"Йүрүҙән" гәзите | VK\nСалауат районының ижтимағи-сәйәси гәзите\nСалауат районының ижтимағи-сәйәси гәзитенең рәсми төркөмө\nИнформационный центр Салаватского района, редакция газеты “Юрюзань”\n452490, Салаватский район, с. Малояз, ул. Коммунистическая, 56See more\nГлавный редактор: 2-13-95\nРеклама бүлеге: 2-05-86\n+7 (34777) 2-13-95\nКоммунистическая улица, 56, Maloyaz\nЛАҒЫР АУЫЛЫНА ТАУЫШ БИРӘЙЕК\nБөгөн "Айыҡ ауыл – 2021" республика конкурсы буйынса Интернет-тауыш биреү башланды.\nТауыш биреү "Голос РБ" порталында ойошторола – https://golos.bashkortostan.ru/polls/312… Унда Лағыр ауылыныңSee more видеопрезентацияһы менән дә танышырға була. Тауышты 23 майҙың 00.00 сәғәтенән 1 июндең 23.59 сәғәтенә тиклем бирергә мөмкин.\nХөрмәтле дуҫтар, беҙҙең тауыш Лағыр ауылына "Айыҡ ауыл – 2021" республика бәйгеһендә еңеп сығырға ярҙам итәсәк. Әүҙем булайыҡ!\n#Йүрүҙән_гәзите #ҡоролтай #курултай #АйыҡАуыл2021 #ТрезвоеСело2021 #СалауатРайоны #СалаватскийРайон #ЛағырАуылы #СелоЛагерево\n«Студенттар стартапы» конкурсында еңеүсе мең кешенең һәр береһе 1 000 000 һум аҡса аласаҡ. Конкурстың икенсе тулҡыны иғлан ителде.\nМикроэлектроника, медицина, импорт технологияларын алмаштырыу һәм шәхси суверенлы технологик системалар йүнәлештәре буйынса стартап-проекттар өҫтөнлөклө һанала.\nТүбәндәге сайтта ғариза ҡалдырырға мөмкин: https://fasie.ru/studstartup/\nХОСПИС ТӨҘӨҮГӘ ҮҘ ӨЛӨШӨБӨҘҘӨ ИНДЕРӘ АЛАБЫҘ\nӨфөлә хоспис төҙөлә. Был ҡарарҙы Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров ҡабул иткәйне. Сөнки йәмәғәтселәр, төрлө фонд вәкилдәре, ауыр сирле пациенттар һәм уларҙың ғаиләләре оҙаҡ йылдарSee more дауамында республикала махсус социаль объект кәрәклеген белдерә килде.\nХоспис тулыһынса хәйриә иғәнәһе – ойошма, предприятиелар һәм халыҡтан йыйылған аҡса иҫәбенә төҙөлә. Хоспис хәрәкәте үҫешенә беҙ ҙә үҙ өлөшөбөҙҙө индерә алабыҙ. Иғәнәләрзе ошо https://ufahospice.ru/ һылтанма буйынса үтеп күсерергә мөмкин. Шулай уҡ смс ебәрергә була. Тулыраҡ мәғлүмәт видеороликта\nБалалар менән күрешеү рөхсәт ителә.\nРоспотребнадзорҙың Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе Анна Казак "Аңлатабыҙ. Башҡортостанда балаларҙың йәйге миҙгеле" брифингында йәйге лагерҙарҙың эшмәкәрлек ҡағиҙәләре тураһында һөйләне.\nЯҡшы яңылыҡ – ГТО нормаларын үтәгән өсөн Берҙәм дәүләт имтиханы суммаһына балдар өҫтәлә!\nЯңылыҡты дуҫтарығыҙ менән бүлешегеҙ!\nSource: Аңлатабыҙ. Башҡортостан


18 Апрель 2018, 18:13\nРөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡ дауаханаһында мәктәптә ғәҙәттән тыш хәлдә зыян күргәндәр менән осраштыРеспублика Башлығы Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡтағы 1-се дауаханала мәктәптә зыян күргәндәр менән осрашты. Төбәк етәксеһе уларҙың хәле менән ҡыҙыҡһынды һәм тиҙерәк һауығыуҙарын теләне, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.\nРеспублика Башлығы Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡтағы 1-се дауаханала мәктәптә зыян күргәндәр менән осрашты. Төбәк етәксеһе уларҙың хәле менән ҡыҙыҡһынды һәм тиҙерәк һауығыуҙарын теләне, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.\n«Балаларҙың ғүмеренә бер ниндәй ҙә хәүеф янамай, ҡыҙҙар һауығыр, барыһы ла һәйбәт булыр. Мин улар менән аралаштым, таныйҙар, хатта йылмаялар», — тине Рөстәм Хәмитов уларҙың ата-әсәләре һәм туғандары менән һөйләшеүҙә.\nТабиптар әйтеүенсә, зыян күргәндәр уртаса ауырлыҡтағы йәрәхәттәр менән ҡала дауаханаһына оҙатылған. Әлеге ваҡытта уларҙың хәле тотороҡло, артабанғы фараздар яҡшы. Улар менән психологтар ҙа эшләй.\nАлдан хәбәр ителгәнсә, бөгөн 9-сы коррекция класы уҡыусыһы уҡыусыларға һәм информатика уҡытыусыһына бысаҡ менән ташланған, һуңынан кабинетҡа ут төртөп, үҙен-үҙе үлтерергә маташҡан. Ғәҙәттән тыш хәлдә дүрт кеше: уҡытыусы, ике уҡыусы ҡыҙ һәм һөжүм итеүсе үҙе зыян күргән.


Районыбыҙҙың имам-мөхтәсибе Рәсүл хәҙрәт Мөхәмәдйәнов бөтә донъяны шаулатҡан коронавирус хаҡындағы һорауға нимә тип яуап бирҙе?\n-Ҡөрьән –Кәримдә Аллаһы Тәғәлә: “ Һәр өммәттең (бында халыҡтың, кешенең) үҙенә тигән әжәле бар. Әжәл бер миҙгел һуңламаҫ, бер миҙгелгә алдан да килмәҫ”, -тиелә. (“Әл –Әғрәф” (“Кәртәләр “)сүрәһе, 34-се аят). Һәр кешенең ҡасан тыуыры, үлере, ниндәй һынауҙар аша үтере, күпме ризыҡ ейере (ашары) – һәммәһе лә тәҡдирендә яҙылған һәм улар мотлаҡ буласаҡ нәмәләр.\nБөгөн тотош донъяла коронавирус йөрөй икән, тимәк, тәҡдир ҡушыуы, Аллаһ бойороғо буйынса. Был – Аллаһтан беҙгә ебәрелгән һынау. Шуға уны тыныс, паникаға бирелмәй генә үткәреп ебәрер кәрәк. Әлбиттә, кемде Аллаһ һаҡлай – шул һаҡлаулы. Медиктар нимә әйтә, белгестәр ниндәй кәңәш бирә, шуларға ҡолаҡ һалып тыңлар кәрәк, барыбер. Бер-беребеҙ өсөн доға ҡылайыҡ, мосолмандар бер-береһенә һәм ошо вирус йоғоу сәбәпле ауырығандарҙы Аллаһы Тәғәлә шифа биреп һауыҡтырһын, ошо һынауҙарҙы беҙгә еңел үтергә яҙһын, тип доға ҡылайыҡ. Күберәк “ Фәләҡ”, “Нәс” сүрәләрен уҡыйыҡ.\nПаникаға бирелеп, Ҡиәмәт етә, тип ҡурҡып (Ҡиәмәттең ҡасан етерен бер Аллаһ ҡына белә), кеше өркөтөп, тирә-йүнгә шом, ғауға таратыу, күпләп аҙыҡ-түлек ташыу һис кенә лә ярамай. Аллаһ биргән һынауҙарҙы фәҡәт Аллаһтың ярҙамы менән үтербеҙ, иншАллаһ. Көнөң бөтһә, ризығыңа яҙмаһа, келәт-келәт аҙыҡ-түлегең ятып ҡалырға мөмкин, ғүмерең бар икән, Аллаһы Тәғәлә һиңә һин уйламаған ерҙән, көтмәгән урындан ризыҡ бирергә мөмкин.\nБөгөнгө вирусты бәғзеләр элекке дәүерҙәрҙәге чума менән сағыштыра. Ул ваҡыттағы чума менән был коронавирусты бер рәткә ҡуйып булмай – ул бик хәтәр булған, кешеләр меңәрләп-меңәрләп ҡырылған. Пәйғәмбәр саллал-лаһу ғәләйһи үә сәлләм:” Берәй ерҙә чума сыҡһа, ул урынға бармағыҙ, әгәр үҙегеҙ йәшәгән ерҙә чума таралһа, шул ерҙә ҡалығыҙ”, -тигән. Был - башҡаларҙы зарарламау өсөн. Чуманан да имен ҡалғандар булған. Бөгөн вирус йоҡмайынса ла кешеләр үлә. Көнө бөткәс, Аллаһ насип иткән ғүмере тамам булғас. Беҙҙең тәҡдиргә яҙылған бөтә нәмә беҙҙе урап үтмәйәсәк, беҙгә яҙылмаған нәмә, уны бик-бик теләһәк тә, беҙгә ҡағылмаясаҡ. Шуға бөгөн паникаға бирелеү ярамаған эш.Әле бик изге ай – харам ай (рәжәп айы) бара. Ошо изге көндәрҙә изге ғәмәл-ғибәҙәттәрҙе арттырайыҡ, изге эштәр эшләүҙә ярышайыҡ. Намаҙҙар уҡыйыҡ, зекерҙә, доғала булайыҡ, саҙаҡалар бирәйек. Аллаһтан ғәфү, ярлыҡау, заман афәттәренән беҙҙе һаҡлауын һорайыҡ. Мосолман өсөн доға – ҡалҡан. Барыбыҙға ла Аллаһы Тәғәлә иман байлығы, һаулыҡ-сәләмәтлек, бәрәкәтен һәм рәхмәтен насип итһен . Әмин!


Ҡанун бөтәһе өсөн дә бер | Йәншишмә\nХоҡуҡи дәүләттә йәшәйбеҙ, тиһәләр ҙә, суд, юриспруденция, конституция, кодекс кеүек төшөнсәләр бик аңлайышһыҙ кеүек тойола һәм беҙгә уларҙың ҡағылышы ла юҡ һымаҡ. Күптәр һәр бер аҙымыбыҙ, ҡылған эшебеҙ – бөтә тормошобоҙ ниндәйҙер ҡанундар менән тәртиптә тотолғанын аңлап етмәй. Мәҫәлән, кеше урам буйлап китеп барғанда ла, хоҡуҡ күҙлегенән йәйәүле булып тора һәм ул светофорҙың ҡыҙыл төҫө янғанда урам аша сыҡмаҫҡа, юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен үтәргә бурыслы. Уны боҙа икән, машина аҫтына эләкмәгән хәлдә лә, ҡанунды үтәмәгән өсөн яуапҡа тарттырырға мөмкин.\nЮҡҡа ғына, йәмғиәттә йәшәп, йәмғиәттән азат булып булмай, тип әйтмәйҙәрҙер. Бөтә кешеләр йәшәйештәге дөйөм ҡағиҙәләргә буйһонорға, уны үтәргә бурыслы. Шулай ҙа тәртип боҙғандар ҙа, ҡанунды һанға һуҡмағандар ҙа етерлек. Улар үҙ язаһын ала.\nТормоштағы бөтә ҡағиҙәләрҙе беҙ ҡанундар тип атайбыҙ, улар административ хоҡуҡ боҙоу, енәйәт кодекстарына тупланған. Ваҡ тәртипһеҙлек өсөн штраф һәм ҡыҫҡа ваҡытлы ҡулға алыу ҡаралһа, ә етди тәртипһеҙлектәр өсөн кеше енәйәт яуаплылығына тарттырыла.\nБалалар араһында ла тәртип боҙоусылар булыуы аяныслы. Улар яуаплылыҡҡа тарттырылмай, тиеүселәр ҡырҡа хаталана.\nБына суд практикаһынан бер генә миҫал килтереп китәйек. Имен, етеш булмаған ғаиләләрҙән етенсе синыфта уҡыусы бер нисә бала бушты-бушҡа уҙҙырып, урам ҡыҙырып йөрөп арығас, бер магазинға инеп сыҡмаҡсы була. Унда ишек төбөнә ҡуйылған ауырыу балаға ярҙамға хәйриә йәшниге иғтибарҙарын йәлеп итә. Үтә күренмәле быяланан 50, 100, 500 һумлыҡтар ныҡ күҙҙәрен ҡыҙҙыра.\nБер нисә көндән аҡсаны ҡулға төшөрөү планын ентекләп уйлап, магазин эргәһенә тағы киләләр. Бер аҙ тапанып тора биргәс, ҡыйыулыҡтарын йыйып, берәүһе ишекте асып, көтөп тора, икенсеһе йәшникте ала ла бергәләп ҡасалар. Яҡын-тирәләге ишек алдында ҡутарып асып, аҡсаһын бүлешеп алалар. Уны уйын автоматтарына һәм тәмлекәстәргә бөтөрәләр. Мажара эҙләүселәр үҙҙәрен бер нисә күҙәтеү камераһы төшөрөп торғанын да уйлап тормай. Шуға эш боҙоусылар бик тиҙ табыла. Улар үҙҙәренең енәйәт эшләүен, яуаплылыҡҡа тарттырыла алыуҙарына ышанып бөтмәй, ғәжәпкә ҡала. Һуңынан суд ултырышында: «Беҙ башҡа улай итмәйбеҙ», – тиҙәр бер тауыштан, ә берәүһе ҡысҡырып илап ебәрә. Тик был һүҙҙәр бында ҡабул ителмәй, ғәйепләү язаһы сығарыла. Балиғ булмаған балалар полицияға иҫәпкә ҡуйыла, берәүһе бөтөнләй мәктәптән ҡыуыла.\nБыл миҫалдан ғына күптәрегеҙ үҙҙәренә фәһем алыр, тип ышанабыҙ. Тормошто боҙоуы еңел, ә хаталарын уларға йылдар буйына төҙәтергә тура киләсәк.\nФәнил ТОЛОМБАЕВ, Ленин районы буйынса суд бүлексәһенең мировой судьяһы.\n« Илап ҡаршы алғайны, йырлап оҙатып ҡалды\nБөйөк мәғрифәтсегә арнап »


Радий Хәбиров һаулыҡ һаҡлау мәсьәләләрен оператив хәл итеү өсөн кәңәшмәләрҙең яңы форматын индерҙе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n11:31, 16 ноября 2018 Сәйәсәт\nӨФӨ, 2018 йыл, 16 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров һаулыҡ һаҡлау мәсьәләләрен оператив хәл итеү өсөн аҙналыҡ кәңәшмәләрҙең яңы форматын — «Һаулыҡ һаҡлау сәғәте»н индерҙе. Муниципалитет башлыҡтары һәм медицина учреждениелары етәкселәре ҡатнашлығындағы шундай тәүге «Һаулыҡ һаҡлау сәғәте»н Радий Хәбиров видеоконференция режимында үткәрҙе.\n«Һаулыҡ һаҡлау сәғәте» — яңы сара, аҙна һайын билдәле бер ваҡытта ошондай форматта эш алып барырбыҙ. Бында тармаҡ проблемаларын тикшереүҙән тыш, аныҡ һәм йылдам ҡарарҙар ҡабул ителергә тейеш», — тине Радий Хәбиров. Ул шулай уҡ муниципалитет башлыҡтарын иғтибар талап иткән һорауҙар буйынса тәҡдимдәр ебәрергә саҡырҙы.\nТәү сиратта төбәк етәксеһе йыйылыусыларға фельдшер-акушерлыҡ пункттары, уларҙың матди-техник торошо һәм кадрҙар менән тәьмин ителеше проблемаларын тикшерергә тәҡдим итте. «Халыҡҡа медицина ярҙамының беренсе звеноһы — бик мөһим йүнәлеш, ошо мәсьәлә өҫтөндә даими һәм киләсәктә лә эшләрбеҙ», — тип билдәләне төбәк башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы.\nРеспубликаның һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Рафаэль Яппаров һөйләүенсә, бөгөн Башҡортостан үҙенең илдә иң ҙуры булған һәм йылдан-йыл үҫешкән фельдшер-акушерлыҡ пункттары селтәре менән ғорурлана ала. Быйыл ғына төбәктә 24 яңы фельдшер-акушерлыҡ пункты эшләй башланы. Ләкин мәсьәлә, уның һүҙҙәренсә, икенселә. Әле фельдшер-акушерлыҡ пункттарының 1/3 тиерлек капиталь төҙөкләндереүгә мохтаж, ә 31-е бөтөнләй авария хәлендә. Тағы 105 беренсе звено медицина учреждениеһы белгестәр етешмәүгә бәйле буш торорға мәжбүр. Буш фельдшер-акушерлыҡ пункттарының күбеһе Ҡырмыҫҡалы (9), Баймаҡ (8), Хәйбулла (7) һәм Балтас (7) райондарында урынлашҡан.\nҺаулыҡ һаҡлау министрлығы етәксеһенең ентекле сығышын тыңлағас, Радий Хәбиров һәр муниципалитетта проблемаларҙы хәл итеү ваҡыты буйынса аныҡ датаны билдәләргә, шулай уҡ район башлыҡтарына ваҡыт табып, фельдшер-акушерлыҡ пункттарын йөрөп сығырға, халыҡ менән аралашырға, уларҙы борсоған проблемаларға төшөнөргә ҡушты.\n«Райондар буйлап йөрөйөм, фельдшер-акушерлыҡ пунктына инһәм, унан яҡшы кәйеф менән сығам, сөнки унда ихлас кешеләр эшләй. Ғәҙәттә улар оло йәштә, ләкин яңыраҡ күҙҙәре янып торған йәш фельдшерҙы осраттым. Бындай кадрҙарға мотлаҡ ярҙам итербеҙ», — тине республика етәксеһе.\nРадий Хәбиров фельдшер һөнәрен популярлаштырырға тәҡдим итте һәм фельдшерҙарға дәртләндереүҙең төрлө варианттарын, мәҫәлән, гранттарҙы, ҡарарға ҡушты.\nСтатистика күрһәтеүенсә, бөгөн республикала фельдшер-акушерлыҡ пункттары хеҙмәткәрҙәренең уртаса йәше — 47. Уларҙың күптәре ғүмере буйына һөнәренә тоғро, шул уҡ ваҡытта медицина хеҙмәткәрҙәренең ошо категорияһы өсөн бер ниндәй ҙә дәртләндереү системаһы юҡ.\nТеги: һаулыҡ һаҡлау, фельдшер-акушерлыҡ пункттары


Ер яҙмышы – беҙҙең ҡулда » «Йәшлек» гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар архивы » Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы » Ер яҙмышы – беҙҙең ҡулда\n05.02.2018 Ер яҙмышы – беҙҙең ҡулда\nБыл миҙгелдең илаһи матурлығын күрергә йыл да тәбиғәт ҡосағына ашҡынам... Тирә-яҡ тып-тын. Ошо тыныслыҡты яратам мин! Төрлө уйға сумып, саф һауа һулап, рәхәтләнеп урман гиҙәм... Ҡапыл, тынлыҡты боҙоп, бөтә урманды яңғыратып көлгән тауыштар ишетелде. Мин шул яҡҡа ыңғайланым. Унда үҫмер егет һәм ҡыҙҙар күңел аса ине. Ҡулдарында – һыра шешәләре, ауыҙҙарында – тәмәке, усаҡ яҡҡандар... Янғын сығарып ебәрмәһәләр ярар ине, тигән уй башымдан сыҡманы. Үҙемдә батырсылыҡ табып, яндарына барып иҫкәртергә булдым. Йәштәр беҙҙең ауылдыҡы түгел ине. Мине күргәс, улар ниңәлер йәһәт-йәһәт кенә ҡайтырға йыйына башланы.\n– Егеттәр, зинһар, усағығыҙҙы һүндереп, сүп-сарығыҙҙы йыйыштырып китегеҙ инде, – тинем тыныс ҡына.\n– Эйе, башҡа эшебеҙ юҡ, ти. Беҙгә әле топать и топать! Әйҙәгеҙ, етеҙерәк! – тип екерҙе берәүһе.\nБер-ике секунд эсендә, айыуҙан ҡасҡандай, былар тиҙ генә шылды. Ошо минуттарҙа йөрәгемдең нисек әрнеп-янғанын белһәгеҙ! Тирә-яҡта – шешәләр, тәмәке ҡалдыҡтары, пластик һауыттар! Усаҡ та гөрләп яна!\n– Һеҙ оятһыҙҙар, битһеҙҙәр! Матурлыҡты юҡ итеүселәр! – тип ҡысҡырыуым да әлеге йәштәргә бер нисек тә тәьҫир итмәне.\nУсаҡты һүндереп, сүп-сарҙы бер урынға өйҙөм дә, ары атланым.\nОшо күңелһеҙ күренеш мине төрлө уйға сумдырҙы... Ниңә кеше тәбиғәткә ҡарата битараф икән? Ниңә үҙенең һаулығына күрәләтә зыян килтерә? Тәбиғәт, урман кешенең төп йәшәү сығанағы түгелме һуң?\nМинеңсә, урман – тәбиғәттең иң матур урындарының береһе. Унда кейектәрҙең, ҡоштарҙың ниндәйе генә юҡ, шишмәләр аға, емеш-еләк үҫә. Ул беҙҙе туйындыра, йәшәргә көс бирә. Сөнки йәшеллек, ағаслыҡ һауаны таҙарта һәм сафландыра. Айырыуса ылыҫлы ағастар. Аҙаҡҡы йылдарҙа ҡарағай урмандары ныҡ кәмене. Был күренеш ҙур һәләкәткә килтереүе ихтимал. Ағас сәскә түгел, бер йылда ғына үҫә алмай. Бер үҫенте өлгөрһөн өсөн, кәм тигәндә, 30 – 40 йыллап ваҡыт кәрәк.\nБеҙ «Башҡортостан» милли паркы биләмәһендә йәшәйбеҙ. Республикабыҙҙың иң матур урындарының береһе, дәүләт тарафынан һаҡланған биләмә. Милли парк үҙ эсенә Мәләүез (54269 га), Күгәрсен (9246 га), Бөрйән (16285 га ) райондарын ала. Иң ҙур өлөшө беҙҙең районға тура килә.\nЯныбыҙҙа ғына Нөгөш һыу һаҡлағысы булғас, туристар ҙа бихисап. Тик, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөтәһе лә тәбиғәттең матурлығына һоҡланырға ғына килмәй шул... Сүп-сар ташлайҙар, рөхсәтһеҙ усаҡ яғалар, тауышланалар... Моторлы кәмәләр һәм әллә нисә төрлө һыу техникаһы йәй буйы тынмай. Меҫкен балыҡтар ни эшләйҙер инде?\nБашҡортостан яҙыусылары араһында ла тәбиғәтте һаҡлау, ҡурсалау темаһын күтәргән әҙиптәребеҙ бик күп. Шуларҙың береһе – Ноғман Мусин. «Йыртҡыс тиреһе», «Һуңғы солоҡ», «Зәңгәртауҙа аҡ болан» исемле әҫәрҙәрен бер тында уҡып сыҡтым. Ноғман Сөләймән улын бушҡа ғына «тәбиғәт йырсыһы» тип әйтмәйҙәрҙер инде. Һәр әҫәрендә тиерлек урманды һаҡлау, ҡурсалау, зыян килтереүселәргә ҡаршы көрәшеү проблемаларын күтәрә. Яҙ көнө беҙҙең мәктәп уҡытыусылары, уҡыусылары, ата-әсәләр «Башҡортостан» милли паркы менән берлектә Ноғман Мусин менән осрашыу үткәрҙе.\nБеҙ, уҡыусылар, «Һуңғы солоҡ» әҫәренән өҙөк сәхнәләштерҙек, яҙыусыға тормошо, ижады буйынса төрлө һорау бирҙек.\nНоғман ағай менән осрашыу бик фәһемле булды: ул беҙҙе урман-тәбиғәтте һаҡларға, яҡларға өндәне. Эйе, беҙ үҙ еребеҙҙә хужа булырға тейешбеҙ! Тәбиғәтте һаҡлау – үҙебеҙҙе яҡлау!\nБылтырғы экология һәм айырыуса һаҡланылыусы тәбиғәт биләмәләре йылында республикала ошо йүнәлештә күп эш эшләнде. Төбәгебеҙ экологик әүҙемлек йәһәтенән ил күләмендә беренсе урынды биләй. Йыл әйләнәһенә ете меңдән ашыу өмә-акция үткәрелгән, уларҙа ике миллиондан ашыу кеше ҡатнашҡан. Был республиканың һәр икенсе кешеһе тигән һүҙ. 660 мең самаһы ағас һәм ҡыуаҡ ултыртылған, 47 мең тонна сүп-сар йыйылған. Беҙ ҙә, 10-сы класс уҡыусылары, милли парк хеҙмәткәрҙәре менән берлектә волонтёрҙар хәрәкәтенә ҡушылдыҡ. Йылға-күл буйҙарын таҙартыу, ағас ултыртыу – волонтёрҙарҙың төп эше.\nБашҡорт – тәбиғәт балаһы. Уның күңеле һәр саҡ тәбиғәткә ынтыла. Әммә милләттәштәремә урманға барып, спиртлы эсемлектәр эсеү түгел, ә ҡоштар тауышын тыңларға, шишмә сылтырауына һоҡланырға, ҡояш ҡалҡҡанын, шәфәҡте күҙәтергә, тауҙарға артылырға кәрәк...\nБеҙҙең, йәштәрҙең, башҡараһы эштәребеҙ бик күп. Йәшәгән төйәгебеҙ матурлығын юғалтмаһын, эсәр һыуыбыҙ таҙа булһын тип, йәшәргә, эшләргә тейешбеҙ. Илебеҙҙә башҡорт рухлы, тәбиғәтте һаҡлаусы замандаштар, «Сит илдә солтан булғансы, үҙ илеңдә олтан бул» тигән мәҡәлде иҫтән сығармаған милләттәштәр булғанда, сабыйҙың теле үҙ туған телендә асылып, артабан үҙенең тыуған ерендә ныҡлы аяҡҡа баҫып ғүмер итһә, киләсәктә ерҙәребеҙҙе һаҡлаусы, яҡлаусылар булыр, тип ышанам!\nЕр-әсәне һаҡлайыҡ, яҡлайыҡ! Тәбиғәтебеҙҙе киләсәк быуынға саф, таҙа, матур көйө тапшырайыҡ! Бөтәһе лә беҙҙең ҡулда, дуҫтар!\nНөгөш урта мәктәбе.


Баймаҡ районының "Орленок" балалар һауыҡтырыу лагерында "Йәйләү" программаһы буйынса эшләйәсәк заезд асылды\nУл йәш быуында башҡорт теленә, тарихына, мәҙәниәтенә, милли йолаларына һөйөү уятыу маҡсатын ҡуя. Егерме бер көн эсендә ике йөҙ бала бында үҙ-ара аралашып, милли уйындар аша халҡыбыҙҙың ҡиммәттәренә төшөнәсәк.\nЛагерь урынына-Йәйләү, отрядтар урынына-ырыуҙар, уның ораны, тамғаһы,ҡошо. Тик башҡорт телендә, башҡорт рухында. Мәрйәм Буракаеваның Йәйләү программаһы сиктәрендә балалар һауыҡтырыу үҙәгендә һигеҙ ырыуға берләшкән ике йөҙ бала онотолған милли уйындар, йолалар аша төрлө йүнәлештәрҙә белемен камиллаштыра. Йәйләүҙе тантаналы асыуға өс көн эсендә балалар халҡыбыҙҙың йырҙары,бейеүҙәре аша үҙҙәренең һәләттәрен аса алды. ЛАЙФ бейеү\nЙәйләүҙә махсус уҡыуҙар үткән педагогик коллектив эшләй. Тәрбиәсе Азамат Зәйнетдинов үҙе ете йыл буйы ошо программа буйынса ял итә, бөгөн ул патриотик йүнәлештә йәш быуындың ялын ойоштора. Һуңғы йылдарҙа башҡорт балалары араһында рус телендә аралашыу йыш осраған ваҡытта, милли телде үҫтереү мәсьәләһе- тәрбиәселәр өсөн төп бурыс.\nЙәйләүҙә район балаларынан тыш, ситтән килгән утыҙ бала ял итә. Үҙ милләттәренә, тел менән килеп тыуған ҡыйынлыҡтарға ҡарамай, барыһы ла Йәйләү программаның үҙенсәлектәрен теүәл үтәргә тырыша. Ял итеү осоронда, барлыҡ саралар милли колоритҡа ҡайтып ҡала. Мәҫәлән, Нептун көнө урынына Заятүләк менән Һыуһылыу эпосы тарихын өйрәнгәндән һуң, һыу менән һибешеү башлана. Төрлө конкурстар ҙа Рәшиҙә Туйсина, Йомабай Иҫәнбаев кеүек арҙаҡлы шәхестәребеҙ исеменә үткәреләсәк.\nӘлбиттә, егерме бер көн эсендә генә балала башҡорт теленең бар нескәлектәрен өйрәтеп булмай.Ә инде Телде белмәгән бала башҡортса аңлап, ябай һүҙҙәрҙе өйрәнһә, ныҡлы башҡорт тағы ла юғарыраҡ бер баҫҡысҡа күтәрелһә -махсус программаның һөҙөмтәһе бар тигән һүҙ.\nйәйләү программаһы йыл һайын айырым райондарҙа ойошторола. Баланы рухи байытыуға, уның үҫешенә, милли уйындарҙы, йолаларҙы тергеҙеүгә нигеҙләнгән программа киләсәктә лә һөҙөмтәле эшләүенә ышаныс ҙур. Быға йылдан йыл балаларҙың теләп ҡушылыуы асыҡ дәлил.


Башҡорт дәүләт филармонияһы артистары Ҡырымда сығыш яһарға әҙерләнә // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡорт дәүләт филармонияһы артистары Ҡырымда сығыш яһарға әҙерләнә\n12:48, 27 мая 2014 Мәҙәниәт\nБашҡортостан менән Ҡырымдың Белогорск районы араһында мәҙәни бәйләнештәр нығына. Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы вәкилдәренең Ҡырымға барыуҙары тураһында «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы сайтында алдан хәбәр ителгәйне.\nМәҙәни алмашыуҙы көйләү өсөн Ҡырымда Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы администраторы Лилиә Батыршина булды.\nБелогорьела, Симферополдә, Евпаторияла һәм Севастополдә булып, ул Башҡорт филармонияһы артистарының концерттарын ойоштороу тураһында килешкән.\n— Ҡырымдар «Ҡарауанһарай», «Далан» фольклор эстрада төркөмдәре, беҙҙең Эстрада-джаз оркестры менән ҡыҙыҡһына, — тип һөйләнеләр филармонияның матбуғат хеҙмәтендә. — Был көҙ, яңы ижади миҙгелдә, Белогорск районында бер төркөм концерттар ҡуйыу планлаштырыла. Ҡырым менән Башҡортостан араһында алмашыу проекттары сифатында Белогорье ижади коллективтарының республикаға килеүҙәре көтөлә. Музыкаль-әҙәби лекторий төркөмөн Ҡырымға киләһе яҙ ебәрергә әҙерләнәбеҙ.\nЯҡын ваҡыт эсендә Башҡорт дәүләт филармонияһының алдынғы артистары, 12 июндә, Рәсәй көнөндә уҙасаҡ, Ҡырым һабантуйында ла ҡатнашасаҡ. Билдәле артистар, «Далан» төркөмө солистары Артур Туҡтағолов һәм Миңзифа Исҡужина, Редик Сәғитов, ҡурайсы Илнур Хибәтуллин, йырсылар Марсель Ҡотоев, Римма Амангилдина үҙ сығыштары менән байрам программаһын биҙәйәсәк.\nТеги: ҡырым,ижади проекттар,башҡорт дәүләт филармонияһы


«Таланттар балҡышы»\n20 апрель тамаша залында эстетик йүнәлештә эшләүсе түңәрәктәрҙең «Таланттар балҡышы» тип аталған йомғаҡлау концерты булып үтте.\n2004 йылдан алып гимназиябыҙҙа “Аҡйондоҙ” бейеү ансамбле уңышлы эшләп килә, бөгөнгө көнгә уның репертуарында утыҙҙан ашыу бейеү бар! “Аҡйондоҙ” - республика һәм төбәк-ара конкурстары лауреаты, “Байыҡ” телевизион бейеү бәйгеһе еңеүсеһе. Ансамблдең етәксеһе - Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Әнүәр Шафиҡов. “Аҡйондоҙ”ҙар тамашасыны был көндө «Ете ҡыҙ», «Дала башҡорттары», «Ҡороҡсолар», мордва, татар йәштәре, рус халыҡ бейеүҙәре менән ҡыуандырҙы.\nӘҙеһәм Исҡужин исемендәге ҡурай ансамбле республикала, ҡалала үткән мәҙәни сараларҙа йыш ҡатнаша, ҡурай бәйгеләрендә беренселекте бирмәй! Ансамблде үҙе лә бик күп республика ҡурай бәйгеләре еңеүсеһе булған Вәсил Ришат улы Баймырҙин етәкләй. Ҡурайсылар башҡарыуында «Иҫке Урал», «Көтөр батыр» көйҙәре тамашасыны уйландырҙы ла, моңландырҙы ла!\nБөгөнгө көндә гимназияның бер генә мәҙәни сараһы ла “Атайсал” вокаль ансамбле егеттәренән башҡа үтмәй. Ансамблдең етәксеһе- республика йыр бәйгеләре еңеүсеһе Юнир Шәмсетдин улы Һағынбаев. Егеттәрҙең сығышын зал алҡыштарға күмде.\nБыйылғы уҡыу йылында гимназиябыҙҙа Айгөл Ишбаева етәкселегендә «Гәлсәр» хоры үҙ эшен уңышлы ғына башлап ебәрҙе. Ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә хор ҙур уңыштарға өлгәште, март айында үткәрелгән «Яҙғы тамсылар» ҡала йыр бәйгеһендә I дәрәжәле Дипломға лайыҡ булды.\nӘҙеһәм Исҡужин исемендәге ҡурайсылар ансамбленән Фәдис Асҡаров башҡарыуында ҡурай моңдары, «Юлдаш йыры-2015» лауреаты Рүзилә Ишмөхәмәтова, Алмаз Айытҡоловтың йырҙары концертҡа йәм өҫтәне.\nГимназия директоры Люциә Тәлғәт ҡыҙы концертта ҡатнашҡан уҡыусыларға уңыштар теләне, ансамбль етәкселәренә Рәхмәт хаттары тапшырҙы.


Хәбәрҙәр: Стамбулда терроризмға ҡаршы митинг үтте.\nСтамбулда терроризмға ҡаршы митинг үтте.\n“Бөтһөн терроризм, беҙ туғанлыҡ яҡлы”- ошондай лозунг аҫтында Стамбулда күп меңлек митинг уҙҙы. Төркиә һәм террористар ойошмаһы тип иҫәпләнгән Курдстан эшселәр фирҡәһе араһында хәрби хәрәкәт көсөргәнешлеге арта барғанда, президент Рәжәп Таип Иртуған шундай сараға башланғыс бирҙе.\nОппозиция фирҡәләре митингыға саҡырылманы, төрөк флагтарын ғына ҡулланыу рөхсәт ителде.\nМитингыла ҡатнашыусылар һөйләй:\n-Берҙәм рәүештә терроризмға ҡаршы сығыр өсөн килдек беҙ бында. Курдтар һәм төрөктәр -туғандар, беҙ бергә йәшәйбеҙ. Беҙ дискриминацияны туҡтатырға тейеш. Шул уҡ ваҡытта беҙ “Бөтһөн Курдстан эшселәр фирҡәһе!” тип әйтер өсөн дә килдек.\n-Минең уйымса, һуңғы һөжүмдәрҙең төп сәбәбе Төркиәләге тотороҡлолоҡто һәм тыныслыҡты емерергә теләгән ҡайһы бер сит илдәрҙең фетнә таратыуында. Төрөктәр һәм курдтар- туғандар. Элек тә шулай булды, артабан да шулай буласаҡ.\nМитинг парламент һайлауҙарына алты аҙна ҡалғанда үтте. Власть фирҡәһенең парламентта күпселекте алыу-алмауы Төркиәлә бөгөн бик ҙур абруй ҡаҙанған, курдтар яҡлы булған “Халыҡтарҙың демократик фирҡәһе”нә бәйле, әммә курд террористарының әүҙемлеге эште уйыуы бар. Бынан алда Рәжәп Таип Иртуған уның башлыҡтарын террористарҙан алыҫ торорға өндәгәйне.\nСтабулдан euronews хәбәрсеһе тапшыра:\n“Бөтһөн терроризм, беҙ туғанлыҡ яҡлы” лозунгыһы аҫтында майҙанға йыйылған халыҡ курдтар һәм “Курдстан эшселәр фирҡәһе” араһында уртаҡлыҡ булмауын төшөндөрөргә тырышты. Ҡарарбыҙ, яуап ниндәй булыр икән.”


Бөгөн туйҙар ни хаҡ тора? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Бөгөн туйҙар ни хаҡ тора?\nИке йырсы әхирәтем бар. Тик һуңғы арала улар менән һис кенә лә осрашып булмай – ваҡыттары юҡ. Ял көндәрендә икеһе ике ерҙә туй үткәреп, аҡса эшләйҙәр. Аҙаҡ биш көн буйы хәл йыйып, өйҙә ята бахырҡайҙар. һигеҙ сәғәт буйына 80 – 150 кешенең күңелен асыу анһат түгел шул! Икеһе лә бөтөнләйгә яратҡан эшен ташланы.\n– Хәҙер халыҡ ҡыҙыҡ бит ул, концерт-спектаклдәргә йөрөргә аҡсаһын да, ваҡытын да йәлләй. Ә бына иҫ киткес итеп туй йәки юбилей үткәрергә булһа, рәхим ит! Кемдер йылдар буйы тинләп аҡса йыя, кемдер кредитҡа бата. Әммә уларға мотлаҡ байрам кәрәк. Ярым буш залға ҡарап йырлағансы йәки көн оҙоно кабинетта ултырып, 15 мең һум эш хаҡы алғансы, ике көн йүгереп йөрөп шул уҡ аҡсаны эшләргә була, – тине улар миңә.\nЫсынлап та, хәҙер туйҙар шаҡ ҡатырлыҡ итеп үтә шул. Хәйер, быға өйрәнеп тә барабыҙ шикелле, шаҡ ҡатып тороу онотола башланы. Шулай ҙа 50 мең һумлыҡ туй күлдәге, 17 килограмлыҡ торт, 20 залплы салют, сәғәтләп ҡуртымға алынған лимузин, бер ҡунаҡҡа 3 мең һумлыҡ меню, 30 мең һумлыҡ балдаҡ – сығымдарҙы һанай китһәң, иҫәбе-һаны юҡ – күрһәң, аптырап ҡалына шул. Тамадаларҙың, йәғни табынды алып барыусыларҙың да хеҙмәте арзан түгел: эстрада йыһанын 2 – 3 йыр менән генә биҙәгән йырсы йораттары ла 15 мең һум һорап ҡуя. Ә инде хитҡа әйләнгән йыры булһа, хаҡ тағы ла арта. Театр артистары, билдәле йырсылар, “атҡаҙанған” йәки “халыҡ” исемдәре лә хәҙерге заманда тамада булараҡ хаҡ арттырыу өсөн кәрәктер ул. Бар ҡунаҡты бер иҙәнгә баҫтырған “командир”ҙан тыш, байрам хужалары 3 – 5 йырын башҡарыу өсөн үтә лә популяр йырсыны саҡыра. Йыл буйы аҡсаһын йәлләп концерттарға йөрөмәгән ҡунаҡтар рәхәтләнеп “йондоҙ”ҙо ҡосаҡлап бейей, фотоға төшә, ҡушылып йырлап та маташа. Сәғәте-минуты менән социаль селтәрҙәр фото һәм видео менән тула: йәнәһе, күрегеҙ, мин фәлән-фәләнов менән бер табында ултырҙым. Кем нисектер, ә мин был күренеште аҡса әрәм итеү тип иҫәпләйем.\nӘ ғаилә ҡорорға йыйынған 20 – 25 йәшлек кисәге студенттарҙа бындай бай табын йыйырлыҡ аҡса юҡ. Барыһы ла атай-әсәй елкәһенә (был иң яҡшы осраҡ һанала) төшә. Балаһын яңы тормошҡа оҙатыусылар ҡысымаған ерҙәрен тырнай-тырнай, аҡсаһын иҫәпләргә тотона. Ярай ҙа улары матур ғына итеп йәшәп китһә, бәхетле булһа. Юғиһә яңы өйләнешкән ғаиләләрҙең һәр өсөнсөһө 2 – 3 йылдан һуң айырылышыу өсөн суд юлын тапай башлай. Ә инде кемдәр ата-әсәһен артыҡ хафаларға теләмәй, шулар туй үткәреү өсөн банктарҙан бер нисә кредит ала һәм 4 – 8 йыл буйы матур үткән туйҙы ҡаплай. Айырылышыу осрағы була ҡалһа, Аллам һаҡлаһын, бурыстар кемдең исемендә, шуға ғүмер буйы тиерлек терһәк тешләрҙәй булып туйҙы иҫләргә ҡала.\nӘ бер уйлап ҡараһаң, туй сығымдарына киткән 200 – 300 мең һум аҡсаны йәштәр ипотекаға тәүге иғәнә итеп һалһа, ҙур проблемалары хәл ителер ине. Атай-әсәйҙәр ҙә, ул тиклем бурысҡа батмаһа, айлыҡ түләүҙәрен ҡапларға ярҙам итерлек мөмкинлек табыр. Тик, юҡ шул, йәштәргә мода артынан ҡыуыу, интернет селтәрендә фотолар менән маҡтаныу, кешеләрҙе шаҡ ҡатырыу мөһимерәк. Иртәгәһе – ишәккә, тигәндәй, бөгөнгө байрам мөһимерәк.\nНисек кенә булмаһын, мин туйҙарҙы яратмайым, саҡырыу килһә, баш тартыу өсөн төрлө сәбәп эҙләй башлайым. Туғандар менән күрешеү, аралашыу, мөхәббәтле йәштәрҙе күҙәтеү, йырлашып ултырыу – быларҙың барыһы ла танһыҡ ул. Тик беҙҙең кеүек, илдәге уртаса эш хаҡынан 10 – 12 мең һумға кәмерәк аҡса алған ябай “бюджетник”ка туй байрамы үтә лә ҡиммәтле сараға әйләнә. Кейем, күстәнәс, прическа, биҙәнеү (уларһыҙ һис булмай, сөнки һәр ҡунаҡта фәләнсә йөҙ мең һумлыҡ ҡорамалын тотҡан фотограф менән видеооператор саҡырыла. Бөтә донъя селтәренә сыҡҡан фотола һис кенә лә эштән йонсоған ҡатын булып күренге килмәй шул), бүләктәр – уныһы инде үҙе бер тарих. Кешенән кәм-хур булмайым, тегеләр ун мең һум һалғанда, мин нисек итеп биш мең тотоп барайым, тип ҡунаҡ та бурысҡа бата. Ә туй барышында кеҫәңдән тағы ла бер нисә мең һумлыҡ ҡағыҙ сығып оса. Туй сығымын ҡапларға кәрәк бит, әйҙә, ашап-эскән, күңел асҡан ҡунаҡтар бер өлөшөн түләһен. Ғаиләләге тәүге бала кем булыуын теләп, ползункиға аҡсаңды һал, бейергә төшкән киленгә изге теләк менән аҡсаңды еллә, йәштәргә аяҙ көндәр насип булһын тип, зонтҡа аҡсаңды эл... Тик йәштәрҙә аҡыл тигән нәмә булмаһа, миллионлаған һум элһәң дә, тормоштары матур, ғаилә күктәре аяҙ булмаҫ шул. Уның араһында сәксәген дә, тортын да, һыуын да, араҡыһын да, гәзитен дә, лотерея билетын да һата башлаясаҡ байрам командиры булған тамада. Һөмһөҙөрәктәре көсләп тигәндәй ҡулыңа тоттора әле. Хәтеремдә, бер нисә йыл элек Күмертау ҡалаһының мәҙәниәт йортонда эшләп йөрөүсе “йондоҙ” туғандарымдың туйында тамада булды. Өҫтәлдә ятҡан бананға аукцион үткәреп, бер бабайҙың ауыҙынан өнө сыҡмаһа ла: “500 һумға был олатай алам тип әйтте”, – тип, янына барып баҫты. Теге ҡунаҡ нимә эшләргә белмәй, кеҫәһенән аҡсаһын сығара башланы. Тик мажара бының менән генә бөтмәне әле, өҫтәлдә теҙелеп ултырған араҡы шешәһенең береһен алып, һатыу итергә тотондо. Янымда ултырған инәйемә эйелеп хәбәр һөйләйем, һатыуҙың нисек барыуында эшем юҡ. Башымды күтәргәндә теге әҙәм: “Был араҡыны һин 350 һумға алам тинең!” – тип эргәмдә тора ине. Оялышымдан һәм ғәрлегемдән ер тишегенә инеп китерҙәй булдым. Ете йыл элек был минең өсөн ҙур сумма ине, янсығымда һуңғы 180 һум аҡсам ята. Нисек итеп был хәлдән сығырға белмәй аҙапланғанда, хәлемде аңлап, ҡаршымда ултырған ағайым биш йөҙлөгөн һондо. Әрһеҙ тамада ҡулына эләккән аҡсаның сдачаһын да ҡайтармайынса, боролоп китте. Шунан алып, артыҡ аҡсам булмаһа, туйға барыуҙан баш тартам. Барған осраҡта инде тамада итеп кем саҡырылыуын ныҡлап һорашып алам. Күрәләтә әрһеҙлек менән аҡса йыйған тамадаларға, ғөмүмән, туйҙарға фобия ҡалды шикелле.\nТуйға барһаң, туйып бар, тигән мәҡәл яйлап үҙ асылын юғалта бара. Хәҙер инде, янсығыңды тултырып бар, тип әйтергә лә була. Йәштәр бит кредит түләй! Беҙҙе шаҡ ҡатырған хәтәр шәп туй үткәреү өсөн. Барҙыңмы? Күрҙеңме? Шаҡ ҡаттыңмы? Сығар берәм-берәм ҡағыҙ аҡсаңды. Йөҙлөктө түгел, меңлекте! Ярай ҙа кредиттар тиҙ арала түләнһә. Юғиһә ҙур суммаларҙы күреп өйрәнмәгән йәштәр, туй бүләктәрен ҡоромай аҡҡан шишмәләй күреп, сит илдәргә, диңгеҙ буйҙарына “баллы ай”ға юллана. Унда бал да бит, ә өйҙә бурыстарҙың әсе һурпаһы көтә шул. Туй ҙа үтә, аҡса ла юҡ, етмәһә, кредиттарҙы ла түләргә кәрәк. Байрамдағы “әсе”гә үбешеп кенә йөрөгән йәш пар тормоштоң тәүге әсеһенән үк талаша, тартҡылаша башлай. Барлыҡ яраштыра, юҡлыҡ талаштыра, тигәндәй, ашарға ризыҡ алырға ла аҡсаң булмаһа, яратышып йәшәп булмай шул.\nТуйҙарҙың шаҡ ҡатырғыс үтеүе бизнесты ла үҫтерҙе. Баш ҡалабыҙҙа ғына түгел, һәр район үҙәгендә туй салондары асылды. Лимузиндарҙы прокатҡа биреү, кәләште биҙәндереү өсөн матурлыҡ үҙәктәре, байрамдар үткәреү агентлығы һәм башҡалар. Интернет аша туй аксессуарҙарын биҙәү, кейәү менән кәләшкә бейеү һалыу, фотоға һәм видеоға төшөрөү, кәләш гөлләмәһен дизайнлау, махсус биҙәлгән торттар бешереү кеүек хеҙмәттәрен рекламалаған яҙмалар көнө-төнө яуа ғына. Туйҙы ойоштороу хеҙмәте лә, хатта кейәү-кәләш менән эшләгән психологтар ҙа бар икән. Анау сама сығымды күреп, ғаилә ҡороуҙан баш тартып ҡуймаһындар, тиҙәр инде. Афарин! Һорау бар икән, тәҡдим дә буласаҡ. Кемдер “шаҡ ҡатырырға” аҡса йәлләмәй икән, рәхим итһен. Һәр замандың да үҙ алйоттары булған бит...\nӘйткәндәй, тормош бик ҡыҙыҡ бит ул. Әхирәттәремдең береһенә ике йылда ике туй үткәрергә тура килгән. Бер кәләшкә. Ике туйҙың да бюджеты яҡынса 600 мең һум булған. Икенсе туйҙа кәләш күлдәкте Франциянан 2 мең долларға һатып алған. Ә тәүгеһендә йәштәрҙе ҡотлап йырлар өсөн Патрисия Каас үҙе килгән. Их, Париж, Париж!!! Ә беҙҙә туй, йәғни кредитҡа башланған өр-яңы тормош!\nСығыу ваҡыты 18-08-2017, 12:30 | Ҡаранылар: 708


26 Ғинуар 2018, 14:44\nЙылғалар – шишмәләрҙән, оло юлдар һуҡмаҡтарҙан башланған кеүек, ҙур эштәр ҙә кескәй хыялдарҙан барлыҡҡа килә. Атайым да, әсәйем дә, үҙҙәре башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары булғанға күрәлер, мине матур итеп һөйләшергә, һүҙ ҡәҙерен белергә өйрәтте. Бәләкәй саҡтан шиғыр, мәҡәләләр яҙыштыра торғайным. Башланғыс синыф уҡытыусыларым Рәзилә Таштимер ҡыҙы Дәүләтбаева менән Гөлнара Ғәлимйән ҡыҙы Сәлимова һүҙ сәнғәтенең нескәлектәренә юл асһа, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Айгизә Рәүил ҡыҙы Рәхмәтуллина эштәремде «Йәншишмә»гә ебәрергә тәҡдим итте. Әлеге ваҡытта яратып уҡыған гәзитемдә өс мәҡәләм донъя күрҙе. Шатлығымдың иге-сиге булманы. Тиҫтерҙәремдең яҙғандары менән дә танышып барам. «Йәншишмә» яратып уҡыған баҫмама әйләнде.\nКүптән түгел гәзиттең баш мөхәррире Мирсәйет Юнысов менән осрашыу барыбыҙ өсөн дә оло ваҡиға булды. Килгәнен көтөп алдыҡ. Гәзиттең яҙмышы, киләсәге тураһында барған әңгәмә беҙҙә бик ҙур уй-кисерештәр ҡалдырҙы.\nСиныфташтарым үҙҙәренең һөнәрҙәрен күрһәтте: Айнур Ҡашҡаров менән Айтуған Нәҙербаев – баянда, Морат Ишбирҙин ҡурайҙа дәртле көйҙәре менән осрашыуыбыҙҙы тағы ла нығыраҡ йәмләп ебәрҙе. Мин халыҡ йыры «Тирәккәйем»де башҡарҙым.\nАлыҫ араларҙы яҡын итеп килгән ҡунаҡтарыбыҙ «Мәктәбем ғорурлығы» конкурсында ҡатнашыуым өсөн Маҡтау грамотаһы тапшырған ваҡытта синыфташтарым да ихлас күңелдән ҡыуанып ултырҙы. Мин тағы ла ҙурыраҡ хыялдар хаҡында уйландым. Яңы йылға яңы маҡсат – гәзиткә әүҙем яҙышып, «Йәш хәбәрсе» танытмаһын алырға ынтылыу.\nБик ҙур рәхмәтемде башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Айгизә Рәүил ҡыҙына, мине һәр ваҡыт дәртләндереп, ҡеүәтләп тороусы атай-әсәйемә һәм дә хыялымды тормошҡа ашырыусы «Йәншишмә» гәзите редакцияһы хеҙмәткәрҙәренә белдерәм.\nЙәнгүзәл ЗӘЙНУЛЛИНА, VI «В» синыфы уҡыусыһы.\nБаймаҡ ҡалаһындағы 4-се лицей.


Archives for Август 10th, 2018 | Йәншишмә - Page 2\nАрхив записей за 10 августа 2018\nРеспубликабыҙҙа спорт үҫешенә 87 миллион һум аҡса бүленә. Ошо турала Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан хәбәр итәләр. Өҫтәмә финанслау физкультура менән шөғөлләнеүселәр һанын арттырырға, ярыштарҙа һөҙөмтәләрҙе яҡшыртырға булышлыҡ итәсәк. Бөгөнгә республикала 84 федерация үҙ ҡарамағындағы спорт төрҙәрен үҫтереү буйынса программа әҙерләгән. Министрлыҡ 42 документты хуплаған да инде. Киләсәктә лә төп спорт төрҙәрен үҫтереүгә ҡаҙнанан аҡса …\nContinue reading ‘Спортҡа иғтибар арта’ »\nҠырмыҫҡалы районы Прибельский ҡасабаһында 340 урынлыҡ яңы мәктәп төҙөлә. Бөтә материалдар ҙа һатып алынып, майҙансыҡта эш башланған да инде. Өс ҡатлы бинаның дөйөм майҙаны 5 мең 156, 5 квадрат метр тәшкил итәсәк. Дәүләт килешеүе буйынса, видеокүҙәтеү ҙә ҡуйылған. Шуныһы һәйбәт: төҙөлөш барышын онлайн режимда ғына күҙәтергә мөмкин. Белем усағын күтәреү «Башҡортостандың 100 йыллығына – өр-яңы …\nContinue reading ‘Төҙөлөштө онлайн режимда күҙәтеп була’ »\nНаписал в 10 августа 2018, 11:21\nНаписал в 10 августа 2018, 11:18\n– Һеҙ өйҙәме ул? – Юҡ, еләктә… – Юҡ, бәшмәктә… Йәйҙең бер көнө йылды туйҙырыр ваҡытта өйҙә нисек кенә ултырып сыҙаһын инде кеше. Баймаҡ районы Һәмән ауылында йәшәгән Зәйнәб һәм Марс Нурғәлиндар ҙа шулай. Ауыл ерендә аҡса эшләү юлын һәр кем үҙенсә таба. Ә Нурғәлиндар еләк-емеш, бәшмәк йыйып һата.\nНаписал в 10 августа 2018, 11:15\nМинең тыуған ауылым – Бишҡурай. Ул бик матур урында ултыра. Тирә-яғында ҡуйы урмандар, бейек тауҙар бик күп. Селтерәп аҡҡан Мөрсәлим, Рәхмәт шишмәләре, Нөгөш ауылға йәм өҫтәй.\nНаписал в 10 августа 2018, 11:09\nҺуңғы йылдарҙа асыҡ һауала урынлашҡан динопарктарҙың асылыуы йыш күҙәтелә. Рәсәйҙә тәүгеләрҙән булып барлыҡҡа килгән динопарк Әбйәлил районында урынлашһа, ошо көндәрҙә Сибайҙа «Динозавр» балалар паркы үҙ ишектәрен асты. Ул ҡаланың ял итеү паркында урынлашҡан.


Елкәндәр елдә һынала... » Башҡортостан гәзите\nЕлкәндәр елдә һынала...\n27-10-2017, 00:05 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nҠатмарлы, буталсыҡ заманда йәшәйбеҙ. Тәбиғәттәге бығаса күрелмәгән бәлә-ҡаза, донъяның бөйөк державалары араһында ҡупҡан оло янъял, планетаның төрлө төбәгендә әленән-әле ҡабынған низағтар, хәрби бәрелештәр, бар кешенең ҡотон алған йоғошло, ят ауырыуҙарҙың барлыҡҡа килеүе, халыҡтың ҙур тиҙлек менән байҙар һәм ярлылар ҡатламына айырыла барыуы, әҙәм балаларының бер-береһен күрә алмауы, әхлаҡһыҙлыҡ, наркомания, токсикомания, эскелек, фәхишәлек, наҙанлыҡ һәм эшһеҙлек кеүек кире күренештәр кешеләрҙе борсоу-хафаға һала, уларҙың йән тыныслығын юя.\nБөгөн бигерәк тә йәштәргә ауыр, сөнки улар тормош һынауҙары менән йөҙгә-йөҙ осраша һәм йыш ҡына бөгөлөп төшә. Әлеге яҙмамдың геройына ла бәхеткә өлгәшеү өсөн һикәлтәле, бормалы юлдар үтергә һәм бер нисә тапҡыр “янып”, гүйә феникс ҡошолай, үҙ көлөнән яңынан яралырға тура килә. Хәҙерге ваҡытта Италияла эшләгән һәм шул илдең халыҡты социаль яҡлау-хеҙмәтләндереү учреждениеларының береһенә етәкселек иткән Әлфиә Әнүәр ҡыҙының ҡоростай ныҡлы ихтыяр көсөнә эйә булыуына һоҡланмай мөмкин түгел...\n...Уҙған быуаттың 60-сы йылдарында район үҙәгендә ғүмер кисергән ябай хеҙмәтсәндәр ғаиләһендә донъяға ауаз һала Әлфиә. Яратҡан ата-әсәһенең берҙән-бер ҡыҙҙары булғанғамы, һөйөү-наҙ, хәстәрлек һәм ҡурсалау тойоп, матур, етеш тормошта үҫә. Урта мәктәпте уңышлы тамамлағас, ун йыл буйы бер партала ултырып уҡыған әхирәте менән бергәләп ҡояшлы Үзбәкстан яҡтарына бәхет эҙләп сығып китә. Ғәзиз ата-әсәһе үҙ донъяларын ташламаҫҡа, яҡшы белем алып, эшкә урынлашып, артабан ныҡлы ғаилә ҡороп, тыуған яҡтарында йәшәргә күпме генә өгөтләһәләр ҙә, уларҙың һүҙҙәрен ҡолағына ла элмәй ул. Маңлайға яҙылғанды күрмәй, гүргә кереп булмай, ти халыҡ мәҡәле. Әлфиә лә үтә ҡатмарлы, ҡырыҫ, әсе яҙмышҡа дусар була, әҙәм балалары сыҙай алмаҫлыҡ бихисап һынауҙар кисерә.\nШулай итеп, бер-береһен һүҙһеҙ аңлаған ике әхирәт бығаса күҙ күрмәгән, тик таныштарынан ғына ишетеп белгән, бөтөнләй сит-ят булған Үзбәкстанға барып урынлаша. Был мәмләкәт башта ожмахтай тойолһа ла, урындағы халыҡҡа, уларҙың борон-борондан, быуындан быуынға күсеп килгән үҙенсәлекле ғөрөф-ғәҙәттәренә һәм йолаларына күнегеүе ауыр була. Бында бер йыллап ғүмер иткәндән һуң дуҫ ҡыҙы Рәмилә Әлфиәгә:\n— Юҡ, етте, һағыныуыма башҡаса түҙер әмәлем ҡалманы, һағышҡа һарғайып үлергә лә йыйынмайым, иртәгә үк Башҡортостанға ҡайтып китәм! — тип белдерә һәм эшен ташлап, әйберҙәрен йыйып, иртәгәһенә тыуған яҡҡа юллана.\nӘлфиә иһә кире ҡайтырға ғәрләнә, элек хыялында ғына йөрөткән “бәхет илендә” япа-яңғыҙы тороп ҡала. Тормош ысынбарлығына аҡрынлап төшөнә барған ҡыҙыҡай, бар сабырлығын, ихтыяр көсөн туплап, бирешмәҫкә, артҡа сигенмәҫкә ҡарар итә: бер үк ваҡытта тегеү фабрикаһында ла эшләй, юғары уҡыу йортонда ситтән тороп белем дә ала. Банк белгесе һөнәрен үҙләштереп, шундағы ҙур банктарҙың береһенә эшкә урынлаша. Бер нисә йыл дауамында ябай хеҙмәткәр була, тора-бара тырышлығын лайыҡлы баһалап, уны бүлек мөдире итеп ҡуялар. Ошо вазифаны башҡарған осорҙа ул үҙенең мөхәббәтен осрата: һинд кинофильмдарындағы актерҙарға оҡшаған оҙон буйлы, тулҡынланып торған ҡара сәсле, муйылдай ҡап-ҡара күҙле бер бик сибәр үзбәк егете менән сәстәрен сәскә бәйләй. Йәш ғаиләнең тормошона йәм-ҡот өҫтәп, өс улдары тыуа. Йылдар бер-бер артлы һиҙелмәй ҙә уҙа, Әлфиә эшендә тағы ла юғарыға үрләп, банк идарасыһы урынбаҫары, ә унан һуң банк идарасыһы итеп тәғәйенләнә.\nЙыш ҡына уйланып, хис-тойғоға бирелеп ултырғанда, ул тормошта эҙләгән ысын бәхетен табыуына инана, уға күҙ тейҙермәҫ өсөн күңеленән генә ихлас ҡыуана. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был бәхет оҙон ғүмерле булмай... Илебеҙ өсөн болғансыҡ, ҡан ҡойғос 90-сы йылдарҙа Үзбәкстанда милләтселек тамыр йәйә: урыҫтарҙы, башҡорттарҙы, татарҙарҙы һәм башҡа милләт вәкилдәрен эҙәрлекләй, уларҙы төрлөсә мыҫҡыллай, мәсхәрәләй һәм тыуған яҡтарына ҡыуа башлайҙар. Шул рәүешле Әлфиә лә бер миҙгелдә яратҡан эшенән һәм ғаиләһенән ҡолаҡ ҡаға, һанаулы сәғәттәр эсендә Башҡортостанға ҡайтып китергә мәжбүр була. Көслө рухлы ханым үҙ ғүмерендә беренсе тапҡыр шулай “яна”, уның бар тормошо һәм бөртөкләп йыйған бәхете селпәрәмә килә.\n...Байтаҡ йылдарҙан һуң тыуған йортона әйләнеп ҡайтыуға, ул йәнә күңелһеҙ күренешкә юлыға: атаһы күптән инде баҡыйлыҡҡа күскән, ә әсәһе аҡылынан яҙған була. Фатирҙарында хужабикә булып йөрөгән йәш, сая ҡатын үҙен урамға ҡыуып сығарырға маташҡанда сараһыҙлыҡтан ни эшләргә лә белмәй өҙгөләнә, бәғере телгеләнә һәм был яҡты донъяла бер генә минут та йәшәгеһе килмәй уның, әммә быныһына ла тештәрен ҡыҫып түҙә. Һуңынан әсәһенең ғүмер буйы тырышып тапҡан мал-мөлкәтен һәм йорт-ерен шул хаяһыҙ ҡатын исеменә күсереү тураһында васыятнамә яҙғанлығы асыҡлана. Әлфиә үҙен ата-әсәһенән ҡалған милектең тулы хоҡуҡлы вариҫы икәнлеген суд нигеҙендә дәлилләп һәм әлеге документты ғәмәлдән сығарып, ул ҡатынды фатирҙарынан ҡыуып сығарыуға өлгәшә. Тыуған төбәктә яңы тормош шундай көтөлмәгән хәлдән килеп тыуған тауыш-ғауға менән башлана...\nӘлфиә Әнүәр ҡыҙы ҡайтып оҙаҡ та үтмәй, гүйә, ҡыҙы менән осрашыуҙы ғына көтөп ятҡан тиерһең, көҙгө, ҡояшлы көндәрҙең береһендә әсәһе лә вафат була. Донъялағы иң ҡәҙерле кешеһен ерләгәс, ул япа-яңғыҙы ҡала, тик нисек кенә булмаһын, һығылмай, һынмай һәм йәшәү көсөн юғалтмай. Борсолоу, хафаланыуҙарҙан бер аҙ арынғас, район хакимиәтенә эш һорап бара. Түрәләр уның һаҡлыҡ банкы филиалында эшләргә теләк белдереүен мыҫҡыллы йылмайып тыңлай һәм ҡасандыр ҙур банкта идарасы булғанлығы тураһындағы документтарҙы, “ҡасаҡ белешмәһен” хуш күңеллелек менән генә ҡарайҙар ҙа:\n— Ғәфү итегеҙ, әлегә банкта бер ниндәй вакансия ла юҡ! — тип сығарып ебәрәләр. Әлфиә, был донъялағы ғәҙелһеҙлеккә һәм үҙенең көсһөҙлөгөнә ғәрләнеп, ҡайнар күҙ йәшен түгеп, илай-илай өйөнә ҡайта. Өҫ кейемен дә һалмай диванға ауа һәм, стеналағы сәғәттең текелдәүен тыңлап, кискә тиклем ҡымшанмайынса, бик оҙаҡ уйланып ята. “Бер терәк-таянысым да булмағас, киләсәктә нисек йәшәрмен һуң, инде ҡайҙа ғына барып эшкә урынлашырмын?” тигән һорауҙар, гүйә, мәкерле, яуыз ҡорттай баш мейеһен бер туҡтауһыҙ быраулай уның. — Юҡ, балауыҙ һығып ятыуҙан хәлем еңеләймәгәс, киләсәктә нисек тә булһа йәшәргә кәрәк, мин көслө булырға тейеш! — тип ул кинәт кенә һикереп тора ла, плащын, береткаһын һалып, ванна бүлмәһенә йүнәлә...\nИртәгәһенә эш эҙләп ҡалалағы торлаҡ-коммуналь хужалыҡ идараһына бара. Ундағы ябайлыҡҡа, тәртипкә, хеҙмәткәрҙәрҙең кешеләр менән яғымлы аралашыуына хайран ҡала. Түрәләре лә һауаланып, танау йыйырып ултырмай, йорт ихатаһын йыйыштырыусы итеп эшкә алалар үҙен. Шулай итеп, ас күҙеңде, донъя был: кисәге банк етәксеһе ябай урам һепереүсегә әйләнә...\nХәйер, эштең ғәйебе юҡ, киреһенсә, бер ҡайҙа ла эшләмәйенсә, кемдеңдер елкәһендә әрәмтамаҡ булып ятыу ғәйеп. Әсе яҙмыш һынауҙарына дусар булған ханым был миҙгелдә нәҡ шул халыҡ әйтемен хәтеренә төшөрә һәм күңелендә бер аҙ еңеллек тоя. Әлфиә Әнүәр ҡыҙы ошо ҡара эштә, бик аҙ хеҙмәт хаҡына риза булып, яҙын, йәйен, көҙөн, ҡышын төрлө һауа шарттарында бер нисә йыл буйы тырыш хеҙмәт итә. Хатта улай ғына ла түгел, урамда аунап ятҡан пластик, быяла шешәләрҙе, алюмин һыра һауыттарын, магазиндан тауарҙан бушаған ҡатырға ҡаптарҙы икенсел сеймал ҡабул итеү пунктына тапшырып, бер аҙ аҡса ла йыя әле ул.\n...Көндәрҙән бер көндө, иртә таңдан урам йыйыштырып йөрөгәндә, Әлфиә Александр исемле ыҫпай кәүҙәле ир-егет менән таныша. Ул ҡалаға сит-ят тарафтарҙан килгән кеше булып сыға һәм унан хакимиәт бинаһының ҡайҙа урынлашҡанлығын һорай. Был ирҙең зауыҡлы кейеме, һөйкөмлө йөҙ-ҡиәфәте, матур, уйсан күҙҙәре йәш ҡатынды тамам әсир итә, уның иҫ киткес тәмле хушбуй еҫенән хатта башы әйләнә, бығаса күргән ҡайғы-хәсрәттән туңған бәғере ирей, күңеле иләҫ-миләҫ килә. Бер һүҙ менән әйткәндә, Әлфиә шул миҙгелдә Александрға үлеп ғашиҡ була һәм көн буйы уны онота алмай йөрөй. Икенсе көндә улар йәнә осраша. Сит мәмләкәттән килгән ир был юлы йәш ханымдан бер-ике ай йәшәү өсөн ҡуртымға фатир эҙләп табырға ярҙам итеүен һорап мөрәжәғәт итә, ҡунаҡханалағы хаҡтарҙың тешләшеүе тураһында ла әйтә. Әлфиә ҡаушауынан башта ни тип әйтергә лә белмәй баҫып тора, ә унан сатнатып:\n— Беҙҙә фатирҙар ҙа ҡиммәт ул, ниңә әле шул тиклем аҡса туҙҙырырға? Әйҙәгеҙ, үҙемдә генә йәшәгеҙ, өс бүлмәле фатирҙа яңғыҙым ғына ғүмер йомғағын һүтәм мин, — тип әйткәнен һиҙмәй ҙә ҡала.\nАлександр шатланып риза була һәм кис бик матур сәскә гөлләмәһе, коньяк, шоколад, күстәнәстәр күтәреп килеп тә етә.\nБайрамса аш табынында кәйефләнеп ултырғанда яңы танышы Әлфиәгә, асылып китеп, үҙенең Украинанан килеүе һәм бында бик табышлы эш асып ебәрергә йыйыныуы хаҡында барыһын да бәйнә-бәйнә һөйләй. Бындағы халыҡты, йәшәйеш тәртибен яҡшы белеүен, сабый балалай бер ҡатлы, үтә ғәҙел һәм асыҡ күңелле булыуы хаҡында һөйләй. Ул ҡатынға әлеге бизнеста үҙ компаньоны булырға тәҡдим итә.\nШул көндән бирле улар бергә йәшәй ҙә, эшләй ҙә башлай. Уй-ниәттәре, ысынлап та, тормошҡа аша: тиҙ арала иҫ киткес ҙур уңыш ҡаҙаналар һәм икеһе лә райондағы иң күренекле, абруйлы эшҡыуарҙарға әүерелә. Аҡса тигәнең тама ғына түгел, йылға булып ағыла башлай, уның еҫе хатта Украинаға тиклем барып етә.\nАлександрҙың тыуған төйәгендә тороп ҡалған ҡатыны, асыу-нәфрәт менән йоҙроҡтарын төйнәп, зәһәрен сәсеп, хәләл ефетен юллап килә һәм, янъял ҡуптарып, уларҙан ҙур сумма аҡса талап итә, ахыр сиктә бизнестарын пыран-заран килтереп, юҡҡа сығара. “Уртаҡ малды эт йыймаҫ”, ти халыҡ мәҡәле. Әлфиә Әнүәр ҡыҙы өсөн дә уртаҡ эштең ахыры бик күңелһеҙ тамамлана, икенсе тапҡыр шулай “яна” ул...\nБисара ҡатын яҙмыштың был һынауына ла түҙә. Тик үҙ төйәгендә йәшәүҙән бөтөнләй ваз кисә, шунлыҡтан фатирын яҡын туғаны ҡарамағына ҡалдыра ла, тыуып үҫкән ҡалаһы менән һаубуллашып, ҡояшлы Италияға юллана.\nУнда халыҡты социаль яҡлау, хеҙмәтләндереү учреждениеһына ябай хеҙмәткәр булып эшкә урынлаша һәм бер нисә йыл дауамында сит илдең көҙгө көндәй йыш үҙгәреүсән холоҡло, көйһөҙ ҡарттарын һәм ҡарсыҡтарын йорттарына барып тәрбиәләй: ашарға әҙерләй, кейемдәрен, урын-ер әйберҙәрен йыуа, өйҙәрен йыйыштыра, ябай рус-итальян һүҙлеге ярҙамында улар менән аралашып, итальян телен ныҡлап өйрәнә. Шул рәүешле, ҙур сабырлыҡ талап иткән сетерекле хеҙмәтте еренә еткереп башҡарып, учреждение етәкселеге һәм клиенттар араһында ҙур абруй яулай. Хәҙер иһә Әлфиә Әнүәр ҡыҙы ошо учреждениеға үҙе етәкселек итә.\nБыл көслө рухлы ханымдың ҡатмарлы яҙмышы менән танышҡас, мин ирекһеҙҙән үҙем ҡасандыр уҡыған диңгеҙ ҡарлуғастары тураһындағы хикәйәне иҫкә төшөрҙөм.\n...Һәр йыл диңгеҙ ҡарлуғастары башта төньяҡ ҡотоптан көньяҡҡа, ә унан һуң бер нисә айҙан йәнә көньяҡтан төньяҡҡа оса. Улар меңдәрсә километр юл үткәндә йыш ҡына өсәр мең саҡрымға һуҙылған арала бер генә ҡоро ер киҫәге лә булмай. Ул ҡоштар оло гигант караптарҙы ауҙарырҙай бейек, ярһыу тулҡындар өҫтөнән осоп уҙырға ла ҡурҡмай, ҡарлы-боҙло ел-дауыл өйөрмәләренә лә бирешмәйҙәр. Хатта поляр экспедицияларҙы түҙә алмай кире боролорға мәжбүр иткән ҡырыҫ тәбиғәт шарттары ла диңгеҙ ҡарлуғастарын туҡтатмай, ғөмүмән, бер ниндәй ауырлыҡтар ҙа уларҙы буйһондора һәм үҙ юлдарынан тайпылдыра алмай. Иртәме-һуңмы был ҡоштар күҙ төбәгән урындарына барып етергә үҙҙәрендә көс таба, ҡот осҡос кәртәләрҙе үтеп, үҙ маҡсаттарына өлгәшә. Әлфиә Әнүәр ҡыҙына ла, тормошта бихисап яҙмыш һынауҙары аша уҙып, һикәлтәле, бормалы юлдар үтеп, ысын бәхеткә өлгәшеү өсөн нәҡ шул иҫ киткес сыҙам диңгеҙ ҡарлуғастарылай түҙемлек, ҡыйыулыҡ, маҡсат һәм, әлбиттә, ҡоростай ныҡлы ихтыяр көсө кәрәк булған...\nРәсәй һәм Башҡортостан\nЖурналистар союзы ағзаһы.


Бер йондоҙҙоң ике сағылышы » журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nБер йондоҙҙоң ике сағылышы\n...Эйе, уларҙы тәү сиратта Мәрйәм апай ҡыҙҙары тип ҡабул итәбеҙ, шулай өйрәнгәнбеҙ. Асылда, улар күптән үҙ һуҡмаҡлы. Әсәләренең юлын дауам итһәләр ҙә, ҡайһы бер инаныштарын инҡар итергә лә ҡыйыулыҡ тапҡан, быуындар бәйләнешен өҙмәгән, шул ваҡытта үҙ йөҙҙәре булған ижадсылар. Береһе Мәскәүҙә Әҙәбиәт институтында уҡып сыҡһа, икенсеһе Өфөлә рәссам һөнәре алһа ла, уның менән генә ҡәнәғәтләнмәй, Санкт-Петербургтағы Кино һәм телевидение институтының режиссура бүлеген тамамлаған. Айырым да, бергә лә күп эшләйҙәр...\n...Сценарист Зөһрә һүҙ менән эш итә, барыһынан алда һүҙ булған тигән хәҡиҡәткә инанып, һөҙөмтәлә үҙенең күҙаллауҙарын башҡаларҙың да тойоп, тормошҡа ашырырына ышана, уның өсөн командала эшләү тәбиғи. Ә Таңсулпан иһә, рәссам булараҡ (тәүге алған һөнәре), бар нәмәне хыялында алдан уҡ күләмле итеп тасуирлап төҫмөрләп өйрәнгән һәм башҡаларҙың буласаҡ фильмды уның күҙлегенән күрмәйәсәген белә. Ошо арҡала йышыраҡ сценарийҙы үҙе яҙып, режиссер ҙа булып, бар яуаплылыҡты өҫтөнә алып эшләүҙе хуп күрә. Тормошта ла ул күберәк идеалистыр, моғайын...\n... Быйыл Бураҡаевтар ижадын туплаған китап сыҡты. Таңсулпан да, Зөһрә лә үҙ фильмдары менән Рәсәй кимәлендә үткән фестивалдәрҙә ҡатнашты. Икәүләп Башҡортостан Кинематографистар союзы менән берлектә республика кимәлендә «Йәнһүрәт» балалар анимацияһы фестивален үткәрҙеләр, Кино йылы айҡанлы райондарға сығып, кинотаҫмаларын күрһәттеләр, оҫталыҡ дәрестәре бирҙеләр. Таңсулпан Ҡазанда үткән халыҡ-ара мосолман киноһы фестивалендә ҡыҙыл балаҫтан атлаһа, Зөһрә Төмәндәге кинофестивалдән «Урман һуҡмағы» исемле балаларға тәғәйенләнгән фильмы менән еңеү алып ҡайтты. Таңсулпан быйыл йәй «Йүкәгүр» исемле ҡыҫҡа метражлы фильмын төшөрһә, Зөһрә ҙур ҡыҙы Айназаның студент булып китеүенә ҡыуанды. Бына шулай, айырым, ләкин бер тарафҡа ҡарап илһам атында елә улар. Яҙмыш үҙе шулай ҡушҡан, ни тиһәң дә Бураҡаевалар бит улар. Ә Бураҡ, билдәле булыуынса, боронғо төрки мифологияһында ер менән күкте тоташтырып осоп йөрөгән, кешене фанилыҡтан мәңгелеккә алып сыҡҡан, ике донъя араһын иңләгән ҡанатлы саптар ат. Икенсе яҡлап, уны илһам аты тип әйтеп була. Ә ижадсылар тап шул илһам толпарына атланып, ябай әҙәмдең буйы етмәгән серле Йыһанға олғашып, шул серҙән ауыҙ итеп, тос ижад емештәре менән донъяны байыта...\nТеги: Таңсулпан Бураҡаева Зөһрә Бураҡаева Кино йылы


Рәсәй – үлемесле селфи иҫәбе буйынса «алдынғылар» исемлегендә\n4 Октябрь 2018, 17:10\nРәсәй селфи ваҡытында иң ҙур үлем осраҡтары менән илдәр исемлегенә ингән. Ошо хаҡта Journal of Family Medicine and Primary Care журналында баҫылып сыҡҡан тикшеренеүҙән билдәле булған.\nАвтор хәбәр итеүенсә, 2011 йылдың октябренән 2017 йылдың ноябренә тиклем донъяла үҙ-үҙен фронталь камераға төшөрөргә маташҡан 259 кеше үлгән. Беренсе урында Һиндостан – ошо осорҙа 159 бәхетһеҙ осраҡ теркәлгән. Рәсәй – селфиҙан 16 үлем күрһәткесе менән икенсе баҫҡыста. Өсөнсө урында – Америка Ҡушма Штаттары, унда 14 кеше өсөн фото төшөү үлем менән тамамланған.\nМәрхүмдәр араһында, ҡатын-ҡыҙҙар йышыраҡ селфи эшләһә лә, күберәк 30 йәштән кесе ир-егеттәр. Эксперттар быны йәш кешеләр хәүефҡә нығыраҡ әүәҫ тип аңлата, мәҫәлән, ҡая йәки ҙур ҡатлы йорт ҡыйығы ситендә фотоға төшөп. Йыш ҡына үлем осраҡтарының сәбәбе – һыуға батып үлеү, транспорт менән бәрелеү һәм бейеклектән ҡолап төшөү, тип хәбәр итә «Лента.ру». Шул арала, Башҡортостанда һуңғы ике йыл эсендә шулай уҡ селфи төшкәндә бер нисә үлем осрағы булды.\nБер йылдан ашыу элек 17 йәшлек Өфө егете Шакша станцияһында йөк поезы ҡыйығына менгән. Егет эңерҙә селфи эшләргә теләгән һәм башы менән юғары вольтлы сымға тейеп киткән. Ул ток һуғыуҙан үлгән.\nБыйыл майҙа Белоретта 20 йәшлек егет һыу һурҙырғыс башнянан ҡолап төшөп үлгән – ул да селфи эшләргә уйлаған.\nТағы ла бер бәхетһеҙ осраҡ 8 июндән 9-ына ҡарата төндә булған. Нөгөш һыуһаҡлағысында Силәбе өлкәһенән 64 йәшлек ир һәләк булған. Ир ҡаяға матур фото төшөргә менгән булған. Ләкин урынында баҫып тора алмаған һәм түбәнгә осҡан.


Рәсәйҙә һәр бишенсе ғаилә «көскә осон осҡа ялғай» – һорау алыу // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРәсәйҙә һәр бишенсе ғаилә «көскә осон осҡа ялғай» – һорау алыу\n10:20, 8 декабря 2017 Йәмғиәт\nРәсәйҙә һәр бишенсе ғаилә үҙенең финанс хәлен ауыр тип иҫәпләй, тип хәбәр итә «РИА Яңылыҡтар» агентлығы «Ромир» холдингы тикшеренеүҙәренә һылтанып.\nҺорау алыу күрһәтеүенсә, ғаиләләрҙең 46 проценты финанс хәлен ҡатмарлы тип иҫәпләй, әммә иң кәрәкле нәмәләргә уларҙың аҡсаһы етә. Халыҡтың 30 проценты үҙенә теләһе ҡайһы көндәлек сығымын рөхсәт итә ала. Рәсәй ғаиләләренең 3 проценты эре әйберҙәр: йорт йыһазы, көнкүреш техникаһы һәм туристик юлламалар, 0,2 проценты автомобиль һәм күсемһеҙ милек һатып алыу мөмкинлегенә эйә.\nҺорау алған Рәсәй ғаиләләренең 21 проценты аҡса етмәү кисерә. Уларҙың 17 процент респонденты ҡайһы бер аҙыҡ-түлек һәм тауар һатып алыуҙа ҡыйынлыҡ кисерә, ә 4 проценты «көскә осон осҡа ялғай».\nӘлбиттә, хәйерселек сигендә булған ғаиләләрҙең кәйефе иң пессимистик. Рәсәйҙәрҙең 67 проценты киләһе йылда ла финанс хәлдә бер ниндәй үҙгәрештәр көтмәй.\nИҫәп палатаһы мәғлүмәттәре буйынса, 2017 йылдың беренсе кварталында фәҡирлек сигендә булған рәсәйҙәрҙең һаны 2 миллион кешегә артҡан. Халыҡтың 15 проценты – 22 миллион кеше ярлы тип иҫәпләнә. Ғаилә ағзаһына уртаса табыш кимәле – 15 506 һум, унан кәмерәк осраҡта ярлылыҡ башлана. Был күрһәткес Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта ярайһы уҡ юғары – 21,7 мең һум, ауыл ерендә түбән – яҡынса 12,5 мең һум.\nТеги: һорау алыу, финанс хәл, фәҡирлек


Гәзиттең номеры: 144 » Гәзиттең номеры: 144 » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 144\n«Учалы егете Дим Хәйруллин - көрәш буйынса донъя чемпионы!» - тигән хәбәр тиҙ таралды. Киң яурынлы, етди ҡарашлы чемпионды фотоһүрәтенән ҡарап, әңгәмәгә үҙ баһаһын яҡшы белгән, бер аҙ тәкәбберерәк спортсы килер тип көткән инем, аралашыуға еңел, үтә ябай, йылмайып торған егет менән таныштым.\nДонъя чемпионы Учалы ҡалаһында тыуып үҫкән. 12-се лицейҙа белем алған егет яҡшы өлгәшә, бигерәк тә аныҡ фәндәрҙе үҙ итә. Мәктәпте тамамлағас, БДУ-ның физика-техник институтына уҡырға инә. Физкультура уҡытыусыһы булып хеҙмәт иткән атаһының йоғонтоһонан тыш булмағандыр, Дим бала саҡтан спорт менән дуҫлаша. Каратэ, бокс, дзюдо, хоккей кеүек спорт төрҙәренән тыш, ағас семәрләү ҙә күңеленә хуш килә уның. Көрәш менән иһә дүртенсе класта уҡығанында шөғөлләнә башлай. Көрәшсе ике туған ағаларының көс-ҡеүәтен күреп, үҙе лә улар кеүек булырға ынтыла. Бихисап уңышлы спортсыларҙы тәрбиәләп үҫтергән РФ-тың атҡаҙанған тренеры Жәлил Йосопов, Ғәҙел Бикмөхәмәтов - тәүге остаздары була уның. Биш йыл Рәмил Әхмәтйәнов ҡулы аҫтында шөғөлләнеү ҙә йәш көрәшсегә тәжрибә тупларға ярҙам итә. Өфөгә уҡырға ингәс, Жәлил Динмөхәмәт улынан яңынан дәрестәр ала башлай ул.


Улар сиҙәмде күтәрҙе, ә сиҙәм – уларҙы\nӘбйәлил районында сиҙәм һәм ҡалдау ерҙәрҙе күтәрә башлауға 60 йыл тулыуға арналған тантаналы сара үтте.\nУҙған быуаттың 50-се йылдарында ауыл хужалығы культураларын сәсеүгә яраҡлы буш ер участкалары Әбйәлил яҡтарында ла күпләп үҙләштерелә. Алты тиҫтә йыл элек барлыҡҡа килгән Северный ауылының ғына 20 мең гектар сиҙәм һәм ҡалдау ере була. Тап ошо майҙанда игенгә мул «Урал» совхозына нигеҙ һалына. Тәүге яҙҙа уның механизаторҙары 17 мең гектар ер һөрөп, 6 мең ярым гектарҙа иген сәсә. Унан 24 мең 731 центнер уңыш йыйып алына. Юғары күрһәткестәргә өлгәшкән «Урал» совхозы миллионер дәрәжәһенә күтәрелә. Айырым уңыштары өсөн ул «Халыҡтар дуҫлығы» ордены менән наградлана. Сиҙәм һәм ҡалдау ерҙәрҙе күтәреүгә Әбйәлилдең башҡа хужалыҡтары ла әүҙем ҡушыла.\nКомсомол юлламаһы менән килеп, сиҙәм һәм ҡалдау ерҙәрҙе күтәргәндәр- хәҙер инде сал сәсле ветерандар. Тантаналы йыйылышта уларға юбилей миҙалдары тапшырылды. Осрашыуҙа ҡатнашыусылар шулай уҡ ул йылдарҙа башҡарған эштәре һәм йәшлек хәтирәләре менән уртаҡлашты.


Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фондына заявка бирелде\nБашҡортостан Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды финанс ярҙамы күрһәтеү лимитын арттырыу иҫәбенә финанс ярҙамы алыуға заявка бирҙе.\nДәүләт корпорацияһынан хәбәр итеүҙәренсә, финанс ярҙамы күрһәтеүгә Башҡортостандың ике заявкаһы ҡарауға ҡабул ителде: күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреү һәм граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереү, шулай уҡ аҙ ҡатлы торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү иҫәбенә граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереү өсөн.\nБашҡортостан Фонд средстволарынан 1,46 миллиард һум аҡса алырға планлаштыра. Шуның 870,99 миллион һумын республиканың 20 муниципаль берәмегендәге 231 күп фатирлы йортто капиталь ремонтлау төбәк адреслы программаһын финанслауға йүнәлтергә планлаштырыла. Тағы 478,85 миллион һум төбәктең 7 муниципаль берәмегендәге 54 авария хәлендәге йортонан граждандарҙы күсереү программаһын финанслауға йүнәлтеләсәк. Бынан тыш, 109,6 миллион һум республиканың 4 муниципаль берәмегендәге 17 авария хәлендәге йорттан граждандарҙы аҙ ҡатлы төҙөлөш йорттарына күсереүгә тотоноласаҡ. Күрһәтелгән программаларҙы тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә 48148 кеше йәшәү шарттарын яҡшыртасаҡ.\n2010 йылда Рәсәйҙең 16 субъектына, шул иҫәптән Башҡортостанға ла финанслау лимиттары арттырылды. Былар 2009 йылдың 31 декабренә тиклем Фонд средстволары иҫәбенә башта билдәләнгән финанс ярҙамы лимитының кәмендә 95 процентын алған һәм программаларҙы тулы күләмдә тормошҡа ашырған төбәктәр.\nТорлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды идараһы Башҡортостан заявкаһын бер ай эсендә ҡараясаҡ.\nТеги:адреслы програмаларҙы финанслау


«Республика оло юбилейын иҡтисадта һәм социаль өлкәлә яңы уңыштар менән ҡаршылай, илебеҙҙәге алдынғы төбәктәрҙең береһе. Рәсәй федерализмы башында торған Татарстандың бөгөн дә федератив мөнәсәбәттәрҙе үҫтереүгә тос өлөш индереүен дауам итеүе мөһим. Башҡортостан төбәктәребеҙ араһындағы ныҡлы бәйләнештәрҙе юғары баһалай. Дуҫлығыбыҙ һәм хеҙмәттәшлегебеҙ йылдан-йыл нығынһын», — тип билдәләне Радий Хәбиров.\nБашҡортостан башлығы Радий Хәбиров Татарстан президенты Рөстәм Миңлехановты һәм төбәктә йәшәүселәрҙе республика ойошторолоуҙың 100 йыллығы менән ҡотланы.\nРеспублика етәксеһе күрше төбәктең юлы бик күп сағыу ваҡиғалар, фәндә, мәғарифта, мәҙәниәттә, спортта ҙур ҡаҙаныштар менән тулы булыуын билдәләне.


Ауыл хужалығы хеҙмәтсәндәре 105 мең тонна ҡарабойҙай йыйып алырға иҫәп тота\nБеҙҙең республика өсөн был күрһәткес рекордлы буласаҡ. Былтыр 103 мең тонна ҡарабойҙай уңышы алынды. Башҡортостан илдә Алтай крайынан ҡала, икенсе урында килә. Рәсәй буйынса күрһәткестәргә килгәндә, быйыл 1 миллион тоннанан ашыу ярма уңышы йыйырға ниәт бар. Былтыр 863 мең тонна ҡарабойҙай урылғайны.


Бынан күп замандар элек, ҡырғыҙ илендә, Ун сан уймат тигән йортта, Һарымырҡыс исемле бер хан бар ине.\nҠул аҫтына ҡараған иле-халҡы күп, шөһрәте шәп, байлығы тамам ерендә булғандың өҫтөнә, төрлө көнкүрешкә, уйын-көлкөгә һәүәҫле ине. Был Мырҡыс хандың йәш ҡатынынан бер Заятүләк исемле ир балаһы донъяға килде.\nЗаятүләк, шул замандағы хан балалары ни эш менән мәшғүл булһа, нимә менән шөһрәт тапһа, ул да шулар кеүек тәрбиә алып, һәр эштә һәр кемдән өҫтөн булды. Йәғни ул замандың һәнәрҙәренән булған ат сабыштырыу, ук атыу, найҙалар (һөңгө) тотоу, көрәшеү кеүек нәмаләрзең, һәр береһендә Заятүләк беренсе булып һанала ине. Сикһеҙ ҙур һәм киң далаларҙа ҡош сөйөп, ҡош типтереү, был юлда оҫталыҡ менән данлы булыу ҙур һөнәрҙәрҙән һанала ине.\nЗаятүләк тә үҙенең ағайҙары, хан балалары менән күп ваҡытта ат сабыштырыу, уҡ атыу, ҡош сөйөштөрөү менән йөрөй торғайны. Үҙҙәренең шул һөнәрҙәрен бер-береһенән уҙҙырыу, арттырыу өсөн былар араһында көнләшеү, намыҫланыуҙар ҙа булып китә инә. Оло ҡатындарҙан тыуған балалар бер һүҙҙә булып, Заятүләкте ситләтеп ҡыҫалар, нисек булһа ла, берәй һылтау табып, уны күҙҙән тәшөрөргә йөрөйҙәр ине. Сөнки Заятүләк теге һөнәрҙәрҙә уларҙан өҫтөн булыуы, өҫтәүенә, өләңгә (шиғыр), думбыраға оҫта, төҫкө-башҡа матур, көслөлөгө менән данлы; һәм шул сәбәптәр өсөн хан иле, үҙенең йорто, ағай-энеләре Заятүләкте, башҡаларға ҡарағанда, артыҡ ярата торғайнылар. Көндәрҙең береһендә хан үҙенең ун ике ҡанатлы тирмәһенә балаларын саҡыртты. Хан балалары һәр береһе бер төрлө кейемдә ине. Йәғни баштарына шул замандың хан балалары кейә торған матур йәйге эшләпәләр көйгәндәр, өҫтәренә ебәк сапандар кейеп, билдәрен быуғандар, көмөшлө хәнйәрҙәрен алтынланған ҡындарға һалып, билдәренә таҡҡандар.\nАталары янында данлы бейҙәре, аҡыл эйәләре ултыралар ине. Балалары, барып кергәс тә, сәләм бирҙеләр. Аталары аманлыҡ-һаулыҡтарын һорашты. Балаларын берәм-берәм күҙҙән үткәреп, ҡылған эштәрен һорашты. Хан, балаларының матурлыҡтарын күргәс, шатлығынан уларға сөйөр өсөн берәр ыласын ҡошо биреп, уның өҫтөнә һәр береһенә берәр ат бирмәксе булып, әйтте:\n– Ҡараҡтарым, һәр берегеҙ йылҡылар янына барып. югәндәрегеҙҙе шылтыратығыҙ. Шул шылтыратҡан ваҡытта ниндәй ат ҡараһа, шуны үҙегеҙгә алығыҙ. Насар ғына ат ҡараһа ла, был бик насар тип, алмай ҡалмағыҙ, – тине.\nБалалары шатланып, ҡоштарын алып, аталарына ҡарап баштарын эйеп, сығып киттеләр.\nҺәр береһе, алтынлы югәндәрен алып, йылҡылары янына барҙылар. Заятүләктән башҡалары, югәндәрен шылтыратып тормай, йылҡы араһынан иң яҡшыларын һайлап алалар. Әммә Заятүләк, атаһының һүҙен аяҡ аҫтына ҡалдырмаҫ өсөн, уның һүҙе буйынса, югәнде шылтырата, шунда уҡ насар ғына аҡбуҙ ат уға ҡарай. Заятүләк тә, миңә яҙғаны ошолор, тип, аҡбуҙсаны тотоп алып, югән кейҙерткәс, буҙсаның төҫө-һыны (кәүҙәгә насар булһа ла) яҡшылығын, толпар булыуын белдерә ине.\nБер аҙ ваҡыттан һуң аталары быларға тағы берәр ҡош алырға ҡушты. Быларҙың бәғзеһе бөркөт, бәғзеһе шоңҡар, бәғзеләре ҡарсыға алдылар. Әммә Заятүләкте ситһендереп, уға ябалаҡ балаһы кеүек бер аҡ ҡош балаһы бирҙеләр.\nБылар шул көн һәммәһе бергә ҡош сөйөргә сығып, ҡаҙ, өйрәк кеүек ҡоштарға үҙҙәренең ҡулдарындағы ҡоштарын ебәрҙеләр. Заятүләк ағаларының ҡоштары бәғзеһе торна, бәғзеһе ҡаҙ һәм бәғзеһе өйрәк алды. Әммә Заятүлөктөң ҡошо һигеҙ һуна тигән ҡошто ҡыуып тотоп һәм тырнағы араһына ҡыҫтырып, Заятүләк янына килтерҙе. Былар үҙҙәренең ҡоштарын аталары алдына алып барып бирҙеләр.\nХан һәр береһенә берәр алтын бирҙе. Заятүләк һигеҙ Һунаны атаһы алдына ҡуйғас, атаһы, быны мактап, ун алтын бирҙе. Ҡош ауларға сыҡҡан Заятүләк, ағаларына ҡарағанда күберәк ҡош ала ине. Атаһы ла бының өсөн Заятүләккә алтындыкүберәк бирә ине. Бер ваҡыт, ат сабыштырғанда, Заятүләктең буҙ тайы ел етмәҫ арғымаҡ булып, ағайҙарының аттарын уҙҙы. Был эштәрҙең һәр береһенә, айырыуса аталарының Заятүләкте артығыраҡ яратыуына, ағайҙарының эстәре боша башланы, Заятүләкте нисек тә берәй төрлө һәләк итмәксе булдылар. Үҙ-ара кәңәш итеп, Заятүләкте үлтереү маҡсаты менән, алтмыш кеше бергә ҡош сөйөргә ауға сыҡтылар.\nАтлас кеүек йәм-йәшел сахраларҙы, көмөш тәңкә кеүек матур ялтырап ята торған күлдәрҙе үтә-үтә, хан ауылынан бик йыраҡҡа киттеләр. Бер күлдә ҡоштарҙы ебәргәс, башҡа ҡоштар берәр ҡош типкәндә, Заятүләктең ҡошо бер рәттән ете аҡҡош-то ҡағып, тибеп төшөрҙө. Ҡайтайыҡ тигән булып, аттарын сабыштырҙылар. Заятүләктең менгән аты ел кеүек осоп китте. Ағайҙары саҡ-саҡ күреп ҡалдылар. Был сәфәрҙә маҡсаттарына етә алмағанлыҡтары өсөн эстәренән яндылар. Заятүләк, алдан ҡайтып, атаһынан күп бүләктәр алды. Ағайҙары, быны күргәс, бигерәк ғәрләнделәр, нисек тә быны үлтереп, бынан ҡотолмай булмаҫ, тинеләр.\nҮҙҙәренең ғәҙәттәре буйынса, бер ваҡыт йәнә ауға сыҡтылар. Бик йыраҡҡа, бер ҙур күл янына, барып ҡундылар. Төнөн, Заятүләк йоҡлағас, уны үлтерергә кәңәш итә башланылар. Бәғзеһе күлгә ташлайыҡ, бәғзеһе үлтерәйек тә ханға ат тибеп үлтерҙе, тип әйтербеҙ, тинеләр. Араларынан береһе:\n– Юҡ, улай күҙ алдында үлтермәгеҙ. Атының дүрт аяғына ҡаҙау ҡағығыҙ, шунан һуң ул аты менән йөрөй алмаҫ, йығылыр, үлер, – тине.\nБылар аттың дүрт аяғына ҡаҙауҙар ҡаҡтылар.\nАғайҙарының был эшенән Заятүләктең бер ҙә хәбәре юҡ ине. Төшөндә бер кеше: «Эй улым Заятүләк! Ғафил булып йоҡлайһың. Ағайҙарың, һәм юлдаштарың яман уй уйлап, һине үлтермәксе булдылар. Атыңдың дүрт аяғына ҡаҙауҙар ҡаҡтылар. Бына мин һиңә бер доға өйрәтәм. Ҡасан да башыңа берәй мөшкөл эш төшһә, шуны уҡырһың», – тине.\nЗаятүләк, урынынан тороп, атып барып ҡараны. Ысынлап та, атын ҡаҙауланған насар бер хәлдә күрҙе.\nТеге кеше өйрәткән доғаны уҡын, атының аяғын өшкөрҙө. Аты шунда уҡ төҙәлде. Иртән торғас, иптәштәре Заятүләкте һынамаҡсы булып:\n– Бар, фәлән күлдә ҡоштар бармы икән, ҡарап кил, - тинеләр.\nЗаятүләк, урынынан тороп, атына менде лә тегеләр әйткән күлгә ҡарап юнөлде. Был алтмыш кеше, быны күреп, хайранға ҡалып:\n– Бының аты нисек йөрөй ала? Бында ни хикмәт бар? Инде быға һөжүм ҡылып үлтермәй булмаҫ, Атайыбыҙ ханлыҡты Заятүләккә биреп ҡуйыр, – тинеләр. Араларынан береһе:\n– Өс кеше барығыҙ ҙа, атының ауыҙлығын алып, өсөгөҙ өс яҡтан ҡамсылап ҡыуалағыҙ. Аты дыулап, Заятүләкте ағасҡа йәки ташҡа бәреп үлтерер. Бына шулай итеп Заятуләктән ҡотолорһоғоҙ, – тине.\nБылар, был һүҙҙе аҡылға яраҡлы күреп, өс кеше ебәрҙеләр. Был өс кеше Заятүләк янына барып, атының югәнен алып, ҡамсылап ҡыуҙылар. Буҙса тай – Заятүлөкте алып осто, Алты-ете көн бер ҙә туҡтамай китеп, һигеҙенсе көн, ҡояш сығыр ваҡытта, ҙур бер күлдең яғаһына барып туҡтаны. Бейек тауҙың башынан ҙур күл ашъяулыҡ кеүек тип-тигеҙ булып күренеп ята ине. Был оло күл был көндәге мәғлүм Асылыкүл булалыр.\nБейек тау тигәнебеҙ – күлдең төшлөк яғындағы Ҡарағас тигән ярҙың өҫтөндәге оло тауҙыр. Быны Ҡашҡатау тип әйтәләр. Ҡашҡа (йәғни үлән үҫмәгән) тауҙың өҫтө, Заятүләктең аты кимереп торғанға күрә, һаман үлән үҫмәйенсә, таҡыр, яланғас булып яталыр, тиҙәр.\nЗаятүләктең иптәштәре унда тороп ҡалған. Уның ҡайҙа киткәнен һис белмәгәндәр.\nБына шул Асылыкүлдә пәрейҙәрҙәнме йәки башҡа заттарҙанмы, – билдәһеҙ бер әҙәм ханлыҡ ҡыла ине. Бының исеме Сәсуар (сәсе бар) ине. Был Сәсуар хандың, сикһеҙ матур булғанлыҡтан, һәр кем күрһә, ғашиҡ булып, ғишҡынан хайран ҡалып, үҙ-үҙен белмәҫ була торған, бер ҡыҙы бар ине. Ҡыҙ, һәр көн иртә менән күлдең ситенә сығып, сәсен тарап, үреп китер ине.\nЗаятүләктең аты шул ҡыҙҙың сәс тарап ултыра торған ташы тураһына туҡтағайны. (Был таш был көндә лә барҙыр). Быны Түләк ташы тип әйтәләр. Өй ҙурлығында, дүрт мөйөшлө, өҫтәлгә оҡшашлы, бик тигеҙләп юнып яһалған шикелле булып тора. Был ташты әле лә башҡорттар Һыуһылыуҙың сәс тараған ташы тип тә әйтәләр.) Шул күл буйындағы һике кеүек таш өҫтөндә. ап-аҡ аяҡтарын көмөш кеүек саф һыуға һалындырып, күләгәһе һуҙылып күлгә төшкән көйөнсө, бер хан ҡыҙы, көндәге ғәҙәте буйынса, сәсен тарап, үҙен төрлө биҙәктәргә биҙәп ултыра ине.\nҠыҙ, оҙон сәсен икегә айырып, асып ҡарайым тип торғанда ғына, Заятүләк ҡыҙға сәләм бирҙе.\nҠыҙ, Түләктең тауышын ишетеп, һушһыҙ була яҙып, йөҙөн ҡулдары менән ҡаплап алды. Ғүмерендә ундай әҙәм тауышын ишеткәне булмағандан, ни ҡылаһын белмәй, аһ ҡылып:\n– Әгәр мин һине күрә торған булһам, йөҙөмдө һиңә күрһәтмәгән булыр инем, – тине.\nЗаятүләк бер күреү менән ҡыҙға йәне-тәне менән ғашиҡ булып, һис һүҙ әйтер хәле ҡалманы.\nҠыҙҙың күңелендә нисек булһа ла Түләкте алдап, бер яҡҡа ҡаратып, унан ҡасып һыуға сумыу ине. Түләк, кыҙға ғашиҡ булып, шул шиғырҙы әйтте:\n– Инеп килдем атымдан,\nИнде һинең рузыңа,\nСәләм бирҙем мин һиңә,\nАй тик күрекле йөҙөңә;\nҒашиҡ булдым мин һиңә,\nКөндәй күркәм йөҙөңә;\nХайран булып ҡалыпмын,\nһүҙең әйтсе, Һыуһылыу,\nһүҙең әйтсе, Һыуһылыу!\nСәфәр ҡылдыҡ күп кеше,\nЮгәнһеҙ ҡыуҙы өс кеше;\nАтым килә ярышып,\nҠулым килә ҡарышып;\nАтың, юлым белмәймен,\nЕрең, һыуың белмәймен,\nАтың әйтсе, эй һылыу,\nЕрең әйтсе, Һыуһылыу!\nҠыҙ, Заятүләккә ҡарап:\n– Атың үҙең беләһең,\nЕрең, һыуың беләһең,\nЗаятүләк атлы һин;\nАтың килһә ярышып,\nҠулың килһә ҡарышып,\nУн сан ҡырғыҙ илендә,\nҺарымырҡыс уғлы һин!\nЗаятүләк йәш уғлы,\nАтың менән сығып һин,\nҠош сөйөргә килеп һин,\nҮҙ илеңдән айырылып,\nБеҙҙең илгә килеп һин,\nЗаятүләк – бай уғлы,\nЗаятүләк – хан уғлы.\n– Бер тигәндә белә алған,\nМуйыны һоноҡ һуна алған,\nМуйыны оҙон торна алған,\nҠош осҡоро – сүрәгәй,\nҠанат ҡаҡмай, шуны алған,\nАртыҡ ҡошто аҫырамаҫ\nАҡ ябалаҡ балаһы\nҺинең менән булайым,\nАтың әйтсе, Һыуһылыу,\nҺыуҙың ҡыҙы Һыуһылыу,\nһыуҙың ҡыҙы Һыуһылыу!\nБер тигәндә белә алған,\nАуыҙы ҡанлы бүре алған,\nАяғы һылтаҡ төлкө алған,\nНиндәй көслө булһа айыу,\nБер тибрәтмәй шуны алған\nАҡ шоңҡарҙан биҙәйем,\nАтыңды әйтсе, һыуһылыу,\nАтыңды әйт, һыуһылыу!\n– Атым һоран ни тирһең,\nЕрең һорап ни тирһең,\nБеҙҙең ерҙәр ҡатылыр,\nТүҙә алмаҫһың, Түләгем,\nБеҙҙең ерҙәр ташлылыр,\nТора алмаҫһың, Түләгем!\nХәстә булып ятырһың,\nҒосса булып үлерһең.\nҠайтып киткел, Түләгем!\n– Артыҡ ҡошто аҫырамаҫ\nАйлыҡ юлға ҡараған,\nКөнлөк юлға бер баҫҡан,\nДүрт аяғы майырылған\nКүккә табан осорған\nһыуға китеп үләйем!\n– Эй Түләгем, Түләгем,\nЮҡтыр һиңә бүләгем;\nҠулымдағы көмөш йөҙөк\nБына һиңә бүләгем!\nҠуш имсәкле көмөш йөҙөк\nБүләк булһын, бай уғлы,\nРуны ал да ҡулыңа\nҠайтып киткел, бай уғлы!\nЗ а я т ү ләк ҡыҙға:\n– Көмөш йөҙөк ҡуш имсәкле\nЗифа буйың биҙәгел,\nУл бүләгең кәрәкмәй,\nЗифа буйың – теләгем!\nһүҙем ҡабул күрмәһәң,\nһыуға төшөп үләйем,\nһыуға төшөп үләйем!\n– Ҡуш имсәкле ҡуш йөҙөк\nАлманың һин, Түләгем,\nБүләк бирҙем, алманың,\nНиҙер һинең теләгең?\nКөндәй үҙем төҙәнгән,\nАйҙай йөҙөм биҙәнгән,\nАлтын тараҡ, ай көҙгө –\nБына һиңә бүләгем,\nһиңә булыр түгелмен,\nМиңә булыр түгелһең,\nӨмөт итмә, Түләгем,\nЗ а я т ү л ә к, ҡыҙға ҡарап:\n– Туғыҙ-ун ай күтәргән,\nАйыры имсәктән һөт биргән\nӘсәйемдән дә биҙәйем!\nТөн йоҡоһон өс бүлгән,\nТөндә тороп имеҙгән,\nАуыҙҙан ҡаймаҡ ейҙергән\nАтың әйтсе, Һыуһылыу!\nҠ ы ҙ, Заятүләккә ҡарап:\nБүләк биреп алманың,\nНиҙер һинең телегең,\n– Айры һаҡал үҫтергән\nАтайҙан да биҙәйем,\nҺарымырҡыс хан иле\nБарынан да биҙәйем,\nҺыуға төшөп үләйем.\nҺарымырҡыс хан иле,\nБарынан да биҙмәгел,\nҺүҙең әйтсе, Түләгем,\nҺүҙең әйтсе, Түләгем!\nАна арғы яғыңдан\nКилә ятыр биш кеше,\nБелмәймеһең, бай уғлы,\nКүрмәймеһең, хан уғлы? –\nтип, Заятүләкте алдап, ситкә ҡаратты ла, үҙе һыуға сумып китте. Егет әйләнеп ҡараһа, ҡыҙ һыуға сумған. Ҡыҙҙың сәсе алтмыш ҡарыш ине. Шул оҙон һуҙылған йылан кеүек ҡара сәсенең бары алты ҡарышы һыу өҫтөндә ҡалған ваҡытта, Заятүләк кире боролоп ҡарап: «Аһ, харап булдым, Һыуһылыу мине алдап ҡына ситкә ҡаратҡан икән. Бында яңғыҙ ҡалғансы, Һыуһылыу менән һыу аҫтында үлгәнем артыҡ»,– тип әйтте лә Һыуһылыуҙың сәсенә барып йәбеште. Шул йәбешкән көйөнсә икәүләп Асылыкүлдең аҫтына төшөп киттеләр.\nБер аҙҙан һуң икенсе бер яҡты донъяға барып сыҡтылар. Шул ерҙә, ендәр торған ҡалала, Һыуһылыуҙың аҡ быяланан һарайы бар ине. Шул һарайҙың алдына барып туҡтанылар. Заятүләк ҡыҙҙың сәсен ҡулына бик ныҡ итеп урағайны. Ҡыҙ – Ебәрһәнә! – тип, ни саҡлы ялынһа ла, ҡулынан ысҡындырманы. Бынан һуң ҡыҙ шул шиғырҙы әйтте:\n– Мин керәйем һарайға,\nУрын, түшәк йәйәйем,\nһине сығып алайым,\nКөтөп торғол, бай уғлы!\nМин сығырмын – көтөп тор;\nИтербеҙ бергә хозур,\nБынан һуң Түләк ҡыҙҙың сәсен ыскындырҙы. Ҡыҙ һарайға керҙе ле бикләнде. Түләк ишек төбөндә ҡалды. Ҡыҙҙан һис бер хәбәр юҡ ине. Һарайҙың диуары быяланан, баштары йәүһәрҙән, иҙәндәре мәрмәр ташынан ине. Һарайҙың янында саф көмөш кеүек ялтырап ятҡан күлдәр өҫтөндә төрлө төҫтәге өйрәктәр, аҡҡоштар йөрөйҙәр. Һарайҙың икенсе яғында төрлө төҫтәге йылғалар, шишмәләр сылтырашып матур таштар араһынан ағып яталар; һыу әсәндә һап-һары алтын, ап-аҡ көмөш кеүек матур балыҡтар уйнап йөрөйҙәр ине.\nҠыҙ, Заятүләкте бында ҡалдырып, үҙ янына һарайға керетмәгәс, Заятүләк әлеге, төтөндәге ҡарттан өйрәнгән доғаһын уҡыны. Рунда уҡ күлдәр ҡорой, шишмәләр кибә башланы. Ҡоштар, балыҡтар үлергә яҡынлаштылар.\nБыл эште күргәс тә, пәрейҙәр батшаға барып:\n– Эй хөрмәтле шаһыбыҙ! Ҡыҙҙың һарай ишеге төбөндә бер әҙәми зат ултыра. Шул егеттең шомлоғонан булһа кәрәк, күлдәр, йылғалар ҡорой башланылар. Ул әҙәмдең ҡайҙан килгәне, нисек итеп бында килә алғаны билгеһеҙ, – тинеләр.\nБатша шунда уҡ ҡыҙына:\n– «Эй, ҡыҙым, ул егет, әлбиттә, һин күл өҫтөнә сығып, сәсең тарағанда күреп ҡалған да һинең артыңдан бында килгәндер. Ул һинең яныңа керһен, уның ни эше бар, һораш. Уның һиңә зарары теймәҫ. Рунан һуң, ҡайҙан килгән – шунда китер», – тип хат яҙып биреп ебәрҙе, Һыуһылыу, атаһының хатын алып уҡығас, һарайҙың ишеген асты. Шул сәғәт Заятүләк һарайға инеп асыуынан һыуһылыуҙың сәсенән тотто.\n– Эй, егет, инде мин һинең, һин – минең булдыҡ. Минең сәсемде ебәр, – тине.\nБынан һуң Һыуһылыу атаһына хәбәр ебәрҙе. Атаһы, был хәбәрҙе ишеткәс:\n– Был эш оҡшармы икән? Ул тупраҡтан яратылған, беҙ уттан яратылдыҡ. Ул ер өҫтөндә тора, беҙ – күл аҫтында, һыуҙа торабыҙ,– тине.\n– Эй падишаһ! Инде был ҡыҙҙың яҙмышы әҙәм балаһынандыр, – тигәс, батша ҡыҙын Заятүләккә бирмәксе булды.\nБөтә ҡала халҡы, ҙур туй яһап, Һыуһылыуҙы Заятүләккә бирҙеләр. Былар шулай торған ваҡытта, бер көн Һыуһылыу Заятүләккә:\n– Минең сахраға сығып йөрөп ҡайтаһым килә, һеҙ бында\nтороғоҙ, мин тиҙ ҡайтырмын, – типсығып китте.\nЗаятүләк яңғыҙ ҡалғас, һарайҙың бүлмәләрен ҡарай башланы. Йөрөй торгас, бер бүлмәлә булат көҙгө тапты. Көҙгөгә ҡарап, үҙенең һарғайғанын күргәс:\n– Аһ! Ата-әсәйемдән, Төркөстан иленән айырылып, бер ҡыҙға ғашиҡ булдым, бер ҡыҙ всоя йөҙөмдө һары ҡылдым!–тине.\nУйнар өсән бер думбыра яһаны. Ҡыҙ ҡайтҡас та, думбыраны күреп:\n– Бик матур нәмә яһаған икәнһең, уйнап ҡараһана,–тине. Заятүләк думбыраһын алып, ошо өләңдәрҙе (йыр) әйтте:\nЭй думбырам, думбырам,\nУйна, күңел асылһын,\nДумбырам минең уйнайҙыр.\nҠыл ҡумыҙым, һорнайҙыр,\nТыңлай килгән әҙәмдәр\nБәғзе ваҡыттарҙа Һыуһылыу Заятүләк янынан әллә ҡайҙа китеп, юғалып тора ине. Заятүләк был эшкә ғәжәпһенеп:\n– Эй, Һыуһылыу, ҡай саҡта һин әллә ҡайҙа китәһең, ҡайҙа барып йөрөйһөң? – тине.\n– Мин әлеге, һин килеп ултырған ергә сығып, таш өҫтөнә ултырып, сәсемде таранмын, төҙәнеп, биҙәнеп ҡайтамын,– тине.\n– Минең атым менән сөйә торған ҡошом шундамы?– тине.\n– Улар һаман шунда торалар. Һинең төшкән урыныңа ҡарағандар, күҙҙәрен шул урындан алмайҙар, ябығып бөткәндәр,– тине.\n– Уларҙы бында алып килә алмаҫһыңмы? – тине. Һыуһылыу:\n– Мин булғас, улар ниңә кәрәк? Һин: – атымдан да биҙәйем, ҡошомдан да биҙәйем, тинең,–тип шул өләңдәрҙе әйтте:\n– Атың тора әбегеп,\nҺинең өсөн ябығып;\nУл хеҙмәтте итергә\nХәлем килмәй, бай улы.\nАтың һинең йылмая,\nУға килер юл ҡайҙа?\nХәлем килмәй, бай уғлы.\nРунан һуң Заятүләк әлеге ҡарт өйрәткән доғаны уҡығайны, аты менән ҡошо һарай ишеге төбөнә килделәр. Түләк аты менән ҡошон күргәс, ни эшләргә белмәне. Ҡошо талпыныпаты кешнәп тора. Атының ял, ҡойроғон һыпырып, аллаға шөкөр ҡылып, ҡайғыһыҙ ғүмер итә башланы.\nБер ваҡыт Сәсуар хан, Түләк менән ҡыҙы Һыуһылыуҙы үҙенең йортона саҡырып:\n– Был йорт һәм илем ен йорто, ен иле. Һеҙ бында тора алмаҫһығыҙ, индә ер йөҙөнә сығығыҙ. Мин һеҙгә инсе итеп күп мал бирермен,– тине. Һыуһылыу менән Түләкте быяла арба менән күтәртеп, Асылыкүл аҫтынан яр ситенә сығарып ташлатты.\nЗаятүләк күл ситендә ҡайғырып, ҡайҙа барырын белмәй торғанда, аҡ һаҡаллы ҡарт килеп:\n– Эй, уғлым! Бер ҙә ҡайғырма! Балҡантауға бар! Хоҙай\nБалҡан тауын һинең өсөн яратҡан,– тине.\nһыуһылыу, Заятүләккә ҡарап:\n– Эй, йәнем, тау башына менеп етмәй тороп, бер ҙә артыңа әйләнеп ҡарама! Әгәр ҙә әйләнеп ҡараһаң, беҙгә эйәреп килә торған мал-тыуарҙы харап итерһең,– тине.\nТүләк атына менеп, ҡошон ҡулына ҡундырып, Һыуһылыу әйткәнсә, артына әйләнеп ҡарамай, тауға ҡарап юнәлде.\nХан Һыуһылыуға атһыҙ арбалар әҙерләп, аҫыл заттар тулған һандыҡтар тейәтеп, ҡол ҡыҙҙары менән бергә Түләктең артынан ебәрҙе. Һыуһылыуҙың артынан һыу йылҡылары ҡыуҙырҙы. Ҡол-кәнизәктәр ҡысҡырышып, йылҡылар кешнәшеп, әллә ниндәй тауыштар сығаралар ине. Түләк, Асылыкүлдән Өйҙөрәк башы тигән ергә еткәнсе, артына әйләнеп ҡараманы. Балҡантауға етер саҡта, күңеленә ҡурҡыу төшөп, тауыш сыҡҡан яҡҡа әйләнеп ҡараһа, сысҡан һыртлы ҡола йылҡы менән Асылыкүл һәм Өйҙөрәк араһы тулған, Асылыкүлде һаман сығып бөтмәгәндәр. Береһенең Һыртына икенсеһе башын һалып һаман сығыуҙарын күрҙе. Заятүләк әйләнеп ҡарағас та, ҡурҡышып, Асылыкүлгә кире сумдылар. Ҡалғандары бик аҙ ҡалды. Әгәр ҙә Заятүләк артына әйләнеп ҡарамаһа, шул төҫтәге йылҡылар менән ер йөҙө тулыр ине.\nБына был ваҡытҡа саҡлы Сәрмәсән һәм Дим буйы башҡорттары сәсән, үткер малдарҙы Һыуһылыуҙың артынан сыҡҡан һыу йылҡыһы, тиҙәр.\nҠалған малдары менән Балҡантауға барып ғүмер итә башланылар. Ул ваҡыттарҙа Балҡантауында төрлө януар, йәғни ҡыр кейектәре бар ине. Заятүләк уйынға оҫта булганга күрә, төрлө көйҙәр йырлай, уйнай, бындағы януарҙарҙы күреп, ошо өләңдәрҙе әйтә ине:\nАйры ҡойроҡ, йылтан күҙ\nҠасҡары күп Балҡан тау;\nҠыҫҡа ҡойроҡ, шәм ҡолаҡ\nҠуяны күп Балҡантау;\nМайлап һалған ҡайыштай\nЙыланы күп Балҡантау;\nАйыуы куп Балҡантау;\nТөлкөһө күп Балҡантау;\nОя яһар ере күп,\nҠоштары күп Балҡантау.\nБер аҙ ваҡыттар торғас, һыу ҡыҙы Һыуһылыу үҙенең ҡалаһын, ата-әсәһен һағына башлағас, Заятүләк уның күңелен табыр өсөн түбәндәге йырҙарҙы әйтә:\n– Уң яғымдан терәргә\nБалҡантауым бар минең;\nҺул яғымдан терәргә\nҺыуһылыуым бар минең;\nБары ла алла ҡөҙрәте,\nШөкөр кәрәк, Һыуһылыу,\nШөкөр кәрәк, Һыуһылыу!\nЯйыҡ башы бөйөр тау,\nИҙел башы Ирәмәлтау,\nУнан бейек Балҡантау,\nТәхет, бәхет яратҡан\nБалҡантауым бар минең,\nБынан һуң Заятүләк шул тирәгә мәшһүр булды. Ендәр барып батшаға:\n– Был көндө кейәүең мәшһүр булған, Балҡантауында шаһлыҡ итә,– тинеләр.\nБатша кейәүен ҡунаҡҡа саҡырҙы. Түләкте ендәр килеп алып ҡайттылар. Унда барғас, уға уйын уйнарға ҡуштылар.\nТүләк, ен батшаһына ҡарап:\nБалҡантауым юҡ минең;\nҺыуһылыуым юҡ минең,–тине.\nБатша ендәргә әмер ҡылып:\n– Барығыҙ, Һыуһылыу менән Балҡантауҙы бында алып килегеҙ! – тине. Ендәр барып Һыуһылыуҙы алып килделәр. Икәнсе рәт барып, Балҡантауҙы таба алмағас, икенсе бер тауҙы Балҡантауға оҡшатып, батша һәм Түләк янына алып килделәр. Заятүләк был тауҙың Балҡантау түгел икенен аңлатып, ошо һүҙҙәрҙе әйтте:\nТауҙы тауға оҡшатып,\nТимер менән ҡоршатьш,\nАлып килә ятырҙар,\nМинең тауым был түгел,\nҺыулап ҡаҡҡан ҡаҙыҡтан,\nҺыуҙа йөҙгән балыҡтай\nКейеге күп Балҡантау,\nБалҡантауым был түгел,\nБашында уйнар кейеге,\nБалҡантауым был түгел.\nҠыҙ балалай һөйләшкән\nТөлкөһө күп Балҡантау,\nШеш аяҡлы, шеш мөгөҙлө\nБоланы күп Балҡантау,\nАйыуы күп Балҡантау,\nТимер менән ҡоршатып,\nАлып бында килһәләр ҙә,\nБалҡантауым был түгел!\n–тип әйтте лә уйын уйнаманы.\nПадишаһ, быны күргәс, Заятүләк менән Һыуһылыуҙы ер өҫтөнә сығартты. Улар кире шул Балҡантауы өҫтөнә барып, күп йылдар ғүмер иттеләр. Иң ахырында шул тауҙа вафат булдылар.\nЗаятүләк менән Һыуһылыуҙың ҡәберҙәре шунда. Заятүләк үҙ иле Төркөстандан киткәс, кире унда урап ҡайта алманы. Һыуһылыуға ғашиҡ булыу сәбәбенән, Асылы тирәһендә Балҡантауында йөрөп ғүмерен үткәрҙе. Иң ахырында, Балҡантауы өҫтөндә вафат булып, шунда күмелде.


"Юнона һәм Авось" спектакле хаҡында бер ҡасан да бер төрлө генә фекер булманы. Кемгәлер ул ныҡ оҡшай, ә кемгәлер ул бына 30 йыл дауамында тамағына тығылған һөйәк кеүек. Алыҫ 80-се йылдарҙа Андрей Вознесенский менән Алексей Рыбниковҡа был рок-операны худсовет аша үткәрер өсөн бар көсөн һалырға кәрәк була. СССР-ҙа йәшәп килгән һәр төрлө "рок"ҡа тыйыу арҡаһында хатта рок-опера атамаһын "заманса спектакль" һүҙенә алмаштырырға тура килә. Бик күптәрҙең тупһаһын тапарға, төрлө инстанцияларға йөрөргә тура килә - әммә тырышлыҡтары бушҡа булмай! "Юнона һәм Авось" император Александр менән ул ваҡытта Испания колонияһы булған Калифорнияға үҙ вәкиле итеп ебәргән граф Николай Резанов менән Сан-Франциско губернаторының 15 йәшлек ҡыҙы Кончита Аргуэльо де ля Консепсьон мөхәббәтенең матур тарихын халыҡҡа бүләк итеп, 30 йыл дауамында Рәсәй һәм донъя буйлап сәйәхәт итә.\nРок-опера ысынбарлыҡта булған тарихи ваҡиғаларға нигеҙләнгәнгә күрә, Вознесенскийҙың "Авось" поэмаһына булған кеүек, "Юнона һәм Авось" рок-операһына ла төрлө илдә төрлөсә ҡараш йәшәй: Рәсәйҙә уны "ура" ҡысҡырып ҡабул итәләр, ә Японияла, мәҫәлән, граф Резановты юлбаҫарға иҫәпләйҙәр, шуға күрә спектаклдең үҙен дә ҡабул итмәйҙәр.\nӘммә беҙ Рәсәйҙә, Өфөлә. 21 ноябрҙә Өфөнөң Нефтселәр мәҙәниәт һарайы шығырым тулы ине:\nКүңел ҡылдарына сиртеп, күҙ йәштәрен ағыҙып, алҡыштар һәм тағы һүҙ менән аңлатып булмаған әллә күпме кисерештәр тыуҙырып - шулай уйнаны Николай Дроздовский (граф Резанов) һәм Наталья Кристенских (йәш Кончита). Залда битараф ҡалған бер кеше лә булманы. Хатта бәләкәй балалар ҙа арбалған кеүек сәхнәнән күҙен алманы, шаулашманы һәм "Мин һине бер ҡасан да онотмам..." йырына күҙ йәшен тыя алмаған ололарҙы ла аңланы. Актерҙар тамашасыны сәхнәлә барған хәл-ваҡиғаларҙың ысынбарлыҡта булыуына, уның һөйгәненән мәңгелеккә китеүенә ышанырға мәжбүр итте.\nРок-опера - ул актерҙарҙың монологтары һәм диалогтары ғына түгел, рок-опера - ул йырҙар, ул музыка. Спектаклдә Алексей Рыбниковтың музыкаль темаһы, Жанна Шмакова ҡуйылышындағы хореографик номерҙар, Андрей Вознесенский шиғырҙарына яҙылған йырҙар тормош асылы, мәғәнәһе, мөхәббәт, айырылыу, ышаныс һәм өмөт, ике ғашиҡ йөрәктең ҡауышыу мөғжизәһен көтөү тураһында һөйләне. Әммә һуңынан спектаклдең либреттоһы нигеҙенә ятҡан "Авось" поэмаһында һөйгәндәргә ерҙә ҡауышыу бәхете теймәй.\nКатолицизм динен тотҡан Кончитаға ғашиҡ граф Резанов өйләнеүгә императорҙан рөхсәт алыу өсөн Сан-Францисконан Петербургҡа юллана, әммә төньяҡ баш ҡалаға барып етә алмай. Ул ғәҙәттәге һалҡын тейеүҙән вафат була, ә Кончита һөйгәненең үлеменә ышанмай, көтөүен дауа итә. Ул 1806 йылдан 1841 йылға тиклем көтә, ә һуңынан, сәйәхәтсе Джордж Симпсон уның үлемен раҫлағас, монастырға китә, һөйләшмәҫкә ант бирә һәм тиҙҙән мәрхүм була. Уларҙың йәне артабан күктәрҙә бергә ҡушыла һәм "Һөйөүгә аллилуйя, аллилуйя!" яңғырай.\n- Рус графы менән испан ҡыҙының һөйөү тарихы ни ҡәҙәр ысынбарлыҡҡа тап килә? - тип һорайым Резанов ролен башҡарған актер Николай Дроздовскийҙан.\n- Был ваҡиғалар ысынбарлыҡта булған, минең геройым - ысынбарлыҡта йәшәгән шәхес. Америкала аслыҡтан интеккән Рәсәй колонияларының провианттарын тулыландырыу һәм эшлекле контакттарҙы көйләү маҡсатында император графты Алясканан Калифорнияға ебәргән. Эйе, ул ысынлап та Кончитаны осратҡан. Эйе, ул йәш ҡыҙҙы аҙҙырған, тиергә мөмкин һәм, шулай ҙа намыҫлы һәм Кончита де ля Консепсьонға ғашиҡ кеше булараҡ, ул һөйгәне менән вәғәҙәләшә, өйләнергә план ҡора, әммә... тормош икенсе төрлө ҡарар итә.\n- Николай, ә Вознесенскийҙың "Авось" поэмаһы үҙе һеҙгә оҡшаймы? Поэманы актерҙар һәм спектакль көслө иткән, тигән фекер бар...\n- Андрей Андреевич айырылып торған, үҙенсәлекле шәхес ине. Уның "Авось" поэмаһы тәү ҡарашҡа үтә ябай ҙа, ҡайһылыр мәлдә гениаль һәм тәрән мәғәнәле лә кеүек. Миңә уның егеттең ҡыҙға, ҡыҙҙың егеткә ҡарата хистәрен һүҙҙәр аша бирә алыуы оҡшай. Әле булһа мине уның барыһын да һүҙҙәр аша еткерә алыуы хайран итә.\nМин "Юнона һәм Авось" спектаклен актерҙар һәм уларҙың оҫталығы ғына эшләгән, тип әйтә алмайым, - тип дауам итә һүҙен Дроздовский. - Әгәр поэма рок-операға әйләнмәһә, уны баһалаусылар барыбер табылыр ине.\n- Тамашасының һеҙҙең уйынды спектаклдең "алтын составтағы актерҙары" - Караченцев, Шанина һәм башҡалар менән сағыштырыуынан күңелегеҙгә ҡыйын түгелме?\n- Юҡ, һеҙ нимә! Николай Петрович - Хоҙайҙан бирелгән актер. Ул бөйөк сәхнә кешеһе. Һәм Резановты Караченцовтың һәм минең нисек башҡарыуыбыҙҙы тикшереүҙәре, һис һүҙһеҙ, үпкәләтмәй. Беҙ бер төрлө актерҙар түгел. Ғөмүмән, сағыштыралар икән, тимәк, XXI быуаттың "Юнона һәм Авос"ендә үҙенең айырым бер нәмәһе, рок-операның 30 йыллыҡ тарихында барлыҡҡа килгән ниндәйҙер үҙенсәлеге бар. Һәм был бик шәп!\n- Спектаклдәге ниндәй йыр, сәхнә һеҙгә, һеҙҙең донъяға булған ҡарашығыҙға, күңелегеҙгә яҡын?\n- Әйтеүе ауыр. Сөнки һәр йырҙың һәр һүҙе күңелгә үтеп инә. Һәр береһен үҙең кисерәһең. Кисерештәр арта ғына бара. Ахырҙа Кончита менән Николайҙың йәндәре 35 йылдан һуң күктәрҙә ҡауыша. Матур...\n- Ә ауырлыҡ менән бирелгән йыр, сәхнә бармы рок-операла?\n- Тәүгеһе һәм һуңғыһы. Беренсеһе - "Күңелем менән ныҡ арыным" - вокал яғынан ауыр. Ә һуңғыһы - "Аллилуйя!" - эмоциональ яҡтан. Хис-тойғоларҙы контролдә тотоуы ҡыйын, шуға ла йырлауы ла ауыр. Һәм береһе икенсеһенә ҡамасаулай.\n- Николай, һеҙ нисек уйлайһығыҙ, тоғролоҡ һаҡлап, берәүҙең дә һүҙенә ҡарамай, йөрәгеңде генә тыңлап, мөхәббәтеңде 35 йыл буйы көтөргә мөмкинме?\n- Әҙәбиәт бының мөмкин булыуын иҫбат итте. Тормош, үкенескә күрә, киреһен күрһәтә. Хәҙер бик һирәк ҡыҙҙар егетен көтөргә әҙер, ә егеттәр үҙен уратҡан һылыуҡайҙарға күҙ һалмайынса, "үҙенең Кончитаһына" тоғролоҡ һаҡлар, тиһеңме. Ләкин... ҡағиҙәнән ситләшеүҙәр ҙә була - бер-береһенә ысын мәғәнәһендә ғашиҡ кешеләрҙе күрһәң, күңелгә йылы булып китә. Һәм, дөрөҫөн әйткәндә, беҙ, ир-егеттәр, һөйөргә, ышанырға һәм көтөргә һәләтле ҡатын-ҡыҙҙарҙы эҙләйбеҙ...


Журналдар Web Directory: ODP.org > World > Bashkir > Референция > Журналдар Directory\nDirectory of Журналдар Resources\nHome > World > Bashkir > Референция > Журналдар\nБашҡортса журналдарҙың сайттары категорияhы.\nБалалар hәм үҫмерҙәр\nӘҙәби-нәфис һәм ижтимағи-сәйәси журнал.\nФәнни-педагогик һәм методик айлыҡ журнал. Журнал белемһеҙлекте бөтөрөүҙә ҙур роль уйнай, башланғыс һәм ете йыллыҡ белем биреү, әҙәби башҡорт телен индереү проблемаларын яҡтырта. Уның ярҙамы менән башҡорт милли мәктәбе нигеҙҙәре практикаһы, беренсе дәреслектәр, уҡыу-методик ҡулланмалары индерелә.\nҠатын-ҡыҙҙар һәм ғаилә өсөн журнал.\nИжтимағи-сәйәси, фәнни-популяр журнал. Текстар башҡорт, урыҫ, инглиз телдәрендә баҫыла. Журналда публицистика, крайҙы, тарихты өйрәнеү өсөн материалдар; республикала, Рәсәйҙә, донъялағы ижтимағи хәлдәр тураһында мәҡәләләр баҫыла.\nТеатр, музыка, халыҡ ижады, һынлы сәнғәт, кино, телевидение тураһында нәфис-публицистик журнал. Журналда ижтимағи-сәйәси темалаға материалдар, мәҙәниәт тарихы буйынса мәҡәләләр, арҙаҡлы шәхестәрҙең хәтирәләре, драматургтарҙың яңы пьесалары бар.


Бөгөн иртәнге сәғәттәрҙә Өфөлә Газель автомобиле шартлаған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБөгөн иртәнге сәғәттәрҙә Өфөлә Газель автомобиле шартлаған\n22 ноября 2016 ГТРК «Башкортостан»\nБөгөн иртәнге сәғәттәрҙә Өфөлә Газель автомобиле шартлаған. Ваҡиға Тимер юл вокзалы янында теркәлә.\nАсыҡланыуынса, транспорт юл эшселәренеке булған, улар ремонт башҡарып йөрөгән ваҡытта машинала ут сыға һәм шартлау яңғырай, янғын һүндереүселәр 4 минут эсендә ваҡиға урынына килеп етә, әммә был ваҡытҡа автомобиль тулыһынса тиерлек янып өлгөрә. Зыян күреүселәр һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ.\n22 ноября Республика йәмәғәтселеге бөгөн билдәле ғалим һәм фольклорсы, йәмәғәт эшмәкәре Әхмәт Сөләймәновты\n22 ноября Эшҡыуарҙарҙы ниндәй проблемалар борсой


Аты барҙың - ҡанаты бар\n13 Ғинуар , 18:13\nБер көн алда сыҡҡан күҙ асҡыһыҙ һепертмә бураны ла, яуып һалып ҡуйған ҡары ла, сатлама һыуығы ла республиканың бер нисә районы ҡатнашлығында үткән спорт сараһының тейешле кимәлдә үтеүенә ҡамасау булманы. Тәбиғәттең үҙ ҡанундары: ни тиклем генә һалҡын, ҡарлы-буранлы булмаһын, ҡоҙғон-әхмәрҙәрҙе, ҡунаҡтарҙы, көйәрмәндәрҙе ҡурҡытманы, сәмләндереп кенә ебәрҙе. Юлға һалып ҡуйған ҡарҙы даими таҙартҡан техника, сабыш аттары тейәлгән машиналарҙың бер-бер артлы килеп туҡтауы, әллә ҡайҙарға яңғырап торған күңелле көйҙәр, усаҡта бешкән тәмле аш еҫтәре, борхоп ултырған самауырҙар, яланда ҡоролған ҙур тирмә, халыҡтың күплеге ҙур сараның үтеренә ишара ине. Ҡышҡы ат сабыштарын ойоштороусылар, ауылдаштар ярҙамы менән “Аты барҙың – ҡанаты бар” девизы аҫтында үтеп тә китте.\nҠыш уртаһында ат сабыштарын үткәреү Ҡоҙғон-Әхмәр ауылында күптән йолаға әйләнгән, ул бишенсе тапҡыр үткәрелә. Ат-спорт сараһы йыл да төрлө төбәк ат һөйөүселәрен бергә йыя. Был юлы бәйгелә Ҡоҙғон-Әхмәр, Әзекәй, Сосновка, Тимер юл ауылдарынан, Учалы, Бөрйән, Әбйәлил, Архангел, хатта Хәйбулла һәм Дыуан райондарынан да ҡатнаштылар. Күрше Әбйәлил, Учалы, Баймаҡ райондары ат һөйөүселәре бындай ҡышҡы байрамдарҙың даими ҡунаҡтары булһа, Архангел, Хәйбулла, дыуандарҙың тәүгә ҡатнашыуҙары. Яңыраҡ ҡына үҙҙәре ошондай ат-спорт байрамын үткәреп ебәргән Архангел районының Тирәкле ауылы вәкилдәре, Әбйәлилдең Таштимер ауыл хакимиәте башлығы Вәсилә Абсадыева сараны ойоштороусыларҙы, ҡатнашыусыларҙы сәләмләп, был юҫыҡта белореттарҙан өлгө алыуҙарын, уларҙың берҙәм, дәррәү булыуҙарын телгә алып, ат сабышын күрергә ғаиләләре менән килеүҙәрен әйтеп китте. Шулай уҡ, муниципаль район хакимиәтенең агросәнәғәт, ҡулланыусылар баҙары һәм хеҙмәттәрен анализлау, прогнозлау секторы начальнигы Динә Махиянова, Нефтекама филармонияһы директоры Ринат Ғайсин һәм Әзекәй ауылы хакимиәте башлығы, шул уҡ ваҡытта сабыштарҙың алыштырғыһыҙ комментаторы Нажия Вәлиева йыйылыусыларҙы Яңы йыл байрамдары менән ҡотлап, күңелле ялдар, ғәҙел ярыштар, ҡатнашыусыларға еңеүҙәр теләне. Ә Ҡоҙғон-Әхмәр гармунсылары моңло, күңелле көйҙәр һуҙып, барыһын да дәртләндереп кенә ебәрҙе. Урында ат йәнлеләр өсөн төрлө хужалыҡ кәрәк-яраҡтары тәҡдим ителде. Белорет оҫтаһы Азамат Заһитуллин көйәнтә-күнәктәр, һандыҡтар менән бер рәттән хужалыҡта кәрәкле сыбыртҡы, септә һәм башҡа көнкүреш әйберҙәрен күргәҙмәгә ҡуйғайны. Ә бына Учалынан Сәғит Фәхретдинов кашауай саналар, дилбегә эшләү менән шөғөлләнә. Был көндө уның да эштәрен һатып алырға теләүселәр, заказ биреүселәр ҙә күп булды. Киләсәктә оҫта сабыш аттарын һатып алып, ошондай ярыштарҙа ҡатнашыу теләген дә белдерҙе. Ә әлегә юртағы менән балаларҙы санала йөрөтөү менән шөғөлләнә. Йыйылыусылар ат сабыштарын ҡарап ҡына ҡалманы, Йәштәрҙең ял үҙәге базаһында ойошторолған хәрби-патриотик клубы мәргәндәре, “Мырҙағол батыр” проектында ҡатнашыусылары биргән уҡтан атыу буйынса оҫталыҡ дәрестәрен дә алды.\nБәйгелә барлығы 36 юртаҡ майҙан тотто. Улар тоҡомдарға бүленеп, биш заезда билдәле бер арауыҡҡа сапты. Шулай ҙа төп иғтибар башҡорт тоҡомло аттарға бүленде. Уларҙың һәр ҡайһыһы паспортланған һәм “Терра Башҡортостан” ат-спорт турниры ҡатнашыусыһы.\nТәүге заезда паспортлы башҡорт тоҡомло аттар ярышты. Көйәрмәндәрҙең дәррәү алҡышына хатта әсе елле буран да ҡамасау булманы. Турнирҙа ҡатнашыусыларға өҫтәмә сәм генә бирҙе һәм улар ҡарҙы йырып тигәндәй финишҡа атылды. Һөҙөмтәлә, Әбйәлилдән Илфат Ғиниәтов үҙенең “Даръял” ҡушаматлы атында финиш һыҙығын беренсе булып үтте. Икенсе һәм өсөнсө урындарҙы “Намаҙ”ҙа Ғәзим Таһиров (ат хужаһы - Салауат Шайхин, Архангел) һәм Гордей Дятлов (Тимер юл ауылы) алды.\nИкенсе заезда ярым яҡшы тоҡомло аттар көс һынашты. Бында инде учалыларға етеүсе булманы. Пьедесталдың бөтә баҫҡыстарын да улар яуланы. “Алеандор” ҡушаматлы атында (ат хужаһы - Радик Фазлетдинов) Арсен Таипов - I, “Шатлыҡ”та (ат хужаһы - Рөстәм Фазылов) Динар Фазлетдинов - II һәм “Майҙан”ында Илнур Хисмәтов III урындарҙы яуланы. Афарин, учалылар! Әйткәндәй, Учалы районы Уральск ауылынан ете йәшенән атҡа ултырған Арсен Таипов беренсе тапҡыр ғына ҡатнашмай бындай турнирҙарҙа. Ике йыл дауамында Ҡоҙғон-Әхмәр ауылына килеп үҙ көсөн һынап ҡарай һәм призлы урындарҙы яулай. Был юлы ла ике заезда еңде һәм ҡиммәтле бүләктәргә лайыҡ булды егет.\nӨсөнсө заезда “Терра Башҡортостан” турнирында ҡатнашҡан башҡорт тоҡомло аттары уҙышты. Беренсе урын йәнә Учалынан Арсен Таиповта. Был юлы егеткә еңеүҙе “Абрек” ҡушаматлы ат (ат хужаһы һәм тренеры - Радик Фазлетдинов) килтерҙе. Баймаҡ районы Темәс ауылынан “Шейх” ҡушаматлы атында (хужаһы һәм тренеры - Рим Әхмәров) Илназ Мостафин - икенсе, “Осҡон”да Наталья Абдуллина (хужаһы, тренеры - Рәзиф Мәғәфүров, Әзекәй) өсөнсө булып (өҫкө һүрәттә) финиш һыҙығын үтте.\nДүртенсеһе - сана егелгән аттарҙа уҙышыу. Кемдәрҙер, әлбиттә, йәштәр саналарында баҫып, икенселәре ултырып ярышты. Матур тамашаның финалын көйәрмәндәр ҙә ҡыҙыҡһынып, түҙемһеҙләнеп күҙәтте. Кемдәрҙең еңеүсе булыры ла билдәһеҙ ине. Шулай ҙа, Билал ауылынан (Баймаҡ районы) Марат Әбйәлилов “Белка”һында елдереп финиш һыҙығына килеп етте. Ҡоҙғон-әхмәрҙәр Илмир Сәлимов (ат хужаһы - Әмир Йосопов) “Армат”ында, Эдуард Зәбиров “Буян” ҡушаматлы атында икенсе һәм өсөнсө урындарҙы бүлеште.\nАт-спорт турнирының һуңғы заезы - бәйге. Бәйгегә Архангел, Белорет, Бөрйән, Дыуан райондарынан ете юртаҡ сыҡты. Иң-иңдәре - Баймаҡтан Илназ Мостафин һәм “Эльбрус” (Рим Әхмәров), Учалынан Динар Фазлетдинов һәм “Талисман” (ат хужаһы - Айгиз Вәлиев, Ҡоҙғон-Әхмәр), Дыуандан Илгиз Йәһүҙин һәм “Берсерк” (хужаһы - Алексей Бажанов).\nОйоштороусылар иң сағыу тамашаны аҙаҡҡа ҡалдырҙы. Тамашасы алдынан ыңғырсаҡтарын байрамдарҙа ғына таҡҡан ат экипаждары үтте. Саналарында - Ҡыш бабайҙар, Ҡарһылыуҙар, баяр ҡыҙҙары, казактар һәм шаян балалар. Шулай ҙа, иң кульминацион мәле - йыл символы - Барыҫтың (Наталья Абдуллина) атҡа атланып сығыуы булғандыр. Буран ярып алға ынтылған ат менән тау саңғыһына баҫҡан Ҡыш бабай (Рәзиф Мәғәфүров) идара итә. Нәҡ улар гранпри алды ла инде. Беренсе урындарҙы - Фәнис Ямалетдинов, Ғилфан Ҡәҙерғолов, Илмир Сәлимов, икенсе урындарҙы - Рим Абдуллин, Эдуард Зәбиров, Гордей Дятлов алды.\nЗаездар еңеүселәренә Кубок, миҙалдар һәм бағыусылар, ауылдың ат һөйөүселәре әҙерләгән ҡиммәтле бүләктәрҙе муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Илгиз Теләүбаев тапшырҙы һәм артабан да еңеүҙәр теләне. Бағыусылар Наталья һәм Игорь Жариновтар ҙа бүләк әҙерләгән. Ҡупшы итеп эшләнгән дилбегәне Баймаҡтан Илназ Мостафин атлы үҫмергә бүләк итте улар.\nАуыл халҡы, муниципаль һәм урындағы хакимиәт, бағыусылар, ағинәйҙәр, мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре ярҙамы менән ҡышҡы ат сабышы әҙерлекле кимәлдә үтте. Сәй табыны ла, йылы аш та ойошторолдо. Милли ашамлыҡ - ҡаҙыһынан да ауыҙ иттеләр. Һәүәҫкәрҙәрҙең йырҙары ла урынлы булды.\nШишәмбе көнө үткән республика Башлығының оператив кәңәшмәһендә мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова отчет телмәрендә, республика кимәлендәге ат-спорт турнирын үткәреп ебәргән белореттарҙы, атап әйткәндә, ҡоҙғон-әхмәрҙәрҙе маҡтауы ла юҡҡамы ни! Тимәк, һәммәһенә лә "Афарин!" тиергә ҡала.


Райхана апай күлдәктәре | Йәншишмә\nРайхана апай күлдәктәре\nНаписал в 14 июля 2017, 10:15\nОҫта тегенсе апай үҙенең күркәм костюмдары менән.\nБынау бәләкәс кенә балалар кейгән күлдәктәрҙең матурлығы-ы-ы! Үҙҙәренә килешеп тора, эйеме? Белорет районының Береш балалар баҡсаһына йөрөгән бәләкәстәр һәр ваҡыт байрамдарҙа ана шулай милли кейемдәрҙә генә сығыш яһай. Ә ул костюмдарҙы шундай килешле итеп Райхана инәйҙәре теккән.\nРайхана Баһауетдин ҡыҙы Әминева күрше Берештамаҡ ауылында йәшәй. 40 йыл балаларға урыҫ теле һәм әҙәбиәтенән белем биреп, хәҙер хаҡлы ялда. Электән тегенергә яратҡан ханым ана шулай үҙенә яңы шөғөл таба.\nВәт, килешә үҙҙәренә!\n– Тегергә яратһам да, милли кейемдәргә тотонғаным юҡ ине. 2004 йылда беҙҙең Берештамаҡта яңы мәктәп асылды. Уҡытыусылар барыбыҙ ҙа ҡыуанып, шундай дәрт менән эшләп йөрөйбөҙ. Концерттар ҡуябыҙ. Ләкин кейемдәр юҡ. Шунан уйланым-уйланым да, үҙем тегеп ҡарарға булдым. Бергә йыйылып, үҙебеҙҙең аҡсаға туҡыма һәм башҡа кәрәк материалдар һатып алдыҡ. Тырышып камзулдары менән бергә дүрт милли күлдәк тектем. Һәйбәт кенә килеп сыҡты. Теккән һайын оҫтара, етешһеҙлектәремде лә асыҡлай барам. Һуңынан малайҙарға бүректәр менән костюм тектем. Бер заман шул тиклем сәмләнеп киткәнмен. Текмәйенсә тора алмайым. Ниндәйҙер бер күңел талабына әйләнде лә ҡуйҙы. Буш ваҡытым булһа, машинкам артына ултырам. Өйҙә әллә күпме күлдәктәр барлыҡҡа килде. Үҙемә лә тегеп кейҙем. Аҙаҡ күрше ауылдыҡылар ишетеп ҡалып, заказдар бирә башланы. Асынан Ғәтиә тигән апай ейәнсәренә тектереп алып ҡайтып күрһәткән дә артынса унлаған өләсәй килеп етте, – ти Райхана Баһауетдин ҡыҙы.\nҮрмәксенән күрмәксе, аҙаҡ бер-бер артлы ауылдаш инәйҙәр килә башлай. Шулай тегенсенең даны күрше Береш, Ғәбдүк ауылдарына, хатта Өфөгә барып етә. Шулай булмай, Райхана апайҙың күлдәктәре матур ҙа, осһоҙ ҙа бит. Өлкәндәрҙеке 1 мең 500 һум торһа, бәләкәстәрҙеке – 500 – 700 һум. Етмәһә, туҡымаһы ла үҙенеке. Былтыр ғына ул 51 күлдәк теккән. Бәләкәстәрҙең күлдәге – 1, өлкәндәрҙеке 2 көндә әҙер була.\nБынан тыш, Райхана апай ҡорама, аппликация менән дә булыша. Күп итеп төрлө гөлдәр үҫтерә. Баҡсаһы ла шау сәскәгә күмелеп ултыра. Тағы ла оҫта бәшмәксе, үҙҙәре яғында үҫкән ашарға яраҡлы бөтә төрҙәрен дә таный. Еләк бешһә, урмандан ҡайта белмәй. Икенсе йәйгә етерлек итеп ҡайнатмаһын да әҙерләй, туңдыра ла. Хаҡлы ялдамын, тип тик кенә ятмай ул. Шуға ла йәштәрсә дәрт-дарман менән йәшәй, бер ниндәй сир-сырхауҙарға ла бирешмәй.\nРайхана апай шәп кенә рецебы менән дә уртаҡлашты. Тоҙлаған, маринадлаған бәшмәктәре телеңде йоторлоҡ.\nБәшмәктәрҙе маринадлау өсөн йыумаҫ элек уларҙы сүп-сарынан таҙартырға, эшләпәһенән шекәрәһен алырға кәрәк. Юғиһә, тайып тик торасаҡ. Бармаҡтар ҡараймаһын өсөн бирсәткә кейергә мөмкин. Таҙартып бөткәс, тоҙло һыуҙа 10 – 15 минут бешерәбеҙ ҙә өҫтөнә маринад ҡойоп йәнә 5 минут ҡайнатабыҙ. Был ваҡытта күбеген алып торорға кәрәк. Кәстрүлде уттан алғас, һеркә, һарымһаҡ өҫтәйбеҙ ҙә бәшмәктәрҙе стерилләнгән банкаларға һалып, өҫтөн ҡаплап һалҡын урынға алып ҡуябыҙ.\nӘ маринад былай әҙерләнә: 1 литр һыуға 2-шәр аш ҡалағы шәкәр ҡомо, тоҙ, 15 бөртөк ҡара борос, 2 лавр япрағы һалып, кәстрүлде утҡа ҡуябыҙ. 5 минут тирәһе генә бешерәбеҙ ҙә һүндерәбеҙ.\n« Атанан күргән – уҡ юнған\nМилләттәштәр йыйылды «Йәйләү»гә »


Иң көслөһөмө? Башҡорт бәһлеүәне! » Башҡортостан гәзите\nИң көслөһөмө? Башҡорт бәһлеүәне!\n7-07-2012, 04:51 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға\nРекорд артынан рекорд. Исеме Гиннесстың рекордтар китабында лайыҡлы урын биләй. Донъя күләмендәге иң әһәмиәтле ярыштарға тап уны саҡыралар, алҡышлайҙар. Кем тиһегеҙме? Әлбиттә, Рәсәйҙең иң көслө кешеһе, 2005 йылда стронгмен буйынса донъяның вице-чемпионы, башҡорт баһадиры Эльбрус Ниғмәтуллин.\nСиләбе өлкәһенең Арғаяш районында тыуып үҫкән егет әленән-әле иҫ киткес уңыштары менән ҡыуандыра. Ошо көндәрҙә Красноярскиҙа көс экстримы буйынса үткән ярышта БДБ һәм Балтияның иң көслө кешеһе тип танылды. Эльбрустың был төр ярыш буйынса халыҡ-ара матчта икенсе еңеүе булды: тәүге тапҡыр 2008 йылда чемпион титулын яулағайны.\nРәсәй йыйылма командаһында уның менән бергә атҡаҙанған спорт мастеры, донъя чемпионы Владимир Муравлев та сығыш яһаны.\nЯрыш шарттары ҡатмарлы ине: 450 килограмлыҡ “көйәнтә” ташыу, 450 килограмм торған тәгәрмәсте әйләндереү, 90 килограмлыҡ гантель күтәреү, 600 килограмм йөк тотоп 25 метр аралыҡты үтеү, дүрт тонналыҡ йөк машинаһын түңкәреү. Шулай ҙа Рәсәй спортсылары баҙап ҡалманы һәм беренсе урынды яуланы. Икенсе урында – Украина, өсөнсөнө Эстония менән Литва спортсылары алды.\nБашҡорт бәһлеүәнен тиҙҙән Донъя кубогына үтәсәк ярыш көтә. Унан көс экстримы буйынса шәхси беренселектә Мәскәүҙең гран-прийы өсөн алышҡа сығасаҡ. Уңыштар һиңә, милләттәш!


Ауыл ерендә лә заманса ҡала мөхите буласаҡ!\n10 Июль 2018, 12:28\nУҙған йылдан илебеҙҙә “Берҙәм Рәсәй” партияһы етәкселегендә “Заманса ҡала мөхитен булдырыу” өҫтөнлөклө федераль проекты тормошҡа ашырыла башланы. Ул ауыл-ҡала территорияларын комплекслы үҫтереүгә, ихаталарҙы төҙөкләндереүгә, күпләп ял итеү урындарын уңайлы итеүгә йүнәлтелгән. Мәсьәләне хәл итеүҙә тәү сиратта беҙ үҙебеҙ ҡатнашабыҙ – йәмәғәтселек тарафынан тикшереү йомғаҡтары, халыҡтың тәҡдимдәре нигеҙендә программаға индереү өсөн эштәр исемлеге раҫлана. Проект 2022 йылға тиклем иҫәпләнгән.\nҮткән йылда унда Башҡортостан Республикаһының 23 муниципаль берәмеге ҡатнашҡан, 416 йорт алдары һәм 37 йәмәғәт территориялары төҙөкләндерелгән, урамдарға яҡтылыҡ үткәреү, автомобиль туҡталҡаларын, ял итеү урындарын булдырыу эштәре башҡарылған, хәрәкәт итеү мөмкинлеге сикләнгән кешеләр өсөн юлдар, тротуарҙар төҙөкләндерелгән, эскәмйәләр, сүп-сар һауыттары ҡуйылған. Тәртипкә килтерелгән биләмәләрҙә балалар өсөн заманса уйын һәм спорт комплекстары барлыҡҡа килгән.\nБыйыл проектта бөтә муниципаль берәмектәр ҙә ҡатнаша. Муниципаль программаларҙы финанслауға барлығы бер миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтеләсәк, шул иҫәптән федераль бюджеттан – 891 миллион һум, Башҡортостан Республикаһы бюджетынан – 175 миллион һум. Сумманың өстән ике өлөшө күп фатирлы йорттарҙың ишек алдарын төҙөкләндереүгә, ә өстән бер өлөшө мөһим йәмәғәт урындарын яҡшыртыуға бүленә.\nФедераль проект сиктәрендә бойомға ашырылған “Башҡортостан Республикаһы Йылайыр районы муниципаль районы Йылайыр ауыл биләмәһе ауыл советында заманса ҡала мөхитен булдырыу” муниципаль программаһы буйынса район үҙәгенең Ҡыҙыл партизандар урамында урынлашҡан 96А һәм 96Б һанлы күп фатирлы ике йортта төҙөкләндереү эштәре башланған да инде.


Өфөлә «Ҡаршылыҡтарҙы емереп» III балалар ижады фестивале финалсыларын һайлайҙар // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә «Ҡаршылыҡтарҙы емереп» III балалар ижады фестивале финалсыларын һайлайҙар\n14:29, 9 ноября 2015 Йәмғиәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 9 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\nӨфөлә «Ҡаршылыҡтарҙы емереп» III төбәк-ара балалар ижады фестивале финалсыларын һайлап алыу башланды. Фестивалде «Газпром трансгаз Өфө» компанияһы һәм «Культпросвет» коммуникация агентлығы менән берлектә республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ойошторған. Конкурстың маҡсаты — һау һәм физик мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙы бер ижади майҙанда берләштереү.\nБыйылғы фестивалдең девизы: «Кешеләрҙең һәммәһе лә мөһим!», һөнәри йүнәлеш һәм һөнәр һайлау темаһына арналған. Номинациялар элеккесә: «Инструменталь ижад», «Вокаль ижад», «Хореография», «Үҙенсәлекле жанр». Ойоштороу комитеты Волга буйының биш төбәгенән 200-ҙән ашыу ғариза ҡабул иткән. Былтыр Волга буйы федераль округының өс төбәгенән 50 ғариза килгәйне.\n«Былтыр ошо конкурста ҡатнашыуыбыҙ менән бик ҡәнәғәтбеҙ, — тип һөйләне һаңғырау балалар өсөн «Хыял» ижад студияһы етәксеһе (Башҡортостандың Баҡалы ауылы) Алевтина Елисеева. — Инвалид балаларҙың тамашасылар алдында, айырыуса шундай ҙур матур сәхнәлә сығыш яһау мөмкинлеге аҙ. Уларҙың тәьҫораттары бер йылға етте. Хәҙер сираттағы бәйгегә әҙерләнәбеҙ».\nЕңеүселәр 15 ноябрҙә иғлан ителәсәк. Быйыл конкурсанттарҙы республиканың һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһы директоры Айгөл Әминева, «Башҡортостандың мәҙәни мираҫы» республика йәштәр йәмәғәт ойошмаһы идараһы рәйесе Гөлнара Бәҙри, Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Альбина Нуриманова, һаулығы буйынса мөмкинлектәре сикләнгән балалар һәм үҫмерҙәр өсөн реабилитация үҙәге директоры урынбаҫары Ирина Фәтҡуллина, Өфөләге балалар сәнғәт мәктәбенең хор бүлеге мөдире Яна Янситова баһалай. Дистанцион жюри ағзалары — актриса Эвелина Бледанс һәм «Comedy Club» телетапшырыуы резиденты Сергей Кутергин.\n3 декабрҙә Өфөнөң Конгрес-холында 10 финалсы ҡатнашлығында гала-концерт уҙа. Был көндә майҙансыҡта инвалид балалар яһаған әйберҙәр йәрминкәһе, һөнәрҙәр йәрминкәһе һәм төрлө ижади оҫталыҡ кластары ойошторола. Инеү ирекле, сара көндөҙгө сәғәт 1-ҙә башлана.\nТеги: «ҡаршылыҡтарҙы емереп» фестивале,инвалид балалар