Аҙна яңылыҡтары. Ямалда аслыҡ иғлан итеүсе яҡташтарыбыҙҙың мәсьәләһе асыҡ ҡала\nБашҡортостандан иллегә яҡын кеше хеҙмәт хаҡы алмайынса ҡайта ла алмай ята тип хәбәр иткәйнек инде. Өс ай буйы бер тин аҡса күрмәгән эшселәр сараһыҙлыҡтан аслыҡ иғлан итеп ил етәкселегенә мөрәжәғәт итте. Был ваҡиға менән хоҡуҡ һаҡлау органдары ла ҡыҙыҡһына башланы.\nЭш биреүселәр яҡташтарыбыҙға хеҙмәт хаҡын өлөшләтә түләп тыуған яҡтарына ҡайтарҙы ла ул, ләкин тир түгеп эшләп алған аҡсалар тулыһынса түгел. Әле хеҙмәткәрҙәр компанияның Өфөләге офисын штурмлай. Эш биреүсе хеҙмәт хаҡы ни бары бер аҙнаға ғына тотҡарланды тип аҡлана.\nАслыҡ иғлан итеүселәр эштән бушатыуҙарын һорап, ғариза яҙған. Ләкин ойошма хеҙмәткәрҙәр менән тулыһынса иҫәпләшергә ашыҡмай. Тимәк, беҙ ике ай буйы ҡоллоҡта йөрөгәнбеҙ килеп сыға, ти хәҙер инде элекке вахтовиктар.


Гәзит тә уҡырһығыҙ, бүләк тә оторһоғоҙ! » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Гәзиткә яҙылыу » Гәзит тә уҡырһығыҙ, бүләк тә оторһоғоҙ!\n26.04.2013 Гәзит тә уҡырһығыҙ, бүләк тә оторһоғоҙ!\nӨлкәнәйһәк тә, «Йәшлек»тән айырыла алмайбыҙ, бик яратып уҡып барабыҙ. Рәхәтләнеп уҡыйбыҙ, тиһәк, ҡайһы берәүҙәр аптырап ҡала, йәнәһе, гәзит йәштәр өсөн генә. Һис тә улай түгел. «Йәшлек» – универсаль баҫма. Уның биттәрендә һәр кем үҙенә кәрәкле мәғлүмәтте таба ала – йәше лә, ҡарты ла.\nБеҙ хатта тәүге ярты йыллыҡта килендәребеҙгә лә «Йәшлек»кә подписка бүләк иттек.\nФәниә һәм Шаһивилдан Иҙрисовтар.\nИҙрисовтарҙан өлгө алайыҡ, милләттәштәр. «Йәшлек» күберәк тираж йыйһын, яратҡан баҫмабыҙ үҙенең дуҫтарын тағы ла арттырһын тиһәк, әйҙәгеҙ, үҙебеҙҙең таныштарыбыҙҙы, яҡындарыбыҙҙы гәзиткә яҙылырға өгөтләйек. Бик булмаһа, уларға ярты йылға «Йәшлек»те яҙҙырып, бер изгелек эшләйек әле.\nӨҫтәүенә, редакция уҙғарған «Йәшлек»-фараз» конкурсында ҡатнашып, хужалыҡта кәрәкле бик шәп бүләктәр оторға ла мөмкинлегегеҙ бар. Бының өсөн гәзитебеҙгә икенсе ярты йыллыҡта күпме кеше яҙыласағын фаразлап, тулыһынса исем-шәрифегеҙҙе, адресығыҙҙы, телефон һандарын асыҡ, тулы итеп яҙып, гәзиткә яҙылыу тураһындағы квитанцияғыҙҙың күсермәһен ҡушып, купонды редакцияға ебәрегеҙ. Еңеүселәрҙе һыу насосы, электр бысҡыһы, электр ит турағысы, кеҫә телефондары, термопот, автомобиль йыуыу ҡулайламаһы кеүек бүләктәр көтә. Ә иң дөрөҫ фаразлаусыға «Йәшлек» коллективы, бүләген тотоп, өмәгә барасаҡ!\n«Йәшлек»һеҙ ҡалмағыҙ, дуҫтар!


Рәсәйҙә ғаилә, һөйөү һәм тоғролоҡ көнө\nТәү башлап байрам Рәсәйҙә 2008-се, ғаилә йылы уңайынан билдәләнә башлай. Йола буйынса был көндә ЗАГСТАР-ҙа айырылышыуһыҙ көн акциялары, күп балалы һәм 25 йылдан ашыу никахта торған парҙарҙы тәбрикләү тантаналары үтә. Байрам йәмғиәттә ғаилә институтын нығытыуға, никахтың ҡиммәтен күтәреүгә йүнәлтелгән.\nБайрам саралары республикала ла ойошторола. Тәү сиратта был көндө ғаилә тормошо алдынғылары билдәләнә. Уларға иҫтәлекле«Мөхәббәт һәм тоғролоҡ өсөн» миҙалы тапшырыла. Быйыл Өфөнөң Салауат Юлаев майҙанында үткән сарала 9 пар бүләкләнде, улар арһында 35 йыл бергә ғүмер итеүсе Ғирфановтар бар. Зөһрә ханым бәхетле ғүмер серен шиғри юлдарға ла һалған.\nХәҙерге заман йәштәрендә 8 июлдә никахҡа ингәндәр оҙаҡ һәм бәхетле ғүмер кисерәсәк тигән ышаныуҙар ҙа бар. Был, һис шикһеҙ, ғаилә абруйын күтәреүгә йүнәлтелгән эш һөҙөмтәһе. Ни тиһәң дә, һуңғы йылдарҙа тарҡалған никахтар һаны арта ти белгестәр.\nСалауат Юлаев майҙанындағы байрамды үҙенсәлекле флешмоб тә биҙәне.\nБәләкәстәр дәртле көй ритмында бейеү башҡарҙы. Ғаилә һәм татыулыҡ байрамынан Башҡортостандың милли музейы ла ситтә ҡалманы. Бында һәр ғаиләне берләштереүсе сәй эсеү йолаһы күрһәтелде. Ҡунаҡтарға үткән быуаттарҙың һауыт-һабаһын, төрлө халыҡтарҙың сәй эсеүгә бәйле ғөрөф-ғәҙәттәрен күрһәттеләр.\nӨфө майҙандарында үткән байрам саралары ҡала халҡының да күңеленә хуш килде. Ғаилә институтының нығытылыуы йәмғиәттә лә ыңғай үҙгәрештәргә килтерәсәк тигән ышаныста ҡала замандаштарыбыҙ .


Рөстәм Хәмитов республиканың газ һәм нефть тармағы хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамдары менән ҡотланы\n30 августа Өфөлә «Башҡоростан» дәүләт концерт залында республика Башлығы Рөстәм Хәмитов «Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте коллективын һөнәри байрамдары – Нефть һәм газ сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотланы. Төбәк етәксеһе предприятиеға етештереү эшендә яңы уңыштар теләне һәм тармаҡ хеҙмәткәрҙәренә дәүләт наградаларын тапшырҙы.\n— Күбеһенсә һеҙҙең тырышлыҡ менән Башҡортостанда ойошмалар уңышлы эшләп килә, мөһим инфраструктура һәм социаль проекттар тормошҡа ашырыла, кешеләр йылыға, йорттағы уңайлыҡтарға ҡыуана, – тине Рөстәм Хәмитов. – Күп йылдар дауамында ышаныслы партнерыбыҙ – «Газпром» корпорацияһының предприятиелар төркөмө республиканың иҡтисади ҡеүәтен һәм социаль именлеген нығытыуҙа, энергетиканы, торлаҡ-коммуналь комплексын, инвестиция һәм башҡа өлкәләрҙе үҫтереүҙә төп ролде башҡара.\nБашҡортостан Башлығы республика ойошмаларының «Газпром» менән хеҙмәттәшлек тәжрибәһен дә юғары баһаланы.\n— Бөгөн республикала сығарылған продукцияның 94 төрө «Газпром» объекттарында ҡулланыуға рөхсәт ителгән ҡорамалдар, материалдар һәм технологиялар реестрына индерелгән. 2014 йылдан алып компания республикала етештерелгән юғары технология продукцияны 7 млрд һумға һатып алды, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Өфөнең моторҙар эшләүселәре менән берлектә газ ҡыуыу агрегаттары составында ҡулланылған АЛ-31СТ авиация двигателен камиллаштырыу буйынса ҙур эш башҡарылды. Уның ышаныс күрһәткестәре лә күпкә яҡшыртылды. Ул Өфө двигателенә «Газпром»дың 16-мегаватт машиналары линейкаһында төп ҡорамал булырға ярҙам итте. Нәҡ ошондай проекттар илде импортҡа мохтажлыҡтан арындырып, сәнәғәтте алға әйҙәй.\nРеспублика етәксеһе предприятиеның газ тәьминәтенең осһоҙ һәм ышаныслы булыуын арттырыуға, газ-мотор яғыулығы баҙарын үҫтереүгә индергән өлөшөн билдәләне.\n— Хеҙмәттәшлекте үҫтереү өсөн яңы йүнәлештәр, республика предприятиеларының «Газпром»дың инновация проекттарында ҡатнашыу өсөн мөмкинлектәр табыуығыҙ, беҙҙең техник вуздар менән берлектә газ сәнәғәте өсөн ихтыяжлы булған белгестәр әҙерләүҙә кадрҙар заказын камиллаштырыуығыҙ мөһим, – тине Рөстәм Хәмитов. – Уларҙы эшкә урынлаштырыуҙа һәм һөнәри үҫешеүҙә шарттар булдырып, йәштәребеҙ Башҡортостанда йәшәргә һәм эшләргә ҡалһын өсөн ярҙамығыҙ ҙур.\n«Газпром трансгаз Өфө» предприятиеһының ҡаҙаныштары иҫәбендә төбәк етәксеһе экологик сәйәсәтте һөҙөмтәле тормошҡа ашырыуҙы, Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы менән уңышлы үҙ-ара эш итеүҙе, Башҡортостандың район-ҡалаларында спорт объекттарын төҙөүҙе әйтеп үтте.\n— «Газпром» компанияһы предприятиеларының эшмәкәрлеге – юғары профессионализм, корпоратив рух өлгөһө, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн ошо залда дуҫ коллективты, хөрмәтле ветерандарҙы, хеҙмәт алдынғыларын, йәштәрҙе күрәм. Һеҙҙең көсөгөҙ – быуындар бәйләнешендә, яҡшы йолаларҙың дауам ителеүендә. Ошо берҙәмлек артабан да нығынһын. Эшегеҙ өсөн рәхмәт һеҙгә!\n«Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте газды өҙлөкһөҙ йөрөтөүҙе, шулай уҡ уны республиканың сәнәғәт һәм көнкүреш ҡулланыусыларына тотороҡһоҙ илтеүҙе тәьмин итә. Предприятие 5 меңләп саҡрым магистраль газ үткәргесен, компрессор һәм газ бүлеү станцияларын файҙалана. Оҙатылған зәңгәр яғыулыҡтың йыллыҡ күләме 100 миллиард кубометр самаһы тәшкил итә.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЯУГИРҘАРЫБЫҘ СИК БУЙЫН ДА ҺАҠЛАҒАН! - 2018 - Мәҡәләләр\nЯУГИРҘАРЫБЫҘ СИК БУЙЫН ДА ҺАҠЛАҒАН!\nСибай ҡалаһында сик буйы ғәскәрҙәренә һәйкәл асырға ниәт ҡылынғас, проект буйынса һәйкәлдәге таштың бер яғына Рәсәй сик буйы һаҡсыһын, ә икенсе яғына боронғо хәрби кейемдәге башҡортто, йәғни шундай уҡ боронғо сик һаҡсыһын ҡуйырға ҡарар ителә. Әммә ошо урында бәғзе бер кешеләрҙә һорау тыуа: ә ни өсөн тап башҡортто? Башҡорттар сик буйында хеҙмәт иткәнме ни? Тарихты яҡшы белгәндәр, әлбиттә, ошо урында хатта тертләп китер! Әммә һәйкәл эшен ойоштороусы йәмәғәт эшмәкәрҙәре Басир Шәрипов, Рәсүл Аманов, Әхәт Аҫылбаев һәм Дамир Ғиззәтуллиндар юғалып ҡалмай. Ул кәңәшмәлә ата-бабаларыбыҙҙың әле 10-сы быуаттан хәрби хеҙмәттә булыуын, 1744 йылдан алып Рәсәй сик буйҙары ғәскәрҙәре составында тороуын һәм ике быуат буйына Ырымбур сик буйы линияһын тик үҙ көстәре менән генә һаҡлауын документтар һәм тарихсылар яҙмалары менән иҫбатлай. Һәм был мәғлүмәтте гәзит уҡыусыларға ла белдерергә теләй.\nБашҡорттарҙың хәрби хеҙмәте бик борондан килә. Тарихсылар Рәмил Рәхимов, Марат Ҡолшәрипов, Азат Ярмуллин һәм башҡаларҙың был хаҡта бик ентекләп яҙылған фәнни хеҙмәттәре лә, китаптары ла бар. Әммә, үкенескә күрә, һәр уҡыусы тарихи китапҡа тотонмай, күптәргә ябай һүҙ менән аңлатыу, төшөндөрөү кәрәк. Тарихи баҫмаларға таянғанда, әле X быуаттың беренсе яртыһында уҡ (ҡайһы бер инештәрҙә IX быуаттың беренсе яртыһы) башҡорт ҡәбиләләре етәксеһе Башҡорт 2 мең һыбайлыһы менән Хазар ҡағанаты ғәскәрендә Ҡыймаҡ ҡағанаты сигендә хеҙмәт итә. Башҡортостандың Монгол империяһы составына инеү осоронда (XIII б.) башҡорт отрядтары үҙҙәренең аты, ҡоралы һәм кәрәк-ярағы менән монгол армияһын, XIII-XVI бб. Алтын Урҙа, Ҡаҙан ханлығы, Нуғай Урҙаһы һәм Себер ханлығы ғәскәрҙәрен тулыландыра. Жалованный грамота, шәжәрә һ.б. тарихи сығанаҡтарға ярашлы, башҡорттарҙың хәрби хеҙмәте Башҡортостандың Рус дәүләтенә ҡушылыуы шарттарының береһе була. XVII быуаттан алып ул юғары власть (батша, император), дәүләт власының үҙәк органдары (Баяр думаһы, Сенат, Ҡаҙан һарайы приказы, Хәрби коллегия, Хәрби министрлыҡ) акттары тарафынан көйләнә, урындағы үҙидаралыҡтың юғары вазифалы кешеләре (воевода, губернатор, хәрби губернатор, генерал губернатор) тарафынан контролдә тотола. Уны туранан-тура ойоштороуҙы старшина, тархан, батырҙар, XVIII быуат уртаһынан алып оберкомендант, комендант, гарнизон начальнигы, старшина, яҫауыл, хорунжий, сотниктар, XIX быуат шул уҡ Башҡорт-мишәр ғәскәре командующийы, кантон һәм дистанция башлығы, йорт һәм поход старшинаһы, башҡорт полктары командирҙары һ.б. тормошҡа ашыра. Башҡорт халҡының тышҡы хеҙмәткә (Европа сиктәрен һаҡлау һәм һуғыштарҙа ҡатнашыу) һәм эске хеҙмәткә (сик хеҙмәте - Рәсәйҙең көньяҡ көнсығыш нығытмалы сик һыҙыҡтарын һаҡлау; этап хеҙмәте - хөкөм ителгән кешеләрҙе Себер трактында, Өфөнән Силәбе ҡалаһына тиклем юлда оҙатып барыу; Ҡаҙан, Мәскәү, Түбәнге Новгород, Ырымбурҙа һ.б. ҡалаларҙа ҡарауыл һәм полиция хеҙмәте, йәрминкәләр ваҡытында юлдарҙы һаҡлау) бүленә.\nБашҡорттар 1744 йылдан алып йыл һайын әле XVIII быуаттың 30-сы йылдарында уҡ барлыҡҡа килгән Ырымбур сик һыҙығы һағында хеҙмәт итә (1744 йылда 1,5 мең кеше; 1769 йылда 2,2 мең; 1798 йылдан алып 5-6 мең кеше). Был сик Тубыл йылғаһынан алып, Уй йылғаһы үренә һәм ары Урал йылғаһы ағымы буйлап Каспий диңгеҙенә ҡәҙәр һуҙыла. Линия биш дистанцияға бүленә. Беренсеһе үҙ эсенә ҡәлғәләрҙе һәм Звериноголов ҡәлғәһенән Верхнеуралға тиклем булған редуттарҙы ала. Бында Звериноголов, Усть-Уйск, Крутоярск, Ҡаракүл, Троицк ҡалаһы, Степной, Петропавловск, Ҡарағай ҡәлғәләре инә. Икенсеһе Верхнеуралдан Орск ҡәлғәһенә тиклем арауыҡты ала. Бында иһә Верхнеурал, Магнит, Ҡыҙыл, Уртазым, Таналыҡ ҡәлғәләре була. Өсөнсөһө Орскиҙан Ырымбурғаса булып, Орск, Губерлинск, Ильинск, Верхнеозерный, Красногорск һәм Ырымбур ҡалаһын ала. Дүртенсеһе Ырымбурҙан Уральскиға тиклем килә, Чернореченский, Татищев, Нижнеозерный, Рассыпной ҡәлғәләрен үтә. Бишенсе дистанция Уральск ҡалаһынан Гурьев ҡаласығынаса килеп туҡтай.\n1745 йылдан алып башҡорт командалары Себер сик буйы һыҙығында ла хеҙмәт итә. Хеҙмәт ваҡыты 1 йыл була, 1769 йылдан алып - 2 йыл; 1800 йылдан йөкләмә этап хеҙмәте менән алыштырыла. Йәйге хеҙмәт 15 майҙан 16 ноябргә тиклем дауам итә, ҡышҡы (уға өс тапҡыр кәмерәк кеше йәлеп ителгән) -16 ноябрҙән алып 15 майға тиклем. Башҡорт командаһы (полкы) походҡа үҙенең аҙыҡ түлеге һәм ат аҙығы менән сыға, йыйылыу урынынан 100 саҡрымдан алыҫыраҡ киткән осраҡта юл сығымдары ҡаҙна иҫәбенә күсерелә.\n1797 йылдан алып хәрби хеҙмәт осоронда һәр хеҙмәт итеүсегә айына 1 һум аҡса бирелә. Асылда, был түләү 2 атҡа, аҙыҡ түлеккә, ҡоралға һәм ғәскәри кәрәк-яраҡҡа киткән ғәмәлдәге сығымдарҙы ҡапламаған да. 1798-1863 йылдарҙа Ырымбур крайында хеҙмәтле ҡатламдар, шул иҫәптән башҡорттар менән идара итеүҙең кантон системаһы ҡулланыла. 1847 йылдан 30 йыллыҡ хеҙмәт итеү ваҡыты индерелә. Һәр 100 хеҙмәт итеүсе менән поход яҫауылы, поход сотнигы һәм хорунжийы, һәр 250 хәрби менән поход старшинаһы, сотник йәки яҫауыл етәкселек итә. Яйлап сик хеҙмәте сик буйындағы ("хеҙмәт итеүсе") кантон башҡорттары өсөн генә мәжбүригә әйләнә. Башҡорттар илдең көнбайыш рубеждарында ла хеҙмәт итә. Империяның көнбайыш сик буйына ебәрелгән башҡорт полктары унда әллә нисә йылдарға ҡалдырыла. Ошондай тышҡы хеҙмәт Бессарабияла үтә. 1828 йылда 6-сы һәм 9-сы башҡорт кантондарында барлыҡҡа килгән 1-се, 2-се полктар сик буйында 1833 йылға тиклем тора. 1-се Башҡорт полкы 1831 йылда Дунай һәм Прут йылғалары буйында Рени ҡалаһында, ә 2-се полк Дунай һәм Ҡара диңгеҙ яры буйындағы Измаил ҡәлғәһендә һаҡта тора.\nXIX быуат уртаһында башҡорт халҡының хәрби хеҙмәте эш һәм ылау хеҙмәте (төҙөлөш эштәре, йөк ташыу һ.б.) менән алыштырыла башлай. 30-50-се йылдарҙа хәрби хеҙмәт үтәү өсөн саҡырылғандар һаны 70 проценттан 24 процентҡа тиклем кәмей. 1863 йылға ҡарата эшсе командаларҙа 28 кантондан 9 кантон башҡорттары тора, ҡалғандарының хеҙмәте аҡсалата йыйым менән алыштырыла. Башҡорттар хеҙмәт отрядтары составында йәки Яйыҡ казактары менән берлектә 1558-1581 йылғы Ливон һуғышында, Өфө өйәҙендә Себер татарҙарының һәм ҡалмыҡтарҙың сапҡындарын (XVI- XVII бб.) кире ҡағыуҙа, Рәсәйҙе поляк интервенттарынан азат итеүҙә (XVII б. 1-се сиреге), 1643-1644 йылдарҙағы Ҡалмыҡ походында, 1687 һәм 1689 йылдарҙағы Ҡырым походтарында, 1695 һәм 1696 йылдарҙағы Азов походтарында ҡатнаша. Башҡорт командалары һәм полктары 1700-1721 йылдарҙағы Төньяҡ һуғышында (1 мең кеше; Балтик буйы крайында), 1756-1763 йылдарҙағы Ете йыллыҡ һуғышта (1,5 мең кеше; Көнсығыш Пруссияла), 1789-1790 йылдарҙағы рус-швед һуғышында (4 полк; Финляндияла), 1806-1807 йылдарҙағы Рәсәй Пруссия-Франция һуғышында (10 мең кеше; Көнсығыш Пруссияла), Ватан һуғышында (1812) һәм 1813-1814 йылдарҙағы рус армияһының сит илгә походтарында (20 полк), 1828-1829 йылдарҙағы рус-төрөк һуғышында (Ырымбур казактары менән берлектә 0,5 мең; Көнбайыш Ҡара диңгеҙ буйында), Хиуа походында (1839-1840), Коканд походтарында, 1853-1856 йылдарҙағы Ҡырым һуғышында (4 полк; Балтик буйы крайында) хәрәкәт итә. 1792 йылдан 2 башҡорт полкы Балтик буйында Рәсәй-Польша сиген һаҡлай. 1828- 1833 йылдарҙа 2 полк Бессарабияла сик буйын һаҡлау хеҙмәтен үтәй. "Башҡорттар тураһында положение" буйынса башҡорт халҡының хәрби хеҙмәте бөтөрөлә, башҡорттар ирекле ауыл кешеләре ҡатламына күсерелә. 1865 йылда Башҡорт ғәскәре таратыла. 1882 йылдан алып башҡорттар хеҙмәткә дөйөм хәрби йөкләмә нигеҙендә саҡырыла башлай. 1874-1882 йылдарҙа Силәбе өйәҙе, Верхнеурал өйәҙе һәм Ырымбур өйәҙе башҡорттары хәрби хеҙмәтте Башҡорт атлы полкында үтә.\nБөтөн ошо факттарға өҫтәп, башҡорт халҡының Рәсәйҙең алыштырғыһыҙ сик һаҡсыһы ғына түгел, ә тәбиғәте, ҡаны менән дә ҡурҡыу белмәҫ яугир, быуаттар ағымында һыналған тоғро һалдат булыуын да иҫбатлап торорға кәрәкме? Сибайҙа - башҡорттарҙың ояһында "Башҡорттар сик һаҡлағанмы?" тигән һорауҙың тыуыуы сәйер, бик сәйер күренеш. Рәхмәт, изге башланғысты Сибай ҡала хакимиәте башлығы Рөстәм Әхмәткәрим улы Афзалов та яҡлап сыҡты һәм һәйкәлдә башҡорт яугиры ла булырға тейешлекте раҫланы. Ошо мәсьәлә буйынса Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сираттан тыш ултырыш уҙғарҙы. "Киске Өфө" гәзите лә был идеяны яҡлап сыҡты. Бөгөн күптәр, һәйкәлдә Рәсәй сик буйы ғәскәрҙәре яугиры менән бер рәттән башҡорт яугиры ла булырға тейеш, тигән фекерҙә.\nМиләүшә ХӘБИЛОВА әҙерләне.\nЯҙылған: 22.05.18 | Ҡаралған: 512


Башҡорт дәүләт аграр университеты юбилейын билдәләргә әҙерләнә // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт дәүләт аграр университеты юбилейын билдәләргә әҙерләнә\n15:01, 30 сентября 2010 Йәмғиәт\n1930 йылда ауыл хужалығы институты булараҡ ойошторолған Башҡорт дәүләт аграр университеты юбилей тантаналарына әҙерләнә.\nБөгөн был ауыл өсөн профессиональ кадрҙар әҙерләүсе илдең төп юғары уҡыу йорттарының береһе булып тора. Ул билдәле ғилми мәктәптәргә, юғары квалификациялы уҡытыусы кадрҙарға, заманса технологик һәм мәғлүмәт базаһына эйә. Вуздарҙың йыл һайын үткәрелгән мониторингы һөҙөмтәләре буйынса БДАУ илдең 59 ауыл хужалығы вузы араһында тәүге иң яҡшылар тиҫтәһенә инә. Ул 50,5 меңдән ашыу юғары квалификациялы белгестәр әҙерләп сығарҙы.\nБөгөн университетта 34 белгеслек, дүрт юғары профессиональ белем бакалавриаты йүнәлеше буйынса студенттар уҡытыла, ғилми эшмәкәрлек алып барыла. Иң популяр факультеттар араһында – энергетика, ер төҙөлөшө һәм урман хужалығы, иҡтисад, ауыл хужалығын механизациялау. Юбилей йылында бында өс яңы белгеслек асылды: «һыу ресурстары һәм аквакультура (балыҡсылыҡ)», «биология (һунарсылыҡ буйынса)», «туризм».\nБыл көндәрҙә факультеттарҙа университеттың 80 йыллығына арналған юбилей саралары үтә. Байрам кульминацияһы булып 15 октябрҙә Йәштәр һарайында үтәсәк тантаналы йыйылыш һәм концерт торасаҡ.


Беҙ һыната торғандарҙан түгел... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эшҡыуар » Беҙ һыната торғандарҙан түгел...\nРеспубликала крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарын үҫтереү маҡсатында байтаҡ эш башҡарыла. Әленән-әле был өлкәгә яңы фермерҙарҙы ылыҡтырыу өсөн маҡсатлы программалар ҡабул ителә. Иң мөһиме — һәр яҡлап ярҙам күрһәтелә. Саҡмағош районында ла үҙ эшен асып, яҙмышын нәҡ ауыл менән бәйләгән, уңышлы ғына эшләп йөрөгән фермерҙар байтаҡ.\nИмәнлеҡул ауылынан шәхси эшҡыуар, крәҫтиән (фермер) хужалығы етәксеһе Альфред Дәүләтшин ана шундайҙарҙан.\nТыуған ауылында 9-сы класты тамамлағас, Альфред Саҡмағош һөнәрселек училищеһында техник-механик һөнәрен үҙләштерә, “киләсәктә кәрәге тейер әле” тип уйлай ул. Ике йыл әрмелә булғандан һуң егет, ауылына ҡайтып, мәктәпкә тренер булып урынлаша. Күрше Тамъян ауылында физкультура уҡытыусыһы ла була, баскетбол буйынса секция алып бара. Бер нисә йыл балаларға физик тәрбиә буйынса белем биргәндән һуң, 2006 йылда Бәхтизин исемендәге колхозға механик булып күсә. Бер йылдан һуң иптәштәре менән Өфө ҡалаһына юллана. Төҙөлөштә эшләй, тәҙрә ҡуйыусы ла була.\n— Ҙур ҡала һис кенә лә үҙенә ылыҡтырманы, тыуған яҡтар йыш төшкә кереп ыҙалатты. Үҙемә оҡшаған һөнәр ҙә табылды, дуҫтарым да күбәйҙе, әммә күңел ауылға тартылды, — ти Альфред Дамир улы. — Күп уйлап тормай, Имәнлеҡулыма ҡайтырға ҡарар иттем, үкенмәйем. Иң мөһиме — яратҡан эшемә тотоноп, үҙ хужалығымды ойошторҙом.\n2016 йылда тырыш егет крәҫтиән (фермер) хужалығы асып ебәрә, ныҡлап үҫемлекселек менән шөғөлләнергә ҡарар итә. Ҡуртымға 113 гектар ер ала, бөгөн бынан тыш 13 гектарҙа пай ерҙәрен эшкәртә. Тәүге йылдарҙа арпа, шәкәр сөгөлдөрө үҫтереп, мул ғына уңыш алыуға өлгәшә. Тырышлығының һөҙөмтәһен күреп, егет башкөллө ер эшенә тотона. Яйлап техникалы була. Оҙаҡ йылдар ер, малсылыҡ менән шөғөлләнгән тәжрибәле фермерҙарҙың кәңәшенә ҡолаҡ һалып эшләй ул. Ауыл хужалығына арналған күп кенә китаптарҙы уҡып сыға, эшмәкәрлеген фәнни яҡтан нигеҙләп алып барырға ынтыла эшҡыуар.\n— Әлбиттә, эш башлап китеү еңелдән булманы, әммә дәрт, теләк булғас, күп кенә ауырлыҡтарға түҙергә тура килде, — ти бөгөн Альфред Дәүләтшин. — Шөкөр, әле туғандарым, атайым менән ағайым — тоғро ярҙамсыларым, бөтә ҡыйынлыҡтарҙы бергә кисереп өйрәнгәнбеҙ. Ҡаланан ауылға кире ҡайтыуыма үкенмәйем, ауылда ла хәҙер бына тигән итеп йәшәргә, эшләргә була.\nФермер былтыр шәкәр сөгөлдөрөнән мул ғына уңыш алған, арпа ла һынатмаған. Татлы тамырҙы Раевка шәкәр заводына тапшырған. Продукцияны һатыуҙан килгән табышты ул яңы элиталы орлоҡ һатып алыуға, хеҙмәт хаҡы түләүгә, минераль ашламалар, яғыулыҡ-майлау материалдары хәстәрләүгә тотона.\nКиләсәктә фермер малсылыҡ тармағына ла йөҙ бормаҡсы. Әле мал аҫрар өсөн фермаға нигеҙ һала башлаған, орлоҡ һаҡлау өсөн заманса келәт төҙөп, уңышты унда һаҡларға йыйына. Техникаһын да яңыртып, сәсеү майҙандарын арттырырға иҫәп тота уңған фермер. “Ялҡауланмаҫҡа кәрәк, ә тырышҡан кешегә бөтә юлдар асыҡ. Республика, район етәкселеге лә фермерҙарға һәр яҡлап ярҙам ҡулы һуҙа, тимәк, улар беҙгә ышана, ә беҙ, үҙ сиратыбыҙҙа, һынатмаҫҡа тейеш”, — ти Альфред Дәүләтшин.\nАвтор: Ғ. САМАТОВ\nТотош уҡырға 1 848


Өфөлә беренсе «ҡатын-ҡыҙҙар» вакансиялары йәрминкәһе үтте // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөлә беренсе «ҡатын-ҡыҙҙар» вакансиялары йәрминкәһе үтте\n11:41, 2 марта 2012 Иҡтисад\nБайрам — 8 Март алдынан «ҡатын-ҡыҙҙар» вакансиялары йәрминкәһе үтте, уға 800 гүзәл зат вәкиле килде. Йәрминкәлә һаулыҡ һаҡлау, мәғариф учреждениелары, шулай уҡ финанс эшмәкәрлеге менән шөғөлләнгән һәм социаль хеҙмәттәр күрһәткән ойошмалар үҙҙәренең вакансияларын тәҡдим итте.\n«Башинформ» агентлығына Өфөләге Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнештәр бүлеге начальнигы Ирина Турчинаның хәбәр итеүенсә, ҡатын-ҡыҙҙар өсөн вакансиялар йәрминкәһендә баш ҡаланың 30-ҙан ашыу эш биреүсеһе ҡатнашҡан. Улар 400-гә яҡын эш урыны тәҡдим иткән.\n— Беҙҙең йәрминкәлә медицина хеҙмәткәрҙәре, педагогик белеме булған менеджерҙар, һатыусылар, кондитерҙар, ашнаҡсылар, социаль хеҙмәткәрҙәр, матурлыҡ буйынса консультанттар, сауҙа вәкилдәре ҙур һорау менән ҡулланды. Бынан тыш, эш биреүселәр ҡатын-ҡыҙҙар өсөн сәнәғәт белгеслектәре буйынса вакансиялар ҙа тәҡдим итте, — тине Ирина Турчина.\nПредприятие вәкилдәре менән әңгәмәләшеү йомғаҡтары буйынса 160-ҡа яҡын өфөлө эшкә саҡырыу алды.\nХалыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө – 8 Мартҡа ҡарата ҡатын-ҡыҙҙар өсөн ойошторолған икенсе һәм һуңғы вакансиялар йәрминкәһе байрамдарҙан һуң – 15 мартта үткәреләсәк. Унда күмәртәләп сауҙа итеү һәм ваҡлап һатыу ойошмалары, шулай уҡ ҡунаҡханалар һәм ресторандар үҙҙәрендә булған эш урындарын тәҡдим итмәксе.


Доғалар хаҡында хөкөмдәр | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр > Доғалар хаҡында хөкөмдәр\n« Һынамыштар һәм әйтемдәр\nБәхетле булыу өсөн доға »\nДоғалар хаҡында хөкөмдәр\nДоға ул — Аллаһты, Аллаһтың үҙенән килгән хөкөмдәрҙе — бойороу һәм тыйыуҙарҙы — аңлатып торған пәйғәмбәрҙе таныу, тигән һүҙ.\nКешелә иман тигән нәмә булмай икән, тимәк, ул Аллаһтың иғтибарына ла лайыҡ түгел. Ундай кешене Аллаһ үҙ ихтыярына ҡуя.\n”Тормошта нимәгә өҫтөнлөк бирергә: даими рәүештә көйләп Ҡөрьән уҡып ҡына тороуғамы, әллә доғанан айырылмауғамы? ” — тип һорағандар имам Садыҡтан. «Доғанан айырылмау яҡшыраҡ”, — тигән ул. Һәм:”... Әгәр ҙә доғаларығыҙ булмаһа, Аллаһ һеҙгә иғтибар ҙа итеп тормаҫ ине”, — тигән аятты уҡып күрһәткән.\nДоға ҡылыуҙың, әлбиттә, айырым шарттары бар:\n- Кемгә мөрәжәғәт итеп доға ҡылыуыңды белеү,\n- Доға ҡылыр алдынан күңелеңде лә, йәнеңде лә паклап, рухи яҡтан уға әҙер булыу,\n- Күндәмлегең, диндарлығың, игелекле, кешелекле һәм кеселекле була белеүең менән Аллаһ ризалығына лайыҡ булыу. Башҡаса булғанда доғаларҙың ҡабул булыуына өмөт ҡалмай\n”Намаҙ, доға — мосолмандың таянысы”, — тигән пәйғәмбәр, ғәләйһис-сәләм. Ауыр хәлдәрҙә ҡалғанда ул кешенең теләктәренә ҡанат, йәненә тынғылыҡ бирә. Тормошонда именлеккә сәбәп була.\n”Әгәр ҙә бәндәләр ниндәй ҙә булһа бер үтенес менән бергәләп доға ҡылһалар, үҙҙәре таралып киткәнсе үк доғалары ҡабул буласаҡ”, — тигән имам Садыҡ.\n” Намаҙ уҡы, — тигән ул, — Намаҙ — әллә-ниндәй ауырыуҙарҙан да дауа”.\n” Кешенең ғәҙәттә төнгө, иртәңге, өйлә һәм икенде намаҙҙарынан, никах уҡығандан, туй мәжлесенән һуң, Кәғбәтулланың ишек төбөнә барып баҫҡанда, йәнә ата-әсәң ҡаршыңда торғанда, ямғыр яуғанда, Ҡөрьән уҡығанда ҡылған доғалары ҡабул булмай ҡалмаҫ”, — тигән ул.\n”Доғаларҙы ҡабул итмәһә лә, Аллаһ уны насар холоҡло, ҡаты бәғерле кешеләрҙән генә ҡабул итмәҫ”.\n”Аллаһ һинең нимәгә мохтажлыҡтарыңды ла, төрлө ихтыяждарыңды ла, Үҙенән нәмә көткәнеңде, нәмәгә өмөт иткәнеңде — бөтәһен дә белә һәм был хаҡта һинең ҡабатлап ҡына тороуыңды ла теләй”.\nҒәли хәҙрәттең ул:\n”Әҙәм балаһының ер йөҙөндә эшләп кенә торған бөтә ғәмәлдәренән бигерәктә Аллаһы Тәғәләгә һинең доғаларың нығыраҡ оҡшай; ҡылған ғибәҙәттәреңдең иң яҡшыһы — һинең баҫалҡы, ғиффәт, инсаф эйәһе булыуың”, — тигән һүҙҙәре яҙыу менән теркәлеп ҡалған.\n”Аллаһ алдында бәндәнең ғәжәп тә оло дәрәжәһе бар. Намаҙ уҡымаһа, доға ҡылмаһа, үҙенә кәрәк булғанды һорар урынға ирендәрен йомоп торһа, бер нәмәне лә ул ала ла алмай.\nШулай икән, Аллаһтан һорап ҡына ла тор, теләгәнеңде алып та торорһоң”.\n”Доғалары кире ҡағылмай, улар алдында күк ҡапҡалары ябылмай торған дүрт төрлө халыҡ бар, — тип өйрәтә дин, — Улар — үҙенең балалары өсөн доға ҡылып ҡына торған ата-әсә, йәбер-золом күргәндә ҡыйырһытылыуҙарҙан ҡотҡарыуҙы һорап, хаж ҡылып йөрөгәндә һәм ураҙа тотҡанда ифтар мәжлесен көтөп торған кешеләр”.\n”Аллаһтан һорар өсөн ниндәйҙер ихтыяжы булған һәр кем үҙенең доғаларын пәйғәмбәребеҙгә салауат әйтеп йәғни: ”Аллаһүммә салли ғәлә мүхәммәдин үә ғәлә әли мүхәммәд”, — тип башлаһын да, үҙенең теләктәрен әйтеп бирһен һәм доғаларын шул уҡ һүҙҙәр менән тамамлап та ҡуйһын. Аллаһтың күңеле шундай ҙа киң — доғаларҙың Ул алдағы һәм һуңғы өлөшөн ҡабул иткәндә һинең үҙеңә ҡарата булған урталағы өлөшөн дә яуапһыҙ ҡалдырмаҫ”, — тип өйрәткән.\n»Күктәрҙән төшөрөлгән, тәҡдирендә яҙылған булыуына ҡарамаҫтан, бәндә ҡылған доғалар уның яҙмышында ла эҙһеҙ ҡалмаҫ”.\n— Эй, Аллаһ! Доғаларыбыҙ алдында ҡапҡаларың ябыҡ тормаһын, ҡылған доғаларыбыҙ Үҙ ризалығыңа лайыҡ булһын. Ахирәттә лә үҙ ҡолдарың араһында булырға мөмкинлек бир!”.\nӘҙәби мираҫтан бер сәхифә. Киҫекбаш менән Ғайса.\nҠул күтәреп Ғайса шунда Аллаға Ялынып һәм ялбарып ҡылды доға:\n— Йә Хоҙа! Булһын ҡабул тип был доғам, —\nИнһә ине был серегән тәнгә йән!\nТаң ҡалырлыҡ Аллаһтың ҡөҙрәтенә, —\nБаш терелде һәм кеше булды йәнә.\nДоға һүҙҙәре — хикмәт. Хикмәтле фекер, хикмәтле тел, хикмәт менән тулы күңел — мосолмандың ғүмер буйы бергә йөрөр юлдашы.\nҮҙенең хаҡ илсеһенә нәсихәт биреп тә бит Аллаһ әйтә:\n"Аллаһ юлына саҡырғанда хикмәт һәм яҡшы вәғәз менән саҡыр. Улар — иманға килмәгәндәр — менән бәхәс алып барырға тура килһә лә, уны күркәмлек менән алып бар. Үҙ юлынан тайып төшкәндәрҙе лә, туп-тура барғандарҙы ла Раббың үҙе яҡшыраҡ белә”.\n”Ән-Нәхл”,”Бал ҡорттары” сүрәһе, 125 — нсе аят\nСәләх Суҡбаев «Дин ул — нәсихәт» китабынан\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 10.11.2017 в 23:42, и размещена в категории Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Йыйындарҙа ырыҫ йыйып... » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иман » Йыйындарҙа ырыҫ йыйып...\nЙыйындарҙа ырыҫ йыйып... 10.08.2018 // Иман\nИртәгә Дәүләкән районының Яңы Яппар ауылы эргәһендә Дим буйы йәштәре йыйыны үтә. Уны урындағы мөхтәсибәт Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы, район хакимиәте ярҙамында ойоштора.\nЙыйындың маҡсаты – төрлө милләт йәштәре өсөн уртаҡ майҙансыҡ булдырып, уларҙың социаль берҙәмлеген нығытыу. Сарала дини тәрбиә һәм иҫкәртеү эштәре юлдары хаҡында һөйләшеү ҡаралған, был йәһәттән власть органдарының, белем биреү, йәмәғәт ойошмаларының хеҙмәт тәжрибәһе өйрәнеләсәк.\nКөндөң тәүге яртыһында йәштәр төрлө майҙансыҡтарҙа фекер алышһа, икенсеһендә спорт ярыштары – көрәш, футбол, уҡ атыу, армрестлинг, йүгереү – үткәреләсәк, байрам концерты уҙасаҡ.\nМәғлүм булыуынса, төбәгебеҙҙә ошондай саралар даими ойошторола. Бының, әлбиттә, йәштәрҙе тәрбиәләү йәһәтенән әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Аралашыу, фекер алышып йәшәү Исламда юғары урында тора. Был йәштәребеҙ өсөн айырыуса мөһим. Яңылыш юлдан китмәһен тиһәк, уларҙы даими хәстәрләү, ҡыҙыҡһындырыу, күңелдәрен төшөрмәү, терәк-таяныс булыу, “етәкләп йөрөтөү” зарур.\nДингә килергә ынтылғандарҙың бер һорауын да яуапһыҙ ҡалдырмау, “Ҡөрьән Кәрим”гә, Пәйғәмбәребеҙҙең нәсихәттәренә таянып аңлатыу элек-электән дини остаздарҙың, имамдарҙың төп бурысы булған. Әгәр ҙә ки ошондай эш алып барылмай икән, йәштәребеҙҙең бөтөнләй ситкә тайпылыуы ихтимал. Ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға яуап табырға тырышып, интернет селтәрен гиҙеүҙең ни ҡәҙәр хәүефле икәнен оноторға ярамай, ти дини остаздарыбыҙ. Ундағы бихисап мәғлүмәттең ҡайһыһы дөрөҫ икәнен ҡайҙан белһен йәш кеше? Ә традицион булмаған ағымдар, мәғлүм ки, бындай “ҡорбан”дарҙы эләктереп алырға әҙер тора. Шуға ла ҡорҙарға йыйылып, күҙгә-күҙ ҡарашып аралашыуҙарҙың әһәмиәте бөгөн айырыуса ҙур.\nПәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм: “Йәшлек – еңеллектең бер ботағы”, – тигән. Тимәк, ошо быуынды хәстәрләүгә, яңылыш аҙымдарҙан һаҡлауға айырыуса ҙур иғтибар бүленергә тейеш, һәм быны дәүләтебеҙ ҙә, мөфтиәттәр ҙә, йәмғиәт тә аңлап ҡабул итә, маҡсатҡа ярашлы ғәмәлдәрҙе тормошҡа ашыра.\nОшондай сараларҙың күбеһендә төп урындың спортҡа бирелеүе лә һөйөнөслө. Ярыш – ул көрәш, рух ныҡлығы, тән һәм йән сәләмәтлеге. Был төшөнсәләр Исламда ҙур ҡиммәткә эйә. “Иманлы, ҡеүәтле әҙәм балаһы көсһөҙгә ҡарағанда хәйерлерәк”, – тигән Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә.\nИсламда фарыз һаналған изге ғәмәлдәрҙең – намаҙ уҡыуҙың, хажға барыуҙың – нигеҙендә лә хәрәкәт ята. Уларҙың икенсеһендә, әйтәйек, әҙәм балаһы ил гиҙә, донъя күрә, физик һәм рухи йәһәттән яңырып, көс-ғәйрәт алып ҡайта. “Хәрәкәттә – бәрәкәт” тигән әйтем юҡтан ғына барлыҡҡа килмәгән.\nХәҙистәрҙең береһендә яҙылыуынса, бер саҡ Пәйғәмбәребеҙ хәҙрәти Ғәйшә менән йүгереп ярыша. Тәүге урауҙа ҡатын тәүге булып килһә, икенсеһендә – Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Шул саҡ Пәйғәмбәребеҙ “Был еңеүем – алдағы еңелеүемдең өлөшө” тигәнерәк фекер әйтә. Йәғни, ҡаҙаныш яулау өсөн тырышлыҡ күрһәтеү генә түгел, башҡаларға ихтирам-хөрмәт менән ҡарау ҙа мөһим. Ошондай сифат, шулай уҡ еңелеүҙе лә лайыҡлы үткәрә белеү кешене юғарыға күтәрә.\nМәғлүм ки, Ислам дине балаларҙы йөҙөргә, уҡ атырға, һыбай йөрөргә өйрәтергә ҡуша. Был спорт төрҙәре тән сәләмәтлегенә генә түгел, аң-зиһен үҫешенә лә ҙур йоғонто яһай. Мосолман, мәҫәлән, ҡайҙа ғына барып сыҡмаһын, үҙе торған урынды билдәләй белергә тейеш. Ташта үҫкән мүккә, ағастың ботаҡтарының үҫешенә һәм башҡаға ҡарап йүнәлеш алырға өйрәнһә, аҙашмаясаҡ.\nДөйөм алғанда, тормоштағы һәр төрлө осраҡта динебеҙҙең, шул уҡ ваҡытта хәрәкәттең әһәмиәте ифрат ҙур. Бөтөн донъяға билдәле бәғзе спортсыларҙың Исламды ҡабул итеүе миҫалында ла динебеҙҙең ниндәй ҙур ҡеүәткә эйә икәнлегенә йәнә бер ҡат инанабыҙ.


Сабыйҙарға ғына түгел, ололарға ла тубыҡланып йөрөү кәрәк » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Һаулыҡ һаҡлау » Сабыйҙарға ғына түгел, ололарға ла тубыҡланып йөрөү кәрәк\n17.07.2018 Сабыйҙарға ғына түгел, ололарға ла тубыҡланып йөрөү кәрәк\nТубыҡланып йөрөүҙең бер кемгә лә зыяны юҡ, шунлыҡтан уны һәр кемгә тәҡдим итәләр. Хатта тубыҡ быуындары ауыртҡан кешеләр ҙә был ҡытай техникаһын ҡулланып ҡарай ала. Баҡтиһәң, тубыҡтар арҡа, аяҡ, умыртҡа бағанаһы мускулдарының үҙгәреүенән, зәғифләнеүенән ауырта икән. Икенсе төрлө әйткәндә, ауыртыу аҙ хәрәкәтләнеүҙән барлыҡҡа килә.\nТубыҡланып йөрөүҙе ҡытай медицинаһы бик күп ауырыуҙан дауалау ысулы тип иҫәпләй. Ысынлап та, был ысулдың башҡа физик күнекмәләргә ҡарағанда өҫтөнлөгө күп. Уның бауыр һәм бөйөр ауырыуҙарынан да файҙаһы ҙур. Сөнки тубыҡта эске органдарҙың эшмәкәрлеген көйләүсе нөктәләр урынлашҡан.\nКүнекмәгә көнөнә 15 – 20 минут ваҡыт бүлеү ҙә етә. Иҙәнгә йомшаҡ юрған түшәйһең дә, тубыҡтарға ғына таянып, ашыҡмай ғына йөрөйһөң. Тубыҡҡа көс төшкәндә ауыртыу барлыҡҡа килә икән, иң беренсе карауатта йөрөргә мөмкин. Һуңынан аяҡтарҙың мускулдары нығынғас, иҙәнгә лә төшөргә була.


Өйләнер инем дә ул...\n2 Май , 22:35\nИптәшебеҙ, беҙҙән айырмалы, бер ҡасан да өйләнеп ҡараманы һәм быны эшләргә маташманы ла шикелле. Ул бик ҡыйыуһыҙ егет ине, ҡыҙҙар кеүек оялсан булды. Йөрөгән ҡыҙын өйгә алып ҡайтһа, туғандары ни әйтер тип ҡурҡа торғайны.\nТыуымды арттырыуға, демографияны яҡшыртыуға йүнәлтелгән өҫтәмә саралар илдә ҡабул ителеп тора. Әле яңы ғына икенсе, өсөнсө бала тыуғандан һуң бирелгән Әсәлек капиталын ҙур яңылыҡ итеп ҡабул иткәйнек. Хәҙер унан тыш әллә нисәмә төр түләү бирелә. Әммә хәл илдә лә, республикала ла маҡтанырлыҡ түгел. Ғаиләләр, бигерәк тә яңы өйләнешкәндәр ғаиләһен ишәйтергә ашҡынып тормай. Быны Башҡортостанда тәүге сабый тыуыу күренеше кәмеүе лә иҫбатлай. Уның ҡарауы өсөнсө һәм артабанғы балалар донъяға килеүе артҡан. Әммә быға ҡыуанырғамы, әллә юҡмы? Һан артынан ҡыуып, сифат хаҡында оноторға ярамай. Был, әлбиттә, минең шәхси фекер.\nКүп балалар тыумай ҡалыуында шулай уҡ айырылышыуҙар ҙа ҙур роль уйнай. Бер бала менән айырылһалар, башҡаға өйләнгән йәки кейәүгә сыҡҡан осраҡта ла күптәр икенсегә әсәй-атай булырға теләмәй. Шуға күрә демографияны күтәреү, тыуымды арттырыу өсөн йәмғиәттә бөтә системаны үҙгәртеп ҡороу кәрәк. Йәштәр ваҡытында өйләнһен, ғаилә ҡорһон өсөн дәүләт кимәлендә өҫтәмә саралар ҡабул ителмәй тороп, ныҡлы нигеҙле ғаилә ҡороп та, һау-сәләмәт балалар табып та булмаясаҡ, минеңсә. Быны мин үҙ тормош тәжрибәмдән сығып әйтәм.\nБеҙ өс дуҫ үҫтек. Йәш араларыбыҙ икешәр йәш булһа ла, уны һиҙмәнек. Тағы бер айырма бар - өсөбөҙ өс милләттән. Мин- башҡортмон, Александр - урыҫ, Әнүр - татар милләтенән. Үҫмер саҡта, бөтәһе кеүек үк, киләсәккә пландар ҡороп үҫтек. Өйләнеп, күп итеп балалар үҫтереү тураһында ла хыялландыҡ. Әммә йәшлек йүләрлеге менәнме бер-беребеҙгә биргән һүҙебеҙ ҙә бар ине: өсөбөҙгә бергә йөҙ йәш тулмайынса өйләнеү тураһында ауыҙ асырға тейеш түгелбеҙ!\nШулай итеп, өсөбөҙгә бергә 100 йәш тулғанда миңә утыҙ өс йәш ине, Саша утыҙ биш йәшлек юбилейын билдәләгәйне, ә Әнүр утыҙ берен тултырғайны. Йәш саҡта ҡуйған шартыбыҙ үтәлһә лә, артабан да буйҙаҡ тормоштан ҡотолорға бер кем дә ашыҡманы.\nБында мәсьәләнең тағы бер яғы бар ине - өсөбөҙ ҙә атай-әсәйҙәр менән йәшәйбеҙ, йәғни өйләнеп, кәләш алып ҡайтыр өсөн үҙ ҡыйығыбыҙ юҡ. Александрҙың ҡала ситендә апаһы менән уртаҡ шәхси йорто булды. Дуҫыбыҙҙың бөгөнгәсә буйҙаҡ йөрөүендә ошо туғаны ғәйепле, тип иҫәпләйем. Иптәшебеҙ күрше ҡаланан һөйгән ҡыҙын алып ҡайтҡас, егеттең апаһы уны ата йортона индермәүгә бөтә көсөн һалды. Ситтән килгән ҡатын был өйгә хужа булыр ҙа, уға үҙенә урын ҡалмаҫ тип ҡурҡты. Был мәкерле уйын ата-әсәһе аңына ла һеңдерҙе һәм маҡсатына иреште.\nДуҫыбыҙ ошо ваҡиғанан һуң өйләнеү тураһында башҡа һүҙ күтәрмәне. Уларҙың атаһы, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, гүр эйәһе булғас, әсәләре әллә ни оҙаҡ йәшәмәне. Ә йорт өсөн низағ һаман бара әле. Быйыл етмеш йәшлек юбилейын билдәләгән Саша уны ремонтларға уйламай, сөнки апаһы менән бер нисә тапҡыр судлашты, уның ҡарары ҡасандыр өлкән туғаны файҙаһына булырына ышана ул. Был хаҡта һүҙ күтәрһәк, йорт минең ғүмергә етәсәк әле, ти ҙә ҡуя.\nМин үҙем дә шундайыраҡ хәлде үткәрҙем. Теге үҙебеҙгә үҙебеҙ һалған табу - өсөбөҙгә бергә йөҙ йәш тулғанда йәмғиәттә рухи ҡиммәттәр үҙгәреп тора ине. Ҡыҙҙар асыҡтан-асыҡ тәмәке тарта, енси мөнәсәбәттәр бәйһеҙләнде - бында инде әҙәпле кәләш һайлау ҡырҡа ауырлашты. Мин эшләгән һөнәрселек училищеһына йомош менән күрше мәктәптең хеҙмәт уҡытыусыһы килә торғайны. Дуҫлашып киттек. Йәш ҡатын әсәһе, алты йәшлек улы менән йәшәй ине. Атайым мин бәләкәй саҡта уҡ вафат булған, шуға күрә беҙ ҙә әсәй менән икәү. Теге ҡатын менән осраша башланыҡ. Улы мине яҡын күреп “атай” ти башланы. Бер аҙҙан өйләнешергә булдыҡ. Был хаҡта әсәйемә өндәшкәйнем. Уның балалы ҡатын икәнен ишетеү менән ҡыҙып китте. “Үҙең бала булдырырға һәләтһеҙме әллә, ниңә ят кеше балаһын ҡарарға тейеш, фәлән дә фәсмәтән...”, - әйтмәгән һүҙе ҡалманы. Мин, әсәй һүҙенән сыҡмаған яҡшы ул, өйләнеү тигән уйҙан төңөлдөм һәм әсәй иҫән саҡта был теманы башҡа күтәрмәнем.\nХәҙер ул үлгәнгә лә ун йылдан ашыу ваҡыт уҙып китте. Мине\nатай тип йөрөгән малай ҙа үҫеп етте, бөгөн үҙенең балалары үҫеп килә. Ә мине унан башҡа ошо күңелгә яҡын “атай” тигән һүҙҙе әйтеүсе булманы. Ғаиләлә мин бер генә бала инем, әсәй ҡаршы төшкәс, шулай итеп, өйләнмәнем, өйләнһәм, балабыҙ булһа, мин атай ғына түгел, әсәйем дә өләсәй булыр ине. Ә былай, үҙенең тар күңеллелеге арҡаһында “өләсәй” һүҙен дә ишетмәй донъя ҡуйҙы. Ауыр тупрағы еңел булһын…\nХәҙер иң кесе дуҫыбыҙ ҙа алтмыш алты йәшен тултырҙы. Әйткәндәй, уҙған йыл өсөбөҙгә бергә ике йөҙ йәш булды. Ул да ғүмер буйы ата-әсәһен ҡараны. Әнүрҙең ике ир туғаны бар ине. Икеһе лә юғары белемле, икешәр бала үҫтерәләр. Иптәшебеҙ, беҙҙән айырмалы, бер ҡасан да өйләнеп ҡараманы һәм быны эшләргә маташманы ла шикелле. Ул бик ҡыйыуһыҙ егет ине, ҡыҙҙар кеүек оялсан булды. Йөрөгән ҡыҙын өйгә алып ҡайтһа, туғандары ни әйтер тип ҡурҡа торғайны.\nБына шулай. Атай-әсәйҙе тыңлайыҡ, туғандарға ярайыҡ тип, ғүмерлеккә буйҙаҡ ҡалдыҡ. Әлбиттә, ғәйеп яҡындарыбыҙҙа ғына түгел, үҙебеҙҙә лә бар. Әммә... шуныһына иғтибар иттем: буйҙаҡ йәшәүебеҙгә беребеҙ ҙә үкенмәй ҙә шикелле. Яҡындарым, таныштарым араһында төн йоҡоһон йоҡламай үҫтергән ул-ҡыҙҙары менән аралашмай, ярҙам кәрәкһә генә балалары үҙҙәре хаҡында иҫкә төшөргәнен күрһәм, ишетһәм, үҙемде хатта ундайҙарҙан күпкә бәхетле итеп тойғаным бар...\nБуйҙаҡ монологын Лена АБДРАХМАНОВА яҙып алды.


“ТӘМӘКЕ УРЫНЫНА –КӘНФИТ”\n“ТӘМӘКЕ УРЫНЫНА –КӘНФИТ”19 ноябрь – Халыҡ-ара тәмәкенән баш тартыу көнө. Был көн ноябрҙең өсөнсө кесаҙнаһында билдәләнә. Маҡсаты – доньяла тәмәке тартыуҙы кәметеү, табиптарҙың һәм халыҡтың был насар ғәҙәткә ҡаршы көрәшеү, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау һәм үҫеп килгән быуынға тәмәке тартыуҙың зыяны тураһында төрлө мәғлүмәт саралары аша хәбәр итеү. “Шоңҡар” йәштәр һәм үҫмерҙәр клубы, “Бергә” ирекмәндәр ойошмаһы Дыуан күп профилле колледж филиалы менән берлектә был көнгә арналған профилактик сара уҙғарҙы. Педагогтар студенттар менән “Көсһөҙ быуын” уйынын ойошторҙо, ирекмәндәр буклеттар таратты. Шулай уҡ “Тәмәке урынына –кәнфит” акцияһы ла бик ҡыҙыҡлы үтте.\n19 ноябрь – Халыҡ-ара тәмәкенән баш тартыу көнө. Был көн ноябрҙең өсөнсө кесаҙнаһында билдәләнә. Маҡсаты – доньяла тәмәке тартыуҙы кәметеү, табиптарҙың һәм халыҡтың был насар ғәҙәткә ҡаршы көрәшеү, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау һәм үҫеп килгән быуынға тәмәке тартыуҙың зыяны тураһында төрлө мәғлүмәт саралары аша хәбәр итеү.\n“Шоңҡар” йәштәр һәм үҫмерҙәр клубы, “Бергә” ирекмәндәр ойошмаһы Дыуан күп профилле колледж филиалы менән берлектә был көнгә арналған профилактик сара уҙғарҙы. Педагогтар студенттар менән “Көсһөҙ быуын” уйынын ойошторҙо, ирекмәндәр буклеттар таратты. Шулай уҡ “Тәмәке урынына –кәнфит” акцияһы ла бик ҡыҙыҡлы үтте.


Онлайн Секс Уйын – Уйын Түләүһеҙ Туранан-Тура Хәҙер Ххх\nСекс Килә Һәм Наслаждаться Онлайн-Уйын Төн Буйы Бушлай\nҺеҙ был сайта таба, беҙҙең кеүек, беренсе, һеҙ нимә эшләргә һуң, нисек дрочить тамамлағас, - был уның закладка өҫтәне. Әммә һеҙ өҫтәп онлайн закладка-секс-уйындан һуң, туранан-тура бында беҙҙең презентационный хат уҡыу, һөйләү сөнки һеҙ генә түгел, беҙ, беҙ ни өсөн был яҡшы күренеш, әммә шулай уҡ һезгә белергә, дөрөҫ файҙаланырға өсөн оргазм был потрясающий һәм үҙеңде китапханала нисек платформа алдында экран, һеҙ тойорға мәжбүр иткән, экран тип түгел, хатта бар. Беренсенән, булған бөтә хардкорный беҙҙең яңы секс-уйын. Һеҙ аласыз наслаждаться уларҙың иң ҡыҙыҡ һәм интерактив ысулдар, ул ғына мөмкин., Енси уйындары беҙҙә бар, һеҙ уларҙы персонаждарға ғашиҡ булдым, һәм башҡа уйындар, һеҙ уларҙы үҙегеҙгә алаһығыҙ нәфрәт ауырлаша. Бысраҡ тиклем мөкиббән һәм түбәнселекле булып, барыһы беҙҙең сайтта табырға мөмкин. Бында хатта һеҙ ҡатын-ҡыҙҙың ниндәй төрө табылған, һәм толстушка грустная буйлы булғанға тиклем, хатта йәнһүрәт һәм уйындар менән бер булды һәм беҙҙең пародийный малышок аниме-сериалы, ул һеҙ яратмай, һәм билдәле бер йәки хатта фильм кеүек йырсы һәм яңылыҡтар алып бара. Һәм әгәр һеҙ үҙегеҙ өсөн идеаль ҡатын-ҡыҙ таба алмай, уны ғына булдырабыҙ., Бындай уйындарҙа ҡайһы бер ҡатмарлы көй меню менән, ну был персонаждар һеҙҙең менән булдыра алмайым.\nДвижок менән был хәрәкәт бөтә тетрәндерҙе күркәм һәм графика тәҡдим ителәсәк. Хатта был уйынды яҡшыртыу, яңы тауыштар. Беҙҙең сайтта буласаҡ секс-уйын, улар шул тиклем реаль тойола, тип, һеҙ, берәй кончать өсөн генә түгел, рәхәтлек өсөн дауам итә. Уйында буласаҡ һәм, шулай эҫенде булыр, тип, һине туҡтауһыҙ кончать була. Был порно бында бөтһә, ул ябай хәҙер һеҙҙең иғтибарығыҙға мохтаж.\nБеҙҙең Бөтә Уйындарҙа Уйнап Ҡараныҡ Һәм Бер Ҡасан Да Порно\nМөғжизә булмаһа ла һы, улар һеҙгә оҡшар, тип ышанам. коллекцияһын был уйынды беҙ шул тиклем енси, тип әйтә ала, һеҙ теләһә ниндәй һайлауҙар булыуы һәм барыбер ала алманы кончать тип исем, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, был һезгә ошай. Был, сөнки секс һин контролдә тотоп булмай. Дебра һеҙҙе уйын менән шөғөлләнегеҙ, ул артыҡ дәртле, һеҙҙең мауығыуҙар һәм кончать БДСМ симулятор рабыня һәм үҙе мәжбүр.\nҺеҙ үҙ етешһеҙлектәрегеҙҙе эҙләү тик барыбер кәрәк булһа, беҙҙең сайт һәм наслаждайся был дөрөҫ ысул. Киңәйтелгән эҙләү функциялы платформа булып беҙҙә бар, һеҙҙең менән һәм һеҙҙең өсөн ҡулланырға мөмкин, уны фильтр ҡуйыу буйынса өҫтөнлөк бирә. Бында беҙҙең бөтөн булғас, һеҙгә нимә кәрәк. Ҡырағай коллекцияһы порно тулы бысраҡ, сөнки ул бирә һезгә кончать сәбәптәре күп. Һеҙҙең ала инцест-уйын, табы-уйын, уйын һәм хатта ҡайһы бер пародийный симулятор танышыу, уларҙың һәм ғаиләләренең тормош булдырырға мөмкинлек бирә һезгә иң яҡшы наслаждайся һәрәм.\nБеҙ шулай уҡ ысын геймер әлеге процесы өсөн уйын тәҡдим итә ала. Беҙҙең ҡайһы берҙәренең исем-был RPG, япония һәм хатта беҙҙең иң jrpg була. Был уйын сюжет линияһы, персонаждарҙың яҡ, квесты, улар һеҙ хәл итергә тейеш, һәм аватары, кем булдырырға кәрәк. World of Whorecraft һәм уйын беҙгә билдәле булып, унда уйнай алмаған беҙҙең сайтта теркәү бушлай булғас, бөтә WoW һөйөүселәр, теләгән һәр кем трахнуть эльф.\nБушлай Һәм Бер Бөтөн!\nБеҙ түгел инде 2000 йылда, өсөн, секск менән зарарлы сайттарға бушлай алыу программаһы тураһында хәстәре-уйында. Хакер өсөн ныҡлы әммә башҡа сайттар, мәғлүмәт ала торған ғәҙәте белеү һеҙҙе һәм һеҙҙең урлай. Ярай, бында бер ҡасан да быға бармаясаҡ, сөнки беҙ тәҡдим порно тулы анонимлыҡ-тәжрибә, һеҙҙең өсөн секс неограниченный өйрәнергә кәрәк. Бер ниндәй теркәлеүе, тәьмин ителештең бер ниндәй ҙә, ғөмүмән, бер ниндәй ҙә эҙ. Теркәлгән түгел, хатта беҙ һеҙҙең IP-адресы ҡулланыла аноним берләшмәләре һәм һеҙ хатта аласыз функцияларын бөтөнләй беҙҙең сайтта. Тик һиңә кәрәк булһа ла үҙ өлөшөн индерә., Беҙ бер ваҡытта ла башҡа ҡатнашыусылар менән тәҡдим ителгән мәғлүмәтте шәхси бүленгән, шулай уҡ күҙәтергә була, йәки һеҙҙән кем дә булһа һеҙгә ҡарап өсөн уйындары тарихында беҙҙең өсөн түгел, уйындар попасть эҙләй башлай.


Ҡәҙерле Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм тыл хеҙмәтсәндәре!\nХөрмәтле өфөлөләр һәм ҡала ҡунаҡтары!\n9 майҙа илебеҙҙә һәм тотош донъяла бөйөклөгө һис ҡасан онотолмаясаҡ мөһим көн билдәләнә. 75 йыл элек ҡаһарман һалдаттарыбыҙҙың батырлыҡтары һәм тыл хеҙмәтсәндәренең фиҙакәр тырышлығы ярҙамы менән ҙур юғалтыуҙар кисереп, беҙҙең халыҡ Бөйөк Еңеү яуланы.\nШул ауыр йылдарҙа Өфө лә еңеүгә үҙ өлөшөн индерҙе - ҡалала фронт өсөн яғыулыҡ, самолеттар өсөн двигателдәр, ҡорал етештерелде, хәрби кейем тегелде. Көнбайыш төбәктәрҙән ойошмалар һәм предприятиелар эвакуацияланды. Ир-егеттәрҙе фронтҡа оҙатып, ҡатындар, үҫмерҙәр һәм оло быуын станок артына баҫты.\nҠәҙерле ветерандар һәм тыл хеҙмәтсәндәре, беҙ һеҙҙең алда мәңге бурыслыбыҙ. Яҡты киләсәгебеҙ, аяҙ күк, тыныслыҡ өсөн рәхмәт һүҙҙәрен әйтеп бөткөһөҙ. Һеҙҙең менән ғорурланабыҙ, дан һәм мәҙхиә йырлайбыҙ һәм һеҙҙең алда баш эйәбеҙ.\nБөгөн дә ваҡыт беҙҙең алда ҡатмарлы бурыстар ҡуя. Еңеү көнө байрамын беҙ коронавирус инфекцияһының таралыуына ҡаршы тороу буйынса комплекс саралар үтәлеү шарттарында үткәрәбеҙ. Ветерандарҙың һаулығын һәм илдең именлеген һаҡлау маҡсатында тантаналы саралар үткәреү графигына үҙгәрештәр индерелде. Барлыҡ саралар ҡурсаланыу режимы тамамланғандан һуң ойоштороласаҡ.\nИхлас күңелдән оло байрам - 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 75 йыллығы менән ҡотлайым.\nНыҡлы һаулыҡ, бәхет, именлек һәм ҡалабыҙ, республикабыҙ, илебеҙ сәскә атыуына йүнәлтелгән эштәрегеҙҙә уңыштар теләйем.


Башҡортостанда таксистарҙың берҙәм реестры булдырыласаҡ\n5 Сентябрь 2011, 14:27\nПассажирҙарҙы еңел автомобилдәрҙә ташыуҙы көйләгән закондың көсөнә инеүе айҡанлы Башҡортостанда таксистарҙың берҙәм реестры булдырыласаҡ. Еңел автомобилдәрҙә пассажирҙар ташыусыларҙы республиканың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты барлаясаҡ.\n— Әүәлгә тиклем бындай исемлек булманы, шуға күрә республикала таксилар һанын билдәләү ауыр ғына, - тип һөйләне «Башинформ» агентлығына комитет рәйесе урынбаҫары Андрей Быковский. – Беҙҙең иҫәпләүҙәр буйынса, 10-15 мең тирәһе рөхсәт ҡағыҙы кәрәк буласаҡ. Улар тик автомобилдәргә генә бирелә.\nРеестр электрон рәүештә булдырыласаҡ. Үҙенең мәғлүмәттәре менән Дәүләт комитеты башҡа ведомстволар, мәҫәлән, ЮХХДИ менән дә бүлешмәксе.\n— Реестр мәғлүмәттәренә рөхсәт алып, инспекторҙар автомобилдең пассажирҙар ташыуға рөхсәте булыу-булмауын еңел тикшерә ала, - тип асыҡланы Андрей Быковский. – Рөхсәттәре булмай тороп, пассажирҙар ташыу менән шөғөлләнгән таксистар штраф түләйәсәк.


Таҙтүбә ауыл Советы (Дыуан районы) — Башҡорт Википедияһы\nТаҙтүбә ауыл Советы (Дыуан районы)\nТаҙтүбә ауыл Советы\nТаҙтүбә ауыл Советы — Дыуан районы составында ауыл биләмәһе, 2008 йылда бөтөрөлгән административ-территориаль берәмек һәм ауыл биләмәһе. Почта индексы — 452540. ОКАТО коды — 80223837000. Вознесенка ауыл Советы ауыл биләмәһе менән берләштерелә.\nТаҙтүбә ауылы — административ үҙәге.\nВознесенка ауылында административ үҙәк менән,«Вознесенка» атамаһын һаҡлап, Вознесенка һәм Таҙтүбә ауыл Советтарын берләштерергә.\nТаҙтүбә ауыл Советының Таҙтүбә ауылын Вознесенка ауыл Советы составына индерергә.\nВознесенка ауыл Советының сиктәрен тәҡдим ителгән схема картаһына ярашлы раҫларға.\nИҫәп мәғлүмәттәренән Таҙтүбә ауыл Советын алып ташларға\n2008 йылда Ҡариҙел районы, Ләмәҙ ауыл Советы, Дыуан ауыл Советы, Ярославка ауыл Советы, Вознесенка ауыл Советы муниципаль берәмектәре менән сиктәш («Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең административ үҙәктәре, сиктәре һәм статусы тураһында» 2004 йылдың 17 декабрендәге 126-з һанлы Законы»).\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Таҙтүбә_ауыл_Советы_(Дыуан_районы)&oldid=843423 ҡабул ителгән\nДыуан районының юҡҡа сыҡҡан ауыл биләмәләре\nДыуан районы муниципаль берәмектәре\nБыл бит һуңғы тапҡыр 04:51 29 октябрь 2018 үҙгәртелгән.


Владислав Третьяк 125 тауыш йыйып өсөнсө мөҙҙәткә Рәсәйҙең хоккей федерацияһы президенты итеп һайланды\nБилдәле ҡапҡа һаҡсыһы был вазифаны 2006-сы йылдан биләй.\nБилдәле ҡапҡа һаҡсыһы был вазифаны 2006-сы йылдан биләй. Федерацияның отчет-һайлау конференцияһы алдынан күп кенә хоккей белгестәре Владислав Третьяктың эшенә ҡәнәғәтһеҙлек белдергәйне. Улар фекеренсә, милли команда һуңғы йылдарҙа бер генә олимпия уйында ла миҙал яулай алманы. Әммә донъя беренселектәрендә яҡташтарыбыҙ дүрт тапҡыр чемпион булды. Владислав Третьяк менән бергә был вазифаға Вячеслав Фетисов дәғүә итте. Һайлау һөҙөмтәләре буйынса илдең элекке спорт министры 11 генә тауыш йыя алды.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №40, 7 - 13 октябрь, 2017 - Информационные страницы\n№40, 7 - 13 октябрь, 2017\nҒафури районының Красноусол ҡасабаһында башҡорт полктарының 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыуына 205 йыл тулыуға бағышланған "Төньяҡ амурҙары" мемориаль комплексы асылды. Халыҡ аҡсаһына төҙөлгән мемориаль комплексты асыу сараһына урындағы халыҡ һәм хәрби-патриотик клубтарҙың вәкилдәре килде. "1812 йылғы Ватан һуғышында республиканан 28 башҡорт полкы ҡатнашҡан. Улар иҫтәлегенә Башҡортостанда беренсе мемориалды асыу өсөн йыйылғанбыҙ. Был ваҡиға менән ғафуриҙар хаҡлы рәүештә ғорурлана ала", - тине "Мәргән уҡсы" ойошмаһы етәксеһе Юлай Ғәлиуллин байрам тантаһында.\nБыл донъяла булмаған феномен, беҙҙең халыҡ азатлыҡ өсөн, Рәсәйҙән айырылыу ниәтендә түгел, ә ошо илдә үҙаллы булыу маҡсатында көрәшкә сыҡҡан һәм һәр ваҡыт шул юлда торасаҡ та.\nӨФӨБӨҘҘӨҢ ЯҢЫ ЙӨҘӨ ЯҢЫСА БУЛАСАҠ\nУның эсендә яһалма амфитеатр һәм сәхнә эшләү проектлаған. Амфитеатр өс йөҙләгән тамашасыны һыйҙырыр, тип көтөлә. Ирек Ялалов был эшкә Өфөнөң миллиардерҙарын йәлеп итеү идеяһын да инҡар итмәй.\nТӘҮГЕ ЮҒАРЫ БЕЛЕМЛЕ БАШҠОРТТАР\n1914 йылда полицияның эҙәрлекләүенән ҡасып, Швейцарияға сығып китә. Эмиграцияла ул большевиктар лидеры Ленин менән таныша. 1917 йылда Башҡортостанға ҡайтып, Башҡорт мәркәз шураһын (советы) етәкләй.\nМИЛЛИ ҮҘАҢ ҺӘМ РУХ ТУҒАН ТЕЛ ҺӘМ МОҢ МЕНӘН ИНӘ БАЛАҒА\nНимәгә күңел кителә? Ҡаланың тап башҡорт халҡының баш ҡалаһы булыуын күрһәтер урындар аҙ. Ул беҙҙең милли төйәк булыуын ҡысҡырып торорға тейеш тә бит...\nБыл ғаиләләге килен кешенең һөнәре бар, юғары белем алған, әммә уның буйынса әле бер көн дә эшләмәгән. Ғаиләһенә өс-дүрт бала тапмайынса, ул башҡа нәмә хаҡында уйларға тейеш түгел, ти ҡәйнә. Ул үҙе лә шулай иткән.\nБЕҘҘЕҢ ХАЛЫҠҠА ЭСКЕРҺЕҘ ЮМОР ХАС\nХалыҡ араһында күберәк булырға, аралашырға тырышабыҙ. Башҡортостандың төрлө район-ҡалаларынан ошондай шаяндарҙың ҡылыҡтарын хатҡа яҙып һалалар, концерт алдынан килеп һөйләп китәләр.


12 Ғинуар , 15:16\nЗиннур Исламов – Борай районы Борай 2-се гимназияһының 7-се синыф уҡыусыһы. Ул 2021/22 уҡыу йылында Башҡортостан Республикаһы Башлығы стипендиаты булды. (Тулыраҡ мәғлүмәт - сайтта)\nЗиннур Исламов – 2021/22 уҡыу йылында Башҡортостан Республикаһы Башлығы стипендиаты\nЗиннур Исламов – Борай районы Борай 2-се гимназияһының 7-се синыф уҡыусыһы.\nБер нәмәгә ҡарамай ҡуйған маҡсатына ирешеүсән, эшкә һәләтле егет һоҡланғыс тауыш тембрына эйә. 2018 йылда уҡытыусыһы Илмира Ильяс ҡыҙы Әмировала йыр менән әүҙем шөғөлләнә башлай Зиннур. Әлеге көндә ул Борай Балалар ижад йортоноң вокаль ансамбле солисы.\nВокалдан тыш футбол менән дә яратып шөғөлләнәгән егет спортты, уҡыуҙы, йырҙы барыһын бергә бик оҫта берләштерә.\nКешелекле, ярҙамсыл, башлаған эшен еренә еткереп эшләп, осона алып барып сығара торған ғәҙәте бар. Шуға ла ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә район, республика, Бөтә Рәсәй, Халыҡ-ара конкурстарҙа һәм төрлө сараларҙа иң яҡшы һөҙөмтәләргә иреште:\n2018 йылда “Ҡаҙан йәйғоро” балалар һәм үҫмерҙәр ижады Халыҡ-ара фестиваль-конкурсының 1-се Дәрәжә лауреаты. Өфө ҡалаһы;\n2018 йылда “На крыльях таланта” Халыҡ-ара конкурсының П-се Дәрәжә лауреаты. Өфө ҡалаһы.\n2019 йылда “Башҡортостан таланттары” Y Бөтә Рәсәй балалар һәм үҫмерҙәр ижады конкурсының Ш-сө Дәрәжә лауреаты. Өфө ҡалаһы;\n2019 йылда “Яҙғы тамсы” йәш таланттар Республика конкурсының П-се Дәрәжә лауреаты. Дүртөйлө ҡалаһы;\n2019 йылда “Поклонимся великим тем годам” LIV Халыҡ-ара интернет-конкурсының 1-се Дәрәжә лауреаты, Мәскәү ҡалаһы;\n2019 йылда “Йәйғор” балалар-үҫмерҙәр ижадының Республика конкурсында – Гран-при. Борай районы;\n2019 йылда “Турғай-3” Милли телевизион балалар-үҫмерҙәр конкурс-фестивалендә – Гран-при. Өфө ҡалаһы;\n2020 йылда “Мәскәү осрашыуҙары” Бөтә Рәсәй балалар һәм үҫмерҙәр ижадының Асыҡ конкурсының 1-се Дәрәжә лауреаты. Мәскәү ҡалаһы;\n2020 йылда “Апрель” Республика балалар вокал сәнғәте конкурсының П-се Дәрәжә лауреаты. Өфө ҡалаһы;\n2020 йылда “Ҡаҙан һөлгөһө” V Халыҡ-ара халыҡ йыр-бейеү сәнғәте фестиваль-конкурсының 1-се Дәрәжә лауреаты. Ҡаҙан ҡалаһы;\n2020 йылда “Векториада – 2020” Бөтә Рәсәй дистанцион ситтән тороп конкурсының 1-се Дәрәжә лауреаты. Һарытау (Саратов) ҡалаһы;\n2020 йылда “Тыуған ил батырҙарына дан!” Бөтә Рәсәй асыҡ конкурсыннда – Гран-при;\n2021 йылда VIII “Уңыш тулҡынында” Ҡышҡы Бөтә Рәсәй сәнғәт олимпиадаһында 1-се Дәрәжә лауреат. Ҡырым республикаһы;\n2021йылда VIII “Уңыш тулҡынында” Ҡышҡы Бөтә Рәсәй сәнғәт олимпиадаһында юғары башҡарыу оҫталығы өсөн махсус диплом. Ҡырым республикаһы;\n2021 йылда «Voice Land 2021» I Халыҡ-ара вокал-хор сәнғәте конкурсында – Гран-при. Нур-Солтан ҡалаһы;\n2021 йылда III балалар, үҫмерҙәр, ололар ижады Халыҡ-ара конкурсының П-се Дәрәжә лауреаты. Һамар ҡалаһы;\n2021 йылда “Һандуғас” VIII йырсыларҙың Халыҡ-ара конкурсының 1-се Дәрәжә лауреаты. Ҡаҙан ҡалаһы;\n2021 йылда “Сулпылар” Республика телевизион конкурсының 1-се Дәрәжә лауреаты. Өфө ҡалаһы.


Материалы за Октябрь 2013 года » Страница 32 » Башҡортостан гәзите\nДонъя гиҙеү — үҙе бер ғүмер\nСпорт һәм туризм // 1-10-2013, 01:36\nРеспубликабыҙҙа социаль туризмды үҫтереү программаһында ҡатнашыусылар юллама урынына исемле сертификаттар аласаҡ.\nБашҡортостан Хөкүмәтенең 2013 йылдың 11 сентябрендәге ҡарарына ярашлы, туризмды үҫтереү буйынса оҙайлы маҡсатлы программаға үҙгәрештәр индерелде. Хәҙер пенсионерҙар, туристик ойошмаға үҙаллы мөрәжәғәт итеп, ғариза биргәндәге йүнәлешкә ярашлы социаль турҙы һайлай ала. Ветерандарға һәм инвалидтарға республика, Рәсәй төбәктәре буйлап һәм сит илдәргә ойошторолған сәйәхәттәрҙе, шифаханаларҙы һайларға мөмкин.\nКом: 0 // Уҡынылар: 773 тапҡыр // Тотош уҡырға\nСоциаль мәсьәлә // 1-10-2013, 01:33\nОшо көндәрҙә Рәсәй Хөкүмәте яңы пенсия формулаһын хуплауын белдерҙе. Уның нигеҙендә граждандарҙың һуңғараҡ ҡалып пенсияға сығыуын дәртләндереү механизмы ятыуы хаҡында хәбәр иткәйнек инде. Реформаны оҙаҡ йылдар тикшергәндән һуң, ниһайәт, рәсәйҙәр фекер алышыуҙан туҡтап, күпме пенсия аласаҡтарын иҫәпләй ала.\nИҫәпләүҙең яңы системаһы шуның менән ҡырҡа айырыла: уға шәхси пенсия коэффициенты һалынған. Күләме йыл һайын һеҙҙең эш хаҡынан сығып иҫәпләнәсәк. Пенсия элеккесә ике өлөштән — страховка һәм тупланма — торасаҡ.\nШәхси пенсия коэффициентының ни рәүешле иҫәпләнеүен аңлауы еңел түгел. Шулай ҙа төп шарттарҙы билдәләргә мөмкин.\nҠалҡандары ғәзиз еремдең\nЙәмғиәт // 1-10-2013, 01:33\nГәзитебеҙҙе алдырып уҡыусыларҙың, таратыусыларҙың, авторҙарыбыҙҙың күпселеге — донъяның әсе-сөсөһөн татыған, тырышлыҡтары менән ил байлығын һәм ҡеүәтен булдырған хөрмәтле ветерандар. Үҙҙәренең ҙур булмаған пенсияларынан өҙөп-йолҡоп тигәндәй матбуғат баҫмаларына яҙылған, халҡының тарихын күҙ ҡараһындай һаҡлап, киләсәге өсөн яуаплылыҡ тойоп, ҡаҙаныштары өсөн ғорурланып йәшәгән өлкән быуынға хөрмәтебеҙ сикһеҙ. Бөгөн редакция почтаһына ветерандарыбыҙҙан килгән хаттарға һәм улар тураһындағы һүрәтләмәләргә ҡыҫҡаса байҡау яһамаҡсыбыҙ.\nКөҙгө һайлау: эстән ҡараш\nСәйәсәт // 1-10-2013, 01:31\nЙылдың төп сәйәси ваҡиғаһы тамамланды. Рәсәйҙең 16 төбәгендә закондар сығарыу йыйылышы депутаттарын, шул иҫәптән Башҡортостанда яңы парламент һайланылар. Сараны ойоштороусыларҙың ҡатмарлы һәм яуаплы эшенең ниндәй яҡтары күҙгә салынмай ҡалды һуң — республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев менән әңгәмәбеҙ ошо хаҡта.\nКом: 0 // Уҡынылар: 1068 тапҡыр // Тотош уҡырға


'ТӨШТӘГЕ ЙЫР' ('СОН О БУДУЩЕМ')\nАфиша ⇒ "ТӨШТӘГЕ ЙЫР" ("СОН О БУДУЩЕМ")\n25.01.2019 / Большой зал\n"ТӨШТӘГЕ ЙЫР" ("СОН О БУДУЩЕМ")\nХалыҡ-ара һәм республика конкурстары лауреаты МАРСЕЛЬ ҠОТОЕВ йырлай\nМажаралы үә хикмәтле тамаша\nКөттөгөҙме? Күп һанлы тамашасылар һорауы буйынса, 25 ғинуар үҙенең урғылып, ташып торған моңло тауышы менән күптәрҙең һөйөүен яулаған йырсы, бихисап халыҡ-ара һәм республика конкурстары лауреаты Марсель Ҡотоев ҡабаттан «Төштәге йыр» исемле мажаралы үә хикмәтле тамашаһын тәҡдим итә. Үҙенсәлекле сценарийға ҡоролған концертта һеҙҙе илһамлы, тере тауышҡа башҡарылған йырҙар, хис-тойғоларға тулы атмосфера һәм күтәренке кәйеф көтә. Марсель үҙе ижад иткән «Карауан» эстрада төркөмө солистары Рөстәм Шаһыбалов, Тимур Рамаҙанов, Салауат Мөхәмәтйәровтарҙың сығыштары кисәнең сағыу бер өлөшө булып торор. Шулай уҡ, Римма Амангилдина, Эльмира Юлдашева, филармониябыҙҙың башҡа һәләтле бейеүселәре һәм артистары кисәгә йәм өҫтәр.\nМарсель Ҡотоевтың талантын һөйөүселәр, йыр-моңға битараф булмаған дуҫтар, 25 ғинуар филармонияның Ҙур залында һеҙҙе йырсының «Төштәге йыр»ын бергәләп ҡарарға саҡырабыҙ! Тамашаның режиссеры – Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Сулпан Асҡарова.


Вы здесь: Төп Бит Әҙәбиәт Повестар "Өс Таған" - Повесть - Мостай Кәрим\nНа реальные деньги стабильные выигрыши вулкан игровой клуб здесь - vulcanclub.net для игроков. . Bruno Söhnle Herrenuhren . website . Driver Hire Agency "Өс Таған" - Повесть - Мостай Кәрим\nРодительская категория: Әҙәбиәт\tОпубликовано 09.10.2009 17:36\t"Өс Таған" - Повесть - Мостай Кәрим\nСтраница 1 из 5"ӨС ТАҒАН" - Мостай Кәрим Бөркөтлө\nҺеҙҙең Бөркөтлөлә булғанығыҙ бармы? Юҡмы ни? Донъялағы иң матур ауылдарҙың береһен күрмәй нисек түҙәһегеҙ икән? Ҡыйындыр, әлбиттә. Ә бит Бөркөтлөнө күреү генә түгел, шунда тыуып, шунда үҫкән кешеләр бар. Уларға рәхәт, исмаһам, тыуҙыңмы, рәхим ит: Бөркөтлө. Шулай ҙа кешеләрҙе аңламаҫһың. Бөркөтлөләр үҙ ихтыярҙары менән ҡайҙағылыр алыҫ ҡалаларға, күҙ күрмәҫ, ҡолаҡ ишетмәҫ илдәргә барып йөрөп ҡайталар. Күргәндәрен мәрәкә итеп һөйләйҙәр. (Мин һуғышты әйтмәйем. Унда берәү ҙә мәрәкә күрәйем тип бармаған.)\nЙорттан сыға алмағандары лимон-әфлисундар үҫкән йыраҡ ерҙәр, шаулы диңгеҙҙәр, ҡыш булмай торған илдәр, төн булмай торған яҡтар тураһында хыялланалар. "Их, шуларҙы барып күрһәң ине!" - тиҙәр. Ә бына: "Их Бөркөтлөнө күрһәң ине!" - тип уфтанған кешене, ниңәлер, осратырға тура килмәне. Кешеләрҙең шундай ҡыҙыҡһынмаусан булыуына аптырарһың. Ҡыҙғаныс, әлбиттә.\nБөркөтлөлә, әйткәнемсә, донъя күргән кешеләр байтаҡ. Күрмәгәндәре лә сей наҙан түгел. Аҡты ҡаранан айыралар. Ана һарыҡ көтөүсеһе Шәрифулланы ғына тыңлап ҡарағыҙ. Алтмышҡа етеп, ситкә аяҡ атлағаны юҡ, ә үҙе ер шарын биш бармағы кеүек белә. "Ҡыҙыл буяуҙы Ҡыҙыл диңгеҙ һыуынан, ҡара буяуҙы Ҡара диңгеҙ һыуынан, аҡ буяуҙы Аҡ диңгеҙ һыуынан яһайҙар, йәнә һары диңгеҙ, Йәшел диңгеҙ, Зәңгәр диңгеҙ бар... - ти ул. - Йылы яҡта шундай тигеҙ далалар бар, ҡояш сыҡҡанда йомортҡа тәгәрәтеп ебәрһәң, ҡояш батҡансы туҡтамай барасаҡ", - ти. Ә Бөркөтлө ҡарағас, ҡайын, ҡарағай урмандары менән ҡапланған тауҙар араһында - Урал итәгендә ултыра. Уның ике яғында ике ҙур күл. Береһен - Ҡалҡанкүл, икенсеһен Ҡылыскүл тип атап йөрөтәләр. Ҡалҡаны алыҫыраҡ, Ҡылысы ауыл эргәһендә генә. Тау битләүендә үлән йәшәреүгә Ҡалҡандың һыуы йылынып та өлгөрә, ә Ҡылыстың һыуы йәй уртаһында ла, боҙ кеүек, һалҡын була, инһәң, тәнде ҡурып ала. Донъяла бер нәмә лә үҙ-үҙенән генә яралмай. Әлеге күлдәрҙең барлыҡҡа килеүе тураһында ошондай әңгәмә йөрөй. Имеш, борон-борон заманда, Уралды илбаҫарҙарҙан һаҡлағанда, бәһлеүәнгә уҡ тейгән. Ул гөрһөлдәп ергә ауған. Уң ҡулындағы ҡылысы бер яҡҡа, һул ҡулындағы ҡалҡаны икенсе яҡҡа барып төшкән. Ҡалҡан төшкән ерҙә йылы күл, ҡылыс төшкән ерҙә һалҡын күл ҡалҡҡан. "Ни өсөн шулай ике төрлө һыу сыҡҡан?" - тип һораһағыҙ, баяғы Шәрифулла былай тип яуап бирер: "Сөнки ҡылыс йән ҡыя торған яман ҡорал, ә ҡалҡан йән һаҡлай торған яҡшы нәмә",- тиер. Бөркөтлөнөң күрке күлдәр генә түгел. Уның тирәһендә кемуҙарҙан ярышып күккә үрләгән тауҙар, тау араларындағы йәшел үҙәндәр, ҡаяларҙан урғылып сыҡҡан шишмәләр, таштан-ташҡа һикереп уйнаған ҡыр кәзәләре, яҙғы шарлауыҡтарҙан көҙгө ҡырауҙарға тиклем тынмай һайраған ҡоштар йәм өҫтөнә йәм өҫтәй. Яҙғы күкрәүҙәр ваҡытында бында тауҙар гөрләп тора. Әйтерһең, улар үҙҙәре күкте күкрәтәләр. Урмандарҙа беләк йыуанлығы көпшәләр үҫә, аҡландарҙа турғай башы ҙурлығы еләктәр бешә. Кеше аяғы баҫмаған түбәләрҙә бөркөттәр бала сығара. Улар йыш ҡына саңҡ-саңҡ итеп ауыл өҫтөнән осоп үтәләр. Ана шул бөркөттәр инде бынан бик күп йылдар әүәл ауылға исем биргәндәр: Бөркөтлө. Күкрәктауҙағы әңгәмә Ҡылыскүл эргәһендәге бейек түбәне Күкрәктау тип йөрөтәләр. Уның төньяҡ битләүен ҡуйы ҡарағай урманы ҡаплаған, ә көньяҡ битләүе тап-таҡыр сиҙәмлек. Бер ҡараһаң, ул яртылаш сәсе алынған малай башына оҡшап ҡуя. Был яҡта ул шулай: ағастар тауҙарҙың төньяҡ итәктәренә һыйынып үҫәләр. Әйтерһең, улар тауҙарҙы һалҡын елдәрҙән ышыҡлар өсөн шулай итәләр. Күкрәктау башына менеп ҡараһаң, күк сите әллә ҡайҙа алыҫҡа күсеп китә. Түбәндә Яйыҡ буйына ултырған Тирмә ауылының йорттары умарталыҡтағы умарталар саҡлы ғына күренә. Ә Урал итәгендә көтөүселәр яҡҡан усаҡтың төтөнө Шәрифулла төрөпкәһенән сыҡҡан төтөн хәтле генә. Тик әллә ҡайҙа ятҡан Кирәмәт кенә аяҙ көндәрҙә ҡараған һайын яҡынайған һымаҡ күренә. Тулҡын-тулҡын булып күгәреп ятҡан бүтән түбәләр араһында уның ғына башы ҡояшта ялтырап ағарып тора, йәйге селләгә тиклем унда ҡар ята. Кирәмәт башына менеү тураһында күп малайҙар хыяллана. Ләкин унда менеү өсөн ҡара урмандар, текә ҡаялар, тәрән соҡорҙар аша уралып-уралып киткән тар, хәтәр һуҡмаҡ менән бер көн, бер төн барырға кәрәк. Ирмен тигән кеше Кирәмәткә менмәй ҡалмаҫ, әлбиттә. Ә хәҙергә Күкрәктауҙың көньяҡ битләүендә Шәрифулланың һарыҡтары керт-керт үлән ашап йөрөй. Тау башында эреле-ваҡлы биш кеше ултыра. Һары мыйыҡлы, ас яңаҡлы Шәрифулла ағай үҙе инде. Ә ҡалған дүртеһе тураһында һеҙҙең хатта ишеткәнегеҙ ҙә юҡтыр. Ғәжәп тә түгел. Уларҙың әлегә һис ни менән дан ҡаҙанғандары юҡ шул. Өсөһө кисә генә төрлө-төрлө билдәләр менән бишенсе класты тамамлап сыҡты. Тәртип яғы ла ал да гөл генә булманы. Шулай ҙа ҡойроҡ-фәлән эйәрмәне. Ыҫмала төҫлө ҡара ҡуйы сәсле, ҡылыс танаулы, сандыр малай Ғабдулла исемле. Уның сәсенә ҡулыңды тейҙерһәң, бармаҡтарың сатнап йәбешер һымаҡ. Йәмшек танаулы, табаҡ битле йыуаны - Вәзир, һыуыҡта ла, эҫелә лә уның ике бит алмаһы гел ҡыҙарып янып тора. Вәзирҙең күҙҙәрен сылт-сылт йома торған ғәҙәте бар. Бер саҡ яңы килгән уҡытыусы апай, үсекләшә тип уйлап, ошо ҡылығы өсөн уны кластан да ҡыуып сығарҙы. Үҙе шундай булһа ла рогатканан һәләк мәргән ата ул. Өсөнсөһө - Бөркөтлөлә берҙән-бер ерән сәсле, һипкелле малай Айҙар. Уның "Ҡыр кәзәһе" тигән ҡушаматы ла бар. Шәп йүгергән өсөн шулай тип йөрөтәләр. Дүртенсеһе саҡ ҡына ситтәрәк ултыра. Уның әле етеһе лә тулмаған. Сысҡан ҡойроғо кеүек кенә толомона матур ҡыҙыл таҫма ҡушып үргән. Исеме лә матур уның - Гөлнур. Тик алғы тештәре генә юҡ. Теш булмағас, ауыҙында һис кенә лә һүҙ тормай. Шәрифулла ағай бик серле тауыш менән нимә тураһындалыр әңгәмә һөйләй. Ҡалған дүртеһе тын да алмай тыңлап ултыра. Байыр яҡҡа тәгәрәгән ҡояштың һарғылт нурҙары Шәрифулланың ыҫланған мыйыҡ остарына төшөп йымылдайҙар. Йымылдайҙар ҙа уның аҫҡы ирененә һикереп төшәләр. Шуға күрә уның ауыҙынан сыҡҡан һәр һүҙе ниндәйҙер бер яңы серҙе аса һымаҡ. Нимә һөйләй икән ул? Әйҙәгеҙ, ҡолаҡ һалып ҡарайыҡ. - ...Кирәмәт башына менеү - бөркөт осор бейеклеккә күтәрелеү тигән һүҙ ул. Төндәрен уның өҫтөндә, - ти Шәрифулла, - усаҡ тирәһендә әйләнгән күбәләктәр төҫлө, йондоҙҙар һикерешеп уйнай. Улар түбән үк төшәләр - үрел дә тот үҙҙәрен! Ҡайһы бер үтә шуҡтары, яңылыш ҡаяға һуғылып, селпәрәмә лә киләләр. Ана шуны инде йондоҙ атылыу тиҙәр. Әммә Кирәмәттең ҙур хәсрәте бар. Уның башындағы кескәй генә күлдә әүәл заман алтын-көмөш балыҡтар мыжғып торған. Бәлки йондоҙҙар шулар менән шаярыр өсөн тау түбәһенә төшкәндәрҙер ҙә. Балыҡтарҙың күптән инде заты ҡороған, ә йондоҙҙар иҫке ғәҙәттәрен һаман да ташламағандар. Балыҡтарҙы бер яман кеше һәләк иткән. Ул күлгә бер генә суртан ебәргән. Шул суртан аҙмы-күпме ғүмер үтеүгә алтын-көмөш балыҡтарҙы йотоп бөтөргән. Тау быға ҡайғырған. Шул ҡайғынан түбәһендәге күле лә кибә башлаған. Ул кибеп бөтһә, Кирәмәт дөм һуҡыр булып ҡаласаҡ. Ҡояш яҡтыһын да, болоттар аҡҡанын да, йондоҙҙар йымылдауын да күрмәйәсәк. Теге ҡомһоҙ суртан да дөмөгөүен дөмөккән, тик күлдәге йән эйәләрен бөтөрөп дөмөккән. Әгәр батыр егеттәр табылып, беҙҙең Ҡылыстағы төҫлө алтын-көмөш балыҡтарҙы шунда илтеп ебәрмәһәләр, ул күл кибәсәк. Кирәмәт хәсрәтенән ишелеп төшәсәк. Көндәрҙән бер көндө анау аҡ нур сәсеп торған бейек тау урынында бушлыҡ тороп ҡалһа, бик күңелһеҙ буласаҡ. Шулай түгелме ни, егеттәр? Егеттәр өндәшмәне. Башлыҡ һайлау Ҡояш алыҫтағы урманға барып төртөлгәндә, Шәрифулла һарыҡтарын фермаға табан ҡыуып китте. Малайҙар ҙа ҡайтыр яҡҡа ыңғайланы. Башлап Вәзир өндәште: - Кирәмәттең хәле мөшкөл икән... - Бер суртан арҡаһында... - тип ҡушылды Айҙар. - Суртан түгел, бер яман кеше арҡаһында, - тип төҙәтте Ғабдулла. - Кирәмәтте был хәлдә ҡалдырырға ярамай. - Күп итеп ыуылдырыҡ йыяйыҡ та,- тип кәңәш бирҙе Вәзир, - илтеп һалайыҡ. Балыҡ ул ыуылдырыҡтан ярала. Айҙар уны ҡырт киҫте: - Ыуылдырыҡ түгел, тере балыҡ ебәрергә көрәк! - Ҡыҙыл ыуылдырыҡ магазинда лә бар,- тип хәбәр итте Гөлнур. Малайҙар бер-береһенә ҡарашып алдылар. Шундай ҙур эш тураһында кәңәш барғанда был "ике ҡолаҡтың" артыҡ булыуы һәр кемгә асыҡ ине. Ҡарышырға урын ҡалдырмаҫлыҡ итеп, Айҙар һеңлеһенә бойороҡ бирҙе: - Ысҡын бынан! Ләкин Гөлнур ҡарышты: - Ысҡынмайым. - Шыл тиҙәр һиңә! - Шылмайым, үҙең шыл. Айҙар ҡаты бойороҡто ҡапыл йомшаҡ вәғәҙәгә алмаштырҙы: - Тыңлаһаң, турғай балаһы тотоп бирермен, һылыуым, хатта икене. - Антмы? - Ант! Гөлнур шунда уҡ ауыл яғына тороп йүгерҙе. Сыбар күлдәге генә елберләп ҡалды. Беҙҙең яҡта кешеләр етди нәмә тураһында аяғөҫтө баҫып һөйләшмәйҙәр. Аҡылды ултырып йыялар. Малайҙар йәшел үлән өҫтөнә аҡыл йыйырға ултырҙылар. "Кирәмәтте ҡотҡарырғамы, юҡмы?" - тигән һорауҙы ҡабатлауҙың кәрәге юҡ ине. Ул һис шикһеҙ ҡотҡарылырға тейеш. Ә ҡотҡарыу юлдары тураһында фекер төрлөсәрәк булды. Айҙар колхоздың балыҡсылар бригадаһына барып ярҙам һорарға кәңәш итте. Вәзир уны үсекләргә үк кереште: - Ярҙам, ярҙам, имеш... Бар, бөтә ауылға сығып ҡысҡыр, ярҙам, һора. Бахыр. - Ул теш араһынан серт итеп төкөрөп ҡуйҙы. - Башта уҡ ант итәйек, - тине Ғабдулла,- был - сер. Өндә лә, төштә лә, аҫһалар ҙа, киҫһәләр ҙә серҙе сисмәҫтән булһын. Кем дә кем телен тыя алмай, ул һатлыҡ йән тип аталасаҡ. Антмы? Үҙе ҡуш ҡулын маңлайына ҡуйып ант итте: - Ант! Уның артынан Вәзир менән Айҙар ҡабатланы: - Ант! - Ант! - Ыуылдырыҡлыһын һайлап ҡына беҙгә дәү бер күнәк балыҡ тоторға кәрәк, - тине Ғабдулла. Вәзир һикереп үк торҙо: - Ниңә уны тотоп торорға? Мин Ҡылыстағы балыҡсыларҙың балығы ҡайҙа торғанын беләм. Эңер төшкәс, бер түгел, ике күнәк сәлдереп килтерәм мин һеҙгә. Тик һалып торорға мурҙа ғына булһын. - Батмай. Тура эште кәкере ҡул менән эшләмәйҙәр! - Был һүҙҙәрҙе Ғабдулла әйтте. Ләкин улар баяғы Шәрифулла һүҙҙәре ине. Вәзир ҙә тиҙ генә ҡойолоп төшмәне: - Ҡалайыраҡ эре сирттергән була, - тине ул, һуҙа биреп, - әйтерһең, башлыҡ... - Малайҙар! - тип ҡысҡырҙы Айҙар. - Беҙгә, ысынлап та, бер башлыҡ кәрәк. Кем башлыҡ була? Ҡалған икәү, йәнәһе төптән уйлаған булып, байтаҡ ҡына өндәшмәй торҙо. Сөнки кәңәш ваҡытында һәр һүҙгә тиҙ үк ҡушылып барыу ир кешегә килешмәй. Шулай ҙа Айҙар тәҡдимен иғтибарға алмау мөмкин түгел ине. - Башлыҡты һайларға кәрәк, - тине һайлау-һайланыуҙарҙың рәтен яҡшы уҡ белгән Ғабдулла. Шул саҡ Вәзир үҙенең барлы-юҡлы баҫалҡылығын бөтөнләй юғалтып ташланы. Ул, ҡыҫыҡ ҡара күҙҙәрен сылт-сылт йомоп, ялбарырға тотондо: - Малайҙар, ә, малайҙар, минең бер генә лә башлыҡ булғаным юҡ...- Хатта уның тауышы ҡалтыранды. - Айҙар ҡыш буйы класта староста булды, Ғабдулла стена газетаһына һайланды, район слетына барҙы. Бер мин генә... Вәзирҙең уң күҙенән бер бөртөк йәш бына-бына тәгәрәп төшәм тигәндә, Ғабдулланың, тау еле кеүек, һалҡын тауышы уны тыйып ҡалды: - Башлыҡты һорап алмайҙар! Ләкин Вәзир өмөтөнән тиҙ генә баш тартманы. Ул үҙенсә шундай хәйләкәр юл уйлап тапты: - Шыбаға! Кем өҫкә сыға, шул башлыҡ була. Инде уға Айҙар ҡаршы төштө: - Шыбағаны уйында ғына тоталар. Тапҡан уйын! Кемуҙарҙан ярышырға ла, уҙған кеше башлыҡ була. Хәҙер Вәзир арҡа терәберәк һүҙ башланы: - Харап икән. Йүгеректе башлыҡ итергә, имеш. "Башлыҡ" ул "аяҡ" һүҙенән түгел, "баш" һүҙенән алынған - белмәһәң, бел. Иң йәтеше уның мәргәнлектә ярышыу. Кем мәргән ата, шул командир. Ана, Ғабдулла әйтһен! Ғабдулла, әлбиттә, үҙ фекерен әйтеүҙән баш тартманы: - Иң дөрөҫөн әйтәйемме? - Әйт! - Иң дөрөҫө - көрәштә көс һынашыу. Кем алышта еңә, шул башлыҡ. Ғабдуллаға ҡаршы төшөү урынһыҙ булһа ла, малайҙар оҙаҡ бәхәсләштеләр. "Ҡара көс күрһәтеп кенә башлыҡ булыу замандары үткән инде", - тигән өсөн Вәзирҙең саҡ-саҡ ҡына яңағына эләкмәне. Шулай ҙа, аҙаҡ килеп, ғәҙеллек еңде. Өсөһөнөң дә һүҙе һүҙ булды. Башта малайҙар үҙҙәре ултырған ерҙән ауыл ситендәге яңғыҙ ҡарағасҡа тиклем йүгереп уҙышырға булдылар. Өсөһө лә, балаҡтарын төрөп, Айҙар таяҡ менән һыҙып билдәләгән һыҙыҡҡа баҫтылар. Вәзир команда бирҙе: - Раз, два, пли! Йәйәнән ысҡынған уҡ шикелле, Айҙар шунда уҡ атлығып алға сыҡты. Их, йүгерә лә һуң! Табандары ергә лә теймәй, тик үксәләре генә алмаш-тилмәш ялтырап бара. Байтаҡ ара Ғабдулла ла унан артыҡ ҡалышманы. Вәзир, инәһенә эйәрер-эйәрмәҫ барған ялҡау ҡолон һымаҡ, артта уҡ тороп ҡалды. Уның Айҙарға асыуы килде: "Ерән шайтан! - тине ул эсенән. - Ботон таш менән бәреп һындыраһыңмы ни? һөрлөгөп тә китмәй бит, исмаһам!" Айҙарҙың һөрлөгөргә самаһы юҡ ине. Ул, Ғабдулланы дилбегә буйы артта ҡалдырып, ҡарағасты килеп ҡосаҡланы. Ғабдулла икенсе урынды алды. Ярты юлға еткәс, Вәзир лап итеп ергә ултырҙы. Уң аяғын күтәреп, нимәлер соҡонорға тотондо. Күрәһең, табанына сүп кергәндер. Бер аҙҙан ул, аҡһай биреп, иптәштәрен ҡыуып етте. - Ниңә шул тиклем йән-фарман сабаһың, аяҡтарыңды ҡыҙғаныр инең саҡ ҡына, - тип көлдө унан Айҙар. - Аяғыма сүп керҙе,- тине Вәзир.- Мине ярышта ҡатнашмаған тип иҫәпләгеҙ! Вәзирҙең аяҡ табанына, белгестәрсә ентекләп, тикшереү үткәрҙеләр. Ләкин унда былтырғы яраларҙың йөйҙәренән башҡа телгә алырлыҡ һис нәмә табылманы. Вәзир, бәхәскә инмәй генә, үҙенең еңелеү оятын күтәрергә мәжбүр булды. Эште оҙаҡҡа һуҙмай, ярыштың яңы төрө башланды. Тәүҙә өсөһө лә һәр саҡ янда йөрөй торған ҡоралдарын - рогаткаларын салбар кеҫәләренән һурып сығарҙылар. Бер тауыштан ярыштың шарттары раҫланды. Ҡарағастың түбәндә генә һерәйеп торған ҡоро ботағына Айҙарҙың сигелгән түбәтәйен ҡуйҙылар. Ҡарағастан утыҙ аҙым үлсәп, таяҡ ҡаҙанылар. Ошонан тороп атырға тейештәр. Кеҫәләрҙә һәр саҡ йөрөй торған запастан иң йоморо, иң шыма өсәр таш алдылар. Өс атыуҙа түбәтәйгә кем күберәк тейҙерә, тимәк шул ота. Сиратты алфавит буйынса билдәләнеләр. Беренсе булып Айҙар атты. Тәүге таш выжлап осоп китте, ләкин ҡайҙа барып тейгәнен берәү ҙә күрмәне. Икенсеһе шап итеп ҡарағастың үҙенә һуғылды. Өсөнсөһөн Айҙар бик оҙаҡ тоҫҡаны. Инде быныһы түбәтәйҙе осороп алып китергә тейеш ине. Ләкин таш үҙ юлына китте, түбәтәй ҡымшанмай тора бирҙе. Икенсе булып майҙанға Вәзир сыҡты. Башта ул бик етди ҡиәфәт менән бер талай сәпкә ҡарап торҙо. Ашыҡмай ғына рогаткаһын ҡорҙо. Бына ул тоҫҡай башланы. Тап шул ваҡытта уның йәлпәк танауына бер серәкәй килеп ҡунды. Ләкин Вәзирҙең уға иҫе китмәне. Быны күреп торған Айҙарҙың эсе бошто: "Ҡурҡаҡ һин, серәкәй,- тип әрләне ул эсенән теге оҙон морондо. - Танауына ҡунғансы, күҙенә килеп инһәң, ни ерең кәмер ине, йүнһеҙ... Етмәһә, минең сигелгән түбәтәйгә ата". Айҙар һуҡранып та бөтә алманы, түбәтәй осоп та китте. - Бер ҡоймаҡты майланыҡ, - тине Вәзир эре генә. Ғабдулла йүгереп барып түбәтәйҙе кире урынына ҡуйҙы. Икенсе атыуҙа түбәтәй, йәмшәйеп, тағы ла килеп төштө. Был юлы Айҙарҙың башы сатнап китте. Таш, әйтерһең, уның түбәтәйенә түгел, маңлайына килеп тейҙе. Вәзир үҙенекен ҡабатлай бирҙе: - Ике ҡоймаҡты майланыҡ! Өсөнсө атыу бәхәсле булын сыҡты. Түбәтәй төшөүен төштө, ләкин ул ботаҡ һелкенеүҙән генә төштө. Таш был юлы түбәтәйгә түгел, ботаҡҡа тейгәйне. Вәзир тағы ла тантаналыраҡ итеп йәнә ҡысҡырған булды: - Өс ҡоймаҡты майланыҡ! - Майламайыраҡ тор әле... - тине Айҙар, эстән һөйөнөп, - майың етмәҫ! - Күҙең ҡыҙамы? Эсең әрнейме?- Өсөнсө атыуҙың буш булыуын Вәзир үҙе лә белә ине. Ләкин маһайған йүгеректе үсекләгеһе килде уның. - Бына шулай атырға кәрәк, Айҙар мырҙам, - тип кәпрәйҙе ул. - Был һиңә тыр-мыр йүгереү түгел. - Шул тиклем маҡтаныуҙан нисек телдәре талмай, - тип бошондо Ғабдулла. - Вәзирҙең өсөнсө ташы барыбер иҫәпләнмәй. Харамлашһа ла! Вәзир ҙә артыҡ ныҡышманы. Сөнки ул Ғабдулланың уҙа алмаҫын яҡшы белә ине. ысынлап та, Ғабдулла, өс атыуҙан бары бер генә тейҙереп, икенсе урынға сыҡты. Яңғыҙ ҡарағастың күләгәһе Вәлиҙәрҙең картуф баҡсаһына барып еткәндә, көрәш майҙаны асылды. Шыбаға буйынса, тәүҙә Вәзир менән Айҙар, устарына төкөрөп, ҡара-ҡаршы килеп баҫтылар. - Алыш бармы, еңеш бармы? - тине Айҙар. - Алыш та бар, еңеш тә бар! - тин, Вәзир тағы бер тапҡыр усына төкөрҙө. Һабантуй майҙанындағы көрәшселәргә оҡшатып, улар яурынға яурын һуғып алдылар. Шунан һуң ғына, бер-береһенең күлдәген арттан бороп тотоп, билдән алыштылар. Улар, орсоҡ кеүек әйләнеп, байтаҡ йөрөнөләр, икеһе лә мышнап төштө. Ләкин берәү ҙә бил бирмәй. Малайҙарҙың көс бер сама булһа ла, Айҙар киҫкә кеүек ауыр Вәзирҙе күтәреп сөйөргә иҫәп тотмай ине. Ул бер нисә тапҡыр, үҙе ҡырын йығылып, Вәзирҙе баш аша осорорға маташып ҡараны, әммә теге гөрҫ итеп уның өҫтөнә ауып торҙо. Хатта бер ваҡыт Айҙарҙың үпкәһе боғаҙына килгәндәй булды. Алыш тауышһыҙ-тынһыҙ дауам итте. Аяҡ салыу кеүек харамлашыуға берәү ҙә барманы. Бер саҡ иҫләмәгәндә генә Вәзир Айҙарҙы бөрөп алды ла, билен өҙөрҙәй ҡыҫып, күкрәгенә күтәрҙе. Айҙарҙың яҙғы себешкенән яңы ғына ҡотолоп килгән аяҡтары ерҙән өҙөлдө. Улар, таяныс эҙләгән шикелле, тыбырсынырға тотондолар, тик таяныс таба алманылар. Вәзир, ҡырын йығыла биреп, оҙонса буйлы ҡаҡса Айҙарҙы баш аша ырғытты. Шул ваҡыт нимәлер пыр-р-р итеп йыртылып китте. Тәгәрәп ятҡан Айҙарҙың ике усында Вәзир өҫтөндәге зәңгәр күлдәктең ике итәге ине. Хужа өҫтөндә бары ике еңе менән яғаһы ғына эленеп ҡалған. Вәзирҙең ғәҙәттән тыш батыр ҡиәфәтен башта күргән Ғабдулла ҡысҡырып көлөп ебәрҙе. Ҡабырғаһы менән осло ташҡа барып төшкән Айҙар, ауыртыныуын онотоп, Ғабдуллага ҡушылды: - Юлбарыҫ тиреһе ябынған баһадир! Хаха-ха! Әлегә бер нәмә лә аңламаған Вәзир, битендәге тирен һөртмәксе булып, күлдәк итәген ҡапшаны. Ләкин ҡулы яланғас ҡорһағына тейҙе. Ул бары шунда ғына Айҙар ҡулындағы сепрәктәрҙең ҡайҙан йолҡоп алынғанын төшөндө. Вәзир бына хәҙер йә ҡысҡырып илар, йә Айҙар менән һуғыша башлар тип көтәһегеҙҙер, бәлки. Көтмәгеҙ, көтөүегеҙ бушҡа сығасаҡ. Вәзир донъяның ваҡ-төйәгенә иҫе китеп бара торған малай түгел. Йәнә шуны ла әйтеп үтергә кәрәк. Кейем-һалым һандығы уның бөтөнләй үк буш та түгел. Өйҙә тағы бер күлдәге бар. Тик бына төҫөн генә хәтерләүе ҡыйын. Дөрөҫөрәге, уның төҫө юҡ. Көн ашаған. Шулай ҙа "Юлбарыҫ тиреһе ябынған баһадир" иптәштәренә ҡушылып көлмәне. Ниңәлер, көлгөһө килмәне. Танауын йыйыра биреп, ғорур ғына әйтеп ҡуйҙы: - Баш һау булһа, мал табылыр әле.- Был саҡ ул үҙендә дейеүҙе еңерлек көс һиҙҙе. Автомобиль тәгәрмәсенә тын өргән шикелле, кемдер уның беләктәренә көс өрөп тултыра, уның мускулдары ҡабарып тулыша ла таш булып ҡата, имеш. Көрәш әле бөтмәгәйне. Вәзир Ғабдулла ҡаршыһына килеп баҫты: - Алыш бармы, һалыш бармы? - Алыш та бар, һалыш та бар! Сәмләнеүҙең сигенә еткән Вәзир йән асыуы менән Ғабдулланың салбар ҡайышынан эләктереп алды. Ләкин Ғабдулла көрәште ҡабул итмәне. Сөнки "дошмандың" өҫтөндә күлдәге лә, билендә ҡайышы ла юҡ ине. Етмәһә, салбары ла өлтөрәп кенә тора. Ҡыҫҡаһы, уның тотонор нәмәһе юҡ ине. Айҙар үҙ ҡайышын сисеп Вәзиргә бирҙе. Баштарын сайҡай-сайҡай һөҙөшөргә килгән йәш үгеҙҙәр кеүек ғәйрәтләнеп, малайҙар бер-береһенә ташландылар. Алыш был юлы баяғынан да яманыраҡ барҙы. Хәйләкәр Вәзир, бил бирмәҫкә тырышып, осаһын һуҙып, гел эйелеп йөрөнө. Ул башта Ғабдулланың хәлен бөтөрөргә иҫәп тотто. Ләкин беше имән кеүек Ғабдулла тиҙ генә әлһерәп төшә торғандарҙан түгел ине. Ул Вәзирҙең хәйләһенә ирек ҡуйҙы. Бара торғас, улар алышҡан ер, үләне тапалып, тап-таҡыр булып ҡалды. Үҙәнгә һалҡынса шыйыҡ эңер төшә башланы. Ә "батырҙар" йән-фарман килеп һаман алыша бирҙе. Вәзирҙең итләс арҡаһына бөрсөк-бөрсөк тир бәреп сыҡты. Ә Ғабдулланың күлдәгендә әле дым күренмәй ине. "Уңған аттың тире сыҡҡансы, ялҡау аттың йәне сығыр", - тигәндәре ошо булалыр инде. Вәзир көйөнә йөрөп, Ғабдулла ялҡыуҙың сигенә сыҡты. Ул, ҡапыл теҙләнеп, Вәзирҙең күкрәк аҫтына инде. Күҙ асып йомғансы, тегене яурынына алды ла зырылдатып әйләнергә тотондо. Әйләнеп-әйләнеп йөрөнө лә, үҙе йығылып, Вәзирҙе баш аша тәгәрәтеп ебәрҙе. Оҙаҡ барған ҡаты алыш шулай кинәт кенә тамам булды. Нимә тип былай көс һынашыуҙарын малайҙар онотоп та өлгөргәйне инде. Арала иң зирәк иҫәпләнгән Айҙар, беренсе булып, бәхәстең башын хәтергә төшөрҙө. - Һайлауҙар бөттө, - тине ул.- Башлыҡҡа суҡмарҙы тапшырырға ваҡыттыр инде. Дүрт күҙ берсә Ғабдуллаға төбәлде. Иң күп отош, әлбиттә, уның яғында ине. Хәтер ҡалыуҙың йәки үс һаҡлауҙың нимә икәнен белмәй торған Вәзир тәүбашлап Ғабдулла алдына килеп баҫты: - Теләһәң утҡа, теләһәң һыуға алып ин! Беҙ һинең тоғро юлдаштарың. - Малайҙар, - тине Ғабдулла, - әкиәттә лә бит батырҙар өсәү булған: береһе йүгерек, береһе мәргән, береһе көрәшсе. Ҡалай һәйбәт булып сыҡты. - Юҡ инде, иптәшкәй, баш берәү генә була, һин - Башлыҡ, һиңә - ура! - Айҙар тауҙарҙы яңғыратып һөрән һалды. Башлыҡҡа хас етди тауыш менән Ғабдулла үҙенең беренсе фарманын халыҡҡа иғлан итте: - Кирәмәтте ҡотҡарыу өсөн төҙөлгән отрядҡа "Өс таған" тип исем ҡушырға. Ризамы? - Риза. Артистар бейей торған шундай бейеү ҙә бар хатта, - тип өҫтәне Вәзир. Айҙар баш ҡына ҡаҡты. Ошо тарихи фарманды ҡабул иткәндән һуң, малайҙар ҡосаҡлашып ауыл яғына атланылар. "Өс таған" был мәлдә үҙен мәңге ҡаҡшамаҫлыҡ итеп һиҙә ине. Вәзирҙең беренсе һәләкәте Уң ҡулы менән Башлыҡты ҡосаҡлап барғанда, мәргәндең күңеле үҫеп китте. Ун ике йәшкә тиклем башлыҡ булмай йәшәгән икән, бынан һуң да йәшәр. Бына ниндәй кәрәкле кеше ул! Вәзирҙең кемгәлер яҡшылыҡ ишләгеһе, кемделер ҡыуандырғыһы килде. Ул салбарының һул кеҫәһендәге һалҡын ғына тос нәмәне ҡапшап ҡараны. - Малайҙар, ә, малайҙар, туҡтағыҙ әле, - тине ул. - Башлыҡҡа ҡоралһыҙ йөрөү килешмәҫ. Мә, Ғабдулла, ал. - Ул кеҫәһенән һөйәк һаплы боронғо бәке сығарып Ғабдуллаға һуҙҙы. Башлыҡ менән йүгеректең дүрт күҙе һигеҙ булды. Бындай затлы нәмәне улар беренсе тапҡыр күрәләр ине. - Ҡайҙан ҡулға төшөрҙөң быны? - Һорашып торма, биргәндә ал. Ләкин Башлыҡ бүләкте алырға ашыҡманы. Бәке оҡшаны уға, бик оҡшаны. Тик: "Был нәмә Вәзир ҡулына яҙып-яңылышып килеп инмәнеме икән", - тигән шик уны тыйып ҡалды. Сөнки мәргән ҡулына ундай малдар кереп сыҡҡылай ине шул. - Ҡайҙан алдың, дөрөҫөн әйт. Юғиһә бәкеңә бармаҡ осомдо ла тейҙермәйем. - Дөрөҫө ни инде уның... Биргәс, ал да ҡуй. - Ҡайҙан алдың тиҙәр һиңә? - Ҡайҙан тип ни... Дөрөҫө генә... - Вәзир ҡапыл төйөлөп ҡалды. - Нимә, дөрөҫө генә? - Дөрөҫөн генә әйткәндә, бая мин уны Шәрифулланың сумкаһынан сәлдерҙем. Ниңә, оҡшамаймы ни? - Был ваҡыт Вәзир үҙенең яҙа атҡанын һиҙеп ҡалғайны инде. - Урланыңмы? - Башлыҡ ике юлдашын ике яҡҡа этәреп ебәрҙе. Күҙҙәренән уның уҫал осҡондар сәсрәп сыҡты. - Урланыңмы, эт ҡайышы? - Урламаным, сәлдерҙем, - тип аҡланды Вәзир, - һабы күренеп тора ине. - Ух, бәке ҡарағы! - Ғабдулла уға бер ҡунып та төштө. Икенсе һелтәгәндә уның ҡулын Айҙар тотоп ҡалды. -- Ҡулыңды бысратма шуға һуғып, - тине ул. Башлыҡ шунда уҡ үҙенең икенсе фарманын иғлан итте: - Көтөүсе Шәрифулланың һөйәк һаплы бәкеһен урлаған өсөн, ҡараҡ Вәзирҙе "Өс таған"дан сығарып ташларға. Бынан һуң уға ҡул бирмәҫкә, һүҙ ҡушмаҫҡа. Мәсхәрә! - Ҡараҡҡа мәсхәрә! - тип ҡабатланы Айҙар. Вәзир, үҙ хәленең бөтә әшәкелеген аңлап, башын түбән эйҙе. Уның күҙҙәре үлән төбөндәге үҙенең бәләкәс кенә өңөнән имгәкләп сығып килгән ҡуңыҙға туҡталды. Ҡуңыҙ тишектән сыҡҡас, тирә-яҡҡа һынаулы ҡараш ташлағандай, саҡ ҡына туҡтап торҙо ла үҙ юлына китеп барҙы. Уның эштәре Вәзирҙекенә ҡарағанда шәберәк ине. Мәргән өҫтөндәге зәңгәр сәләмәләрҙе киске һалҡынса ел тартҡылай. Буй-буй ҡара эҙ ҡалдырып, маңлайынан тир аға, күҙҙәре ғәҙәттәгенән дә йышыраҡ сылтлап йомола. Тик иҙеүендәге ҙур аҡ төймә генә, һис нәмә булмағандай, үҙ урынында тыныс ултыра. Был минутта Вәзирҙәге берҙән-бер аҡ тап ана шул төймә ине. Ошо мәлдә ситтән генә берәй кеше ҡарап торһа, ул былай тип әйтер ине: "Ер йөҙөндә хәҙер иң ҡайғылы кеше Вәзир. Ҡыҙғанығыҙ уны, ғәфү итегеҙ",- тиер ине. Ләкин мәргәндең элекке иптәштәре уға ситтән генә ҡараманылар. Ҡыҙғаныу, ғәфү итеү кеүек йомшаҡлыҡтарға улар күңелендә урын ҡалмағайны. Был кистә "Өс таған" буйынса өсөнсө фарман яңғыраны: - Бәкене хәҙер үк хужаһына илтеп бирергә, Шәрифулланың аяғына йығылып, ғәфү үтенергә! Әгәр ҡарышһа, "ҡараҡ" тигән яманатты бөтә ауылға таратырға! Башлыҡ икенсе фармандың аҙағын яңынан ҡабатланы: - Ҡараҡҡа ҡул бирмәҫкә, һүҙ ҡушмаҫҡа! Мәсхәрә! - Мәсхәрә! "Өс таған"дың икеһе, ҡапыл боролоп, ҡайтыр яҡҡа китте. Бер-ике аҙым атлағас, улар артҡа әйләнеп, Вәзиргә мыҫҡыллы ҡараш ташланылар, һәм теш араһынан төкөрөп ҡуйҙылар. Өсөнсө "таған" һерәйеп баҫып ҡалды. Оҙаҡ торҙо ул. Бөгөн донъя бөтһә, ул Башлыҡтың һуңғы фарманын, бәлки, үтәмәҫ тә ине. Ләкин иртәгә лә көн бар бит. Шуны уйлап, Вәзир туп-тура ферма яғына йүгерҙе. Шәрифулла, эшен бөтөрөп, ҡайтырға сыҡҡайны. - Бына, ағай, Күкрәктауҙа таптым...- тип шыуҙырҙы ул. Дөрөҫөн әйтеп, ғәфү һорарға уның көсө етмәне. - Вәт маладис, мырҙам! Ғәҙел егет икәнһең. Рәхмәт үҙеңә, - тине Шәрифулла. Ләкин бындай маҡтауҙар һәм рәхмәттәр "ғәҙел егетте" ҡыуандырманы. Сөнки был юлы бер рәхмәт Вәзирҙе мең бәләнән дә ҡотҡарасаҡ түгел ине . Назад Вперёд >>


Благовар ҡасабаһының иң ситендә, ҡайынлыҡҡа яҡын ябай ауыл өйө тора. Тәү ҡарамаҡҡа ғәҙәти йорт, тыштан тар ғына таҡталар менән көпләнгән, верандаһы ла бар. Ентекләберәк ҡараһаң, уның бер ҙә ғәҙәти түгел, ә уникаль булыуы аңлашыла . Благовар районында ғына түгел, бөтә республикала икенсе бындай йорт юҡтыр, моғайын. Сөнки ул... утындан, ғәҙәти, уты ҙ сантиметр итеп ҡырҡылған төрлө йыуанлыҡтағы утын\n- Ошо утындан башланды ла инде, - тип һөйләй йорт хужаһы Рафаяз Нәсибуллин. - Ул йылы мин утынды күп итеп әҙерләнем, түмәрҙәргә ҡырҡып сыҡтым һәм улым Альберт менән әрҙәнә теҙә башланыҡ. Ярайһы уҡ оҙон һәм бейек әрҙәнә килеп сыҡты. Тәмәке тартырға туҡтағас, уға оҙаҡ ҡына ҡарап ултырҙым, һәм ҡапыл башҡа бик шәп уй килде. Эврика! Был бит йорттоң әҙер стенаһы! Шундай уҡ ысул менән дүрт стенаны ла һалырға мөмкин . Ә ул саҡта минең тап яңы өй һалырға әҙерләнеп, бүрәнәнән төҙөргәме әллә кирбес алырғамы тип уйланып йөрөгән сағым ине . Кирбес ҡыйбатҡа төшә, тағы килеп күпме цемент кәрәк. Яҡшы бура - үҙе бер дефицит. Утынға бәйле иһә бер проблема ла тыумай - эргәлә генә урман, унда ҡоро имәндәр бер нисә йортҡ а етерлек. Һәм ошо идея менән яна башланым. Тәбиғәтемдә шундай һыҙат бар минең: алдыма маҡсат ҡуйғанмын икән, уны бойомға ашырмайынса туҡтамайым.\nБашта ҡағыҙға йорттоң схемаһын, проектын төшөрҙөм. Иң ваҡ\nдеталдәренә тиклем барыһын да ентекләп уйланым. Иң мөһиме -\nутындан эшләнгән стена емерелеп төшмәһен, өҫтөнә өрлөгөн, асамайын, түбәһен ҡуйырлыҡ ныҡ булһын.\nУн икегә туғыҙ метрлыҡ буласаҡ йорт периметры буйынса имә н бағаналар ултырттым. Ер аҫтына киткән өлөшөн алдан ыҫмалаланым, өҫтәүенә тағы ла металл торбалар өсөн нефть үткәреүселәр файҙаланған изоляция пленкаһы менән ураттым -\nбыл ағас серемәһен өсөн кәрәк. Бағаналарҙы өс метр һайын ултыртып сыҡтым. Артабан нигеҙен ҡойҙом, бетон менән нығытылған бағаналар уның эсендә ҡалды. Инде утындарҙы теҙә башларға ла ваҡыт. Етерлек имән утын әҙерләнем.\nИҙмә сифатында һалам өҫтәлгән ҡәҙимге балсыҡты файҙаландым. Ағасҡа бетон ҡағылмаһын өсөн нигеҙ өҫтөнә рубероид түшәнем. Тәүге рәтен ныҡ торһон өсөн тигеҙ яғын аҫҡ а ҡаратып, уртаға ярылған түмәрҙән һалдым. Ҡалған түмәрҙәр икеһе араһындағы уйымға һалынды. Иң өҫтәге өс рәтенә тотош бүрәнә тотондом. Әйткәндәй, өс бүрәнәнән торған бураны башта\nерҙә эшләнем, асамайҙары ла шунда уҡ ҡуйылды, һуңынан уны егеттәр менән юғарыға күтәрҙек. Бағаналар ныҡ торһон өсөн ми н уларҙы мөйөштәренән ныҡлы ҡорос сым менән ураттым, өҫтәүенә юғарылағы бураға атлама менән беркеттем, уны бер ниндәй көс тә емерә алмаясаҡ.\nӨйҙө улым менән апрель айында төҙөй башланыҡ. Эштән ҡайтабыҙ ҙа һалам ҡушылған балсыҡ иҙеп, бер рәтен һалабыҙ. Икенсе көнө эштән һуң - икенсе рәтен. Шулай итеп йәй буйына стеналарҙың эшен бөтөрҙөк. Көҙгә йорт әҙер ине инде, хатта электрын да үткәреп өлгөрҙөк. Әммә кәбисә йылы булғанлыҡтан,\nул йылда күсенмәҫкә кәңәш иттеләр һәм беҙ иҫке йортта ҡышларға булдыҡ. Ә инде яҙын яңы өйгә күстек һәм бына инде туғыҙ йыл бында ҡатыным Әлфирә, улым Альберт, ҡыҙҙарым Лена һәм Диана, кейәүебеҙ Ринат, ейәнебеҙ Ратмир менән йәшәйбеҙ. Йорт ҙур, урын барыһына ла етә. Йәйен уның эсендә\nһалҡынса, ҡышын йылыны ла яҡшы тота.\nРафаяздың ентекле хикәйәләүен тыңлағанда, төҙөлөш буйынса\nбелеме булмаған ауыл кешеһе ябай утындан ғәжәйеп йорт төҙөп\nултыртыу техникаһын ҡайҙан белде икән тигән һорау миңә тынғ ы бирмәне. Был бит үҙе бер ноу - хау, уға патент алырға ла б улалыр, моғайын. Ниңә ул бер кемдең дә башына килмәгән, ә Р афаяз иһә уйлап табыу ғына түгел, төҙөп тә ултыртҡан. Өй ысынлап т а\nбына тигән, иркен, йылы, уңайлы, унда тын алыуы ла еңел, һә м йорттоң тағы ла әллә күпме хеҙмәт итәсәге шик тыуҙырмай.\n- Мин төҙөлөш эшенә ниндәйҙер уҡыу йортонда өйрәнмәнем. Мине практик тип әйтергә булалыр, моғайын. Бәләбәй ауыл хужалығы техникумын, Башҡорт дәүләт ауыл хужалығы институты механика факультутының дүрт курсын тамамланым, бер нисә йыл "Благовар" совхозында баш инженер вазифаһын башҡарҙым. Бөгөн Первомайский ҡасабаһында райжилкомхоз участкаһына етәкселек итәм. Уға тиклем байтаҡ йылдар Благовар районының капиталь төҙөлөш бүлегендә эшләргә, хатта был бүлекте етәкләргә лә тура килде. Күп кенә ауыл хужалығы ҡоролмалары - малсылыҡ фермалары, комплекстар, техник оҫтаханалар, торла ҡ йорттарҙың проекттары минең ҡулдар аша үтте. Өфөлә барлыҡ ғилми - тикшеренеү институттарында ла булғаным бар. Шуға күр ә проект төҙөү, уны уҡыу минең өсөн ҡыйынлыҡ тыуҙырмай. Тағы\nккилеп атайым Нурфаяз Нәсибуллин Йәрмәкәй районында билдәле балта оҫтаһы. Ҡасандыр беҙ уның менән тыуған Усман -\nТашлы ауылында ғына атайымдың ҡулдары менән 30 - гә яҡын бура күтәрелеүен иҫәпләп сығарҙыҡ. Мин һәр ваҡыт атайым эргәһендә булдым, ул мине балта тоторға өйрәтте. 14 йәшемдән\nүҙаллы тормош башланым. Бер һүҙ менән әйткәндә, тормош үҙе күп нимәгә өйрәтте.\nҺүрәттәрҙә: утындан һалынған йорт, Рафаяз Нәсибуллин үҙен ең өйө эргәһендә.


Һөҙөмтәлә, 1-се урынды—5-се мәктәп, 2-се урынды гимназия-интернат менән гимназия, 3-сө урынды 9-сы лицей һәм Р.Өмөтбаев исемендәге лицей яуланы. Кәүҙәне күтәреү буйынса 1-се урынға—Н.Юлғотлин (Р.Өмөтбаев исемендәге лицей), 2-се урынға И.Рәхмәтуллин (гимназия-интернат) менән Р.Дәминдәров (9-сы лицей), 3-сө урынға К.Куликов (гимназия), Р.Залимов (1-се мәктәп) һәм Д. Сөләймәнов (5-се мәктәп) лайыҡ булды. Гир күтәреүҙә 5-се һәм 12-се мәктәп уҡыусылары А.Мәзитов менән В.Буранов 1-се урынға сыҡты. 2-се урынды гимназия-интернаттан И.Йәһүҙин, 3-сө урынды гимназиянан А.Соколов менән 11-се мәктәптән Ш.Саптаров яуланы.


Башҡортостандың Төбәк операторы капиталь ремонт өсөн иғәнәләрҙе депозитҡа һалыуҙы күҙалламай // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың Төбәк операторы капиталь ремонт өсөн иғәнәләрҙе депозитҡа һалыуҙы күҙалламай\n14:45, 1 июня 2016 Иҡтисад\nБашҡортостандың Төбәк операторы капиталь ремонт өсөн иғәнәләрҙе депозитҡа һалыуҙы күҙалламай Фото: Олег Яровиков\nРәсәй Хөкүмәте капиталь ремонтлау фондының төбәк операторы иҫәбендәге ваҡытлыса буш торған аҡсаларын банкка һалыу тәртибен һәм контролдә тотоуҙы, уларҙың сикке күләмен билдәләне.\nБыл финанс ойошмаларын һайлап алыу мәсьәләһен хәл итергә тейеш. Мәҫәлән, быға тиклем төбәк операторҙары конкурсында бөтә банктар ҙа ҡатнаша алмаһа, хәҙер һайлап алыу ҡағиҙәләре федераль кимәлдә көйләнгән.\n«Башҡортостан төбәк операторы»ның матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, фонд күп фатирлы йорттарҙағы торлаҡ милекселәренең дөйөм мөлкәтте капиталь ремонтлауға иғәнәләрен депозитта һаҡларға йыйынмай. Аҡсаларҙы банкта һаҡлау күп фатирлы йорттарҙағы дөйөм мөлкәтте капиталь ремонтлау буйынса башҡарылған эштәр өсөн подряд ойошмалары менән үҙ ваҡытында иҫәпләшергә мөмкинлек бирмәйәсәк.\nБанк иҫәбе килешеүенә ярашлы, әлеге ваҡытта Төбәк операторының дөйөм иҫәбе асылған Һаҡлыҡ банкы иҫәптә ҡалған аҡсаға йылына 3,01 процент өҫтәй бара.\nТөбәк операторының төп бурысы — аҡсаларҙы банкта һаҡлау түгел, уларҙы капиталь ремонт үткәреүгә йүнәлтеү, тип билдәләнеләр фондта.\n2014 йылдың октябренән Башҡортостандың Төбәк операторы капиталь ремонтлау өсөн иғәнә йыя. Бөгөн төбәктә 1,5 меңдән ашыу күп фатирлы йорт ремонтланған. Ошо ваҡыт эсендә капиталь ремонтлау өсөн иғәнә суммаһы 3,5 миллиард һум тәшкил иткән.\nТеги: рәсәй хөкүмәте ҡарары,башҡортостандың төбәк операторы,капиталь ремонтлау


4 Май , 23:13\nКесерткән К, Е, В витаминдарына, тимер, магний, баҡыр, кальций һәм башҡа микроэлементтарға бай.\nЯҙғы кесерткән йомшаҡ та, файҙалы ла. Уны сәскә атҡанға тиклем йыйырға кәрәк. Борондан кесерткәнде яраны уңалтыусы, бәүел ҡыуыусы, организмды нығытыусы, эсте йомшартыусы, витаминлы, ҡорошҡаҡҡа ҡаршы, ҡаҡырыҡты сығарыусы сара итеп файҙаланғандар.\nКесерткән төрлө ҡанһырап торған яралар, геморрой, бөйөрҙә, үт ҡыуығында таш булғанда, тын ҡыҫылғанда, бауыр һәм үт юлдары ауырыуҙары, шешенгәндә, эс ҡатҡанда, йөрәк ауыртҡанда, туберкулез, ҡурылдай астмаһы, ҡурылдай ауырыуы, аллергия ваҡытында ҡулланыла. Шулай уҡ ул тире ауырыуҙары һәм сәсте нығытыу, үҫтереү өсөн да файҙалы.\nКесерткәндә аскорбин кислотаһы ҡара ҡарағатҡа һәм лимонға ҡарағанда 2 тапҡырға күберәк, каротин һырғанаҡ, кишер, ҡуҙғалаҡҡа ҡарағанда юғарыраҡ. Кесерткәндең 20 япрағы А витаминының көндәлек нормаһы менән тәьмин итә. Кесерткән К, Е, В витаминдарына, тимер, магний, баҡыр, кальций һәм башҡа микроэлементтарға бай.\nСоставында кремний һәм органик кислоталар булыуы һөҙөмтәһендә ул организмды дөйөм нығытыу һәләтенә эйә: организмдың бик күп бактерияларға, токсиндарға, радиация йоғонтоһона ҡаршы тороуы көсәйә, иммунитетты нығыта, кислород етешмәүҙән юғары кимәлдә һаҡлай.\nКесерткән углевод һәм аҡһым алмашыныуын стимуллаусы булараҡ, уны бик йыш хроник ауырыуҙар ваҡытында ҡулланырға кәңәш итәләр. Ҡанды туҡтатыусы булараҡ, уны эске - аналыҡтан, үпкәнән, бөйөрҙән, эсәктәрҙән һәм башҡа ҡан килгән ваҡытта ҡулланалар. Әммә тап ошо ҡанды ойоштороу көсө арҡаһында уны ҡан тамырҙарының варикозы, тромбофлебит һәм ҡан ҡуйы булғанда, шулай уҡ ҡан баҫымы юғары, атеросклероз, бөйөрҙәр ауыртҡанда ҡулланыу ярамай.


Беҙҙең кумирҙар » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Мәҙәниәт һәм сәнғәт » Беҙҙең кумирҙар\n29.11.2013 Беҙҙең кумирҙар\nИң яҡшы дуэттар\nНимәне генә алһаң да, берәү генә булыуға ҡарағанда икәү булыуы яҡшыраҡ бит, шулаймы? Cәхнәлә лә бер генә йырсы йырлағандағы кисерештәр бер төрлө булһа, ике йырсы сығыш яһағанда, байыраҡ энергия бүленеп сыға. Ғөмүмән, ике йырсының дуэт башҡарыуы театраль яҡтан ҡыҙыҡлы тамашаға әйләнә лә ҡуя. Тамашасы йыр тыңлап ҡына ултырмай, ә уларҙың бер-береһенә мөнәсәбәтен дә энә күҙәүенән үткәрергә ярата. Әгәр ҙә ир һәм ҡатын тарафынан ихлас күңелдән хисле, һөйөүгә арналған йырҙар башҡарылһа, бигерәк тә.\nБөгөн башҡорт эстрадаһында иң яҡшы дуэттар – беҙ инде күреп, ишетеп һоҡланырға өлгөргән популяр йырҙарҙы башҡарыусы парҙар хаҡында һүҙ алып барасаҡбыҙ. Тамашасыларҙың күптәре уларҙы күптән ҡауыштырып бөткән дә инде.Сөнки сәхнәлә матур тандем барлыҡҡа килтереүселәрҙе, ғәҙәттә, ирле-ҡатынлы, йә иһә ғашиҡтар тип һөйләргә ярата беҙҙең халыҡ.\nНурия Ирсаева – Фидан Ғафаров\nРәсәйҙең, Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артистары, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары Нурия Ирсаева менән Фидан Ғафаровтың сәхнә дуэты, йырлы-моңло, мөхәббәтле, һоҡланғыс ижады – үҙе бер театраль легенда. Йәш сағынан үҙҙәренең һылыулығы, ҡабатланмаҫ моңо, йырҙары менән хәтерҙә уйылып ҡалған, бөтә ғүмерен сәхнәгә бағышлаған, ижад юлында бик күп сағыу образ тыуҙырған һәм ғүмере буйы тамашасыны әсир иткән кумирҙарыбыҙҙың дуэт йырҙарын йәш быуын йырсылары ла үҙ репертуарына алған.\n1978 йылдан алып республиканы шаулатҡан «Ғәлиә» (Т. Таһиров) спектакле тиҫтә йылдан ашыу сәхнәнән төшмәй, ә төп ролдәрҙе Нурия Ирсаева менән Фидан Ғафаров башҡара. Уларҙы ҡарар, Ғәлиә менән Заһирҙың йырын тыңлар өсөн кешеләр һыу буйындай сират тороп ҡына билет алыу бәхетенә ирешә, халыҡ сит тарафтарҙан да ағыла. Артистарҙың парлы ижад балҡышы ошо пьесанан башлана, тип әйтергә мөмкин, артабан улар бихисап парлы образды бергәләп сәхнәләштерә.\nСәхнәләге мөхәббәт тарихының шаһиты булырға теләүселәрҙең иҫәбе-һаны булмай, тамашасылар уларҙың һәр ролен үҙ итә. Тик сәхнә партнерҙары ғына булған был ике артист тураһында ниҙәр генә уйлап сығармайҙар, ниҙәр генә һөйләмәйҙәр. Геройҙарҙың үҙҙәренә оҡшаш яҙмышлы, ауыл кешеләре булыуы ла яҡынайтҡандыр артистар менән тамашасы араһын. Бөгөн дә Ғәлиә-Заһир йырын кем генә белмәй икән?!\nГөлсөм Бикбулатова – Вилдан Яруллин\nУларҙың икеһенең дә быға тиклем байтаҡ йырсы менән йырлағаны булды. Гөлсөмдөң Ринат Фәттәхов менән «Донъя» (Р. Ғарипов шиғырына), Гөлдәр Ишҡыуатова менән «Ғашиҡтар әйтеше» (халыҡ һүҙҙәренә) тигән дуэттары ныҡ популярлашҡайны. Ә тамашасылар Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Вилдан Яруллин менән башҡарған «Бәхетем» тип аталған йырын бигерәк оҡшатты һәм, заманса башҡорт эстрадаһында иң уңышлы дуэттарҙың береһе, тип атаны.\nБынан алты йыл элек Гөлсөмдөң концертын ойоштороусы – Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Әлмира Ҡыуатова тауыштары менән тап килеп торған йырсыларға тәү тапҡыр сәхнәгә бергә сығырға тәҡдим итә һәм яңылышмай. Тиҙ арала был пар радио, телевидениены яулап алды, концерттарҙа тамашасы уларҙы ҡат-ҡат һорай башланы. Был парҙың «Өмөт», «Ант итәм», «Баҫ газға», «Һин уйҙарымда», «Мин яраттым», «Сабырлыҡ» һәм башҡа дуэттары ла оло уңышҡа өлгәште.\nАртистар әйтеүенсә, тамашасылар шунда уҡ уларҙы, бергә йәшәйҙәр икән, тип һөйләп сығара. Хатта Гөлсөмдөң ҡәйнәһен, уның кемлеген белмәйенсә, берәү: «Ишеттегеҙме, Гөлсөм, ғаиләһен ташлап, Вилданға сығып киткән икән!» – тип шаҡ ҡатырған. Беҙҙең туралағы төрлө хәбәрҙәргә, лаҡаптарға өйрәнеп бөттөк инде, ти йырсылар.\nЙырҙы һайлағанда иң беренсе шиғырына иғтибар итәбеҙ, ә көйөнә икенсе сиратта, ти Гөлсөм Бикбулатова менән Вилдан Яруллин. Ошо арауыҡта улар бер альбомлыҡ йыр ижад итеп өлгөргән, баҡһаң! Киләһе йылда альбомдың презентацияһын уҙғармаҡсылар.\nРезеда Әминева – Фәрүәз Урманшин\nБашҡортостандың атҡаҙанған артистары, «Юлдаш» радиоһы хеҙмәткәрҙәре, танылған йырсылар Фәрүәз Урманшин һәм Резеда Әминеваның моңло йырҙарын йәше лә, ҡарты ла яратып тыңлай. «Фәрүәз сәхнә партнерым ғына түгел, коллегам да. Беҙ тәү тапҡыр 2006 йылда минең концертымда «Ҡыҙыл юрға» йырын икәүләп башҡарғайныҡ, унан һуң бик күп ыңғай фекер ишеттек, – тип һөйләй Резеда Әминева. – Барыһы менән дә бергә йырлап булмай ул, тауыштар бер-береһен тулыландырып, ҡолаҡҡа ятышлы булып яңғырамаһа, әллә ниндәй оҫта йырсылар булһын – тамашасы итмәй ҙә ҡуя. Талант эйәһе Фәрүәз менән сәхнәгә сығыу үҙе ғүмер, тамашасы алдында тотош асылып, йәне-тәне менән бирелеп сығыш яһаған артисты тәрән хөрмәт итәм».\nБыл парҙың «Яңғыҙҙарҙы кемдәр яратыр» тигән иң популяр йырының тарихы ҡыҙыҡлы. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, йырсы, композитор Нурия Абдуллина был йырҙы Резеда ханыма яңғыҙ башҡарыу өсөн тәҡдим итә. Тик йырсы сираттағы концертына уны сәхнәгә әҙерләп өлгөртә алмай, Нурия Нәсибулла ҡыҙы: «Һин минең ижадыма иғтибар итмәйһең», – тип уға үпкәләп ҡуя. Ул саҡта композитор «Яңғыҙҙарҙы кемдәр яратыр»ҙың иң популяр, оҙон ғүмерле йырҙарҙың береһе булып китәсәген күҙалланымы икән? Ғөмүмән, Резеда Әминева, йырҙарҙы ҡабаланып сығарырға ярамай, тип иҫәпләй. Уның әйтеүенсә, һәр йырҙың үҙ мәле бар. Бер нисә йылдан Фәрүәз Урманшин менән дуэт итеп йырлай башлағас, һәр моң һөйөүсенең телендә тик ошо йыр булды. Халыҡ уны хатта туй ҡотлауҙарына ҡуйыуҙарын һорай башлай. Мөхәррирҙәрҙең, был йыр туй мәжлесе өсөн килешеп етмәҫ, тиеүенә, ә беҙгә «Сибәрҙәрҙе сибәр яратыр» тигән юлдары килешле, тип яуаплайҙар.\nӘлегә Резеда Әминева – Фәрүәз Урманшин дуэты әҙерләгән 40-ҡа яҡын йыр бар.\nФәриҙә Ғаззалова – Искәндәр Ғәзизов\nЙәш быуын йырсыларына килгәндә, был дуэт «Гәлсәр һандуғас» проектына рәхмәтле. Ике йырсы ла тап ошо телевизион конкурс аша тамашасы күңеленә килеп инде, эстрадала киң танылыу яуланы. Улар берҙән-бер һәм берәгәй «Парлы шыршылар»ы менән һәр сығыштары һайын тамашасыларҙы моңло тауыштарына ғашиҡ иттерә. Фәриҙә менән Искәндәрҙең, әйткәндәй, башҡа бергә йырлаған йыры юҡ.\n«Гәлсәр һандуғас» проекты продюсерҙары был йырҙы Татарстан эстрадаһынан ала, Ҡазанда быға тиклем «Парлы шыршылар»ҙы башҡарыусылар булһа ла, йыр танылыу яуламай. Ә Фәриҙә менән Искәндәр уға өр-яңы һулыш өҫтәп, бөтөнләй башҡаса, сағыу кисерештәр менән байытып яңғырата алды. Һәр йырға ғүмерҙе тамашасы үҙе бүләк итә – һәр табында яратып һуҙған «Парлы шыршылар» ҙа оҙон ғүмерле булып сыҡты.\nЙырсылар бер-береһе менән электән таныш, сәнғәт уҡыу йортонда бер курста белем алалар. Фәриҙә әйтеүенсә, курсташы бик шаян, юморға бай кеше. Сәхнәлә төрлөсә ҡыланып көлдөрөргә, йылмайтырға ла күп һорамай. Хатта, куплеттар араһында көй уйнағанда, Искәндәр ҡолағыма эйелеп көләмәс һөйләргә өлгөрә, ти Фәриҙә. Был йырға төшөрөлгән клипта ла Искәндәрҙең ҡыҙға сираттағы мәҙәген һөйләгәне асыҡ һиҙелә, Фәриҙә көлөп ебәреүҙән үҙен көскә тыйған урыны бар.


26 ноябрҙә Телеүҙәктә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров “Йәшлек шоу-2020” Бөтә Рәсәй заманса йәштәр башҡорт йыры фестивале финалсылары, жюри ағзалары һәм ойоштороусылары менән осрашты.\nБашҡорт телен, мәҙәниәтен популярлаштырыуға арналған проект 28-се тапҡыр үткәрелә. Ә быйыл тәүге тапҡыр дөйөм Рәсәй кимәлендә ойошторолдо. Сентябрь-ноябрь айҙарында һайлап алыу турҙары Башҡортостандың ҡала-райондарында, шулай уҡ Пермь крайы, Силәбе, Ҡурған, Ырымбур, Һамар өлкәләрендә, Ханты-Манси автономиялы округында, Татарстанда, Санкт-Петербург һәм Мәскәү ҡалаларында үтте. Уларҙа башҡорт телендә йырлаған 300-ҙән ашыу йәш кеше ҡатнашты.\n17 һәм 18 ноябрҙә “Башҡортостан” дәүләт концерт залында, барлыҡ санитар-эпидемиологик талаптарҙы үтәп, проекттың икенсе этабы уҙғарылды. Унда илдең 11 төбәге һәм республиканың туғыҙ фестиваль зонаһынан 54 башҡарыусы ҡатнашты. Һөҙөмтәлә жюри ағзалары 24 финалсыны асыҡланы, улар шоуҙың телевизион этабына үтте.\nБашҡортостан Башлығы Радий Хәбиров “Йәшлек шоу-2020”нең телесығарылышын төшөрөүҙә булды, йәш ҡатнашыусыларҙың сығышын ҡараны, уларға еңеү теләне.\n– Тормош дауам итә. Кешеләр эшләй, ижад менән шөғөлләнә. Һәм ижади эшләү теләген бер ниндәй ковид та ҡаплай алмай, – тине Радий Хәбиров. – Мин һеҙҙе күреүемә бик шатмын. Бында бар Рәсәйҙән бик күп йәш, матур, талантлы, сағыу йәштәр йыйылған! Беҙҙең һеҙҙе сәхнәнән ҡарағы килгәйне лә, тик пандемия үҙ төҙәтмәләрен индерҙе. Гала-концертты шулай ҙа үткәрербеҙ, тик барлыҡ һаҡланыу сараларын үтәп һәм телевизион форматта. Башҡорт сәнғәте күгендә тағы ла бихисап сағыу йондоҙ балҡыуының шаһиттары булырбыҙ тип ышанам. Барығыҙға ла еңеү теләйем. Башҡортостан һеҙҙе һәр ваҡыт көтә!\nТелешоуҙа ҡатнашыусылар сығышын профессиональ жюри баһалаясаҡ. Улар араһында Беренсе каналдағы “Йондоҙҙар фабрикаһы” продюсеры Лина Арифуллина, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, Башҡортостан Башлығы кәңәшсеһе Радик Юлъяҡшин, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Рөстәм Ғиззәтуллин һәм йырсы Ольга Филиппова инәсәк. Еңеүсе 300 мең һум аҡса һәм билдәле продюсер ярҙамында карьераһын дауам итеү мөмкинлеге аласаҡ.\n“Йәшлек шоу-2020” Бөтә Рәсәй йәштәр музыка фестиваленең телевизион этабын декабрҙә Башҡортостан юлдаш телевидениеһында ҡарарға мөмкин буласаҡ.


Яман шеште дауалауҙа яңы технологиялар\nСирҙе ваҡытында асыҡлау һәм дауалау пациенттың ғүмерен ҡотҡарыуға булышлыҡ итә. Ошо йәһәттән республика клиник онкология диспансерында заманса ысулдар ҡулланыла.\nОперация өҫтәлендә оло йәштәге ҡатын-ҡыҙ, уның бөйөрөндә яман шеш булыуы асыҡланған. Тәжрибәле хирургтарҙың маҡсаты- ағзаның зарарланған өлөшөн алып ташлау . Бер-нисә йыл элек кенә бындай диагноз менән сирләүселәргә бер бөйөрһөҙ ҡалыу янаған.\nЮрий Хризман, республика клиник онкология диспансерының онкоурология бүлеге мөдире: «Юғары технологиялар ҡулланыу ағзаны һаҡлап ҡалыуға булышлыҡ итә. Хәҙер бөйөрҙәге яман шешкә лапроскопия менән дә операция яһала. Ләкин лапроскопияны һәр осраҡта ла ҡулланып булмай. Мәҫәлән, шеш артыҡ ҙур булһа һәм бөйөр туҡымаларына тәрән үтеп инһә».\nРеспублика клиник онкология диспансерында йылына 12 меңдән ашыу кеше дауалана. Уларҙың биш меңләбенә операция яһала, ҡалғандары химия һәм нурлы терапия үтә. Ир-егеттәрҙең һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙың енес ағзаларындағы һәм йыуан эсәктәге яман шеш иң таралған сирҙәрҙән һанала.\nӘ был бүлмәлә ике ҡатмарлы операция бер юлы эшләнә. Пациенттың йыуан эсәгендәге яман шеште алыу һәм үпкәһендәге метастазаны юҡ итеү бер-нисә сәғәттә башҡарыла. Элек операция яһатыу өсөн ҡат-ҡат дауаханаға ятырға һәм ике тапҡыр наркоз үткәрергә тура килһә, заманса ҡорамалдар һәм алтын ҡуллы хирургтар ике эште бергә алып бара.\nРөстәм Әйүпов, республика клиник онкология диспансерының баш табибы урынбаҫары: «Операцияның үҙенсәлеге шунда, ул видеоэндоскопия технологияһы ярҙамында башҡарыла. Яман шеште алып ташлау өсөн эсәк ҡыуышлығына ҙур булмаған тишектәр аша операция эшләнә. Һуңынан үпкәгә лә ошондай уҡ юл менән операция яһала».\nҺөҙөмтәлә пациент сирҙе еңелерәк үткәрә, ти табиптар. Сирле бер-ике тәүлек үтеүгә аяғына баҫа ала. Дауахананан тиҙерәк сыға. Иң мөһиме - яман шеш менән көрәштәге иң ҡәҙерле төшөнсә - ваҡыт һуҙылмай, ә кеше ғүмере оҙая ғына