Спорт // Персона\nОксана Савченко - спортсы. Оксана һөйкөмлө ҡыҙ, юғары интеллектлы.\nОксана Пекинда Параолимпиада уйындарында йөҙөү буйынса өс алтын миҙал яуланы. Был ҡаҙаныш хөрмәткә лайыҡ. Ағымдағы йыл аҙағында беҙ уның менән әңгәмә ҡорорға ҡарар иттек.\n- Пекин артта ҡалды. Әле нимә менән шөғөлләнәһегеҙ?\n- Әкренләп үҙем күнекмә үткәрәм. Яҙылам һәм йөҙәм, әммә тиҙлеккә түгел, ә һыуҙан биҙеп китмәҫ өсөн. Һуңғараҡ етди әҙерлек башлайбыҙ.\n- Яҡын киләсәктә ниндәй ярыштар?\n- Швецияға асыҡ чемпионатҡа барам, ул 15 февралдә старт ала. Мин унда ике дистанцияла сығыш яһаясаҡмын. Мартта Рәсәй йыйылмаһы йыйыла - яңы миҙгелгә әҙерләнә башлайбыҙ.\n- Һеҙ нисек йөҙөүгә эләктегеҙ?\n- Мине әсәйем бирҙе, һаулыҡты нығытыу өсөн. Йөҙ³ï àëûï êèòòåì, әкренләп спорт төркөмөнә йөрөй башланым. Аҙаҡ уңышҡа өлгәштем, сәләмәт спортсылар менән ярыштым, әммә аҙаҡ тренер параолимпиадаға күсерергә ҡарар итте.\n- Һеҙҙә ниндәй ауырыу?\n- Минең ауырыу күреү һәләтенә бәйле. Ҡыҙҙар араһында S-12 параолимпиада категорияһында ярышам.\n- Өфөгә ҡайҙан килдегеҙ?\n- Мәктәпте тамамлағандан һуң Петропавловск-Камчатканан килдем. Ул Алыҫ Көнсығышта, Тымыҡ океанда.\n- О! Унда, Камчаткала, моғайын, матурҙыр! Тауҙар, океан, янартауҙар...\n- Башҡортостанда ла тәбиғәт матур, һәм тауҙар бар.\n- Һеҙ, моғайын, туризм өлкәһен яратаһығыҙҙыр?\n- Уға ваҡыт ҡалмай - күп осам.\n- Дуҫтарығыҙ, таныштарығыҙ, ата-әсәгеҙ? Улар менән нисек аралашаһығыҙ?\n- Минең бөтә туғандарым унан Белорусияға өләсәйем янына күсеп китте. Таныштарым менән телефон аша аралашам, Мәскәү аша осҡанда осрашабыҙ.\n- Бында һеҙ үҙегеҙ генәме?\n- Юҡ. Хәҙер минең Өфөлә лә дуҫтарым күп.\n- Яҙмышта бындай боролошҡа нисек ҡарар иттегеҙ?\n- 2002 йылда тренер Тверяков Игорь Львович саҡырҙы, 2003 йылда килдем. Башта уларҙың ғаиләһендә йәшәнем, аҙаҡ - ятаҡханала. Һуңынан премия аҡсаһына фатир һатып алдым.\n- Ғаиләлә йәшәү, әммә эйәләшкән урынды ташлап китеү - ул шул тиклем ауыр! Ни өсөн шулай килеп сыҡты?\n- Камчаткала артабанғы үҫеш өсөн перспектива юҡ. Унда педàгогия институтына инергә йәки океан эше буйынса ғына эшләргә була ине. Мин шәхсән үҫергә теләнем. Әле нефть университетында уҡыйым, янғын инспекторы буласаҡмын.\n- Билдәле спортсылар менән аралашаһыңмы?\n- Башлыса йөҙөүселәр менән. Өфөнән Ксения Москвина, олимпиада призеры Аркадий Вятчанин менән.\n- Ксения арҡала йөҙә. Ә һеҙҙең дисциплина?\n- 50 һәм 100 метрға ирекле стилдә, шулай уҡ комплекслы йөҙөү, унда бөтә дүрт төр. Мин Пекинда нәҡ ошо дисциплиналарҙа еңеү яуланым.\n- Ауыр булдымы?\n- Эйе, минең көслө дәғүәселәрем - Канаданан ике ҡыҙ, Украина һәм Польшанан ҡыҙҙар - бар. Рәсәйҙән Анна Ефименконы дәғүәсем тип әйтә алмайым, әммә ҡалышмайым.\n- Һеҙ атлеттар һымаҡ... Стартта уҡ дәғүәселәрҙе уҙып киткәнһегеҙҙер, моғайын...\n- Эйе, ирекле стилдә шулай булды. Ә комплекслы йөҙөүҙә ике этапта еңелдем, ә аҙаҡ йөҙөүҙең брасс һәм кроль (ирекле стиль) алымында еңдем. Быны аҙаҡ миңә тренер әйтте - бындай мәлдә үҙемә күҙәтеүе ауыр.\nҒөмүмән, беҙ Пекинда Параолимпиада уйындарында һәйбәт сығыш яһағанбыҙ. Һөҙөмтәләр сәләмәт спорт оҫталары кимәлендә булған.\n- Ҡытайҙа, еңеүҙән тыш, тағы нимә иҫтә ҡалды?\n- Ил, ҡала. Бөйөк Ҡытай стенаһын күрҙек. Беҙгә ҡарата мөнәсәбәт яҡшы булды. Туҡланыуҙа ғына йорт аштары, рус ашы етмәне.\n- Рәсәй Хөкүмәтенән һәм беҙҙең республиканан приздар ҙур булды...\n- Эйе, Рәсәйҙән "алтын" өсөн 100 мең евро, "көмөш" өсөн - 60, "бронза" өсөн - 40. Башҡортостан Хөкүмәтенән, ярашлы рәүештә, 60, 40 һәм 20 мең доллар.\n- Үҙегеҙҙең "алтын"ға фатир һатып алдығыҙ шикелле?\n- Бер бүлмәле...\n- Һеҙ Мәскәүгә күсергә йыйынаһығыҙмы?\n- Юҡ, миңә бында оҡшай. Мәскәү өлкәһе өсөн сығыш яһарға саҡырҙылар, әммә мин баш тарттым. Ғөмүмән, Мәскәү минең ҡалам түгел, унда миңә уңайһыҙ.\n- Шәхси тормош нисек?\n- Үҙ тормошоңдо ҡороуҙа даими юлда булыу ҡамасаулай. Һин оҙаҡ ваҡыт булмағанда - ниндәй ғаилә ти? Әлегә беренсе планда спорт, минең уйымса, ҙур пландар ҡорорға кәрәкмәй. Õœƒåð Лондонға әҙерләнәсәкмен.\n- Хөрмәтләүселәр барҙыр, моғайын.\n- Әлбиттә, унһыҙ булмай, әммә егетем юҡ.\n- Һеҙ үҙегеҙҙең мөхәббәтте осраттығыҙ ти, ул бөтәһе менән дә тәьмин итергә әҙер, әгәр спортты ташлаһағыҙ. Был осраҡта һеҙ мөхәббәтте йәки спортты һайлайһығыҙ?\n- Мине йөҙөү менән бергә ҡабул итергә риза булған көслө затты осратырға теләйем. Әгәр һайлау мәсьәләһе килеп тыуһа, ул ваҡытта, әлбиттә, мөхәббәткә өҫтөнлөк бирәсәкмен.


Өфөлә «Сыңғыҙхан» ижади төркөмөнөң юбилей күргәҙмәһе асыла // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Сыңғыҙхан» ижади төркөмөнөң юбилей күргәҙмәһе асыла\n10:59, 10 сентября 2015 Мәҙәниәт\nБашҡортостандың Рәссамдар союзы «Сыңғыҙхан» ижади төркөмөнөң юбилей күргәҙмәһен асыу тантанаһына саҡыра. Күргәҙмә 10 сентябрҙә киске сәғәт 5-тә Өфө художество галереяһында асыла. Адресы: Революция урамы, 34.\nБыйыл «Сыңғыҙхан»ға 25 йыл тула. 1990 йылда рәссам һәм шағир Наил Лотфуллин (1952-1992) ижади берекмәне ойоштороусы һәм уның беренсе етәксеһе була. Төрлө йылдарҙа Илдар Әхмәтвәлиев, Илдар Бикбулатов, Мирас Дәүләтбаев, Радик Ғарифуллин, Наил Байбурин, Рим Вәлиәхмәтов «Сыңғыҙхан» ижади төркөмө күргәҙмәләрендә ҡатнаша. Хәҙерге ваҡытта берекмәгә рәссамдар Рәсих Әхмәтвәлиев, Вәсил Ханнанов, Ринат Харисов, Рафаэль Моратшин, Мидат Мөхәмәтов инә.\n«Совет андеграунды һәм заманса актуаль сәнғәт тураһында һүҙ барғанда төркөмдәге рәссамдар бер үк алдынғы позицияны биләй. Уларҙың фигуралары әһәмиәтле генә түгел, уларһыҙ республиканың мәҙәни мөхитен танып булмай. Художество берекмәһенең булыуы ғына — ҡыҙыҡлы факт һәм яҡшы мәҙәни мөхит хаҡында һөйләй», — тип яҙа сыңғыҙхандар тураһында сәнғәт белгесе Екатерина Суворова.


Андрей Назаров тәүге эш сәфәре менән Өфөнөң тңнъяғында булды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n14 ноября 2019 — 19:13 ГТРК «Башкортостан»\nӨфөләге Гастелло стадионын капиталь ремонттан һуң Республика үҙ ҡарамағына аласаҡ. Был турала беренсе вице-премьер Андрей Назаровтың башҡаланың төнъяына эш сәфәре барышында билдәле булды. Рәсәй һәм донъя чемпиондарын тәрбиәләп сығарған, Өфөнөң иң боронғо һәм билдәле спорт объекттарының береһе, Гастелло стадионы яҙмышын үҙгәреш көтә. Ул Республика ҡарамағына ҡайтарыласаҡ. Үҙгәреш милексе алышыуында ғына түгел, 1952 йылда төҙөлгән объект капиталь ремонт талап итә. Бокс, армреслинг, көрәш төрҙәре, гимнастика. Данлы спорт мәктәбе әле лә яңынан-яңы еңеүселәрҙе тәрбиәләй. Бында бөгөн 800-ҙән ашыу кеше шөғөлләнә.\nӨфөнөң төнъяғына эш сәфәре барышында хөкүмәт рәйесенең беренсе урынбаҫары Инорс биҫтәһендәге яңы бассейн төҙөлөшө менән дә танышты. Республиканың 100 йыллығына төҙөлгән 100 объект исемлегендәге комплекстың проект хаҡы үҙгәреү сәбәпле ҡатмарлыҡтар килеп тыуғайны. Андрей Назаров эштәрҙе алдан билдәләнгән ваҡытта тамамлау бурысын ҡуйҙы.\nБалалар баҡсаһына сират һәм мәктәптәрҙә урын етешмәү Өфөнөң төнъяғы өсөн проблемаға әүерелә. Эргә-тирәләге ауыл-ҡасабаларҙан халыҡ балаларын Калинин районына йөрөтә, шунлыҡтан мәсьәлә тағы ла киҫкенләшә. Бөгөн мәктәпкәсә учреждениеларҙың һанын тағы ла 10-ға арттырыу бурысы тора. Уҡыусыларҙың 35 проценты икенсе сменала уҡый.\n825 урынлыҡ мәктәптә 1 мең 421 бала белем ала. 157-се һанлы белем усағы менән танышҡандан һуң бында капиталь ремонт эшләү мөмкинлектәрен барларға килешелде. Андрей Назаров ошонда уҡ балаларҙы ашатыу шарттары менән танышып, туҡланыу процессының яҡшы ойошторолоуын белдерҙе.


Иҡтисадтың торошо эшҡыуарлыҡҡа бәйле\nКүптән түгел район хакимиәтенең ултырыштар залында район эшҡыуарҙарының семинар-кәңәшмәһе үтте. Уны район хакимиәте башлығының иҡтисади үҫеш, етештереү һәм инвестициялар буйынса урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Рәмил Рафаил улы Әхмәтов алып барҙы. Сарала ҡатнашыусы ҡунаҡтар “Башҡортостан Республикаһында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү агентлығы” АНО-һының Эшҡыуарлыҡҡа ярҙам үҙәге етәксеһе А.Ғ.Хәбибрахманова, “ЭКО-Сити” төбәк операторы ЯСЙ-е генераль директоры урынбаҫары Р.А.Насиров, Федераль һалым инспекцияһының БР буйынса хеҙмәтенең баш белгес-эксперты Э.В.Әхмәтов сығыш яһаны.\nСараны асып, уны алып барыусы ра-йонда был вазифала яңы, бер ай самаһы элек кенә эш башлаған Рәмил Рафаил улы үҙе менән таныштырыуҙан башланы, сағыштырмаса йәш булһа ла кешеләр менән эшләүҙә тәжрибәһе булыуы, ә бизнес өлкәһенең уға ят түгеллеге, 3 йыл эшҡыуарлыҡта эшләп, ярайһы ғына тәжрибә туплауы, һәр кемгә, һәр ваҡыт ярҙам итергә әҙер булыуы хаҡында бәйән итте. Районда яңы ғына эшләй башлауына ҡарамаҫтан, ул урындағы эшҡыуарлыҡ өлкәһе менән ентекле танышырға өлгөргән һәм семинар-кәңәшмә барышында районда бизнес үҫеше динамикаһы хаҡында мәғлүмәткә эйә булыуын күрһәтте, тармаҡтың төп йүнәлештәре менән таныштырҙы.\n- Үҙ эшеңде асыу – еңел булмаған, әммә бик мөһим хеҙмәт. Бизнес өҫтәлмә эш урындары булдыра, бюджетҡа һалым түләй, инвестициялар йәлеп итә, райондың социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индерә. Районда 2018 йыл йомғаҡтары буйынса эшҡыуарлыҡта тауар әйләнеше 1 млрд 700 һум тәшкил иткән, 2017 йыл менән сағыштырғанда 2,4 процентҡа күберәк, - тип башланы үҙ сығышын Рәмил Әхмәтов. - Бөгөнгө көндә районда 559 эшҡыуарлыҡ субъекты теркәлгән, шул иҫәптән 9 – бәләкәй предприятие, 102 – микропредприятие, 80 – крәҫтиән (фермер) хужалығы, 368 шәхси предприятие иҫәпләнә. Дөйөм алғанда 3000 тирәһе (45,9%) кеше бәләкәй эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә.\nБәләкәй бизнес субъекттары иҡтисади эшмәкәрлектең төрлө төрҙәрендә мәшғүл. Иң ҙур предприятие “Красноусол” шифаханаһы, минераль һыу ҡойоу цехтары, икмәк бешереү менән шөғөлләнгән эшҡыуарҙар “Фомин” предприятиеһы, “Ғафури” ҡулланыусылар йәмғиәте һәм башҡа шәхси предприятиеларҙы атарға мөмкин. Эшҡыуарҙарҙың күпселеге, йәғни 39 проценты – күмәртәләп-ваҡлап һатыуҙа, 16 проценты – ауыл хужалығында, халыҡҡа көнкүреш һәм башҡа хеҙмәттәр күрһәтеүҙә – 10, төҙөлөштә 6 проценты шөғөлләнә. Туризмға 1 процент тирәһе тура килә. Районыбыҙҙың уникаль тәбиғәте бөтөн Рәсәй буйынса күп туристарҙы йәлеп итеүгә ҡарамаҫтан, беҙҙә туристик хеҙмәттәр күрһәтеү үҫеше, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, әлегә етерлек булмауы билдәләп үтелде.\nАртабан һүҙ БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса Дәүләт комитетының структур ведомствоһы булып торған Эшҡыуарлыҡҡа ярҙам үҙәге етәксеһе Айгөл Хәбибрахмановаға бирелеп, ул йыйылыусыларға Башҡортостан Республикаһында эшҡыуарлыҡҡа ярҙам саралары хаҡында ентекле мәғлүмәт бирҙе. Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү агентлығы үҙ эшен асҡан һәр кемгә, бизнеста финанс һәм башҡа төрлө ярҙам күрһәтеү йәһәтенән консультация биреп, һәр төрлө хеҙмәттәр күрһәтеүен билдәләп үтте. Республикала әлеге көндә бизнесты үҫтереү буйынса район-ара үҙәктәр эшләүен, унда ла белгестәрҙән мәғлүмәти ярҙам алыу мөмкинлеге булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.\nАйгөл Ғәбит ҡыҙы шулай уҡ “Башҡортостан Республикаһында эшҡыуарлыҡҡа ярҙам үҙәге” эшмәкәрлеге сиктәрендәге яңылыҡтарға туҡталды, уҙғарылған уҡытыу семинарҙары һәм оҫталыҡ дәрестәре, льготалы кредит менән файҙаланыу мөмкинлеге биргән дәүләт ярҙамының өҫтәлмә йүнәлештәре хаҡында ла һөйләп үтте.\nҺалым хеҙмәте вәкиле Эдуард Әхмәтовтың сығышы контроль-касса техникаһын ҡулланыу һәм Һалым ҡануниәтендәге яңылыҡтар менән бәйле ҙур килем алмаған бәләкәй бизнес вәкилдәренә лә онлайн-касса ҡулланыу кәрәклеге хаҡында булды.\n“ЭКО-Сити” төбәк операторы йәмғиәте вәкиле Роман Насиров ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары менән эш итеү хаҡында мәғлүмәт бирҙе.\nСығыштарҙан һуң, эшҡыуарҙар үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға яуап алды. Уларҙың күпселеге ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын сығарыуға, был хеҙмәттәргә тарифтар, түләүҙәрҙе иҫәпләү һәм килешеүҙәр төҙөү тәртибе менән бәйле булды. Күптәрҙе борсоған был мәсьәлә уғата мөһим ине, хатта бәхәскә лә әйләнеп китте. Һәр кем өсөн актуаль булған тема - күп аңлашылмаусанлыҡтар тыуҙырған һорауҙарға яуап итеп, Роман Александрович апрелдә Красноусолда өҫтәлмә офис асыласағы хаҡында белдерҙе.\nДөйөм алғанда, семинар-кәңәшмә һәр кем өсөн фәһемле һәм файҙалы булды. Ошоноң менән үҙ эшен йомғаҡланы.


Дүртөйлө районында алты автомобиль бәрелешкән // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nДүртөйлө районында алты автомобиль бәрелешкән\n14:07, 21 ноября 2011 Йәмғиәт\nДүртөйлө районында Мәскәү – Өфө трассаһында алты автомобиль бәрелешкән, аварияла ике кеше һәләк булған. «МАН» йөк машинаһында өфөлө Мәскәү яғына йүнәлгән булған. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, көслө ҡар яуған ваҡытта тиҙлекте арттырыуы арҡаһында водитель юл ыңғай килгән «Приора», артабан «Шевроле»ны бәрҙерә. Бынан һуң ауыр йөк машинаһы ҡаршыға килгән «Газель», «Джили» һәм «Вольво» менән бәрелешә. «Джили» менән «Приора»ның пассажирҙары авария урынында һәләк булған, тағы берәүһе йәрәхәттәр алған, тип хәбәр иттеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығының ЮХХДИ идаралығы матбуғат хеҙмәтенән.


Бөтәһе лә һөйөүҙән башлана...\nУлар алтын көҙҙөң йылы бер кисендә осраша. Ул саҡта ҡыҙға – 19, ә егеткә 21йәш була.\nӘхирәттәре араһында сибәрлеге, зифа буй-һыны һәм үҙ-үҙен тотошо менән айырылып торған һылыуға егет шунда уҡ иғтибар итә. Сибәркәйҙең күңелен яулап алыуы еңел булмай, әлбиттә, әммә егетебеҙ ҙә төшөп ҡалғандарҙан түгел.\n“Әгәр бер айҙан ошо һылыуға өйләнмәһәм, мин - мин булмам”, - тип һүҙ бирә ул үҙенә. Шафранда шофер булып эшләгән Жәүит һәр кис Ҡыҙыл Яр ауылында йәшәгән һөйгәне янына ашыға. Егеттең етди ниәтен, ихлас хистәрен күреп, ҡыҙ ҙа йомшара төшә. Һәм теүәл бер айҙан һуң ҡарлы ғинуар кисендә Жәүит кәләшен санаға ултыртып, Шафранға алып та ҡайта.\nБына шулай Дәүләтовтарҙың ғаилә йылъяҙмаһы башлана. “Ғүмерҙең уҙғанын да һиҙмәнек”, - ти бер тауыштан Әлиә Фазлый ҡыҙы һәм Жәүит Вәлиәхмәт улы. Эйе, ысынлап та улар бик матур пар, әйтерһең дә, 60 йыл үтмәгән дә кеүек. Һәр хәрәкәттәрендә, һәр ҡараштарында – сикһеҙ йылылыҡ һәм наҙ.\nӘ бит уларҙың тормошо еңелдән булмаған. Икеһе лә ал-ял белмәй хеҙмәт һалған. Әлиә апай ҡырҡ йыл ғүмерен Шафран шифаханаһына арнаған, ә ғаилә башлығы шофер булып эшләгән. Әйткәндәй, 83 йәшлек Жәүит ағай бөгөн дә елдереп автомобилдә йөрөй. Дәүләтовтар дүрт бала тәрбиәләп үҫтергән, һәр береһенә лайыҡлы белем алырға ярҙам иткән. Бөгөн ейәндәре өләсәй менән олатайҙарын уңыштары менән шатландыра. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ғаилә ҙур юғалтыуҙар ҙа кисергән - өлкән улдары һәм ейәндәре фажиғәле вафат булған, әммә тормош дауам итә бит, бер-береһенә терәк-таяныс булып, оло ҡайғыларҙы үткәреп ебәрергә үҙҙәрендә көс тапҡан улар.\n60 йыл бергә ғүмер итеүҙе донъялағы иң ҡиммәтле һәм ныҡлы таш – бриллиант менән сағыштыралар. Ә ғаилә бәхетенең хаҡы бармы икән? Оҙаҡ йылдар татыу ғүмер кисереүҙең сере нимәлә? Был һорауҙарға яуап табырға теләһәгеҙ, Дәүләтовтар кеүек һоҡланғыс ғаилә парҙарына ҡарағыҙ. Уларҙың күҙҙәрендә һеҙ “Бөтәһе лә һөйөүҙән башлана” тигән һүҙҙәрҙе уҡырһығыҙ...


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҠЫҘЫҠЛЫ КИТАПТЫ УҠЫЙҘАР УЛ! - 2016 - Мәҡәләләр\nҠЫҘЫҠЛЫ КИТАПТЫ УҠЫЙҘАР УЛ!\nХалыҡ китап уҡымай, тигән һүҙҙәрҙе ҡалыплаштырып алдыҡ та, ҡайҙа ла шуны ҡабатлайбыҙ. Йәштәр интернетҡа, телевизорға ҡапланды, китапҡа иғтибар кәмене, тип тә өҫтәйбеҙ. Бының менән килешеп булмай барыбер ҙә. Китаптар һатып алған, почта аша яҙҙырған, китапханаларҙан сығышмаған, уҡығандары тураһында фекерләшергә, бәхәсләшергә яратҡан кешеләр бихисап.\nТик шуныһы: уҡырға яратыусылар барыһын да уҡымай, ә һайлап, оҡшағанын, кеше маҡтағанын, хисләндергән йәки тетрәндергәнен эҙләп алып уҡый. Йәки үҙҙәренең электән белгән авторҙарының әҫәрҙәрен яҡын күрә, башҡаларға кәңәш итә. Тимәк, ошоларҙан сығып, яҡшы әҫәр булғанда уҡыусы табыла, тигән һығымта яһарға була.\nӨлкән яҙыусыларҙан: "Хәҙерге йәш ҡәләм тирбәтеүселәр яҙа белмәй", - тигәнде йыш ишетергә тура килә. Әлбиттә, элекке яҙыусыларҙың да барыһы ла шәп яҙған, тип булмай. Уларҙың араһында ла "иң-иң"дәре һәм "уртаҡул"дары бар. Йыш ҡына элекке китаптарҙы яңынан алып уҡыйым. Ҡайһыларын рәхәтләнеп уҡып сығам, йөкмәткеһен белһәм дә, ятлап алып бөткән булһам да. Был тәңгәлдә әҫәрҙең сюжетынан бигерәк, авторҙың тел байлығы, стиле, һүрәтләүе, ваҡиғаларҙы уҡыусыға еткерә белеү һәләте арбай мине. Ә ҡайһы бер китаптарҙы элек ни өсөн уҡығанымды аңламайым. Хәйер, замандың үҙ идеологияһы бар ине бит. Һәм яҙыусылар ҙа шул идеология нигеҙендә ижад итте, уларҙы шул сәбәпле беҙ ҙә уҡыныҡ. Мәҫәлән, заводтар һәм шәп эшселәр, алдынғы колхоздар һәм колхозсылар, ауыл һәм ауыл алдынғылары, мөхәббәт һәм тик яҡшыға һәм яманға ғына бүленгән кешеләр хаҡында ине ул әҫәрҙәр. Шулай уҡ ниндәйҙер хата аҙым яһаған һәм мотлаҡ шул хатаһын аңлаған йәки яза алған шәхестәр тураһында ла күп яҙалар ине. Ана шул заман идеологияһын пропагандалаған һәм уҡыусыға һеңдереү процесында ҡатнашҡан өсөн ҡәләм тирбәтеүселәргә аҡса түләнде, хөкүмәт уларҙы ҡараны, фатирҙар бирҙе, яҙышһындар өсөн шарттар тыуҙырҙы, ял йорттарына ебәрҙе. Был үҙенә күрә ҡоролошҡа яраҡлашыу булды. Нисек булғанда ла, совет заманында йәшәгән яҙыусының үҙ заманына ҡарашын белдергән, заманын һәм уның эштәрен тәнҡитләгән әҫәрен иҫләмәйем...\nБөгөнгө яҙыусыны әйҙәүсе лә, этәреүсе лә идеология юҡ. Ул ирекле хәрәкәттә, уй-фекерҙә. Уның ижад итеүе матди яҡтан дәртләндерелмәй ҙә. Йәш яҙыусыларҙың аҙ булыуында башҡорт телен белмәү генә сәбәпсе түгел, теләгән кеше башҡорт әҙәбиәте өсөн рус телендә лә яҙа ала. Һәм, фекерле йәштәр юҡ, тип тә әйтеп булмай. Интернет селтәрҙәрендәге фекер алышыуҙарға күҙ һалһаң, ҡайһы берәүҙәрҙең яҙышыуы ул-был әҫәр теленә алмаштырғыһыҙ. Һығымта: тимәк, йәштәрҙе был өлкә ҡыҙыҡһындырмай. Хөкүмәт тарафынан да (теге йәки был темалағы конкурстарҙан тыш) ҡыҙыҡһындырыр шарттар тыуҙырылмаған.\nНи өсөн ҡыҙыҡһыҙ әҫәрҙәр, уҡымһыҙ китаптар баҫыла һуң? Беренсенән, коммерция нигеҙендә эшләүсе нәшриәттәр артты, икенсенән, әҙәбиәт донъяһында тәнҡит тигән төшөнсә бөтөнләй юғалды, өсөнсөнән, китап булып ташҡа баҫылыу юлында ҡулъяҙмалар ентекле тикшереү үтмәй. Ошо өс сәбәп китап магазиндары кәштәләрен сүп-сар менән тултыра ла инде. Йыш ҡына ҡәләм тирбәтеүселәрҙең: "Китабым һатылмай, һатышығыҙ әле", - тигәнен ишетергә тура килә. Һуң үҙҙәре магазинға барып, кәрәкмәгән әйберҙе һатып алмайҙарҙыр бит, кәрәген, файҙалыһын ғына алаларҙыр. Шуның кеүек инде уҡыусы ла - ҡыҙыҡлыһын ала. Мин дә шулай итәм...\nЯҙылған: 21.11.16 | Ҡаралған: 904


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ӘРМЕЛӘРГӘ БАРҺАҢ ИНЕ ҺӨЙГӘН ЙӘРҘӘРЕҢ МЕНӘН - 2020 - Мәҡәләләр\n"Йәшлек" гәзите һандарының береһендә "Ҡыҙҙарға нисек хәрби булырға?" тигән һорауға яуап баҫылғайны. Был тема "Киске Өфө"нө уҡыусы ҡыҙҙарыбыҙҙы ла ҡыҙыҡһындыралыр, тип уйлап, отставкалағы хәрби табип булараҡ, ҡатын-ҡыҙҙарҙың хәрби хеҙмәтенең нескәлеген бер аҙ яҡтыртып китмәк булдым. Гүзәлдәребеҙгә бер талай аныҡ ҡына кәңәштәр ҙә бирергә ниәтем.\nКемдәр улар - хәрби ҡатын-ҡыҙҙар? Тарихыбыҙҙы байҡаштырһаҡ, бик боронғо өләсәйҙәребеҙҙең өләсәйҙәре араһында ла сая ҡыҙҙар булғаны, уларҙың ирҙәре менән бергә яу сапҡаны хаҡында хикәйәттәр етерлек. Һуңғыраҡ тарихыбыҙҙа, Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ла яу яландарында - алғы һыҙыҡта яралыларға тәүге ярҙам күрһәтеүсе санитар һәм шәфҡәт туташтары, шулай уҡ элемтәселәрҙең күпселеге ҡатын-ҡыҙҙарҙан торған. Әлеге көндә лә гүзәлдәребеҙ әрмелә үҙҙәрен һынатмай. Беҙ хеҙмәт иткән дивизияла яҡташ ҡыҙҙарыбыҙ ҙа байтаҡ ҡына ине. Учалы ҡыҙы Сәүиә, Белореттан Рита, Салауат районынан Миләүшә, Әлшәйҙән Нурия, Люциә, Ҡалтасынан Лена һәм башҡалар хеҙмәт иттеләр. Улар башлыса үҙҙәренең офицер йә прапорщик булған хәләл ефеттәренә эйәреп килгәйнеләр. Хәҙерге көндә хаҡлы ялдалыр инде улар.\nТураһын әйтергә кәрәк: ҡатын-ҡыҙҙарҙың әрме хеҙмәте лә бик еңелдән түгел! Төп һөнәренән (элемтәсе, табип, шәфҡәт туташы, ашнаҡсы һәм башҡа) тыш, ир-егеттәр менән бер рәттән хәрби формаға ҡайыш тағып, итек кейеп, стройҙа йөрөү булһынмы ул, әленән-әле "полевое" учениеларға сығып, ҡырҙа палаткаларҙа йәшәүме, автомат-пистолеттарҙан атыу йә спорт күнекмәләреме - улар һәр саҡ алғы сафта. Хәрби хеҙмәт юлын һайлаған ҡыҙҙарыбыҙға етди, хатта бәғзе ваҡыт уҫал командирҙарҙың бойороғон һис һүҙһеҙ үтәп йөрөү кәрәклеген, "Есть!" тигәндән башҡа һис бер нәмә әйтергә тейеш булмауын да күҙ уңынан ысҡындырыу ярамай. Командир менән бәхәсләшеү ҡәтғи тыйыла. Уның теге йәки был бойороғо һинең күңелеңә оҡшап етмәгән, хатта ғәҙелһеҙ һымаҡ булып тойолған хәлдә лә! "Ҡыҙыу нөктәләргә" барып эләгеү ихтималлығын да онотмау зарур. Урыҫтар әйтмешләй, служба - есть служба. Әлбиттә, сирләп киткән саҡтар ҙа булғылай, ғаиләле ҡатындар өсөн "декрет ялы"на китеүҙәр ҙә тәбиғи. Бындай осраҡтарҙа илебеҙҙең закондары тулыһынса үтәлә, йәғни ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың хоҡуғы ҡыҫылмай, тимәксемен. Хәрби ҡаласыҡтарҙа балалар баҡсаһы ла, мәктәптәр ҙә бар…\nӘ шулай ҙа әйтергә ниәтләгән һүҙем икенсе. Мине һәр саҡ ныҡ ҡына борсоған мәсьәлә - бәғзе бер гүзәлдәребеҙҙең хәрби хеҙмәткә яңғыҙ килеп, ситтәргә тормошҡа сығып китеүе. Үкенескә, ундайҙар менән танышмын. Башҡа милләт кешеләрен бәхетле итеүсе нәфис заттарыбыҙҙы ҡыҙғанам. Башҡа халыҡтар тарафынан беҙҙең ҡыҙҙарыбыҙҙың баһаланыуы, бер яҡтан, яҡшы ла, әммә… мин уларҙы һәр саҡ йәлләй инем. Бала сағынан Яҡшығолова, Сәлихова булып үҫкән яҡташ ҡыҙҙарыбыҙҙың артабан Гринько, Кувшинская булып китеүе, сәстәрен һарыға буяттырған, сөм-ҡара күҙҙәренә зәңгәр төҫтәге контакт линза ҡуйҙырған Рәсимәләр - Рая, Фәйрүзәләр Фая булып төрлөләнеүенә ошо көнгәсә "эсем көйә". Бындай ҡыҙҙарыбыҙҙың балалары, әлбиттә, башҡорт булмай… Элегерәк, үҙебеҙҙең Баймаҡ яғында егеттәрҙе әрмегә оҙатҡан саҡта, ошондайыраҡ бер шаян йыр ишеткеләй торғайным:\n…Алмабикәм, Алмабикәм, Алмабикәм ҡала бит,\nАлмабикәм ҡалмаҫ ине - военкомат ала бит!\nВоенкомат шау-гөр килә военкомдары менән.\nАрмияға барһаң ине һөйгән йәрҙәрең менән…\nТап бына ошо йырҙа әйтелгәнсә, офицермы ул, прапорщик йә контракт буйынса саҡырылған сержант, йә иһә рядовой һалдатмы - үҙебеҙҙең егеттәрҙе тормош иптәше итеп һайлап алһындар ине ҡыҙҙарыбыҙ. Яҡташ ир-егеттәребеҙ булмаған бер генә хәрби часть тә юҡтыр, тип уйлайым. Бынамын тигән милләттәштәребеҙ күп әрмелә. Берәй Маруська эләктереп алмаҫ элек, ана шуларҙы "ҡороҡлап" алһағыҙ - һеҙҙән уңған кеше булмаҫ, ҡәҙерле һылыуҡайҙар. Фәлән районыбыҙҙа тыуып үҫкән, әммә хеҙмәт иткәндә икенсе милләт ҡыҙына өйләнеп, йылдар буйына үҙенең ата-әсәһенә сираттағы ялға ла ҡайта алмай йөрөгән бәғзе бер башҡорт офицерҙары менән дә танышмын. Башҡорт ир-егеттәрен барыһы ла ярата. Егеттәребеҙҙең әрмелә нисек баһаланыуҙары хаҡында элек тә йыш ҡына яҙғылай торғайным. Яҡташығыҙ менән тормош ҡорһағыҙ, сираттағы ялға йыл һайын бергә ҡайтып йөрөү өсөн дә яҡшы буласаҡ. Балаларығыҙҙы ла саф башҡортса ғына һөйләшергә өйрәтеү мөмкинлеге булыр. Ситтә йәшәүегеҙгә ҡарамаҫтан, йәшәгән йортоғоҙ, фатирығыҙ - Башҡортостандың бәләкәй генә бер өлөшө һымаҡ тойолор. Үҙ өйөңдә рәхәтләнеп, ауыҙ тултырып башҡортса һөйләшеп ултырыуҙары - үҙе бер бәхет бит! Бының менән мин башҡа милләт халыҡтарын кәмһетергә уйламайым, Аллаһ һаҡлаһын! Тик шул ысынбарлыҡты таныйыҡ: улар ҙа (урыҫмы ул, мари йә сыуаш булһынмы) ана шуны - балаларының үҙҙәренең милләттәштәре менән йәрәшеүен теләй бит. Әсәйем мәрхүмәнең "Үҙ йынысығыҙҙы табып донъя көтөгөҙ" тигән һүҙҙәре әле булһа ҡолағымда сыңлай. "Йыныс" - ғәрәпсәнән урыҫсаға "принадлежность"(национальная, половая) тип тәржемәләнә. Ата-бабаларыбыҙ борон тәрәнерәк аңлаған һәм ҡулланған был һүҙҙең тик яртылаш мәғәнәһен генә беләбеҙ бөгөн.\nӘ ғүмер тигәнең һиҙелмәй генә үтә тора. Һалдат лөғәтендә ошондай бер әйтем йөрөй: "Дембель - неизбежен, как крах империализма". Хеҙмәтегеҙҙе тамамлағас та әлеге ҡатнаш ғаиләлә, кемдең иленә ҡайтырға, тигән мәсьәлә иң беренсе планға сығасаҡ. Шул көн еткәс, һәр кемдең үҙ яғын ҡайыра башлауы - тәбиғи. Крыловтың басняһындағы аҡҡош, суртан, ҡыҫала һымаҡ тартҡылаштар була башлаһа - эш харап! Өҫтәүенә, балаларығыҙ ир етеп, ситтә тамыр йәйеп өлгөргән хәлдә, илгә ҡайтып йәшәү хаҡында бөтөнләйгә оноторға тура килмәгәйе…\nӘ инде икегеҙ ҙә бер тирәнән булһағыҙ, отставкаға сыҡҡас - тыуған яғығыҙға шатланышып ҡайтып та етерһегеҙ, ин шәә Аллаһ. Нәҡ тә беҙҙең һымаҡ. Тик маҡтана, тип уйламағыҙ, берүк. Оҙайлы хәрби хеҙмәтте тамамлап, хәләл ефетем Әминә (хәрби званиеһы - старшина) менән бергә Башҡортостаныбыҙға ҡайтып, улдарыбыҙға үҙебеҙҙең яҡтың ҡыҙҙарын килен итеп алып биреп, бөгөнгө көндә ейән-ейәнсәрҙәребеҙ менән үҙ телебеҙҙә һөйләшеп, көнгөр-ҡаңғыр итеп йәшәп ятыуыбыҙға ҡыуанып яҙыуым. Хәрби хеҙмәт юлын һайлаған гүзәлдәребеҙгә бына шундай кәңәшем бар ине. Раббыбыҙ һәммәләребеҙгә иман, һаулыҡ, ғаилә бәхете насип итһен.\nЯҙылған: 10.03.20 | Ҡаралған: 205


Бил бирмәҫ батыр ул\nХалҡыбыҙ элек-электән үҙенең батырҙарын, данлыҡлы көрәшселәрен исемләп белгән, ихтирам иткән. Бил бирмәҫ көрәшсе Айҙар Байсуриндың исеме лә сибайҙарға, күрше райондар халҡына яҡшы таныш.\nАйҙар йәмле Йылайыр районының Сәләх ауылында Баязит Фәйзулла улы һәм Роза Юрий ҡыҙы Байсуриндарҙың татыу ғаиләһендә иң кесеһе—өсөнсө бала булып донъяға килә. Йомағужа мәктәбендә уҡыған сағында ул ныҡлап спортҡа ылыға. 2000 йылда 5-се класс уҡыусыһы Айҙар Байсурин физкультура уҡытыусыһы Миңлеғәле Ҡолһарин етәкләгән көрәш түңәрәгенә яҙыла һәм бар күңелен һалып милли спорт төрө менән шөғөлләнә башлай. Уңыштар ҙа оҙаҡ көттөрмәй. Шул уҡ йылда Айҙар көрәш буйынса район беренселегендә 3-сө урын яулауға ирешә. Һуңынан Еңеүҙең 60-йыллығына арнап ойошторолған республика беренселегендә 2-се урынға лайыҡ була.\nМәктәп йылдарында милли көрәш буйынса район намыҫын яҡлап бик күп республика ярыштарында ҡатнашып призлы урындар яулай. Әйткәндәй, Айҙарҙың ағаһы Малик та көрәш буйынса күп тапҡырҙар район, республика ярыштарында еңеү яулап дан ҡаҙанған.\nФизкультура уҡытыусыһы булырға хыялланған егет Сибай институтына уҡырға инә. Студент йылдарында милли көрәштән айырылмай. Айҙар Байсурин 2011, 2012, 2014 йылдарҙа «Ирәндек батыры» ярышында еңеү яулай һәм ат менән бүләкләнә. Ул шулай уҡ өс йыл рәттән «Урал аръяғының иң көслө кешеһе» тип билдәләнде. Бынан тыш, бер нисә йыл «Йыл спортсыһы» исемен алды. Тырыш, ныҡышмал егет милли көрәш буйынса Башҡортостан Чемпионы һәм Рәсәй призеры булып танылды.\n2012-2013 йылда Айҙар үҙ теләге менән әрмегә барып, Ватан алдындағы бурысын үтәй. Ҡыйыу егет Свердловск өлкәһендә террорға ҡаршы көрәшеүсе төркөмдә хеҙмәт итә. Бында ла ул гир күтәреү һәм көрәш буйынса уҙғарылған ярыштарҙа алдынғылыҡты бирмәй. Сержант Айҙар Байсуриндың ил алдындағы намыҫлы хеҙмәте «Хәрби бурысына тоғролоҡ өсөн», «Ҡоро ер ғәскәрҙәре отличнигы», «Яугир-спортсы» знактары менән билдәләнә. Өлгөлө һалдаттың ата-әсәһенә хәрби частан Рәхмәт хаты ебәрелә.\nХеҙмәт юлын Айҙар Баязит улы Байсурин Сибай ҡалаһының 12-се мәктәбендә башлай. 3-сө курста уҡыған сағында ул ошо белем усағында педагогик практика үтә. Мәктәп етәкселеге тырыш егетте 5-се курста уҡыған мәлендә үк эшкә саҡыра. Бына 4-се йыл инде Айҙар Баязит улы балаларға физкультуранан һабаҡ бирә. 2014 йылда мәктәптә көрәш түңәрәге ойоштора. Унда 5-9 класс малайҙары бик теләп шөғөлләнә. 2015 йылда 12-се мәктәптең йәш көрәшселәре яугир-интернационалист Р.Х.Ҡолһарин иҫтәлегенә үткәрелгән төбәк ярышында командалар араһында 3-сө урынға сыға.\nЙыл башында Айҙар Сибайҙа милли көрәш буйынса ҡала беренселеген ойошторҙо. Уҡыусылары бында ла һынатмай, призлы урындар яуланы. Сибай ҡалаһы биләмәһендә йәштәр араһында милли көрәште пропагандалаусы һәм үҫтереүсе Айҙар Байсуринға Башҡортостан Республикаһының Спорт һәм Йәштәр сәйәсәте министрлығының Рәхмәт хаты тапшырылыуы уның эшенә оло баһа булып тора.\nКоллегалары Айҙар Баязит улын өлгөлө ғаилә башлығы тип белә. Улар ҡатыны Эльвира Зәйнулла ҡыҙы менән Айсаф исемле ул үҫтерә. Тимәк Байсуриндар нәҫелен дауам итерҙәй батырҙар бар әле.


Өфөләге тимер юл вокзалы емерелергә мөмкинме?\n24 Август 2010, 16:29\nТимер юл вокзалына тышҡы яҡлап ҡараһаң, балҡып торғандай. Эскә инһәң генә күңел һүрелә – япмаһыҙ перрондар, штукатуркаланып бөтмәгән бина. Өфөнән китеүселәргә уғата ҡыйынға тура килә. Улар ремонт үткәрелмәгән иҫке кассалар залында интегә. Өҫтә урынлашҡан берҙән-бер ремонт эшләнгән поезд көтөү залына бик һирәктәр генә күтәрелә. Быйылғы эҫе йәйҙә унда 35 градус эҫелектә сыҙармын тимә. Ә поезға ултырырға йыйынғандар вагондарын перронда түгел, ә үткәүелдә (переход) көтөргә мәжбүр, сөнки ҡайнар ҡояш өтөп алып бара.\nВокзалға трамвайҙа килмәүең хәйерлерәк, сөнки травалаторға сығыу юлы һаман да тимер ҡалайҙар менән ҡапланған. Трамвай туҡталышынан вокзал майҙанына үтеү өсөн 92 баҫҡыс төшөргә кәрәк. Ә был бишенсе ҡатҡа күтәрелеүгә тиң. Ауыр йөк күтәргән һәр оло йәштәге кешенең көсөнән килерҙәй эш түгел был.\nТимер юл вокзалын ремонтлау 2006 йылда уҡ башланғайны һәм бөтә комплекс 2007 йылдың көҙөнә, Башҡортостандың Рәсәйгә ҡушылыуына 450 йыл тулыуға төҙөлөп бөтөргә тейеш ине. Әммә эштәр тамамланмаған. Беренсе пландағы эштәрҙең дә бер өлөшө генә башҡарылған, ә автопарковка, ҡунаҡхана һәм бүтән заманса уңайлыҡтарҙы төҙөү тураһында һүҙ ҙә юҡ, башлағанын тамамлаһалар ҙа бик хуш әле.\nТәүҙә был төҙөлөшкә Рәсәй Хөкүмәтенең 2005 йылдың 28 сентябрендә сыҡҡан ҡарары буйынса 1,25 млрд һум аҡса бүленергә тейеш булған. Әммә бөгөн унда 3 млрд һум финанс тотонолған, тик хатта иң кәрәкле нәмәләр ҙә төҙөлөп бөтмәгән.\nВокзал яны майҙаны ҡалҡыулыҡ эргәһендә урынлашҡан. Шуға ла ул ҡалҡыулыҡтың өҫкө өлөшөн киҫеп ташлағандар. Тик уның аҫтындағы ерҙе нығытырға кәрәк. Тап ошо грунтты планлаштырылмаған нығытыу процесы эште туҡтатып торған һәм бөтә аҡсаны «йотоп» бөткән.\n– Ерҙе нығытыуға күпме аҡса китәсәге алдан уҡ билдәле ине. Карстлы ерҙә уны нығытыу кисектергеһеҙ сара булып тора, – ти «БашНИИстрой»ҙың ер аҫты һәм махсус нигеҙ ҡоролмалары лабораторияһы мөдире Наталья Готман.\nТик хатта ошо эштәр ҙә һаман тамамланмаған.\n– Был майҙан, дөрөҫөн әйткәндә, бик ҡурҡыныс, – тип һүҙен дауам итә Наталья Готман. – Карстың убылыуы бөтә вокзалға – әле милиция бинаһы урынлашҡан элекке техникумға, юлдарға, майҙанға, терәтеп тороусы ҡорамалдарға хәүеф менән янай. Проектта ҡаралған ерҙе нығытыу эштәренең әле 80 проценты ла эшләнеп бөтмәгән. Төҙөлөш министрлығына был турала хәбәр ителгән, әммә әлегә бер ниндәй ҙә ҡарарҙар ҡабул ителмәй.\n– Эйе, эштәр тамамланмаған әле. Тик ер нығытыу икенсе план эше итеп ҡарала. Шуға ла төп эштәрҙе бөтөрмәйенсә республика был эшкә тотона алмай.\nБүтән подрядсыларҙың да бурыстары теүәл үтәлмәгән. Тик береһе лә аҡса бүленмәйенсә эштәрен дауам итергә йыйынмай. Баҡтиһәң, улар тир түгеп тапҡан аҡсаһын алып та бөтә алмаған икән. Мәҫәлән, «Башкирдортранспроект» институты вокзал яны комплексы проекты өҫтөндә эшләгән. Әммә аҡсаһыҙ ҡалған.\nӘлегә тимер юлсылар беренсе сиратта төҙөлөргә тейешле нәмәләрҙе эшләп бөтөрөргә вәғәҙәләй.\n– Беренсе сират эштәре менән мәшғүлбеҙ. Сменаға көн һайын унар кеше сыға. Эштәр бара, – тип хәбәр итә тимер юл вокзалдарының Куйбышев төбәк дирекцияһының баш инженеры Александр Бурмистров.\nВокзал ҡасан әҙер буласаҡ һуң, тигән һорауға төрлө ваҡытты әйтәләр. Капиталь төҙөлөш буйынса республика идаралығын тимер юлсылар, 2011 – 2012 йылдарҙа төҙөлөштө башлаясаҡбыҙ, тип ышандырғандар. Ә дирекция билдәһеҙ генә яуап бирҙе: «Вокзал комплексы 2015 йылға тиклем вокзалдар үҫеше концепцияһының беренсе этабына ингән, шәхси инвесторҙарҙы йәлеп итеү көтөлә». Ниндәй шәхси инвестор тураһында һүҙ бара һәм ремонт эштәре ҡасан башланасаҡ, тигән һорауға ғына береһе лә аныҡ яуап бирә алманы.\n– Концепция әле тулыһынса яҙылып бөтмәгән, – тип белдерҙе Александр Бурмистров.\nКапиталь төҙөлөш буйынса республика идаралығында төҙөлөштө тамамлар өсөн тағы ла бер миллиард һум кәрәк тип һанап сығарғандар. Ә әлегә беҙҙең алда эшләнеп бөтмәгән вокзал ғына түгел, ә ҡасан төҙөлөп бөтөрө лә билдәһеҙ хәүефле объект тора.\n«Комсомольская правда» гәзитен файҙаланып,\nР. ДӘҮЛӘТОВА әҙерләне.


Кемдер фатир ала, кемдер торлаҡһыҙ ҡала... » Башҡортостан гәзите\n31-01-2012, 05:52 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға\nОбъекттың хаҡы — 200 миллион һум самаһы. Проект район етәкселеге тарафынан киләһе йылдарға адреслы инвестиция программаһына индереү өсөн Башҡортостан Хөкүмәтенә ебәреләсәк.\nЭш сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов ағас әҙерләү һәм эшкәртеү менән шөғөлләнгән “Асҡын урманы” дәүләт унитар предприятиеһында ла булды. Уның продукцияһына ихтыяж ҙур.\nАсҡын ауылындағы Гагарин урамында Рөстәм Хәмитов күп фатирлы өс ҡатлы торлаҡ йортто ҡарап сыҡты. Былтыр ноябрҙә ошо йортта йәшәүсе Лилиә Мөхәмәтйәнова рәсми сайт аша Башҡортостан Президентына 1977 йылда һалынған бинаға капиталь ремонт үткәреү мәсьәләһе буйынса мөрәжәғәт иткәйне. Мөрәжәғәт Башҡортостан Республикаһының Дәүләт торлаҡ инспекцияһына ебәрелде. Ведомство тарафынан үткәрелгән тикшереү барышында торлаҡ йортта техник файҙаланыу ҡағиҙәләрен һәм нормаларын боҙоу осраҡтары асыҡланды. Әммә бөгөн төҙөкләндереү эштәре өлөшләтә һәм сифатһыҙ башҡарылған. Башҡортостан Президенты район башлығынан ҡыҫҡа ваҡыт эсендә етешһеҙлектәрҙе бөтөрөүҙе талап итте.\n“Кешеләр лайыҡлы йәшәргә тейеш, өҫтәүенә фатир өсөн түләү ҙә арзан түгел”, — тип ҡәнәғәтһеҙлек белдерҙе Рөстәм Хәмитов.\nҠубыяҙ ауылында республика Президенты урта мәктәптең эше менән танышты. Уҡыу йорто төрлө корпустарҙа урынлашҡан. Биналарҙың ҡайһы берҙәре авария хәлендә. Рөстәм Хәмитов уҡыусыларҙың өлгәше менән ҡыҙыҡһынды һәм башҡорт теле дәресендә булды.\nАртабан Асҡын ауылында республика башлығы райондың социаль-иҡтисади үҫеше мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе.\nБашҡортостан Президенты Сибайҙа социаль һәм сәнәғәт объекттарын сафҡа индереү мәсьәләһе менән танышты.\nҠала янындағы Арҡайым ҡасабаһында Рөстәм Хәмитов 2011 йылдың октябрендә ишектәрен асҡан башланғыс мәктәпте һәм балалар баҡсаһын үҙ эсенә алған белем биреү комплексында булды. Учреждение 150 балаға иҫәпләнһә, әле бында 75 бала йөрөй. Киләһе уҡыу йылынан мәктәп тулы көсөнә эшләй башлаясаҡ.\n“Ирәндек” боҙ һарайында Рөстәм Хәмитов уҡыусыларҙың хоккей буйынса зона спартакиадаһының финал уйынын ҡараны. Боҙҙа Сибай һәм Учалы ҡалаларының командалары осрашты.\nУнан һуң республика Президенты “Көнсығыш” биҫтәһендәге 220 урынлыҡ балалар баҡсаһының төҙөлөш майҙансығына юлланды. Объекттың хаҡы — 121 миллион һум. Уны быйыл декабрҙә сафҡа индереү күҙаллана. Рөстәм Хәмитов балалар баҡсаһы сифатлы төҙөлһөн һәм ваҡытында файҙаланыуға тапшырылһын тигән теләк белдерҙе. Ғөмүмән, Сибайҙағы мәктәпкәсә учреждениеларға 1500 бала сиратта тора. Быйыл һалынасаҡ 140 урынлыҡ балалар баҡсаһы был мәсьәләнең киҫкенлеген аҙмы-күпме кәметәсәк.\nБашҡортостан Президенты Островский урамындағы иҫке һәм авария хәлендәге торлаҡтан күсереү программаһына ярашлы төҙөлгән 24 фатирлыҡ йортта төҙөлөш эштәренең түбән сифатлы булыуына иғтибарҙы йүнәлтте. Объект 2011 йылдың декабрендә сафҡа индерелгән, халыҡты күсереү 2012 йылдың 1 февраленә тәғәйенләнгән. Рөстәм Хәмитов йорттағы торлаҡтың 1 квадрат метрының хаҡы менән ҡыҙыҡһынды. Ул 24 мең һум тәшкил итә.\nИндустриаль шоссе урамында Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының Сибай филиалы хеҙмәткәрҙәре өсөн дә йорт һалына. Республика башлығы объекттағы эштәр менән ҡыҙыҡһынды. Һуңғы алты йылда был — предприятие хеҙмәткәрҙәре өсөн һалынған дүртенсе йорт. Рөстәм Хәмитов, Сибайҙа социаль торлаҡты сафҡа индереүҙәге бындай тиҙлек республиканы ҡәнәғәтләндермәй, тип белдерҙе. “Йыл һайын ике-өс йорт һалырға кәрәк, — тине Башҡортостан Президенты. — Былтыр Сибайҙа 17 мең квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелгән. Ә кәмендә 35 — 40 мең квадрат метр төҙөргә кәрәк”.\nБашҡортостан Президенты булған Көньяҡ Урал ТЭЦ-ында 31 МВт электр энергияһы етештерелә. Уның йылылыҡ ҡеүәте — 60 Ккал. Былтыр бында яңы газ-турбиналы ҡорамал сафҡа индерелгән. Рөстәм Хәмитов Сибайҙы артабан үҫтереү һәм предприятиелар төҙөү маҡсатында электр энергияһын етештереү буйынса ҡеүәттәрҙе арттырыу бурысын ҡуйҙы.\nӨфөләге “Европа” сауҙа-күңел асыу үҙәгендәге фажиғәгә бер йыл үтеүгә, республиканы шуға оҡшаш тағы бер хәл тетрәтте: 28 ғинуарҙа Бәләбәй районының Приют ҡасабаһында 16 фатирлы ике ҡатлы йортта газ баллоны шартлауы һөҙөмтәһендә торлаҡ емереклеккә әүерелде, кешеләр һәләк булды.\nБаҡһаң, бәғзеләр беренсе ҡаттағы фатирында ремонт яһаған, тарттырып нығытыла торған түшәм ҡуйырға ниәтләгәндәр... Әммә эшселәр хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәмәгән, күрәһең. Һөҙөмтәлә йорттоң уртаһындағы дүрт фатир тулыһынса емерелгән, ғөмүмән, йорт артабан йәшәүгә яраҡһыҙ.\nҠотҡарыусылар биш кешенең йәнһеҙ кәүҙәһен таба. Улар – ремонт яһаусы 24 һәм 29 йәшлек ике эшсе егет, ике йәшлек ҡыҙ, уның өләсәһе менән олатаһы. Фатир хужабикәһе, күршеләре төрлө тән йәрәхәттәре менән дауаханаға оҙатылған. Әлеге фажиғә буйынса енәйәт эшен республиканың Тәфтиш комитеты алып бара.\nҠасабаға республика Президенты Рөстәм Хәмитов та килде. Ул зыян күреүселәр менән осрашты, яҡындарын юғалтҡандарҙың ауыр ҡайғыһын уртаҡлашты.\n– Хөкүмәт зыян күреүселәргә һәм һәләк булыусыларҙың ғаиләләренә матди ярҙам күрһәтәсәк, янған милек өсөн компенсация түләнәсәк. Тәүге кәрәк-яраҡ өсөн аҡса ошо көндәрҙә үк бирелә башлаясаҡ. Йортҡа килгәндә, уны яңынан төҙөйәсәктәр. Тиҙ арала майҙан һайларға һәм оҙаҡҡа һуҙмай төҙөлөш эштәрен башларға кәрәк. Урман ҡасабаһында йорттарҙы ике айҙа төҙөгәйнеләр. Бында иһә, һалҡын миҙгелде иҫәпкә алып, иң ҡыҫҡа технологик ваҡыт – 100 көндө күҙ уңында тоторға кәрәк. Майҙа кешеләр яңы фатирҙарға күсергә тейеш, – тине Рөстәм Зәки улы.\nПрезидент шулай уҡ зыян күреүселәр ваҡытлыса урынлаштырылған “Нефтcе” дөйөм ятағын ҡараны. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ундағы шарттар республика етәксеһен ҡәнәғәтләндермәне, ул кешеләрҙе ошо уҡ ятаҡтың ҡунаҡхана бүлмәләренә күсереүҙәрен талап итте. Зыян күреүселәр өсөн көнөнә өс тапҡыр туҡланыу ойошторолған. Әммә бының менән генә сикләнергә ярамай: граждандарҙың документтарын тергеҙеү фарыз. Иң ҙур талап – республика буйынса ремонт эштәре барған һәр объектта хәүефһеҙлек ҡағиҙәләренең үтәлеүенә иғтибар көсәйтелергә тейеш.


«Урал авиалиниялары» Өфөнән Ташкентҡа тура рейстар аса // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n«Урал авиалиниялары» Өфөнән Ташкентҡа тура рейстар аса\n16:31, 1 декабря 2010 Иҡтисад\n«Урал авиалиниялары» авиакомпанияһы 18 декабрҙән «Өфө – Ташкент – Өфө» маршруты буйынса уңайлы Airbus (А320) самолеттарында даими тура рейстар яһай башлай.\n«Урал авиалиниялары» өсөн Өфө бөгөн иң өҫтөнлөклө ҡалаларҙың береһе. Авиакомпания Башҡортостандың баш ҡалаһынан маршрут селтәрен быйылғы йылдың яҙынан әүҙем үҫтерә. Әлегә тиклем Екатеринбургҡа, Худжанд, Душанбе һәм Дубайға рейстар асылды.\nӨфөлөләрҙең Ташкентҡа булған ҡыҙыҡһыныуы, шулай уҡ статистика мәғлүмәттәре авиаташыусыға рейстарҙың тулы буласағын күҙалларға мөмкинлек бирә.


Туғыҙ йәшлек малайҙы бәрҙереп ҡасҡан иҫерек водитель ҡулға алынды\nУның Стәрлетамаҡ районынан 59 йәшлек ир булыуы асыҡланды. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, юл-транспорт фажиғәһе Ауырғазы районының Семенкин ауылында теркәлгәйне. Бәләкәй бала велосипедта йөрөр өсөн урамға сыҡҡан ваҡытта «Киа спектра» автомобиле аҫтында ҡала. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, икенсе синыф уҡыусыһының Стәрлетамаҡ ҡалаһы дауаханаһында ғүмере өҙөлә. Осраҡ буйынса тикшереү бара.


"Йондоҙло табын" - Йәмил ИШМӨХӘМӘТОВ\n«Йәшлек» гәзите » Махсус биттәр » "Йондоҙло табын" - Йәмил ИШМӨХӘМӘТОВ\n28.09.2019 "Йондоҙло табын" - Йәмил ИШМӨХӘМӘТОВ\nБөгөн “Юлдаш” радиоһының алып барыусыһы, “Теге өсәү” телепроектының “берәүһе” Йәмил ИШМӨХӘМӘТОВ гәзит уҡыусыларға үҙенсәлекле ризыҡтар әҙерләргә өйрәтә.\nУны әҙерләргә баҡсалағы бөтә йәшелсә бара. Ҡыяр, томат, ташҡабаҡ, борос, кишер, кәбеҫтә, дүңгәләкләп туралған һуған һәм бер нисә бүлкәт һарымһаҡты йыуып, стерилләнгән өс литрлы 3 банкаға тығыҙ итеп тултырырға. Араһына әнис, ҡарағат һәм сейә япраҡтары, борсаҡлы ҡара борос һалырға кәрәк. Тулғансы ҡайнар һыу ҡойорға, 18 балғалаҡ шәкәр, 9 ҡалаҡ тоҙ өҫтәргә. 5 минуттан һыуҙы кире кәстрүлгә ҡойоп, ҡайнатырға. Ҡайнап сыҡҡас, 3 балғалаҡ 70 процентлы аш һеркәһе өҫтәргә. Әҙер маринадты кире банкаларға ҡойорға ла, берәр төймә аспирин өҫтәп, стерилләнгән ҡапҡас менән ябырға. Банкалар ҡыш буйы ултырһа ла атылмаясаҡ, маринад – үтә күренмәле, ә йәшелсәләр кетерләп кенә торасаҡ.\nКөслө ел, ямғыр ваҡытында бешеп өлгөрмәгән алмалар ҡойола. Ашауға әсе. Ауылда уны малға ашатырға, ә ҡалала шарлотка әҙерләргә була.\nАлманы йыуып (кәрәк икән, әрсеп), йоҡа итеп турап әҙерләргә. Ҡамыр өсөн бер стакан шәкәр, бер стакан он, 5 – 6 йомортҡа алына. Йомортҡаны тәрән һауытҡа һытып, шәкәрҙе һалып, ул иреп бөткәнсе миксер менән туҡырға. Аҙаҡ яйлап ҡына он өҫтәп, төйөрҙәр ҡалмаҫлыҡ ҡамыр массаһына килтерергә. Майланған мультиварка һауытына ҡамырҙың яртыһын ҡойоп, өҫтөнә алманы һалырға. Ҡалған ҡамырҙы ҡойоп, өҫтөн тигеҙләргә. Махсус программа буйынса 70 минут бешә.\nТабынға шарлотканың өҫтөн биҙәп бирергә мөмкин.\nБаҡсала йә тәбиғәттә бешерелә. Урманда ашарға яраҡлы ниндәй бәшмәк табаһығыҙ, шуларҙы йыуып, ҡаҙанға оҙатаһығыҙ. Һалҡын һыу ҡойоп, утҡа ҡуяһығыҙ. Һуған, кишер, һарымһаҡ, ташҡабаҡты турап, майҙа ҡыҙҙырырға. Бәшмәк ҡайнап сығып, 15 минут үткәс, туралған картуф һалырға. Ул бешеүгә ҡыҙҙырылған йәшелсәләрҙе өҫтәргә. Бешеп еткәс, ашҡа торонбаш тығып алырға кәрәк. Төтөн еҫе һеңгән, үҙенсәлекле ҡуйы аш буласаҡ.


Стәрлетамаҡта пенсионерҙы туҡмаған егет бәйләнешкә сыҡҡан | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nСтәрлетамаҡта пенсионерҙы туҡмаған егет бәйләнешкә сыҡҡан\n14 августа 2018 — 15:45 ГТРК «Башкортостан»\nМин бер кемдән дә ҡасмайым, эшкә киттем тип яҙған ул үҙенең социаль селтәрҙәге битендә. Оло йәштәге ирҙе туҡмаусы егеткә 25 йәш, уның исеме Динислам. Пенсионер автомобиль водителенә иҫкәртеү яһағас, егет машинаһынан сығып уға ташлана һәм туҡмай башлай. Быны яҡындағы автомобилдең видео теркәүесе яҙып алған. Егетте ниндәй яза көтөүе әлегә билдәле түгел.


Көрәшсе ҡыҙ » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Спорт » Көрәшсе ҡыҙ\n08.12.2018 Көрәшсе ҡыҙ\nБашҡорт ҡыҙы Динә Ғизәтуллина дзюдо буйынса Рәсәй беренселегендә беренсе урын яуланы!\nЙылмайыуы һәр кемде әсир иткән һылыу Динәне урамда күреп, фотомодель, тип уйларға ла мөмкин. Күҙҙе ҡамаштырырлыҡ матур ҡыҙ тыйнаҡ холҡо менән дә, тормошҡа етди ҡарашы менән дә хайран итә. Динә – самбо, билбаулы көрәш һәм дзюдо буйынса юғары уңыштарға өлгәшкән билдәле спортсы. Үҙен йәлләмәй, ваҡыт менән иҫәпләшмәй, күнекмәләрҙә ете ҡат тире сыҡҡансы шөғөлләнгән, ауыртыныуҙарға, йәрәхәттәргә ҡарамай алға барған спортсы Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районының Һары ауылында йәшәй. Сәләхетдин Нәбиулла улы менән Разия Рәис ҡыҙы Ғизәтуллиндарҙың татыу ғаиләһендә үҫкән бер бөртөк ҡыҙ ул (атаһы Ҡурған өлкәһенең Арыҫлан ауылы егете булһа, әсәһе Ҡоншаҡ районы башҡорто). Ғизәтуллиндар тәүҙә Силәбе ҡалаһында йәшәй, һуңынан, Динә өсөнсө синыфты тамамлағас, Һары ауылына күсеп ҡайталар.\n– Әсәйем – баскетбол, волейбол, атайым ирекле көрәш менән шөғөлләнгәс, миңә лә, үтә теремек балаға, атайым секцияға барырға тәҡдим итте, – тип һөйләй Динә. – Ауылда самбонан башҡа секция юҡ ине, шуға ла әхирәтем Лилиә Хисмәтуллина менән шунда яҙылдыҡ. Тренер Александр Анатольевич Галактионов менән тәүҙә мәҙәниәт йортонда шөғөлләндек, һуңынан мәктәптә беҙгә урын бүлделәр. Аҙаҡ мәҙәниәт йортонда айырым зал асылды, махсус көрәш маттары бүләк иттеләр. Шуға тиклем гимнастик маттарҙа ташлауҙарҙы өйрәнеп, көрәшкәйнек. Самбо буйынса район, өлкә кимәлендәге ярыштарҙа еңеп, үҙебеҙҙең федераль округта ла беренсе урын яуланым. 2014 йылда самбонан билбаулы көрәшкә күстем, ә 2017 йылда дзюдо буйынса көсөмдө һынап ҡараным. Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры, Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Морис Харис улы Йосопов етәкселегендә шөғөлләнәм. Ул мине көрәштәштәремдең алымдарын анализларға, көслө һәм көсһөҙ яҡтарын күрергә өйрәтә. Ғөмүмән, спортта ғына түгел, көндәлек тормошта ла иғтибарлы булырға тырышам, күҙәтергә яратам. Турнирҙарға барғанда, ҡалалар менән, уларҙың тарихы менән ҡыҙыҡһынам. Башҡа шөғөлдәргә ваҡыт та, хәл дә ҡалмай, спорт тулыһынса үҙенә буйһондора.\nДинәнең яратҡан спорт төрө – билбаулы көрәш. Ошо көрәш төрө буйынса башҡорт ҡыҙы Рәсәй беренселегендә лә, донъя беренселегендә лә пьедесталдың иң бейек баҫҡысына күтәрелгән. Донъя беренселегендә еңеү яулап ҡайтҡан көндән алып ул ауылда ғына түгел, районда, өлкәлә лә таныла. Кешеләр уны танып, һүҙ ҡуша, уңыштары менән ҡотлайҙар. Ә тыйнаҡ Динә, рәхмәтле булһа ла, популярлыҡты артыҡ өнәмәй, иғтибар үҙәгендә булырға яратмай.\n– Уңайһыҙланам, – тип йылмая ҡыҙ. – Элек, тәүге мәлдәрҙә, келәмгә сыҡҡанда ныҡ тулҡынлана, еңелһәм тип, ҡурҡа торғайным. Тәжрибә артҡан һайын ҡурҡыу хисе кәмене, әммә тулҡынланыу барыбер ҡалды. Һәр ярыш – һинең өсөн һынау ул. Шул һынауҙарҙы ҡат-ҡат үтеп сынығаһың, ауырлыҡтарға күнегәһең. Ә бына атай-әсәйем элек тә минең өсөн өлтөрәп торҙо, әле лә шулай йөрәкһейҙәр. Ярышҡа сығып киткәнемдә ныҡ борсолалар, хис-тойғоларын йәшермәй, ихлас көйәләр. Һинең барыһы ла килеп сығасаҡ, булдыраһың ул, беренсе буласаҡһың, тип фатихаларын биреп оҙаталар, ҡолас йәйеп ҡаршы алалар. Уларҙың шатлығы минең ҡыуанысты тағы ла арттырып ебәрә.\nДинә дзюдо менән былтыр ғына шөғөлләнә башлаһа ла, быйыл, берҙәм дәүләт имтихандарына әҙерләнеү, уларҙы тапшырыу менән бер рәттән, Рәсәй йәштәренең йәйге спартакиадаһы финалына ла дзюдо буйынса әҙерләнеп, ҡатнашып, мәктәптә лә, ярышта ла алтын миҙалға лайыҡ була. Ошо көндәрҙә иһә тырыш, ныҡымыш спортсы дзюдо буйынса Рәсәй беренселегендә лә беренсе урын яуланы! Һәр спорт төрө кеүек, самбо, билбаулы көрәш, дзюдо ла – көслөләр шөғөлө. Унда көсһөҙҙәргә урын юҡ. Мәҫәлән, Динә спартакиадаға әҙерләнгәндә ҡолағы һына, аяҡ һәм ҡул бармаҡтары иҙелә, тарамыштары тартыла, әммә, шундай йәрәхәттәренә ҡарамаҫтан, ул барыбер ярышта ҡатнашып, еңеүгә ирешә. Бынан тыш, сыҙамлы башҡорт һылыуы спартакиаданың иң яҡшы спортсыһы титулына ла лайыҡлы рәүештә эйә булды.\n– Тренерҙарыма, атай-әсәйемә рәхмәт, уңыштарымда уларҙың да өлөшө бар, – ти Динә Ғиззәтуллина. – Бәләкәй саҡта самбо секцияһына бергә барған Лилиә әхирәтем дә көслө спортсы булараҡ танылды. Ул былтыр билбаулы көрәш буйынса Рәсәй беренселегендә еңде. Лилиә лә, минең кеүек, мәктәпте алтын миҙалға тамамланы. Ул хәҙер Екатеринбург ҡалаһында иҡтисад фәндәрен өйрәнә, спортты ташламай. Лилиәнән тыш, Ольга Хисмәтуллина, Кристина Загрудинова менән дә дүртенсе синыфтан алып дуҫлашам. Кристина ла тәүҙә беҙҙең менән шөғөлләнгәйне, һуңынан иғтибарын уҡыуға йүнәлтеп, әлеге ваҡытта үҙе өсөн йүгерә, ярыштарҙа, эстафеталарҙа ҡатнаша. Ольга иһә электән тулыһынса уҡыуға, белем алыуға сумған. Бына шундай шәп әхирәттәрем бар минең.\nУрамда һеҙгә берәйһе бәйләнһә, алып ҡына һелтәйһегеҙҙер ул, тигән һорауға Динә көлдө: “Мине бында бөтәһе лә танығас, спорт менән шөғөлләнгәнемде белгәс, бер кем дә бәйләнмәй һәм көрәш алымдарын спорт залында ғына ҡулланабыҙ. Спорт залынан урамға сығыу менән ябай кешегә әйләнәбеҙ”. Физкультура институтында белем алған алсаҡ Динә – яҡшы уҡыуы, спорттағы уңыштары, сәләмәт йәшәү рәүеше алып барыуы менән күптәр өсөн яҡшы өлгө. Тап уның кеүек тырыш, намыҫлы, көслө ҡыҙҙар һәм егеттәр – илебеҙ күрке, милләтебеҙ байлығы, халҡыбыҙ ғорурлығы ул. Беҙ ҙә Динә менән ысын күңелдән ғорурланып, уның уңыштары өсөн һөйөнәбеҙ, артабан да еңеүсе булып ҡалыуын теләйбеҙ.


Башҡортостан егете Мәскәүҙә "Роснефть" йондоҙҙар ҡабыҙа" фестивалендә, башҡорт халыҡ йырын башҡарып, I дәрәжә дипломға лайыҡ булды | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nБашҡортостан егете Мәскәүҙә "Роснефть" йондоҙҙар ҡабыҙа" фестивалендә, башҡорт халыҡ йырын башҡарып, I дәрәжә дипломға лайыҡ булды\nМәртәбәле сарала Башҡортостан егете Илшат Сибәғәтуллин башҡорт халыҡ йыры "Азамат"ты башҡарып, I дәрәжә диплом менән бүләкләнде. Ул конкурсҡа ҡурайсы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Илшат Ишморатов менән барған. Әйкәндәй, Илшат “Саҡмағошнефть” нефть һәм газ сығарыу идаралығында оператор булып эшләй. Эстрада йырҙары менән йәнәш ул башҡорт халыҡ йырҙарын да илһамланып башҡара. Уны Рәсәйҙең төрлө төбәктәренә сығыш яһарға йыш саҡыралар. Мәскәү, Санкт-Петербург, Украина, Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Латвия, Эстония, Төркиә һәм башҡа ил тамашасылары егеттең бәрхәт тауышына хайран ҡала.\nЙырсыны тиҙҙән Ҡаҙағстанда үтәсәк халыҡ-ара конкурсҡа ла саҡырғандар.


Демина-Качони йорто (Таганрог) — Башҡорт Википедияһы\n47°12′34″ с. ш. 38°56′26″ в. д.\nДемина-Качони йорто (Таганрог)\nҠала Таганрог, Грек урамы, 47\nНигеҙләнгән 1860-сы йылдарҙың башы\nДемина-Качони йорто — төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты. Ростов өлкәһе Таганрог ҡалаһындағы Грек урамы, 47-се һанлы йорт. Йорт ике ҡатлы исемен үҙенең билдәле хужалары Качони Маргарита (башҡа мәғлүмәттәр буйынса фамилияһы Качиони тип уҡыла) һәм Демина Александра фамилияларынан алған.\nГрек урамы, 47-се йорт Таганрогта 1860-сы йылдарҙа кирбес стилендә төҙөлгән. Маргарита Качони — йорттоң беренсе хужаһы. Ул Төрөк һуғышында һәләк булған Ҡара диңгеҙ флоты геройы Александр Ликургович Качониҙың тол ҡалған ҡатыны. Александр Ликургович — Ламброс Качониҙың ейәне. 1906 йылда был йортто дворян ҡатын Александр Васильевна Демина һатып алған, бер мәғлүмәт буйынса 1915 йылға тиклем, икенсеһе буйынса — 1925 йылға тиклем йорт хужаһы була. 1926 йылда был йортта Таганрогта йәшәгән поляктарға дөйөм белем биреү мәктәбе эшләй. 27 сентябрҙә биналағы мәктәптә дәрестәр башлана. 1992 йылда йорт архитектура ҡомартҡыһы тип таныла һәм мәҙәни мираҫ объекты булараҡ һаҡлана.\nГрек урамынан ҡарағанда ошо урамдағы 2 йорттоң күренеше асыла асыла. Уларҙың тәүгеһе — ике ҡатлы — тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡыһы тип танылған. Уның фасады үҫемлек орнаменты, сандриктар, филенкалар һәм йоҙаҡ таш менән биҙәүле. Икенсеһе — бер ҡатлы — ХIХ быуат уртаһындағы типик йорт булып тора. Уның фронтоны фигуралы, йорт сандриктар, рустовкалы көрәктәр һәм модильондар менән биҙәлгән.\n↑ Дом 47.\n↑ Деминой-Качони дом//Энциклопедия Таганрога\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Демина-Качони_йорто_(Таганрог)&oldid=683942 ҡабул ителгән


Ҡунаҡтарға музей кәрәк » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Әҙәбиәт » Ҡунаҡтарға музей кәрәк\nҠунаҡтарға музей кәрәк 27.11.2018 // Әҙәбиәт\nУҙған быуаттың 80-се йылдар башында нигеҙ һалынған Ағиҙел ҡалаһын республикабыҙҙың төрлө район, ҡалаларынан килгән йәш төҙөүселәр күтәрҙе. Атом электр станцияһы төҙөлөшө туҡтатылғас та, халыҡтың байтаҡ өлөшө, ситкә китмәй, ҡалала төпләнде. 90-сы йылдар башында Ағиҙелде иҡтисади уңайлыҡтар биләмәһе итеү фәҡирлек сигенә еткән тораҡҡа яңы һулыш өрҙө, бында эшҡыуарлыҡ үҫешенә мөмкинлек тыуҙы, һалымдан азат ителгән бәләкәй предприятиелар барлыҡҡа килде. Шуныһы мөһим: ауыр иҡтисади һынауҙар осоронда ла бында көн иткән төрлө милләт халыҡтары милли-мәҙәни мөхитте һүндереүгә юл ҡуйманы.\nАғиҙел йәш ҡала булһа ла, буш урында барлыҡҡа килмәгән. Атом электр станцияһы төҙөлә башлағансы уҡ кешеләр был урындарҙы үҙләштергән: йәшәгән, хеҙмәт иткән, балалар үҫтергән, Ватанды яҡлап һуғышта ҡатнашҡан — ҙур илебеҙҙең тарихы биттәрендә уларҙың да үҙ урыны бар.\nБыл тарих документтар, китаптар һәм белешмәләрҙә генә теркәлеп бармай, көнкүреш әйберҙәрендә, хәрби һәм хеҙмәт наградаларында, ғаилә фотоларында, шәжәрәләрҙә сағыла. Ошо ҡомартҡылар ҡала музейының экспозицияларында урын алыр ине. Бөгөн мәҙәниәт бүлеге ҡала музейын булдырыу өҫтөндә уңышлы эшләй.\nАғиҙел – үҙ муниципаль музейы булмаған берҙән-бер ҡала. Әлбиттә, мәғариф учреждениеларында улар бар, китапханала тыуған яҡты өйрәнеү секторы эшләй. Ҡала ҡунаҡтарына теләгән көндә килеп, экспонаттар менән яҡындан танышырға мөмкин булған урын кәрәк. Унда тыуған яҡ тарихы буйынса лекциялар тыңларға, ҡыҙыҡлы кешеләр – ҡаланы төҙөгән, таланты менән уның данын таратҡан шәхестәр менән осрашыуҙар үткәрергә мөмкинлек булырға тейеш.\nБуласаҡ музей өсөн бина билдәләнгән, ул ҡала китапханаһында урынлашасаҡ. Төҙөүселәр унда ремонт та үткәргән, залдар иркен һәм яҡты, һыйҙырышлы витриналар урынлаштырылған. Күргәҙмә залы икенсе ҡатта урын алһа, беренсе ҡатта иһә хеҙмәткәрҙәр өсөн айырым бүлмәләр булдырылған. Әйткәндәй, музей буласаҡ бинаны ремонтлауға ҡала хакимиәте 300 мең һум күләмендә аҡса бүлгән. “Берҙәм Рәсәй” партияһының “Аныҡ эштәр” төбәк проекты нигеҙендә буласаҡ Ағиҙел музейына республика ҡаҙнаһынан 350 мең һум аҡса бүленгән. Әле төрлө ҡорамалдар, техника һәм йыһаздар һатып алынған.\n— Әлегә экспонаттар ғына етешмәй. Шул сәбәпле, беҙ ҡала халҡына һәм күрше-тирә ауылдарҙа йәшәгән яҡташтарыбыҙға ярҙам һорап мөрәжәғәт итәбеҙ. Әгәр ҙә уларҙа боронғо көнкүреш әйберҙәре – кейем-һалым, һауыт-һаба, өй кәрәк-яраҡтары, музыка ҡоралдары, китаптар, шулай уҡ документтар, тәңкәләр, фотоһүрәттәр, шул иҫәптән совет осоронан йәки ҡаланың мөһим ваҡиғаларын сағылдырғандары бар икән, уларҙы ҡыуанып музейға ҡабул итәсәкбеҙ. Бүләк итеүсене фотоға төшөрөп, уның тураһында мәғлүмәтте махсус альбомға теркәп барасаҡбыҙ, — ти буласаҡ музейҙы төҙөкләндереү менән шөғөлләнгән ҡала мәҙәниәт бүлеге методисы Әлфиә Дәүләтова.\nБөгөн 500-гә яҡын әйбер һаҡлауҙа ята. Самауырҙар, һауыт-һаба, тәңкәләр йыйылған. Музей коллекцияһында совет осоронда һатыуға сығарылған магнитофон, радио, төрлө атрибутика, грамоталар бар. Шулай уҡ ҡалала үткән шәжәрә байрамдарында ҡулланылған мәғлүмәт тә музейҙа үҙ урынын аласаҡ.\nРайон: Ағиҙел ҡалаһы


«Тел уҡытыусыһы таш диуар кеүек булһын» » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Мәғариф » «Тел уҡытыусыһы таш диуар кеүек булһын»\n04.05.2019 «Тел уҡытыусыһы таш диуар кеүек булһын»\nЙылдан-йыл тормош үҙгәрә. Ә белем биреү өлкәһе унан да алдараҡ бара. Бөгөн уҡытыусы өсөн тәжрибә, һынау, яңы стандарттар – заман талабы. Был яңылыҡтар даръяһында туған тел мөхитенә урын тарайғандан-тарая барған кеүек. Үҙ иңенә төшкән бурысты атҡарыр өсөн, бөгөнгө мәғариф талаптарына яуап биргән туған тел уҡытыусыһы булыу еңел түгел.\nДүртөйлө ҡалаһындағы 3-сө гимназияның башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Эльнара Ғәзизова “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2019” төбәк-ара конкурсында ҡатнашып, Башҡортостан Мәғарифты үҫтереү институтының “Үҙ педагогик инициативаһын таратыуҙа һөҙөмтәле эшмәкәрлек өсөн” номинацияһында маҡтау ҡағыҙы менән бүләкләнде.\nЮғары категориялы педагог әйтеүенсә, баланың күңеленә юл табып ҡына телгә ҡарата һөйөү уятырға мөмкин. Эльнара Зиф ҡыҙы менән тап ошо хаҡта әңгәмә ҡорҙоҡ.\n– Гәзит уҡыусыларға бер аҙ үҙегеҙ хаҡында һөйләп үтегеҙ әле.\n– Дүртөйлө районының Түбәнге Әлкәш ауылында агроном ғаиләһендә донъяға килгәнмен. Халҡыбыҙҙың иң ҡеүәтле, күп һанлы һәм көслө ырыуҙарының береһе һаналған Ҡарағай-ҡыпсаҡ ырыуынан булыуым менән үҙемде бик бәхетле һанайым. Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлағас, мәктәптә эш башланым. Дөйөм педагогик эш стажым 18 йыл, шуның 17-һен башҡорт теленә бағышланым. Үҙем эшләгән гимназияла директорҙың туған телдәр буйынса урынбаҫары вазифаһын башҡарам. Буш ваҡытымда шиғырҙар уҡырға яратам, сәскәләр үҫтереү менән мауығам. Ирем Флүр менән Айвар һәм Әлфир исемле улдар үҫтерәбеҙ.\n– Был һөнәргә һөйөү ҡайҙан килә?\n– Уҡытыусы һөнәрен һайлауыма тәүге уҡытыусым сәбәпсе булды тиһәм, һис хата булмаҫ. Ул – Исмаил урта мәктәбендә оҙаҡ йылдар эшләгән Мәмдүдә Флүр ҡыҙы Әхмәҙуллина. Мәктәп тупһаһынан тәү башлап атлап ингән мәлемдән алып уға ғашиҡ инем. Мәктәп йылдарында алдымда кем булырға тигән һорау торманы ла. Күңелдәргә матур һүҙҙәр яҙыусы, һуҡмаҡ һалыусы һөнәр эйәһе миңә ҡанат ҡуйҙы. Йөрәгемә бала саҡтан яҡын булған һөнәремде һайларға мөмкинлек бирҙе.\nБына инде ике тиҫтә йылға яҡын мәктәп ҡаҙанында ҡайнайым. Балалар араһында үҙеңдең олоғая барғаныңды ла һиҙмәйһең. Ул бер мөғжизәле донъя кеүек. Ниндәй генә ауырлыҡ килеп тыумаһын, ижади эшләү, уҡыусылар менән үҙ-ара йылы мөнәсәбәт, телеңә ҡарата оло һөйөү барыһын да еңә. Өҫтәүенә, мин бит тел һағында тороусы. Был һүҙҙе ғорурлыҡ менән әйтәм. Сөнки Дүртөйлө районы һәм ҡалаһы хакимиәтенең терминология комиссияһы ағзаһымын да. Ә тел һаҡсылары таш диуарҙарға тиң булырға, бер ниндәй ҡыйынлыҡтарҙан ҡурҡмаҫҡа бурыслы.\nТел уҡытыусыһы һәр саҡ ижади эҙләнеүҙә булырға тейеш. Уҡыусыларының да ижади һәләтен үҫтереүгә күп көс һалмауы мөмкин түгел. Мин дә балаларымдың район, республика кимәлендә үткәрелгән сараларҙа (эпос, әкиәт һөйләү, ижади иншалар, шиғыр ятлау һ.б.) призлы урын алыуын, Маҡтау ҡағыҙы менән бүләкләнеүен күргәс, хеҙмәтемдең бушҡа түгелмәүенә ҡыуанам.\n– Башҡорт телен өйрәнеүҙә еңел методика юҡ, тип зарлана күптәр. Һеҙ нимәгә таянып эшләйһегеҙ?\n– Ерле һөйләш үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып, ихтирам итеп, башҡорт телен уҡытыуҙың һөҙөмтәле алымдарын табып, туған телде ерле халыҡтың мәҙәниәте, тарихы менән тығыҙ бәйләнештә өйрәтәм. Уҡыусыларымда туған телгә ҡарата ихтирам, һөйөү тойғоһо тәрбиәләү – төп маҡсаттарымдың береһе. Сөнки кеше милли рух тойғоһон, рухи ныҡлыҡты бары тик тыуған яғында, әсә теле аша ала. Туған тел халыҡтың тарихына, мәҙәниәтенә, йолаларына хөрмәт тойғоһо тыуҙыра, уның аша бүтән халыҡтарҙың телдәренә лә һөйөү тәрбиәләнә. Үҙемдең затлы Ҡарағай-ҡыпсаҡ ырыуынан булыуымды тәүҙә әйтеп уҙғайным инде. Шуға күрә лә миндә бөрйәндәргә генә хас булған сәм, ныҡышмалыҡ, ҡыйыулыҡ та бар бит әле. Бына ошо сифаттар заман менән бергә атларға мөмкинлек тыуҙыра.\n– Ә заман менән атлаған, йәғни XXI быуаттың башҡорт теле уҡытыусыһы ниндәй ул?\n– XXI быуат уҡытыусыһына киләсәк заман кешеһе булырға, йәғни уҡыусыларҙан бер аҙым алда барырға тура килә. Барлыҡ уҡытыусыны уртаҡ маҡсаттар – баланы шәхес булараҡ формалаштырыу, мәҙәниәтле һәм белемле кеше итеү ниәте берләштерә. Ә тел уҡытыусылары тағы бер мөһим миссияны үтәй – балала милли үҙаң тәрбиәләү. Сөнки милләтле булыу һәм милли мөхит тыуҙырыу беҙҙе һаҡлап ҡаласаҡ.\nЭйе, хеҙмәтебеҙ еңелдән түгел. Мәшәҡәтле лә, борсоулы ла, ҡыҙыҡлы ла ул мәктәп донъяһы. Уҡыусыларым бала сағын, мәктәптә уҡыған мәлен яҡты итеп иҫкә алһын тип, ҡулымдан килгәндең барыһын да эшләргә тырышам. Бының өсөн йәш быуынды аңларға, нисек бар шулай ҡабул итергә, хаталарына ҡарата түҙемле, үҙемә талапсан булырға өйрәндем. Һәм шул ваҡытта үҙемә ошондай һорау ҡуя инем: уҡытыусы өсөн иң мөһиме нимә? Үҙ тәжрибәмдән сығып, был һорауға, уҡыусыны шәхес итеп күреп, үҙ көсөнә ышанырға өйрәтеү, тип яуаплайым. Көн дә иртән уҡыусыларымдың ышаныс менән төбәлгән күҙҙәрен күрәм. Улар – Башҡортостандың киләсәге. Кем һәм ниндәй булыуҙары минән дә тора, тип уйлайым. Башҡорт теле уҡытыусыһы, дөрөҫ яҙырға, уҡырға өйрәтеүҙән тыш, яуаплылыҡҡа, кешеләргә шәфҡәтле булырға әйҙәй, Тыуған илгә һөйөү, тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләй. Ул ғына түгел, яңы быуат толерантлы, рухи һәм әхлаҡи тәрбиә алған шәхестәр талап итә.


Учалы районында сыҡҡан янғында өс кешенең, шул иәҫптән 13 йәшлек баланың ғүмере өҙөлдө - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n27 октября 2016 ГТРК «Башкортостан»\nУчалы районында сыҡҡан янғында өс кешенең, шул иәҫптән 13 йәшлек баланың ғүмере өҙөлдө.\nРеспубликаның ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, янғынды һүндереүгә өс сәғәт ваҡыт китә. Тәфтиш комитеты тикшереү башланы. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, янғын ҡыҫҡа ялғаныш сәбәпле сыҡҡан.\n27 октября Өфөлә ашығыс медицина ярҙамы машиналары барып етә алмаған адрестар арта\n28 октября Башҡортостанда тимер юл аша сыға торған ете урынды фото һәм видеотеркәү приборҙары менән йыһазландырыу ҡарала


Милли кейем – асылмаған сер\n25 Сентябрь , 13:10\nАныҡ ғәмәлдәре, тырыш хеҙмәте аша фән донъяһында үҙен әллә ҡасан танытҡан ғалимдарыбыҙ бар, әммә ҡайһыларының исеме киң билдәле түгел. Техник фәндәре кандидаты, бөгөнгө көндә фәнни эш менән ныҡлап шөғөлләнгән Айгөл Салауат ҡыҙы Камалиева шундайҙар рәтендә. Өҫтәл әсбабы итеп тоторҙай 6 китап, 50-нән ашыу монография, уҡыу пособиелары, фәнни мәҡәләләр авторы, 2020 йылда Удмуртияла үткән «Йыл китабы» төбәк-ара фестиваль-конкурста «Башҡорт костюмы. Технология. Конструкция. Декор» китабы «Иң яҡшы төбәкте өйрәнеү баҫмаһы» номинацияһында лауреат булһа ла, шәхсән үҙе хаҡында мәғлүмәт бик наҡыҫ булып сыҡты. Социаль селтәрҙәрҙә лә уның хаҡында тапмаҫһың.\n«Күренергә яратҡан кеше түгелмен, – ти ул. – Үҙемде китап яҙған ҙур кеше итеп тоймайым, һауаланмайым. Миңә исемдәр түгел, ә эш ҡәҙерлерәк. 25 йылға яҡын халҡыбыҙҙың милли кейеме буйынса бөртөкләп йыйған мәғлүмәтте, иң мөһиме – дөрөҫ мәғлүмәтте, ташҡа баҫтырып, халыҡҡа еткереү, киләсәк быуынға тапшырыу минең өсөн иң беренсе урында тора, үҙемдең изге бурысым, тип һанайым уны, тиһәм дә һис арттырыу булмаҫ, моғайын. Сөнки милли кейем – иҫ киткес бай мәғлүмәт сығанағы, асылмаған үҙе бер тотош донъя, оло сер, хазина», – тип һүҙ башланы үҙ эшен шул тиклем яратҡан, уға мөкиббән киткән нурлы йөҙлө әңгәмәсем.\n– Ә ҡайҙан килә һуң ундай рух осошо, милли кейемгә булған ҙур ҡыҙыҡһыныу, һөйөү?\n– Әлбиттә, бик күп осраҡтағы кеүек, бөтә нимә ғаиләлә һалына. Минең дә ҙур йылғаға инеш башым атай-әсәйемдән, өләсәйҙәремдән башланды. Атайым яғынан өләсәйем Рәхимә, әсәйемдең әсәһе – Нурбикә. Шишмә районының данлыҡлы Ҡара Яҡуп ауылында йәшәүсе Нурбикә өләсәйемдең милли кейемдәре нурын, халыҡ әкиәттәре, эпостары, мәҡәл-әйтемдәре тәмен күңелемә һеңдереп үҫтем. Үҙем дә шул ауылда тыуғанмын, атайым яғынан тамырҙарым Белорет районына барып тоташа. 1-се синыфҡа Өфө ҡалаһына күсеп килдек. Атай-әсәйем бәләкәй генә сағымдан төрлө милли байрамдарға, һабантуйҙарға, музейҙарға йөрөттө. Кеше күңелендә онотолмаҫ иҫтәлектәр бала саҡтан ҡала бит. Һәр башҡорт ғаиләһенә шуны әйтәһем, еткерәһем килә: балаларығыҙҙы 5 – 7 йәшкә тиклем төрлө музей-күргәҙмәләргә, сәйәхәт-ялдарға, милли байрамдарға, һабантуйҙарға мотлаҡ йөрөтөгөҙ! Музейҙарҙа һаҡланған ҡомартҡылар иҫ киткес бит, һәр береһе – тере тарих! Йөрәгемдә халҡым мираҫы булған милли кейемгә оло һөйөү уята алған, һәр башланғысымды хуплап, рухи ғына түгел, матди яҡтан да ярҙам иткән атайым Салауат Тимерхан улына һәм әсәйем Әлфиә Минибай ҡыҙына сикһеҙ рәхмәтлемен. Башҡортостаныбыҙҙы иңләп-буйлап 5 йыл материал йыйҙыҡ, фото төшөрҙөк, һәр районға, һәр ауылға бергәләп сыҡтыҡ. Һуңынан уларҙы бер системаға һалып, диссертацияға тупланым. 2005 йылда ошо материалдар нигеҙендә Мәскәү ҡалаһында кандидатлыҡ диссертацияһын яҡланым. Беҙҙең ғаиләлә уҡыу, белем алыу һәм фән һәр саҡ беренсе урында торҙо. Атай-әсәйем күптән хаҡлы ялда инде, ләкин улар әле лә алғы сафта – бөгөн дә минең менән бергә һәр тарафҡа сәфәр сығыусы иң тоғро юлдаштарым.\n– Һеҙҙең өсөн милли кейем нимә ул? Һеҙ уға ниндәй төшөнсәләр һалаһығыҙ?\n– Милли кейем минең – өсөн ябай ғына тегелгән әйбер, өҫ кейеме түгел, ә тотош тормош картинаһы, уның асылы. Унда философия ла, тарих та, кешелектең, йәмғиәттең йәшәү рәүеше, бар тормошо ла сағылыш тапҡан. Ағас күрке япраҡ, әҙәм күрке – сепрәк, тиҙәр, йә иһә «Кейемеңә ҡарап ҡаршы алалар», тигән мәҡәл дә бар халҡыбыҙҙа. Ысынлап та, был – буш һүҙҙәр түгел, сөнки кейгән кейеменә ҡарап, кешенең ниндәй ырыуҙан, ҡәбиләнән булыуы, нимә менән шөғөлләнеп көн күреүе, ҡайҙан килеүе хаҡында бөтә мәғлүмәтте табырға мөмкин. Иҫегеҙгә төшөрөгөҙ әле: «Ҡара юрға» эпосында Мәсем хандың ҡыҙы Маҡтымһылыу, Әбләйҙең кейеменә ҡарап, уның ҡайһы тарафтан булыуын әйтеп бирә. «Сабыуың түңәрәтеп яһалған, дала кешеһенә оҡшағанһың», – ти ул атаһының Ағиҙел үрендә урынлашҡан йәйләүенә Һаҡмар йылғаһының көньяҡ ярҙарынан килгән егеткә. Тимәк, башҡорт кейеме – матур, уңайлы булыуынан тыш, мәғлүмәт еткереү сығанағы ла. Ирҙәрҙең баш кейеме малахайҙы (бейек ҡолаҡсынлы бүрек) ғына алып ҡарайыҡ. Ул – беҙҙең тәбиғәт шарттары өсөн иң ҡулай баш кейеме, күндән йәки кейеҙҙән тегелгән. Тирләтмәй ҙә, ел дә үткәрмәй. Арҡаны яртылаш ҡапларлыҡ итеп төшөп тора, шул рәүешле башты, арҡаны ел һуғыуҙан һаҡлай, тимәк, баш ауыртыуын да, остеохондрозды ла иҫкәртә. Уны үҙем кейеп, Хәйбулла далаларында эксперимент үткәреп ҡараным. Ысынлап та, малахай – төрлө һауа шарттарына ярашлы баш кейеме.\n– Беҙҙең милли кейемдең быуаттар буйына нәҫелдән нәҫелгә күсеп һаҡланып килеүе лә ҙур иғтибарға лайыҡ бит...\n– Эйе, күпме генә йылдар үтмәһен, башҡорт милли костюмының бөгөнгә тиклем тәүшартында үҙгәртелмәйенсә килеп етеүе – уникаль күренеш, әлбиттә. Ул һаман да үҙенең ҡабатланмаҫ матурлығы менән күҙҙе ҡамаштыра, унда бөтә нәмә гармонияла, уның барлыҡ өлөштәре лә берҙәм бөтөнлөктө тәшкил итә. Фәлсәфәүи күҙлектән ҡарағанда, кейемдә, тормош аһәңе булып, ҡатын-ҡыҙ һәм ир-егет башланғысының үҙ-ара ярашыуы тора. Көслө затҡа хас сифаттар – тотороҡлолоҡ, үҙ һүҙендә тора белеү, аналитик фекерләү, һалҡын иҫәп – кейемдең нигеҙендә, төҙөлөшөндә күренә. Ә гүзәл заттың хис-тойғоларға бай булыуы, башҡаларҙың хәленә инә белеүе, йәлләүе һәм башҡа күркәм сифаттары кейемдең төҫөндә, биҙәктәрендә, биҙәнеү әйберҙәрендә сағыла. Милли кейемдең үҙе, уның төҙөлөшө тураһында мәғлүмәттәр бик аҙ әле, улар бөтөнләй өйрәнелмәгән тиерлек, шуға ла мин уны, һаман да асылмаған сер, тип тә атайым. Халыҡтың традициялары, эпостары, әкиәт-риүәйәттәре, легендалары – бөтәһе лә уның кейемендә сағылыш таба. Мәҫәлән, көньяҡ-көнсығыш башҡорттары кейемендә күп осраҡта өсмөйөштәрҙе күрергә мөмкин, ә улар бит – тау һүрәте, өсмөйөш формаһында армыт булып һуҙылған Урал һырттары. Шуға күрә, милли кейемдәр буйынса тикшеренеүҙәр үткәрер алдынан башҡорт халыҡ ижадын, уның тарихын, мифологияһын өйрәнергә кәрәк.


Форум асҡан мөмкинлек | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nФорум асҡан мөмкинлек\n25 мая 2018 — 16:12 ГТРК «Башкортостан»\nСанкт-Петербургта бөгөн халыҡ-ара иҡтисади фоумдың икенсе көнө. Кисә генә Башҡортостан 11 инвестиция килешеүенә ҡул ҡуйҙы. Уларҙың дөйөм хаҡы 30 миллиард һумдан ашып китә. Республика башлығы киләсәктә Башҡортостандың социаль-иҡтисади үҫешенә етди этәргес бирәсәк бер-нисә мөһим осрашыу үткәрҙе. Башҡортостанда яңы йөк машиналары, заманса аяҡ-кейеме һәм шампундәр етештерелә башлай. Республика башлығы Рөстәм Хәмитов төбәктең иҡтисади үҫешенә ышаныслы нигеҙ һалыр килешеүҙәр буйынса бер нисә осрашыу үткәрҙе. “Камаз” акционерҙар йәмғиәтенең Башҡортостандағы предприятиеларында, мәҫәлән, һигеҙ мең кеше эшләй. Хеҙмәттәшлекте дауам итеү етештереүҙе модернизациялау һәм Нефтекама менән Туймазы заводтарында яңы тауар сығарыуҙы күҙ уңында тота. Халыҡ-ара иҡтисади форум барышында ҡул ҡуйылған килешеүҙәрҙең йәнә береһе — “Юнистрой” компанияһының Башҡортостанға инвестициялар индереүен дәлилләй. Республика хөкүмәте менән компания араһындағы килешеүгә ярашлы, Благовещенскийҙа төҙөләсәк заводта шампунь, шыйыҡ һабын, туҡыма-ярҙамсыл саралар етештереү күҙаллана. Предприятела 140-ҡа яҡын эш урыны булдырыу көтөлә. Иҡтисади форумда ҡатнашыусылар тауар алмашыу маҡсатында йөк ташыу бөгөн халыҡ-ара кимәлдә оптималләштереүҙе талап итә, тип билдәләй. Башҡортостандың үҫеш корпорацияһы менән халыҡ-ара транспорт логистикаһы компанияһы араһындағы килешеү тап ошо мәсьәләне хәл итеүгә йүнәлтелә. Яндекс-такси йәмғиәте моноҡалалар фонды аша Күмертауҙа пассажирҙар ташыу сифатын яҡшыртыуға иҫәп тота. Был хеҙмәттең интернет бәйләнешкә ҡарата талаптарын үтәү бәләкәй ҡалала башҡа хеҙмәттәрҙең дә үҫешенә булышлыҡ итә. ШОС һәм БРИКС дәүләттәренең кесе эшҡыуарлыҡ вәкилдәренең сираттағы дүртенсе форумы быйыл Өфөлә октябрҙә ойошторола. Республика башлығы Рөстәм Хәмитов төнъяҡ башҡалалағы форум барышында Рәсәй сауҙа-сәнәғәт палатаһы етәксеһе Сергей Катырин менән сараның үҙенсәлектәре тураһында фекер алышты. Санкт-Петербургтағы халыҡ-ара иҡтисади форумда бөгөн дә төрлө эшлекле осрашыуҙар, сессиялар, түңәрәк өҫтәлдәр үтә. Төбәк етәкселәре һәм хөкүмәт вәкилдәре өлкә-республикаларҙың социаль-иҡтисади үҫешендә милли проекттарҙы эҙмә-эҙлекле бойомға ашырыу, субъекттарҙың инвестициялар өсөн уңайлы яҡтарын танытыу, дәүләт идаралығының яңы ысулдарын ҡулланыу кеүек мөһим мәсьәләләр буйынса фекер алыша.


Өфөлә хоҡуҡ һаҡсыларына һөжүм иткәндәр - Bash.News\nӨфөлә хоҡуҡ һаҡсыларына һөжүм иткәндәр https://bash.news/news/100566_fl_xou_asylaryna_zhm_itkndr\nУҙған төндә Өфөләге күңел асыу үҙәктәренең береһендә ыҙғыш ҡупҡан. Ҡыҙып алыусыларҙы тынысландырыу өсөн полиция саҡыртылған. Йәштәрҙе айырған ваҡытта хоҡуҡ һаҡсыһы тән йәрәхәттәре алған. Ғәйепләнеүселәр шулай уҡ уның табель ҡоралын ҡулға төшөргән.\nИртәнге сәғәттәрҙә ваҡиға урына эске эштәр министрлығы һәм тәфтиш комитеты етәкселеге килә. Ҡылынған енәйәт ике ведомство тарафынан да етди контролгә алына. Тикшереүҙәр барышында енәйәттә ғәйепләнеүселәр ултырып ҡасҡан «Тойота Камри» автомобиле табыла. Һуңынан уның хужаһы ла ҡулға алына.\nПолиция хеҙмәткәренә һөжүм итеүсенең Октябрьскиҙан 31 йәшлек ир булыуы асыҡлана. Ул быға тиклем дә шундай уҡ ҡылығы өсөн яуаплылыҡҡа тарттырылған булған. Оператив-эҙләү саралары ваҡытында хоҡуҡ һаҡсылары енәйәттә ғәйепләнеүсе тағы ла ике кешене тота. Уларҙың Өфөнән һәм Бәләбәй районынан булыуҙары билдәле. Әлеге ваҡытта урланған ҡорал табылған. Зыян күргән полиция хеҙмәткәре дауаханаға һалынған. Осраҡ буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған.\nУҙған көн республика юлдарында 13 авария теркәлгән, 1 кеше һәләк булған, 13-ө йәрәхәттәр алған\n16:08, 12 сен\nӨфөлә шаурма ашап ағыуланыусыларға бәйле мәғлүмәттәр аныҡланды\n12:09, 12 сен\nТуймазы районында теркәлгән юл-транспорт фажиғәһендә 17 йәшлек водителдең ғүмере өҙөлдө\nРеспубликала 26 кеше бәшмәк ашап ағыуланған\n18:09, 10 сен\nУҙған төндә Өфөлә үлемесле юл-транспорт фажиғәһе теркәлде\n22:37, 07 сен


Игорь Комаровтан – юғары баһа » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Игорь Комаровтан – юғары баһа\nӨфө моторҙар эшләү берекмәһендә юғары технологиялы 250 берәмек ҡорамал урынлаштырыласаҡ өс етештереү-технология үҙәге булдырыу буйынса эш бара.\nУларҙың барыһы ла иң яҡшы донъя стандарттарын иҫәптә тотоп проектланған. Был хаҡта бөгөн Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Игорь Комаровҡа берекмәнең идара директоры Евгений Семивеличенко һөйләне.\n185-се етештереү-технология үҙәгендә импортҡа алмаш программаһы буйынса ВК-2500 двигателе компоненттарын сығарыу менән шөғөлләнәләр. Был компоненттар вертолет двигателдәре өсөн файҙаланыла. Етештереү бинаһында (уның цехтарында 1996 йылға тиклем “Москвич” автомобилдәренә двигателдәр йыйылған) илленән ашыу юғары технологиялы станок ҡуйылған.\nБылтыр ғинуарҙа был үҙәктә ил Президенты Владимир Путин булып, уның техник йыһазландырылыу торошон, етештереү ҡеүәтен юғары баһаланы.\nИгорь Комаров шулай уҡ авиация двигателдәрен ҡулдан йыйыу эше нисек атҡарылғанын күрҙе, бында хеҙмәт иткән юғары квалификациялы һөнәр эйәләре менән аралашты, “двигателдәр аллеяһы”на ҡуйылған өлгөләрҙе ҡараны, эшмәкәрлеккә юғары баһа бирҙе.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - МОСТАЙ ИСЕМЕ МЕНӘН ИЛҺӨЙӘРҘӘР ТӘРБИӘЛӘНӘ - 2017 - Мәҡәләләр\nМОСТАЙ ИСЕМЕ МЕНӘН ИЛҺӨЙӘРҘӘР ТӘРБИӘЛӘНӘ\nӨфөбөҙҙәге 158-се башҡорт гимназияһы Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Мостай Кәрим исемен ғорур йөрөтә. Яҙыусының тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған саралар ҙа тап ошо гимназия диуарҙарында "Мостай уҡыуҙары" ҡала әҙәби-ижади конкурсына йомғаҡ яһауҙан башланып китте. Унда бөйөк һүҙ оҫтаһының ижадын яратҡан баш ҡала мәғариф учреждениелары уҡыусылары, уҡытыусылары, яҙыусылар, журналистар, театр артистары, төрлө кимәлдәге етәкселәр ҡатнашты.\nГимназияла 2008 йылдан алып үткәрелгән "Мостай уҡыуҙары" конкурсы белем усағының матур бер йолаһына әүерелгән. Быйыл ойоштороусылар "Беҙҙең Мостай" интернет-викторинаһы, яҙыусы әҫәрҙәре буйынса эшләнгән буктрейлер, йәйәүлеләргә Өфө буйлап экскурсия маршруты проекты, "Пушкин, Туҡай һәм Кәрим" рәсемдәр конкурсы буйынса өс йөҙҙән ашыу эш ҡабул иткән. Йылдағыса, призлы урындар яулаған уҡыусылар грамоталар һәм китаптар менән бүләкләнде, ә иң яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшкән ун һигеҙ уҡыусы һәм педагог ошо сара ваҡытында тәбрикләнде. Конкурс уҡыусыларҙың белемен һынап ҡарау өсөн генә түгел, ә уларҙың видео төшөрөү оҫталығын, экскурсия маршруттары төҙөгәндә баш ҡаланың мәҙәни үҙәктәрен белеү-белмәү кимәлен, рәсем төшөрөү һәләтен дә һынаны.\n- Был сараны йыл да ҙур кинәнес менән үткәрәбеҙ. Мостай Кәрим ижады аша йәш быуынды юғары сәнғәткә, мәҙәниәткә, әҙәбиәткә ылыҡтырыу мөмкинлеге булдырған белем усағының эше бөтәһе өсөн дә өлгөлө. Сөнки беҙ бөгөн "Мостай уҡыуҙары"на йомғаҡ яһауҙан тыш, гимназияла Драматургия һәм театр сәнғәте музей-кабинетын асыу тантанаһында ла ҡатнаштыҡ. М. Кәрим исемендәге гимназия тәүгеләрҙән булып Өфө ҡалаһы мәғариф системаһында ошондай уҡытыу мөхите булдырған белем усағы, - тине Өфө ҡала хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов конкурс еңеүселәрен тәбрикләп. Әйткәндәй, гимназия директоры Гөлназ Әхмәҙиева ла Мостай Кәрим иҫтәлегенә арнап асылған музей-кабинеттың буласаҡ бөйөк әҙиптәр, журналист, тәнҡитсе, реставратор, сәхнә рәссамы, актер, драматург һәм башҡа матурлыҡҡа ғашиҡ һөнәр эйәләрен тәрбиәләргә ярҙам итәсәгенә ышаныс белдерҙе. Әле музей-кабинетта М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры һәм М. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры, ата-әсәләр алып килгән тәүге уникаль экспонаттар урын алған.\nМостай Кәрим тыуған илен, телен, халҡын данлап ижад иткән һәм милләт алдындағы хеҙмәте, күп яҡлы таланты өсөн иң юғары бүләккә - халҡы йөрәгендә мәңгегә бөйөк әҙип булараҡ һаҡланып ҡалыу бәхетенә эйә булған шәхес. Шуға ла уның ижады аша илһөйәрлек, милли рух, башҡорт теленә ҡарата һөйөү тәрбиәләгән педагогтарҙың эше баһалап бөткөһөҙ. Туған телен, халҡын данлар ул һәм ҡыҙҙар үҫтергән М. Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһы был йәһәттән иң күп һәм фиҙаҡәр хеҙмәт иткән белем усағы һәм киләсәктә ошо эш ыңғай һөҙөмтә биреүгә шик юҡ.\nЯҙылған: 23.10.17 | Ҡаралған: 504


СӘФИУЛЛИНА ГӨЛФИРӘ ЗӘКИ ҠЫҘЫ\n1975 йылдың 28 ғинуарында Ғәфүри районы Үзбәк ауылында тыуған.\n1996 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. 1995 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2012 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы» исеменә лайыҡ була.\nҠОЛҺАРИН ФӘТИХ ФӘРИТ УЛЫ\n1974 йылдың 26 апрелендә Стәрлебаш районы Түбәнге Аллағыуат ауылында тыуған.\n1996 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. 1995 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2013 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисы» исеменә лайыҡ була.\nЯҠУПОВА НӘҮФИЛӘ НУРИСЛАМ ҠЫҘЫ\n1975 йылдың 13 июнендә Бөрйән районы Иҫке Монасип ауылында тыуған.\n1996 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. 1995 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2008 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы» исеменә лайыҡ була. Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының Маҡтау грамотаһы менән бүләкләнә (2013й.).\nИҪӘНБАЕВА НАҘГӨЛ БУЛАТ ҠЫҘЫ\n1976 йылдың 25 авгусында Күгәрсен районы Бикәс ауылында тыуған.\n1997 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. Шул уҡ йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2008 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы» исеменә лайыҡ була.\nШӘРИПОВ ЯҠУП ХӘМЗӘ УЛЫ\n1954 йылдың 1 ғинуарында Ишимбай районы Итҡол ауылында тыуған.\n1977 йылда 1986 йылда Стәрлетамаҡ мәҙәниәт техникумын тамамлай.\n1989 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2003 йылда - "Башҡортостандың атҡаҙанған артисы" исеме бирелә.\nБашҡортостандың халыҡ артисткаһы\n1958 йылдың 28 апрелендә Ишимбай районы Кинйәкәй ауылында тыуған.\n1986 йылда Стәрлетамаҡ мәҙәниәт техникумын тамамлай.\n1989 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 1999 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы», 2008 йылда - «Башҡортостандың халыҡ артисткаһы» исемдәренә лайыҡ була. Илһам Шәкиров исем. халыҡ-ара «Татар йыры» конкурсының лауреаты (1993г.)\n1972 йылдың 13 мартында Ишимбай районы Ибрай ауылында тыуған.\n1993 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. Шул уҡ йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2003 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисы», 2010 йылда - «Башҡортостандың халыҡ артисы» исемдәренә лайыҡ була. «Актер йыры – 1994» конкурсы дипломанты. «Дуҫлыҡ моңо» республика конкурсы лауреаты (2002й.) . «Йыл актеры» (2003й.).\nЗЫЯЗЕТДИНОВА ГӨЛШАТ ИБРАҺИМ ҠЫҘЫ\n1947 йылдың 22 сентябрендә Ауырғазы районы Толбазы ауылында тыуған.\n1973 йылда Өфө сәнғәт дәүләт институтын тамамлай. Шул уҡ йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 1990 йылда - "Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы", 2003 йылда - "Башҡортостандың халыҡ артисткаһы" исемдәренә лайыҡ була.\nРәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы\n1948 йылдың 17 ғинуарында Ғафури районы Йөҙимән ауылында тыуған.\n1972 йылда Өфө сәнғәт училищеһын тамамлай. Шул уҡ йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 1979 йылда - "БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы", 2003 йылда - "Башҡортостандың халыҡ артисы", 2010 йылда - "Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы" исемдәренә лайыҡ була. "Йыл актеры" (2004й.,2006й.,2016й.)


Баймаҡ саңғысылары юлын дауам итә\nУлар Ғафури районын үтеп бөгөн кис Ҡырмыҫҡалы районының Оло Күл ауылына килеп етте. Беҙҙең ижади төркөм спортсыларҙы Бөрйән районының Аҫҡар ауылынан Ишембайҙың Ҡолғана ауылына тиклем араны үткән сағында тап итте. Саңғысылар үҙҙәрен яҡшы тоя. Көнөнә улар яҡынса ҡырҡ саҡрым ара үтә.\nБөрйәндән алып Ишембай районына тиклем тура юл саңғысылар өсөн иң оҙон арауыҡ. Аҫҡарҙан Ҡолғана ауылына ҡәҙәр илле километр. Текә таулы урман юлынан саңғысылар бер-береһен көтәүеләп бара. Билдәләнгән маршруттан һәм ваҡыттан тайпылмайҙар. Спортсыларға һауа торошоноң яҡшы тороуы ла кәйеф өҫтәй. Һоҡланғыс Бөрйән тәбиғәте дәрт бирә.\nБаймаҡ саңғысыларын һәр тарафтарҙа ла яҡшы ҡаршы алалар. Еңеүҙең етмешенсе яҙын ҡаршы алыусы һуғыш ветерандары һәр ауылда булмаһа ла, осрашыуҙарҙа уларҙы хөрмәтләп иҫкә алалар. Алыҫ араға йөрьәт иткән саңғысыларҙың башланғысы балаларҙа, йәштәрҙә лә һоҡланыу уятты. Һәр кем улар менән фотоға төшөп тарихҡа инеп ҡалырға тырышты.\nСаңғысыларҙы дәртләндереү ниәтенән Ишембай районының Ҡолғана ауылында Баймаҡ артистары ла килде. Ауыл халҡы менән осрашыу икенсе көн иртән мәктәптә ойошторолоуына ҡарамаҫтан, урамдарҙа бер ни тиклем халыҡ йыйылып өлгөрҙө.\nҠыҙғанысҡа, Ҡолғанала һуғыш ветерандары ҡалмаған. Бынан ҡырҡ йыл элек Бөйөк Еңеүҙең утыҙ йылығына арналған Баймаҡ саңғысылары маршруты ла Ҡолғана аша үткән.\nИшембай яҡтарында саңғысыларҙы ҡарҙың күп булыуы хайран итә. Быйыл яҙҙың иртәләүе Өфөгә юлды ҡатмарлаштырыуы бар, ти улар.\nБаймаҡ саңғысылары маршруты дауам итә. Яҡташтары улырҙың хәле менән Баймаҡ хакимиәте сайтында даими танышып бара. 5 март улар Өфөнөң Еңеү паркында буласаҡ.


МӘҮЛИТ КӨНӨ /Ҡисса-аңлатма/ » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Иман » МӘҮЛИТ КӨНӨ /Ҡисса-аңлатма/\nҺеҙҙең гәзит -минең бик яҡын дуҫым! 2017 йылға яҙылып та ҡуйҙым инде! Яратам мин һеҙҙең йәштәрсә ҡыйыу гәзитегеҙҙе! Әле бөтөн хаҡ мосолмандар Мөхәммәт пәйғәмбәребеҙ тыуған ай Раббиғел әүүәл айында Мәүлит байрамдары үткәрәләр. Быйыл был ай декабргә тура килде. Ошо аңлатма - шиғырым байрамдар үткәргәндә ярҙам итһә, бик шат булыр инем. Балалар өсөн дә ҡулай булыр тиеп уйлайым.\nМәүлит көнө ниндәй көн ул?\nКемдер әйтер: *Белмәйем.*\nҺеҙгә лә мин һөйләйем.\nОшо айҙа тыуалыр,\nРаббиғелдең Әүүәл айы -\nМәүлит айы булалыр.\nУн беренсе кисендә,\nДонъяға ир бала тыуған\nАлыҫ ғәрәп илендә.\nБыл ир балаға исемен\nМөхәммәт тип ҡушылған,\nҠара сәсле, нурлы йөҙлө,\nБик күркәм бала булған.\nАта йөҙөн ул күрмәгән,\nАлты ғына йәштә саҡта\nӘсәһе үлеп ҡалған.\nАҫыраулыҡта үҫкән ул,\nХәләл хеҙмәт күрһәткән,\nУл байыраҡ кешеләрҙең\nҺарыҡ көтөүен көткән.\nТоғролоҡ, киң күңеллелек\nУға хас сифат булған,\nБыныһы бай, был ярлы тип\nУл кеше айырмаған.\nЕгерме биш йәше тулғас,\nОшонан һуң ғүмер юлы\nСауҙа менән бәйләнгән.\nҠырҡ йәшендә Аллаһ уны\nҮҙенән Рәсүл иткән,\nҠөръән китабы һүҙҙәрен\nУның күңеленә керткән.\nҮҙе яҙырға белмәгән\nЕгерме өс йыл башҡарған\nПәйғәмбәр изге эшен!\nИслам диненә өндәүгә\nБиргән ул барлыҡ көсөн!\nБеҙҙең һөйөклө Пәйғәмбәр\nТыуған көнөң - Мәүлит көнө\nМаҡтайбыҙ һине бөгөн!\nМәүлит көнө - изге байрам\nКүңелдәргә нур һибә,\nОшо нурҙар шатлыҡ тулы\nИманға алып килә.\nБарлыҡ мосолман шатлана\nРаббыбыҙға изге эштә\nРаббыға шөкөрҙәр ҡыла\nНамаҙҙа һәм доғала,\nМөхәммәтте Илсе итеп\nРаббиғел - Әүүәл айының\nҺәр бер көнө байрам ул,\nМәүлит айын салауаттар\nКүп әйтеүҙәр файҙа ул!\nБеҙҙе мосолман итеүсе\nҺиңә маҡтауҙар яуҙырып\nҮтһен һәр бер көнөбөҙ!\nҒафури районы Родина –Ватан ауылы\nМөхәммәт бәйғәмбәр ғәләйһис-сәләм Миләди иҫәп менән 571 йылда Рабиғел әүүәл айының 11-дә, дүшәмбе көндө изге Мәккә ҡалаһында тыуа. Ата-әсәһе был тирәлә билдәле кешеләр Ғабдулла бин Ғәбдел Моталлип менән Әминә бин Ваһб була. Атаһы бала тыуғансы уҡ үлеп ҡала, Мөхәммәткә алты йәш булғанда әсәһе лә баҡый донъяға күсә. Малай әсә наҙы күрмәй, етемлектә үҫһә лә, әҙәп-әхлаҡ эйәһе, халыҡ араһында абруй ҡаҙанған, ышаныслы ир булып буй еткерә.\nМәүлит, Мөхәммәт бәйғәмбәр тыуған көн – ислам динендәге иң мөбәрәк кистәрҙең береһе. Байрам кисендә рәсүллуллаһ йәшәгән заман, уның күргән хәлдәре, мөғжизәләре тураһында китаптар уҡыу, вәғәздәр тыңлау, уның тормошон өйрәнеү сауаплы. Бәйғәмбәрҙең кендек инәһе Абдулмоталиб ҡыҙы Сафия: «Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм тыуғанда эргәһендә булдым. Был сабыйҙың үҙендә 35 ғәләмәт күрҙем. Быларҙың һәр береһе уның бәйғәмбәрлегенә дәлил ине. Әсәһенән башы менән тыуҙы, сабый тыуыр-тыумаҫ сәждәгә китте. Ана шул ваҡыт Ер йөҙөндә булған барса йәнле-йәнһеҙ ойоп, Уға һәм Аллаһы Тәғәләгә сәждә ҡылды. Ул пак тыуҙы. Йыуырға булғас: «Уны йыумағыҙ, беҙ йыуҙыҡ һәм паклыҡ ебәрҙек», – тигән ап-асыҡ бер ауаз ишеттем. «Алланан башҡа тәңре юҡтыр. Мин уның бәйғәмбәремен», – тип әйткән кеүек тә тойолдо сабый. Фәрештәләрҙең уны: «Әссәләмәғәләйкүм, рәсүллуллаһ», – тип сәләмләгәне лә ишетелде. Малаймы, ҡыҙмы икәнен ҡарайым тиһәм, эргәмдә бер яҡты нур пәйҙә булды. Әсәһенән тыуғанда ҡараңғы төн ине, ҡарайым – бөтөн ер яҡтырҙы, көн уртаһы кеүек булды. Шул арала бөтә ер йөҙө йәшелләнде. Сәхрәләр яҡтырҙы, бөтә ағастар япраҡ ярҙы, сәскәләр атты. Һуңғы бәйғәмбәр донъяға тыуҙы, тигән яҙма күк көмбәҙендә күренде. Бөтә шайтандар ҡурҡты», – тип хәтерләй.\nМәүлит тыуыу ваҡыты йәки тыуған көн тигәнде аңлата. Мөхәммәт бәйғәмбәр Рабиғел әүүәл айының 11-нән 12-се айына тыуып, 23 йыл бәйғәмбәрлек иткәндән һуң ошо уҡ айҙың шул уҡ көнөндә 63 йәшендә вафат була.\nИсламда изге көн һаналған Мәүлит кисендә саҙаҡа биреү, мосолмандарҙы йыйып табын үткәреү һәм доғалар уҡыу, тыңлатыу был кисте хөрмәт итеү булыр. Мөхәммәт тыуған көндө һәм төндө мосолмандар намаҙҙа үткәрә, Ҡөрьән Кәрим аяттарын уҡый, байрамдың асылына тап килгән мөнәжәттәр әйтә, изге эштәр ҡыла.\nСығыу ваҡыты 12-12-2016, 12:24 | Ҡаранылар: 554\nИзге көндө изге ғәмәлдәр менән үткәрегеҙ


Әлфиә Кәримованың ҡулынан бүләк алыуыма ғорурланып ҡайттым\n18 Март 2020, 15:01\nБыл хатты беҙгә Бөрйән районының Иҫке Собханғол мәктәбе уҡыусыһы Арыҫлан Ҡотлобаев, “Башҡортостан беҙҙән башлана” шиғриәт конкурсы еңеүсеһе яҙҙы.\n"Аманат" журналы Мостай Кәрим исемендәге фонд һәм Башҡортостан Яҙыусылар Союзы менән берлектә Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған "Башҡортостан беҙҙән башлана" исемле шиғриәт һәм сәсмә әҫәрҙәр конкурсы ойошторҙо. Ошо бәйгенең икенсе өлөшөндә ҡатнашып, еңеүсе булдым. Һәм 11 март Өфөлә Мостай Кәрим исемендәге ижади оҫтаханала — башҡорт телен һәм әҙәбиәтен өйрәнеү үҙәгендә конкурс еүеүселәрен бүләкләү сараһында булып, бөйөк шәхестәр менән осрашыуҙан күңелем күтәрелеп, халыҡ шағырының ҡыҙы Әлфиә Кәримованың ҡулынан бүләк алыуыма ғорурланып ҡайттым. Ижад яратыусы, китап һөйөүсе балаларға шәп буләк – электрон китап бүләк итте Мостай Кәрим исемендәге фонд етәксеһе. Бүләккә бирелгән Мостай Кәримдең “Өс таған” китабын да рәхәтләнеп уҡып сыҡтым һәм тормош юлыңда ниндәй генә кеше осрамаһын асыҡ йөҙөңдө күрһәтергә, алсаҡ, ярҙамсыл булырға, ниндәй генә хәл булһа ла һәр саҡ ҡыйыу алға барырға кәрәклеген аңланым. Әлфиә Мостай ҡыҙы ла, мин ҡаушап ҡалғас, арҡамдан яратып тап шулай тине.\nБөйөк шәхестәр менән\nТәүгә ине осрашыуым.\nОноттом әйтер һүҙҙәрем,\nЕңде мине ҡаушауым.\nӘлфиә Мостай ҡыҙы\nӘйтте һөйөп арҡамдан:\n-Ҡурҡма, ҡыйыу алға бар!\nҠуйҙы миңә ҡанаттар.\nБәйгеләрҙе ойоштороусы Мостай Кәрим исемендәге фонд етәксеһе Әлфиә Мостай ҡыҙы Кәримоваға , "Аманат" журналы хеҙмәткәрҙәренә: баш мөхәррире Сәлмән Шәкирйән улы Ярмуллинға, Рәзил Айрат улы Бикбулатовҡа, Зөбәржәт Мәүләмбирҙе ҡыҙы Яҡуповаға һәм Башҡортостан Яҙыусылар Союзына оло рәхмәтемде белдерәм. Шулай уҡ миңә һәр ваҡыт уҡыһын, кеше булһын тип тырышҡан, төрө яҡлап ярҙам иткән әсәйемә, конкурстарға ҡатнашырға дәрт, теләк уятыусы уҡытыусым - башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Ишбулатова Миләүшә Ширғәли ҡыҙына ҙур рәхмәтлемен. Һәм мине ошо иҫтәлекле сараға алып барып, матур итеп йөрөтөп алып ҡайтыусы Гөлнур апайыма, Юнир еҙнәйемә ҙур рәхмәт.\nБарығыҙға ла иҫәнлек- һаулыҡ, ижади уңыштар, юғары үрҙәр, бәхетле киләсәк теләйем!\nБөрйән районының Иҫке Собханғол мәктәбе уҡыусыһы Арыҫлан Ҡотлобаев, “Башҡортостан беҙҙән башлана” шиғриәт конкурсы еңеүсеһе


7 Февраль 2019, 19:02\nБеҙгә, оло йәштәгеләргә, йылы мөғәләмә булһа, тормошобоҙ йәмлерәк, проблемалар еңелерәк хәл ителгән кеүек. Был тәңгәлдә Һарыш ауылы халҡы фельдшер Рәмзиә Ғабдуллинанан уңды тиһәң, бер ҙә хата булмаҫ, моғайын. Ауырып медпунктҡа барһаң, ҡайтырға сыҡҡанда уҡ үҙеңдең яртылаш сихәтләнеүеңде тояһың. Изге күңеле, йылы һүҙе менән дә дауалай белә ул. Аҡыллы, ипле, үҙ эшенең бөтә нескәлеген белгән медицина хеҙмәткәренең булыуы ауыл халҡы өсөн бик яҡшы.\nБеҙгә, оло йәштәгеләргә, йылы мөғәләмә булһа, тормошобоҙ йәмлерәк, проблемалар еңелерәк хәл ителгән кеүек.Был тәңгәлдә Һарыш ауылы халҡы фельдшер Рәмзиә Ғабдуллинанан уңды тиһәң, бер ҙә хата булмаҫ, моғайын. Ауырып медпунктҡа барһаң, ҡайтырға сыҡҡанда уҡ үҙеңдең яртылаш сихәтләнеүеңде тояһың. Изге күңеле, йылы һүҙе менән дә дауалай белә ул. Аҡыллы, ипле, үҙ эшенең бөтә нескәлеген белгән медицина хеҙмәткәренең булыуы ауыл халҡы өсөн бик яҡшы.\nФельдшер-акушерлыҡ пункты һәр ваҡыт таҙа. Канализация, һыу үтмәгән тип тормай, Рәмзиә Хөснулла ҡыҙы ауылдаштарына ҡулынан килгәнсә уңайлы шарттар тыуҙырырға тырыша. Ярҙам һорап килгән һәр кешене яҡты йөҙ менән ҡаршы ала, фәһемле кәңәш биреп оҙатып ҡала.\nҺөнәри яҡтан ғына түгел, шәхси сифаттары менән дә һоҡландыра. Йортондағы тәртип уның уңғанлығы, эшһөйәрлеге тураһында һөйләй. Хәстәрлекле хужабикә, һөйөклө әсәй ҙә ул. Балаларын үҙ өлгөһөндә тәрбиәләп, бер үҙе аяҡҡа баҫтырҙы. Барыһы ла тырыш, тәртипле, кешелекле. Беҙ үҙебеҙҙең фельдшерыбыҙға еңел булмаған эшендә уңыштар теләп ҡалабыҙ.


Йәйләү рухы төҫ беҙгә\nТөп бит Гәзиттең архивы №1 июль 2016 Йәйләү рухы төҫ беҙгә\nБайтаҡ йылдар элек билдәле әҙибә Мәрйәм Бураҡаева балаларҙы милли рухта тәрбиәләү, башҡорт мәҙәниәтенә, ауыҙ-тел ижадына һөйөү һәм хөрмәт уятыу маҡсатында «Йәйләү» тигән лагерь асыуҙы ойошторғайны. Шунан бирле «Йәйләү» йәй һайын республика лагерҙарының берәйһендә өйҙәш булып үткәрелә килде. Быйылдан башлап ул яңы форматҡа күсерелде. Яңыса «Йәйләү» менән Нуриман районының Иҫке Күл ауылында танышыу насип булды.\nИҫке Күл урта мәктәбенә был ауылдың ғына түгел, күрше башҡорт ауылдарының да балалары йөрөп уҡый. Мәктәп директоры Шәрифйән Кәримов белем усағының гөрләп эшләп тороуына, башҡорт балаларының милли ҡиммәттәрҙе үҙләштереп, белеп үҫеүенә ҙур көс һала. Башҡорт теле уҡытыусыһы Дамира Шәрәфетдинованың уҡыусылары төрлө конкурстарҙа, республика кимәлендәге сараларҙа әүҙем ҡатнаша.\nМилли мәҙәниәткә ылыҡтырыу өсөн Өфөнән билдәле артист Миңлеғәфүр Зәйнетдиновты саҡырып, ҡурай, ҡумыҙ дәрестәре алғандар. Остаздан ҡурай тартырға өйрәнеп ҡалған уҡытыусы Салауат Шәйҙуллин балалар менән күнекмәләр үткәреүҙе дауам итә. Шулай итеп, ҡурайсылары, ҡумыҙсылары ла бар мәктәптең. Ҡыҫҡаһы, «Йәйләү» рухы иҫке күлдәргә һис тә ят түгел.\n«Йәйләү»ҙе республика мәктәптәренә таратыу эшен баш ҡалалағы ойоштороусылар (Мәрйәм Бураҡаева, Илүзә Яхина, Мәрүә Ғилметдинова, Рәйсә Күзбәкова) ентекле һәм етди алып бара. Урындарҙағы буласаҡ лагерь етәкселәрен һәм хеҙмәткәрҙәрен ҡат-ҡат Өфөгә уҡыуға йыялар, йырҙар, бейеүҙәр, уйындар, ауыҙ-тел ижады ынйыларын өйрәтәләр, төрлө сараларҙы үткәреү өлгөләрен бирәләр.\nИҫке Күл лагерындағы 7 йәштән 15 йәшкә тиклемге 83 баланы дүрт ырыуға бүләләр (ҡыпсаҡтар, үҫәргәндәр, меңдәр, көҙәйҙәр). Был яҡ башҡорттарының көҙәй ырыуына ҡарағанын иҫәпкә алып, уларҙы йәйләү хужаһы итәләр. Ә башҡа ырыуҙар уларға «ҡунаҡҡа килә», бер-береһенә һөнәр күрһәтәләр, йола уйындары уйнайҙар. Һәр ырыуҙың ораны, ҡошо, тамғаһы, йыры була. Тотош лагерҙың девизы итеп «Бейемәгән башҡорт юҡ!» тигән фекер алына. Шулай булғас, лагерҙа күп бейейҙәр. Ауылдың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе Айгөл Фәтҡуллина ял итеүселәргә флеш-мобтар өйрәтә.\nСпорт уйындары лагерь тормошоноң мөһим өлөшөн алып тора. Уларҙы физкультура уҡытыусыһы Салауат Шәйҙуллин үткәрә.\nҺүрәт төшөрөүселәр башҡорт рәссамы Ҡасим Дәүләткилдеев исемендәге приз өсөн көрәшә, шиғыр яҙыусылар – Аҡмулла призы, йырсылар – Мәғәфүр Хисмәтуллин һәм Мәғәфүрә Сәлиғәскәрова, әкиәттәрҙе сәхнәләштереп, ролдәр башҡарыусылар Арыҫлан Мөбәрәков менән Зәйтүнә Бикбулатова исемендәге приздар менән бүләкләнә.\nХеҙмәт тәрбиәһе лә онотолоп ҡалмай. Мәктәп баҡсаһында йәшелсә үҫентеләре ултырталар, түтәлдәрҙе утайҙар, һыу һибәләр, сәскә тәрбиәләйҙәр. Китапханасы Нәфисә Бәҙертдинова апалары менән китаптарҙы барлау, иҫкеләрен айырыу менән мәшғүл булалар.\nМәктәп ашнаҡсылары Зөһрә Әхмәрова менән Гүзәлиә Ғәйнуллина ял итеүселәрҙе көнөнә ике тапҡыр тәмле аштар менән һыйлай.\n«Йәйләү» маҡсатына өлгәшә: балалар халҡының йолалары, тарихы, мәҙәниәте тураһында яңы мәғлүмәттәр ала, башҡорт рухлы мөхиттә йәшәй.


Өфөлә «Баш ҡала ҡаҙанышы» конкурсы старт алды\nУның һөҙөмтәләре буйынса ҡала үҫешенә ярҙам итеүсе проект авторҙарына премия тапшырыла. Бәйгелә ҡатнашыу өсөн йәштә сикләүҙәр юҡ.\nБыйыл конкурс унынсы йыл ойошторола. Юбилей уңайынан ҡала үҫеше йәмәғәт фонды «Баш ҡала киләсәге» тип исемләнгән яңы номинация булдырған. Унда Өфөлә йәшәүсе 7 йәштән 17 йәшкә тиклемге үҫмерҙәр бәхетен һынай ала. Ә элекке лауреаттар үҙ проекттарын тормошҡа ашырып ҡаланы үҫтереүҙә әүҙем ҡатнашыуын дауам итә. Мәҫәлән, юғары категориялы табип-неонатолог Фәйрүзә Латипова мөмкинлектәре сикләнгән сабыйҙарҙы дауалау өсөн үҙәк асырға ниәтләнә. Ул оҙаҡламай эшләй башлаясаҡ. Ошо ысул менән инвалидтарҙы кәметергә мөмкин, тигән фекерҙә табип.\nКонкурсҡа документтарҙы 1 марттан 8 апрелгә тиклем Ҡала үҫеше йәмәғәт фондына тапшырырға кәрәк. Кәрәкле документтар исемлеге һәм башҡа ҡыҙыҡһындырған мәғлүмәт менән ведомствоның сайтында танышырға мөмкин. Еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы Ҡала көнөндә үтә.


Баймаҡ районының Күлтабан ауылында асылған мегаферма ҡеүәтен арттыра\nСентябрҙә Саҡмағош һәм Дүртөйлө райондарынан ҡайтарылған һыйырҙарҙан көнөнә 4 тоннанан ашыу һөт һауып алына. Әле эшселәр малдарҙы юғалтыуһыҙ ҡышлатыу өсөн бар тырышлығын һала.\nБөгөн хужалыҡта 600 баш һыйыр малы иҫәпләнә, шуларҙың 200 ашыуы быҙаулаған. Был һыйырҙар көрлөгө һәм яҡшы тоҡомло, урындағыларҙан күпкә һөтлөрәк булыуы менән айырылып тора. Бер баш малдан тәүлегенә 15 литрҙан ашыу аҡ алына. Тәүге тапҡыр быҙаулағанға күрә, әле таналарҙы өйрәтеү ауырға тура килә, ти белгестәр. Мегафермала һөт һауыу өсөн махсус аппараттарҙың һәм айырым залдың булыуы һауынсыларҙың эшен күпкә еңеләйтә. Киләсәктә хужалыҡта тағы ла һөт һауыу залын асыу күҙаллана.\nХужалыҡтағы эшселәрҙең күбеһе Күлтабандыҡы һәм күрше ауылдағылар. Мегаферма асҡандала урындағыларҙы хеҙмәт урыны менән тьәмин итеү маҡсаты ҡуйылғайны. Хеҙмәт йәшендәге кешеләргә эш эҙләп ҙур ҡалаларға юллағансы, урында эш булыуы күпкә уңай, ти эшселәр. «Һыйырҙың һөтө - телендə» икәнен яҡшы белә Ринат Йәнтилин. Һыйырҙарға ваҡытында аҙыҡ һалыу, ҡура эсен тәртиптә тотоу өсөн бар тырышлығын һала малсы.\nҺөттөң яҡшы табыш сығанағы икәнен һәр кем белә . бөгөн Рәсәй кимәлендә лә мегаферма иҫәбенә йәшәгән өлкәләр бар. Шуға күрә киләсәктә хужалыҡта һыйырҙарҙың һанын ишәйтеү һәм уларҙы юғалтыуһыҙ ҡышлатыу бурысы тора.


Рөстәм Хәмитов Данияның Рәсәйҙәге илсеһе Томас Винклер менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Данияның Рәсәйҙәге илсеһе Томас Винклер менән осрашты\n19:44, 2 июня 2015 Сәйәсәт\nРөстәм Хәмитов Данияның Рәсәйҙәге илсеһе Томас Винклер менән осрашты Фото: Олег Яровиков\n2 июндә республика Хөкүмәте йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Дания Короллегенең Рәсәйҙәге илсеһе Томас Винклер етәкселегендәге рәсми һәм эшлекле даирәләр делегацияһы менән осрашты. Яҡтар сәнәғәт һәм сауҙа-иҡтисади хеҙмәттәшлек, ауыл хужалығы өлкәһендә үҙ-ара килешеп эш итеү мөмкинлектәрен тикшерҙе.\n– Һуңғы йылдарҙа инвестиция мөхитен яҡшырттыҡ. Дүрт йыл элек инвестиция йәлеп итеү буйынса Рәсәйҙең егерме төбәге араһында һуңғы урынды биләһәк, бөгөн тәүге унау исемлегенә инәбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов.\nРөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, республика үҙ биләмәһендә производстволар булдырыу менән ҡыҙыҡһына һәм инвесторҙар өсөн уңайлы шарттар тыуҙырырға әҙер.\n– Бөгөн ауыл хужалығын яңыртыу буйынса ҙур эш башлайбыҙ. Эшҡыуарҙарыбыҙ Данияла сусҡалар, ауыл хужалығы предприятиелары өсөн ҡорамалдар һатып алды. Был эш артабан да дауам итер, тип ышанам, – тип билдәләне Башҡортостан Башлығы. – Республиканың химия кластерын булдырыу, фармацевтика, энергетика, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау мәсьәләләре һәм башҡалар үҫешәсәк. Бөгөн бында ошо тармаҡтарҙа эшләүселәр бар. Инвестиция һалыу йәһәтенән Башҡортостан иң яҡшыһы.\nБылтыр Башҡортостан менән Дания Короллеге араһындағы тышҡы сауҙа әйләнеше 84,5 миллион доллар тәшкил иткән. Шуларҙың 87 проценты (73,5 миллион доллар) – экспортҡа, 13 проценты (11 милллион доллар) импортҡа тура килә.\nБашҡортостан Данияға мазут, төпрә (мал аҙығы), арыш һәм фанера сығарһа, уларҙан химия сәнәғәте продукцияһы, төрлө ҡорамалдар, ҡара металл изделиелары, малдар һатып ала.\nӘле төбәктә Дания капиталы ҡатнашлығында ете предприятие теркәлгән. Улар, нигеҙҙә, финанс аралашлыҡ, ағас әҙерләү һәм эшкәртеү, төҙөлөш предприятиелары.\nТеги: халыҡ-ара хеҙмәттәшлек,дания,бр башлығы


Ҡырағай йәнлектәрҙе һаҡлайыҡ\n8 Февраль 2018, 18:11\nБашҡортостаныбыҙҙың төньяҡ-көнсығышы иҫ киткес матурлығы, гүзәллеге менән күптәрҙе һоҡландыра. Үҫемлектәр һәм ҡырағай хайуандар донъяһы тәбиғәттең айырылғыһыҙ өлөшө. Улар һәр саҡ яҡлауға мохтаж. Әммә ошо матурлыҡҡа ҡул һуҙыусылар ҙа юҡ түгел арабыҙҙа.\n2017 йылда хоҡуҡ һаҡлау, йәмәғәт ойошмалары менән берлектә хайуандар донъяһын һаҡлау буйынса 124 рейд уҙғарылды, улар барышында 181 һунарсының документы тикшерелде, 41 һунар ҡағиҙәләрен боҙоу осрағы асыҡланды, РФ Административ хоҡуҡ боҙоуҙар кодексына ярашлы 34 протокол төҙөлдө. Шул иҫәптән Мәсетле районында 2 ҡыр кәзәһе законһыҙ атылған. Ә күрше Ҡыйғы районында 3 мышы, 3 ҡыр кәзәһе, 1 һуйыр (глухарь), Балаҡатай районында 1 ҡыр кәзәһен законһыҙ аулау теркәлде. Рөхсәтһеҙ йөрөтөлгән бер һырлы көбәкле һунар мылтығы тартып алынды. Әлеге факттар буйынса тикшереү эштәре Ҡыйғы, Мәсетле, Балаҡатай райондары эске эштәр бүлектәренә ебәрелде, ғәйеплеләргә ҡарата 7 енәйәт эше ҡуҙғатылды. Законһыҙ ауланған 2 ҡыр кәзәһе һәм 1 һуйыр өсөн 129 мең һумға дәғүә ҡағыҙы бирелгән һәм 129 мең һум түләтелгән. БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығына 729 мең һумлыҡ зыян килтерелде.\nБыйыл хайуандар донъяһын һаҡлау буйынса 18 рейд уҙғарылды, 34 һунарсының документтары тикшерелде, Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодексҡа ярашлы 3 протокол төҙөлдө. Ҡыйғы районы территорияһында 4 мышы һәм 2 ҡыр кәзәһен рөхсәтһеҙ атыу осраҡтары теркәлде, улар буйынса 3 енәйәт эше ҡуҙғатылды. БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығына 840 мең һумлыҡ зыян килтерелде.\nБР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының 2017 йылдың 11 декабрендәге “БР территорияһында ҡышҡы маршрутлы иҫәп ысулы менән һунар итеү ресурстарына һәм улар йәшәгән мөхиткә дәүләт мониторингын бойомға ашырыу тураһында” 760-сы бойороғона ярашлы, 2018 йылдың 1 ғинуарынан 28 февраленә тиклем ҡырағай йәнлектәр иҫәбен алыу уҙғарыла.\nБР Экология министрлығының Мәсәғүт хайуандар донъяһы объекттарын һаҡлау\nһәм файҙаланыу хеҙмәте төп белгес-эксперты.