"Локомотив"ты иркәләп алдырып була икән\nФинал хоккей серияһының икенсе матчы миңә мөхәббәт тураһында кәнфит фильмынан әүрәтеү күренешен хәтерләтте. "Салауат Юлаев", ныҡышмалы рәүештә үҙ теләгенә ирешергә маташып, "Локомотив"ты төрлөсә иркәләп ҡараны. Әүрәтеү ҡорбаны оҙаҡ ваҡыт ризалашмай, ҡулын этәрҙе, ләкин аҙаҡ килеп, барыбер бирелде...\n"Салауат Юлаев" уйынсылары беренсе матчта уйнаған кеүек уйнарға ярамағанлығын аңланы. Уйын "дилбегәһен" үҙ ҡулдарына алып, хужалар аҙаҡҡа тиклем уны ысҡындырманы.\nМинеңсә, был матчта рефери Вячеслав Буланов яҡшы эшләне, тип әйтмәҫ инем, ул элек асыҡтан-асыҡ урындағы көйәрмәндәр арҡаһында Өфөлә эшләргә яратмауын белдергәйне. Оҡшаймы, оҡшамаймы - һәр ваҡыт сифатлы, намыҫлы эшләргә кәрәк бит.\nМин ихтирам иткән Өфө рефериҙарының береһе был матч араһындағы тәнәфестә:\n- Буланов, ғөмүмән, яҡшы хөкөм итә. Уға бер ниндәй ҙә дәғүә булыуы мөмкин түгел. Шулай ҙа иң яҡшы арбитрҙар - Кадров менән Киселев, - тигәйне.\nТағы ла судья:\n- "Салауат" өсөн шул тиклем борсолам, был матчта нисек нервыларым ҡаҡшағанын белһәгеҙ... Артабан нимә булыр? - тип өҫтәне.\nҒөмүмән, Мәскәү арбитрҙарына Мәскәү командалары матчтарын хөкөм итеүҙе ышанып тапшырмаҫҡа кәрәк ине, минеңсә. Ә Буланов кеүек "отличниктарҙың" ҡайһы бер аңлайышһыҙ ҡарарҙарын аҡрынайтылған ҡабатлауҙарҙы файҙаланып тикшерергә кәрәк.\nҺис шикһеҙ, "Локомотив"тың "Салауат Юлаев"тан алда шайба индереү мөмкинлектәре булды. НХЛ-да, мәҫәлән, һәр мөмкинлекте, буш боҙҙоң һәр сантиметрын шунда уҡ файҙаланырға күнеккәндәр. Ә беҙҙә шыуғансы, уйлағансы, төҙәгәнсе әллә күпме ваҡыт үтеп китә.\nМин Алексей Яшинға элегерәк, Рәсәй хоккейында шайба ташлау менән проблема, тип әйткәйнем. Ул, ысын патриот булараҡ, килешмәгәйне, ләкин хәҙер нимә күрәбеҙ? Йә бер команда, йә икенсеһе 60 минут буйына шайба ташлай алмай.\nКүптәр ҡапҡа һаҡсыларын маҡтап телгә ала. Варламов! Еременко! Голопупенко! Ә мин иһә тулыһынса оло тренер Сергей Николаевтың фекерен уртаҡлашам, ул, һөжүм итеүсе уйынсыларыбыҙ насар ташлай, һөҙөмтәлә ҡапҡасылар суперйондоҙ булып килеп сыға, тип иҫәпләй.\nМатчтан һуң Мәскәүҙең ике билдәле журналисы менән торабыҙ. Улар үҙ мәҡәләләрендә Еременконы ла, Варламовты ла маҡтарға ярата, ә Рәсәй йыйылма командаһы тураһында һүҙ сыҡҡас, икеһе лә бер тауыштан:\n- Варламовҡа үткәрәләр унда! Еременконы бәреп кенә ҡуясаҡтар! - тимәһендәрме.\n- Ә Брызгалов? - тип ҡыҙыҡһынам мин.\n- Уға ла үткәрәсәктәр. Ул ҙур булғанға тора. Бына Набоков булһын ине. Ул ысынлап уйнай, исмаһам, - тип яуап бирәләр...\n"Локомотив" хужаларҙың баҫымынан ҡаушап ҡалды, ышаныслы уйнауҙан туҡтаны һәм һөҙөмтәлә еңелде. Хәҙер серияла иҫәп тигеҙ, 1:1. Финалда артабан нимә булыр - әйтеүе ҡыйын.\nУйындан һуң НХЛ-дың элекке уйынсыһы Даниэль Тярнквист менән әңгәмәләшеү уңайы тура килде.\n- Беренсе матчтан һуң нимә үҙгәрҙе һуң? Ни өсөн шундай һөҙөмтә?\n- "Салауат Юлаев" беренсе уйындағынан яҡшыраҡ уйнаны. Ул беҙҙән өҫтөн булды.\n- "Юлаевсылар" нимәһе менән һеҙҙән өҫтөнөрәк булды һуң? Көс көрәшендәме?\n- Бөтә яҡтан, - тип ысын күңелдән һәм тыныс яуап бирҙе швед. Әйткәндәй, ул Туриндағы олимпиада чемпионы.\n- Миңә ҡалһа, һеҙҙең форвардтарҙың шайба ташлау килеп сыҡманы кеүек тойолдо. Беҙҙең суперлигала, ғөмүмән, ысын снайперҙар аҙыраҡ - бөтәһе лә тиерлек НХЛ-ға китеп бөттө.\n- Эйе шул, бөтә шәп уйынсылар НХЛ-да, ул бит донъяла иң яҡшы лига.\n- Һеҙ "Миннесот"та бөйөк, иң тәжрибәле кәңәшсе-тәрбиәсе Жак Лемерҙа уйнанығыҙ. Әйтегеҙ әле, "Локомотив"тың оборона тактикаһы нимәһе менәндер был Төньяҡ Америка командаһыныҡына оҡшағанмы?\n- Әлбиттә, ике команда ла бер төрлөрәк эш итә, оборонаға ҙур әһәмиәт бирә. Иғтибар итһәгеҙ, "Локо"ла, ғәҙәттә, тапшырыуҙар күп түгел - бер-икәү генә була бит.\n- Ә "Локомотив"тың ҡапҡа һаҡсыһы Семен Варламовтың уйнауын нисек баһалайһығыҙ, ул яҡшыраҡ уйнай ала инеме?\n- Юҡ, ул бик яҡшы уйнай. Ҡарағыҙ әле - быға тиклем ул күпме сейв яһаны!\nКүрәһең, гәзиттә "ҡапҡа һаҡсыларын маҡтау" уйынсыларға ла күскәндер - улар бөтәһе лә голкиперҙарҙың уйнауына һоҡланды. Матчтан һуң миңә Семен Варламовтың үҙе менән һөйләшеү бик мөһим ине, һәм быға өлгәштем. "Вашингтон Кэпиталз" "Херши Берз" фарм-клубының буласаҡ ҡапҡа һаҡсыһы "Локомотив"тың ҡапҡа һаҡсыһын маҡтамаған берҙән-бер кеше булды:\n- Үткәрелгән шайбаларҙы аңлата алаһығыҙмы?\n- Беренсеһендә ҡаҡсып килеп инде, ҡатмарлы ташлау булмағайны.\n- Ә икенсе голды үткәрмәҫкә мөмкин инеме?\n- Волков бик көслө сәпәне, әлбиттә, мин алданыраҡ ултыра бирҙем. Шайба уңайһыҙ бейеклектә осоп килеп инде, уны тотоп өлгөрөү ауыр булды.\n- Үткәрелгән шайбалар буйынса үҙ һаҡсыларыңа дәғүәң юҡмы?\n- Мин, ғөмүмән, бер ваҡытта ла үҙ уйынсыларыма дәғүә белдермәйем, минең эшем - шайбаларҙы кире ҡағыу, ә уйынсыларға нимәне, нисек эшләргә күрһәтеү түгел.\nМатчтан һуң өйгә ҡайтып барам - юл ситендә көйәрмәндәр "Салауат Юлаев" тип яҙылған шарфтар тотоп йүгерешә. Ҡайһы бер машиналар "ту-ту, ту-ту-ту" тип сигнал бирә. Барыһы ла ҡәнәғәт, ә шатланырға иртәрәк бит әле. Алда тағы ике матч тора...


Песня «Ҡәҙерлем» исполнителя Гайсар Миндигулов. Скачать или слушать онлайн\n1)Ут, ялҡын арала,\nМин бында, ә һин унда янаһың.\nЙоҡлай алмай төндәрен,\nҺин бит минең иҫкә алаһы.\nҠәҙерлем саҡыр әле, саҡыр йәме,\nКилермен мин яныңа осар ҡоштай,\nСаҡыр әле, саҡыр йәме,\nБарырмын бер ниңә ҡарамай.\n2)Шатлығым минең шул,\nКүҙҙәрем һине күреп туйманы.\nОнотор тип уйлама,\nОноторлоҡ ҡына булманы.\n3)Тының менән тартын,\nАлырҙай булам һине үҙемә.\nЕбәрмәҫ инем һине,\nӘгәр ҙә күренһәң күҙемә.


Өмөт бағлайыҡмы ҙур йыйынға? » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Йәмғиәт » Өмөт бағлайыҡмы ҙур йыйынға?\n30.10.2015 Өмөт бағлайыҡмы ҙур йыйынға?\nҠорға йыйылыу башҡорттар йәшәйешендә һәр ваҡыт етди урын алып торған. Бөгөн дә халыҡ төрлө мәсьәләләрен уртаға һалып һөйләшеү йолаһын тота. Бер ғаиләме ул, бер ауылмы, йә коллектив, йә милләтме – берҙәмлектән файҙа булыр, тигән маҡсатта алып барыла һөйләшеү. Алдан хәбәр итеүебеҙсә, Дүртенсе бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ла беҙҙең өсөн мөһим бер ваҡиға булырға тейеш.\n21 ноябргә тәғәйенләнгән ҙур сараға әҙерлек һәр төбәктә йәнләнгәндер, тип ышанғы килә. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, йыйындың көн тәртибенә, быйылғы Әҙәбиәт йылын да иҫәпкә алып, башҡорт теле, милли мәғариф, рухиәт торошо буйынса көн үҙәгендә торған проблемалар индерелгән, әлбиттә, ер менән файҙаланыу мәсьәләләре лә ҡараласаҡ. Бынан тыш, халҡыбыҙҙың әүҙем (ҡоролтай делегаттарына был һүҙ таман тиергә булалыр) ул-ҡыҙҙары “2025 йылға тиклем Рәсәй Федерацияһының дәүләт милли стратегияһы”н ғәмәлгә ашырыу буйынса ла етди һөйләшеп, 2016 – 2020 йылдарға иҫәпләнгән “Рәсәй милләте берҙәмлеген нығытыу һәм Башҡортостан Республикаһы халыҡтарының этномәҙәни үҫеше” дәүләт программаһы үтәлеше лә иғтибар үҙәгендә буласаҡ.\nӘле район-ҡалаларҙа, ил төбәктәрендә башҡорт ҡоролтайҙары ултырыштары үтә. Унда, эш йомғаҡтарын барлау менән бер рәттән, Дүртенсе форумға делегаттар һайлана.\nӘйткәндәй, Өсөнсө бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына делегаттар һайлағанда 4000 кешегә бер делегат иҫәбе менән эш иткәндәр (алыҫ сит илдә ойоштороу комитеты хәл иткән). Мандаттарҙың йәштәр өсөн өлөшө 30 проценттан да кәм булмаҫҡа тейеш.\nҠоролтай алдынан һорауҙар, тәҡдимдәр, их-х, шулай булһа ине, тигән үкенеү ҡатыш теләктәр күбәйеп китеүсән. Йәшерен-батырыны юҡ, ҡайһы берәүҙәр был йыйынды һанға ла һуҡмаған кеүек. Ә бит бөгөн халыҡ алдында торған проблемалар бик күп. Бәлки, уларҙы ҙур сараларға йыйылмайынса, урындарҙа ла хәл итеп була торғандыр. Тик кем хәл итә лә, кем алдан башлап йөрөй бит әле. Бөгөн, үкенескә күрә, арабыҙҙа әҙерҙе яратыусылар ҙа етерлек. Милләткә ҡағылышлы ауырлыҡтарға ҡул һелтәүселәр ҙә юҡ түгел. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы эшмәкәрлегенә ҡарата ышанысты юғалтыусылар барлығы хаҡында ла онотмайыҡ. Өҫтәүенә, бер-береһенә ҡаршы килгән тырым-тырағай ойошмалар, хәрәкәттәр ҙә беҙҙе тарҡау иткәндәй.\nНиндәй өмөт бағлана был ҙур йыйынға? Ул беҙҙең проблемаларҙы хәл итеү яйҙарын табырмы? Башҡорт бөгөн башҡортлоғон нисек күрһәтергә тейеш? Һорауҙар күп. Һәр беребеҙ тәғәйен яуап биреп, үҙ халҡыбыҙ мәнфәғәтенә эшләһәк, ҡалай ҙа шәп кешеләр булыр инек, ә?\nСибәғәт РАХМАНҒОЛОВ, Салауат ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе:\n– Ҡоролтайҙан бер нәмә лә көтмәйем. Беҙ һәр ваҡыт ҡайҙандыр көтөп ултырырға өйрәнеп киттек шикелле. Ҡайҙандыр, кемдәндер көтөп ултырырға ярамай, һәр кем хеҙмәт урынында, йәшәгән ерендә көн дә милләтебеҙ өсөн файҙалы эш алып барырға бурыслы. Юғиһә, оло форум буласағын ишеткәйнеләр, бығаса йәмәғәт эшендә ҡатнашҡаны ла, ҡатнашмағаны ла, ҡоролтайға мин барам, тип саба башланы. Ана, һайламай ҡара уларҙы, оло ғауға күтәрергә, янъял сығарырға әҙерҙәр. Ҡоролтайҙан йөрөп ҡайтҡас, ундайҙар, мин делегат булдым, тип, күкрәк һуғып йөрөйәсәк, ә эш эшләргә килгәндә, тағы ояларына инеп ҡасасаҡ.\nФәлән-фәлән мәсьәләләрҙең хәл ителеү юлдарын эҙләйәсәкбеҙ, тип йөрөүселәр ҙә бар. Эҙләнеләр, ти, көт. Уны эҙләргә кәрәкмәй, эшләргә кәрәк.\nҒәли ХӘСӘНОВ, Татарстан Республикаһы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе:\n– Үткән шәмбелә Түбәнге Кама ҡалаһында ҙур ҡоролтай уҙғарҙыҡ. Рәсми рәүештә отчет-һайлау йыйыны булды ул. Ҡатнашыусылар әйтеүенсә, бындай ҡоролтай Татарстанда быға тиклем булмаған да. Республика ҡоролтайында Башҡортостандың беренсе Президенты Мортаза Рәхимов Ҡазандың 1000 йыллығы уңайынан бүләк иткән башҡорт тирмәһе төп символ булып торҙо, ултырыш “Урал” башҡорт халыҡ йыры – гимныбыҙ – менән асылды.\nИхлас, асыҡ, берҙәм, һөҙөмтәле һәм бер ҙә ирешмәйенсә, шундай күңелле үтте ул. Мине бер тауыштан тағы яңы мөҙҙәткә һайлап ҡуйҙылар. Ышаныс белдергәндәре өсөн рәхмәт. Дүртенсе ҡоролтайға делегаттар ҙа һайланды.\nӘйткәндәй, алда буласаҡ ҙур йыйындан халҡыбыҙҙың хәҙерге ваҡытындағы хәлен, уның ниндәй кимәлдә булыуын, хаталары булһа, уларҙан нисегерәк дөрөҫ сығыу юлдарын, ниндәй саралар күрергә кәрәклеге тураһындағы тәҡдимдәрҙе тыңлап, аҡыллы ҡарарҙар ҡабул ителергә, сығарылырға тейеш, тип көтәм.\nӘлбиттә, проблемалар бик күп. Ул йәһәттән урындағы муниципаль хакимиәт әһелдәре лә эшләй. Башҡорт йәмғиәтселегенең функцияһын Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты ла хәл итергә тырышты, тырышалар. Халҡыбыҙҙың мәҙәниәт, мәғариф, сәнғәт өлкәһендә үҙбилдәләнеш хоҡуҡтарын ғәмәлгә ашырыуға күп көс һалдылар. Шулай ҙа бөтә яуаплылыҡты Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетына ғына япһарырға ярамайҙыр һәм улай дөрөҫ түгелдер, тип уйлайым. Күп нәмә халыҡтың үҙенең эшмәкәрлегенә бәйле.\nЗаманыбыҙ тынысһыҙ бөгөн. Донъяла, тирә-яҡта барлыҡҡа килгән төрлө ҡатмарлы ижтимағи-сәйәси ваҡиғалар, үҙгәрештәр һәм һәр төрлө реформалар булып ятҡанын онотмаҫҡа кәрәк. Бына бит ислам террорсылары нисек Рәсәй халыҡтарын үҙенә арбай, беҙҙең араға үтеп инә башланы. Был бик ҡурҡыныс хәл. Ҡайһы бер башҡорт һәм татар йәштәре лә, мосолман булғас, бындай өгөттәргә тиҙ ышанып бара. Әгәр ваҡытында бөтәбеҙ ҙә берҙәм булып бөгөн үк тейешле саралар күрмәһәк, шундай ерҙәрҙән йөрөп ҡайтҡан бәндәләр башҡорт йәмәғәтселегенең дә шундай түбән кимәлгә төшөүенә сәбәпсе буласаҡ. Ошондай мәлдәрҙә теге йәки был ваҡиғаға ҡарата дөрөҫ фекерҙәр тап Ҡоролтайҙа яңғырарға тейеш.\nМилләттебеҙҙе, бигерәк тә йәш быуынды, дөрөҫ тәрбиәләргә кәрәк. Беҙ бөтәбеҙ ҙә милләтебеҙ менән ғорурланырға, рухи яҡтан байытырға тейешбеҙ. Башҡорт теленә, тарихына, шәхестәренә ҡарата ҡыҙыҡһыныуҙы арттырырға бурыслыбыҙ. Халҡыбыҙҙы һаҡларға һәм яҡларға кәрәк. Бөгөн интернет селтәрендә башҡорт башҡортто кәмһетеп, бер-береһенә яла яғып, үҙе яҡлы кешеләр эҙләп, икенсе башҡортҡа ҡаршы булырға өгөтләп өндәп йөрөүселәр миңә бөтөнләй оҡшамай. Икенсе халыҡтар алдында үҙебеҙ үҙебеҙҙе түбән күрһәтәбеҙ, тарҡатабыҙ, кәмһетәбеҙ. Күпме “төҫлө революция” булды, фәһем алырға кәрәк. Бына ошо хаҡта ла Дүртенсе ҡоролтайҙа проблемаларыбыҙҙы асып һалырлыҡ, милләтебеҙ рухын тергеҙеү буйынса етди һөйләшеүҙәр булыр, тип өмөт итәм.\nӘгәр ҙә башҡорт халҡы башҡа халыҡтарҙы ла үҙенә тиң рәттән ҡыҙыҡтыра ала икән, тимәк, һөҙөмтә лә шул тиклем яҡшыраҡ буласаҡ. Беҙ дәүләтебеҙҙе тағы ла алға өндәүсе рухи көсөн табырға тейешбеҙ.\nБеҙ йәштәргә шәжәрәләребеҙҙе өйрәтергә һәм, уларҙың инициативаларына күберәк ихтибар биреп, бергә эшләргә тейешбеҙ. Мәҫәлән, Татарстан халыҡтарының йәштәр ассамблеяһы үҙ халҡының мәҙәниәтен тейешенсә бәйләй белә торған, башҡа халыҡтарҙың мәҙәниәтенә, ғөрөф-ғәҙәттәренә хөрмәт менән ҡарай торған алдынғы йәштәрҙе берләштерә һәм бик һөҙөмтәле итеп эшләп китте. Ирешелгәндәрҙе күҙ ҡараһы кеүек һаҡлау төп бурыс булып тора. Татарстан халыҡтары ассамблеяһының милли-мәҙәни берләшмәләре үҙҙәренең эштәрен бергәләшеп, бик әүҙем алып барабыҙ. Килеп тыуған мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә Ассамблея төрлө дәрәжәләге хакимиәт органдарына мөрәжәғәт итә ала.\nМилли кәсеп һәм һөнәрселекте тергеҙеү буйынса ла ҙур эш алып барыла. Был юҫыҡта ике республика араһындағы яҡшы тәржибәләргә лә иғтибар итһәк яҡшыраҡ булыр ине.\nМин беҙҙең киләсәгебеҙгә ышанам!\nҒәлиә СӘМИҒУЛЛИНА, Беренсе Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаты:\n– Йыш ҡына бығаса булып үткән ҡоролтайҙарҙы бер-береһе менән сағыштыралар. Уларҙа ҡаралған һәм резолюцияға ингән мәсьәләләрҙең үтәлеү-үтәлмәүен барлайҙар. Эйе, ваҡытында күп эш башҡарылды, күп нәмәгә ирешелде. Тик шундай бер мәл дә булды: беҙ ҡапыл ирешелгәндәрҙе юғалта башланыҡ. Ниңә шулай? Быға беҙҙең заман да, ваҡиғалар ағышы ла ғәйепле түгел. Үҙебеҙҙең һүлпәнләнеүебеҙ ғәйепле. Әллә лидерҙарыбыҙ эшлектән сыҡтымы? Улар янында тупланырлыҡ халыҡҡа лайыҡлы эштәре менән танылған замандаштарыбыҙ ҡалманымы? Бәлки, проблемалар бөткәндер? Ҡоролтай ошоларға яуап эҙләү һәм уларҙы хәл итеү юлдарын табыу урыны ул. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты йәмәғәт ойошмаһына ҙур яуаплылыҡ һалынған. Ул, ысынлап та, халыҡ мәнфәғәтендә эш алып барырға тейеш. Уның мөмкинлектәре лә бар.\nНимә көтәм һәм нимә өмөт итәмме? Халҡыбыҙ өсөн юғалтыуһыҙ йәшәргә, һәр яҡлап үҫергә һәм үҙ еребеҙгә лайыҡлы хужа булырға, тигән мәсьәләләр уртаға һалып һөйләшелһен, аныҡ ҡарарҙар сығарылһын һәм улар үтәлһен, тип көтәм.


11 июлдә Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Рәсәй дәүләт циркы генераль директоры вазифаһын башҡарыусы Владимир Шемякин менән осрашты. Яҡтар Өфө циркы бинаһын реконструкциялау һәм цирк сәнғәтен үҫтереү тураһында фекер алышты.\n– Беҙ Өфө дәүләт циркының киләсәге тураһында борсолабыҙ. Халыҡ та йыш ҡына ошо һорау менән мөрәжәғәт итә, – тине Радий Хәбиров. – Әлбиттә был йәһәттән һеҙҙең ярҙамға өмөт итәбеҙ. Миллионлы ҡала тип иҫәпләнгән Өфөлә был объекттың яңынан эшләй башлауы бик мөһим.\nВладимир Шемякин әйтеүенсә, Рәсәй дәүләт циркы тарафынан Өфө циркын реконструкциялау буйынса алгоритм төҙөлгән. Был һорау буйынса Рәсәйҙең мәҙәниәт министры Владимир Мединский менән дә һөйләшеүҙәр үткән.\nБөгөн проект документацияһын әҙерләү һәм тирә-яғын тәртипкә килтереү буйынса сығымдарҙы республика үҙ өҫтөнә алырға тейеш. Ә реконструкция Рәсәй дәүләт циркы тарафынан тормошҡа ашырыласаҡ. Башҡарыласаҡ эштең яҡынса хаҡы 1 млрд һум тип баһалана.


Рөстәм Хәмитов: «Халыҡ сәйәси процестарҙа әүҙем ҡатнаша» // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: «Халыҡ сәйәси процестарҙа әүҙем ҡатнаша»\n17:52, 5 декабря 2013 Сәйәсәт\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Заманса Рәсәйҙә һайлау системаһы үҫешенең 20 йыллыҡ тәжрибәһе: ҡаҙаныштар, проблемалар, перспективалар» төбәк-ара конференцияһында ҡатнашты. Форум бөгөн Өфөлә асылды.\nРеспублика етәксеһе төбәктең социаль-иҡтисади тормошондағы үҫеш хаҡында һөйләне. Хакимиәт эшенең төп маҡсаты – кешеләр өсөн уңайлы тормош булдырыу, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.\n— Республика халҡы бөгөн сәйәси процестарҙа әүҙем ҡатнаша. Һайлауҙар төп сәйәси процестарҙың береһе булып тора. Нәҡ улар күпселек осраҡта ил, территория, федерация субъекты йөҙөн билдәләй, — тине Президент.\nСентябрҙә республикала үткән һуңғы һайлауҙар парламентта төрлө партия вәкилдәренең артыуын күрһәтте. Һәм бөгөн яңы республика парламенты составында алты партия вәкилдәре эшләй.\n— Был ысынлап та насар түгел, төрлө ҡараштар, идеялар дөрөҫлөктө асыҡларға ярҙам итәсәк, — тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов.\nШул уҡ ваҡытта, һайлау процестарын ойоштороу – ауыр, тип билдәләне ул. Рәсәй масштабында ла, хатта ҙур булмаған территорияларҙа ла, ауыл ерендә лә. Шуға күрә бөгөнгө конференцияла күп мәсьәләләр буйынса фекер алышырға кәрәк.\nҺайлау системаһында һуңғы йылдарҙа билдәле бер бейеклектәргә өлгәшелде, тип билдәләне Башҡортостан Президенты.\nШул уҡ ваҡытта республика башлығы, проблемалар ҙа етерлек, тип билдәләне. Шунһыҙ мөмкин дә түгел. Эш булмаған ерҙә генә һорауҙар юҡ.\n— Һайлау комиссияларында эш ҡайнай. Бигерәк тә хәҙер фекерҙәр, идеялар, ҡараштар, тәжрибәләр күп, шул иҫәптән халыҡ-ара кимәлдә лә. Быларҙың барыһын да иҫәпкә алырға, даими рәүештә камиллашырға, үҙгәрергә кәрәк.\nБөгөнгө конференция перспективаларҙы тикшереү буйынса яҡшы фекер алышыу майҙансығына әйләнәсәк. Һайлау процесында бөтә ҡатнашыусыларҙың фекерҙәрен, мәғлүмәти йәмғиәт талаптарын иҫәпкә алып, технологиялар индереү буйынса яңы алымдар кәрәк, тип иҫәпләй республика башлығы.\n— Һайлау комиссияларының эше йәмғиәттә сәйәси әүҙемлектең үҫеше менән ҡатмарлашасаҡ ҡына. Беҙҙең бурыс – кешене сәйәси һәм иҡтисади процестарға йәлеп итеү.\nБашҡортостан Президенты республика һайлау системаһындағы хеҙмәткәрҙәргә награда тапшырҙы.\nТеги: бр президенты,юбилейҙар,бр һайлау системаһы


БР дәүләт учреждениелары хеҙмәткәрҙәре араһында Башҡортос тан Республикаһы Президенты Хакимиәте Кубогы өсөн Спартакиад а "Башҡортостан Республикаһы Президенты хакимиәте" командаһы ның еңеүе менән тамамланды. Мортаза Рәхимовтың ярҙамсылары ярыштарҙың аҙаҡҡы\nөлөшө - волейбол ярыштарында дүртенсе, дөйөм иҫәп буйынса, беренсе урын яуланы.\nТурнир башланғанға тиклем "Башҡортостан Республикаһы Пре зиденты хакимиәте" командаһы спортсылары алдында ябай бурыс - алты к оманда араһында бишенсе урындан да кәм урын яуламаҫҡа тигән мәсьәлә\nтора ине. Һәм "президент гвардияһы" ике команда - "Башҡортостан Респуб ликаһы\nДәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай секретариаты" һәм "Өфө ҡалаһының\nКиров районы муниципаль берәмеге хакимиәте" командаларын артта ҡал дырып, теләгенә иреште.\nЯрыштарҙа ир - аттар менән бер рәттән гүзәл заттарҙың да ҡатнашыуы иғтибарға лайыҡ, һәм улар команда буйынса партнерҙарынан ҡал ышмау ғына түгел, уларҙың ҡайһы берҙәренән уҙҙырып та ебәреү гә өлгәште.\nВолейбол турнирында еңеүсе - "Башҡортостан Республикаһы Х өкүмәте аппараты". Тәжрибә һәм йәшлек, көс һәм техника берләшеүе был\nкоманданы шунда уҡ алға сығарҙы. Тәүге матчтарҙа "Хөкүмәт а ппараты" өсөн уның етәксеһе Фәтих Ҡаҙаҡбаев уйнаны. Әммә икенсе уйында, аяғын а уырттырыу\nсәбәпле, ул ярыштан сығырға мәжбүр булды. Шулай ҙа етәксеһе ҙ ҡалған\nволейболсылар бирешергә уйламаны һәм турнирҙың биш матчында\nла еңеү яуланы.\nЯрыштың иң сағыу йондоҙо, һис шикһеҙ, Өфө хакимиәте башлы ғы Павел Качкаев булғандыр. Буйы бик бейек булмауына ҡарамаҫтан, мэр һикереүҙә һөжүм яһарға ла, блок ҡуйырға ла, уйынсыларын дәртләндерергә\nлә өлгөрҙө. Беҙ Өфө хакимиәт башлығына бер нисә һорау менән\n- Ярыштарҙан алған тәьҫораттарығыҙ ниндәй\n- Бына тигән. Тик график ауырыраҡ - көнөнә биш матч. Аяҡт ар ауырта башланы инде.\n- Дөрөҫөн генә әйтегеҙ әле - был ярыштарға алдан әҙерләнд егеҙме\n- Махсус рәүештә - юҡ. Әммә беҙ һәр ваҡыт аҙнаһына бер та пҡыр ошо уҡ\nсоставта волейбол уйнайбыҙ.\n- Уйнарға яратыуығыҙ һиҙелә, ә тамашасы булараҡ Өфөнөң ни ндәй командаһы өсөн "көйәһегеҙ"\n- "Энергетик" өсөн юҡ, ә бына "Нефтяник Башкортостана" ко мандаһы уйындарына барғылайым. Дөрөҫ, миңә бөгөн ундағы хәл оҡшап ет мәй - сит ил уйынсыларын һатып алалар, ә һөҙөмтә юҡ кимәлендә. Был баш ҡа спорт төрҙәрендә лә күҙәтелә. Шул уҡ "Аҡ Барс" командаһын алайыҡ -\nмиллиондар һалынған, ә һөҙөмтә!\nҺуңғы тур алдынан беренсе урын "БР Хөкүмәте аппаратына" э ләгәсәге, икенсе урынды "БР Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы власт ь органдары объекттарын һаҡлау идаралығы" командаһы аласағы көн кеүек асыҡ ине инде. Һуңғылар ҙа билдәләнде: аҙаҡҡы урында "Өфө ҡалаһы Киро в районы муниципаль берәмеге хакимиәте" коллективы, "БР Дәүләт Йыйылы шы - Ҡоролтай секретариаты" уларҙан бер баҫҡысҡа юғарыраҡ күтәре лде, "Өфө ҡала хакимиәте" бронза миҙалға лайыҡ булды.


Материалы за Декабрь 2015 года » Страница 3 » Башкортостан кызы\n21 декабрҙә “Башҡортостан ҡыҙы” журналы редакцияһында “Аҙна һайын бүләк” конкурсының сираттағы еңеүселәре билдәләнде. Бына улар: 1. Шәғәлиева Мәхмүзә, Бүздәк районы Ҡаңны-Төркәй ауылынан. Приз – салат өсөн һауыттар. Әйткәндәй, Мәхмүзә апай 2016...\n“БАШҠОРТОСТАН ҠЫҘЫ”НА ЯҘЫЛЫУСЫЛАР БҮЛӘК ОТА!\n14 декабрҙә “Башҡортостан ҡыҙы” журналы редакцияһында “Аҙна һайын бүләк” конкурсының сираттағы еңеүселәре билдәләнде. Бына улар: 1. Ҡолһарина Г.Г., Өфө ҡалаһы. Приз – таҫтамалдар йыйылмаһы. 2. Насырова Г.З., Ғафури районы Ташбүкән ауылы, Ғафури...\n“БАШҠОРТОСТАН ҠЫҘЫ”НА ЯҘЫЛ ДА, БҮЛӘК ОТ!\n7 декабрҙә “Башҡортостан ҡыҙы” журналы редакцияһында “Аҙна һайын бүләк” конкурсының беренсе еңеүселәре билдәләнде. Бына улар: 1. Ғәйзуллин Роберт, Дәүләкән районы Мәкәш ауылы. Приз – салат өсөн һауыттар. 2. Вәлиуллина Алһыу, Октябрьский ҡалаһы....


Рәсәй һәм Төньяҡ Кавказ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Рәсәй һәм Төньяҡ Кавказ\nРәсәй һәм Төньяҡ Кавказ\nРәсәй һәм Кавказ араһындағы ҡан ҡойош ике йөҙ йылға яҡын бара. Әммә улар һәр саҡ һуғышып йәшәмәгән. Илебеҙгә фашизм ябырылған саҡта ата-бабаларыбыҙ арҡаға-арҡа терәшеп, дошманға ҡаршы көрәшкән. Әммә бөгөн ундағы граждандар һуғышы һаман тынмай. Шул тарафтан ҡурҡыныс яңылыҡтар туҡтауһыҙ ағылғас: “Ни эшләп даулаған иректәрен биреп кенә ҡуймайҙар?” – тип ил етәкселәрен битәрләйбеҙ.\nРәсәйгә Төньяҡ Кавказ кәрәкме? “Эйе, кәрәк!” – ти сәйәсәт өлкәһендәге эксперттар. Ә ни өсөн Рәсәй һәм Кавказ бергә булырға тейеш? Түбәндә быға ун дәлил.\n1. Рәсәй бер нисә быуат инде үҙенең ресурстарын Кавказға йүнәлтә, уның төрлө өлкәләрен үҫтерә. Бынан тыш, илебеҙгә биләмәләрен таратыуҙан туҡтарға ваҡыттыр! Юғиһә, Аляска – АҠШ-ҡа, Ҡырым – Украинаға, Порт-Артур – Ҡытайға, Финляндия, Польша ла байтаҡ еребеҙҙе үҙләштерҙе. Ата-бабаларыбыҙ ҡан түгеп һаҡлаған ерҙәрҙе хөрмәт итергә кәрәк бит!\n2. Беҙҙе үткәндәр берләштерә, Кавказ халҡы Рәсәй мәнфәғәте өсөн бик күп яҡшы эш ҡылған. СССР-ҙың халыҡ артисы, опера һәм эстрада йырсыһы Рашид Бейбутов, Рәсәй шағиры һәм яҙыусыһы, Дағстандың халыҡ шағиры Рәсүл Ғамзатов, Рейхстагҡа иң беренсе булып Еңеү байрағын ҡаҙаусы Абдулхаким Исмаилов кеүек шәхестәр – ике яҡ ғорурлығы.\n3. Төньяҡ Кавказ Рәсәй өсөн стратегик яҡтан бик уңайлы төбәк, шуға күрә беҙгә уны юғалтырға ярамай. Ул – Көнбайыш һәм Көнсығыш араһындағы яҡшы форпост. Юҡҡа ғына АҠШ та Кавказда үҙ позицияһын нығытырға тырышмай.\n4. Рәсәйгә Кавказды юғалтыу иҡтисади яҡтан отошһоҙ. Кемдең юғары сифатлы Чечня нефтен йәки Дағстандағы ҡеүәтле ГЭС-ты юғалтҡыһы килһен? Бынан тыш, ошо төбәктәге республикалар Рәсәйҙең күп төбәген емеш-еләк һәм йәшелсә менән тәьмин итә. Юғары сифатлы шарап һәм коньяҡ та беҙгә ошо яҡтан килә.\n5. Рәсәй һәм Кавказдың мәҙәниәте тығыҙ үрелгән. Мөслим Магомаев, Полад Бюль-бюль оғлы, Махмуд Эсамбаев, Рашид Бейбутов, Булат Окуджава, Валерий Гергиев… Сәнғәт әһелдәрен бөгөн дә яраталар, һоҡланалар. Улар Советтар Союзы һәм Рәсәйҙең дөйөм мәҙәниәтен сағылдыра.\n6. Кавказ илдән айырылған осраҡта башҡа төбәктәрҙең дә шуға ынтыла башлауы ихтимал. Миҫал итеп, үткән быуаттың 90-сы йылдарын хәтергә төшөрөгөҙ.\n7. Эйе, кавказдарҙың менталитеты ҡырҡа айырыла, әммә был айырылыуға сәбәп була алмай. Рәсәйҙең көсө – уның күп милләтле халҡында һәм мәҙәниәтенең төрлөлөгөндә.\n8. Был ике төбәктең айырылыу идеяһы Рәсәйҙең үҙәк төбәктәрендә милләтселек кәйефен уятыуы ихтимал. Олатай-өләсәйҙәре Бөйөк Ватан һуғышында фашизмды еңгән ҡайһы бер йәштәрҙең нацизм символикаһына табынып йөрөүе аңға һыймай (бындай хәл, шөкөр, беҙҙең республикала күҙгә ташланмай. Ә бына хатта күрше төбәктәрҙә ундай күренеш ғәҙәтигә әүерелеп бара). Әйткәндәй, Кавказда неофашистар ҙа, нацистар ҙа, скинхедтар ҙа юҡ.\n9. Күптәр, Кавказ Рәсәй иҫәбенә йәшәй, әрәмтамаҡтарҙан ҡотолорға кәрәк, ти. Был фекер дөрөҫ түгел, быға бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ.\n10. Элек-электән Кавказ биләмәһе өсөн Рәсәй, Фарсы, Төркиә, Осман империяһы һәм башҡалар һуғышҡан. Бөгөн дә был “геосәйәси уйын” дауам итә. Илебеҙ унан китһә, донъяла көстәрҙең тәртибе икенсе юҫыҡҡа күсәсәк. Ә уға әлегә бөтөнләй әҙер түгелбеҙ. Илебеҙ имен, күгебеҙ тыныс булһын тиһәк, Рәсәй һәм Кавказ берҙәм булырға тейеш.\nГүзәл ЯХИНА әҙерләне.\n(“Кавказ халыҡтарының бейеүе” блогы мәғлүмәте файҙаланылды).\nТөньяҡ Кавказ федераль округында йәшәүселәрҙең 40 процентҡа яҡыны – дәүләт елкәһендә йәшәүсе (иждивенец). Быға туғандарҙың ярҙамы, алименттар ҙа инә. 25 проценты тик пособиеларға, шул иҫәптән эшһеҙлек буйынса пособиеға көн күрә.\nРәсәй дәүләт статистикаһы башлығы Александр Суринов белдереүенсә, был, һәр алтынсы кеше тиерлек төрлө пособиеларға йәшәй, тигән һүҙ. Бындағы халыҡ бик үрсемле − һәр ғаиләлә тиерлек 5 – 6 бала иҫәпләнә. Тимәк, балалар пособиеһына көн күреүсе ғаиләләр ҙә күп.\n2010 йылда үткәрелгән Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙа был төбәктәр халҡы йәшәү сығанағы итеп тап шуны күрһәткән. 34 проценты ғына хеҙмәт эшмәкәрлеген атаған.\nДөйөм Рәсәйҙәге күрһәткес менән сағыштырһаҡ, ил буйынса пособиеларға йәшәүселәр ни бары туғыҙ процент.\nШундай мәғлүмәт тә билдәле: былтыр төньяҡ Кавказ федераль округында 2,5 миллиард һум бюджет аҡсаһының урланыуы асыҡланған. Уның ни бары 2,8 процентын ғына кире ҡайтара алғандар. Төбәктәге Генераль прокурор вәкиле әйтеүенсә, чиновниктар аша бюджет аҡсаһына криминаль ойошмалар ҡул һуҙып маташа.\nА. АҠБУЛАТОВА әҙерләне.\nСығыу ваҡыты 2-11-2012, 12:10 | Ҡаранылар: 911\n“Ҡара яу” Көнсығыштан киләсәк?!


Колесов походы — Башҡорт Википедияһы\nКолесов походы — 1920 йылдың мартында, Рәсәйҙәге Граждандар һуғышы осоронд, Бохара әмирлегендә урыҫ большевиктары һәм йәш бухаринсылар тарафынан власты баҫып алырға маташыуы.\n1 Төркөстанда сәйәси көстәрҙең ҡуйылышы\n2 Ихтилалға әҙерлек\n3 Ваҡиғалар хронологияһы\nТөркөстанда сәйәси көстәрҙең ҡуйылышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1917 йылдың октябрендә большевиктар власҡа килгәндән һуң РСФСР-ҙың Халыҡ Комиссарҙары Советы Бохара бойондороҡһоҙлоғон таный һәм Рәсәй протектораты тураһында килешеүҙе юҡҡа сығара. Ташкентта, ҡораллы ихтилалдан һуң, хөкүмәт төҙөлә, уның составына большевиктар һәм һул эсерҙар инә. Бохара әмирлегендә Рәсәйҙәге ваҡиғалар йоғонтоһо арҡаһында әмир хөкүмәте һәм йәдиселектән ойошҡан йәш бухаринсылар сәйәси хәрәкәте араһында конфронтация көсәйә. Йәш бухаринсылар лидерҙары бер нисә тапҡыр әмирҙе реформалар үткәреүгә күндерергә маташалар, уңышһыҙлыҡҡа трғанданлдан һуң улар ҡораллы ихтилалға әҙерләнә башлайҙа. Уларҙы Ташкенттағы революцион хөкүмәте үрнәге илһамландыра.\nИхтилалға әҙерлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\n1917 йылдың декабрь башында йәш бухаринсылар большевиктар менән бәйләнештәр булдыралар. Ташкентҡа Файзулла Ходжаев етәкселегендәге делегация юллана, улар буласаҡ ҡораллы сығышта Ташкенттан ярҙам көтәләр. Йәш бухаринсылар планы буйынса, революцион хөкүмәт ойошоролорға тейеш, ә әмиргә бары тик декоратив роль йөкмәтелә. Төркөстан хөкүмәте йәштәрҙе ҡорал һәм, кәрәк булһа, ғәскәр менән тәьмин итергә тейеш була.\nҺөйләшеүҙәр барышында Совет төркөстаны Совнаркомы рәйесе Ф. Колесов бухаринсыларҙың пландарын хуплай һәм ярҙам итергә вәғәҙә бирә, әммә Коканд автономияһын юҡҡа сығарғанға тиклем ихтилалды кисектереп торорға кәңәш итә. .\nИхтилал үҙәге Яңы Бохарала (Ҡаған) урынлаша. Коканд автономияһы сығыш баҫтырылғандан һәм Сәмәрҡәндтә казак частарының уңыштарынан һуң Колесов март башында Яңы Бохараға килә. Уның уйынса, ихтилал биш көндән башланырға тейеш, ҡорал һәм ғәскәр менән ярҙам итеүен тағы бер мәртәбә раҫлай. Шулай ҙа йәш бухаринсылар өсөн был хәбәр көтөлмәгән булып сыға, киң күләмле ихтилал ойоштороуҙан баш тартырға тура килә, сөнки ҡорал да етешмәй, әҙерлек өсөн ваҡыт та тар ҡалған. Йәш бухаринсылар Үҙәк комитеты Фәйзулла Ходжаев етәкселегендәге революцион комитет булдыраһәм 200 кешенән торған отрядты ҡоралландыра.\nБашлыса большевиктарҙан һәс эсерҙарҙан торған Төркөстан хөкүмәте йәш бухаринсыларҙың әмирҙе ҡолатыуға йүнәлтелгән ыетылышын тулыһынса хуплай. Ошо уҡ ваҡытта Төркөстан хөкүмәте, Бохараның революцион көстәренә өмөтләнеп, әмир яғынан ниндәйҙер етди ҡаршылашыуҙы көтмәй.\nСәйет Әлимхан менән һуғыш башлау беҙгә кәрәкмәй ине. Төркөстан республикаһы былай ҙа ҡанға батҡан ине. Бохара эжкспедицияһы өсөн бер мең тирәһе генә яугир бүлеп булды. Төркөстандың төрлө остарынан йыйылған бик хөрт ҡоралланған отрядтар ине улар. Хатта иң көслө һаналған Сәмәрҡәнд гарнизоны Ҡағанға барыһы 120 кеше бирҙе…\nСовнарком рәйесе Ф. Колесов етәкслегендәге Ҡыҙыл гвардия частары март башында Ҡағанда туплана. Походта Сәмәрҡәнд, Ташкент, Чарджуй һәм Ҡаған отрядтары, Аму-Даръя матростары, йәш бухаринсылар отряды ҡатнаша. . Амударъя флотилияһы командующийы 1-се ранглы Кишишев штаб начальнигы итеп тәғәйенләнә.\nБохара әмиренә властан баш тартыу ультиматумы ҡуйыла. Ультиматум тексында ошондай талаптар ҡуйыла: «Хөкүмәтегеҙҙе тарҡатырға һәм уның урынына йәш бухаринсыларҙың Башҡарма комитетын тәғәйенләргә». Әмир хөкүмәте тәүҙә ультиматумды ҡабул итергә ризалаша. Әлим-хан ризалығын белдереп, яңы манифест тексын ебәрә: : «Бөтәбеҙҙең халыҡҡа һүҙ азатлығы, һөнәрселек азатлағын, йәмғиәт азатлығын биреп…. Бохара либералдар составында Башҡарма Комитетын раҫлайбыҙ һәм бөтә реформаларҙы әлеге комитеттың программаһына һәм күрһәтмәһенә ярашлы үткәрәбеҙ…» Колесов менән осрашыу барышында киләһе капитуляция шарттары килешелә. Иҫке Бохараға Төркөстан хөкүмәте вәкилдәре киләләр һәм әмир ғәскәрен ҡоралһыҙландыралар. Уларҙы 25 атлы ҡыҙыармеецтан торған конвой оҙата бара. Икенсе көндө баш ҡалаға 500 кешелек һаҡ аҫтында Бохара ревкомы килеп етә һәм үҙ-үҙен хөкүмәт тип иғлан итә. Ҡалған частар Ҡаған станцияһына сигенә. Бер үк ваҡытта әмир ҙә Иҫке Бохараны ташлап сыға, уға теләгән яҡҡа сығыу рөхсәт ителә.\nӘммә конвой оҙатыуында Бохараға ингән парламентерҙар отряды көтмәгәндә һөжүмгә дусар ителә һәм тулыһынса тиерлек ҡыйратыла.\nТиҙҙән был ауыр ваҡиғаның деталдәре асыҡланды. Әмирҙең юғары чиновниктары беҙҙең вәкилдәрҙе тейешле рәүештә ҡабул итәләр. Ҡул бирешеп күрешеәндән һуң уларҙы Әлимхан һарайы эргәһендәге бер бинаға индерәләр. Һаҡсылар тышта тороп ҡала. Яугирҙар, уларҙы уратып алған кешеләргә ышаныс менән ҡарай-ҡарай, тәмәке көйрәтә башлайҙар. Бер ваҡыт кемдер: «Ҡафырҙарға үлем!» — тип ҡысҡырып ебәрә. Ҡайҙандыр сарбаз пәйҙә була, ул ҡыҙылгвардеецҡа ташлана ла ҡылыс менән уны саба. Яуап итеп револьверҙан атыу ишетелә. Әлимхандың ҡуштандары ҡотортҡан халыҡ конвойға ташлана. Бәрелеш китә. Арсен Цатуров, салғыһы менән болғай-болғай, ҡамауҙан сығырға маташа, әммә уны атып үлтерәләр. Бер тығыҙ төркөм булып ҡаршы торған башҡа һалдаттар яйлап тарҡатыла һәм тураҡлана. Мөғжизә менән ике кеше генә ҡотолоп ҡала. Тап шулар ҡурҡыныс хәбәрҙе еткерҙеләр ҙә инде.\nКолесов хәрби ғәмәлдәрҙе яңырта, әммә әмир Бохара халҡын большевиктарға ҡаршы күтәрә. Ваҡиғалар шаһиты хәтерләүенсә, «әле кисә генә беҙгә ҡаршы Әлимхан армияһы һәм бер нисә йөҙ дини фанатиктар ҡаршы торһа, хәҙер уларға меңдәрсә бохаралылар ҡушылды». .Бохара ғәскәрҙәре Ҡағандағы хәрби частаргә һөжүм яһай. Большевиктарҙың хәлен шулай уҡ тимер юлдарын Бохара хөкүмәте алдан уҡ тимер юлдарын ҡыйратып ҡуйыуы ҡатмарлаштыра, ошо айҡанлы яуаплы мәлдә бәрелеш урынына Мерва отряды килеп етә алмай (Ҡаракүлдә туҡтап ҡала), шулай уҡ ташкенттан боеприпастар менән эшелон да килеп етмәй.\nАртабанғы көрәште алып барыу мәғәнәһеҙ булғанын аңлаған Колесов Сәмәрҡәнд — Ташкент йүнәлешендә сигенергә мәжбүр була, ғәскәрҙәр менән берлектә Ҡаған халҡын (башлыса европалылар) эвакуациялай. Походта ҡатнашыусы хәтирәләренән: «Вагондарға тыңҡыслап ҡатын-ҡыҙҙар, ҡарттар, балалар тулдылар. Улар үҙҙәре менән кәрәк-яраҡты һөйрәй. Үлем хәүефе янағандарҙың барыһы ла беҙҙең менән китергә йыйына ине». Сигенеү өлөшләтә ҡыйратылған тимер юлынан бер нисә көн дауамында бара. Эшелондарға әленән-әле Бохара ғәскәрҙәре һөжүм итә. Иң төп проблемаларҙың береһе — отрядта һыу етешмәүе. Походта ҡатнашыусы хәтирәләренән:: «Һыу запастары бик тиҙ бөтә ине. Ҡаты һыу эсеү режимы булдырылды. Чандар янына. көсәйтелгән ҡарауылдар ҡуйылды. Бында һәр ваҡыт тиерлек, балалары өсөн өҫтәмә һыу порцияһына өмөтләнеп, ҡатын-ҡыҙҙар өйкөлөшә…» Колесовтың эшелондарын Ташкенттан ебәрелгән отряд ҡотҡара, уны һул эсерҙар Колузаев,Петренко һәм Степано етәкләй.\nЭшелондарға ябырылыуҙан тыш Бохара армияһы тимер юлдары буйлап ҡасабаларҙы һәм унда йәшәгән халыҡты юҡ итеү маҡсатында Төркөстан республикаһы территорияһынабер нисә рейд яһай.\nБохара хөкүмәте менән солох килешеүенә 1918 йылдың 25 мартында Ҡыҙыл Тәп станцияһында ҡул ҡуйыла. Әлимхан Совет төркөстанына зыянды ҡаплау бурысын үҙ өҫтөнә ала, шулай уҡ үҙенең ҡораллы көстәрен 12 мең кешегә тиклем ҡыҫҡартыға вәғәҙәләй. Иҫке Бохараға даими рәүештә совет вәкиле тәғәйенләнә. Ҡағандан эвакуацияланған халыҡ кире ҡайта башлай.\nОшо уҡ ваҡытта Бохараның үҙендә ҡырыу ойошторола, мең ярымға яҡын йәш бухаринсылар үлтерелә. 8000 мең тирәһе кеше Бохаранан ҡаса. Эмигранттар араһында яҙыусы Садретдин Айни ҙа була. Еңелеү ҡаты баҫтырыу, үлем менән янауҙар һәм эмиграция йәш бухаринсыларҙы большевиктарға этәрә, уларҙың бер өлөшө яңыраҡ ҡына ойошторолған Бохаракомпартияһына инә. 1918—1919 йылдарҙа Ходжаев. Ф. РСФСР-ҙың Сит ил Халыҡ Комиссариатында эшләй һәм Мәскәүҙә йәш бухаринсылар бүлексәһен булдыра, ә 1920 йылда Ташкентта ҡайтҡас — Үҙәк йәш бухаринсылар-революционерҙарпария бюроһын.\nФ. и. куцый йыл эйәр// М.: «Боевом», 1964. — 152 б. (Хәрби мемуар) / О редакцияһында әҙәби М. Иванов\nФәйзулла Ходжаев. Бохара һәм урта азия тарихында революцияға милли размежевание// өс томлыҡ һайланма хеҙмәттәр. (Ред. колл. А. А. Агзамходжаев һ. б.) Та. I — Ташкентта: «Фан», 1970\nBecker Seymour. Russia’and Central Asia ' s in Bukhara Protectorates Khiva, 1865—1924. London — New York: Curzon Routledge. 2004. pp. 207—210 (инглиз теленән тәржемә менән)\nБохара колесовский походтарында (1918)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Колесов_походы&oldid=986299 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:42 16 ноябрь 2020 үҙгәртелгән.


ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 21.12.2016\nРәсәйҙең Төркиәләге илсеһе Андрей Карлов менән хушлашырға Владимир Путиндың да килеүе көтөлә. Шуға бәйле ил президентының быйылғы матбуғат конференцияһы кесе йоманан йомаға күсерелде. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәй дипломаты аҙна башында Анкарала «Төрөктәр күҙлегенән Рәсәй» тип аталған фотокүргәҙмәне асҡан ваҡытта атып үлтерелде. Уның ғүмерен ваҡытында Төркиә Президентын һаҡлаған 22 йәшлек Мәүлит Мерт Алтынташ ҡыйҙы. Енәйәтсе һуңынан махсус тәғәйенләнештәге хеҙмәттәр тарафынан юҡ ителгән.\nИркутскиҙа суррогат алкоголдән һәләк булыусылар һаны 61 кешегә еткән. Шулай уҡ ҡала дауаханаларында метанолдан ағыуланған тағы ла дүрт тиҫтә самаһы кеше ята, уларҙың бер өлөшө ауыр хәлдә реанимацияға һалынған. Ҡуҙғатылған енәйәт эше сиктәрендә полиция хеҙмәткәрҙәре 12 кешене ҡулға алған. Улар йәшерен цехтарҙа «Бояришник» етештереүҙә һәм был эсемлектәр менән законһыҙ сауҙа итеүҙә ғәйепләнә.\nКолумбияла «Boeing 727» йөк самолеты һауаға күтәрелеп бер нисә минуттан һуң фажиғәгә тарыған. Илдең граждандар авиацияһы идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, ғәҙәттән тыш хәлдә экипаждың өс ағзаһы һәләк булған, тағы ла ике кеше ауыр тән йәрәхәттәре менән дауаханаға оҙатылған. Бер үк ваҡытта пилоттарҙың береһе хәбәрһеҙ юғалған. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, аварияға йөктөң саманан тыш күп тейәлеүе сәбәпсе булған.\nМексикала фейервектар баҙарында көслө янғын сығыуы һөҙөмтәһендә кәмендә 31 кешенең ғүмере өҙөлгән. Тағы ла 70 кеше төрлө дәрәжәләге тән йәрәхәттәре алған. Улар араһында тәндәре 90 процентҡа тиклем бешкән балалар ҙа күп. Ҡазаға тарыусыларҙың ғүмере өсөн Американың Техас штаты дауаханаһы табиптары көрәшә. Урындағы губернатор ғәйеплеләрҙе ҡаты яза көтөүен белдергән.\nБөгөн Ханты-Манси автономия округының Белоярский районында һауа температураһы 62 градусҡа тиклем һыуытҡан. Синоптиктар аномаль һауа торошоноң тағы ике көн һаҡланасағын иҫкәртә. Был Рәсәйҙә һуңғы бер нисә тиҫтә йылда теркәлгән иң түбән температура. Шулай ҙа белгестәр абсолют рекорд 1938 йылда Саха-Яҡут республикаһында күҙәтелгән тип бара. Ул ваҡытта һауа температураһы 77 градусҡа тиклем еткән.


Республикала «Өфө йылғаһы буйы башҡорттары йыйыны» фольклор байрамы үтә // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала «Өфө йылғаһы буйы башҡорттары йыйыны» фольклор байрамы үтә\n10:51, 15 июня 2016 Мәҙәниәт\n18 июндә Башҡортостанда «Өфө йылғаһы буйы башҡорттары йыйыны» төбәк-ара фольклор байрамы уҙа. Сара Балаҡатай районы Билән ауылы янында ойошторола.\nБайрам барышында башҡорт халҡының тарихи мираҫын һаҡлау һәм уның артабанғы мәҙәни үҫеше мәсьәләләре буйынса «Тыуған яҡтың тарихын өйрәнеү: методика һәм технология» исемле фәнни-ғәмәли конференция була. Унда фольклорсылар, тарихсылар, тыуған яҡты өйрәнеүселәр, китапхана хеҙмәткәрҙәре, республика, Силәбе һәм Свердловск өлкәләре ижади коллективтарының етәкселәре ҡатнаша.\nПрограммала «Ҡатай тураһында легенда» тип аталған театрлаштырылған тамаша ҡаралған. Унда ҡатай башҡорттарының тарихи һәм нәҫел тамырҙары хаҡында һүҙ бара. Башҡортостан райондары, Свердловск һәм Силәбе өлкәләренең ижади коллективтары сығыш яһай. Билән, Үтәш, Яныбай, Урғалы ауыл биләмәләре тирмәләрендә башҡорттарҙың ғаилә-конкүреш, туй йолалары, көнкүреше менән танышырға мөмкин.\nСпорт һәм күңел асыу майҙансығында милли спорт төрҙәре буйынса ярыштар, халыҡ уйындары, балыҡсылар конкурсы, «Балыҡсы өҫтәле», «Өпәй батыры» интерактив майҙансыҡтар, күргәҙмәләр һәм оҫталыҡ дәрестәре ойошторола.


Паркштадион — Башҡорт Википедияһы\nПаркштадион (нем.Parkstadion) — немец ҡалаһы Гельзенкирхенда стадион, 1973 йылда 1974 йылғы донъя чемпионаты өсөн махсус асыла. «Паркштадион» донъя чемпионатының 5 уйынын ҡабул итә: Югославия — Заир, Заир — Бразилия, Нидерланд — Аргентина, ГДР — Нидерланд, Аргентина — ГДР.\n4 август 1973\n1988 йылдың 4 сентябрендә был стадионда «Bad World Tour» турне сиктәрендә, ә 1997 йылдың 15 июнендә «HIStory World Tour». турне сиктәрендә Майкл Джексон сығыш яһай.\n1990 йылдың 16 авгусында «Паркштадион» стадионында «Urban Jungle Tour» турне сиктәрендә, ә 1998 йылдың 27 июлендә «Bridges To Babylon Tour». турне сиктәрендә британ [./https://ru.wikipedia.org/wiki/The_Rolling_Stones The Rolling Stones] рок төркөмө сығыш яһай.\n1994 йылдың 23 авгусында «The Division Bell Tour» турне сиктәрендә [./https://ru.wikipedia.org/wiki/Pink_Floyd Pink Floyd] төркөмө сығыш яһай.\n«Паркштадион» 1988 йылғы Европа чемпионатының ике уйынын ҡабул итә. 14 июндә Германия һәм Дания йыйылма командалары араһында (2:0) һәм 18 июндә Дания менән Ирландия (0:1). йыйылмалары араһында уйындар үтә.\nҺуңғы рәсми футбол уйыны стадионда 2001 йылдың 19 майында «Шальке 04» һәм «Унтерхахинг» араһында үтә. Матчта 65 000 кеше ҡатнаша.\n«Паркштадион» 1973 йылда «Глюкауф-Кампфбанды» алмаштыра һәм «04 Шальке» өсөн 2001 йылға тиклем стадион була, унан һуң алмашҡа «Фельтинс-Арена» стадионы килә\n2001 йылдан стадион өлөшләтә емерелә һәм « Эрцгебирге Ауэ» таблоһы клубҡа бүләк ителә.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Паркштадион&oldid=887334 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 13 май 2019 в 09:00\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:00 13 май 2019 үҙгәртелгән.


Шаҡшала 20-нән ашыу төҙөүсе эш хаҡын ала алмай - Bash.News\nШаҡшала 20-нән ашыу төҙөүсе эш хаҡын ала алмай\nШаҡшала 20-нән ашыу төҙөүсе эш хаҡын ала алмай https://bash.news/news/100286_shashala_20nn_ashyu_tse_esh_xayn_ala_almaj/?lang=bash\nЭш хаҡы урынына саҙаҡа. Беҙҙең редакцияға Шаҡша торлаҡ файҙаланыу идаралығы хеҙмәткәрҙәре шылтыратты. Улар хеҙмәт хаҡы тотҡарланыуы, түләнгән хәлдә лә айлыҡ аҡсаның бүлгеләнеүенә зарланды. Хеҙмәт килешеүе үтәлмәй , шуға эшкә сығыуҙан да баш тартыуыбыҙ ихтимал тип иҫкәртте улар. Мәсьәләне асыҡлау маҡсатында БСТ каналы хәбәрселәре Шаҡша биҫтәһенә юлланды.\n4-се разрядлы слесарь сантехник Владимир Рожков 2018 йылдан бирле яҡшылап эш хаҡы ала алмауына зарлана. Түләүҙәр тотҡарлана, өҫтәүенә айлыҡ аҡса өлөшләп кенә бирелә. Һөҙөмтәлә хеҙмәткәрҙәр бурыстарға батҡан.\nВладимир Рожков, слесарь-сантехник: “Был хәл 2018 йылдың майынан дауам итә. Шул мәлдән аҡса 800 һәм мең бер йөҙ һум итеп бүлеп түләнеп килә. Өҫтәүенә тотҡарлана. Кешеләрҙе бурысҡа батырҙылар. Был айҙың коммуналь түләүҙәрен кредитҡа аҡса алып башҡарырға тура килде”.\nВладимир әфәнде хәлендә 20-нән ашыу кеше ҡалған. Улар барыһы ла Шаҡша торлаҡ-файҙаланыу идаралығында эшләй. Геннадий Черняев бында холоҡ төҙәтеү эштәренә йәлеп ителгән. Эш хаҡы тотҡарланыуы сәбәпле алименттар түләнмәй торҙо тип зарлана егет кеше. Слесарь предприятие хеҙмәткәрҙәрен хатта кәрәкле эш ҡормалдары менән дә тәьмин итмәй, тип билдәләй.\nГеннадий Черняев, слесарь-сантехник: “Эш ҡоралдары бирмәйҙәр, үҙ иҫәбемә алам. Махсус кейем тураһында һүҙ ҙә юҡ. Өс ай алиментты тотҡарларға тура килде. Ҡатыным инспекцияларға мөрәжәғәт итеп бөткән. Ә мин үҙ урынымдан киткәнем юҡ, эштәмен”.\nШуныһы ҡыҙыҡлы, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ предприятиеһы хеҙмәткәрҙәрен күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәр ҙә яҡлап сығыш яһай. Галина Кормщикова үҙ теләге менән уларҙың мәнфәғәтен юллап төрлө етәкселәргә мөрәжәғәт иткән. Фатир өсөн күптәр ай һайын түләп бара, ниңә йорттарҙы хеҙмәтләндергән ябай эшселәр ваҡытында хеҙмәт хаҡын ала алмай икән, тип аптырай ханым.\nГалина Кормщикова, Шаҡша биҫтәһендә йәшәүсе: “Ай һайын беҙҙең йортто тәртиптә тотоу өсөн генә 378 мең һумдан ашыу аҡса йыйыла. Йыл һайын ошо уҡ сығым статьяһы нигеҙендә идарасы компанияға 4 миллион ярым һум аҡса күсерелә. Ни өсөн хеҙмәткәрҙәргә эш хаҡы түләнмәй. Аҡсалар ҡайҙа китә икән. Етәкселәр яуап бирергә тейеш”.\nШаҡша торлаҡ файҙаланыу идаралығына үтеп уның етәкселеге менән аралашырға теләнек. Әммә предприятиеның директоры ла , баш бухгалтеры ла эш ваҡытында урынында булмай сыҡты. Һорауҙарға баш инженерға яуап бирергә тура килде.\nАйрат Мостафин, Шаҡша торлаҡ файҙаланыу идаралығы баш инженеры: “Эш хаҡы ике айға түгел, ни бары бер айҙа тотҡарлана. Май өсөн июндә иҫәпләшәләр бит. Әле июль саҡ башланып тора. Май өсөн өлөшләтә аҡса күсерҙек. Тиҙҙән уны түләп бөтөрөп эш хаҡы буйынса бурысты тулыһынса ҡаплау ниәте бар”.\nМәсьәләнең асылын асыҡлау маҡсаты идарасы компания-Калинин районы торлаҡ-коммуналь хужалыҡ идаралығына илтте. Уның етәксеһе Илгиз Шамматов хеҙмәткәрҙәргә эш хаҡы тотҡарланыуын коммуналь түләүҙәр өсөн бурыстарға ла бәйләне.\nИлгиз Шамматов, Өфөнөң Калинин районы торлаҡ-коммуналь хужалыҡ идаралығы етәксеһе: “Беҙҙең ошо ЖЭУ кеүек килешеү нигеҙендә эшләүсе тағы ла 8 подрядсы ойошмабыҙ бар. Башҡарылған эштәр акты нигеҙендә уларға аҡса тулы кимәлдә күсерелеп бара. Әле мәсьәләне хәл итеү өсөн етди көс һалабыҙ. Шул уҡ ваҡытта аҡса ваҡытында түләнмәүе хеҙмәткәрҙәрҙең дә намыҫында. Слесарь, сантехник, урам һепереүсе һәм подъед йыйыштырыусы эшен сифатлы башҡарырға тейеш. Шул ваҡытта халыҡ квитанцияларын да ваҡытында түләр. Тимәк, эш хаҡы менән тотҡарлыҡтар ҙа булмаҫ ине. Бурыстарға килгәндә уны ай аҙағына тиклем тулыһынса ҡапларбыҙ”.\nЭш хаҡы тотҡарланған хеҙмәткәрҙәр әле мәнфәғәттәрен юллап хеҙмәт инспекцияһына коллектив мөрәжәғәт яҙған. Уның һөҙөмтәләре яҡынса бер ай эсендә билдәле булырға тейеш.\nБСТ Y.Metrika: 389\nБорай районында сүп-сар майҙансыҡтары яңыртыла\n11:17, 24 ғин\nӨфөнөң Октябрь революцияһы урамында урынлашҡан йортто төҙөү эштәре быйыл тамамланыуы ихтимал\n23:55, 23 ғин\n“Башҡорт ихаталары”на - 2 миллиард һумға яҡын аҡса бүленә\n13:00, 23 ғин\nМәләүез районында эшҡыуарҙар менән осрашыу үткән\n18:39, 21 ғин\nБашҡортостанда Торлаҡ өсөн аҡса туплау программаһы сиктәрендә ипотека ставкаһы кәметелә\n23:45, 20 ғин


Ҡаһарманлыҡҡа тиң ижад » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Ҡаһарманлыҡҡа тиң ижад\nҠаһарманлыҡҡа тиң ижад 19.04.2014 // Әҙәбиәт\nКитапты уҡый башлағас та ҡулыма ҡәләм алғайным, әммә фекер туплау оҙаҡҡа китте. Шул саҡ авторҙың үҙе менән һөйләшеп алыу теләге тыуҙы, сөнки бер-беребеҙҙе күптән беләбеҙ, ваҡытында ихлас аралашып йәшәнек, йәмәғәт эштәрендә ҡатнаштыҡ, әҙәбиәт, ижад хаҡында ла һүҙ күп булды. Өҫтәүенә уның тәүге күләмле әҫәренә башлап рецензия яҙған кеше мин булдым, ахыры.\nБелеүебеҙсә, Азат Мағазовтың "Шоңҡар юлы" тигән беренсе повесы 1972 йылда "Ағиҙел" журналында (6-7-се һандар) донъя күрҙе, уҡыусылар тарафынан йылы ҡабул ителде. Әҫәргә ҡарата яҙылған рецензиям иһә "Шоңҡарҙар күге ниңә монарлана?" тигән исем менән "Башҡортостан" гәзитенең ике һанында баҫылды. Аҙаҡ инде танылыу яулаған яҙыусының 1986 йылда нәшерләнгән "Тыуған ил хаҡына" тигән повестар йыйынтығына ла ҙур теләк менән инеш һүҙ яҙҙым.\nӘле килеп, Азат Мағазовтың "Үрге Димдә ай ҡойона" трилогияһын ҡулыма алдым. Тәүге китап "Әйләнә тирмән ташы" тигән исем менән донъя күрһә, ҡалған икәүһе "Аға һыуҙар" һәм "Әй, был донъя!" тип аталған. Һәр береһе күп планлы, илебеҙ кисергән төрлө дәүерҙе үҙ эсенә ала. Автор әйтеүенсә, әҫәрҙәрҙең донъяға килеүе араһында бишәр йыл ижади ғүмер ята. Трилогия әллә күпме осорҙағы ваҡиғаларҙы үҙ эсенә алған: Беренсе донъя һуғышы, 1917 йылғы революция, граждандар һуғышы, ауыл хужалығын коллективлаштырыу, Бөйөк Ватан һуғышы алдынан кисерелгән көсөргәнеш... Быларҙың барыһы ла трилогия геройҙары яҙмышында сағылыш тапҡан. Ваҡиғалар йырҙарҙа данланған йәмле Димдең үрге өлөшөндә, Өйәҙе йылғаһы үҙәнендәге бер нисә ауылда бара. Әҫәрҙең төп геройы — Сәлихйән Баязитов.\n— Азат дуҫ, һәр әҫәрҙең донъяға килеүенә сәбәпсе булған эске мотивы, яҙыусының күңелен ҡытыҡлап торған тынғыһыҙ бер "сире" бар. Ошондай тәрән тарихи тема күңелеңә ҡасандан тынғылыҡ бирмәй башланы?\n— Бының сәбәбе берәү генә түгел. Күреүебеҙсә, әҫәрҙең темаһы XX быуаттан XXI быуатҡа күсеү осорона ғына түгел, мең йыллыҡтар алмашынған дәүергә тура килде — был үҙе күп нәмә хаҡында һөйләй. Мәсьәләнең икенсе яғы ла бар: был тема тормошомдан айырылғыһыҙ. Яҙмышымдағы фронт этабы миңә шәфҡәтле булды. Һуғыштан һуң реактив самолеттарҙы үҙләштереү осоронда авиация штурманы булараҡ төрлө хәлдәрҙе баштан үткәрергә тура килде.\n1955 йылдың йәйендә полк командиры урынбаҫары менән реактив "Ил-28" самолетында сираттағы осоу күнекмәһенән ҡайтып киләбеҙ. Аэродромға ултырыр алдынан экипаж командиры кинәт аңын юғалтты. Шул хәтәр осраҡтан һуң үҙемдә ниндәйҙер эске уяныу, һиҙемләү тойҙом, хәрби хеҙмәттән бушаған саҡтарҙа ҡулыма ҡәләм ала башланым, полкташтарым тураһында ниндәйҙер һүҙ әйтергә йөрьәт иттем. Тәүәккәлләүем бушҡа булманы: бер нисә йылдан хәрби гәзит биттәрендә тәүге повесым донъя күрҙе һәм хәүефле ғүмер юлымда мине ҡотҡарып ҡалды. Врачтарҙың ҡотолғоһоҙ диагнозын ауыр кисерһәм дә, юғалып ҡалманым, Башҡортостанға ҡайттым. Сиргә бөркәнеп, аулаҡ урын, тыныс тормош эҙләмәнем.\nЛәкин әйтергә ниәтләгән төп һүҙемә һаман да барып етә алмайым. Хоҙай Тәғәлә, атай-олатайым, әсәй-өләсәйем, уҡытыусыларым, яҡташтарым алдында бурысым үтәлмәгән әле. Иҫәбем буйынса, миңә ауырыуым тарафынан бирелгән ваҡыт ҡыҫҡарғандан-ҡыҫҡара. Ошо күңелемде айырыуса борсоно, әйтер һүҙеңде әйтеп ҡал, тип тынғы бирмәне. Фашистарға ҡаршы ҡанлы һуғышта ҡорбан булған ватандаштарҙы, туғандар һәм яҡындарҙы, полкташтарҙы һүҙ көсө менән булһа ла, ҡайтанан терелтеп, изге һынында уҡыусыға ҡайтарып биреү теләге көсәйгәндән-көсәйә барҙы. Өҫтәүенә Совет осорона, Бөйөк Ватан һуғышы ваҡиғаларына яла яғыуҙы, уларҙы ҡара буяуҙар менән һүрәтләүҙе яуапһыҙ ҡалдырыу ғәҙел түгел. Был туранан-тура намыҫыма ҡағыла, выжданымды ғазаплай, шул сәбәпле ҡулыма ҡәләм алмайынса булдыра алманым.\nТрилогияның тәүге китабына тотонғанда, беләһең, башлап яҙыусы түгел инем, күпмелер тәжрибәм булды. Яҡташтарым араһында йәшәү, башҡорт, татар яҙыусылары менән аралашыу һүҙ байлығын арттырыу, тормош үҙенсәлектәрен нескә тойоу, һиҙемләүҙе көсәйтеү мөмкинлеген бирҙе.\n— Трилогияла бихисап кеше яҙмышы һүрәтләнә, Димдең ҡушылдығы булған Өйәҙе үҙәнендәге ауылдарҙың йөҙө, халыҡтың холоҡ-фиғеле, уй-өмөтө, үҙ-ара мөнәсәбәте, көндәлек хәстәрлеге асыҡ сағылыш таба. Әҫәрҙә һәр персонаждың үҙ урыны бар. Әйтәйек, бәхетһеҙ Мөслим, ауыл йылъяҙмасыһы Сәмиғулла, зәғиф романтик Хәким, зимагор Солтан, шаталаҡ Кәлимулла, уҡытыусы Сәбилә, мулла Мөтәуалла, агроном Ғалим Боголюбов...\n— Өс романдың да төп геройҙары бар: Ғәлимә һәм Сәлихйән Баязитовтар, Мулләхмәт Ғабдрафиҡов, Кәрим Ғәйнетдинов, Ислам Сакаев, Савелий-Сафа Гавриков, Рабиға менән Фәтхелислам Алаҡаровтар, Сиражетдин Карнаев. Ваҡиғалар тап улар ҡатнашлығында бара. Иғтибар иткәнһегеҙҙер, әҫәрҙәге барлыҡ персонаждар Баязитовтар ғаиләһенә ни яғы менәндер бәйләнгән булып сыға. Шуныһы ла билдәле булһын: уларҙың күбеһенең прототибы бар. Әммә туранан-тура күсермә түгел һәм улай була ла алмай. Улар — яҙыусының әҫәрҙең идеяһына ярашлы фантазияһы, уй-хыялы аша тыуҙырылған, башҡасараҡ тормош юлы үткән образдар.\n— Трилогияла ошондай шәхестәрҙең формалашыуы аша ил халҡы кисергәндәргә шаһит булабыҙ. Ваҡиғалар Бөйөк Ватан һуғышына килеп туҡтала. Шуға ҡәҙәр барған хәлдәрҙең үҙәгенә мәғрифәткә ҡағылышлы мәсьәләләр, ғаилә тәрбиәһе алға ҡуйыла.\n— Һынылыш кисергән осор, һәр төрлө ваҡиға бер ҡасан да кеше яҙмышына ҡағылмай ҡалмай. Шул саҡта әҙәм балаһындағы ыңғай һәм кире сифаттар асылып китә. Әҫәрҙә тәрбиә темаһының, мәғрифәт мәсьәләләренең иғтибар үҙәгенә ҡуйылыуы шуның менән аңлатылалыр ҙа. Ысын мәғрифәтсе, ауыл уҡытыусыһы Сәлихйән Баязитов — ошо юлда ауыр һынауҙар үткән шәхес. Уны ҡулға алалар, икенсе эшкә күсергә лә димләп ҡарайҙар, ғаиләһе тормош ауырлыҡтарына дусар ителә, әммә ябай ауыл уҡытыусыһы тәрбиәсе булып ҡалыу бурысынан ситләшмәй, үҙенең тоғро юлдан барғанына шикләнмәй, эшен намыҫлы башҡарыуын дауам итә.\nЮғары тәрбиәнең ғаиләнән башланыуы бәхәсһеҙ. Үҙен шәхес итеп танытасаҡ бала тәүге аҙымын шунда яһай. Был йәһәттән әҫәрҙә Ғәлимә менән Сәлихйән Баязитовтар, Ғәлиә менән Абдрахман Сакаевтар, уларҙың дуҫтары өлгө булып тора.\n— Күреүебеҙсә, әҫәрҙә тәрбиә мәсьәләһе ғаиләлә бикләнеп ҡалмай. Никах, туй йолаларының халыҡсан итеп һүрәтләнеүе, бала саҡтың, үҫмерлектең үҙенсәлекле йәме, һөнәр алыуға, түҙемһеҙ мөхәббәткә бәйле күренештәр трилогияның үҙәгендә торған проблемаларҙы тағы ла тәрәнәйтә һәм киңәйтә төшә. Әҫәр хаҡындағы һөйләшеүгә йәнә бер күҙлектән яҡын килеү, унда рухи-әхлаҡи ҡиммәттәрҙең ҡуйылышы хаҡында айырым әйтеп китеү кәрәктер, тип уйлайым. Был йәһәттән Ғаләм Илсеһенең эпизодик образы айырым иғтибарға лайыҡ.\n— Ғаләм Илсеһе әҙәм балаһының донъяға килеү сәбәбен, йәшәү мәғәнәһен аныҡлай. Икһеҙ-сикһеҙ донъя вәкиле образы "Аллаһ — Ғаләм ул" тигән гипотезаға нигеҙләнгән. Әҫәрҙә һүрәтләнеүенсә, ул иң элек — кешенең асылы, Йыһандағы урыны хаҡындағы һүҙ.\nТрилогияла әҙәм балаһы менән тирә-йүн араһындағы мөнәсәбәт алғы планға бер тапҡыр ғына сыҡмай. Ғаләм Илсеһе — тәбиғәттең айырылғыһыҙ өлөшө, уның ижадсыһы. Уның бер көн килеп фән менән диндең ҡушыласағы тураһындағы һүҙҙәре донъяла матди һәм рухи башланғыстарҙың бер бөтөн итеп танылыуынан килә. Трилогияла әхлаҡи ҡиммәттәргә ҙур урын бирелеүе шуның менән аңлатыла. Шуға ла халыҡ мәғарифының һәм ауыл уҡытыусыһының әҫәрҙең төп образы итеп һүрәтләнеүе үтә тәбиғи. Уҡытыусы — халҡының хеҙмәтсеһе, уның айырылғыһыҙ өлөшө.\nШуныһы хаҡ: автор тарафынан ҡаһарманлыҡҡа тиң ижади эш башҡарылған. Китап хаҡында бер ултырыуҙа һөйләшеп бөтөү ҙә, унда һүрәтләнгән ваҡиғаларҙы ҡыҫҡа ғына ваҡытта күҙаллау ҙа еңел түгел. Иң мөһиме — яҙыусы әйтер һүҙен аҙағына еткерә алған, геройҙары алдында уның йөҙө яҡты, выжданы саф. Уға яңы ижади уңыштар теләйһе ҡала.


Һалым буйынса бурыстарығыҙ йыйылмаһын » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Иҡтисад » Һалым буйынса бурыстарығыҙ йыйылмаһын\n17.11.2017 Һалым буйынса бурыстарығыҙ йыйылмаһын\nӘгәр ҙә милек хужаһы милкенә бер ҡасан да һалым түләмәгән икән, ул һалым органдарына үҙенең объекты барлығы тураһында хәбәр итергә бурыслы. 31 декабрҙән дә һуңға ҡалмай, һалым органына тейешле ғариза яҙып, милеккә хоҡуғын раҫлаған документтарын килтерергә кәрәк. Әгәр ҙә һеҙ милкегеҙҙе йәшерәһегеҙ икән, йыйылған һалымды иҫәпләп, шул сумманың 20 проценты күләмендә штраф түләйәсәкһегеҙ. Һалым суммаһы 100 һумдан әҙерәк иҫәпләнгән граждандарға һалым ҡағыҙҙары әле ебәрелмәй, һалым түләүе 100 һумдан артҡас ҡына ебәреләсәк. Шулай уҡ торлаҡ майҙаны – 50 кв. метрҙан, фатирҙыҡы – 20 кв. метрҙан, бүлмә майҙаны 10 кв. метрҙан кәмерәк булған осраҡта һалым ҡағыҙы шулай уҡ ебәрелмәй.


Песни на 23 февраля на башкирском языке\nХәрбиҙәр - Радик Вәлмөхәмәтов\nСикһеҙ океандың бер тамсыһы Бер йондоҙҙоң ғына сатҡыһы Үркәс үркәс тауҙың бөртөк ҡомо Мэң милләтең сая башҡорто Ҡуш: Милион изгеләрҙәй изгелебеҙ Милион теллеләрҙәй теллебеҙ Намыҫлыбыҙ моңло йөрәклебеҙ Тыуған илдең ҡыйыу затыбыҙ Ер шарында нисә милләт йәшәй Һәр милләтең бар хазинаһы Башҡортоң да инде нисә быуат Бөйөк хазинаһы Салауат! Ҡуш: Салауаттай батыр булығыҙ Салауаттай ғорур булығыҙ Баш эймәгеҙ ил баҫарҙар килһә Салауаттай руғлы булығыҙ\nЕгеттәр хеҙмәт итә\nТыныс йоклай микән улгәндәр\nТыныс йоҡлай микән үлгәндәр? Уларға бит елдәр ҡағылмай. Баш осонда болот ағылмай, Ҡалҡан саҡта яҙғы үләндәр, үләндәр. Тыныс ята микән үлгәндәр, Ҡолаҡ һалмай һайрар ҡошона? Ҡояш ҡунмай улар усына, Шарлап аҡҡан саҡта үҙәндәр, үҙәндәр. Ҡалҡан саҡта яҙғы үләндәр, Урғыламы болот үрҙәргә? Тыныс ята микән ғүрҙәрҙә Илем тиеп яуҙа үлгәндәр, үлгәндәр? (Ю.Моратов муз., Т. Йосопов һүҙ.)\nГөлшат Дәүләтшина - Өсмөйөшлө хаттар\n1.Һандыҡ төптәрҽнән табып алдым Өс мөйөшлө һалдат хаттарын Ошо хаттар хәтҽрләтә миңә Олатайҙың һалдат саҡтарын ҡушымта Һарғайһала өс мөйөшлө хаттар Юғалмаған уның эҙҙәрҽ Күпмҽ бәхҽттәргә тулы булған Ошо хаттың килгән көндәрҽ 2.Кулдарымда өс мөйөшлө хаттар иҫтәлҽккә ҡалған һаҡланып Йөрәктәрҙә бөтмәҫ хәтирәләр Мәңгҽлҽккә ҡала уйылып 3.Устарыма алып изгҽ хатты Кат-ҡат уҡып оҙаҡ уйландым Шундай наҙлы йылы һүҙҙәрҽнән Күҙ йәшҽмдҽ тыя алманым\nБеҙҙе оҙатҡанда күҙегеҙҙә Һағыш та,һөйөү ҙә сағыла. Сал кергән сәстәрегеҙгә Елдәр иркәләп ҡағыла. Припев; Атай,әсәй-ҡәҙерлеләрем, Йөрәгемден һеҙ яртыһы. Һеҙҙе һағынамын бигерәк Килә гел өйгә ҡайтаһы. Тыуған өйҙөн йылы түрендә Өҫтәлдәлер ҡайнар сәйегеҙ. Әсәйҙен йылы икмәге Беҙҙен турала һүҙегеҙ. Припев: Өмөттәребеҙҙе һүндермәй, Йәшәгеҙ оҙаҡ атай,әсәй. Йылы ҡосағығыҙ һаҡлай Беҙгә ел-ямғыр тейҙермәй\nӘсә көтә улын\nРайхана Хәфизова - Һалдат әсәһе\nВәхит Хызыров - Кисәге һалдат\nИльдус Ильясов - Һалдат йыры\nФилүз Юлдашбаев - Һалдат йыры (cover)\nНаҙ төркөмө - Һалдат\nЮлай Көмөшбаев - Һалдат йыры\nРадик Вәлмөхәмәтов - Һалдат йыры\nЯбай һалдат альбомында бер рәсем әсир итте Дуҫым серле йылмайып, минең һеңлем, яҡташ, тине. Бер күреүҙә ғашиҡ булдым, эй, һылыу ҡыҙ, мин һиңә. Танышыу хаты ебәрҙем, яуап яҙҙың һин миңә. Ҡушымта: Уралтауҙың башында, Матур сәскә үҫәлер. Һалдатҡайым, тиҙерәк ҡайт тип, Бәғеркәйем көтәлер. 2. Хат бәйләне арабыҙҙы, ғашиҡ йөрәк шатланды. Күңелемде һин биләнең, мөхәббәт ҡанатланды. Алыҫ ерҙә, сит тарафта, саф һөйөү килде миңә. Мин ҡайтырмын, яндарыңа, йәнкиҫәгем, көт кенә. Бер күреүҙә ғашиҡ булдым, эй, һылыу ҡыҙ, мин һиңә. Танышыу хаты ебәрҙем, яуап яҙҙың һин миңә. Ҡушымта: Уралтауҙың башында, Матур сәскә үҫәлер. Һалдатҡайым, тиҙерәк ҡайт тип, Бәғеркәйем көтәлер. (2 раза)\nРуслан Султанбеков - Һалдаттар\nТархан төркөмө - Батырҙар йыры\nХәбир Аралбаев - Һалдат булам\nФәнис Сирбаев - Егеттәр\nӘлфиә Вәлиева - Әрме яҙы\nАртур Туҡтағолов - Сал Урал\nБаязит Байназаров - Егет кеше иламай\nСалауат Хужахмәтов - Атайымдың хаттары\nЛәйсән Ғимаева - Һалдат егеткә\nҒәлиә Солтанова - Һалдатҡа теләк\nНияз Замалетдинов - Мин һалдат булам\nЛюбизар - Һалдат маршы


30 Сентябрь 2009, 17:43\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда 11 октябрҙә Республика көнөн байрам итеү менән бәйле, һайлауҙар Рәсәйҙең башҡа төбәктәренә ҡарағанда бер аҙна алдараҡ үтәсәк. 4 октябрҙә - берҙәм тауыш биреү көнөндә беҙҙә төрлө кимәлдәге урындағы үҙидара вәкәләтле органдарына депутаттар һайлау буйынса 86 һайлау кампанияһы үтәсәк. Белорет ҡалаһы һәм Бөрө ҡалаһы ҡала биләмәләрендә - ҡала биләмәләре Советтары депутаттарын һайлау, райондарҙа төрлө кимәлдәге Советтар депутаттарын өҫтәмә һәм ҡабаттан һайлау үткәреләсәк. Дөйөм алғанда, һайлауҙар 31 муниципаль районда үтәсәк, һайлаусылар исемлегендә - 120 меңдән ашыу кеше. Тауыш биреү үткәреү өсөн 180 һайлау участкаһы төҙөлгән.


Илһөйәрлек һәм берҙәмлек өлгөһө | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Илһөйәрлек һәм берҙәмлек өлгөһө\nИлһөйәрлек һәм берҙәмлек өлгөһө\nЙылдан-йыл Бөйөк Ватан һуғышына бәйле данлы көндәр, ваҡиғалар артта ҡала бара. Улар менән бергә был һуғышта ҡатнашҡан, беҙгә Еңеүҙе бүләк иткән ҡаһарман ветерандарыбыҙ ҙа һирәгәйә.\nОлатайым Фәйзулла Фазыл улы Хәсәнов 1914 йылда крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Бләкәйҙән үк зиһенле малай тиҫтерҙәренән белемгә ынтылып тороуы менән айырылып тора.\nАуыл йәштәренең ойоштороусыһы, мәҙәниәт хеҙмәткәре Фәйзулла олатайым оҙаҡламай комсомолка Сәхипъямал Ғиззәтулла ҡыҙына яусы ебәрә һәм ауылда беренселәрҙән булып “Ҡыҙыл туй” үткәрәләр.\nЯҡыныбыҙ Бөйөк Ватан һуғышының тәүге көндәрендә үк беренселәрҙән булып Тыуған илебеҙҙе һаҡларға яуға китә. Ә өләсәйебеҙ Сәхипъямал Еңеү көнөн яҡынайтыу хаҡына ал-ял белмәй колхоз эштәрендә ҡатнаша. Көндөҙ ҡыр эштәрендә булһа, кисен сыра яҡтыһында фронттағыларға ойоҡбаштар, бейәләйҙәр бәйләй ҡатын-ҡыҙҙар. Бер-бер артлы ике балаһын ерләгән өләсәйебеҙ Украина яктарынан килгән ике балалы ҡатынды өйҙәренә индереп, үҙ ҡанаты аҫтына ала. Олатайымдың һәр бер хәбәрен тыны менән тартып алырҙай булып көтә. Тормош һәүетемсә генә барған көндәрҙә еләк йыйып йөрөгән балалар йүгереп килеп, өләсәйемә хәбәр еткерә. Ауыл осонда аяҡтары яралы һалдат, Сәхипъямал мине ҡабул итеп алырмы икән, тип һорарға ҡушҡан икән. Шулай итеп, ике аяғы ла ғәрип ғаилә башлығы өйөнә ҡайта.\nОлатайыбыҙ ауыр физик эш башҡара алмағас, кешеләргә ҡул менән дә, һүҙ менән дә ярҙам итеп йәшәй. Һуғыштан һуңғы йылдарҙа мәктәптә лаборант булып та, магазиндарға ревизия яһаусы булып та эшләй. Күрше Алайғыр ауылында байтаҡ йылдар комсорг вазифаһын алып бара. Ҡайҙа эшләһә лә, һәр саҡ кешеләргә кәрәкле була белә. Ҡағыҙ эштәре менән ярҙамлашырға ла ауылдаштары гел уға мөрәжәғәт итер була.\nОлатайым Фәйзулла менән өләсәйем Сәхипъямал биш балаға ғүмер бүләк иткәндәр. Һәр береһенә белем биреп, тормош юлына сығаралар. Иң өлкән ике ҡыҙҙары ауыр йылдарҙа иртә вафат булалар. Өсөнсө бала булып тыуған улдары Тимербәк оҙаҡ йылдар мәктәптә физик тәрбиә дәресенән уҡыта, эшендә ҙур уңыштарға ирешә. Ә ҡыҙҙары Минира һәм Рәсимә - юғары категориялы уҡытыусылар. Башҡортостан һәм Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған уҡытыусылары исеменә лайыҡ булдылар.\nҺуғыш халҡыбыҙға ҙур һынау ҡуя. Әммә көслө рухлы, илебеҙгә бар йөрәге менән тоғро булған ата-бабаларыбыҙ берҙәмлек, тырышлыҡ менән ҙур ауырлыҡтар аша был һынауҙы еңеп сыға. Улар - илһөйәрлектең, берҙәмлектең ысын өлгөһө. Олатай-өләсәйҙәребеҙҙең ҡаһарманлығы, фиҙакәрлеге киләсәк быуындар хәтерендә мәңге һаҡланыр, тип ышанам.


Ғибрәттәр | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр > Ғибрәттәр\n« Шәһәҙәт, иман, тәүхид\nЗәйнулла Рәсүлев һәм ваһабиттар »\nЗекериә менән Яхъя пәйғәмбәрҙәр заманынан ҡалған ғибрәттәр.\nБоронғолар әйткән; ”Бер пәйғәмбәр үлтерелһә, халыҡ араһында фетнә ҡубар ҙа, етмеш мең кеше һәләк булмай тороп был фетнә туҡталмаҫ”, — тигән. Ул замандағы етмеш менде күҙ алдына килтереү ҙә мөмкин түгел.\nЗекериә менән Яхъя үлтерелгәс, 140 мең кеше һәләк була.\nГоҫман, раҙийәл-лаһү ғәнһү, үлтерелгәс тә етмеш мең кеше юҡҡа сыға, тигән риүәйәттәр бар.\nҠиәмәт көнөндә Аллаһ үҙенең бер фәрештәһенә: ”Бер хатаһы ла булмаған берәр кеше бармы?”- тип һорарға бойорор.\nҺорауын бер тапҡыр ҡабатлар фәрештә — яуап булмаҫ. Ике тапҡыр ҡабатлар — бер кем дә өндәшмәҫ. Өсөнсө тапҡыр ҡабатлағанда ғына Яхъя күтәрелер: ”Мин, — тиер ул, — бер хатам да булмағандыр тип уйлайым”. Шул саҡта бер ҡырмыҫҡа уның был һүҙҙәренә ҡаршы төшә: ”Йә, рәсүлулла! Тәһәрәт алырға барған сағыңда минең әҫтәмә бит һин баҫып киттең”, — ти.\nҠырмыҫҡаның был һүҙҙәрен ишеткәс, себен телгә килә: "Ярабби! — ти ул, — Минең бик тә һыуһаған сағым ине, һыуһыным ҡанғансы Яхъяның, ғәләйһис- сәләм, күҙ йәштәрен эстем. Уның ҡырмыҫҡаға ҡарата булған был хатаһын минең исемемә яҙып ҡуйығыҙ!” — ти.\nЗалимдарҙан ҡасып барғанда Зекериә юлында осраған бер ағастан ярҙам һорай: ”Мине залимдарҙан йәшереп ҡала күр!” — ти.\nУның был үтенесен ағас ҡабул итә.\nИблес ярҙамы менән уны табып, шул уҡ Иблес ҡотҡоһо менән залимдар ағасты яра башлағас, бысҡы тештәре баш һөйәгенә инеүенә түҙемлеге бөтөп ҡысҡыра яҙып ҡалғанда пәйғәмбәр эргәһенә Ябраил, ғәләйһис- сәләм, килә:\n- Эй, Зекериә! Аллаһы Тәғәлә һиңә сәләм әйтеп ебәрҙе.\nШуны бел: Аллаһы Тәғәләнән һорар урынға ярҙамды һин ағастан һораның. Инде ҡысҡырма. Аллаһы Тәғәләнең әмере шундай.\n- Ҡысҡырыр булһа, Ғәрше-Көрси тетрәнеп ете ҡат күк юҡҡа сығыр, сабыр итһен, — тине.\nАллаһтың был әмерен ишеткәс, Зекериә сабыр итте. Сабыр иткән хәлдә йән бирҙе.\nБөтәһе лә Аллаһтың үҙ ихтыярында. Аллаһ ихтыяры тураһында аңлатып, пәйғәмбәребеҙ әйткән: "Әҙәм, ғәләйһис-сәләм, менән Муса, ғәләйһис-сәләм, бер ваҡыт бәхәс ҡороп алды. ”Һин, — тине Муса, — хаталаныуың сәбәпле Йәннәттәрҙән сығарып, бөтә кешелекте бәләгә тарытҡан кеше түгелме?”\n” Нисек итеп һин — Аллаһтың үҙе һайлап алған, пәйғәмбәрлек бирелгән, Аллаһтың һөйләгәндәрен ишетеп торған кешене уҙем яралтып бар ителеүҙән 40 йыл алда уҡ тәҡдиремә яҙып ҡуйылған ғәмәлде эшләүҙә ғәйепләйһең?” — ти.\nӘҙәмдең яуабы Мусаны өнһөҙ ҡалдыра”, — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм.\nХикмәттәр баҡсаһынан бер гөлләмә.\nҺиндостан әмирҙәрендә китаптар күп була, уларҙы бер урындан икенсе урынға күсергәндә хатта филдәргә төйәп йөрөтәләр. Бындай мәшәҡәттәрҙән ҡотолоу өсөн әмирҙәр хикмәт эйәләренә китаптарҙы кәметергә бойора.\nҮҙ-ара кәңәшләшеп ғалимдар уны дүрт төркөмгә, дүрт һүҙгә ҡалғансы кәметергә тип һүҙ ҡуйыша: береһе әмирҙәр өсөн ҡалдырылғаны -»ғәҙеллек”, икенсеһе халыҡ өсөн. Ул — "күндәмлек”. Өсөнсөһө йән өсөн ҡалдырыла. Был һүҙ — "тыйылыу”, дүртенсеһе — «теҙгенде тота белеү”, нәфсең теләп кенә торғандарға ирек бирмәү.\n”Ни өсөн йән дуҫың дошманыңа әйләнә ала, ә дошманың дуҫ булып китә алмай?” — тип һорай берәү хикмәт эйәләренән булған остаҙынан.\n»Бының сәбәбе бер, — ти остаҙы, — емереп ташланғанды яңынын төҙәтеүгә ҡарағанда, төҙөп ҡуйылғанды емереү, бөтөн быяланы селпәрәмә кил¬тереп ватып ташлау, ватып ташланғанды йыйып йәбештереүҙән еңелерәк”. Шуның кеүек дарыуҙар эсеп кенә тороуға ҡарағанда сәләмәт булыуың, насарлыҡ эшләп ғафү үтенеүгә ҡарағанда гонаһтарҙан тыйылып тороуың яҡшыраҡ”.\nЭлеккеләрҙән аҡыл эйәләренән берәү күп йылдар буйы төрлө тарафтарҙа сәйәхәттә йөрөп: ” Ғилеме булмаған кешенең был фани донъяла ла, Ахирәттә лә дәрәжәһе булмауын, сабырлығы булмаған иманда ла, тормошта ла тынғылыҡ табыу мөмкин түгеллеген, ахмаҡ кешегә алған ғилеме файҙа бирмәүен аңлай”.\nҺәм тағы ла:\n” Тәҡүәлеге булмаған кеше Аллаһ ризалығына ла лайыҡ була алмаҫ”. «Йомартлығы булмаған кеше байлыҡ тапмаҫ”. „Кешегә нәсихәт бирә белмәгән кеше Аллаһ алдында ла аҡланыу тигәнде белмәҫ”, — тип бәндәләрҙе алты төрлө хикмәткә өйрәтер булған.\n“Ахмаҡҡа ниндәй юлдар менән тәрбиә биреп була?» — тип һорайҙар бер ғалимдан. ”Уға, — ти ғалим, — Башҡалар тормошона ҡыҫылып ҡына йөрөргә ваҡыты ҡалмаһын тип бик күп һәм бик ауыр эштәрҙе генә тапшыралар”.\n"Әшәке кешеләргә тәрбиәне нисек итеп бирергә?”- тиҙәр.\n"Үҙҙәренең түбән булыуын белһендәр тип уларға илтифат итеп, иҫәпкә алып бармау юлы менән", — ти ғалим. «Башҡаларға ярҙам итә белгәндең, ярҙам итеүе хаҡында битәрләп йөрөмәгәндең халыҡта „киң күңелле“ тигән аты була.\n»Ни өсөн кешеләр байлыҡ тип үҙҙәрен һәләк итә?"- тиҙәр. «Донъяла байлыҡтан да яҡшыраҡ нәмә юҡ, тип йөрөгәндәре һәм байлыҡтың нимә өсөн тәғәйенләнгәнен белмәүҙәре сәбәпле», — ти хикмәт эйәһе.\nАҡыллы кешеләр өс нәмәне хәтерҙә генә тоторға тейеш: донъя тормошо — фани, бөтәсәк, ваҡыт — үтәсәк, яҙмыш һынауҙары ла үҙгәреп кенә тороусан,\n"Биш нәмә бәхеткә сәбәп була алмай: ҡояш нурҙары балҡып торғанда ҡабыҙған шәм, тоҙло ергә яуған ямғыр, һуҡырға бирелгән сибәр ҡатын, туҡ кеше алдына ҡуйылған тәмле аш, ҡаты бәғерле күңелгә Аллаһ һүҙҙәрен һалырға тырышыу".\nИбн Ғаббастан һорайҙар: «Аҡыл яҡшыраҡмы, әллә тәрбиәлелекме?”- тиҙәр: „Аҡыл, — ти мөхәддис, — Сөнки аҡыл ул — Аллаһ биргән бүләк, ә тәрбиәлелек — Аллаһ ҡолоноң үҙ тырышлығы менән тапҡаны”.\n“Бөтәһе лә аҡылға мохтаж, — тип өйрәтә хикмәт эйәләре, — Аҡылдан да ҡиммәтлерәк байлыҡ, наҙанлыҡтан да насарраҡ хәйерселек юҡ.\nКешелә ғилем артҡан һайын, уның аҡылға булған ихтыяжы ла арта бара. Зиһене камил булмаған кеше малдары күп булып та, уларҙы көтә белмәгән зәғиф бер көтөүсегә оҡшаш».\n"Үҙ ҡолдарына Аллаһ аҡылдан да яҡшыраҡ нәмә бирмәгән. Аҡыллы кешенең йоҡоһо ла ахмаҡтың ғибә-ҙәтенән, ураҙа тотмаған аҡыл эйәһе ураҙа тотҡан наҙандан яҡшыраҡ", — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис- сәләм.\nДонъя эштәре егерме биш тармаҡҡа бүленә.\nУларҙан бишеһе — Аллаһ хөкөмөнә, тәҡдиргә бәйле: өйләнеүең, балаларға, байлыҡҡа, мал-мөлкәткә, ғүмергә эйә булыуың; бишеһе хеҙмәт итеп табыла: ғилем, матур итеп яҙа белеү, егетлек, Йәннәткә инеүең, Йәһәннәмдән ҡотолоп ҡалыуың; бишеһе тәбиғәттән килә: дәрәжәң, кешеләр менән аралаша белеүең, тыйнаҡлыҡ, киң күңеллелек, намыҫлы булыуың; бишеһе ғәҙәттәргә бәйле: йөрөш-торошоң, ашауың, әсеүең, башҡа төрлө хәжәттәреңде үтәп йөрөүең; ҡалғаны тәбиғәттән, нәҫелдән. Улары — төҫөң,килеш-килбәтең, күркәм холкоң, ниәттәреңдең юғары дәрәжәһе, ғорур була белеүең һәм... әшәкелегең”.\nДин ул — нәсихәт китабынан. Сәләх Суҡбаев, Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтулла\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 24.12.2019 в 00:47, и размещена в категории Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


« Изменения социальных выплат в 2021 году\nПостановление №76 от 30.12.2020 г. “Об утверждении Порядка учета бюджетных и денежных обязательств получателей средств бюджета сельского поселения Кармышевский сельсовет муниципального района Альшеевский район Республики Башкортостан” »\nҮлгәндәрҙең ҡәберен бел,\nиҫәндәрҙең ҡәҙерен бел!\nҺуңғы йылдарҙа республикабыҙҙа “Урындағы инициативаларҙы яҡлау программаһы” уңышлы эшләп килә. Был программа шарттарына ярашлы рәүештә урындағы халыҡ кисекмәҫтән хәл итә торған мәсьәләләрҙе үҙе\nбилдәләй. Ауыл йыйылыштарында барлыҡ тәҡдимдәр ҙә ҡарала һәм конкурста ҡатнашыу өсөн бер проект һайлап алына.\nҠармыш ауылы биләмәһе 2016 йылдан алып ошо прграммала ҡатнашып килә. Дим ауылында башня төҙөп, халыҡ һыу менән тәьмин ителде. Сурайҙа ауыл зыяраты профнастил менән уратылды.\nҮткән йылдың ноябрь айында Ҡармыштар ауылды төҙөкләндереү буйынса тәҡдимдәр менән күтәрелеп сыҡты һәм конкурста ҡатнашырға теләк белдерҙе. Дөйөм ауыл йыйылышына тиклем һәр урам икегә бүленеп, йыйылыштар үткәрҙе. Халыҡ дәррәү йыйылды. Тәҡдимдәр ҙә күп булды: зыяратты кәртәләү, трактор һатып алыу, ауыл уртаһындағы күркәм паркты ҡойма менән уратып, ял итеү урыны яһау.\nАҡһаҡалдар эште зыяратты төҙөкләндереүҙән башларға кәңәш итте.\nДөйөм ауыл йыйылышы зыяратты киңәйтеп, профнастил ҡойма менән уратып алырға ҡарар итте. Шунда уҡ әүҙем һәм ышаныслы ауылдаштар араһынан инициатив төркөм һайланды.\nБыл проектты атҡарыу өсөн ауылдың хәйриә фондына һәр йорттан аҡса йыйыу, техника менән булышыу һәм ҡул ярҙамы күрһәтеүҙе ойоштороу эштәрен халыҡ инициатив төркөмгә ышанып тапшырҙы.\nБыйылғы конкурста еңеп, күҙалланған эштәрҙең үтәлеүенә ышанабыҙ. Ҡармыштан ситтә йәшәүсе ауылдаштарыбыҙҙың ярҙамына ла өмөтөбөҙ ҙур.


Тирмә ҡороп, ҡымыҙ эсеп...\nҮткән аҙнала Юрий Сенкевичтың мәрхүм булыуына 15 йыл тулып үткән икән. Юрий Сенкевич—совет ғалимы, медик, ләкин совет халҡы уны «Сәйәхәтселәр клубы» телетапшырыуын алып барыусы талантлы тележурналист булараҡ белде.\nБыл программа 1960 йылдарҙа сыға башлап, халыҡ араһында киң популярлыҡ яулап алды. Тәүҙә ул «Киносәйәхәтселәр клубы» тип аталды. 1991 йылдан 2003 йылға тиклем 1-се каналда уның ике меңдән ашыу тапшырыуы донъя күрә. Был тапшырыу Рәсәй телевидениеһының иң «өлкән» программаһының береһе булараҡ Гиннес рекордтар китабына ла индерелә. 1973 йылдан был тапшырыуҙы Юрий Сенкевич алып бара. Тапшырыуҙа ҡунаҡ булараҡ Тур Хейердал, Федор Конюхов, Жак Ив Кусто, Бернгард Гржимек, Жак Майоль кеүек бөтә донъяға билдәле сәйәхәтселәр ҡатнаша. Әйткәндәй, Сенкевич үҙе лә 1969 йылда Тур Хейердалдың ҡамыштан үреп яһалған «Ра-1» кәмәһендә ҡылған сәйәхәтендә табип булараҡ ҡатнаша.\n1999 йылдың август аҙағында «Сәйәхәтселәр клубы»ның телевизион тапшырыуы етәксеһе Юрий Сенкевич 45 минутлыҡ документаль фильм төшөрөү уйы менән Башҡортостанға килә. 28-29 августа, ике көн, ул Баймаҡта ла эшләп китте. Талҡаҫта, «Таналыҡ» колхозының ҡымыҙ фермаһында булды, «Һәүәнәк» совхозы тирмә ҡорҙо, райондың фольклор төркөмө сығыш яһаны. Сенкевичҡа башҡорттарҙың ҡунаҡсыллығы, ҡымыҙы, ҡурайы һәм ҡорото бик оҡшаны. Быны һиҙеп ҡалған баймаҡтар уға күстәнәс итеп ҡорот һалып ебәрҙе.\nДүрт йылдан һуң, 2003 йылдың 25 сентябрендә, Юрий Сенкевич ҡаты ауырыуҙан һуң мәрхүм булып ҡала.\nФотола: Юрий Сенкевич\nФото авторҙың шәхси архивынан алынды.


Рөстәм Хәмитов Италияла Башҡортостандың инвестиция потенциалы презентацияһын уҙғарҙы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Италияла Башҡортостандың инвестиция потенциалы презентацияһын уҙғарҙы\n9:57, 27 ноября 2014 Иҡтисад\nӨФӨ, 2014 йыл, 27 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.\nРөстәм Хәмитов рәсми сәфәр менән Италияла. 26 ноябрҙә Миланда Башҡортостан Президенты республиканың иҡтисади һәм инвестиция потенциалы презентацияһын уҙғарҙы.\nҮҙ сығышында Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Рәсәй Федерацияһының иң индустриаль үҫешкән ун субъектына инеүен билдәләне. Төбәк иҡтисады үҫешенең төп инвестиция йәлеп итеүсән йүнәлештәре – яғыулыҡ-энергетика комплексы, машина эшләү, ауыл хужалығы. Бөгөн республикала фармацевтика, мәғлүмәти технологиялар, наноматериалдар, биохимия һәм радиоэлектрон етештереү кеүек өлкәләрҙә 15-ләгән кластер формалаша.\nБашҡортостан Президенты республикалағы яҡшы эшлекле хәлдең урынлашыуын билдәләне. Ул халыҡ-ара рейтинг агентлыҡтарының юғары баһалары менән дәлилләнә. Бында инвесторҙар менән эшләү өсөн төбәк ҡануниәте менән нығытылған илдәге иң яҡшы шарттар булдырылған.\nИталия төбәктәре менән эш итеүҙең иң уңайлы форматы тип Рөстәм Хәмитов, башҡа илдәр менән хеҙмәттәшлек барышында үҙенең һөҙөмтәлелеген раҫлаған, «R2R» – «Region to Region» моделен атаны. Башҡортостан Президенты бындай хеҙмәттәшлекте бергәләп көсәйтергә һәм Италия бизнесмендарын 2015 йылда Өфөлә уҙасаҡ, ШОС һәм БРИКС илдәренең эшлекле советтарында ҡатнашырға саҡырҙы.\nПрезентациянан һуң Рөстәм Хәмитов Италияның эшлекле даирәһе менән осрашыу уҙғарҙы. Машина эшләү, еңел сәнәғәт, медицина өлкәләрендә уртаҡ предприятиелар төҙөү итальяндар менән эш алып барыуҙа өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе булыуы ихтимал. Атап әйткәндә, «CAMOZZI» компанияһы етәкселеге менән осрашыуҙа станоктар эшләү өлкәһендә хеҙмәттәшлек перспективалары тикшерелде. «ESAOTE» компанияһы вәкилдәре менән осрашҡанда Башҡортостанда медицина ҡорамалдары етештереү мәсьәләләре ҡаралды.\nИталия Башҡортостандың биш иң эре тышҡы сауҙа уҙаҡташы исемлегенә инә. 2013 йылда тышҡы сауҙа әйләнеше 1,2 миллиард доллар тәшкил иткән, өҫтәүенә был сумманың 90 проценттан ашыуы экспорт поставкаларына тура килә. Республиканың Италияға поставкалаған төп тауарҙары иҫәбендә нефть һәм нефть продукттары. Республикаға машина эшләү, химия һәм металлургия сәнәғәте продукциялары индерелә. Башҡортостан иҡтисадында тупланған Италияның инвестициялар күләме 2013 йыл аҙағына 1,9 миллион доллар тәшкил иткән, 13 уртаҡ предприятие эшләй.\n«ESAOTE» («ЭЗАОТЕ») компаниялар төркөмө – иң эре медицина диагностика системаларын, шул иҫәптән ультратауыш сканнерҙары, махсуслаштырылған МРТ-системалары һәм диагностика процедуралары менән идара итеү өсөн программа тәьминәтен етештереүселәрҙең береһе.\nТеги: инвестициялар,рәсми сәфәрҙәр,бр президенты,италия


«Баймаҡ – йәш таланттарға бай яҡ» исемле әҙәби ижад конкурсы үтте - 22 Мая 2019 - Отдел образования Баймакского района\nГлавная » 2019 » Май » 22 » «Баймаҡ – йәш таланттарға бай яҡ» исемле әҙәби ижад конкурсы үтте\n«Баймаҡ – йәш таланттарға бай яҡ» исемле әҙәби ижад конкурсы үтте\nБаймаҡ халҡы районыбыҙҙа тыуып-үҫкән оло шәхестәр менән сикһеҙ ғорурлана. 21 май көнө ҡаланың 1-се һанлы урта дөйөм белем биреү мәктәбендә 5-8-се класс уҡыусылары араһында Театр йылы айҡанлы ойошторолған «Баймаҡ – йәш таланттарға бай яҡ» исемле әҙәби ижад конкурсы ла яҡташ яҙыусы, драматургтар ижадына арналғайны. Район һәм ҡаланың белем биреү учреждениеларынан килгән фольклор төркөмдәре Н.Ғәйетбаев, Т.Ғарипова, Х.Ғәбитов, А.Баһуманов кеүек билдәле тел оҫталарының әҫәрҙәре буйынса әҙерләнгән өҙөктәр менән сығыш яһаны.\nБеренсе урынды – Муллаҡай ауылы мәктәбе фольклор төркөмө (етәксеһе – Ишемова Р.М.), икенсе урынды – Баймаҡ ҡалаһы 4-се һанлы лицейы (Сәйетҡолова Г.Һ.), өсөнсө урынды – Баймаҡ ҡалаһы 1-се һанлы мәктәбе уҡыусылар төркөмө (Рәхимова З.Р.) яуланы. Сәхнәлә үҙҙәрен иркен тотоп, тамашасы һөйөүен яулай алған Ҡолсора (Әбсәләмова А.Ф.), Әбделкәрим (Мостаева В.А.) мәктәбе уҡыусылары төрлө номинацияларҙа еңеүгә өлгәште. Урғаҙа ауылы мәктәбе уҡыусылары ла (Хисаметдинова Г.З.) үҙҙәренең һәләтен күрһәтә алды.\nКонкурста ҡатнашыусы фольклор төркөмдәре һәм айырым уҡыусылар иҫтәлекле бүләктәр – яҡташ яҙыусыларҙың китаптары менән бүләкләнде.\nЙәш таланттарҙы еңеүҙәре менән ҡотлап, киләсәктә лә сәнғәт, ижад өлкәһендә яңы уңыштар, ҙур еңеүҙәр теләйбеҙ.


Радий Хәбиров эше парламентта ҡаралды\nБөгөн дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары сираттағы бишенсе ултырышын үткәрҙе.\nУнда алдан хәбәр ителгәнсә, Константин Толкачев вазифаһынан китмәне. Ултырышта уҡытыусылар мәнфәғәтен яҡлаусы яңы ҡанун проекты тикшерелде. Ауыл ерендә йәшәүсе мәғариф хеҙмәткәрҙәренә ҡаралған социаль ташламаларҙың бер нисә төрө ғәмәлдән сыҡҡайны.\nУларҙы кире ҡайтарыу күҙаллана, йәғни, педагогтар өсөн торлаҡ, коммуналь түләүҙәргә хаҡтар тулыһынса тиерлек компенсацияланыуы ихтимал. Документтың көҙгә ғәмәлғә инеүе күҙаллана - депутаттар уны өс уҡыуҙа ҡабул итергә һәм президент ҡарамағына тапшырырға тейеш.\nДәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың бөгөнгө ултырышында Радий Хәбиров биргән мәғлүмәттәҙең ысынбарлыҡҡа тап килеүе тураһындағы мәғлүмәт тә ҡаралды. Иҫәп палатаһы рәйесе Валерий Кургузов сығыш яһаны.\nУл Радий Хәбиров биргән килем тураһындағы декларацияла тулы мәғлүмәтәр бирелмәгән, тикшереүҙең контроль-иҫәп палатаһы тарафынан түгел, коррупцияға ҡаршы комиссия тарафынан үткәрелеүен айырым билдәләп үтте. Ул әлегә тикшереү тамамланманы, ватандаштарҙан Радий Хәбировтың ҡырын эштәре хаҡында мәғлүмәттәр килә тине. Валерий кургузов уларҙың ҡайһы берҙәре хаҡында әйтеп тә үтте.\nДәүләт думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаеваны иң аптыратҡаны, Радий Хәбиров тарафынан һайлауҙар барышында фальсификацияларға юл ҡуйылыуы.\nУлтырыш көн тәртибенә сығарылған мәсьәләләрҙең береһе пассажир транспортына ҡағылды. Был туралағы ҡанун проектын депутаттар өсөнсө уҡыуҙа ҡараны. Документҡа ярашлы, башҡала урамдарында күп пассажир һыйҙырышлы, уңайлы, экологик яҡтан таҙа автобустар хәрәкәт итергә тейеш.\nПассажир транспортының техник торошо артабан дәүләт тарафынан етди контролдә тотоласаҡ. Ҡанун авторҙары әйтеүенсә, пассажир транспорты өлкәһендә яңы ҡағиҙәләр шәхси компанияларҙы был өлкәнән ҡыҫырыҡлап сығарыуҙы күҙ уңында тотмай. Талаптарҙы күҙәтәһең икән - эшлә. Бер кем дә пассажирҙар йөрөтөү менән шөғөлләнеүсе ғәҙел эшҡыуарҙарға аяҡ салырға йыйынмай. Ҡала-яны-поездары расписаниеһын хәҙер кеҫә телефондары аша ла белешергә мөмкин.\nБының өсөн 28-80 номерына смс хәбәр ебәрергә кәрәк. Өфө тимер юлы вокзалынан хәбәр итеүҙәренсә, хеҙмәтләндереүҙең был төрө менән һәр кем ҡуллана ала. Йәйге осорҙа пассажирҙар һаны арта. Икенсенән, тимер юлында алып барылған төҙөкләндереү эштәре арҡаһында поезд расписаниеһына йыш ҡына үҙгәрештәр индерелә. Был турала вокзалда хәбәр итеп торалар, әммә пассажирҙар уңайлығы өсөн СМС хеҙмәтләндереү төрө лә индерелгән. Ҡала-яны поездары хәрәкәте тураһындағы белешмә алдағы тәүлеккә бирелә. Тағы ла бер ҡабатлайбыҙ - ҡыҙыҡһындырған маршрут расписаниеһын белер өсөн смс-хатты 28-80 номерына яҙырға кәрәк.


Иптәше Рафил менән дүрт балаға ғүмер биргәндәр. Улдарының өлкәне Рәмил дә, икенсеһе Рәфис тә әрме хеҙмәтен тултырып ҡайтыу менән Өфө районының “Алексеевский” совхозында эш башланылар. Ҡыҙҙары Рүзилә – Салауат ҡалаһында шәфҡәт туташы. Төпсөк улдары Искәндәр 5-се класта уҡып йөрөй, ата-әсәһен “4”-“5” билдәләре менән ҡыуандыра.\nБиш бала тәрбиәләп үҫтергән, ғүмере буйы М.Ғафури исемендәге колхозда һауынсы булып эшләп, хаҡлы ялға сыҡҡан, 12 ейән-ейәнсәре, бер бүләһе булған хеҙмәт ветераны ысын күңелдән: “Ике киленемде лә яратам, үҙ балаларым кеүек күрәм”, - тип яуап бирҙе.


Азамат Илембәтов Салауат ҡалаһының сәнәғәт предприятиеларында булды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nАзамат Илембәтов Салауат ҡалаһының сәнәғәт предприятиеларында булды\n10:46, 13 июля 2011 Иҡтисад\n12 июлдә Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов эш визиты менән Салауат ҡалаһында булды.\nУның сәфәре «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең сәнәғәт майҙансығына барыуҙан башланды. Премьер-министр нефть эшкәртеү һәм нефть химияһы производствоһы эштәре, компанияның өҫтөнлөклө инвестицион проекттарын тормошҡа ашырыу барышы менән танышты. Атап әйткәндә, ул висбрекинг ҡоролмаһы комплексын, нефтте тәүге эшкәртеү өсөн тәғәйенләнгән ЭЛОУ-АВТ-6 ҡоролмаһы һәм карбамид грануллау ҡоролмаһы төҙөлөш майҙансыҡтарын ҡараны.\n— Предприятие үҫешә, һәм «Газпром»дың республика иҡтисадында әһәмиәтле роль уйнаған «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәтен инвестициялауҙы дауам итеүе беҙҙең өсөн мөһим, — тине Азамат Илембәтов.\nУл шулай уҡ «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте нигеҙендә Бөтә Рәсәй газ химияһы үҙәген булдырыу перспективалары хаҡында хәбәр итте.\n— Этап буйынса, эшкәртеү ҡеүәттәрен сафҡа индереүҙе, этилен етештереүҙең һәм артабанғы производство сылбырының артыуын иҫәпкә алып, беҙ был проектты тормошҡа ашырыуға яҡынлашабыҙ, — тине Премьер-министр.\n«Гидромаш» предприятиеһында Азамат Илембәтов «Ростехнологии» дәүләт корпорацияһының Башҡортостандағы вәкиле Сергей Чечкин ҡатнашлығында кәңәшмә үткәрҙе. Етештереү эшмәкәрлеге һәм дәүләт заказдарының торошо мәсьәләләре ҡаралды.\n«Салауатбыяла» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә Премьер-министр флоат-быяла етештереү буйынса цехта, шулай уҡ автомобиль быялаһы етештереү линияһында булды. Хәҙер был предприятиела производствоны модернизациялау буйынса комплекслы программа тормошҡа ашырыла, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.\nТеги: БР Хөкүмәте Премьер-министры, эш сәфәре, Салауат, сәнәғәт


Милли проекттан – яңы һынау\n19 Ғинуар 2020, 11:30\nРәсәй Мәғариф һәм фән министрлығы тарафынан “Мәғариф” милли проектына ярашлы комплекслы саралар даими үткәрелә. 20 ғинуарҙа сираттағыһына – Л.С. Выготский исемендәге IV Бөтә Рәсәй конкурсына заявка ҡабул итеү тамамлана.\nБыл сараның маҡсаты – мәктәпкәсә белем биреү өлкәһендә хеҙмәт күрһәткән ижади белгестәрҙе табыу һәм уларға үҫештә ярҙам итеү. Конкурста шулай уҡ “педагогик фәндәр”, “гуманитар фәндәр” йүнәлештәре буйынса белем алған студенттар ҙа ҡатнаша ала.\nПедагогтарға үҙенең һөнәри практикаһы тураһында һөйләү һәм хеҙмәтен тасуирлаған ике минутлыҡ видео әҙерләү талап ителә. Студенттар иһә “Мин эшләргә теләгән балалар баҡсаһы” тигән темаға эссе яҙырға тейеш, шулай уҡ педагогик кейстарҙың береһен хәл итеү юлдарын күрһәтергә кәрәк буласаҡ.\nЕңеүселәрҙе нимәләр көтә?\nРыбаков Фондынан аҡсалата приздар һәм һөнәри үҫештең яңы мөмкинлектәре, иң яҡшы 266 ҡатнашыусы өсөн “Бала саҡ университеты”нан тәҡдимдәр.\n2. 80 педагог һәм 20 студентты быйылғы Йәйге мәктәпкә саҡырыу (ғәҙәттәгесә, Мәскәүҙә үтә).\nБөтә Рәсәй Лидерҙар мәктәбе – унда 20 педагог үҙенең һөнәри оҫталығын арттыра, лидерлыҡ сифаттарын көсәйтә аласаҡ.\n“ПРОдетей” хакатоны: 20 педагог бергәләп мәктәпкәсә белем биреүҙең көнүҙәк мәсьәләләренә яуап эҙләйәсәк.\nКонференцияларға, белем биреү турҙарына сәфәрҙәр.\nУникаль һанлы платформала эш сифатын бойондороҡһоҙ баһалау буйынса “Балалар баҡсаһы – балалар өсөн” дәресендә ҡатнашыу.\nЗаявкалар 20 ғинуарға тиклем https://konkurs.rybakovfond.ru/ һылтанмаһы буйынса ҡабул ителә.\nБилдәле булыуынса, “Мәғариф” милли проекты “Балалы ғаиләләргә булышлыҡ ҡылыу”, “Һанлы белем биреү мөхите”, “Заманса мәктәп”, “Һәр баланың уңышы!”, “Киләсәк уҡытыусыһы”, “Йәш профессионалдар”, “Һәр кем өсөн яңы мөмкинлектәр”, “Социаль әүҙемлек”, “Белем биреү экспорты” федераль проекттарынан тора.


Башнефть акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар советы ябай акциялар буйынса дивидендтар түләүҙе 2017 йылдың аҙағына күсерергә кәңәш иткән\nДивидендтар 2017 йылдың 9 айы һөҙөмтәләре буйынса, үткән йылдарҙағы таратылмаған килемде иҫәпкә алып түләнәсәк. Түләү ваҡытын кисектереү нефть эшкәртеүгә инвестициялар күләмен арттырыу һәм хеҙмәткәрҙәрҙең хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә сығымдар талап ителеү менән бәйле, тиҙәр компания вәкилдәре.\nҺалым өлөшө, бағыусылыҡ һәм дивиденттар былтырғы кимәлдә ҡалыр тип көтөлә. Сәнәғәт объекттары һәм хеҙмәткәрҙәрҙең хәүефһеҙлеге Башнефть акционерҙары өсөн төп йүнәлештәрҙең береһе. Былтыр декабрҙә Ростехнадзор 2 меңгә яҡын етешһеҙлекте асыҡлағайны. 2017 йыл аҙағына компания уларҙың яҡынса 45 процентын теүәлләргә иҫәп тота. Ҡарарҙы Башҡортостан хөкүмәте лә хупланы. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, компанияның 25 процент акциялары республиканыҡы.


Версия 0.9.9.0 – Хеҙмәт донъя – объединяйтесь!\nМөмкин 1, 2016 буйынса офер 8 Комментарий\nӨсөн беренсе май, Көнө мигранттар беҙ, ниһәйәт, выпустить әллә ҡасан наречий һәм вариант ожидаемый 0.9.9.0.\nҠарағанда, был версия өсөн яҡшы?\nБеренсе – ярҙам итеү Байду, ҡытай теле эҙтабар гигант, ул, шулай уҡ, эйә тәржемә двигателдең, ярҙамында был Кантком диалекты өҫтәрәк ҡушыла байтаҡ өсөн уникаль әлеге двигателдең. Тағы бер яҡшы тере булып тора, йәғни, был двигатель, сайттар торған урнаштырыла Ҡытайға алырға мөмкин инеү рабоче тәржемә итеү двигателдең.\nИкенсе – беҙ исправил асҡыс һүҙ аҙрак ярҙам булараҡ, Google һәм Яндекс, тимәк, ысынлыҡта, ти улар тағы бер ҡат хәҙер эшләргә. Улар кешене йә изге эштәр, бер нисә биттән һеҙҙең сайтта түгел переводились, яңы версияһы һеҙҙе рико. Ине добавлены барышында бер нисә телдәрҙе.\nӨсөнсө – күп үҙгәрештәр, өҫтәмәләр һәм төҙәтмәләр үткәреү буйынса бөтә. Әле, беҙ төҙәтергә тейеш документтарын һәм FAQ буйынса ҡайһы бер.\nНи өсөн әле һеҙ ҙә уҡыйһы, был? Бары бөгөн яңыртырға, иртәгә лә эшкә!\nВерсия 0.9.8.0 – Рәхим Итегеҙ Яндекс\nОктябрь 28, 2015 буйынса офер 1 Комментарий\nЮҡ донъяла күберәк ҡарағанда ябай Google тәржемәсе, унда ла күберәк өсөн донъя ҡарағанда ябай күсерергә Bing, күрәһең ~150 млн россияла шулай уҡ эшләйбез оло материал, менән Яндекс, иң популяр поисково системаһы Россияла.\nЯндекс хуплай бик күп телдәр килтерә һәм төрлө нәтижәләре менән сағыштырғанда башҡа двигательдәр, ул шулай уҡ специаллеге үҙ телдәре булған, ти Россияла кеүек Башҡорт теле, Ҡырғыҙ һәм татар ир-аты. Унда беҙ инде хәҙер торошо өстәргә исемлек т теле, дөйөм һаны поддерживаемых автоматическое телдәрҙе тәржемә итеү колоссальная 95!\nДобавление Яндекс шулай уҡ сабата үҙгәргән ысулдары үҫтереү тәржемә автоматический, шуға күрә хәҙер бар урынлаштырыу мөмкинлеге өҫтөнлөк биреү тәржемә итеү двигателдең һеҙ ҡулланырға теләйбез.\nБеҙ шулай уҡ күп булды (һәм беҙҙең күҙ алдында бик күп) хаталар исправлено был версияһы, журнал үҙгәрештәр бурыс һезгә тәмен яҡшы ошо:\nЯндекс тәржемәсе ярҙам добавлена\nДобавлена һайлап алыу мөмкинлеге представительного тәржемәселәр тәртибе ярҙамында предания\nИсправлена хәл бик ҡатмарлы итеп хата күсерергә һәм күсерәсәк бастырып сығарыуы\nРемонт шул телде һайлап Алыу сит интерфейса (оҙон теле исемдәре)\nИсправлено тәржемә диалогового тәҙрә йөкләнеше түгел, беренсе щелчок\nКүберәк түгел подвергать Гугле ачкычлары тышҡы яҡтан\nТөнәтергә саф автоматический тәржемәһен был вкладку һәм utils\nЯрҙам Башҡорт Ир-Аты, Кыргызстан һәм башҡорт рәхмәт Яндекс – Хәҙер ярҙам 95 Телдәре!\nӨҫтәләсәк суахили теле ярдам Bing\nУменьшенном ваҡытта көтөү араһында постам был переводе ла барыһын 2 секунд\nОсрактарын ла төрки ҡыҫҡа, ҡасан упаковка <п> тег\nЯңы Google значок\nТөнәтергә WP_Widget осуждение өсөн тимер WordPress 4.3\nВаҡ-төйәк фикс өсөн эҙләү, яңы плагины интеграцияһы\nИсправлено ҡайһы бер осрактар URL-адресты https булмаясак перепистән\nТөнәтергә яҙыу переписать ярҙам итеү өсөн өс телдәрҙе (әлеге мәлдә генә кср)\nВерсия 0.9.7.2 – Укороченный ҡыҫҡа\nИюль 29, 2015 буйынса офер Комментарий калдырырға\nЭштән ебәреү поезд, аҙаҡ килеп, подора ниндәй тиҙлек менән, шуға күрә беҙ ғорурлыҡ менән аҙағында был яңы версияһын.\nБыл версия исправлять Гугле тағы бер ҡат прокси, был бара, сөнки әйберләр бар, беҙ улар, ысынлап та ла, контрольдә тота алмайбыз. Тик тағы, ул эшләй.\nБашҡа үҙгәртеп төҙөү-исправлено ҡайһы бер хаталар шорты, һеҙ прочитать күпкә яхшыдыр буйынса документтар кәрәк һылтама:\nОртон ярҙам итеү буйынса transposh плагин WordPress\nТөп үҙгәрештәр өҫтәмә үҙ эсенә ала [tpe] ортон торған ине өстәлдә иҫке поверх .\nБыл код өсөн ҡулланыла үҙ индереү кодтары, унда зарурлығы юҡ бөтөрөү өсөн тег, был бара, сөнки бер тауындағы " WordPress, ул тудыра\nкод арсенға зверей ваҡытта смешивании самозваный һәм ябыу шорты.\nШулай уҡ, юҡ күрһәтергә кәрәклеген ="y" күберәк, шуға күрә хәҙер [tpe mylang] беҙ ябай эшләргә һәм ял: ba\nБеҙ тәҡдим итәбез, сезгә алмаштырыу, һәм наслаждайся әлеге яңы версияһы.\nВерсия 0.9.7.1 – Беҙҙең яңы сайт\nИюль 22, 2015 буйынса офер Комментарий калдырырға\nБеренсе эш итеп, беренсе булып, беҙ теләйбез ысын күңелдән рәхмәт Кристофер-се ЛПК студияһы – http://lpkstudio.com/ яңы дизайн сайттың етәксе һ. б., был яңы сайт ахыр сиктә тиклем яңы бөгөнгө веб стандарттарын һәм булырға тейеш күренә был мобиль айланмалар.\nБезгә бик ошады менән эшләргә был Кристофер, һәм ул бик файҙалы, ответ белә һәм, кәрәк тип беҙ һораған 🙂\nЯңы сайт сопровождать яңы релиз, скитәрендә ҡайҙа ул, тик бер нисә хата түгел юлында Додо.\nҺеҙ тағы бер ҡат ҡулланырға + символы өсөн тәржемәһен\nҠайһы бер осраҡтарҙа, оҙон абзацы түгел алды тейешле автоматический-се тәржемә Google\nТаҙартыу, элекке категорияларына бүлеп түләү биреләсәк, дөрөҫ түгел, 0.9.7.0\nНаслаждайся яңы версияһы, һәм инанысы һеҙ яңыртырға тиклем туп-тулы версияһы, уны бушҡа.


Талпандар ҡар ирей башлау менән үк активлаша, шуға талпан тешләү осрағы апрель айында уҡ булырға мөмкин. Талпан тешләүе аша инфекция йоҡтороу ҡурҡынысы бар.\nТалпандар ҡар ирей башлау менән үк активлаша, шуға талпан тешләү осрағы апрель айында уҡ булырға мөмкин. Иң күбе, әлбиттә, май-июнь айҙарына тура килә. Һуңынан уларҙың активлығы кәмей төшә һәм август-сентябрь айҙарында тағы ла күтәрелеп ала. Талпан тешләүе аша инфекция йоҡтороу ҡурҡынысы бар. Хатта урманға бармаған кешенең дә талпан аша сир йоҡтороу хәүефе бар. Мәҫәлән, йорт хайуандарынан, башҡа кешенең кейемдәренән.\nТалпан ел иҫкән яҡтан кешенең яҡынлашыуын 15-20 метр йыраҡлыҡтан уҡ һиҙә. Шуның өсөн улар, урман эсенә ҡарағанда, кешеләр йөрөй торған тар юл буйҙарын нығыраҡ ярата. Кейемгә эләгеү менән талпан тиҙ генә өҫкә үрмәләй һәм яйлы урын эҙләй. Ғәҙәттә баш тиреһенә, ҡолаҡ артынан, ҡултыҡ аҫтында, эскә йәбешә. Кеше уның тешләгәнен һиҙмәй ҙә ҡала.\nРеспубликала һәм илдең башҡа күп төбәктәрендә йыш осорай торған һәм иң ҡурҡыныс инфекциялар — ул талпан энцефалиты һәм талпан боррелиозы (Лайм ауырыуы). Талпан энцефалиты бигерәк тә ауыр сир, ул нерв системаһы боҙолоу һөҙөмтәһендә параличка, эпилепсияға, хатта үлемгә килтерергә мөмкин.\nТалпан тешләгәндән һуң ауырыу 7-14 көндән һуң ғына башлана. Беренсе билдәләр: шунда уҡ температура күтәрелеү, өшөү-ҡалтырау, ҡоҫҡо килеү, ҡоҫоу, баш, быуындар, тән ауыртыуы, бит, күҙҙәрҙең ҡыҙарыуы, ә 3-сө көндәрҙә һаташыу, хәлһеҙлек, көҙәй тотоу, ҡул-аяҡтар хәрәкәте тарҡалыуы башлана.\nАуырыуҙың тәүге билдәләре башланыу менән кисекмәҫтән табибҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Талпан инфекцияһына шик булған осраҡта, ауырыу шунда уҡ дауаханаға һалынырға тейеш.\nТалпан энцефалиты менән ауырыуҙы булдырмауҙың иң яҡшыһы - ул дөрөҫ итеп кейенергә. Ныҡлы, шыуып торған сағыу төҫлө туҡыманан тегелгән комбинезон кейергә кәңәш ителә. Талпанға тәнгә керер урын ҡалдырмаҫҡа кәрәк: өҫ кейеменең яҡаһы тәнгә һылашып торорға, куртканың капюшон булырға, оҙон еңле күлдәк — салбарға, салбар балағы итектәргә ҡыҫтырылған булырға тейеш. Һәм әлбиттә баш кейеме кейергә.\nТалпандан һаҡлау өсөн репелленттар ҡулланалар, уны тәнгә һәм кейемгә һиптерергә кәрәк. Юлда сәғәт һайын үҙеңде һәм юлдаштарыңды тикшереп торорға кәрәк.\nӘгәр ҙә талпан ултырһа, тиҙ арала медицина ярҙамы табып булмаған осраҡта, уны үҙегеҙгә алырға һәм медицина учреждениеһына мөрәжәғәт итергә кәрәк.\nТәндән алынған тере талпанды ғына инфекцияға тикшереп була. Бының өсөн: уны еүеш кизе-мамыҡ йәки салфетка ҡуйылған асыҡ һауытҡа һалып, ике тәүлек эсендә дауаханаға илтергә кәрәк. Яра урынын йод менән эшкәртергә кәрәк.\nВируслы талпан энцефалиты ауырыуын киҫәтеүҙең төп йүнәлеше — вакциналау. Бының өсөн: йәшәү урыны буйынса поликлиникаға мөрәжәғәт итергә кәрәк. Вакцина һөҙөмтәһе — 95 проценттан артыҡ. Вакцинаны талпан энцефалиты осоро башланыуға ике аҙна ваҡытынан һуңға ҡалмай яһарға кәрәк.\nӨфөлөләр һәм ҡала ҡунаҡтары тәндән алынған талпанды «Башҡортостан республикаһының гигиена һәм эпидемиология үҙәге»ндә тикшертә алалар.\nАдресы: Өфө ҡалаһы, Шәфиев урамы, 7, тел.: (347) 237-58-40.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - РУХЛАНДЫРҘЫ СИБАЙ БАЙРАМДАРЫ - 2016 - Мәҡәләләр\nТеүәл ике тиҫтә йыл элек Сибай ҡалаһы хакимиәте тәҡдиме менән барлыҡҡа килгән "Ирәндек моңдары" бәйгеһендә быйыл да ҡатнашырға теләк белдереүселәр күп булды. Бәйгелә 88 кеше ҡатнашты, уларҙың 11-е - профессиональ, 30-ы үҙешмәкәр йырсылар, 47-е - балалар. Башҡорт халҡының бай йыр мираҫын һаҡлау, йырҙарҙы юғары профессиональ кимәлдә башҡарыусылар араһында яңы исемдәр асыу, һәләтле йәштәргә ярҙам итеү маҡсатынан үткәрелгән бәйге географик йәһәттән дә киңерәк тарала бара. Был юлы республика райондары һәм ҡалаларынан тыш, Силәбе, Ырымбур, Свердловск өлкәләре башҡорттары ла байрамдан ситтә ҡалманы.\nКонкурсҡа ситтән ҡунаҡтар ҙа саҡырылғайны. Этнограф, Венгрия фәндәр академияһы ғалимы Давид Кара Шомфаи сәхнәнән башҡортса һөйләп, ҡурай уйнап, өзләп, "Илсе Ғайса"ны башҡарып хайран итте. Башҡорт халыҡ ижадын ул күптән өйрәнә, республикаға дүртенсе тапҡыр килеүе. Иң ҡыҙығы, уларҙың халҡында бер йыр башҡорттоң "Сибай"ына ауаздаш икән. Ғалим менән бергә килгән йырсы Марта Шебештьен уны ҡурайсы Раушан Ниязғоловҡа ҡушылып башҡарҙы. "Сибай"ҙы Ғаяз Ғәйетбаев ишеттерҙе. Тамашасылар ҡунаҡтарҙың йырында башҡорт йырҙарына хас һағыш һәм моң ятыуына хайран ҡалды. Марта Шебештьен атаһының Башҡортостанды яратыуы, башҡорт йырҙары менән ҡыҙыҡһыныуын да әйтте. "Башҡорт йырҙарын, көйҙәрен тыңлаған һайын улар миңә шул тиклем таныш булып тойола. Һәр хәлдә, мин уларҙы бер ҡасан да тыныс ҡына тыңлай алмайым, улар минең күңелемдең иң нескә ҡылдарына тейеп, хистәр ҡойоно уйната", - ти ул. Был бәйгенең шундай үҙенсәлеге бар - уға ҡыҫҡа ғына ваҡытта әҙерләнеп булмай. Сөнки халыҡ йырын һәр кем еренә еткереп башҡара алмай. Халыҡ алдына сығып йырлай алырлыҡ кимәлгә етер өсөн йырсы уның бар үҙенсәлеген, тәү сиратта, моңдо йөрәге менән тойорға өйрәнергә тейеш. Бәйгелә "Урал", "Сибай", "Буранбай", "Ильяс" кеүек боронғо йырҙарҙы башҡара белеү мотлаҡ шарт иҫәпләнеүе лә юҡҡа түгел, был йырсыларға талапты тағы ла арттыра, уларҙы үҫтерә. Баһалама ағзалары белдереүенсә, быйыл "Суҡан батыр", "Ҡаранай батыр", "Ҡарат" кеүек һирәк башҡарылған йырҙар ҙа тәҡдим ителгән.\nБәйгенең төп бүләге - Гран-при данлы Буранбай сәсән вариҫы Иҙел Аралбаевҡа тапшырылды. Сибай ҡалаһы хакимиәте башлығы Хәлит Сөләймәнов уға 100 мең һумлыҡ сертификат тапшырҙы. 16 йәшкә тиклемге төркөмдә беренсе урынды Хәйбулла районынан Роберт Исламов менән Баймаҡтан Вилдан Ҡотоев, профессиональ йырсылар араһынан Өфөнән Дамир Тайыпов менән Сибайҙан Нух Ҡотоев яуланы.\n"Ирәндек батыры" фестивале үткәреү шулай уҡ Сибайҙар өсөн матур бер йолаға әүерелде. Йәш быуынды халыҡ традициялары нигеҙендә генә рухлы итеп тәрбиәләп була, тигәнгә күптән инанған уны ойоштороусылар - Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Сибай ҡалаһы хакимиәте. Быйыл ул өсөнсө тапҡыр үтте һәм үҙенең майҙанына Учалы, Белорет, Сибай ҡалаларынан, Бөрйән, Баймаҡ, Әбйәлил, Хәйбулла, Йылайыр, Ейәнсура, Мәсетле, Учалы райондарынан 63 кешене йыйҙы. Улар йүгереүҙә, пневматик мылтыҡтан атыуҙа көс һынашты, милли көрәш тә сәмле барҙы. Еңеүселәр 16-18 һәм 19 йәштән өлкәндәр төркөмөндә айырым билдәләнде. "Ирәндек батыры" исеменә БДУ-ның Сибай институтынан Зөфәр Шө-ғөрөв менән Сибай педагогия колледжынан Баязит Исхаҡов лайыҡ булды. Бәйгенең абруйын арттырып, Баймаҡ районы хакимиәте етәксеһе Илшат Ситдиҡов менән Сибай ҡалаһы хакимиәте башлығы Хәлит Сөләймәнов егеттәргә арғымаҡ бүләк итте.\nМилли кейем көнө "Урал батыр" сәсәндәр мәктәбе үҙәге етәксеһе Асия Ғәйнуллина башланғысы менән ойошторолдо. Милли кейемгә иғтибар арттырыу, биҙәүестәргә заманса төҫ биреү, уларҙы дөрөҫ эшләргә өйрәтеү маҡсатынан үткәрелде ул.\nБыл бәйгеләрҙең иң ҙур әһәмиәте шундалыр: улар үҙ ҡорона йәш быуынды тупланы, уларҙың һәләттәренә лайыҡлы баһаһын бирҙе, шуның менән уларҙың күңелен үҫтерҙе. Йәштәр үҙ халҡын, үҙ мәҙәниәтен яратһын, рухлы булып үҫһен тиһәк, уларҙы халҡыбыҙҙың йолалары нигеҙендә тәрбиәләүҙән дә дөрөҫөрәк ысул юҡтыр, ысынлап та. Ошо байрамдар уятҡан дәрт һәм дарман тамашасылар күңелендә лә оҙаҡ һаҡланыр әле.\nЯҙылған: 06.06.16 | Ҡаралған: 1050


Кутаиси — Башҡорт Википедияһы\nКутаиси (груз. ქუთაისი, боронғо исемдәре: აია, ქუთაია, ქოითაია, ქოთიაიონი, ქვათათისი — Айа, Кутайа, Койтайа, Котиаион, Кутатисиум, Рәсәй Империяһы составында Кутаис) — көнбайыш Грузиялағы ҡала. 2012 йылдан Грузияның парламент баш ҡалаһы булып тора.\nКутатис, Кутаиа, Аиа 1936 йылға тиклем — Кутаис\nҡоро, уртаса континенталь\n▼147 900 кеше (2015)\nгрузиндар— 99,00 %;\nурыҫтар — 0,36 %\nРиони йылғаһының ике ярында, диңгеҙҙән 125—300 метр бейеклектә урынлашҡан. Ҡаланан 22 км алыҫлыҡта Копитнари аэропорты урынлашҡан. Тбилисиға тиклем тимер юлы, шулай уҡ автомагистраль буйынса 220 км тәшкил итә, Потиғаса — 100, Батумиғаса 150 км.\nАтамаһы грузин ქვა — таш һүҙенән килеп сыҡҡан, сөнки боронғо ваҡытта Риони йылғаһының бары тик төньяҡ — ташлы өлөшөндә генә халыҡ йәшәгән.\nКутаисиҙы май һәм розалар ҡалаһы — სავარდო და სამაისო — тип йөрөтәләр.\n2 майҙа, хәҙер йөҙ йылдан ашыу инде кутаисоба, Ҡала көнө, билдәләнелә.\n10 Топографик карталар\nАрхеологик ҡаҙылмалар күрһәтеүенсә, Кутаисиға беҙҙең эраға тиклем 6-5-се быуаттарҙа нигеҙ һалына. Уның документаль тарихы беҙҙең эраның III быуатынан башлана, ул Аполлоний Родосскийҙың «Аргонавтика»һында һүрәтләнә «2-се китап, 398—402»:\nТап Кутаисиға, баш ҡалаһы Колхида батшалығына Царства аргонавтар Айет батшаға Алтын тире артынан юллана ла инде.\nВизантия тарихсыһы Прокопий Кесарийский (VI) «Готтар менән көрәш» китабында (4-се китап, 14-се бүлек), Кутаисиҙы түбәндәгесә һүрәтләй:\nТекстан күренеүенсә, ул ваҡыттарҙа (VI быуат), ҡайһы берәүҙәр Фазис (Риони) йылғаһын Европа һәм Азияның тәбиғи сиге тип иҫәпләй. Шуныһы ҡыҙыҡ, латин теле буйынса Riunion (Риунион) — осрашыу. Күрәһең, шуғалыр Фазис — грек атамаһы, ә Риони (грузинләштерелгән) — латиндан. Боронғо замандарҙа, бик күп антик тарихсылар һәм яҙыусылар мәғлүмәте буйынса, Кутаиси Колхида батшалығының баш ҡалаһы була, йәғни колхтарһың — боронғо грузиндарҙың. VIII быуаттан XIII быуатҡа тиклем — Абхаз батшалығыныҡы. 1760 йылдарҙа төрөктәр баҫып ала, 1770 йылда рус ғәскәрҙәре тарафынан азат ителә. Имерети батшалығының баш ҡалаһы була.\n1810 йылда Рәсәй империяһына ҡушыла, 1811 йылдан 1840 йылға тиклем Имеретин өлкәһе үҙәге була. 1846—1917 йылдарҙа — Кутаиси губернаһы үҙәге.\nСовет власы йылдарында — әһәмиәте буйынса Грузияның икенсе сәнәғәт үҙәге. Бында Кутаиси автомобиль, трактор, литопон, электромеханическа һ. б. заводтар төҙөлә.\nКутаисиҙың махсус конструктор бюроһы 1960—1990 йылдарҙа СССР-ҙың Прибоҙар министрлығы исемлегендә дымлылыҡты һәм йәбешеүсәнлекте һ. б. үлсәү буйынса баш ойошма булып тора.\nКутаисиҙа парламенттың яңы бинаһы\n2008—2012 йылдарҙа Кутаисиҙа Грузия Парламенты һәм Грузия Хөкүмәте биналары төҙөлә, ә 2012 йылда ул Грузияның парламент баш ҡалаһы тип иғлан ителә.\n2016 йылдың 1 ғинуарына ҡарата ҡала һәм муниципалитет халҡы һаны 147 900 кеше тәшкил итә, 1 ғинуар, 2014 йыл — 197 000 кеше, 1 ғинуар, 2005 йыл — 184 500 кеше, 2002 йыл — 186 000 кеше, ғинуар 1989 йыл— 234 870 кеше.\n2014 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса милли состав\nгрузиндар — 146 153 кеше (99,00 %),\nурыҫтар — 533 кеше (0,36 %),\nәрмәндәр — 127 кешегә (0,09 %),\nукраиндар — 151 кеше (0,10 %),\nосетиндар — 51 кеше (0,03 %),\nәзербайжандар − 54 кеше (0,04 %),\nгректар — 66 кеше (0,04 %),\nбашҡалар — 551 кеше (0,37 %)\nбарлығы 147 635 кеше\nКлиматы дымлы, субтропик. Йыллыҡ уртаса температура +14,5 °C. 1881—1960 й. мәғлүмәттәре буйынса, иң һыуыҡ ай — ғинуар, уның уртаса температураһы — +5,2 °C. Иң йылы ай — август (+23,6 °C). Йәйгеһен, уртаса алғанда, 10-12 көн температура +35 °C һәм унан юғарыраҡ була. Иң эҫе йәй 2014 йылдың 18 авгусында теркәлгән: +42,2 °C. Иң түбән температура 1950 йылдың 14 ғинуарында күҙәтелгән: −17 °C, . Бер йылда кутаисиҙа һәм уның эргәһендәге территорияла яҡынса атмосфера яуым-төшөмө 1530 мм була. Яҙғы-көҙгө осорҙа көслө елдәр ҙә һирәк күренеш түгел. 1979 йылғы ғәрәсәттә елдең тиҙлеге секундына 49 метрға етә.\nӘлеге ваҡытта төп транспорт булып маршрут таксиҙары тора. Шулай уҡ ҡала автобусы йөрөй (Steyr SL11 HUA280, Neoplan N407, Gräf & Stift, Neoplan N4007NF һ.б. автобустар файҙаланыла). Кутаисиҙы Көнбайыш һәм Көнсығыш Грузия менән ике тимер юл вокзалы бәйләй. Ҡала эргәһендә Копитнари Халыҡ-ара аэропорты бар. Ул реконструкциянан һуң 2012 йыл һуңында асыла. 2009 йылға тиклем бында троллейбустар ҙа йөрөй.\nҠалала XIX быуат аҙағынан алып драма театры эшләй, шулай уҡ опера театры бар.\nБында Грузияның Дәүләт тарих, хәрби дан һәм спорт музейҙары урынлашҡан.\nМәрйәм-ана исемендәге католик Соборы\nЮНЕСКО-ның Бөтә Донъя мираҫына ингән 4 һәйкәл, 2-һе Кутаисиҙа урынлашҡан: Баграт Соборы һәм Гелат монастыре.\nБаграт ҡорамы менән боронғо ҡала комплексы\nГелат монастырь комплексы\nМоцамет монастырь комплексы\nГегут комплексы (емереклектәр) —X—XI быуат батшаларының йәйге резиденцияһы\n2012 Грузия парламентының яңы бинаһы төҙөлөшө таммалана. Ул бында Грузиянан күсенә. Яңы һайланған парламенттың беренсе ултырышы 2012 йылдың 21 октябрендә үтә.\nВалянский Михаил Яковлевич (1915—1987), Бөйөк Ватан һуғышы ҡатнашыусыһы, Советтар Союзы Геройы.\nДзоценидзе Георгий Самсонович (1910—1976) — грузин ғалимы, геолог, Грузия ССР-ы Фәндәр академияһының мөхбир-ағзаһы (1955), СССР Фәндәр академияһы академигы (1968).\nМжаванадзе Василий Павлович (1902—1988) — совет партия эшмәкәре, Грузия компартияһыны Үҙәк комитетының беренсе секретары (1953—72 йй.). Социалистик Хеҙмәт Геройы(1962).\nМихайлов Виктор Васильевич (1901—1990) — совет ғалимы, СССР Төҙөлөш һәм архитектура академияһы академигы (1956). Сталин премиялары лауреаты (1949, 1950).\nМолодов Сергей Георгиевич — Рәсәй Федерацияһы Геройы.\nОтраковский Александр Иванович — Рәсәй Федерацияһы Геройы.\nГобеджишвили Давид Николаевич (1963) — 130 килограмға тиклемге ауырлыҡта ирекле стилдәге грузин, совет көрәшсеһе, Олимпия чемпионы (1988), Донъя (1985, 1990) һәм Европа (1985)чемпионы. Һәүәҫкәр көрәшселәрҙең Халыҡ-ара федерацияһының дан залына индерелгән. СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры (1985).\nБөйөк Британия, Ньюпорт\n↑ Абхазия: документы свидетельствуют. 1937-1953 - — Сухум: Алашара, 1992. — Б. 488 - Not found !!!.\n↑ Географические названия Республики Грузия\n↑ 3,0 3,1 Численность населения муниципалитетов и краёв Грузии на начало года в 2000—2016 гг.. Национальная статистическая служба Грузии. 29 апреля 2016 тикшерелгән. (инг.) Өҙөмтә хатаһы: <ref> тег дөрөҫ түгел: «оценка» исеме бер нисә тапҡыр, икенсе йөкмәткегә билдәләнгән\n↑ 4,0 4,1 Парламент Грузии вернут в Тбилиси?\n↑ Gela Gamkrelidze.\n↑ Аргонавтика — Родосский Аполлоний :: Режим чтения\n↑ 7,0 7,1 Statistical Yearbook Of Georgia, 2014\n↑ http://pop-stat.mashke.org/georgia-ethnic-loc2014.htm georgia-ethnic 2014\n↑ Саакашвили: Через год между Грузией и Европой будет установлен безвизовый режим\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Кутаиси&oldid=975145 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 3 октябрь 2020 в 17:10\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:10 3 октябрь 2020 үҙгәртелгән.