүемде һораны, тине... Аллаһы Тәғәлә: “Миңә табан һеҙ бер аҙым атлаһағыҙ, мин һеҙгә ҡаршы ун аҙым атлармын”, – тип әйткән бит. Был хәл – ошо һүҙҙәргә дәлил. Иман инһә, кеше үҙе теләп насар ғәҙәттәрен ташлай, яулығын да ябына. Унан ары, диндә яулыҡ ябыныу беренсе урында ла түгел (яулыҡһыҙ намаҙың, тәүәфең ҡабул булмай). Баланан ҡалған ҡатындарға сәсе башҡаларға күренһә лә гонаһ юҡ (Ҡөрьән 24:60). Ололарға – әҙәп өсөн , йәштәргә үҙҙәренең сәләмәтлеген һаҡлар өсөн яулыҡ ябынырға кәрәк.\nДингә килмәүегеҙҙе, эшләйбеҙ, бала ҡарайбыҙ, тип аҡларһығыҙ. Беҙҙең тормоштағы етешһеҙлектәребеҙ динһеҙлегебеҙҙән килә. Аллаға таянһаҡ, шөкөр итә белер инек, үпкәләү, көнсөллөк, ярһыу, асыу тотоу кеүек сифаттарҙан азат булып, ирҙе ир итеп, ҡатынды ҡатын итеп йәшәһәк, тормошобоҙ күпкә яҡшыраҡ булыр ине.\nҠунаҡтарҙа әлегә әҙерәк төшөрөргә мәжбүр булһағыҙ ҙа, яулыҡ ябынмаһағыҙ ҙа һәм башҡа дин өнәмәгән ғәҙәттәрегеҙ булһа ла, йәш саҡта үҙ динегеҙҙе өйрәнегеҙ, намаҙҙа уҡый торған сүрәләрҙе ятлап йөрөгөҙ. Олоғайғас, хәтер ҙә ҡартая. Әле яңы ғына 79 йәшлек ханым: “Намаҙҙың бөтә доғаһын да беләм, ләкин намаҙ уҡымайым, ваҡыты етмәгәндер”, – тип әйткәс, аптырап киттем. Әстәғәфирулла, ваҡыты үткәндер ул? Ваҡыт түгел, ә ни бары арала шайтан тора.\nСығыу ваҡыты 4-12-2017, 09:00 | Ҡаранылар: 210


Өфөлә тәүге балалар автомәктәбе эшләй башланы\n1 Февраль 2010, 11:30\nӨфөлә балалар өсөн беренсе автомәктәп асылды. Бөтә Рәсәй автомобилистар йәмғиәтенең Башҡортостан филиалы балаларҙы юл хәрәкәте ҡағиҙәләренә уҡытырға ниәтләнә.\nДәрестәрҙе 30 йыллыҡ тәжрибәһе булған инструктор алып бара.\nАвтомәктәпкә балаларҙы ете йәштән алалар, әммә руль артына 12 йәштән һуң ғына ултыртасаҡтар.\nБер йәки ике йыллыҡ курстарҙы тамамлағандан һуң сығарылыш уҡыусыларына танытма тапшырыла.\nБуласаҡ автоһәүәҫкәрҙәрҙең мәҙәнилеген арттырыу - балалар автомәктәбенең төп бурысы.