Әбйәлил районында күренекле мәғрифәтсе Мифтахетдин Аҡмуллаға арналған скульптура ҡуйылды - Bash.News\nӘбйәлил районында күренекле мәғрифәтсе Мифтахетдин Аҡмуллаға арналған скульптура ҡуйылды\nӘбйәлил районында күренекле мәғрифәтсе Мифтахетдин Аҡмуллаға арналған скульптура ҡуйылды https://bash.news/news/107351_bjlil_rajonynda_krenekle_mriftse_miftaxetdin_amullaa_arnalan_skulptura_ujyldy\nБелемгә өндәүсе «Асыҡ китап». Әбйәлил районында башҡорт халҡының күренекле шәхесе, мәғрифәтсе Мифтахетдин Аҡмулла иҫтәлегенә арналған скульптура барлыҡҡа килде.\nБашҡортостандың 100 йыллығына һәм республика көнөнә арналған үҙенсәлекле бүләк Ансар Төлкөбаев башланағысы менән төҙөлдө. Урындағы ветерандар советы рәйесе был ниәтен күптәнән тормошҡа ашырырға хыялланған.\nАнсар Ғаттар улының изге эшен Әбйәлилдә йәшәүселәр шунда уҡ күтәреп алған. Улар буласаҡ китапты һынландырыу һәм урынлаштырыуға аҡсалата ярҙам күрһәткән. Ә инде яуаплы эште атҡарыу бурысы Рәсәйҙең билдәле скульптуры Сергей Ёлкинға ышанып тапшырылған.\nӘйткәндәй, асыҡ китап формаһындағы скульптураны ҡайҙа урынлаштырға тигән һорау тыумаған. Ҡоролманы бер тауыштан район үҙәгендәге китапхана алдында ҡуйырға ҡарар ителгән. Объектты асыу тантанаһында ҡатнашыусылар башҡорт телен үҫтереү һәм уҡыусылар һанын артырыу буйынса үҙ фекерҙәрен белдерҙе. Һуңынан йыйылған ҡунаҡтар һәйкәлгә сәскәләр һалды.\nБашҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған байрам саралары дауам итә\n“Тамыр” балалар телеканалы проекттары “Тэфи-төбәк” Бөтә Рәсәй телетапшырыуҙар конкурсының финалына сыҡты\n12:01, 23 окт\nСанкт-Петербургтың билдәле музыканттары Өфөгә килде\n08:11, 22 окт\nБөрйән районы Йылҡысыҡҡан күленә килеүселәрҙе Аҡбуҙат ҡаршы аласаҡ\n12:44, 18 окт


Хәбәрҙәр: Непалда балалар хеҙмәте.\nНепалда балалар хеҙмәте.\nНепалда балалар хеҙмәтенең иң насар формаларын юҡҡа сығарыу буйынса 2012 йылда ғына бер аҙ алға китеш булды. Хөкүмәт балалар хеҙмәтен файҙаланған заводтар буйлап рейд яһаны һәм 124 баланы ҡаты эксплутациялауҙан ҡотҡарҙы. Шул уҡ йылды балаларға ҡарата физик, психик һәм енси көс ҡулланыуҙарҙан, шулай уҡ эксплуатациянан яҡлаусы закондар пакеты ҡабул ителде. Әммә 16-17 йәштәге балалар өсөн мәжбүри уҡыу индерелмәүе ҡайһы бер кабала формаһындағы хеҙмәттән уларҙы ҡотҡармай. Бала-саға йыш ҡына ауыл хужалығының зарарлы һәм хәүефле эштәрендә файҙаланыла, хатта енси ҡоллоҡҡа һатыла.\nБалалар хеҙмәтен тыйыусы һәм яйға һалыусы 2000 йылғы иҫке закон эшкә алыуҙы 14 йәштән, зарарлы һәм хәүефле эшкә алыуҙы 16 йәштән рөхсәт итә, ә был иһә халыҡ-ара стандарттарға тап килмәй. Өҫтәүенә закон теркәлеү үтмәгән, шул иҫәптән йорттарҙа ойошторолған предприятиеларға, шәхси ауыл хужалығы фермаларына ҡағылмай, ә күпселек балалар тап шунда эшләй. Балалар хеҙмәте тыйылған һөнәрҙәр исемлеге тоҡос, унда туризм, ҡунаҡхана, ресторан һәм барҙар менән бәйле профессиялар ғына индерелгән.\nБөгөн эшләүсе балаларҙың дүрттән өс өлөшө ауыл хужалығында хеҙмәт итә. Ауыл хужалығы ҡорамалдары һәм механизмдары, ауыр йөктәр һәм зарарлы химик ашламалар арҡаһында, уларҙың һаулығы көн һайын хәүеф аҫтында. Законһыҙ эксплуатацияға айырыуса ҡыҙҙар дусар була, ғәҙәттә эшкә алғанда, бер ниндәй ҙә килешеүҙәр төҙөлмәй.\nБалалар хеҙмәте кирбес етештереүҙә киң ҡулланыла. Бәләкәс хеҙмәт эйәләре күп ваҡыттарын туҙанлы мөхиттә уҙғара, баштарына ауыр йөктәр һалып ташый һәм арҡаларына зыян килә. Таш аҡтарыу эшендә лә балалар хеҙмәте ҡулланыла, унда уларға текә ҡаяларҙан осоп төшөү, туннелдәр ишелеү кеүек ҡурҡыныстар янай.\nЙыш ҡына балаларҙы төҙөлөштәрҙә, сәнәғәт өлкәләрендә күрергә мөмкин. Ә именлек саралары йә ҡағыҙҙа ғына була, йә бөтөнләй үтәлмәй. Бала-саға ҡара таңдан алып кискә ҡәҙәр алһыҙ-ялһыҙ эшләргә мәжбүр.\nТикшеренеүҙәрҙән күренеүенсә, эксплуатацияға дусар балаларҙың күбеһе урта, хатта башланғыс белемгә лә эйә түгел. Ҡайһы бер ауылдарҙа мәктәптәр бөтөнләй юҡ. Белем алыуға өмөтөн өҙмәгәндәр күрше ауылдарға йөрөп уҡырға мәжбүр. Күп ғаиләләр өсөн белем алыуға, китаптарға, кейемгә киткән сығым- күтәргеһеҙ оло йөк. Ғәрип балалар белем юлында байтаҡ кәртәләргә осрай, йыш ҡына уҡыу йорттары уларҙы алыуҙан баш тарта.


"Өфө" аэропортында хәҙер рейсҡа үҙ аллы теркәлеү үтергә мөмкин // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n"Өфө" аэропортында хәҙер рейсҡа үҙ аллы теркәлеү үтергә мөмкин\n17:03, 2 июня 2010 Иҡтисад\n«Өфө» халыҡ-ара аэропортында пассажирҙарға үҙ аллы теркәлеү мөмкинлеге булдырылды. Яңы хеҙмәт менән электрон билеттар буйынса осорға тейешле һәм үҙ аллы теркәлеү үтергә теләгән «Трансаэро» авиакомпанияһы пассажирҙары файҙалана ала.\nХәҙер пассажирҙар самолет салонында урынды үҙҙәре һайлай, ултырыу талонын асып, ултыртыу урынына үтә ала. Пассажирҙың багажы булған осраҡта, уны теркәлеү урынында сиратһыҙ тапшырырға мөмкин.\nӘйтергә кәрәк, донъяның ҙур аэропорттарында пассажирҙарҙың өстән бер өлөшө үҙ аллы теркәлеү үтә. Өфө авиасәйәхәтселәре элек рейсҡа теркәлеү ваҡытын ҡыҫҡартырға мөмкинлек биргән хеҙмәттән мәхрүм ине.\n«Өфө» аэропортының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, үҙ аллы теркәлеү киоскыһы эске авиалиниялар терминалында, залдың үҙәгендә, белешмә бюроһы менән 2-се теркәлеү урыны араһында урынлаштырылған. Үҙ аллы теркәлеү хеҙмәтенән файҙаланыуы ауыр түгел. Ҡыйынһынған осраҡта пассажир авиакомпания вәкилдәренә ярҙам һорап мөрәжәғәт итә ала.\nТеги: транспорт, авиация, хеҙмәт күрһәтеү


ЭКО буйынса быҙауҙар һәм голланд картуфлы кооператив\n15 Ноябрь 2016, 13:31\nФәнгә таянып үҫемлекселек, малсылыҡ һәм картуф үҫтереү буйынса районда ғына түгел, республика кимәлендә танылыу алған Салауат исемендәге кооператив малсылыҡ тармағында тағы бер үҙенсәлекле һәм әлегә республикала бер хужалыҡ та тотоноға йөрЬәт итмәгән яңылыҡты һынаны.\nРәсәйҙең бер нисә төбәгендә һыйырҙы ЭКО (экстракорпораль аталандырыу ысулы) ярҙамында аталандырыу ҡулланыла. яһалма таландырыу йылына бер тапҡыр үрсем алырға мөмкин ЭКО ярҙамында был күрһәткесте арттырыу мөмкинлеге бар. Ғинуар айында генетик яҡтан ҡиммәтле һаналған 95 эмбрионды урындағы һыйырҙарға трансплантациялағандар, йәғни күсергәндәр. Бөгөн фермала ошондай ысул менән тыуған быҙауҙар үҙҙәрен яҡшы тоя. “Тимәк, тәжрибә уңышлы үтте, - ти баш зоотехник Флүр Әхмәлетдинов. - Был беҙгә көтөүлекте яңыртырға һөт һауыу күрһәткесен тағы ла күтәрергә мөмкинлек бирә. ЭКО буйынса алынған быҙауҙарҙы тәжрибәле быҙау ҡараусы Гөлназ Әсфәндиәрова тәрбиәләй.”.\nБында ремонтланмаған, ҡул көсө ҡулланылған малсылыҡ объекты юҡ, һуңғы йылдарҙа “500 ферма” республика программаһы сиктәрендә 4 яңы ферма төҙөлгән. Йыл дауамында Свердловк өлкәһенән һәр береһе 169 мең һумлыҡ 139 баш ҡара-сыбар таналар һатып алынған, был эш киләсәктә лә дауам итәсәк.\n“Бөгөн ике фермала 2500 баш аҫрала. Һауыу залы, ял бүлмәһе, белгестәр өсөн айырым кабинеттар - бөтәһе лә тырышып эшләү өсөн стимул. Эш хаҡы юғары, өҫтәмә түләүҙәр ҡаралған. Әлбиттә, тәртип тә ҡәтғи. Беҙ тоҡомсолоҡ хужалығы булараҡ теркәлгәнбеҙ, маҡсатыбыҙ - тоҡомсолоҡ заводы статусы алыу, бының өсөн беҙҙә шарттар бар. Ике фермала тәүлегенә 12 мең тонна һөт һауыла. Юғары күрһәткес өсөн талаптар күп, әммә генетика өҫтөндә эшләү, баланслы мал аҙығы - беренсе урында, мал аҙығы әҙерләү цехы булдырыу мөһимлеген дә күҙ уңында тотабыҙ. Бөгөн хужалыҡта мал аҙығы 26 параметр буйынса әҙерләнә. Тәбиғәткә бойороп булмай - ҡабатланып торған ҡоролоҡ үҙ төҙәтмәһен индерҙе, сираттағы миҙгелдә үҫемлекселектән уртаса уңыш кимәле гектарынан 30 центнер тәшкил итте, картуфтыҡы ла көтөлгәндән түбәнерәк булды.\nМашина-трактор паркы даими яңыртыла, был заман талабы, унда эшләргә үҙебеҙҙең кадрҙар бар.\nКиләһе йыл уңышы өсөн ер әҙер, бөгөн 450 тонна ашлама тупланыҡ, сөгөлдөр сәселәсәк майҙан ҡоро аммиак менән ашламалана, был ысулды районда “Старт” фермер хужалығы ғына ҡуллана ине, беҙ уларҙың тәжрибәһен үҙебеҙҙә һынап ҡарарға булдыҡ”, - тине кооператив етәксеһе Сибәғәт Ғәйнуллин.\nҺабаш фермаһы мөдире Илгиз Игебаев та һыйырҙың һөтө - телендә икәнлеген яҡшы белә. “Малсыларҙың эш шарттарына зарланғандарын ишеткәнем юҡ, был мөмкин дә түгел. Һәр кем үҙ эшен яҡшы белә. Ике ферма буйынса һөт һауыу күрһәткесе 9 айҙа 2500 мең тонна тәшкил итте”,- ти ул.\nЭКО ысулы буйынса быҙаулатыу селекция йәһәтенән перспективалы йүнәлеш кенә түгел, финанс йәһәтенән дә арзан, сөнки эмбрион хаҡы, тоҡомло мал һатып алыуға ҡарағанда 2-5 тапҡыр осһоҙға төшә. Беренселәрҙән булып голланд картуфы үҫтергән, тоҡомсолоҡ эшен яйға һалған Салауат исемендәге хужалыҡ беҙҙе тағы ниндәй асыш менән ғәжәпләндерер - уныһын ваҡыт күрһәтер.


Мәктәп Юҡ, никах Теркәүе менән Етди - Бөтә донъя видео чат! Бөтә ил, сит ил, бөтә донъя.\nМәктәп Юҡ, никах Теркәүе менән Етди\nАртыҡ етди һәм реаль мөнәсәбәттәр Познакомитьсявидеочивать мәктәптәрҙә түләүһеҙ, никахҡа, романтик Танышыуҙарға, дуҫлыҡ, дуҫлыҡ һәм флирт Нежелательный ҡушылаТеркәү-н сайтҡа кереп, теркәлеп, Үҙ профиле һәм башҡа социаль Селтәрҙәр барлыҡҡа тейәй башланы. Минең һеҙҙең шәхси мәғлүмәтте тулы Хәүефһеҙлек гарантиялана.\nАнонимность н контакт мәғлүмәт һеҙгә Уңайлы булған, шуға күрә лә, Әгәр ул хатта тулыһынса гарантиялана, Уны ла мөмкин буласаҡ. Беҙ файҙаланыусы өсөн беҙҙең бөтә Ҡорал һәм ҡорал биреп ебәрергә кәрәк. Шулай уҡ сайтының мобиль версияһы Бар, улар һәр саҡ оҙатып ҡала. Етди эшләгән, Уттар-Прадеш өсөн Ваҡиғаларға һәм мөхәббәт тарихы. Пантовый ҡыҙыҡһыныу видеочат: пантиабад, Аллаһабад, Нойд, Илсе, Фирозабад, Матура, ата-Әсәләр беҙҙең сайтҡа яңы дуҫтар, Рәсәй проектының бөтә донъя өсөн Ҡала.\nСайтында танышырға Баҡы, етди Мөнәсәбәт өсөн Бушлай флирт,\n18 онлайн видео чат чатрулетка онлайн танышыу ч видео трансляции видеочивать рулетка өлкәндәр өсөн видеочивать шәхси танышыу видео таныштырҙы онлайн секс видео чатта теркәлергә онлайн рулетка тел таныштырҙы.


Башҡортостанда Мәүлит байрамына арналған йомғаҡлау концерты үтте // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда Мәүлит байрамына арналған йомғаҡлау концерты үтте\n15:30, 23 января 2014 Йәмғиәт\nҒинуарҙа бөтөн донъяла мосолмандар исламдың бөйөк байрамдарының береһе – Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең тыуған көнөн билдәләне. Башҡортостанда Мәүлит байрамын бөтә ауылдарҙа, ҡалаларҙа тиерлек байрам иттеләр. Сараларҙың һуңғы өлөшө Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында уҙған концерт булды. Бай дини-мәҙәни программаны Өфөнөң «Ихлас» мәсете вәкилдәре әҙерләне.\nТеатр фойеһында ҡунаҡтар өсөн мосолман атрибутикаһы тауарҙары, Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» Башҡорт нәшриәтенең китап продуциялары менән сауҙа итеү һәм «Байтул Мал» фондының «Исламда социаль хеҙмәт итеү» күргәҙмәһе ойошторолғайны.\nЙыйылғандар алдында байрам тәбрикләүе һәм вәғәздәр менән Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты рәйесе, юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин һәм БР мосолмандар Диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин сығыш яһаны. Миллион ярым яҡташтарыбыҙ өсөн Мәүлит байрамы – ул ҡыуаныслы ваҡиға, тип билдәләнеләр. Ислам булғанға күрә халыҡтар үҙ телен, мәҙәниәтен, йолаларын һаҡлап ҡала алды, тип һыҙыҡ өҫтөнә алдылар мөфтөйҙәр.\nШулай уҡ байрамда БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет рәйесе Вячеслав Пятков, БР Ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Рәшиҙә Солтанова, В.Ҡазыханов исемендәге Бөтә Рәсәй әхлаҡ мәктәбе етәксеһе Фатима Фәтҡуллина сығыш яһаны.\nХудожестволы программа сиктәрендә Афарим Аҡсурин етәкселегендәге «Илаһиҙар» төркөмө, БР мосолмандар Диниә назаратының «Аманат» төркөмө, «Әссәләм» коллективы сығыш яһаны. Тамашаны Татарстандың халыҡ артисы Искәндәр Биктаһиров, Башҡортостан «һандуғастары» Лина Ғәниева һәм Резеда Сабитова, Башҡорт дәүләт драма театрының йәш актеры Урал Әминев, йырсы Филүс Вәлиев һәм башҡа башҡарыусылар ҡыуандырҙы.


Ҡолаҡсын һәм көләпәрә\nБашҡорт баш кейемдәренең төп үҙенсәлеге - уларҙың ҡалҡыу булыуы. "...Башҡорттарҙы баш кейемдәре буйынса бер күреүҙән танып була. Ул кеглгә оҡшаған, әммә бигүк осло түгел, бейеклеге бер ҡарыш..." тип яҙа этнограф һәм тарихсы И.Г. Георги (1729-1802). "Уларҙың формаһы сәйер, ҡанаттары һәм елкәне ҡаплаған ҡойроғо бар", тип яҙа В.М. Черемшанский. Ул сәйер баш кейемдәре - ҡолаҡсын һәм көләпәрә. Ҡойроҡ, тип, ул йәнлек ҡойроғон түгел, ә баш кейеменең ҡойроғон атаған. Рустар был баш кейемдәрен малахай тип йөрөтә.\nҠолаҡсын һәм көләпәрә - бик боронғо баш кейемдәре. Ул Азияның байтаҡ күсмә халыҡтарында осрай һәм хатта боронғо скиф һындарында күреп була уларҙы. Ҡолаҡсынды күбеһенсә ҡыш һәм йылдың һалҡын ваҡытында кейгәндәр, ә көләпәрә йәй көндәре елдән һәм туҙандан һаҡлаған. Уларҙың ҡолаҡтары яурынға тиклем төшөп торған, ә арҡалығы елкәне ҡаплаған. Ыжғыр елдәрҙән һәм ҡарҙан һаҡланыр өсөн иң ҡулайлы баш кейеме.\nҠолаҡсын күбеһенсә төлкө тиреһенән тегелгән, һарыҡ йәки бүре тиреһенән дә ҡолаҡсындар осраған, өҫтөнән ҡара, ҡыҙыл төҫтәге туҡыма йәки тула менән көпләнгән. Көпләнмәгән ҡолаҡсын бик һирәк осрай, уныһы ла ярлыларҙа, тип яҙа С.И. Руденко. Ҡайһы берҙә ҡолаҡсындың баш өлөшөнә текә формаһын һаҡлау өсөн кейеҙ каркас теккәндәр. Ҡолаҡсынды тышынан уҡа менән биҙәгәндәр. Әйткәндәй, байтаҡ баш кейемдәренең биҙәлеш ҡалыбы ҡалпаҡта ла, ҡолаҡсында ла бер иш. Башҡорттар араһында ла ул ярымкүсмә тормош алып барған ырыуҙарға хас булған, уны бөрйәндәр, тамъяндар, түңгәүерҙәр, ҡарағай-ҡыпсаҡтар, табындар, меңдәр кейгән.\nКөләпәрәне туланан йәки кейеҙҙән теккәндәр. Күҙгә ҡояш төшмәһен өсөн, маңлай тирәһе ҡапланыбыраҡ тора, ҡолаҡсындан айырмалы рәүештә, ҡолаҡтары һәм арҡалығы айырым, һәр береһе түңәрәкләп тегелгән. Уҡа урынына төҫлө туҡыманан ҡоршау урындары буйлап тар ғына таҫма һалынған.\nКөләпәрәне Башҡортостандың төрлө төбәктәрендә кейгәндәр: бөрйән, ҡатай, мең, үҫәргән ырыуҙары уны үҙенеке тип атай ала. Шуныһы ҡыҙыҡ: тире ҡолаҡсын һәм кейеҙ көләпәрә төрлө урында таралыу тапҡан, тик бөрйән ырыуы ғына ҡолаҡсын да, көләпәрә лә кейгән.\nЙылы көндәрҙә ике баш кейеменең дә арҡалыҡтарын һәм ҡолаҡтарын өҫкә ҡайтарып булған. Бының өсөн сикә тирәһенән ике бау төшөп торған. Уны артҡа ҡушып бәйләгәндәр ҙә, арҡалыҡ менән ҡолаҡтарын ҡыҫтырып ҡуйғандар. Был баш кейеменең яңы реконструкцияларында бауҙы ҡолаҡсындың ҡолаҡ остарына ғына тегеп ҡуялар, әммә был осраҡта уларҙы ҡайтарып, тирләп киткән елкәне асып елләтә алмай юлсы.\nӘйтергә кәрәк, ҡолаҡсынды - ҡышҡы, көләпәрәне - йәйге баш кейемдәре тип кенә ҡабул итергә ярамай. А.О. Орловскийҙың һүрәтендә ҡолаҡсын кейгән һыбайлы башҡорт япраҡлы ағас эргәһендә, тимәк, йәй көнө төшөрөлгән. Быға аптырарға түгел: һыбай йөрөгәндә ҡолаҡҡа ел бәрә, шуға ла һыбайлыларҙың йылы баш кейем кейеүгә мохтажлыҡтары бар. Ә кейеҙ көләпәрәне һалҡын көндәрҙә ябай тире кәпәс өҫтөнән кейеп сығыр булғандар.\nБөгөнгө көндә сәхнәбеҙҙә киң таралыу тапҡан, бер йәки ике ҡойроҡ тегелгән төлкө бүрек нәҡ тире ҡолаҡсынға оҡшатып уйлап сығарылған. Ул сәхнә кейеме булараҡ барлыҡҡа килгән, әммә байтаҡ кешеләр уны боронғо баш кейеме, тип яңылыша. Был бүректәр бик үҙенсәлекле, әммә тарихи темаларға һүрәт төшөргән рәссамдар бындай баш кейеменең борон булмауын күҙ уңынан ысҡындырмаҫҡа тейеш. Ғөмүмән алғанда, мәктәптәрҙә башҡорт мәҙәниәте уҡытыусылары ғына түгел, рәсем уҡытыусылары ла балаларға халыҡ кейеме тураһында һөйләргә тейештер, тип уйлайым. Юғиһә, балалар сәхнәләге өлгөләрҙе генә күреп үҫә, халыҡ кейеме шуның менән сикләнәлер, тип уйлай.\nБыл баш кейемдәре ҡыш көнө лә, йәйге селләлә лә иҫ киткес уңайлы. Улар елдән һәм ҡояштан, ҡар-ямғырҙан, һыуыҡтан һаҡлай. Сәхнәнән дә бик матур күренә улар. Уларҙы яңыртайыҡ, тарих төпкөлөнән бөгөнгө көнгә ҡайтарайыҡ.\nЯҙылған: 27.06.16 | Ҡаралған: 697


Быйыл Башҡортостанда 710 меңдән ашыу кеше диспансеризация үтәсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n1 июлдән Рәсәйҙә яңы торлаҡ һатыу схемаһы эшләй башлай\nБыйыл Башҡортостанда 710 меңдән ашыу кеше диспансеризация үтәсәк\n18:31, 9 июня 2015 Йәмғиәт\nБыйыл Башҡортостанда 710 меңдән ашыу кеше диспансеризация үтәсәк Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 9 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\nБыйыл Башҡортостанда 710 меңдән ашыу кеше диспансеризация үтәсәк. Республикала халыҡты ҡабул итеү өсөн 93 учреждение һайлап алынған. Шулай уҡ ағымдағы йылда тикшереү өсөн 32 күсмә медицина бригадалары ойошторолған, 13 күсмә медицина комплексы йәлеп ителгән.\nБашҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, әлеге ваҡытта 320 406 кеше сараның тәүге этабын үткән, шуларҙың 532-һе — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар һәм инвалидтар. Тикшереү йомғаҡтары буйынса, беренсе һаулыҡ төркөмөнә халыҡтың 26 проценты, икенсе төркөмгә – 38, өсөнсөһөнә 26 проценты индерелгән.\nТикшереү үткән кешеләрҙең 30 процентында – йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәре, 31 процентында – эндокрин, 10 процентында бәүел-енес ауырыуҙары асыҡланған.\nСоциаль әһәмиәтле сирҙәрҙән 66 яман шеш, өс туберкулез, 586 шәкәр диабеты, 1927 йөрәк ишемияһы осрағы теркәлгән.\nҺәр кеше 21 йәштән алып өс йылға бер тапҡыр диспансеризация үтә ала.\nБелешмә өсөн: быйыл 1994, 1991, 1988, 1985, 1982, 1979, 1976, 1973, 1970, 1967, 1964, 1961, 1958, 1955, 1952, 1949, 1946, 1943, 1940, 1937, 1934, 1931, 1928, 1925, 1922, 1919, 1916 йылдарҙа тыуған граждандар тикшерелергә тейеш.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау,диспансеризация


Башҡортостандың Шаран районында Ветерандар йорто эшләй башланы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың Шаран районында Ветерандар йорто эшләй башланы\n10:59, 24 ноября 2010 Йәмғиәт\nБашҡортостандың Шаран районы хакимиәте ҡарары менән район үҙәгендәге бушаған биналарҙың береһе Ветерандар советына бирелгән. Әлеге ваҡытта бер нисә предприятие һәм ойошмаларҙың көсө менән бында ремонт эштәре алып барыла.\n— Бинала йылылыҡ, электр уты бар, — ти райондың Ветерандар советы рәйесе Замир Әхмәҙуллин, — косметик ремонт үткәргәс, яңыса эшләй башлаясаҡбыҙ.\nБыл йәмәғәт ойошмаһы активының планы буйынса бында ветерандар өсөн ҡыҙыҡһыныуҙары буйынса төрлө түңәрәктәр ойоштороласаҡ, ололар осраша, аралаша, файҙалы эштәр менән шөғөлләнә аласаҡ. Ололарҙың һорауҙары буйынса, пенсионерҙарҙы компьютер менән эшләүгә өйрәтеү өсөн Шаран ауылындағы ике мәктәптең һәм һөнәри белем биреү училищеһының аҡыллы машиналары эшкә йәлеп ителәсәк. Бынан тыш, ветерандар хәрәкәтле спорт төрҙәре менән хәҙер йыл әйләнәһенә әүҙем шөғөлләнә аласаҡ.


Тәүге танытма кемдеке булған? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Тәүге танытма кемдеке булған?\nТәүге танытма кемдеке булған? 04.12.2015 // Йәмғиәт\nВодитель танытмаһының барлыҡҡа килеүе хаҡында бер нисә төрлө ҡараш йәшәй, әммә икәүһе ысынбарлыҡ булараҡ ҡабул ителә.\nБеренсеһе – Германияныҡы, тиҙәр. Ул Карл Бенцтың үҙе төҙөгән тәүге автомобиле менән бәйле. Машинаның ғәләмәт тауышы урындағы халыҡта, власть әһелдәрендә ҙур ризаһыҙлыҡ тыуҙырған. Шуға ла Эске эштәр министрлығы уның ҡала урамдарында хәрәкәт итеү ҡағиҙәләрен уйлап сығарған. Уға ярашлы, машина ҡалала сәғәтенә ни бары 6, ә трассала 12 километр тиҙлек менән йөрөргә тейеш булған. Бынан тыш, шоферға йәйәүлеләр, һыбайлылар, егеүле траспорт осрағанда тиҙлеген кәметеү талап ителгән.\nБер аҙҙан Бенцҡа автомобилендә башҡа тарафтарға ла йөрөргә рөхсәт биргән танытма тапшырылған. Шуға ла тап уны донъяла тәүге водитель документы тип иҫәпләргә мөмкин.\nИкенселәр тәүге танытма Францияныҡы тип бара. Был ваҡиға 1883 йылдың авгусында була. Ул рәсми рәүештә “механик моторлы транспорт сараһына идара итеүгә белешмә” тип аталған.\nӘлбиттә, тәүҙә бары машина йөрөтә белеү талап ителгән. Әммә 1899 йылда тарихта беренсе тапҡыр “тимер ат”ҡа идара итеү өсөн имтихан тапшырыу кәрәклеге хаҡында декрет сыҡҡан. Француздарҙың идеяһын шул уҡ ваҡытта Бостонда ошондайыраҡ документтар бирә башлаған американдар ҙа хуплаған.\nРәсәйҙә тәүге танытманы 1895 йылда бирә башлайҙар. Тап шул мәлдә Петербургта ике кешегә ҡала буйлап моторлы велосипедта йөрөргә рөхсәт биргән документ тапшырыла.\n1900 йылдың июнендә Санкт-Петербург ҡала думаһы еңел һәм йөк машиналарында йөрөү хаҡында ҡарарҙы раҫлай. Революцияға тиклемге документтарҙа “тимер ат” хужаһының фотоһы, уның хаҡында мәғлүмәттәр бирелгән. Әлбиттә, тәүҙә имтихан үтергә тура килгән, водителдең машина йөрөтөү тәжрибәһе генә түгел, уның ҡала географияһын ни тиклем белеүе лә иғтибарға алынған.\n1909 йылда Рәсәй Автомобилдәрҙең хәрәкәте хаҡында халыҡ-ара конвенцияла ҡатнаша. Һөҙөмтәлә халыҡ-ара кимәлдәге танытма өлгөһө ҡабул ителә, ул 18 йәше тулған кешеләргә бирелә.\nИлдә граждандар һуғышы, революция булып үткәс, автомобиль хәрәкәте оҙаҡ йылдарға көйләнмәй. Бары 1923 йылда ғына Халыҡ комиссарҙары советы махсус ҡарар ҡабул итә. Бөгөнгө автомобиль танытмаларына оҡшаш документта өс категория күрһәтелә. Уға ярашлы, юғары категория стажы алты айҙан да кәм булмаған һәм машинаны үҙе ремонтлай алған водителдәргә бирелә.\nШуны билдәләргә кәрәк: был танытмалар урындағы власть етәкселәре тарафынан ирекле формала бирелгән. Шуға Петербургта бирелгәне менән Мәскәүҙә йөрөү рөхсәт ителмәгән, ә Мәскәүҙеке менән – башҡа ҡалаларҙа. Бары 1936 йылда ғына бөтә Союзда “шофер танытмаһы” тип аталған берҙәм документ ҡабул ителгән.


«Үҙ мөҙҙәте һәр бер миҙгелдең... » » Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы\nЙоморсаҡ ҡына йән эйәһенең күкрәгең аҫтында яралып, көндән-көн үҫеүен, тибрәлеүен теләйһеңме? Һөйөклөңдөң, түңәрәкләнә башлаған ҡорһағыңа йылы ҡулдары менән ҡағылып, бәхетенән йөҙө яҡтырыуын? Әммә был буй етмәҫ хыял, бер ҡасан тоттормаҫ бәхет ҡошо кеүек. Ә һиңә шул ваҡытта аяуһыҙ дөрөҫлөктө әйтәләр. Ни эшләргә? Өмөт тулы ялбарыулы күҙҙәр Уға төбәлә: «Әсәй булыуҙан да ҙурыраҡ бәхет бармы икән донъяла? Мин барыһын да эшләргә риза. Бишектә сабыйыбыҙ тирбәлһен, минең әсәй булғым килә! Ярҙам итегеҙсе!»\nРеспублика перинаталь үҙәгенең акушер-гинекологы, юғары категориялы табибә Рәүфә Йәнмырҙа ҡыҙы Йәнтилинаны ниндәйҙер сәбәптәр арҡаһында балаға уҙа алмаған ҡатын-ҡыҙ ошо илаһи теләгенә өлгәшергә ярҙам итеүсе фәрештәләй күрә. Әммә табиптың талаптары ҡаты, уның ҡушҡандарын теүәл һәм ҡаршылыҡһыҙ үтәгәндәр генә ирешә бәхетенә. Талаптар ҙа артыҡ ҡатмарлы түгел: һаулығыңды ҡайғыртыу, үҙеңде яратыу, төшөнкөлөккә бирелмәй, өмөт менән йәшәү...\nЕйәнсура районы Әлибай ауылында, Йомабикә менән Йәнмырҙаның күп балалы ҡотло ғаиләһендә, донъяға килә Рәүфә. «Әтейем Бөйөк Ватан һуғышына 45-се йылдың ғинуарында алына. Япон һуғышында ҡатнашып, яраланып, хәрби госпиталдә дауаланып сыға. Әнейем менән 1952 йылда өйләнешкәндәр. Әтейем комсомол секретары була, колхоз эштәренә егелә. Әнейем – хат ташыусы, шуға ла барлыҡ матбуғатты уҡып бара инек. Әтейем йомшаҡ тәбиғәтле ине, бала яратты, әнейем теҙгенде ҡатыраҡ тотто. Ләкин ул ифрат кеше йәнле булды, өйгә инеүселәрҙең береһен дә сәй өҫтәле артына ултыртмай сығарманы. Йор һүҙле, кешеләргә ихлас булды, халҡыбыҙҙың ауыҙ-тел ижадын, дауаларын яҡшы белә ине һәм уларҙы беҙгә лә һеңдереп үҫтергән. «Ятҡан урыным – таш, яҫтығым – кирбес. Минән сәләм ҡорай шатлы йыланға. Ятам иман менән, торайымсы имен. Ошо ятҡанымдан тора алмаһам, иманымдан айырма», – тигән юлдарҙы гелән әйттерә торғайны. Мәғәнәһе иҫ киткес бит! Тәүге йәшен кешеләргә һаулыҡ алып килә, уны ишеткәс, үләнгә ятып аунарға кәрәк. Йәшен киткәндә лә ерҙән ҡеүәт алыу файҙалы, тигәне булыр. Унан күп шифалы үләндәрҙе танырға өйрәндем», – тип иҫләй ул.\nТыуған ауылында һигеҙ класты тамамлағас, Рәүфә урта белем алырға Абзан мәктәбенә йөрөй. Унан һуң Салауат медицина училищеһын ҡыҙыл дипломға тамамлай. Башҡорт дәүләт медицина институтына ҡаршылыҡһыҙ инеп китә йәш ҡыҙ. Ҡулына диплом алып, Баймаҡ ҡалаһы дауаханаһына интернатура үтергә бара. Йәш белгескә һөнәренең айышына төшөнөргә ярҙам иткән, тәжрибәһе менән уртаҡлашҡан Ленира Вилдан ҡыҙы Хисмәтуллинаны, Рәшиҙә Йыһанур ҡыҙы Баштанованы, Фәриҙә Хәмзә ҡыҙы Үзбәкованы йылылыҡ менән иҫкә ала ул.\nҺин дә мин эшләп йөрөгәндә, көтмәгәндә Рәүфәнең атаһын фалиж һуға. Түшәктә ятҡан ҡәҙерлеһен ҡарашырға тип, тыуған яғына – Иҫәнғол район дауаханаһына акушер-гинеколог булып ҡайта. Йыл да үтмәй баш гинеколог итеп тәғәйенләнә.\nБала табырға йыйынған әсәгә ярҙам итәм тип, юлһыҙ ауылға ашыҡҡанда түңкәрелгән машинала имен ҡалыу, йөрәк сирле ҡатынға кушеткала ашығыс операция яһау – барыһы ла хәҙер артта кеүек. Әммә ошо ваҡиғалар, хәл иткес минуттар артында – ҡотҡарылған ғүмерҙәр, яҙмыштар... Рәхмәт йөҙөнән дауаланыусылар уның исемен яңы тыуған балаларға бирә. Мәғәнәһе лә бит есеменә тап килә – «кешеләргә ярҙам итергә килгән, мәрхәмәтле».\nБалаларын ташлап киткән «кәкүк» әсәләргә ҡарап та табиптың йөрәге һыҙыла. Йәш ҡыҙҙарға фәһем булһын тип, ҡулына ҡәләм алырға мәжбүр була, күңеленән сыҡҡан әрнеүле яҙмаларын «Нимә уйлайһың һин, матур ҡыҙ Айһылыу?» тип атай.\n... Ауырлы ҡатынды һыйпап ҡарау менән ул кем тыуыры хаҡында әйтә. «Тойоу, бәлки, тәжрибә менән дә киләлер. Бәлки, ул тыумыштан һалынған һәләттер. Әнейемдең атаһы Абдулла йор һүҙле сәсән булған, күҙ ҡарашы менән сабып барған атты туҡтата алған, – ти табибә. – Ҡатмарлы операциялар яһар алдынан әнейем төшөмә инһә, барыһы ла уңышлы үтә. Бисмиллаһыҙ эшләмәйем. Белгән доғаларымды уҡып алам. Әнейем әтейемде фалиж һуҡҡас әйтте: «Алты аҙна ятыр, алты аҙнанан уҙһа, алты ай, унан да тере ҡалһа, алты йыл...»\n...Йәнмырҙа, алты йыл да алты ай түшәктә ятып, яҡты донъя менән хушлаша. Күп тә тормай әсәһе лә гүр эйәһе була. Өй бушап ҡала. Эш тип сапҡан, яҡындарының хәстәре менән йәшәгән Рәүфәнең дә йәне һыҡрай был юғалтыуҙан. Өҙөлөп торған туғандары булһа ла, яңғыҙлыҡ бәғерен өтә, бәлки, яҙмышы шулай алға әйҙәгәндер, кем белә. Күнегелгән тормошон, яратып торған пациенттарын ҡалдырып, табиптар кәрәк, тип саҡырып та торғас, Сорғот ҡалаһына юллана. Сит ерҙә туған телдең, башҡорт моңоноң ғәзизлеген тойоп, тыуған ерен, халҡын өҙөлөп һағына шулай ҙа. Оҙон аҡса ла ҡыҙыҡһындырмай, тик тыуған яҡҡа ҡайтып йәшәгеһе килә. Тәжрибә туплап, ҙур ашҡыныу менән ул кире Башҡортостанға ҡайтып төшә. Черниковка биҫтәһендә урынлашҡан 3-сө бала табыу йортонда күпме сабыйға кендек инәһе булған ул! Ә хәҙер инде нисәмә йылдар Республика перинаталь үҙәгендә эшләй, пластика һәм реконструктив хирургия бүлексәһен етәкләй, ҡатмарлы операциялар яһай.\nҠара таңдан эшкә тотонған, бер минутҡа ла тынып тормаған табибәнең хәстәре – ҡатын-ҡыҙға сәләмәт, матур, бәхетле булырға ярҙам итеү. «Гүзәл заттың төрлө миҙгеле бар. Ҡыҙ була, әсә ҡорона етә, өлкән йәштәге ҡатын осорона инә. Өлкәнәйгәс, ҡатын-ҡыҙ үҙ һаулығына, ҡиәфәтенә иғтибар бирмәй. Шуға ла ир-аттың: «Өйләнгәндә матур ине, нисек йәмһеҙ ҡатынға әйләнде?» – тиеүе юҡҡа түгел. Шаяртып әйтелгән һүҙҙә дөрөҫлөк тә бар, күреме туҡтаған ҡатын-ҡыҙ ир-ат ҡиәфәтен ала башлай. 37 йәштән һуң уның организмы үҙгәрештәр кисерә. Үҙгәрештәрҙе асыҡлау өсөн гормондарға анализ тапшырып, уларҙың кимәлен күҙәтеп тороу мотлаҡ. Эстрогендар кәмеһә, һөйәктәр муртлана, шунлыҡтан гүзәл зат йыш ҡына ҡулын йә аяғын һындыра, күңел төшөнкөлөгөнә бирелә, йоҡоһоҙлоҡ менән яфалана, йөрәгенә зарлана башлай. Ошо мәлдә ҡатын-ҡыҙға нәзәкәтлеген, һаулығын һаҡлау өсөн гормон терапияһын үтеү кәрәк.\nҺылыуҙар араһында яман ауырыуҙар осрап тора. Иң таралғаны – күкрәк һәм аналыҡ яман шеше. Уларҙан һаҡланыу саралары барлығын гүзәл заттар белергә тейеш. Әйткәндәй, мосолман ғаиләләрендә был ҡурҡыныс ауырыу осраҡтары һирәк, бала табып күкрәк һөтө имеҙеү, ир-аттарыбыҙҙың сөннәтле булыуы ла ниндәйҙер кимәлдә ҡатын-ҡыҙҙың һаулығын һаҡлай. Ошонан сығып ҡына фекер йөрөткәндә лә, халҡыбыҙҙың борондан килгән ғөрөф-ғәҙәттәрен онотмауы һөйөнөслө.\nКүп сирҙәр енси бәйелһеҙлек, генетик сәбәптәр арҡаһында барлыҡҡа килә. Ҡатын-ҡыҙ йылына бер тапҡыр мотлаҡ рәүештә гинекологҡа күренергә, кольпоскопия үтергә (аналыҡты йод йәки люголь менән буяп, микроскоп аша ҡарайҙар. Туҡыма буялһа, тимәк, үҙгәрештәр юҡ, барыһы ла һєйбєт тигән һүҙ), 35 йәштән һуң күкрәген ультратауыш ярҙамында тикшертергә, 40 йәштән маммологҡа күренергә, яман шеш күҙәнәктәренә анализ биреп торорға тейеш. Беҙҙең мосолман ҡатындары оялсан. Әммә был осраҡта тартынып торорға, ваҡытты һуҙырға ярамай», – ти Рәүфә Йәнмырҙа ҡыҙы.\nТәжрибәле табибә белемен арттырыу өҫтөндә лә эшләй. Күптән түгел Мәскәүҙә уҡып ҡайтып, бәүел тотмауҙы дауалау буйынса операциялар яһай башлауы күпме кешегә ҡыуаныс килтерҙе! Эстәре түбән ҡатын-ҡыҙға имплантант ҡуйыу ҙа уның тарафынан уңышлы башҡарыла.\n«Етәкселегебеҙ баш табип Фирғәт Миҙхәт улы Байрамғолов, дауалау бүлексәһе начальнигы Алексей Леонидович Фролов үҙәктә һәр хеҙмәткәргә йөҙөп йөрөп эшләү өсөн шарттар булдыра. Иң мөһиме – коллектив һәйбәт. Гинекологтар Наталья Әнүр ҡыҙы Сәғәҙиева, Динара Рафаил ҡыҙы Кандарова, уролог Илдар Әсләм улы Фәттәхов үҙ эшен намыҫ менән башҡара. Егәрле, булдыҡлы белгестәр улар. Шәфҡәт туташтары Катерина Аполитова, Гүзәл Закирова, Әлиә Сәлихова, Надежда Полюдова, Оля Черкова, Илүзә Ғиниәтуллина, Оксана Иванова, Светлана Юртаева ашнаҡсылар Фәриҙә Ғафарова, Валентина Колентьева, Катерина Ананьева – ошо үҙ эшен еренә еткереп башҡарған хеҙмәткәрҙәремә таянам», – ти табибә.\n...Рәүфә Йәнмырҙа ҡыҙы ялын Башҡортостанда үткәрергә ярата. «Рәхәтләнеп саңғыла шыуам, һыбай йөрөйөм, бассейнда йөҙәм. Үҙебеҙҙең бына тигән ял йорттарыбыҙ бар», – ти ул. Тимер атты ла ауыҙлыҡлаған. Тиҙлек заманында был да бик мөһим.\n«Мәле етмәһә, сәскә лә асылмай. Һәр нәмәнең үҙ ваҡыты, үҙ мәле. Кешегә ярамаған булһа, Хоҙай Тәғәлә ҡаршылыҡтар ебәрә, барыбер әҙәм теләгәнсә бармай. Сабыр булырға кәрәк, сабыр иткән – мораҙына еткән, тиҙәр», – табибәнең был һүҙҙәре бала көтөп зарыҡҡан парҙарға ғына түгел, ғөмүмән, бөтә кешеләргә лә ҡағылалыр. Уның үҙенең дә хәстәре сабыр. Ул үҙе лә эшенең уңырына, үҙенә ярҙам һорап төбәлгән күҙҙәрҙең шатлыҡ осҡондары сәсеп балҡырына ышана.\n... Һәм, үҙ ваҡыты еткәс, донъяға сабый яр һала. Мин тыуҙым! Мин бар! Ҡабул ит мине, Донъя!


Һабыр дзюдосылары һынатмай\n13 Ноябрь 2018, 12:33\nБеҙҙең район уҡыусылары араһында, мини-футбол, волейбол, баскетбол, милли көрәш кеүек спорт уйындарынан тыш, дзюдо менән ҡыҙыҡһынған, был көрәш төрө менән ныҡлап шөғөлләнгән балалар ҙа байтаҡ ҡына. Шөғөлләнеп кенә ҡалмай, ярыштарҙа ҡатнашып, призлы урындар алыуға өлгәшәләр улар.\nМәҫәлән, яңыраҡ беҙҙең дзюдосылар Хәйбулла районында 2009-2012 йылғы малайҙар һәм 2010-2012 йылғы ҡыҙҙар араһында үткән шәхси беренселектә ҡатнашып, бик яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтеп ҡайтты.\n26 кг ауырлыҡ категория-һындағы малайҙар араһында Арыҫлан Юламанов беренсе урынды яуланы. Икенсе урын – Айнур Солтанғужинда, Инсаф Сөләймәнов өсөнсө призлы урынды эләктерҙе. 20 кг ауырлыҡ категорияһындағы малайҙар араһында Райман Солтанғужинға еткәндәр булманы. 34 кг ауырлығында Ғәзиз Теүәлбаев – 2-се, 30 кг ауырлыҡта Нурихан Солтанғужин 3-сө урынды яуланы.\n24 кг ауырлыҡтағы ҡыҙҙар араһында Лиана Мырҙабаева, ә 46 кг ауырлыҡ категорияһындағы ҡыҙҙар араһында Шәүрә Юламанова пьедесталдың иң юғары баҫҡысына күтәрелде.\nБыл уҡыусыларҙың барыһы ла Һабыр урта мәктәбендә белем ала. Һәм уларҙың һәр ауырлыҡ категорияһында тиерлек призлы урындар алып ҡайтыуында тренерҙары Венер Тәлғәт улы Таһировтың хеҙмәте ҙур.


«Сыңҡылдаҡ себен» дауаханала\nРеспублика балалар клиник дауаханаһында хәйриә тамашаһы үтте. Уны һаулыҡтарын нығытҡан балалар һәм уларҙың ата-әсәләре өсөн Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры актерҙары ойошторҙо\nКорней Чуковскийҙың әкиәте буйынса ҡуйылған спектаклдең премьераһы сентябргә тәғәйенләнгән. Әммә уны йәйге ял ваҡытында хәйриә акцияһы сиктәрендә шифахана, лагерь һәм дауаханаларҙа ҡарарға мөмкин буласаҡ. Өр-яңы спектаклдең ҡуйыусы-режиссеры Яр Саллы ҡалаһы ҡурсаҡ театрынан саҡырылған Игорь Клюев. Музыкаль спектакль ун көн тирәһендә әҙерләнеп йәш тамашасы хөкөмөнә сығарылған.\nСағыу костюмдар, күңелле йырҙар, көлкөлө тауыштар. Дауахананың тамаша залында актерҙар кескәйҙәргә матур байрам ойошторҙо. Балаларҙың шат йөҙҙәрен күреү өсөн уларға ҡурсаҡ йөрөтөүсе һәм драма актерының оҫталығын берҙәй ҡулланырға тура килде. Музыкаль тамаша бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Быны актерҙарҙың хәрәкәттәрен ҡабатлап ихлас бейегән дауаланыусылар иҫбатлай.\nХәйриә акцияһы сиктәрендә ҡуйылған әкиәт фәһемле һәм изге фекер йөрөтә. Ул да булһа, бер-береңә ҡарата мәрхәмәтле мөнәсәбәттә, яҡшы уйҙа булыу. Балалар ҙа тамашанан сабыйҙарса кинәнес алып, яҡты хыялдар донъяһында гиҙҙе.


Үҙегеҙгә алып ҡуйығыҙ, юғалтмаҫҡа!.. | Samat Mazitov | VK\nҮҙегеҙгә алып ҡуйығыҙ, юғалтмаҫҡа!\nБеҙгә сүп үләне һымаҡ ҡамасаулап, бимазалап ултырған, әммә иҫ киткес файҙалы үлән тураһында яҙып китмәксе булам. Дегәнәк һымаҡ йәбеште, тиҙәр, сат йәбешкән ныҡымыш кеше тураһында. Дегәнәк тә беҙгә сат йәбешә. Әйтерһең дә, миңә ҡара, әллә кем булып үтеп китмә, мин һиңә кәрәк, ти.\nДегәнәк. Үләндең файҙалы булмаған бер өлөшө лә юҡ. Тамырынан яһалған төнәтмәһенең 200мл. 600 һум торғанын беләм. Ә ул беҙҙең кәртә артында күҙ көйөгө булып үҫеп ултыра. Дегәнәктең ғәләмәт сихәтләнеү көсөнә эйә булған япраҡтары киң, яҫы булып үҫә. Элек ҡыҙыуҙа һыу ингәндә башҡа ябынып ята инек, ҡояш эҫеһе башҡа һуҡмаһын, тип.\nЯпрағы. Япрағының үҙе лә, һуты ла файҙалы. Японияла уны махсус баҡсаларҙа үҫтереп ҡулланалар, аш итеп бешерәләр, салат итеп йәш япраҡтарын ашайҙар. Ул япраҡтарҙа бик күп С витамины һәм файҙалы мәтдәләр. Имәндә икән сәтләүек, тейерһең. Беҙҙең дегәнәкте көрәк менән һөрөп атҡанды ярай япондар күрмәй! Уның япраҡтарынан һут һығыуҙың бер генә лә ҡыйынлығы юҡ. Йәшел, матур япраҡтарын йыйып ҡайтаһың да һыуыҡ һыуға ике сәғәткә һалып ҡуяһың. Ваҡытығыҙ булмайынса, берәр сәғәт артып китһә лә, ташламағыҙ, улай ҙа ярай. Һелкәһең дә эшкә тотонаһың. Йә ит тартҡыстан, йә ваҡ итеп турап япраҡ бутҡаһы яһайбыҙ. Кемдә һут һыҡҡыс бар – шунан сығарабыҙ. Күп итеп тултырмайбыҙ. Әҙләп һалып сығарабыҙ. Һут һыуытҡыста 5-6 көн тора ала. Артығын яһамайбыҙ. Кемдер ҡышҡылыҡҡа яһайым тиһә, 50/ 50 спирт менән бутайбыҙ. Кемдә һут һыҡҡыс юҡ, ҡул менән һығабыҙ. Ашар алдынан ике сәғәт ҡала бер аш ҡалағы ярты стакан һыуға һалып эсәбеҙ. Көнөнә ике-өс тапҡыр эсһәң дә була. Балаларға бер аш ҡалағы. Профилактика өсөн дә, дауаланыу өсөн дә файҙаһы күп. Көслө сирең булғанда икешәр ҡалаҡ эсһәң дә була. Кемдер эсеп ҡарар ҙа ташлар. Тәмле ашарға өйрәнгән организм ҡаршы килә башлар. Әсене эсмә тиер. Бигерәк тә ҡорттар бунт ойошторор. Ә аҡыл "кәрәк" тейер.\nУның файҙаһын эскән көнөндә үк һиҙеп булмаҫ. Ә бер-ике аҙнанан бөйөрҙәге таштар ирер, бауырҙан, үт ҡыуығынан застой китер, ашҡаҙан сәғәт һымаҡ эшләй башлар. Эсәктәрҙә беҙҙе көнө-төнө кимергән паразиттарға, бактерияларға көн бөтөр. Тиҙ генә беҙҙе ташлап һыпыртырҙар. Әсеһенә улар сыҙамай. Организм көс йыя. Сөнки дегәнәк япрағы иммунитетты ныҡ күтәрә. Уның составында организмдың иммунитеты өсөн яуап бирә торған С витамины хәтәр күп. Йәй буйы эсеп, көҙ тәнегеҙҙән, ағзаларығыҙҙан бер сир ҙә тапмаһалар, дегәнәккә барып баш эйергә, рәхмәт әйтергә онытмағыҙ. Хатта ревматизм, артрит кеүек сирҙәрҙең дә сигенүҙәре билдәле. Япраҡтарын парландырып ауыртҡан быуындарға бәйләгәндәр. Япраҡтарын киптереп ҡыш көндәрендә лә иммунитетты күтәреү, тәнгә С витамины биреү өсөн дә ҡулланалар. Бына һиңә сүп үләне!\nӘ дегәнәктең орлоҡтарынан май яһайҙар. Ул майҙы яраларға, ауыртҡан быуындарға һөртәләр.\nТамырының файҙаһы ла ныҡ ҙур. Көрәктең файҙаһы бына ошонда тейә инде. Сентябрь-октябрь айҙарында тамырын ҡаҙып алып тупрағын һелкеп төшерәһең, һалҡын һыуҙа йыуып, тышын таҙартаһың. Шунан ҡояш төшмәгән, елләп торған ерҙә киптерәһең. Шунан инде бер сәй ҡалағы ваҡланған тамырҙы бер стакан ҡайнар һыуҙа төнәтәһең. Тәмләп эсәһең. Хатта рак сиренән диета менән бер рәттән шул тамыр төнәтмәһе эсеп метастазаларҙан ҡотолған, тырышһа, был ауырыуҙан тулыһынса ҡотолоусылар бар. Афарин дегәнәккә!\nӘлбиттә, теләһә ҡайһы үләнде дауаланыу өсөн дә, организмдың иммунитетын күтәреү өсөн эскәндә лә организмда ниндәйҙер дәрәжәлә үҙгәрештәр башланырға, сирҙәр ҡуҙғалырға мәмкин. Шуның өсөн ундай көслө үләндәрҙе эскәндә бирән ҡорһаҡты тыйып торорға, ҡамыр, ит ризыҡтарын, файҙаһыҙ колбаса һәм тәмле ризыҡтарҙы кәметһәгеҙ, яҡшыраҡ булыр. Йәй көнө юҡҡа ғына тирә-яҡты тултырып йәшелсә бирелмәгән бит. Был әлеге лә баяғы беҙгә өҫтән ебәрелгән өнһөҙ кинәйә (безмолвный намек). Файҙаһыҙ ризыҡтарҙы кәметһәк, дегәнәккә беҙҙең организмды нығытырға, дауаларға ярҙам итәбеҙ.\nКемдер уҡып, "мин беләм" тейер. Афарин мең тапҡыр. Кемдер иренеп, йөрөмәйем әле тейер. Йәл. Кемдер ең һыҙғанып тотонор. Үҙегеҙгә рәхмәт әйтер көндәрегеҙ алда әле!\nЗәүхиә Ҡәҙербәкова, интернет селтәренән.


башҡортса бүлегендә 48 176 мәҡәлә бар.\nБашҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының I Бөтә Рәсәй съезы — йыйын, ҡор. Республиканың 100 йыллығы айҡанлы Өфө ҡалаһында 2019 йылдың 11-12 апрелендә уҙғарылды.\nСъезда Башҡортостан һәм Рәсәй субъекттары мәктәптәрендә эшләгән башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары, уҡытыу туған (башҡорт) телдә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының директорҙары, ҡала һәм район хакимиәттәренең мәғариф идаралығы белгестәре һәм методистары, юғары уҡыу йорто вәкилдәре, йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡатнаша.\nКөн тәртибендә — Башҡортостанда, Рәсәй субъекттарында башҡорт телен өйрәнеү, уны һаҡлау һәм үҫтереү мәсьәләләре ҡарала.\nБәйләнештә сайтында Съезд яңылыҡтары\nПроект:Википедия + Мәғариф\n«Башҡортнәмә» исемлегендә башҡорт теле бүлеге\n«Исемең матур!» проекты\nПортал:Башҡорт әҙәбиәте — Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының I Бөтә Рәсәй съезына Башҡорт Википедияһы бүләге\n«Башҡортнәмә» исемлегендә башҡорт әҙәбите бүлеге\nИсемлек:Башҡорт әҙәбиәте — башҡорт телендә ижад ителгән әҙәрҙәр исемлеге, башҡорт Википедияһында яҙылған һәм һәм яҙылырға тейеш мәҡәләләр\nБашҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзалары\nРөстәм Нурыев сығышы, презентация\nБашҡорт Википедияһы ирекмәндәре, альбом\nБашҡорт Википедияһы саралары, альбом\nВикипедиянан ситтә файҙалы һылтанмалар\nВикимедианың Мәғариф проекттары тураһында халыҡ-ара портал (инг.)\nБашҡорт теленең электрон ресурстары (һылтанмалар)\nКурс Работа в вики-среде (рус.)\nКаспаров Гарри Кимович (тыуған саҡтағы фамилияһы Вайнштейн; 1963 йылдың 13 апрелендә Әзербайжан ССР-ының баш ҡалаһы Баҡыла тыуған) — совет һәм Рәсәй шахматсыһы, шахмат буйынса 13-сө донъя чемпионы, шахмат әҙәбиәтсеһе һәм сәйәсмән. Ҡайһы бер эксперттар Каспаровты тарихтағы бөйөк шахматсы тип таный. Халыҡ-ара гроссмейстер (1980), СССР-ҙың атҡаҙанған спорт мастеры (1985), СССР чемпионы (1981, 1988), Рәсәй чемпионы (2004). Бөтә донъя шахмат олимпиадаһының һигеҙ тапҡыр еңеүсеһе: дүрт тапҡыр СССР командаһы составында (1980, 1982, 1986, 1988) һәм дүрт тапҡыр Рәсәй командаһы составында (1992, 1994, 1996, 2002). Ул — ун бер шахмат «Оскар»ы (йылдың иң яҡшы шахматсыһы приздары) эйәһе. Каспаров, ике ҡыҫҡа өҙөклөк менән, 1985 йылдан 2006 йылға саҡлы яңғыҙы ФИДЕ рейтингының башында була: 1993 йылғы ФИДЕ ҡарары менән 1994 йылда рейтингтан төшөрөп ҡалдырыла, ә 1996 йылдың ғинуарында Каспаров Владимир Крамник менән бөр төрлө рейтингҡа эйә була. 1999 йылда Гарри Каспаров рекордлы рейтинг — 2851 балл йыя, һәм Магнус Карлсен яңы рекорд ҡуйғанға тиклем, 13 йыл ярым дауамында Каспаров рекордсы була.\nКаспаров, 1985 йылда Анатолий Евгеньевич Карповты еңеп, донъя чемпионы була. «Ике К»ның ҡаршы тороуы 1980-се йылдар уртаһынан башлап 1990-сы йылдар башына саҡлы дауам итә, был аралыҡта Карпов һәм Каспаров донъя чемпионы исеме өсөн биш матч уйнай. 1993 йылда Каспаров һәм яңы дәғүәсе Найджел Шорт Халыҡ-ара шахмат федерацияһынан сыға һәм яңы ойошма — Профессиональ шахмат ассоциацияһы эгидаһы аҫтында матч үткәрә. ФИДЕ Каспаровты титулынан мәхрүм итә һәм 2006 йылға тиклем донъя чемпионы икәү була — ФИДЕ версияһы буйынса һәм «классик» версия буйынса. 2000 йылда донъя беренселегендә Каспаров Владимир Борисович Крамниктан еңелә.\nИсемлек (108) | Үҙгәртеү\nБашҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы — РСФСР составында башҡорт халҡының автономлы республикаһы.\n1919 йылдың 20 мартында Ырымбур губернаһының төньяҡ өйәҙҙәре (кантондары) биләмәләрендә ойошторолған. Территорияһында ҡалалар булмағанлыҡтан, тәүге ваҡытта күрше Өфө губернаһында урынлашҡан Стәрлетамаҡ ҡалаһынан идара ителгән.\n1925 йылдың 27 мартында БАССР-ҙың беренсе Конституцияһы ҡабул ителә. Был конституция Башҡортостандың кантондарға бүленешен билдәләгән; уның буйынса Башҡорт АССР-ы Арғаяш, Бәләбәй, Бөрө, Йылайыр, Мәсәғүт, Стәрлетамаҡ, Тамъян-Ҡатай һәм Өфө кантондарынан торған. Граждандар йыйылыштарҙа, судта, идаралыҡта һәм ижтимағи тормошта үҙ телендә һөйләшеү һәм яҙыу хоҡуғын алған. Бер үк ваҡытта республикала йәшәгән аҙ һанлы милләттәргә лә мәктәптә үҙ телдәрендә уҡытыу хоҡуғы тәьмин ителгән. Рәсми телдәр булып башҡорт һәм урыҫ телдәре танылған.\n1990 йылдың 11 октябрендә «Башҡорт АССР-ы суверенитеты тураһында» декларация ҡабул ителә.\n1992 йылдың 25 февралендә Башҡорт АССР-ы үҙ атамаһын Башҡортостан Республикаһы тип үҙгәртә.\n1992 йылдың 31 мартында Рәсәйҙең башҡа республикалары менән бергә Башҡортостан исеменән дә яңы федератив килешеүгә ҡул ҡуйыла.\nСифатлы мәҡәләләр (12) | Исемлектәр һәм порталдар (0, 1) | Үҙгәртеү\nВолодя Ульянов, 1885 йылға тиклем төшкән фото\nБөгөн: 24 апрель\nХалыҡ-ара йәштәр теләктәшлеге көнө.\nӘрмәнстан — Ҡорбандарҙы иҫкә алыу көнө.\n♦ Кисәге: 23 апрель ♦ Иртәгә: 25 апрель ♦ Барлыҡ көндәр ♦\n24 апрель юбилярҙары *\nАндрианов Андрей Андрианович (24.04.1939—16.04.2010), театр актёры. Мари АССР‑ының халыҡ артисы (1989) артисы. Мари Иле Республикаһының Дәүләт премияһы лауреаты (2005). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мишкә районы Иҫке Ҡолсобай ауылынан.\nЙәрмөхәмәтова Миңлебикә Кинйәбай ҡыҙы (24.04.1939), малсылыҡ алдынғыһы. Архангел районы Свердлов исемендәге колхоздың элекке һауынсыһы. III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры, Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1981).\nҒәлимов Дамир Мәзит улы (24.04.1944), режиссёр, 1987 йылдан Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрының художество етәксеһе. 1970 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (1994) һәм Башҡорт АССР‑ының (1981) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2004). Сибай ҡалаһының почётлы гражданы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Баймаҡ районы Түбә ауылынан.\nИлизаров Борис Семёнович (24.04.1944), ғалим-тарихсы, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1995 йылдан — Рәсәй Фәндәр академияһының Рәсәй тарихы институтының төп ғилми хеҙм‑ре. Тарих фәндәре докторы (1985), профессор (1986). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nГәрәев Рәүис Ғиниәт улы (24.04.1949—3.06.2005), ғалим-агроном, партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1996—2005 йылдарҙа Татарстан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты директоры. Татарстан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (2000), ауыл хужалығы фәндәре докторы (1998). Татарстандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1995) һәм Татарстан Республикаһының Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты (1997). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Шаран районы Түбәнге Зәйет ауылынан.\nТокио йәмиғ мәсете\nБынан 100 йыл элек 1919 йылдың 20 мартында Мәскәүҙә Башҡорт хөкүмәте һәм Совет власы араһында Килешеү төҙөлә, һөҙөмтәлә Башҡортостан мөхтәриәте Башҡорт АССР-ы тип үҙгәртелә.\nБашҡорт Хөкүмәтенең тәүге рәйесенең атаһы Юлбарыҫ Бикбов «Башҡорттар» тигән күләмле әҫәрҙең авторы булараҡ билдәле булған.\nБашҡорт дин әһеле Японияның беренсе мөфтөйө була һәм Токио йәмиғ мәсетенә нигеҙ һала, уға шулай уҡ Филиппиндың мөфтөйө булырға тәҡдим иткәндәр.\n2019 йыл — күп кенә Азия илдәрендә 12 йыллыҡ циклды тамамланған Ҡабан йылы.\n3,5 млрд йыл элек, беренсе фотосинтезлаусы архейҙар барлыҡҡа килгәнсе, Ер атмосфераһында кислород булмаған.\nЙәшен атыу күренеше Венерала, Юпитерҙа, Сатурнда, Уранда һәм башҡа күк есемдәрендә лә күҙәтелә.\nҺайланған мәҡәләләргә кандидаттар\nЯҡшы мәҡәләгә кандидаттар\nhttp://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Баш_бит&oldid=883398 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:18 24 апрель 2019 үҙгәртелгән.


Уйҙарыбыҙ уртаҡ, маҡсаттар бер...\nСибай концерт-театр берекмәһе 23-сө ижад миҙгелен аса\n23-сө ижад миҙгеленә концерт-театр берекмәһе ниндәй уй-ниәттәр менән аяҡ баҫа, үҙ тамашасыларына ниндәй яңы тамашалар вәғәҙә итә, ғөмүмән, ижади коллективтың һулышы, кәйеф-маҡсаты ни самала? Ошо һәм башҡа һорауҙарға берекмә етәксеһе—Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Айбулат Ҡотошов яуап бирә.\n—Сибай концерт-театр берекмәһенә етәкселек итә башлағанымдан алып йылға яҡын ваҡыт үтеп тә китте һәм мин коллективым менән тәүге яңы ижади миҙгелгә аяҡ баҫам. Берекмәгә етәкселек иткән ун ай ваҡыт арауығына байҡау яһап, шуны әйтә алам—беҙҙең коллективта үҙ-ара татыу, эшкә һәләтле, бер маҡсат менән эшләүсе егеттәр һәм ҡыҙҙар тупланған һәм уларҙың һәр береһе миндә тулы ышаныс һәм һоҡланыу тойғолары яуланы. Ҡул аҫтымда эшләүселәрҙең кемеһендер айырым атап, маҡтап китеү ҙә урынһыҙҙыр, тип уйлайым һәм барыһына ла тик рәхмәт һүҙҙәре, киләсәктә лә бергә, бер табандан эшләргә яҙһын, тигән теләктә ҡалам.\n—Айбулат Минеғәле улы, уҙған миҙгел нимәләре менән нығыраҡ иҫегеҙҙә ҡалды?\n—Сер түгел, берекмәгә барыһы өсөн дә мәғлүм булған ауыр һынылыш мәлендә килдем һәм, әйтергә кәрәк, эш башлап китеүе әллә ни еңелдән булманы. Шулай ҙа ҡабул итеп алған коллективымдың мине аңлап ҡабул итеүе, минең уй-теләктәремә дөрөҫ баһа биреп, күтәрмәләп тороуҙары, юғары етәксе органдарҙың, атап әйткәндә, республикабыҙ Башлығының, хөкүмәтебеҙ органдарының, мәҙәниәт министрлығының, Сибай ҡала округы хакимиәтенең, ҡала ойошмалары һәм учреждениелары етәкселәренең эскерһеҙ ярҙамы киләсәккә булған уйҙарыма илһам бирҙе, ышаныс һәм өмөт уятты. Нәҡ уларҙың ярҙамы менән Сибай концерт-театр берекмәһе Яңы йылды билдәле бер уңыштар менән ҡаршыланы һәм үҙенең артабан да маҡсатҡа ярашлы йәшәйәсәген һәм эшләйәсәген иҫбатлай алды. Ижади коллективыбыҙ Урал аръяғында һәм тотош республикабыҙҙа һәләтле сәнғәт усағы булыуыбыҙҙы үҙенең күп һанлы һәм сағыу сығыштары менән ҡайта-ҡайта күрһәтеп, белдереп тора. Бында, әлбиттә, коллективты коллектив итеүсе һәр белгестең хеҙмәт өлөшө ҙур! Ә уҙған миҙгелгә килгәндә, телгә алып китерлек емештәребеҙ байтаҡ ҡына. Шулар араһынан «Башҡортомдоң хазинаһы—йырлы-моңло сибайҙар», «Ижад беҙҙең дуҫыбыҙ—илдә булһын йырыбыҙ!» концерт-тамаша программалары, Мәскәү ҡалаһында, Силәбе өлкәһенең Троицк ҡалаһында үткән һабантуйҙарҙағы сығыштар, республикабыҙ район-ҡалалары, Силәбе һәм Ырымбур өлкәләрендәге гастролдәр, онотолмаҫ хәтирәләр булып, филармониябыҙ йылъяҙмаһына инде. «Сулпан» балалар театры ла, миҙгел эсендә яңынан-яңы сәхнә әҫәрҙәре әҙерләп, кескәй дуҫтарыбыҙҙы һөйөндөрҙө, уларҙың ихлас алҡыштарына лайыҡ булды. Әйткәндәй, сулпандар сағыу сәхнә геройҙары, мауыҡтырғыс образдар тыуҙырып ҡына ҡалмай, ә шаян, уйынлы-ысынлы ситуациялар арҡылы кескәйҙәрҙе юл һәм янғын хәүефһеҙлектәренә, тормошта килеп тыуған хәл-ваҡиғалар алдында баҙап ҡалмаҫҡа ла өйрәтә… Һәр йыл һайын Яңы йыл байрамы алдынан артистарыбыҙ ҡыҙыҡлы-ҡыҙыҡлы иртәлектәр әҙерләй һәм яҡын-тирә район-ҡалаларҙың белем биреү учреждениелары буйлап сығыш яһай..\n—Яңы программалар өҫтөндә эшләйһегеҙме? Сер булмаһа, улар хаҡында ла бер кәлимә һүҙ әйтеп китһәгеҙ ине?\n—Әлбиттә. Берекмәнең киләсәккә пландары күпкә алдан уйланылып, айырым теркәлеп ҡуйыла. Көналдын ҡысҡырыу тимәһәгеҙ, бер нисәүһен әйтеп китә алам. Бөгөнгө көндә тамашасыларыбыҙ күңелендә Ер-әсәбеҙҙе ҡурсалау, уға һаҡсыл ҡараш, ҡәҙер-хөрмәт тойғолары уятыу маҡсатында «Йәшәү һуты биргән ер генәм…» исемле концерт программаһы менән Башҡортостандың төньяҡ-көнбайыш райондарына гастролдәр дауам итә. Алдағы көндәрҙә Башҡортостан- дың атҡаҙанған артисы, һәүәҫкәр композитор Хисмәтулла Дәүләтовтың ижады менән бәйле матур тамашаға саҡырасаҡбыҙ. Халҡыбыҙҙың милли ғорурлығы булған музыкаль инструментыбыҙ ҡурайға айырым программа бағышламаҡсыбыҙ.\n—Миҙгелде асыу айҡанлы яңы сценарий буласаҡмы, әллә…\n—Миҙгелде асыу тантанаһына өр-яңы сценарий өҫтөндә эште күптән башланыҡ инде. Унда ла башҡорт халҡының милли ғорурлыҡ тойғоларына ҙур урын биреләсәк һәм концертыбыҙҙы бар кешелек донъяһы өсөн уртаҡ булған проблемаға—яңы тыуған сабыйҙарға мәғәнәле, матур яңғырашлы, мосолмандарса исем ҡушыу мәсьәләһенә арнамаҡсыбыҙ. Программабыҙҙың исеме үк шуға ишара яһай—«Исемеңдә һинең яҙмышың…». Хәйер, уның уңышлымы, түгелме икәнлеген миҙгелде асыу тамашаһына килгән дуҫтарыбыҙ үҙҙәре баһалар…\n—Ихлас әңгәмәгеҙ өсөн рәхмәт! Һеҙгә сәнғәт донъяһында яңынан-яңы уңыштар, талантлы артистар, тоғро тамашасылар теләйбеҙ!


10 Ғинуар 2017, 12:49\nФәлисә Хәкимова Туймазы районы Япрыҡ ауылында йәшәй. Үтә уҡымышлы, айыҡ аҡыллы, изге йәнле кеше ул. Һуңғы йылдарҙа компьютерҙы ла үҙләштергән.\nНи үкенес, бүләккә бирелгән компьютеры, иҫкергән булыу сәбәпле, сафтан сыҡҡан. Ҡыйынһынып ҡына, был мәсьәләлә ярҙам һорап, “Тыуған яҡ” гәзите редакцияһына шылтыратты. Килеп тыуған хәлде лә аңлатып бирҙе, әлбиттә. Хәйер, беҙ уның матди хәлен былай ҙа белеп торабыҙ. Пенсияһы торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә, уны ҡарап-тәрбиәләп тороусы хеҙмәткәргә түләү өсөн генә етә. Шуға күрә гәзитебеҙ аша уҡыусыларыбыҙға мөрәжәғәт итергә булдыҡ. Бер үк вағытта, Фәлисәгә ярҙам ҡулы һуҙыу өсөн үҙебеҙҙең эске мөмкинлектәрҙе лә эшкә ҡуштыҡ, әлбиттә.\n“Ил тырышһа, күл була”, тиҙәр. Мохтаждарға ярҙам ҡулы һуҙырға теләгән игелекле кешеләр бөгөнгөләй ҡатмарлы ауыр заманда ла бар. Күмәк тырышлыҡ менән Фәлисәгә компьютер ала алдыҡ. Шатлыҡ-ҡыуанысының иге-сиге булманы уның. Тапшырған бүләгебеҙҙе ҡулдары менән тотоп ҡарай алмаһа ла, Фәлисәнең күҙҙәрендә шатлыҡ нурҙарын күреү, уның бер туҡтауһыҙ рәхмәт һүҙҙәрен ишетеү – былар беҙҙең өсөн ҙур ҡыуаныс булды. Ике ҡулы һәм бер аяғы хәрәкәтһеҙ булыуға ҡарамаҫтан, бөгөн унан да бәхетлерәк кеше юҡтыр кеүек.\nХалҡыбыҙҙа шундай әйтем бар: игелек ҡыл да, йылғаға һал – балыҡ һөйләмәһә лә, аҡҡан һыу һөйләр. Игелекле кешеләр араһында шундай принцип менән йәшәүселәр юҡ түгел бөгөн. Бының менән ихлас килешәм. Ғөмүмән, мәрхәмәтлелектең асылында яр-ҙамсыллығың менән маҡтаныу түгел, ә эскерһеҙлек ята бит.\nФәлисә менән бергә шатланып, уның теләген тормошҡа ашырырға булышҡан һәр кемгә оло рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ. Исемдәре аталмаһа ла, уларҙы Октябрьский халҡы тойомлап белеп тора.\nБеҙ – кешеләр, бер-беребеҙгә ярҙамлашып йәшәй белһәк, донъя тағы ла йәмләнер ине. Был бит ҡыйын түгел, килешәһегеҙҙер?


Эш хаҡы ҡасан түләнер? | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nЭш хаҡы ҡасан түләнер?\n21 апреля 2017 — 15:54 ГТРК «Башкортостан»\nЯуаплығы сикләнгән ойошмаларҙың береһе Ноғай ауылында төҙөлгән балалар баҡсаһы өсөн хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләмәгән. Хәҙер иһә ойошма банкрот тураһында иғлан итеп исемен дә үҙгәрткән. Был хаҡта хәбәрсебеҙ Гүзәл Ишкинина белеште. Был ике ҡатлы, күркәм балалар баҡсаһы 2015-се йылдан сафҡа индерелгән. Тик уны төҙөүселәр генә башҡарылған хеҙмәт өсөн аҡса ала алмай йонсой.Фәйзуллиндар балалар баҡсаһы төҙөлә башлағас та бында ҡарауылсы булып урынлаша. Ун бер ай эшләнек, ай һайын аҡсаны ҡулға бирә барҙылар, әммә һуңғы биш ай өсөн түләмәй алданылар, ти улар. Ике суд ҡарары ла Фәйзуллиндарҙың мөрәжәғәтен ыңғай хәл итә. Әлеге көндә ойошма директоры Олег Кузьминых уларға 185 мең һум, ә Айҙар Мөхлисламовҡа миллион һумдан ашыу аҡса түләргә тейеш. Әле ойошма исемен үҙгәртеп, бөлгөнлөк тураһында иғлан иткән. Беҙ бының бының сәбәбен асыҡлау өсөн ойошма директоры Олег Кузьминых менән осрашырға булдыҡ.Ойошма етәксеһе беҙҙең менән һөйләшеүҙән баш тартты. Фәйзуллиндарҙы танымаған булып ҡыланырға ла оялманы. Сетерекле мәсьәлә ыңғай хәл ителерме, әллә хаҡлы ялдағылар һаман был кешенең тәүбәһенә килеүен көтөп көн күрерме?


Эльбрус Ниғмәтуллин яңы рекордҡа – вертолетты үҙенең өҫтөнә ултыртырға әҙерләнә // Спорт | новости башинформ.рф\n12:11, 21 апреля 2021 Спорт\nЭльбрус Ниғмәтуллин яңы рекордҡа – вертолетты үҙенең өҫтөнә ултыртырға әҙерләнә Фото: Инстаграм\nБер нисә тапҡыр «Рәсәйҙең иң көслө кешеһе» исеменә лайыҡ булған Эльбрус Ниғмәтуллин яңы рекорд ҡуйырға әҙерләнә.\n«Был юлы мин вертолетты өҫтөмә ултыртырға йыйынам. Үҙемдең сәхифәмдә бөтә мәғлүмәт менән таныштырып барырмын! Был ваҡиғаның яҡынса датаһы – Башҡортостанда май-июнь айҙары», — тине Эльбрус Ниғмәтуллин.\nБынан алда «стронгмэн» Өфө аэропортында 36 тонналыҡ «Боинг-737-500» самолетын урынынан ҡуҙғатты һәм уны 25 метрға һөйрәп алып барҙы. Шулай итеп, 46 йәшлек Эльбрус Ниғмәтуллин ил рекорды ҡуйҙы.\nТеги: Эльбрус Ниғмәтуллин, вертолетты ултыртыу


Шәкәрҙән баш тартам… Бөгөндән үк…\n26 Февраль 2019, 16:09\nБөгөн өҫтәлебеҙҙе тәм-томһоҙ, шәрбәтле аҙыҡһыҙ күҙ алдына ла килтерә алмайбыҙ. Берәүҙәр татлы аҙыҡтың тәменән ләззәт ала, икенселәр уны антидепрессант, көн талабы тип ҡабул итә. Шәрбәт менән артыҡ мауығыу һаулыҡ өсөн зыянлы икәнлеген бала саҡтан ишетеп беләбеҙ- белеүен. Әммә матур-матур кремдар һөртөп эшләнгән пирожныйҙарҙы, төрлөләнгән кәнфит-шоколадтарҙы һәм тортты нисек ауыҙға алмай түҙмәк кәрәк?!\nШәрбәттең тештәргә йоғонтоһо\nТештең төп дошманы – кәнфит. Шәкәр бактерияларҙың үрсеүенә сәбәпсе. Ә улары үҙ сиратында теш араһына инеп ҡала һәм үрсеп, эмалде кимерә башлай, аҙағы кариес менән тамамлана.\nИң негатив кәнфит төрө - “ирис”. Йән-яҡҡа йәбешеп, оҙаҡ иреүе тештәрҙе зарарлай. Зыяны буйынса икенсе урында – яһалма карамелдәр. Өсөнсө урында иһә шоколад килә.\nШәрбәттең тирегә йоғонтоһо\nТиренең насарайыуына пирожныйҙар, кекс, торт, рулеттар ҙа ғәйепле. Улар шәкәр, ябай углевод һәм майҙан тора. Әле атап үткән матдәләр бактериялар үрсеүгә яҡшы шарттар тыуҙыра. Шул сәбәпле эсәк микрофлораһы боҙола, дисбактериоз барлыҡҡа килә, күҙәнәктәрҙең ҡартайыу процесы тиҙләшә. Мальтоза, патока, арпа ҡуры, йәиһә емеш-еләк һутынан яһалған башҡа төр аҙыҡтар ҙа тәндең ваҡытынан алда ҡартайыуына сәбәпсе.\nШәрбәт һәм сәләмәтлек\nШәрбәттең сәләмәтлеккә йоғонтоһо хаҡында ла телгә алып үтәйек:\n- ниндәй генә тәм-том булмаһын, ул ҡандағы глюкоза кимәлен арттыра, өҫтәүенә ашҡаҙан аҫты биҙенең саманан тыш инсулин бүлеп сығарыуына килтерә. Һөҙөмтәлә шәкәр диабеты янауы ихтимал;\n- ҡанда глюкозаның күп булыуы йөрәк-ҡан тамырҙарын хәлһеҙләндерә;\n- аҙыҡҡа ҡушылған тәмләткестәр, буяуҙар аллергияға килтерә;\n- шәрбәт баш мейеһенең эшен тотҡарлай.\nТәм-томһоҙ тора алмаусыларға кәңәштәр:\n- Киҫәкле рафинадҡа түгел ғәҙәти шәкәргә өҫтөнлөк бирегеҙ. Унда микроэлементтар күберәк.\n- Шәкәр урынына бал һатып алығыҙ.\n- Сәйгә шәкәр түгел ә алма йәки башҡа емеш-еләк киҫәктәре һалығыҙ.\n- Ҡәһүәне һөт менән генә эсергә лә мөмкин.\n- Ҡамыр аштарын фруктоза ҡушып бешерегеҙ.\n- Туҡланыу рационын үҙгәртегеҙ. Составында антиоксидант күп булған мүк еләге, ҡара көртмәлегә һәм болгар боросона өҫтөнлөк бирегеҙ.\n- Икмәк, нут борсағы, сәтләүектәр, көнбағыш, инжир, кокос, банан да ҡанда глюкоза процентын бер кимәлдә тоторға ярҙам итә.\n- Тормошон тәм-томдан башҡа күҙ алдына ла килтермәүселәргә теге йәки был аҙыҡты еҫкәү менән генә сикләнергә тәҡдим ителә. Был осраҡта калориялар өҫтәлмәй, микробтар үрсемәй. Хатта ванилин, шоколад, дәрсендең (корица) хуш еҫе организмды микробтарҙан һаҡлай тиҙәр. Бынан тыш, тәм-томдо уртаса миҡдарҙа ҡулланғанда, ул күҙ һәм сәс өсөн файҙалы, һиҙемләү органдарының эшен көсәйтә.\nТәмле-татлының һаулыҡ өсөн файҙалылары буламы?\nБула икән. Был осраҡта тәбиғи аҙыҡтар күҙ уңында тотола. Мәҫәлән, бал – күп компонентлы тәбиғи аҙыҡ. Унда минераль тоҙҙар, эфир майҙары, аминокислоталар һәм башҡа элементтар бик күп. Әммә уны ла сама менән ҡулланыу талап ителә. Емештәрҙе, сәтләүектәрҙе лә төрлөләндереп ашағыҙ.\nҠайһы бер тәм-томдар кәрәкле миҡдарҙа ҡулланған осраҡта организм өсөн файҙалы. Мәҫәлән, зефир, мармелад кеүек ризыҡтарҙа пектин тип аталған матдә бар. Ул организмды токсиндарҙан таҙартырға ярҙам итә.\nШулай уҡ төрлө салат, коктейль һәм десерттарҙы “зыянһыҙҙар” категорияһына индерергә мөмкин.\nТимәк, шундай һығымтаға киләбеҙ: зыянлы тәм-томдан баш тартырға, йәки уларҙы файҙалыларына алмаштырырға. Мәҫәлән, һөтлө шоколадты – әсегә, шәкәрҙе – балға, пирожныйҙы – зефир һәм ҡаҡҡа. Һау- сәләмәт булайыҡ, дуҫтар!\nИнтернеттан файҙаланып, Азат Ғәлиуллин әҙерләне.\nХужабикә ҡулына шәкәр һауыты алып ҡунаҡтарына:”Һеҙгә нисә ҡалаҡ аҡ ағыу һалырға?” - тип мөрәжәғәт иткән.\n- Әйтегеҙ әле, һеҙҙә рафинад-шәкәр бармы?\n- Улайһа ҡәйнә өсөн тағы ла ниндәйерәк кәнфитегеҙ бар?\n- Әйт әле, алкоголь шәкәрҙе иретәме?\n- Эйе, - тип яуаплаған өлкән йәштәге эскесе. – Ул шулай юҡ алтынды, таш йорттарҙы, бәхетте, мөхәбәтте лә юҡ итә.


Өфөгә тәүге тапҡыр киң корпуслы Аirbus A330 самолеты килде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөгә тәүге тапҡыр киң корпуслы Аirbus A330 самолеты килде\n16:10, 1 июня 2015 Йәмғиәт\nӨфөлә тәүге тапҡыр «Аэрофлот» авиакомпанияһының киң корпуслы Аirbus A330 самолеты ултырҙы. Рейс Мәскәүҙән килгән. Был хаҡта Өфө блогеры stonerized хәбәр итә.\n«Самолет түбәнәйгән һайын уның ни тиклем ҙур икәнлеген аңлай башлайһың. Аэробустың ҡанаты — 60 метр тирәһе, яҡынса осоу-ултырыу һыҙатының киңлегенә тиң», тип яҙа ул үҙенең блогында. Шулай уҡ блогер, салондың урынлашыуына ҡарап А330 бортҡа 295-тән 440-ҡа тиклем пассажир алыу мөмкинлегенә эйә, тип билдәләй.\nӨфө аэропортының матбуғат секретары Татьяна Ризван хәбәр итеүенсә, «бындай самолеттар Өфөгә йыш килмәйәсәк, әммә ШОС һәм БРИКС саммиттары алдынан персонал уларҙы ҡабул итә һәм хеҙмәтләндерә белергә тейеш».\nИҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2014 йылдың сентябрендә «Өфө» халыҡ-ара аэропортына Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең йөгөн ташыу өсөн «Волга-Днепр» авиакомпанияһының «Руслан» Ан-124 самолеты ултырҙы. Ете йыл эсендә тәүге тапҡыр «Өфө» аэропорты шундай типтағы һауа судноһын ҡабул итте.\nШул саҡта аэропорт хакимиәте, «Өфө» аэропорты «Боинг-747», «Боинг-777» ҙур пассажир һауа судноларын ҡабул итергә әҙер, ә хеҙмәткәрҙәр «А-330» тибындағы самолеттарҙы хеҙмәтләндерергә өйрәнә, тип белдерҙе.


Башҡортостанда иң юғары эш хаҡын нефтселәр ала | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n25 декабря 2015 — 15:44\nРеспублика Статистика хеҙмәтенән белдереүҙәренсә, нефть табыу һәм эшкәртеү тармағында эшләүселәр айына уртаса 59 мең 200 һум хеҙмәт хаҡы ала.\nАртабан ҡаҙылма байлыҡтар табыу өлкәһендә эшләүселәр килә. Тармаҡ хеҙмәткәрҙәренә 45 мең ярым һум түләнә. Транспорт саралары һәм ҡорамалдар етештереүселәр, ағас эшкәртеү сәнәғәтендә шөғөлләнеүселәрҙең эш хаҡы артҡан. Бөгөнгә тәүгеләре 31 мең, һуңғылары 20 мең һум ала. Ә түбән эш хаҡы элеккесә аяҡ кейеме һәм күн етештереүселәрҙә. Уларға айына уртаса 11 мең һум түләйҙәр. Дөйөм алғанда, Республикала уртаса хеҙмәт хаҡы 25 мең 200 һум.


Литва милли яңырыуы — Башҡорт Википедияһы\nЛитва милли яңырыуы\nЛитва милли хәрәкәте (тарихнамәлә Литва милли яңырыуы булараҡ билдәле лит. Lietuvių tautinis atgimimas) — литваларҙың милли үҙбилдәләнеш хоҡуҡтары өсөн көрәше. XVIII быуатта Литваның, Речь Посполитаяны бүлгеләү һөҙөмтәһендә, Рәсәй империяһы составына инеүе менән бәйле. Хәҙерге заман литва милләтенең формалашыуына һәм Литваның бойондороҡһоҙлоғона килтерә. Хәрәкәттең иң әүҙем ҡатнашыусылары — Винцас Кудирка, Йонас Басанавичюс һәм башҡалар. Европа романтик милләтселеге, милли-азатлыҡ хәрәкәттәре күтәрелеше литва хәрәкәтенә йоғонто яһай.\nЛитва теле статусы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nПоляк-литва дәүләтселеге һәм милли сығышы оҙайлы осоро һәм Рәсәй империяһының урыҫлаштырыу сәйәсәте арҡаһында өлитва дворяндарының күбеһе XIX быуатта поляклаштырыуға дусар ителә һәм литва теле йәмғиәттең ярлы һәм урта хәлле ҡатламдары тарафынан ғына ҡулланыла , ә урта ҡатламдарҙың бер өлөшө, ҡағиҙә булараҡ, социаль яҡтан алға үтеп инеү маҡсатында поляк телен ҡуллана. Литва теле йәнле һөйләү теле булып ҡала, яҙма, ул яҙма теле булараҡ ҡулланыу өсөн етерлек дәрәжәлә тип һаналмай. Уны ваҡ дворян өлөшө, бигерәк тә Жемайтияла, файҙалана. тел әле стандарҡа һалынмаған була, уның төрлө төбәктәрҙә ныҡ ҡына айырыла, мәҫәлән, аукштайт диалеты жемайтий диалектынан. Хәҙерге Литваның көнсығыш һәм Белоруссияның төньяҡ-көнбайыш территориялары славянлаштырылыуға дусар булыуға күрә, литва теленең ҡулланыу даирәләре кәмей, һәм күп кенә кеше поляк йәки белорус теле көндәлек тормошта файҙалана. XIX быуат башында Литва теле күпселек дәрәжәлә литва ауыл райондары менән сикләнә; Литвала берҙән-бер әҙәби литва теле булараҡ файҙаланған өлкә — Пруссия хакимлығы аҫтында булған Кесе Литва. Әммә унда ла немец иммигранттарының күбәйеүе литва телен һәм прус литвалары мәҙәниәтен хәүеф аҫтына ҡуя. Бер нисә фактор милли хәрәкәттең барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итә: литва теленә ғалим-лингвистар иғтибар итә; Рәсәй империяһындағы 1861 йылда крепостной хоҡуҡты бөтөрөү социаль мобиллеген көсәйтә, литва ауылынан сыҡҡан литва интеллигенцияһы синыфы барлыҡҡа килә. Католик сиркәүҙә кәртәләр алып ташлана, элек улар ябай халыҡҡа ғибәҙәт ваҡытында ҡамасаулай. Литва дин әһелдәре һәм мәхәлләгә килеүселәр араһында тығыҙ бәйләнештәр булдырыла, уларҙы литва телен ҡуллланыу теләге берләштерә. Формалашҡан милли хәрәкәт поляк һәм рәсәй йоғонтоһонан алыҫлашырға тырыш һәм литва телен ҡулланыу әлеге хәрәкәттең мөһим аспекты булараҡ ҡарала.\nМилли идеяны булдырыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЛитва телендәге беренсе гәзит номерҙарының береһе — «Аушра»\nЛитва милли мәҙәниәтенең һәм милли оҡшашлыҡтың үҫешеүе литва латиницаһын һәм литва гәзиттәрен тыйыу менән ауырлаша. Был 1863 йылғы ихтилалдан һуң үтәрелгән репрессив сараларҙың береһе булып тора. Шуға ҡарамаҫтан, литва телендә китаптар нәшер итеү Рәсәй империяһынан ситтә дауам итә. Милли хәрәкәтрәсәй империяһы һәм сит ил университеттарында белем алған студенттар һәм йәштәр араһында башлана. Уларҙың күбеһе бай фермерҙар улдары була, һәм, шулай итеп, крәҫтиән ҡатламынан булыусылар поляклаштырыуға бирелмәй ҡалалар. Аушра һәм Варпас литва гәзиттәре баҫтырыла башлай, аҙаҡтан литвателендә шиғырҙар һәм китаптар нәшер ителә. АҠШ-та һәм Көнсығыш Пруссияла сығарылалар һәм йәшертен рәүештә Литваға контрабанда булараҡ индереләләр. Әҫәрҙә Бөйөк Литва кенәзлегенең үткәне данлана, уны күп кенә батырҙары булған бөйөк держава итеп күрһәтелә. Литва милли хәрәкәте менән бер рәттән үҙаллылыҡ өсөн урыҫлаштырыуға һәм Рәсәй йоғонтоһона ҡаршы хәрәкәт башлана. Рәсәй властары сәйәсәте ҡатылана, католик сиркәүҙәренең байтаҡ өлөшө православие ҡорамары итеп үҙгәртелә, литва матбуғатын тыйыу дауам итә. Цензураға ҡарамаҫтан, литваларҙың грамоталылығы арта бара. Рәсәй империяһындағы башҡа халыҡтар менән сағыштырмаса литва грамоталылығы өлөшө иң юғарыларҙан була һәм тик фин, эстон һәм латыштарҙан ғына ҡалыша. XIX быуат аҙағында хәҙерге литва милләте формалаша. Бөйөк Вильнюс сеймында сәйәси талаптар ҡуйыла, литва гәзиттәренең цензураһы 1904 йылда бөтөрөлә.\n↑ Ҡалып:Lt icon Ethnographic map or Vilnius region in the 19th century 2007 йылдың 19 апрель көнөндә архивланған.. Retrieved on 2007-05-02.\n↑ Nationalism in Post-Soviet Lithuania(недоступная ссылка). Terry D. Clark, University of Michigan Press. June 12, 2006. Accessed October 29, 2007.\nXIX — XX быуат башы милли хәрәкәттәр\nАлбан • Ғәрәп • Әрмән • Башҡорт • Белорус • Бенгаль • Болгар • Галисия[en] • Мартҡа тиклемге осор • Йәһүд • Итальян • Каталан[en] • Кельт[en] (Гэльс) • Латыш • Литва • Норвег[en] • Румын[en] • Урыҫ • Серб • Словак • Словен • Украин • Фин • Чех • Эстон\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Литва_милли_яңырыуы&oldid=886910 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 09:24 11 май 2019 үҙгәртелгән.


“Ашарлыҡ ҡына ал да ҡалғанын ебәр” » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Эй ултыра балыҡсы... » “Ашарлыҡ ҡына ал да ҡалғанын ебәр”\n“Ашарлыҡ ҡына ал да ҡалғанын ебәр” 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...\nУйылдан Ғәлин атаһының ошо һүҙҙәрен иҫтән сығармай.\nУның менән тәүге осрашыу Өфөнөң Якутов исемендәге ял паркында урынлашҡан Һалдат күле буйында булғайны. Олпат кәүҙәле, күркәм ҡиәфәтле, алсаҡ ир-уҙаман. Ул балалары менән, ә мин ейәнсәрҙәргә күҙ-ҡолаҡ булып йөрөйбөҙ. Балыҡсылар бер-береһен әллә ҡайҙан таный бит: ихлас һөйләшеп киттек.\nОшонан һуң бер нисә йыл ваҡыт үткәс, ниһайәт, яңынан осраштыҡ. Был юлы инде, форсатты ҡулдан ысҡындырмай, танышым – “Башҡортостан” дәүләт телерадиокомпанияһы директоры урынбаҫары Уйылдан ҒӘЛИНгә һорауҙарымды биреп ҡалырға ашыҡтым.\n– Өфөгә һеҙҙе ниндәй маҡсат килтерҙе, Уйылдан?\n– Юғары уҡыу йортона инеү теләге. Журналист булыу хыялы менән тыуған яғым Ишембай районының Урман-Бишҡаҙаҡ ауылынан Башҡорт дәүләт университетына юлландым. Уҡыуҙы тамамлағас, тәүҙә радиола эшләнем, унан телевидениеға күстем.\n– Ә күңелеңдә балыҡсы ҡомары ҡасан уянды?\n– Былай бала саҡта уҡ балыҡ тотоу серҙәренә төшөнә башлағайным инде. Ауылыбыҙ йәмле Торатау буйында урынлашҡан, йылғаға иһә биш саҡрым тирәһе барырға кәрәк. Атайым Нурғәле Тимерғәле улы уҡытыусы булды, мал да ишле ине, шуға ҡарамаҫтан, ваҡытым юҡ тип тормай, әленән-әле йылға буйына алып бара торғайны. Өлкәндәр балыҡты йылым менән тота ла артығын кире ебәрә ине. Ә беҙ апайым, ҡустыларым менән тотолған балыҡтарҙы, эш өҫтөндәге өлкәндәрҙең кейемен тотоп йөрөр инек. Үҫә төшкәс, был шөғөлгә үҙебеҙ ҙә өйрәнеп киттек. “Ашарлыҡ ҡына ал да ҡалғанын ебәр” – атайҙың ошо һүҙҙәре күңелемә ныҡлы уйылған. Ул ҡушҡанса эшләйем.\n– Телевидениела ҡыҙыҡһыныусан, ҡомарлы кешеләр эшләй, моғайын, балыҡҡа бергә йөрөгән иптәштәрең дә барҙыр?\n– Бар, әлбиттә. Балыҡсылар ҙа, шахматсылар ҙа, волейболсылар ҙа һ.б. күп. Төп эшкә ҡеүәт кенә бирә был шөғөлдәр.\nМалай саҡта ауылда быуа бар ине. Шунда һары табан балығы үрсене. Уны рәхәтләнеп тота торғайныҡ. Күңелдә балыҡсы ҡомары тап шунда ныҡлап уянғандыр, тим.\nӨфөлә лә ҡыҙыҡһыныуым һүнмәне. “Ҡуҙ”ҙы дөрләтеп тороусылар ҙа бар. Мәҫәлән, беҙҙәге баш режиссер Тимерйән ағай Зөбәйеров – был шөғөлдө мөкиббән яратҡан кеше. Балыҡтарҙың бөтә төрөн белә, уларҙың ҡайһыһы ниндәй һыуҙа нисек тотола, һауа торошо үҙенсәлектәре кемеһенә нисек тәьҫир итә – барыһын да тәфсирләп һөйләй ала. Бер мәл:\n– Әйҙә, ҡустым, магазинға барып киләйек. Балыҡҡа барыу өсөн ниҙәр кәрәк, бөтәһен дә алырбыҙ, – тине. Ҡармаҡ сыбығы, кәтүк, төрлө еп... Ул әйтә, мин һатып алам.\nТөнгә табан барабыҙ тигәс, ҡарбуз, колбаса, икмәк, сәй алғайным, “Ҡустым, нимәгә ул хәтлем тейәнәһең? Ҡарбуз ашап ултырырға ваҡыт булыр тиһеңме?” – тип киҫәтеп ҡуйҙы.\nҠармаҡтарыбыҙҙы емләп ташлауыбыҙ булды, бер-бер артлы ҡорман балығы эләгә башланы. Алып ҡына өлгөр! Шулай итеп, таңғы сәғәт 4-кә тиклем кинәндек, фидер менән беренсе тапҡыр табышҡа юлығыуым булды был. Өфө янында ғына Ағиҙелдә ҡорман балығы бар тип кем уйлаһын?! Һәр береһе 1-1,5 килограмм тарта.\nБыл ваҡиға һуңынан “Арыҫлан” клубын ойоштороуға нигеҙ булды.\n– Йылтырма менән йөрөгәнең бармы?\n– Ошоғаса бер ҙә форсат теймәгәйне. Класташым Илнур Заһиҙуллин, Кушнаренко районына алып барып, уныһына ла өйрәтте. Суртан ҡапҡанын күреү үҙе бер бәхет бит инде балыҡсыға. Фонарь яҡтыһында мәскәүләп тә тотоп ҡараным. Дүрт-биш суртан эләктерәбеҙ ҙә ҡайтып китәбеҙ. Төнгө хозурлыҡ – үҙе үк күңелгә ял.\n– Ә балыҡҡа барып та табышһыҙ ҡайтҡаның булдымы?\n– Ундай хәлде һәр балыҡсының кисергәне барҙыр ул. Бер мәл, мәҫәлән, Иглин районына барғайныҡ, ротандан башҡа бер ни ҙә эләкмәне.\nБылтыр Бөрйән районының Ҡотан ауылында ял иткәйнек. Ғөмүмән, ҡатыным да, ҡыҙҙарым да тәбиғәт ҡосағына сығырға ярата. Ә минең ҡармаҡтар һәр саҡ машинала ята. Өлкән ҡыҙым Ғәлиә менән балыҡ тотабыҙ. Уға ҡаба, миңә – юҡ. “Башлап тотоусыға мотлаҡ эләгә” тиҙәр бит, шул дөрөҫтөр, бәлки.\nӘ түләүле күл-быуалар “минеке” түгел, сөнки уларҙа балыҡ тәмһеҙ, эләктергәндә лә ялҡау ғына килеп сыға.\n– Йылға балығын яратаһыңмы, әллә диңгеҙҙекенме?\n– Әлбиттә, йылғаныҡын. Әйткәндәй, бер йыл Пицунда ҡалаһында ял иткәйнек. Алыҫ түгел тау йылғаһы аға. Бер ҡарт унда бағры барлығын әйтеп, нисек тоторға икәнен өйрәтте. Кило ярым ауырлыҡтағы йәйғор төҫөндәге балыҡтар эләкте. Беҙҙә бәрҙе, бағры тотоу тыйылған, ә унда – юҡ. Уйлап ҡараһаң, ҡармаҡ һалғандан балыҡ бөтмәй бит, тик ау ғына ҡулланмаһындар.\n– Үҙеңде оҫтарған балыҡсылар рәтенә индерә алаһыңмы?\n– Оҫтарҙым тип уйлай инем, юҡ икән... Күпте өйрәнеү талап ителә әле. Ғөмүмән, балыҡсы гелән үҫешкә ынтылырға, белемен даими камиллаштырырға тейеш, шул уҡ ваҡытта тәжрибәңде башҡалар менән тартынмай уртаҡлашырға кәрәк.\n– Ҡышҡы балыҡсылыҡ ҡыҙыҡһындырамы?\n– Бөтөн нәмәм дә бар, шул иҫәптән сатыр ҙа, йәшнигем дә. Улар минең саҡ ҡына эштән бушауымды көтә. Йылдың ниндәй генә миҙгеле булмаһын, күңел һәр саҡ тәбиғәттә. Һыу буйына бит фәҡәт табыш алырға бармайһың, унда – матурлыҡ, йәнле донъя. Ҡабан сусҡалары ла, быҙауы менән мышылар ҙа, төлкөләр ҙә осрай.\nӘ тәүге боҙ аҫтынан балыҡ тотоуға килгәндә, ул – һәр кем өсөн ҙур бәхет.\n– Ҡыҙҙырылған балыҡ яратаһыңмы, әллә һурпаға өҫтөнлөк бирәһеңме?\n– Тәүгеһен һайлайым. Ошо урында бер рецепт тәҡдим итәйем: бәрҙене яҡшы итеп таҙалап табаға теҙгәс, һары май һалабыҙ ҙа, өҫтөнә йомортҡа һытып, мейескә ултыртабыҙ. Ябай ҙа, тәмле лә.\n– Балыҡсыларға еткерерлек берәй ырымығыҙ бармы?\n– Әлбиттә. Тимерйән ағай әйтмешләй, ҡатынығыҙ ебәрмәһә, балыҡҡа бармауығыҙ хәйерле, сөнки эләкмәйәсәк, ә инде ашарға һалып тороп оҙатһа, мотлаҡ уңыш йылмайыр. Бәхетле ғаиләләр гел бергә йөрөй. Ҡайһы саҡта балыҡ эләкмәһә, күп итеп бәшмәк йыйып ҡайтҡаным да булды.\n– Ихлас әңгәмәгеҙ өсөн ҙур рәхмәт. Тормошоғоҙҙа тик уңыштар юлдаш булһын!


Башҡортостан Президенты йорт комитеттары рәйестәренең республика конференцияһында ҡатнашты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостан Президенты йорт комитеттары рәйестәренең республика конференцияһында ҡатнашты\n12:35, 29 ноября 2011 Иҡтисад\n28 ноябрҙә Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан Республикаһының йорт комитеттары союзы»ның конференцияһында ҡатнашты. Күп фатирлы йорттарҙың совет рәйестәре йәмәғәт хәрәкәтенең конференцияһында ҡатнашыусылар башҡарылған эшкә йомғаҡ яһаны, ағымдағы мәсьәләләрҙе тикшерҙе.\n— Һеҙ йорт комитеттары армияһын тәшкил итәһегеҙ, был комитеттар республикала – 9,5 меңдән ашыу, — тине Рөстәм Хәмитов, күп фатирлы йорттарҙың совет рәйестәре алдында сығыш яһап. – Был торлаҡ өлкәһендә яңыса мөнәсәбәттәр булдырған ҙур коллектив.\nПрезидент был идеяның дөрөҫ булыуын билдәләне. Ул республика халҡы тарафынан торлаҡ фонды булдырылыуы, әммә уның менән башҡа кешеләр идара итеүе хаҡында әйтте. Был айырымланыуҙы төҙәтергә кәрәк.\n— Һеҙ йортта йәшәүселәрҙең мәнфәғәттәрен яҡларға тейеш, — тип мөрәжәғәт итте йорт комитеттары рәйестәренә төбәк Президенты.\nРеспублика башлығы өлкәләге хәлдең ябай булмауын иҫкә төшөрҙө. Бының төп сәбәбе баҙар ҡанундарына иғтибар итмәүҙә, тарифтар көйләү мәсьәләһенең сәйәси төҫ алыуында.\nПрезидент торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың эшенә бәйле ялыуҙарҙың күп булыуын билдәләне. Граждандарҙың мөрәжәғәте йылы булмау, подъездарҙа бысраҡ булыу менән бәйле.\nРөстәм Хәмитов, һуңғы ваҡытта «Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ» һүҙе етешһеҙлектәр менән ассоциациялаштырыла, тип белдерҙе. Бөгөн республикала 1700 торлаҡ милекселәре ширҡәте, 194 идара итеүсе компания эшләй.\n— Халыҡ хеҙмәтләндереү сифаты менән ҡәнәғәт түгел, һәм бының сәбәптәре күп, — тине Президент.\nУлар иҫәбендә ул түләүҙәрҙең һәм идара итеүсе компаниялар эшмәкәрлегенең асыҡ булмауын, власть менән торлаҡ милекселәренең үҙ-ара насар эш итеүен билдәләне. Халыҡһыҙ был хәлде үҙгәртеп булмаясағы билдәле.\n— Халыҡ тәртип булдырыуға үҙе тотонмайынса, хәлде үҙгәртеп булмаясаҡ, — тине Президент.\nРеспублика башлығы урлашыу мәсьәләһен дә күтәрҙе. Тармаҡҡа йүнәлтелгән аҡсаларҙың ҡайһы бер өлөшөн выжданһыҙ кешеләр үҙ кеҫәһенә һалырға маташа, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.\nПрезидент торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә 200-гә яҡын хоҡуҡ боҙоу асыҡланыуы хаҡында әйтте. Судтарға торлаҡ милекселәре ширҡәттәрен бөтөрөү буйынса 58 дәғүә ғаризаһы бирелгән, йәнә 65 ғаризаға хоҡуҡи баһа биреләсәк.\n— Халыҡ контролен булдырыу зарур, — тип иҫәпләй Рөстәм Зәки улы. – Был мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн нәҡ күп фатирлы йорт советтары кәрәк.\nРеспублика башлығы тармаҡты яңыртыу, шулай уҡ Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды менән килешеп эш итеү мәсьәләһен дә ҡуҙғатты, тышҡы яҡтыртыуҙы төҙөкләндереү буйынса программалар хаҡында әйтеп үтте.\n— Беҙ бергәләп эшләргә тейеш, — тип саҡырҙы Президент. – Власҡа халыҡҡа таянмайынса эшләргә ярамай. Халыҡ та барыһын да нигеҙһеҙ инҡар итергә тейеш түгел. Был яҡшы һөҙөмтәләргә килтермәйәсәк.\nРеспублика башлығы «Домком»дың пилот проекты булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды, һәм беҙҙә тормошҡа ни тиклем уңышлы ашырылыуына ҡарап, ул илдең башҡа төбәктәрендә лә булдырыласаҡ.\n— Беҙҙең барыһы ла килеп сығасаҡ. Быға иманым камил, — тип ышанысын белдерҙе Рөстәм Хәмитов.


Наркотик таратыусы енәйәтсел төркөм фашланды\nӨфө, Стәрлетамаҡ, Ишембай ҡалаларында тилерткес матдәләр менән сауҙа итеүселәр махсус операция барышында ҡулға алынды.\nНаркотиктар әйләнешен күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт идаралығы төркөмдөң 14 ағзаһын асыҡлаған. Тентеү барышында улар йәшәгән фатирҙарҙа 13 килограмм ярым синтетик наркотик табылған. Йәшерен наркотөркөмдө тилерткес матдәләр менән Өфөлә йәшәүсе 35 йәшлек ир менән уның бергә йәшәгән 38 йәшлек ханым тәьмин иткән. Ай һайын улар Мәскәүҙән 7-8 килограмм синтетик наркотик алып ҡайтҡан. Артабан ул Ҡырмыҫҡалы районында урынлашҡан йортта дозаларға бүленеп, республика буйлап таратылған. Әле енәйәт эше ҡуҙғатылған, тикшереү бара.


Башҡортостан делегацияһы «Ладья. Ҡышҡы әкиәт 2012» күргәҙмә-йәрминкәһендә ҡатнаша // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостан делегацияһы «Ладья. Ҡышҡы әкиәт 2012» күргәҙмә-йәрминкәһендә ҡатнаша\n10:22, 6 декабря 2012 Йәмғиәт\nБашҡортостан делегацияһы тәүгә «Ладья. Ҡышҡы әкиәт 2012» күргәҙмә-йәрминкәһендә ҡатнаша. Форум 5 декабрҙә Мәскәүҙең «Экспоцентр» комплексында асылды. Ул 9 декабргә тиклем дауам итәсәк.\nКүргәҙмәлә «Ағиҙел» Башҡортостан художество промыслалары, «Салауат» ательеһы, Рәссамдар-ташҡа биҙәктәр төшөрөү оҫталары ижади союзынан йәмғеһе ун биш оҫта үҙ эштәрен тәҡдим итә.\nТанылған оҫталарҙан тыш, йәрминкәлә Өфө лицейҙарынан йәш оҫталар ҙа ҡатнаша. Улар ағасҡа һырлап биҙәктәр төшөрөү буйынса оҫталыҡ дәрестәре күрһәтәсәк.\nМәскәүҙә үткән күргәҙмәлә илдең 59 төбәгенән һәм һигеҙ яҡын сит илдән йәмғеһе 1260 ҡатнашыусы үҙ эштәрен тәҡдим итә. Форум сиктәрендә Рәсәй гармунсылары фестивале ойоштороласаҡ. Шулай уҡ йәрминкәлә ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар 1,85 метрлыҡ сәйнүктән хуш еҫле сәйҙән ауыҙ итә аласаҡ. Рәсәй оҫталары менән эшләнгән был изделиеның ауырлығы 600 килограмм самаһы.


“Ауаз” фестиваленән – Диплом менән\n13 Ноябрь 2019, 13:32\nИлеш районының үҙәге Үрге Йәркәйҙә үткән “Ауаз” башҡорт этник мәҙәниәте һәм заманса сәнғәт республика фестивалендә Лағыр ауылының “Мираҫ” фольклор ансамбле лә ҡатнашты... тулыраҡ сайтта\nИлеш районының үҙәге Үрге Йәркәйҙә үткән “Ауаз” башҡорт этник мәҙәниәте һәм заманса сәнғәт республика фестивалендә Лағыр ауылының “Мираҫ” фольклор ансамбле лә ҡатнашып, Диплом менән ҡайтты.\nФестивалдә үҙешмәкәр коллективтар, ғаилә династиялары, биҙәү-ҡулланма сәнғәте оҫталары, студенттар һәм профессиональ башҡарыусылар ҡатнашты.\n– Бөтәһе 25 райондан, шулай уҡ күрше Силәбе өлкәһенән дә коллективтар килгәйне. Беҙ “Шәл өмәһе” йолаһы фольклор күренеше менән сығыш яһаныҡ. Тамашабыҙҙы халыҡ бик оҡшатты. Тәүге көн конкурс булһа, кисен Рсай ауылына беҙҙе бер нисә ансамбль менән концерт ҡуйырға алып барҙылар.\nГала-концертта ла сығыш яһау бәхете тейҙе. Ғөмүмән, Илеш районынан бик яҡты, бай тәьҫораттар алып ҡайттыҡ. Халҡының бай йәшәүе, мәҙәниәт усаҡтарының, мәғариф учреждениеларының төҙөклөгөнә, матурлығына хайран ҡалдыҡ. Илеш районы етәкселеге юлға күстәнәстәр биреп, оҙатып ҡалды, – тип тәьҫораттары менән уртаҡлашты “Мираҫ” ансамбле етәксеһе Мәүлиә Яруллина.


Һуңғы ваҡытта онға, икмәккә, ғөмүмән ошо төр аҙыҡ - түлек кә хаҡтар күтәрелеүенә күптәр иғтибар иткәндер, моғайын. Мәҫ әлән, бер түтәрәм икмәктең хаҡы бер һумғаса артты, һәм хәҙер\nһигеҙ - ун һум тора. Элек 10 һумға һатылған ярты килограмлы ҡ макарон хәҙер ике һумға ҡиммәтләнде. Торт, печеньелар менә н дә шул уҡ хәл.\nРәсәйҙең төп эксперттары һүҙҙәренә ҡарағанда, был, беренс е сиратта, иген баҙарында өсөнсө класлы бер тонна бойҙайҙың ( икмәкте, башлыса, шунан бешерәләр) хаҡы биш мең һум һәм ун ан да күберәк ( 150 доларҙан ашыу) тороуы менән бәйле. Һуңғы\n12 йылда был иң юғары хаҡ. Хужалыҡтарға был бик файҙалы. Ау ыл хужалығы тауарҙары етештереүселәрҙәнлизинг буйынса техник а һатып алыуға заявкалар килә башланы, ә был хужалытарҙың фи нанс - иҡтисади хәленең яҡшырыуын күрһәтеүсе төп билдә.\nЯбай ҡулланыусылар өсөн иген ҡиммәтләнеүҙән бер ниндәй ҙә\nфайҙа юҡ, әлбиттә. Был бит ошо төр аҙыҡ - түлек тауарҙарына\nхаҡ күтәрелеүенә килтерә. Онға һәм икмәккә хаҡтарҙы кәметеү\nөсөн февралдә иген баҙарында тауар интервенцияһы үткәрергә һәм игенде ситкә сығарыуҙы сикләргә ҡарар ителде.\nИҫкә төшөрөп үтәйек: 2002 йылда иген культураларынан юға ры уңыш алыу ( 86 миллион тоннанан ашыу) баҙарҙа хаҡтарҙың ҡ ырҡа кәмеүенә килтерҙе, һәм хөкүмәт һатып алыу интервенцияһы\nүткәрерәг мәжбүр булды. Интервенция барышында 2002 йылдың н оябрендә - 2003 - төң ғинуарында 4,9 миллиард һумға 2,8 милл ион тонна иген һатып алырға һәм игенгә хаҡты 10 - 15 процен тҡа күтәрергә тура килде. был запас баҙарҙағы хаҡтарҙың бер күтәрелеп, бер төшөүен тигеҙләү өсөн файҙаланыласаҡ тип күҙа лланғайны. игенгә хаҡтар шартлы өҫкө сиктән күтәрелһә, хөк үмәт запасты һатыуға сығарырға планлаштырғайны.\nӘммә игенде әлегә тиклем булмағанса күләмдә ситкә һатыу б ойҙайҙың эске запастары ҡырҡа кәмеүенә, ә уға хаҡтарҙың арты уына килтерҙе. Әгәр 2002 йылдың майында Рәсәйҙә бойҙайҙың то ннаһының уртаса хаҡы - 2600 һум, 2003 йылдың майында 3600 һу м булһа, бөгөн ул биш меңдән артып китте. Ҡайһы бер өлкәләрҙ ә хаҡтар тағы ла юғарыраҡ. Былар бөтәһе лә, тәбиғи, он тартт ырыусыларҙы үҙ продукцияһына хаҡтарҙы күтәрергә мәжбүр итте,\nулар артынан икмәк бешереүселәр ҙә хаҡтарҙы арттыра башланы .\nИлебеҙҙә иген баҙарында дәүләт тауар интервенцияһы башла ныуға иҫәпле көндәр ҡалды. Хәҙер ярашлы тәҡдимдәр әҙерләнә. Быйылғы тауар интервенцияларында ауыл хужалығы тауарҙары ете штереүселәр ҡатнашырмы - юҡмы, әлегә әйтеүе ҡыйын. Республик аның ауыл хужалығы предприятиелары өсөн былтырғы тәжрибә бик\nүк уңышлы булманы. Улар яҡшы төшөм ала алманы. Быйыл хәл ба шҡасараҡ булыуы ихтимал, сөнки иген һәм ҡуҙаҡлы иген культур аларынан беҙҙәге кеүек мул уңышты Рәсәйҙең бер нисә өлкәһенд ә генә алыуға ирештеләр.


Хәбәрҙәр: Греция проблемаһы: Берлин, Рим, Мадрид кешеләре үҙ фекерен белдерә.\nГреция проблемаһы: Берлин, Рим, Мадрид кешеләре үҙ фекерен белдерә.\nХалыҡ-ара өс кредитор гректарҙың бурыс көрсөгөн хәл итеүгә 4 көн бүлде. Йәкшәмбе ЕС саммитында Грециялағы хәлдәр төп тема буласаҡ.\nШаршамбы көн Афина властары реформаларҙың яңы планын 2 көн эсендә тапшырырға вәғәҙә биргәйне, билдәһеҙлек гректарҙың үҙҙәрен дә, Евросоюздағы башҡа ил кешеләрен дә борсой.\n“Илгә элекке юлына кире ҡайтырға кәрәк,-ти Греция баш ҡалаһында йәшәүсе ҡатын.-Тормошобоҙҙа элек ниндәйҙер тәртип бар ине. Нимә тиһең инде? Хәлдәр ҡырҡыу тора. Балаларыбыҙҙың киләсәге емерелде. Мин шулай уйлайым.”\nГермания- Афинаның төп кредиторы- гректарҙың займ шарттарын үтәмәүен кире баһалай.\n“Германия гражданины булараҡ кире ҡайтарып алыу мөмкинлеге икеле булған урынға аҡса оҙатыуыбыҙ миңә оҡшамай, ә Греция был проблеманы хәл итеү яғында түгел. Был асыуҙы килтерә,”-ти Берлинда йәшәүсе ир.\nБайтаҡ итальяндар ҙа шундай уҡ фекерҙә:\n“Гректарҙың бурыс мәсьәләһе беҙгә лә ҡағыла: уларға ярҙам итеү өсөн, беҙ аҡса бирергә тейеш. Аҙаҡ улар был бурысты ҡайтармаһа, беҙҙә лә ҙур проблемалар буласаҡ. Бер нәмәгә шик юҡ: беҙ кәрәкле юл менән бармайбыҙ. Урта диңгеҙ буйы илдәренең береһе лә дөрөҫ юл менән бармай, һәм был ҙур проблема.”\nҠаты экономия сараларын үҙ елкәһендә татыған испандар гректарҙың хәлен яҡшыраҡ аңлай:\n”Әгәр Евроберләшмә уларҙың хәлен еңеләйтмәһә, улар түләй алмаясаҡ. Әгәр һеҙ ипотека кредиты алһағыҙ, аҡсағыҙ булмаһа, һеҙ уны түләй алмаясаҡһығыҙ. Ташлама яһамаһалар, һеҙ уны бер нисек тә түләй алмаясаҡһығыҙ. Был осраҡта ике яҡ та отола- кредит биреүсе лә, бурыслы әҙәм дә,”-ти испан ҡатыны.


Рөстәм Хәмитов: Халыҡ художество промыслалары яңы идеяларға мохтаж // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов: Халыҡ художество промыслалары яңы идеяларға мохтаж\n10:09, 7 марта 2013 Иҡтисад\nШаршамбы, 6 мартта, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Ағиҙел» Башҡортостан художество промыслаһы» дәүләт унитар предприятиеһы коллективы менән осрашты. Осрашыу барышында предприятие проблемалары һәм халыҡ художество промыслалары тармағын үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде.\nБашҡортостан Президенты етештереү цехтарында булды. Предприятие Башҡортостанда биҙәү-ғәмәли сәнғәт мәктәбе лидеры булып тора, бында 500 төр продукция етештерелә.\n«Ағиҙел» буйлап экскурсиянан һуң Рөстәм Хәмитов предприятиены артабан үҫтереү буйынса фекерҙәре менән бүлеште. Уның һүҙҙәренсә, коллектив халых ижады традицияларын һаҡлау буйынса мөһим эш башҡара, әммә баҙар шарттарында заманса тенденцияларҙы иҫәпкә алыу, сит илдәрҙең тәжрибәһен өйрәнеү мөһим. Президент сит илдәргә сәфәрҙәр ойоштороу йәһәтенән ярҙам итергә һүҙ бирҙе.\nПредпрятие йәш кадрҙарға, яңы идеяларға мохтаж, быны оҫталар үҙҙәре лә таный. Әммә эш хаҡы түбән, дөйөм ятаҡ һәм балалар баҡсаһы булмау сәбәпле йәштәр бында килергә ашыҡмай. Өҫтәүенә йәш белгестәр бик әҙ: республикала халыҡ художество промыслаһы өлкәһендә бер уҡыу йорто ла маҡсатлы рәүештә белгестәр әҙерләмәй.\nБалалар баҡсаһы мәсьәләһен Рөстәм Хәмитов үҙ контроленә алды. Тармаҡ өсөн белгестәр әҙерләү мәсьәләһен, вице-премьер Лилиә Ғүмәрова фекеренсә, БР Мәҙәниәт министрлығы менән бергә хәл итергә була. Әлеге ваҡытта «Ағиҙел» төбәктең Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы ҡарамағында, әммә предприятие БР Мәҙәниәт министрлығына яҡыныраҡ тора. Шуға күрә алдағы ваҡытта производствоны икенсе ведомство ҡарамағына күсереү мәсьәләһе ҡараласаҡ.\nПредприятие 14 мең квадрат метр майҙанда урынлашҡан, коллективта 190 кеше эшләй. «Ағиҙел»дең генераль директоры Зөһрә Исмәғилева һүҙҙәренсә, производствоға өс-дүрт мең квадрат метр ҙа етер ине, бушатылған майҙандарҙа Өфөнөң башҡа халыҡ оҫталарын урынлаштырырға мөмкин. Рөстәм Хәмитов Халыҡ ижады йортон булдырыу идеяһын хупланы.\nПредприятие мәсьәләләрен тикшергән ваҡытта бөтә тармаҡ эшмәкәрлеген көйләгән норматив документ әҙерләү идеяһы килеп тыуҙы. Бөгөнгө көндә бындай документ юҡ.\n— Хөкүмәт кимәлендә халыҡ промыслалары темаһын үҫтереү өҫтөндә эшләй башлаясаҡбыҙ, — тине Президент. – Барыһын да ентекле уйлап, иҫәпләп сығарырға, теркәргә кәрәк.\nРөстәм Хәмитов Лилиә Ғүмәроваға өс ай эсендә кәрәкле база әҙерләргә ҡушты.\n— Июнь айында ниндәйҙер ҡарарҙар ҡабул итергә тейешбеҙ, — тине Президент. – Бынан һуң норматив документтар ҡабул итәсәкбеҙ. Кәрәк тип табылһа, Башҡортостан Республикаһында халыҡ промыслалары тураһында закон ҡабул итәсәкбеҙ. Бәлки, тап ошонан башларға кәрәктер.\nОсрашыу һуңында Рөстәм Хәмитов предприятиела эшләүсе ҡатын-ҡыҙҙарҙы яҡынлашып килгән байрам менән ҡотланы һәм коллектив менән фотоға төштө.\nТеги: художество промыслалары,ағиҙел,бр президенты


Ҡара эттең бәләһе – аҡ эткә\n15 Сентябрь , 12:50\nДәрестәр бөткәс, Әминә Рәхмәт ҡыҙы ҡайтырға ашыҡты. Ғәҙәттәгесә, өйгә инеү менән ҡулын сайҡатты ла сәй ҡуйҙы. Кейемен алыштырырға йоҡо бүлмәһенең ишеген асып та өлгөрмәне, телефон шылтыраны. Мәктәпкә директор саҡыртыуын иҫкәрттеләр. «Тәүге тапҡыр иртәрәк ҡайтҡайным, тағы ниндәй мәшәҡәттәре тыуҙы икән, дәрестәрҙә бер ни ҙә булманы, буғай, әллә берәй тикшереүселәр килдеме икән, һуңғы осоро улары ла күбәйеп китте. Беҙҙең мәктәпкә тоҙ һипкәндәрме ни», – тип хафаланып, аяҡ өҫтө бер сынаяҡ һалҡын сәйҙе һемерҙе лә йәнә эшенә китте.\nДиректор бүлмәһендә XI синыфтан ике уҡыусы менән етәкселәре ултыра ине.\n– Әминә Рәхмәт ҡыҙы, ғәфү итегеҙ, һеҙҙе борсорға тура килде. Ун беренселәрҙә бөгөн дәресегеҙ нисек үтте? – тип сәйер һорау менән мөрәжәғәт итте мәктәп етәксеһе уға.\nУҡытыусы яурын һелкеп:\n– Нисек тип ни, ҡәҙимгесә… Хәйер, янығыҙҙа уҡыусыларым, дәрес хаҡында улар ҙа һөйләй ала, – тине арыған йөҙөн йәшерер өсөн.\nДиректор берсә уҡытыусыға, берсә уҡыусылар менән синыф етәксеһенә алмаш-тилмәш ҡарап алды ла:\n– Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, улар һөйләгәйне лә… – тип туҡтап, ауыр көрһөндө лә һүҙен дауам итте, – шуның буйынса саҡырҙыҡ та инде. Һеҙ – тәжрибәле, талапсан, заманса ҡарашлы уҡытыусы, һәр дәресегеҙҙең бай йөкмәткеле, ҡыҙыҡлы үтеүен беләбеҙ. Тик бөгөн уҡыусыларығыҙ ҡәнәғәтһеҙлек белдерә бит әле.\nДиректор синыф етәксеһенә, «хәҙер һин дауам ит», тигәндәй серле ҡараш ташлауға, тегеһе, шуны ғына көткәндәй, бер тында теҙеп һалды:\n– Әминә Рәхмәт ҡыҙы, бөгөн нишләптер минең уҡыусыларымды дәрес буйы эткә тиңләгәнһегеҙ. Ун беренселәр өсөн был ғәрлек бит!\nУҡытыусы йәшен тиҙлеге менән дәрестең һәр этабын күҙ алдынан үткәрҙе.\n…Рауил Бикбаевтың «Халҡыма хат» тигән поэмаһынан өҙөктө ярты синыф ятламаған. Баһаларын ҡуйырға журналды алып инмәгәндәр. Фәриткә ҡушҡайны, тегеһе теләр-теләмәҫ кенә сирылып, күршеһенә төрттө, уныһы ҡаршылашып маташты.\n– Эт – эткә, эт – ҡойроҡҡа, тигәндәй, бер-берегеҙгә сәғәт уғын бороп ултырыу килешә торған эш түгел. Фәрит, староста булараҡ, тиҙ генә һин барып алып киләһең инде. Имтиханда был шиғыр бар. Шуға күрә ятлағандарға – яҡшы, ятламағандарға насар билдәләре ҡуйырға тура килер. Һуңғы осор ялҡаулана башланығыҙ, – тип Әминә Рәхмәт ҡыҙы уҡыусыларҙы ҡаты ғына шелтәләп алды. Урынынан ҡуҙғалған Фәриткә янында ултырған Хәлилдең: «Тапманым, тип алда ла ҡуй, йәме», – тип бышылдауын ишетеп, йәнә тоҡанды ла китте.\n– Хәлил, имтиханда ун дүрт шиғыр, шуның береһен дә ятламаның. Етмәһә, дуҫыңды боҙоҡлоҡҡа ҡотортаһың. Йыл буйы концерттан концертҡа, конкурстан конкурсҡа йөрөп, мәктәпкә призлы урын алып ҡайтаһың, тип гел генә башыңдан һыйпап тороп булмай бит. Тормошта артист булып йәшәү өсөн дә белем, аҡыл кәрәк. «Эт йүгереген төлкө һөймәҫ», тип әйткән боронғолар. Мин генә түгел, башҡа уҡытыусылар ҙа дәрескә әҙерләнмәүеңә зарлана. Үҙең ниндәй талантлыһың, уҡыуҙа ла өлгөрөргә кәрәк. Улым, һиңә әйтәм, киленем, һин тыңла, тигәндәй, барығыҙға ла ҡағыла был. Ғайса Хөсәйеновтың «Ваҡыт» исемле парсаһында: «Ваҡытҡа үҙең хужа булмаһаң, ваҡыт һиңә хужа булыр», тигән аҡыллы һүҙҙәрен онотмағыҙ…\nМәктәпте тамамлауға ла, имтихандар тапшырыуға ла бик аҙ ваҡыт ҡалды. Эт яманы буранда ҡотора, тигәндәй, имтихан бурандары яҡынлаша, ҡоторорға ярамай. Йәгеҙ, теманан ситләшеп киттек, дәресте дауам итәбеҙ. Үткәнендә беҙ Рауил Бикбаевтың «Һыуһаным, һыуҙар бирегеҙ!» поэмаһын уҡыныҡ, ә хәҙер йөкмәткеһе буйынса ҡыҫҡаса анализ яҙабыҙ һәм дәрес аҙағында тапшырабыҙ. Тағы иҫегеҙгә төшөрәм: был әҫәр ҙә имтиханда бар.\nБелемлеләр «һә» тигәнсә эшкә тотондо, ә «соҡор елкәләр», алан-йолан ҡаранып, кемдәндер күсереү сараһын эҙләне. Хәлил Гөлгөнәнең ҡолағына ниҙер шыбырланы. Ҡыҙ шәп-шәп кенә яҙҙы ла тегегә шылдырҙы, һәм икенсе ҡағыҙ алып, сатай-ботай йәнә яҙа башланы. Ә тегеһе ҡулын парта аҫтына йәшереп телефон менән уйнаны. Был күренеште күҙәткән уҡытыусы түҙмәне:\n– Эт яллаған – кисеү кисмәҫ. Хәлил белемең юҡ икән, кеше белеме һиңә кисеү аша сығырға ғына етә… Гөлгөнә һиңә күсертеп ярҙам итмәй, ә ярҙан этә. Ул күккә күтәрелер, ә һин ярҙан наҙанлыҡ төпкөлөнә батырға әҙерһеңме? – тип уның арҡаһынан тупылдатып һөйөп китте.\nҠаланан йөрөп уҡыған Таһир ике-өс һөйләм яҙған эшен һондо:\n– Апай, зинһар өсөн, «икеле» ҡуймағыҙ инде. Теге ней… атайым «икеле»не күрһә, скутер алып бирмәйәсәк…\n– Белмәгәнгә ялған билдә ҡуя алмайым, эткә һары май килешмәй, шуны ишеткәнең бармы? Хоҙай Тәғәлә ғәҙел юлдан барырға, хәләл ризыҡ ейергә, хәрәмдән йыраҡ булырға ҡуша, етмәһә, имтиханда мин генә түгел, өсәү ултырабыҙ. Ул сағында ни эшләрһең?\nБер сая ҡыҙ:\n– Апай, ниңә имтихан да имтихан тип ҡурҡытаһығыҙ, башҡалар биргәнде беҙ ҙә бирербеҙ әле. Бүтәндәр Алланың ҡашҡа тәкәһе түгелдер бит.\n– Беренсенән, ул ниндәй тупаҫлыҡ, ә? Икенсенән, ҡурҡытырға йыйынмайым. Барыбер яуаплыраҡ ҡарарға кәрәк. Ҡайһы берәүҙәр бөтөнләй әҙерләнмәй, шуға күрә «эт артында – ҡойроҡ, түрә артында – бойороҡ», тигәндәй, мин бөгөн уҡытыусы-түрә ролендә барығыҙға ла имтиханға ныҡлап әҙерләнергә бойорам.\nБер аҙҙан уҡытыусы һәр береһенең эшен ҡарап сыҡты.\n– Бына бит кем уҡыған, шуларҙың күҙ асып йомғансы анализдары ла әҙер.\n…Дәрестең һәр детален күҙҙән ысҡындырмай иҫкә төшөргәндән һуң, Әминә Рәхмәт ҡыҙы үҙе лә һиҙмәҫтән йылмайып ҡуйҙы.\n– Балаларға тәрбиә булһын тип, дәрес һайын халҡыбыҙҙың аҫыл өлгөләре – мәҡәл-әйтемдәрҙе ҡулланам. Мәҡәлле һүҙ – аҡыллы һүҙ, тиҙәр. Бөгөн эт тураһындағы мәҡәлдәр тура килгән, күрәһең, – тине үҙен бер ҙә ғәйепһеҙ тойоп.\n– Ғәзинур Ғәлимович, ысын, беҙҙең апай дәрес һайын бик мәғәнәле мәҡәлдәр ҡуллана, – тип һүҙгә ҡушылды өндәшмәй генә ултырған Вәсилә. – Ысын, шулай. Бик шәп фекерҙәр, мәҡәлдәр, хатта ҡайһы берҙәрен мин көндәлегемә лә теркәп барам. Ышанмаһағыҙ, бына ҡарағыҙ.\nВәсилә йәһәт кенә сумкаһынан бер дәфтәр килтереп сығарҙы ла асылған биттән ашығып уҡый башланы:\n– Һөйләгән – аҡыл сәсә, тыңлаған – аҡыл йыя.\nДиректор ике ҡулын өҫтәлгә шапылдатып һалды ла һыны ҡатып көлдө:\n– Их, һеҙ, артистар! Бушты бушҡа ауҙарғансы, аҡыл йыйығыҙ!\nСиныф етәксеһе ауыҙын турһайтып урынынан һикереп торҙо:\n– Ну, Ғәзинур Ғәлимович, улай ғәҙел түгел! Тимәк, минең уҡыусыларым эт була инде, шулаймы?\n– Эйе лә. Беҙ эт балаларымы әллә? – тип Зилә Әминә Рәхмәт ҡыҙына тишерҙәй итеп ҡараны ла, яҡлау эҙләгәндәй, етәксеһе янына һырынды.\nДиректор синыф етәксеһенең Әминә Рәхмәт ҡыҙына күптән теш ҡайрап йөрөүен белә. Шәп уҡытыусының һәйбәт һөҙөмтәләренә ул ғына түгел, башҡалар ҙа көнләшеүе, аяҡ салырға тырышып, төрлө сәбәп эҙләүҙәренең һөҙөмтәһе икәнлеге көндәй асыҡ.\nҮҙе лә башҡорт теле уҡытыусыһы булараҡ:\n– Эт айға ҡарап өргәндән айҙың нуры китмәҫ, тигәндәй, етер һеҙгә сүптән сүмәлә яһап йөрөргә! Һеҙ бит уҡытыусы, уҡыусыларға ниндәй үрнәк күрһәтәһегеҙ? Барығыҙ, эшегеҙ менән булығыҙ! – тине директор ҡаты ғына.\n– Их, һин, Зилә, болғаҡ! Синыфты оятҡа ҡалдырып йөрөйһөң, бындай этлегеңде белгән булһам, инмәҫ инем. Әминә Рәхмәтовна, беҙҙе, зинһар, ғәфү итегеҙ, һеҙҙең бер ғәйебегеҙ ҙә юҡ. Бына бит, ҡара эттең бәләһе – аҡ эткә…\nВәсилә кинәт иренен тешләне. Ә директор йәнә рәхәтләнеп көлдө, уның бындай ихлас итеп көлгәнен күргәндәре юҡ ине.\n– Йә, ярай, кабинетты бушатығыҙ, юҡһа тағы әллә күпме эткә бәйле мәҡәлдәрҙе иҫкә төшөрөрбөҙ, барығыҙ!\nЗилә, туҡмалған эттәй, уҡытыусынан алда лап-лоп баҫып, тайыу яғын ҡараны.\nӘминә Рәхмәт ҡыҙы директор бүлмәһенән сығып барғанда өләсәһенең «Эт этлеген итер, итәк-еңеңде йыртыр» тигән әйтемен иҫенә төшөрҙө.\n«Ниңә этте яратмаҫҡа, ул бит хужаһына тоғро йән эйәһе. Киләһе дәрескә ошо темаға инша яҙҙырырға кәрәк, былай булғас», – тигән уй менән тағы ла эткә бәйле мәҡәл-әйтемдәрҙе иҫенә төшөрә-төшөрә иншаға тема һайланы. Өйгә етеп килгәндә күршеләге инәйҙең йәнә бер мәҡәлен иҫләне: «Илгә бирһәң ашыңды, ил ҡәҙерләр башыңды, эткә бирһәң ашыңды, эттәр һөйрәр башыңды». Ҡыҙыҡ, былар – мин тапҡан мәҡәлдәр, ә уҡыусылар ниндәйҙәрен табыр? Ул дәрес бөгөнгөһөнә ҡарағанда ла ҡыҙығыраҡ булыр, ахырыһы…


Әһәмиәтле сараға үҙ өлөшөңдө индер » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Сәйәсәт » Әһәмиәтле сараға үҙ өлөшөңдө индер\n04.09.2010 Әһәмиәтле сараға үҙ өлөшөңдө индер\nХалыҡ иҫәбен алыу, илдә йәшәүселәрҙең белем кимәлен асыҡлау, үлем-тыуымды билдәләү, йәшәү сығанаҡтарын барлау сараһына айҙан саҡ ҡына ашыуыраҡ ваҡыт ҡалды. «Йәшлек»те уҡыусылар араһында был мөһим акциянан ситтә тороп ҡалыусылар булмаҫ, моғайын. Шулай бит, дуҫтар?\nРәсәйҙә инде кеше һанын иҫәпләү сараларын үткәреүҙең бай тәжрибәһе тупланған. Халыҡтың да был эшкә «арты менән боролоуы» хаҡында әллә ни ишетелгәне юҡ. Статистиктар хәүефләнеүенсә, олигархтар, йәки уларға яҡыныраҡ тороусы байҙар ғына йорттарын ете йоҙаҡ менән бикләп ҡасмаһа инде. Улар һәм переписчиктар менән өйҙәрендә күрешергә теләмәгәндәр өсөн махсус стационар участкалар эшләйәсәге хаҡында бер нисә тапҡыр хәбәр иттек. Рәсәйҙәрҙең был сарала ҡатнашмаҫҡа сәбәбе лә юҡ кеүек. Ил киләсәген билдәләүҙә һәр кемдең өлөшө булырға тейеш. Иҫәп алыу акцияһының девизы «Рәсәй өсөн һәр кем мөһим» тип аталыуы ла юҡҡа ғына түгелдер. Беҙҙең меңдәр, миллиондар араһында кем, күпме булыуыбыҙҙы, нисек йәшәүебеҙҙе асыҡлай торған берҙән-бер сара – ул перепись. Әйткәндәй, үҙенең тамырҙарын асыҡлау маҡсатында шәжәрәләре менән ҡыҙыҡһыныусылар һанының артыуы ла күп нәмә хаҡында һөйләй. Аңлағанға – ишара. Кеше кем икәнен оноторға, шул уҡ ваҡытта киләсәгенә ҡул һелтәп ҡарарға тейеш түгел.\nХалыҡ иҫәбен алыу һинең өсөн мөһимме?\nСалауат, Өфө ҡалаһы, 17 йәш:\n– 2002 йылғы перепись үткәндә бәләкәй булғанмын. Шуға быныһы минең ғүмеремдә тәүге кеүек. Мотлаҡ ҡатнашасаҡмын.\nӨлкәндәр әйтеүенсә, Рәсәйҙең киләсәген планлаштырыуға бик кәрәкле сара. Илемдең үҫешеүен, халҡының етеш көн итеүен теләйем. Дуҫтарым да саранан ситтә ҡалырға уйламай. Ил күләмендә уҙғарыла икән, тимәк, әһәмиәте ҙур. Гәзиттәрҙән уҡып белеүемсә, һорауҙар ҡатмарлы түгел.\nАйһылыу, Ишембай районы, 36 йәш:\n– Һәр эштең маҡсаты була. Халыҡты һанау ҙа тиккә генә үткәрелмәй. Моғайын, уны ойоштороуға бихисап аҡса тотонола торғандыр. Шуға ла унан ситләшеп ҡалыу дөрөҫ түгел – һәр кем ҡатнашырға тейеш.\nҮҙем – уҡытыусы. Үткән уҡыу йылында уҡ балаларға, улар аша ата-әсәләренә сараның мөһимлеген аңлатҡайным инде. Сер түгел: бөгөн милләт мәсьәләһендә икеләнеүселәр күп. Йә телдәре буталған, йә ассимиляцияға бирелгәндәр, тигәндәй. Шундайҙарға, шәжәрәгеҙҙе өйрәнегеҙ, тип әйткем килә. Яңылышлыҡтар, битарафлыҡ булмаһын ине.\nАрсен, Дәүләкән ҡалаһы, 30 йәш:\n– Мин – үҙ халҡымдың патриоты. Иҫәп алыуҙа принципиаль рәүештә ҡатнашасаҡмын. Күптән көтәм. Таныш-тоношто, дуҫтарҙы өндәйем. Беҙ был саранан ситтә ҡалһаҡ, ниндәйҙер бер мөһим нәмәнән мәхрүм булырбыҙ төҫлө. Переписчик булып та эшләр инем, тик төп эшем мөмкинлек бирмәй. Бик мөһим сара, тик ҡайһы берәүҙәр уны бысраҡ сәйәсәте өсөн ҡулланмаһын ине.\n– Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуға күпме аҡса тотонола? Переписчиктарға күпме эш хаҡы түләнәсәк?\n– Акция, 2007–2013 йылдарға иҫәпләгәндә, 16,5 миллиард һумға төшәсәк, тип күҙалланған. Шул сумманың 10 миллиард һумы ваҡытлыса эшкә алынғандарға түләүгә китә, 2,1 миллиард һум федераль бюджеттан төбәктәргә сараға әҙерлек һәм уны үткәреү өсөн бүленә (быға иҫәп участкалары, документация һаҡлау өсөн биналар тотоу, кәрәкле транспорт бүлеү кеүектәр инә). Ҡалған аҡса иһә иҫәп бланкылары, переписчиктарға портфелдәр, ручка, ҡәләм, фонарь һ.б. алыуға, шулай уҡ реклама роликтарына тотоноласаҡ. Бер иҫәп алыусы уртаса 5,5 – 6 мең һум эш хаҡы аласаҡ.\n– Иҫәп алыуҙа ҡатнашмаған өсөн штраф кеүек нәмә юҡмы? Сит илдәрҙә, мәҫәлән, бар, тиҙәр.\n– АҠШ, Чехияла, ысынлап та, штрафтар ҡаралған. Төркиәлә перепись көнөндә (билдәле бер көндә) кеше өйҙән сыҡмай, иҫәп алыусыны көтөргә тейеш. Боливияла ла шул уҡ хәл. Бында хатта ил сиге ябылып тора, поездар һәм ҡала транспорты туҡтатыла. Аргентина менән Чилиҙа ошо сара ваҡытында барлыҡ күңел асыу урындарын, магазин-ресторандар, хеҙмәтләндереү биналарын бикләү тураһында законда яҙылған.\nБеҙҙең ил тарихында 1939 йылда ғына иҫәп алыуҙан «ҡасҡан» өсөн яза индерелә. Теркәү үтмәгән, йорт-ерһеҙ, подвалдарҙа ҡасып ятҡан кешеләрҙе эҙләү тураһында указ да ҡабул ителә. Һуңынан ул ғәмәлдән сыға. Әле бер ниндәй ҙә штраф юҡ.\nПерепись һорауҙары видеоселектор кәңәшмәһендә ҡараласаҡ\nБыйылғы иҫәп алыу акцияһына әҙерлек һәм үткәреү буйынса БР Хөкүмәте ҡарамағындағы комиссияның сираттағы ултырышы уҙғарылды. Уны комиссия рәйесе, вице-премьер, Хөкүмәт аппараты етәксеһе Илшат Тажетдинов алып барҙы. «Башҡортостанстат» етәксеһе Әкрәм Ғәниев сарала ҡатнашыусыларҙы акцияға әҙерлек барышы, ойоштороуға һәм кадрҙарға ҡағылышлы эштәр менән таныштырҙы.\nХалыҡҡа мәғлүмәт еткереү тураһында БР элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов, мәғариф министры Зиннәт Аллаяров, мәҙәниәт министры вазифаһын башҡарыусы Ольга Ижбулдина һөйләне. Премьер-министр урынбаҫары Илшат Тажетдинов әйтеүенсә, тиҙҙән ошо әһәмиәтле сараға арналған республика видеоселектор кәңәшмәһе үтәсәк.\nЯңы уҡыу йылы башланды. Шул айҡанлы «Башҡортостанстат» республика мәғариф системаһы хаҡында бер ни тиклем мәғлүмәт бирә.\n* Башҡортостанда 1787 мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы бар. 56 филиал, мәктәп яны төркөмдәре – 154. Һуңғы йылда балалар баҡсаларына йөрөүселәр һаны 6,7 меңгә артҡан.\n* Дәүләт дөйөм белем биреү учреждениелары һаны – 1992, дәүләттеке булмаған көндөҙгө – 5, киске – 26. Инновация режимында 79 гимназия, 51 лицей, 2 кадет учреждениеһы, тәғәйен бер фәнде тәрәнерәк өйрәнеүсе 17 дөйөм белем биреү йорто эшләй.\n* 74 дәүләт урта махсус белем биреү йорто бар. Дәүләт ҡарамағында булмаған тағы ла 16 һөнәри уҡыу учреждениеһы эшләй.\n* Юғары белемде 12 үҙ аллы дәүләт вузында, Мәскәү, Һамар, Ырымбур, Силәбе, Екатеринбург ҡалаларының 17 филиалында, дүрт дәүләттеке булмаған вузда, шундай уҡ һигеҙ филиалда алырға мөмкин. Уларҙа барлығы 63 йүнәлеш һәм 233 специальность буйынса һөнәр үҙләштерергә була.