«Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамы Муса батыр Мортазиндың иҫтәлегенә арналды | Всемирный курултай башкир\nҠапҡа тыштарына шарҙар эленгән, һыйлы өҫтәлдәр күренә, урамда осрашҡан кешеләр күрешә, ҡосаҡлаша, музыка, гармун тауышы яңғырай. Көсөк-Маяҡ ауылында оло йыйын – ауылдаштар осраша. Байрам ошо ауылдан сыҡҡан башҡорт халҡының бөйөк улы, Граждандар һуғышы ҡаһарманы, полководец, өс Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры Муса Мортазиндың тыуыуына 125 йыл тулыуға арналды. Төрлө тарафтарҙа йәшәүсе ауылдаштар, яҡташтарҙан тыш халҡыбыҙ геройы иҫтәлегенә арналған сараға билдәле шәхестәр – Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, республиканың Ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе, Наурыҙ ауылы ҡыҙы Рәшиҙә Солтанова, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының ғилми етәксеһе, филология фәндәре докторы Фирҙәүес Хисаметдинова килгәйне. Ҡунаҡтарҙы ҡыҙыл армеецтар кейемендәге һыбайлылар ҡаршы алды һәм полководец музейына саҡлы оҙата барҙы.\nМуса Лут улы Мортазин 1891 йылдың 20 декабрендә Күбәләк-Тиләү волосының Көсөк ауылында донъяға килә. 1912 йылдың көҙөндә батша хөкүмәтенә хеҙмәткә алына һәм артиллерия подразделениеһына тәғәйенләнә. Һуғыш башланғас, 1914 йылдың йәйендә ул хеҙмәт иткән артбригада румын фронтына күсерелә.\n1917 йылғы Февраль революцияһы Муса Мортазин күңелендә милли азатлыҡ сатҡыларын уята. III Бөтә Башҡорт Ҡоролтайында, 1918 йылда Ҡазанда үткән Бөтә Рәсәй мосолмандарының II съезында ҡатнаша. Яҡташыбыҙ – башҡорт халҡына автономия алып биреүгә күп көс һалған дәүләт эшмәкәре.\n1918 йылдың 17 февралендә Муса Мортазин Башҡортостандың Ваҡытлы Революцион советы ағзаһы итеп һайлана. Тыуған яғына ҡайтып Тамъян-Ҡатай кантонында милиция органдары ойоштора. Башҡорт ғәскәрендә эскадрон, полк командиры була. Башҡорт кавалерия бригадаһына етәкселек итә. 1920-1922 йылдарҙа БАССР-ҙың хәрби эштәр буйынса халыҡ комиссары, Башҡортостан Үҙәк Башҡарма комитеты рәйесе була.\n1922 йылда Муса Мортазинды Мәскәүгә саҡыртып алалар. Ул 1924 йылда юғары хәрби-педагогика мәктәбен, 1927 йылда Фрунзе исемендәге хәрби академияны тамамлай.\n1928-1937 йылдарҙа – Ҡыҙыл армияның аттар төҙөкләндереү бүлегенең башлығы. Өс Хәрби Ҡыҙыл Байраҡ ордены, алтын сәғәт, көмөш ҡылыс менән бүләкләнә. 1935 йылда уға генерал-полковник дәрәжәһе бирелә.\n1937 йылдың 31 майында ҡулға алына. 27 сентябрендә «халыҡ дошманы» тигән ялған ғәйеп менән атып үлтерелә. Бинахаҡҡа ғәйепләнгән Муса Мортазин 1956 йылда аҡлана.\nАта-әсәһенең йорто урынында 1990 йылда «Озерный» совхозы ярҙамы менән Муса Мортазиндың йорт-музейы төҙөлә. Бөйөк полководецтың 100 йыллыҡ юбилейы айҡанлы ишектәрен аса ул. Музейҙа Муса Лут улының тормошона һәм эшмәкәрлегенә ҡағылышлы архив документтары, фотолар, һүрәттәр, китаптар, яҙмалар – бөтәһе 900-ҙән ашыу экспонат тупланған. Реабилитацияланғандан һуң ғаиләһенә ҡайтарылған Ҡыҙыл Байраҡ ордены ла бында һаҡланы. Байрам көндө Рәшиҙә Солтанова тағы бер әйбер менән тулыландырҙы музейҙы – ул Муса Мортазиндың шәхси көмөш ҡалағы. Шулай уҡ китаптар, хаттар тапшырылды.\n2015 йылда иҫтәлекле йорт мәҙәниәт учреждениелары араһында үткән республика конкурсында ҡатнашып, 90 мең һумлыҡ грант алыуға өлгәшкән. Был аҡса Муса Мортазин музейының виртуаль вариантын төҙөүгә йүнәлтеләсәк. Йәғни, ноябрь айынан һәр теләүсе интернет селтәре аша ғына музейҙы ҡарай аласаҡ.\nҮҙәк район китапханаһы хеҙмәткәрҙәре күргәҙмә әҙерләгәйне. Унда Муса Мортазин тормошо һәм эшмәкәрлеге буйынса алып барылған эҙләнеү-тикшеренеү материалдары, М. Ямалетдинов, Р. Насиров, Ғ. Шафиҡов авторлығындағы китаптар, төшөрөлгән видеофильмдар буйынса мәғлүмәттәр урын алған.\nЯңы дәүерҙең Салауаты\nАртабан сара Көсөк-Маяҡ ауылы эргәһендәге яланда дауам итте. Сәхнәләге һәр сығыш, концерт номеры яугир иҫтәлегенә бағышланды. Ауылдың ағинәйҙәр ойошмаһы ағзалары Муса Мортазиндың әсе яҙмышын шиғри юлдар аша йөрәктәргә үтеп инерлек итеп яңғыратты. 46 йыл ғүмерендә Муса Лут улы халыҡ азатлығы, ере, иле өсөн ҙур эштәр атҡарып өлгөрә. Әлбиттә, үҙенә «халыҡ дошманы» мөһөрө тағылыуы, ошо арҡала ғаиләһенең, яҡындарының ыҙа сигеүе өсөн түгел. Ул да ни бары бәхетле булырға теләгәндер. Тормош иптәше репрессияланғас, Фатиха апай алты балаһы менән ҡала. Иң кескәйҙәре Асҡар бишектә генә ятҡан сабый була.\n– Әсәйем Ғәлимә Мортазина – Муса Лут улының һеңлеһе. Бөйөк шәхестең аяныслы яҙмышының шаңдауы туғандарына ла ҡағылды. Үҙ миҫалымдан сығып ҡына әйтәм, атайым Искәндәр 1937 йылда, Муса ағайҙың кейәүе булғаны өсөн, Свердловск ҡалаһында 3-сө курста уҡып йөрөгәндә академиянан ҡыуыла, аҙаҡ бер-нисә тапҡыр партиянан сығарыла. 1954 йылда Фатиха әбей ауылға ҡайтҡас, күптәр уның менән аралашырға ҡурҡа ине. Шулай ҙа, беҙҙең ғаилә Фатиха әбей, Шәүрә Муса ҡыҙы менән яҡын булды. Ошондай интегеүҙәр, ыҙа сигеүҙәрҙе күргән Мортазиндар нәҫеле өҙөлөргә тейеш түгел. Батырыбыҙ данын юғалтырға хаҡыбыҙ юҡ. Ауылды һаҡлайыҡ, үткәнебеҙҙе онотмайыҡ, мәшһүр шәхестәребеҙ менән ғорурланайыҡ, – тине Рәшиҙә Солтанова. Ул, шулай уҡ, республика Ҡатын-ҡыҙҙар союзы исеменән яҡташтарына иҫтәлекле бүләктәр ҙә тапшырып үтте.\nМуса Мортазин шәхесен М. Шолоховтың «Тымыҡ Дон» әҫәрә геройы Григорий Мелехов менән сағыштырҙы үҙ сығышында телсе Фирҙәүес Ғилметдин ҡыҙы Хисаметдинова.\n– Башҡорттар – ирекле, атлы, ерле халыҡ. Ҡыҙылдарҙан да, аҡтарҙан да ул таланған, кемеһе дуҫ, ҡайһыһы дошман – аңламаған. Ошо мәлдә милләте һаҡлап ҡалыу тап ошо Муса Мортазин һәм уның кеүек башҡорт ир аҫылдары арҡаһында ғына мөмкин була. Муса Лут улы – Шолохов геройы кеүек үк халыҡты тергеҙеүсе типик образ, – тине ул.\nНәҫел ебен дауам итеп\nБөгөн Көсөк-Маяҡ ауылында бөтәһе 56 йорт, 200-гә яҡын кеше иҫәпләнә. Ғәҙәттәгесә, «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамы айҡанлы төрлө номинациялар буйынса конкурстар иғлан ителгән. Килгән ҡунаҡтар ҡулынан еңеүселәргә иҫтәлекле бүләктәр һәм дипломдар тапшырылды. «Йәш парҙар» номинацияһында Ирина һәм Фәнис Ғатауллиндар, Ләйсән һәм Азат Сәйфуллиндар, Алина һәм Таһир Сәҙриевтар, «Күп балалы ғаилә» – Гөлназ һәм Өлфәт Ғатауллиндар, Гөлшат һәм Илдус Мәсәлимовтар, «Өлгөлө ғаилә» номинацияһында Альбина һәм Рөстәм Ғүмәровтар, Нәйрә һәм Бүләкбай Мөхәмәҙиевтар, Гөләйшә һәм Вәис Мөхәмәҙиевтар, Гөлназ һәм Ирек Һунарғоловтар, «Юбилярҙар – 50 йыл бергә» –Мөхтәримә һәм Фәрүәз Сәлимовтар, Гөләйҙә һәм Ғәлиулла Мәғәфүровтар ғаиләләре билдәләнде. «Ауылдың иң йәш кешеһе» – Сыңғыҙ Мәсәлимов һәм иң оло апайҙары – Әсмә Ҡунаҡбаева, Мәрхәбә Нурмөхәмәтова, Әсмә Мөхәмәҙиева ла иғтибарһыҙ ҡалманы. «Ветеран уҡытыусылар» номинацияһында мәғариф отличниктары Гөлсирә һәм Рәсүл Ғариповтар, Тәғзимә Шәкирйәнова тәбрикләнде.\nНәйрә һәм Бүләкбай Мөхәмәҙиевтар ғаиләһе 57 йыл татыу ғүмер кисергән. Нәйрә Шаһибал ҡыҙы колхозда һауынсы, һарыҡ ҡараусы, аҙаҡтан мәктәптә иҙән йыуыусы булып хеҙмәт итә. Бүләкбәй Әхмәт улы ғүмер буйы тракторсы була. Мөхәмәҙиевтар дүрт ҡыҙ ҙа бер ул тәрбиәләп үҫтергәндәр. Уларҙың һәр ҡайһыһы үҙ донъяһын ҡороп, хәҙер инде үҙҙәре олатай-өләсәй булғандар.\n– Аллаға шөкөр, 11 ейән-ейәнсәрҙәребеҙ, бер бүләсәребеҙ бар. Ярты быуаттан ашыу ғаилә тормошо эш, балалар тәрбиәләү менән үтте. Һикәлтәле саҡтары ла булды, әммә түҙгәнгә – түш, тиҙәр. Ауылда матур йәшәгән йәш парҙар бар, уларҙың да алтын, зөбәржәт туйҙарғаса ғүмер кисереүҙәрен теләйем, – тине диплом алыусы Нәйрә Шаһибал ҡыҙы.\nӘ бына Ләйсән һәм Азат Сәйфуллиндарҙың ғаилә тормошо әле башланып ҡына тора. Улар өс йыл элек өйләнешкән. Айназ исемле ул тәрбиәләйҙәр. Ләйсән Илсе ауылына килен булып төшкән, декрет ялына сыҡҡансы мәктәптә балаларҙы уҡыта. Тормош иптәше –таксист.\n– Йәш ғаиләгә тормош көтөүе еңелдән түгел бөгөн. Ата-әсәйҙәргә рәхмәт, улар ярҙамынан тыш булмай. Бөгөн «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!»ға тип килдек. Сара оҡшай, бик күңелле, – тине Ләйсән.\nМатур концерт байрам бәҫен күтәрҙе. Бөйөк йырсыбыҙ Абдулла Солтановтың, Учалы филармонияһы артистары, «Ләйсән» халыҡ бейеүҙәре ансамбле, «Оҙонгүл» балалар бейеү, Ҡунаҡбайҙың «Толпар» өлгөлө ҡурайсылар ансамблдәре, Уральск ауылының «Йәйғор» фольклор коллективы һәм, әлбиттә, һәләтле көсөктәрҙең үҙҙәре әҙерләгән сығыштары күңелдәрҙе дәртләндерҙе.\n«Байрамғол» агрофирмаһы» һыбайлыларының уйындары ауылдаштар осрашыуының сағыу өлөшө булды тиһәм, яңылышмам. Фәрхәт Мортазин, Радик Мәүлитбаев, Миңлейәр Сәйфелмөлөков сабып барған килеш аттан ергә ырғып, кире менеп ултырҙы, ҡырын ятып, артҡа ҡарай ултырып, эйәргә тотонған килеш һауала аҫылынып, эйәр өҫтөнә аяҡ үрә баҫып сапты. Бындай оҫталыҡты күреп, халыҡ берсә һоҡланды, берсә йөрәктәрен устарына тотоп, «аһ» тиеүҙән саҡ тыйылып ултырҙы. Һыбайлыларҙы Муса Лут улы тоҡомонан булған I категориялағы тренер Гөлниса Мортазина әҙерләгән.\nЙыйын майҙанында сауҙа нөктәләре ойошторолдо. Балалар батутта һикерҙе, сәпкә атып, ауыш бағанаға менеп бүләктәр отто.\nҒәлимовтар нәҫеле өсөн был көндө икеләтә байрам булды: ауылдаштар осрашыуынан һуң төрлө тарафтарҙан килгән туған-тыумасалар бергә йыйылды. Роза Ғәлимова сараға тормош иптәше менән Межозерный ҡасабаһынан килгән.\n– Бик матур сара бара, күңелле концерт күрһәттеләр. Ауыл бөтмәй, күркәмләнә генә бара, үҙ яйына донъя көтөүе менән һөйөндөрә. Бөгөн кешеләр, туған-тыумасалар артыҡ аралашмай, үҙ ҡаҙанында ғына ҡайнап йәшәй. Ә «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамы яҡташтарҙы бергә йыя. Сараны ойоштороусыларға ҙур рәхмәт, – тип шатлығы менән уртаҡлашты Роза ханым.\nУчалы районы «Яйыҡ» гәзите хәбәрсеһе\n« Йәшлек ялҡыны, йәшлек дәрте өҫтәне йыйын\nБашкиры минской земли провели йыйын »


Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында Баязит Бикбайҙың «Салауат Юлаев» операһы йәнә тамашасы хөкөмөнә сығарылды\nЯңы ҡуйылышта тәҡдим ителгән әҫәр күренекле башҡорт композиторы Заһир Исмәғилевтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған. Әйткәндәй, тәүге тапҡыр сәхнә әҫәре 1955 йылда ҡуйылған. Ошонан һуң ул тағы ла өс тапҡыр үҙгәртелеп сәхнәгә сығарыла. Заманса алымдар, видеоинсталяция менән байытылған сираттағыһы халыҡты 18-се быуат ваҡиғаларына алып ҡайта. «Салауат Юлаев» операһы нисәмә быуын тамашасыһы өсөн милли символ, легенда, йылъяҙма булып ҡала.\n«Салауат Юлаев» операһына шулай уҡ «Салауат Юлаев» хоккей командаһы ла тамаша ҡылды. Спорт коллективы башҡорт телендә барған спектаклдән ҡәнәғәт булыуын йәшермәне. Башҡорт халҡының үткәненә байҡау яһаған сәхнә әҫәренән һуң, спортсылар төп ролде башҡарыусыны сәкән һәм хоккей клубы костюмы менән бүләкләне.\nИгорь Захаркин, «Салауат Юлаев» хоккей командаһы баш тренеры: «Салауат Юлаев символында ысын мәғәнәһендә, ғорурлыҡ, ҡаһарманлыҡ өлгөһө ярылып ята. Ысын атлеттар өсөн был бик мөһим. Образды боҙ майҙанында ла һынландырырға тырышыуыбыҙ шулай уҡ, батырлыҡҡа тиң, тип әйтергә инем. Ижади коллективҡа ҙур эш башҡарғандарына оло рәхмәтемде белдерәм».


—Студент йылдары—иң күңелле мәл. Ятаҡта тормош гөрләй. Сибай, Стәрлетамаҡ ҡыҙҙары менән бер бүлмәлә йәшәйбеҙ. Каникул осоронда бер-беребеҙгә ҡунаҡҡа йөрөшәбеҙ. Мин университеттың бюджет бүлегендә уҡыйым. Ныҡыш һәм сос булһаң, барыһына ла өлгөрәһең. Уҡыуҙан һуң типографияла оператор булып эшләйем,—тип һөйләй яҡташыбыҙ.\nFүмерендә тәүге тапҡыр ҙур ҡалаға барып эләккән ҡыҙға барыһы ла ҡыҙыҡ тойола. «Бигерәк тә метрола йөрөүе оҡшай. Кешеләрҙең күплеге, уларҙың торош-ҡиәфәте иғтибарҙы йәлеп итә. Мәскәүҙә «Башстудент» тигән ойошма бар. Тыуған яҡтарҙы, ата-әсәйемде, туғандарымды ныҡ һағынған мәлдә ошо берекмәләге яҡташтар менән осрашыу күңелгә йылылыҡ бирә»,—ти ул.\nНаҙгөл каникулдар мәлен ашҡынып көтөп ала. Ауылға ҡайтып, ата-әсәһе һәм туғандары менән аралашыуҙан көс-дәрт, илһам ала. Атаһы Камил Фәйзрахман улы «Башҡорт баҡыры» йәмғиәтендә водитель булып эшләһә, әсәһе Әҡлимә Зыя ҡыҙы—уңған йорт хужабикәһе. Ағаһы Данис вахта ысулы менән Себер тарафтарына йөрөп эшләй. Улар Наҙгөлдөң һөнәр алып тиҙерәк тыуған яҡтарына ҡайтыуын теләй.


Баш ҡала халҡы торлаҡ проблемаларына һәм тарифтарҙың нигеҙһеҙ артыуына зарланды // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡала халҡы торлаҡ проблемаларына һәм тарифтарҙың нигеҙһеҙ артыуына зарланды\n11:09, 11 сентября 2015 Иҡтисад\nӨфөләр торлаҡ проблемаларына һәм тарифтарҙың нигеҙһеҙ артыуына зарланды. 10 сентябрҙә Торлаҡ һәм төҙөлөш күҙәтеүе буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Динар Дияров Дмитрий Медведевтың йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашты.\nБаш ҡалала йәшәүселәр төрлө һорауҙар һәм теләктәр менән мөрәжәғәт итте. Ухтомский урамындағы йорт вәкилдәрен йорттоң подвалын яңынан планлаштырыуҙың законлылығы һәм унда йәшәүҙең хәүефһеҙлеге борсой.\nОрджоникидзе районында йәшәүсе йылылыҡ өсөн тарифты нигеҙһеҙ арттырыуҙары хаҡында һөйләне.\nДинар Дияров һәр мөрәжәғәт буйынса ғаризалар һәм тейешле материалдар ҡабул итте. Закон сиктәрендә кешеләргә кәрәкле ярҙам күрһәтеләсәк.\n«Нигеҙҙә беҙгә дөйөм йорт милке менән идара итеүгә, капиталь ремонтҡа, торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләүҙәр иҫәпләүгә, авариялы йорттарға ҡағылышлы һорауҙар менән киләләр. Дәүләт комитеты хәл итә алырлыҡ бөгөнгө мәсьәләләр буйынса күсмә тикшереүҙәр үткәрәсәкбеҙ», — тине Торлаҡ һәм төҙөлөш күҙәтеүе буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары.\nТеги: граждандарҙы ҡабул итеү,торлаҡ-коммуналь хужалыҡ,тарифтар


Башҡортостан ғалимдары ауыл хужалығы тармағындағы сираттағы асышҡа патент алды. Аграр университет нигеҙендә уйлап табылған ҡоролма баҫыуҙа уңышты юғалтыуһыҙ йыйырға һәм яғыулыҡта экономияларға мөмкинлек бирә.\nБР Өфө ҡалаһы ҡала округы Совет районы Хакимиәтене... 02.02.2018 228 просмотров\nБашҡортостан ғалимдары ауыл хужалығы тармағындағы сираттағы асышҡа патент алды. Аграр университет нигеҙендә уйлап табылған ҡоролма баҫыуҙа уңышты юғалтыуһыҙ йыйырға һәм яғыулыҡта экономияларға мөмкинлек бирә. Әлегә аҡыллы технология 4 комбайнға ғына урынлаштырылған. Илшат Баҡыев буласаҡ механизаторҙы Рәсәй ғалимдары уйлап тапҡан ҡоролманы сит ил тракторына урынлаштырыу, ҡулланыу нескәлектәре менән бүлешә. Уның ярҙамында техника күпме дизель яҡҡанын да, ниндәй юл үткәнен дә белергә мөмкин. Ә махсус программала ауыл баҫыуҙары картаһы һыҙылып үтелгән маршрут һаҡланып бара, уны аҙаҡ компьютерҙа ҡарарға мөмкин.\nБыл аҡыллы технология яғыулыҡта ғына 11 процент экономия бирә. Әле республика буйынса 1 меңдән ашыу техникаға был йыһаз ҡуйылған. Ҡоролма ураҡ барышын тулыһынса контролгә алырға ла һәләтле. Комбайн иген урған ваҡытта сәғәтенә 5 саҡрымдан да шәп барырға тейеш түгел, юғиһә башаҡтар һуғылып бөтмәйенсә һаламға сығарып ташлана. Ә механизатор план артынан ҡыуып был талапты үтәмәй. Программаға һалынған тиҙлек арттырылһа фермерҙың кеҫә телефонына сигнал килә. Әммә баҫыу шарттарында уны ҡулланыу бик үк уңайлы түгел, сөнки бөтә ерҙә лә интернет юҡ. Ә етәкселәр ялан башынан күҙәтергә күнеккән. Шул саҡ аграр университеты ғалимдарында ҡоролманы урын еренә еткереү идеяһы барлыҡҡа килә лә инде. Идея биреп һынауға ризалашҡан Илеш районындағы хужалыҡ быйыл ураҡ кампанияһында ғына сығымдарҙы 10-12 процентҡа ҡыҫҡарта алған.\nКиләсәктә Рәсәй ғалимдары уйлап тапҡан технологияның Башҡортостан белгестәре тарафынан яңыртылған варианттағы ҡоролмаһы республиканың һәр хужалығына барып етергә тейеш. Әле ауыл хужалығы министрлығында аграрийҙарға был йәһәттән ярҙам саралары өйрәнелә.


Барыһы ла халыҡ өсөн » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Иҡтисад » Барыһы ла халыҡ өсөн\nБарыһы ла халыҡ өсөн 05.03.2019 // Иҡтисад\nРеспублика етәксеһе Ҡариҙел, Асҡын, Борай райондарында эш сәфәрендә булды.\nҠариҙел районы үҙәгендә “Урман форумы” үткәрелеүе тураһында гәзиттең сайтында хәбәр иткәйнек инде. Республикабыҙҙа беренсе тапҡыр ойошторолған йыйынға Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров етәкселек итте.\n– Урман – беҙҙең милли байлығыбыҙ, мәҙәниәтебеҙ, тарихыбыҙ һәм донъяға ҡарашыбыҙ, – тине Радий Фәрит улы, оло сараға йыйылғандарҙы сәләмләп. – Йәшел байлыҡты һаҡлау һәм урманды намыҫлы файҙаланғандарҙы яҡлау талап ителә.\nЙыйын алдынан республика етәксеһе Ҡариҙел районының бер нисә предприятиеһында булды. Александровка ауылында уға “Луч” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең ағас эшкәртеү участкаһында экспортҡа тип бысылған материалдарҙы күрһәттеләр. Инвестиция проектының күләме — 10 миллион һум. Проект менән, мәҫәлән, Балтик буйы илдәре әле үк ҡыҙыҡһына икән. Предприятие етәксеһе урынбаҫары Рөстәм Хисмәтуллин әйтеүенсә, бындағы ҡеүәттәр йыл һайын 20 мең кубометр ағас эшкәртергә һәләтле, шуның байтаҡ өлөшө уларҙың үҙ диләнкәһенә тура килә. Бында Радий Хәбиров республика ҡаҙнаһынан субсидия иҫәбенә алынған яңы техниканы ла ҡараны, кешеләрҙең эш шарттары һәм хеҙмәт хаҡы менән ҡыҙыҡһынды.\nМагинск ауылында иһә төбәк етәксеһе райондағы иң ҙур ағас эшкәртеүселәрҙең береһе “Альпийский” йәмғиәтенең эше менән танышты. Предприятие брус, таҡта, евровагонка, плинтус, тәҙрә, ишек, баҡса өсөн мебель һәм башҡа тауарҙар етештерә. Етәксеһе Венера Фәйезова раҫлауынса, компания ағас йорттар һалыу менән шөғөлләнә. Былтыр ғына ла улар ошондай ун йорт төҙөп ҡуйған.\nЙәшәү сығанағы булған йәшел байлығыбыҙҙың көнүҙәк мәсьәләләрен уртаға һалып һөйләшеүҙе маҡсат итеп ҡуйған форумда Дәүләт Думаһы һәм Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, район хакимиәттәре башлыҡтары, республиканың Урман хужалығы министрлығына ҡараған ойошмалар, урман сәнәғәте комплексы предприятиелары, урман участоктарын ҡуртымға алған урта һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡ берәмектәре ҡатнашты.\nТүңәрәк өҫтәлдәрҙә һәм пленар ултырышта урманға дәүләт идаралығының йоғонтолоҡ кимәле, урманды күп маҡсатлы файҙаланыуҙың киләсәге, был тармаҡтағы эшҡыуарлыҡҡа ярҙам һәм башҡа проблемалар тураһында фекер алышыу барҙы. Район хакимиәттәре башлыҡтарының да, урмансыларҙың да, ошо тармаҡта үҙ предприятиеларын асҡан эшҡыуарҙарҙың да һорауҙары күп ине. Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһенең беренсе урынбаҫары Ринат Бәширов, сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министры Алексей Карпухин, республиканың Урман сәнәғәтселәре ассоциацияһы советы рәйесе Владимир Канибер, урман хужалығы министры урынбаҫары Венер Вахитов был сараларҙа модераторҙар вазифаһын үтәне.\nБашҡортостандың урманға бай төбәк икәне бөтә донъяға билдәле, шуға күрә был тармаҡтағы һәр һөнәрмәнгә ошо форумда урмансылыҡтың киләсәген нисек күреүе хаҡында сығыш яһау мөмкинлеге бирелде.\nФорум башланырҙан саҡ ҡына алдараҡ урман предприятиелары етештергән продукция төрҙәренең һәм урман техникаһының күргәҙмәһе асылды.\nИртәгәһенә республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров Асҡын районына юлланды.\nҠышлауйылға ауылында төбәк етәксеһе республиканың 100 йыллығы айҡанлы яңы мәктәп төҙөлөшөн ҡарап сыҡты. Белем усағы 120 уҡыусыға иҫәпләнә. Бында заманса спорт залы бар. Проекттың дөйөм хаҡы 175 миллион һум тәшкил итә. Ошонда уҡ 60 балаға иҫәпләнгән баҡса ла урынлашасаҡ.\nИҫке Ҡаҙансы ауылында төбәк етәксеһе Еңеү паркындағы мемориаль комплексҡа сәскә һалды. Артабан ул 2016 йылда асылған күп функциялы мәҙәни үҙәккә юлланды. Бер ҡыйыҡ аҫтында бында ауыл клубы, китапхана, балалар уйын һәм тренажер бүлмәләре, ауыл Советы хакимиәте урынлашҡан. Радий Хәбиров клубҡа күпме кеше йөрөүе, ижади коллективтарҙың эшмәкәрлеге менән ҡыҙыҡһынды, урындағы китапханаға республика Рәсәй китап союзынан алған 100 китапты тапшырырға ҡушты.\nАуыл клубында республика етәксеһе урындағы халыҡ менән осрашты, биләмәне үҫтереүҙең көнүҙәк мәсьәләләрен тикшерҙе. Күтәрелгән темалар газ үткәреүгә, урамдарҙы яҡтыртыуға, сүп-сар йыйыуҙың яңы системаһына, транспорт тәьминәтенә, ауылды төҙөкләндереүгә ҡағылды. Радий Хәбиров әйтеүенсә, муниципалитеттарҙа сығарылған дөйөм таралған файҙалы ҡаҙылмаларҙы ауыл ихтыяжы өсөн файҙаланыу урамдарҙы йылдам тәртипкә килтереү мөмкинлеген бирәсәк.\nИҫке Ҡаҙансыла республика етәксеһе шулай уҡ мәктәпте һәм 3 130 кешене хеҙмәтләндергән амбулаторияны ҡарап сыҡты.\nРайон үҙәге Асҡында ул халыҡ менән аралашты. Улар биләмәгә газ үткәреү мәсьәләһен күтәрҙе. Ошонда уҡ Радий Хәбиров район мәҙәниәт йортон капиталь ремонтлау барышын тикшерҙе. Объектта эште йыл аҙағына тиклем тамамлау күҙаллана.\nТөбәк етәксеһе шулай уҡ Асҡын үҙәк район дауаханаһы поликлиникаһында булды. Ул тейешле ҡорамалдар, медицина кадрҙары менән тәьмин итеү мәсьәләһен күтәрҙе. Әле дауаханала балалар теш табибы юҡ. Бынан тыш, маммографҡа ихтыяж бар. Радий Хәбиров республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығы етәкселегенә тейешле күрһәтмә биреләсәге тураһында әйтте.\nКиләһе туҡталыш – Борай районы.\nШабай ауылында төбәк етәксеһе балалар йортон ҡарап сыҡты. Бында тәрбиәләнеүселәр хоккей менән мауыға һәм бер нисә тапҡыр төрлө кимәлдәге ярыштарҙа еңеп сыҡҡан. Радий Хәбиров уларҙы Өфөгә “Салауат Юлаев” менән “Металлург” араһындағы уйынды ҡарарға саҡырҙы. Уҡытыусылар әйтеүенсә, учреждениеға хоккей майҙансығы һәм спорт залын ремонтларға кәрәк.\nБалалар йорто менән бер бинала фельдшер-акушерлыҡ пункты һәм дөйөм белем биреү мәктәбе урынлашҡан. ФАП-та республика етәксеһе фельдшер Айһылыу Йәһүҙина менән аралашты, дарыуҙар, ҡорамалдар менән тәьмин ителеү кимәле, рецептар яҙыу, ауырығанлыҡ ҡағыҙҙары тултырыу мөмкинлеге менән ҡыҙыҡһынды. Балалар йортонда тәрбиәләнеүселәр уҡыған мәктәптә Радий Хәбиров уҡытыусылар коллективы менән биш көнлөк уҡыу аҙнаһына күсеү мәсьәләһен тикшерҙе.\nШүнәк ауылында республика етәксеһе романов тоҡомло һарыҡ үрсетеү менән шөғөлләнгән “Золотое руно” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең эшмәкәрлеге менән танышты.\nБорай үҙәк район дауаханаһында Радий Хәбиров медицина кадрҙары, ҡорамалдар, автотранспорт менән тәьмин итеү мәсьәләһен тикшерҙе, табиптарҙың эш, сирлеләрҙе ҡабул итеү шарттары менән танышты. Баш табип Радик Хәсәнов әйтеүенсә, дауахана кадрҙар менән 78 процентҡа тәьмин ителгән. Бында ике терапевҡа, оториноларингологка һәм анестезиолог-реаниматологка ихтыяж бар. Ғәмәлдәге 14 автомобилдең алтыһы тулыһынса иҫкергән. Дауахананың ҡайһы бер биналарына ремонт талап ителә. Быйыл республика ҡаҙнаһынан ошо маҡсатҡа 11 миллион һум бүленә. Был аҡса, атап әйткәндә, балалар поликлиникаһын, лифттарҙы, биналар араһындағы үткәүелде төҙөкләндереүгә йүнәлтеләсәк.\nДауахана коллективы менән осрашыуҙа Радий Хәбиров “Һаулыҡ һаҡлау” милли проектын тормошҡа ашырыу нигеҙендә тармаҡ алдында торған бурыстарҙың мөһимлеген билдәләне.\nРеспублика етәксеһе шулай уҡ биләмәне үҫтереүҙең көнүҙәк мәсьәләләре буйынса Башҡортостандың төньяҡ-көнбайышындағы ауыл биләмәләре башлыҡтары менән семинар-кәңәшмәлә ҡатнашты.\nАвтор: Р.КӘЛИМУЛЛИН, Л. ДӘҮЛӘТБӘКОВА


ТЫНЫСЛЫҠ ҺӘМ ТАТЫУЛЫҠ БАЙРАМЫ\nРәсәй кѳнѳ, йәғни 2002 йылдан башлап Рәсәйҙең бойондороҡһоҙлоҡ кѳнѳ тип атала башлаған байрам илдең иң йәш байрамдары иҫәбендә йѳрѳй.\n1994 йыл, Рәсәйҙең беренсе Президенты Борис Ельцин раҫлаған Указға ярашлы, Рәсәйҙең бойондороҡһоҙ дәүләт булыуы тураһындағы Декларация ҡабул ителгән 12 июнь кѳнѳнә дәүләт кимәлендәге байрам статусы бирелә. Элекке СССР дәүләте составындағы дәүләттәр берәм-берәм үҙҙәренең бойондороҡһоҙлоғон иғлан иткән шарттарҙа был документ РСФСР-ҙың халыҡ депутаттарының беренсе съезында ҡабул ителә. Һуңынан ябайлаштырылып уны Бойондороҡһоҙлоҡ кѳнѳ тип кенә атайҙар. Ул 2002 йылдың 1 февраленән, яңы Хеҙмәт кодексы положениеһы кѳскә ингәс кенә, рәсми рәүештә Рәсәй кѳнѳ итеп билдәләнә башлай. Хәҙер Рәсәй кѳнѳ закон һәм ғәҙеллек нигеҙендә бойондороҡһоҙлоҡ, граждандарҙың тыныслыҡ һәм кешеләрҙең татыулыҡ байрамы итеп иҫәпләнә. Был байрам тыуған илебеҙҙең киләсәге ѳсѳн яуаплылыҡ һәм милли берҙәмлек символы булып тора.


Таштимерҙәр сәләмәт тормош яҡлы | Министерство сельского хозяйства Республики Башкортостан\n» Таштимерҙәр сәләмәт тормош яҡлы\nТаштимерҙәр сәләмәт тормош яҡлы\nТөп маҡсаты — ауылдар халҡын айыҡ һәм сәләмәт тормошҡа йәлеп итеү, йәш быуынды традицияларға ярашлы дөрөҫ тәрбиәләү һәм эскелек, тәмәке тартыу, наркотиктар тәьҫиренән һаҡлау булған «Айыҡ ауыл — 2020» республика бәйгеһенең муниципаль этабы старт алды. Уҙған йыл район кимәлендә ойошторолған «Сәләмәт ауыл» конкурсында «Cәләмәт тормошто пропагандалауҙа һәм йәш быуынды спортҡа йәлеп итеү буйынса һөҙөмтәле эш» номинацияһында еңеү яулаған таштимерҙәр ҙә ошо бәйгегә ҡушылырға йөрьәт иттеләр.\n— «Сәләмәт ауыл» бәйгеһе сиктәрендә һаулыҡты һаҡлау, эскелекте иҫкәртеү, сәләмәт тормош алып барыуға йүнәлтелгән сараларҙы күп үткәрҙек. Был сара ауыл халҡын берләштерҙе, дәртләндерҙе, шуға ла быйыл «Айыҡ ауыл — 2020» конкурсында көсөбөҙҙө һынап ҡарарға булдыҡ һәм унда еңеп сығыу өсөн тырышасаҡбыҙ, — ти ауылдың ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы етәксеһе Венера Ғәбитова. — Бөтә эштәрҙе ҡатын-ҡыҙҙар, йәштәр, ветерандар ойошмалары, ауыл китапханаһы, мәҙәниәт йорто, ауыл Советы депутаты, ауыл старостаһы менән һөйләшеп, килешеп башҡарабыҙ. Һәр сараны әҙерләүҙә һәм үткәреүҙә ағинәйҙәр Әҡлимә һәм Сәриә Хызыровалар, Зифа Юлдашева, Зәйтүнә Хөсәйенова, Зөһрә Ғәниева һәм Зифа Сабитоваларҙың хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ. Йәштәрҙән Земфира Хәсәнова, Заһир һәм Динар Хызыровтар, Сәлмән Вәлиев һәм башҡалар әүҙем ярҙам итәләр.\nӘле «Айыҡ ауыл» конкурсына әҙерлек сиктәрендә ойоштороу комитетының төҙөлгән эш планына ярашлы бик күп эштәр башҡарырға өлгөргән таштимерҙәр һәм улар барыһы ла «Бәйләнештә» селтәрендә булдырылған «Таштимер Айыҡ ауыл-2020» төркөмөндә сағылыш таба.\nТаштимерҙәр элек-электән халҡыбыҙҙың милли йолаларына, телгә, мәҙәниәткә һаҡсыл ҡарашта булыуы менән һоҡландыра, эшсән халҡы менән дан тота. Араларында үҙ эшенең оҫтаһы булған, тырыш, егәрле ир-егеттәр байтаҡ. Шуларҙың береһе, алдынғы механизатор, «Уңыш-2019» республика конкурсы еңеүсеһе Хәйҙәр Хызыровты ауыл активы көҙгө уңыш йыйыу барған баҫыуҙа тәбрикләгән: ялан батырҙарына концерт номерҙары күрһәтеп, эш урынында ял минуттары ойошторғандар.\nТаштимер ауылы уңған ғаиләләргә лә бик бай. «Эш юҡ, аҡса юҡ!» — тип тормайҙар, ең һыҙғанып, үҙ шөғөлдәрен табып, тырышып-тырмашып, донъя көтәләр. Ошондай шәп ғаиләләрҙе билдәләү маҡсатында булдырылған «Ауылым уңғандары» проекты сиктәрендә эшсән ауылдаштарының шөғөлөн күрһәткән фотолар төркөмдә ҡуйылып бара. Яңы башлап матур итеп донъя көткән йәштәргә лә ҙур иғтибар бирелә.\n«Сәскәләр — тормош биҙәге» конкурсы талаптарына ярашлы төркөмдәге яҙмаларҙан баҡсаларында күҙ яуын алырлыҡ сәскәләр үҫтергән уңған хужабикәләр менән танышыу мөмкинлеге бар. Тиҙҙән буласаҡ Уңыш байрамында һәр кем өйө алдында үҙе үҫтергән йәшелсә, емеш-еләктән, уларҙан әҙерләнгән ҡайнатма-салаттарҙан күргәҙмә ҡуйыуы күҙаллана.\nУҡыу йылы башланыр алдынан китапхана менән берлектә «Мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам ит!» акцияһы ойошторолған. Битараф булмаған изге күңелле кешеләр килтергән уҡыу кәрәк-яраҡтары, кейем-һалым күп балалы ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән һәм ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларға тапшырылған.\nАуылдаштары Зөлфиә Мөхөтдинованың сәләмәтлек мөмкинлектәре сиклеләр араһында үткән спорт туризмы буйынса төбәк-ара ярышта үҙ төркөмөндә беренсе урын яулауы өсөн бик шат таштимерҙәр.\nЗөлфиә Алһыу Мөлөкова менән физкультурниктар көнөнә арнап уҙғарылған район волейбол ярышында ла ҡатнашҡан.\nКитапханала уның мөдире Зөһрә Дәминдарова айыҡ тормош алып барыуҙы пропагандалаған «Беҙ айыҡ тормош яҡлы» исемле махсус мөйөш булдырған.\nУҡыу йылы башланыу менән клубта «Беҙ сәләмәт тормош яҡлы» кинопроекттар циклын дауам итәләр, үҙҙәрендә диапроектор, экран бар.\nӘүҙем ҡатын-ҡыҙҙарҙан бер төркөм скандинавса йөрөүҙе үҙ иткән. Велосипедта йөрөргә яратҡандар ошо көндәрҙә уҙған веломарафонда ҡатнашты. Спортҡа һөйөү уятыу тәңгәлендә тағы ла волейбол уйыны, «Көҙгө кросс» үткәреү, уҡ атыуҙа көс һынау ҙа планда бар. Спорт сараларын ойоштороуҙа ауылдаштары Әбйәлилдә йәшәгән Сәлим Дәминдаров менән Камил Шәрәфетдиновтарҙың даими ярҙамын тоялар.\nМилли кейемдәр көнөнә ҡарата Линиза Ғилманова менән Рәйсә Ғәбитова боронғо ҡатын-ҡыҙҙар күлдәге тегеү һәм һаҡал эшләү буйынса оҫталыҡ дәресен үткәрә.\nТаштимер ҡатын-ҡыҙҙары был эштә оҫта булараҡ дан алған Гөлшат Кәримованан тәмле буҙа ҡойорға ла өйрәнгән.\nАуыл старостаһы Дамир Ҡужабаев футболкаларға «Таштимер — айыҡ ауыл» тип яҙҙыртыуҙы, баннер эшләтеүҙе үҙ өҫтөнә алған. Ауылда үткән һәр сараға бағымсы булған Фәрит Ғәйнуллин иһә үҙенең материалдары менән обелискыны йүнәткән, ауыл малын көткәндәргә будка эшләткән.\nЭскән ғаиләләрҙе асыҡлау, уларҙа тәрбиәләнгән балаларҙың йәшәйешен даими контролдә тотоу, спиртлы эсемлектәр менән сауҙа иткәндәрҙең насар эшен туҡтатыу маҡсатында ауылдың активы даими рейдтарға ла сыға. Эскән ғаиләләрҙе айыҡ тормошто пропагандалаған төрлө сараларға, йәмәғәт эштәренә йәлеп итергә тырышалар.\nОшо көндәрҙә Елена һәм Ильяс Нөғәмәновтар матурлыҡ салоны асыласаҡ бинала халыҡты йыйып аят уҡыттылар. «Лия» салоны таштимерҙәр өсөн генә түгел, күрше-тирәләге ауылдарҙа бөҙрәханалар булмағанлыҡтан, улар халҡы өсөн дә оло ҡыуаныс.\nӘ уҙған йомала таштимерҙәр ҡорбан ашына йыйылды.\n— Һуңғы осорҙа ауылда мәйет күп, йәштәрҙең яҡты донъяларҙан иртә китеүе борсой. Бар халыҡҡа именлек, сәләмәтлек теләп, ауыл Советы депутаты Илүзә апай һәм уның тормош иптәше Фәрит ағай Ғәйнуллиндар ҡорбан салдылар, — тип аныҡлыҡ индерә Венера Миҙхәт ҡыҙы. — Күптән түгел Хәйбулла ағай Хәйруллин салған ҡорбандан ауыҙ иткәйнек.\nМоһаҡ йылғаһы буйында ҡоролған тирмәлә саҡырылған ҡунаҡтар урын алғас, ауылдың имамы Нәзир Сабитов вәғәз һөйләне, Ҡөръәндән сүрә-аяттар уҡыны.\nТаштимерҙең уңған ҡатын-ҡыҙҙары әҙерләгән бишбармаҡ ашап, тәм-томдар менән сәй эсеп алғас, «Килен төшөрөү» йолаһы күрһәтелде.\nИзге саранан халыҡ һау балалар тыуһын, ишле ғаиләләр күбәйһен, кешеләр сәләмәт тормош алып барһын тигән теләктә таралыштылар.\nКиләсәктә таштимерҙәр үҙ көстәре менән ауыл мәҙәниәт йортон яңыртыу, спорт, балалар, хоккей майҙансыҡтарын булдырыу кеүек эштәр менән яна.\nРамиля Истанбаева, "Оскон" газетаһы


(Нижнеидрисово битенән йүнәлтелде)\nИҙрис ауылы XVIII быуаттың башында барлыҡҡа килә. Быуаттың уртаһына тиклем ауыл сотник Исмәғил Айытҡоловтың исемен йөрөтә. Ул Бөрйән ырыуы батырҙары менән һәм үҙенең улдары Мөксин һәм Ҡолмәмбәт менән 1755 йылғы башҡорт ихтилалында ҡатнаша. Исмәғил ҡулға алына һәм Ырымбур төрмәһендә ҡаты язалауҙан һәләк була. Уның улдары Рогервикка һөрөлә. Ауыл кешеләре Әмин һәм Сураш ихтилалында ла ҡатнашалар.\nXVIII быуаттың 70-се йылдарында ауыл сотник Иҙрис Иманғолов исемен йөрөтә башлай. ХХ быуат башында ауыл икегә бүленә. 1920 йылда Түбәнге Иҙрис ауылында 80 йортта 369 кеше йәшәй. 1940 йылда ауылда барыһы 153 кеше йәшәй. 1929 йылда ике ауыл бер колхозға — «Ҡыҙыл Октябрь» колхозына берләшә.\nТүбәнге Иҙрис // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. (Тикшерелгән 21 декабрь 2018)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Түбәнге_Иҙрис&oldid=855058 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 08:06 21 декабрь 2018 үҙгәртелгән.


Аҙна яңылыҡтары. Был аҙнала иһә Өфө урамдары буйлап хатта гидроциклдар йөрөнө\nБыға тиклем интернетта Өфө урамдарында кәмә менән йөҙөүселәр тураһында ғына видеолар барлыҡҡа килде. Ямғыр яуған һайын баш ҡаланың Сипайлово биҫтәһе каякерҙар өсөн күнекмәләр урынына әйләнә ине. Был аҙнала иһә Өфө урамдары буйлап хатта, гидроциклдар йөрөнө. Беҙҙә булғанмы был хәл, әллә фейкмы, шулай ҙа ямғыр һыуы ысынлап та диңгеҙҙе хәтерләтте. Ҡала эсе йылғалары тәрәнлеге урыны менән метр ярымға тиклем еткән. Нимә инде ул гидроцикл бындай ваҡытта, автомобилдәр ҙә амфибияға әйләнде. Йөҙҙөк.. яҡшы йөҙҙөк... күрелгән зыян күләме лә байтаҡ. Шул автомобилдәр генә лә. Тотош туҡталҡалар менән, автосалондар менән һыу аҫтында ҡалды. Ҡорбандар ҙа юҡ түгел. Нисек булды был мәхшәр? Ниндәй эҙемтәләр һәм ғәҙәттән тыш хәлде иҫкәртеү мөмкин инеме?


22 Июль , 09:10\nРәсәй төбәктәренә һаулыҡ һаҡлау системаларына ярҙам күрһәтеү өсөн 85 миллиард һумдан ашыу бүленә. Башҡортостан программаға 510 миллион һум алырға тейеш. Тейешле бойороҡҡа Рәсәй премьер-министры Михаил Мишустин ҡул ҡуйҙы.\n«Был аҡса субъекттарҙа һаулыҡ һаҡлау системаларының ныҡлыҡ запасын арттырыр һәм коронавирустың таралыуына ҡаршы уңышлы көрәш алып барыуҙан тыш, планлы медицина ярҙамына сығымдарҙы кәметергә мөмкинлек бирер», — тип Михаил Мишустиндың әйткән һүҙҙәрен килтерҙе хөкүмәттең матбуғат хеҙмәте.\nМәскәүгә — 17,5 миллиард һум, Мәскәү өлкәһенә — 7,3 миллиард, Санкт-Петербургҡа 4,5 миллиард һум бүленә. Байконурға финанслау аҙыраҡ — 2,6 миллион һум.\nРәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығына ай дауамында төбәктәр менән килешеүҙәр төҙөү һәм федераль аҡсаны тотоноуҙың һөҙөмтәлелеген контролдә тотоу бурысы йөкмәтелде.\nТеги: аҡса, Һаулыҡ һаҡлау министрлығы


Башҡортостан рустары ҡорға йыйылды\nСоборҙың 4-се съезында район-ҡалаларҙан 300-ҙән ашыу делегат ҡатнашты. Бынан тыш, 200 самаһы ҡунаҡ та саҡырылғайны. Форумда Соборҙың һуңғы биш йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһалып, киләсәккә маҡсаттар билдәләнде.\n«Башҡортостан» дәүләт концерт залы фойеһында йыр-моң бер минутҡа ла тынманы. Үҙешмәкәр артистар төбәктә үткән рустар собороның 4-се съезд ҡунаҡтарын халыҡ йырҙары, таҡмаҡтары менән менән ҡаршыланы. Делегаттар шулай уҡ сағыу күргәҙмәләр шаһиты ла булды. Берәүҙәр ҡорама ҡораһа, икенселәр балаҫ һуҡты. Бынан тыш, йүнселдәр тегеү, сигеү кеүек ҡул эштәре буйынса оҫталыҡ дәресе лә күрһәтте. Ә инде нәшриәт, ғилми ойошма, китапханалар әҙерләгән майҙансыҡтарҙа фольклор, тарихҡа арналған ҡыҙыҡлы йыйынтыҡтар менән танышырға мөмкин ине.\nПленар ултырышта Башҡортостан рустары соборының уҙған биш йыллыҡ эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһалды. Шулай уҡ киләсәккә яңы бурыстар, маҡсаттар билдәләнде. Телде, фольклорҙы, тарихты өйрәнеүгә ҡағылышлы мәсьәләләр ҡаралды. Әйткәндәй, район-ҡалаларҙа йәмәғәт ойошмаһының бүлексәләре уңышлы эшләп килә. «Урындағы халыҡ менән тығыҙ бәйләнеш булғанда ғына уңышҡа ирешеп була»,- тине үҙ сығышында башҡарма комитет рәйесе Виктор Пчелинцев. Әйткәндәй, ул киләһе йылдарҙа ла Башҡортостанда йәшәүсе рус милләтен берләштереү эшмәкәрлеген дауам итәсәк.\nВиктор Пчелинцев, Башҡортостан рустары соборы башҡарма комитеты рәйесе: «Ололар үҫеп килгән быуынға быуаттар буйы һаҡланып килгән ғөрөф-ғәҙәттәр, йолаларҙы, телгә ҡарата һөйөүҙе тапшырырға тейеш. Был беҙҙең эшмәкәрлегебеҙҙең төп йүнәлеше. Бынан тыш, ил етәксеһе Владимир Путин ҡуйған заман проблемалары ла бар. Ул рус теле һәм әҙәбиәтен өйрәнеүгә ҡайтып ҡала. Уҡытыусылар менән бергә эшләү киҫкен мәсьәләне хәл итеүҙә ярҙам итәсәк тигән ҡараштабыҙ. Рәсәй халҡы үҙенең классикаһын, мәҙәниәтен, фольклорын, тарихын белергә тейеш».\nҺуңғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, әлегә Башҡортостанда бер миллион ярымға яҡын рус халҡы вәкиле йәшәй. Улар, тәү сиратта, күп милләтле Башҡортостанды берләштереүсе көс булараҡ та ҡабул ителә. Юҡтан ғына төбәктә йәшәүсе рустарҙың менталитеты Рәсәйҙәге милләттәштәренән айырыла, халыҡтың үҙенә генә хас һыҙаттары бар тип билдәләнмәйҙер.\nКүп милләтле Башҡортостан Рәсәй өсөн халыҡтар дуҫлығы, татыулығы өлгөһө булып та һанала. Төбәктә үткән Соборҙың сираттағы съезы был хәҡиҡәтте йәнә раҫланы.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - НИМӘ АШАҒАНЫҢДЫ ӘЙТҺӘҢ КЕМ ИКӘНЛЕГЕҢДЕ ӘЙТӘМ - 2018 - Мәҡәләләр\n"Супермаркеттарҙың береһенән арзаныраҡ хаҡҡа йомортҡа алғайным, быға тиклем гел уңып бешкән сәк-сәгем килеп сыҡманы ла ҡуйҙы. Әллә теге Ҡытай йомортҡалары беҙгә лә килеп еткән инде..." ти танышым. Быға тиклем дә бер нисә тапҡыр йомортҡаның сифатына ҡағылышлы фекерҙәр ишетелеп ҡалғайны. Әллә үҙемде ышандырғанғамы, "селтәрле" магазиндан алған йомортҡалар миңә лә ысынға оҡшамаған һымаҡ тойолдо.\nКейгән кейемебеҙ, тотонған көнкүреш техникаларыбыҙ, төрлө бренд аҫтында булһа ла, уларҙың күбеһе Ҡытайҙа сыҡҡанын беләбеҙ. Уларға күптән күнегеп тә бөткәнбеҙ, тигәндәй. Тик уларҙың синтетик юл менән эшләнгән йомортҡалары беҙгә килеп етеүенә бер ҙә ышанғы килмәй ине.\nКөнсығыш халҡы эшләгән синтетик ризыҡтар тураһында мәғлүмәт эҙләп, интернетты байҡай башлағайным, химия һәм нанотехнологияларҙың беҙҙең илдә лә күптән аҙыҡ сәнәғәтенә ныҡлы үтеп инеүен күрҙем. Эксперттар билдәләүенсә, бөгөн яһалма ризыҡты ысынынан айырыуы еңел түгел. Химия тармағы хеҙмәткәрҙәре был тәңгәлдә бик алға киткән. Төҫөн, еҫен, хатта тәмен бер нисек тә айырып булмаған рецептуралар уйлап тапҡандар. Тик, әлбиттә, әлегә уның файҙалы үҙенсәлектәрен генә булдыра алмағандар.\nСинтетик аҙыҡ-түлекте ҡатмарлы органик процестар арҡылы, йәғни сүпрә, бактерия, углеводтарҙың бер күҙәнәкле ылымыҡтарын, парафин, спирт һәм үҫемлектәр нигеҙендә алалар. Һөҙөмтәлә тейешле бөтә аминокислоталар булған аҙыҡ аҡһымы килеп сыға. Яһалма аҡһымды тәүҙә аҙлап ҡына аҙыҡ-түлеккә ҡушалар. Һуңынан химиктар яһалма ризыҡ эшләп ҡарарға була. Шулай итеп, бөгөн Ҡытайҙа ғына түгел, беҙҙең илдә лә синтетик аҙыҡ эшләү алға киткән. Мәҫәлән, сәнәғәттә етештерелгән фарш ҡушылған изделиеларҙы хәҙер тулыһынса тиерлек синтетик аҡһым суррогаттары алыштыра икән. Иттең үҙен яһалма юл менән эшләү еңел түгел, ә бына фаршты мөмкин. Аҡһым ҡатышмаһын кислоталы-тоҙло махсус иретмәлә тотоу ҙа етә икән. Унда аҡһым нығына, ҡата, һөҙөмтәлә аҡһым ебе килеп сыға. Уға төрлө ароматизаторҙар ҡушыла, буяла. Килеп сыҡҡан гранулалар тығыҙланғас, тағы ла махсус иретмәгә һалына. Бер аҙҙан ул ҡабара һәм фаршҡа оҡшаған материал килеп сыға. Был, тимәк, фаст-фуд, гамбургер, чизбургерҙар, колбасалар, фаршлы ярымфабрикаттарҙың күбеһе яһалма аҡһымдан эшләнгән ит иҙмәһенән тора, тигән һүҙ.\nЯрмалы йәки бөртөклө икраны ла махсус аҡһым иретмәһе - казеинды желатинға ҡушыу юлы менән алалар икән. Һөҙөмтәлә ярмаға оҡшаған нәмә килеп сыға. Уларҙы сәй экстрактында йыуалар ҙа, тоҙ, ароматизатор ҡушалар. Яһалма ризыҡтарҙың файҙаһы юҡлығын аңлайбыҙ. Ә бына уның зыяны хаҡында уйланмайбыҙ ғына. Артыҡ ауырлыҡ, матдәләр алышыныуы менән бәйле ауырыуҙарҙың күбеһе сифатһыҙ аҙыҡ-түлек ҡулланыу, насар туҡланыу менән бәйле икәнен медицина күптән иҫбат итте инде. Шуға күрә, ете диңгеҙ аръяғынан килтерелгән деликатестарҙың, экзотик емештәрҙең, йәшелсәләрҙең хаҡы арзанлығына ҡарамай, ҡыйбатыраҡ хаҡҡа булһа ла, аҙыҡ-түлекте баҙарҙан алырға кәрәк, минеңсә. Үҙебеҙҙә етештерелгән файҙалыраҡ та, ышаныслыраҡ та. Етмәһә, үҙебеҙҙекен һайлап, тыуған ереңдең илһөйәре итеп тә иҫбат итерһең үҙеңде. Нимә ашағаныңды әйтһәң, кем икәнлегеңде әйтәм, тигән әйтем дә ошоға тура килә һымаҡ...\nЯҙылған: 17.04.18 | Ҡаралған: 315


4 Декабрь 2021, 10:00\nМәргән оҙаҡ итеп әсәһенә ҡарап торҙо. Улын уф та уф килеп тыңлап торған ҡарсыҡ бер һүҙ ҙә өндәшмәне, күҙ йәштәрен генә һөрткөләп ҡуйҙы.\n– Әгәр һеҙ барыһын да һөйләргә теләмәйһегеҙ икән, минең һеҙгә һорауҙарым юҡ, тип әйтерлек, – тине Рифат, – шулай ҙа, миңә уңайһыҙ, үҙем өсөн һеҙҙең алда, һеҙ кисергән уңайһыҙлыҡтар өсөн, ғәфү үтенеүҙе кәрәкле һанайым. Эйе, беҙ икебеҙ ҙә балалар йортонда тәрбиәләндек. Бәләкәйҙән үк ошо миллиондан артыҡ кеше йәшәгән ҡалала үҙебеҙҙе тиң хоҡуҡлы граждандар итеп тойоп, киләсәктә лә донъя көтөргә теләгебеҙ барлығын раҫлайбыҙ.\n– Миндә һеҙгә ярҙам итеү теләге бар, – тине Мәргән, – тик был ярҙамды нисек тормошҡа ашырырға? Мәҫәлән, ярҙам тураһында ҡытайҙарҙың билдәле әйтеме һеҙгә мәғлүмдер. Шулай булғас, мин һеҙгә балыҡ түгел, ҡармаҡ эҙләү һәм һеҙгә тоттороу мөмкинлеген ҡарар инем.\n– Ул ғына етерме икән? – тине Клара, уртағараҡ сығып. – Мин кешеләр араһында байтаҡ булдым, уларҙы аҡрынлап күҙәтеп йөрөнөм. Мине халыҡтың киң күңелле, кешелекле, йомарт булыуы арбаны. Бер көн шулай көслө ярмғыр яуа, туҡталыштың эсе тулы халыҡ. Кешеләр, бер-береһенә һыйынышып, күндәм генә, үҙҙәренең автобустарын көтә. Ә туҡталыш япмаһының мөйөшөндә, сүп-сар, тәмәке төпсөгө, төрлө ҡағыҙҙар араһында, ас, бысраҡ бер бесәй балаһы мыяулап ултыра. Туҡталыш эсе тулы кеше, уларҙың, исмаһам, береһе ошо бесәй балаһына боролоп ҡараһа, күҙ һалһа, уны йәлләп, ашарға тәҡдим итһә... Аңлап торам, һәр береһенең эше күп, өйҙә балалары көтә, бәлки улар ҙа асыҡҡандарҙыр. Шул кешеләр араһында мин дә бар. Мин дә еүешләнеп, бысранып бөткәнмен, етмәһә, асмын. Тик мыяулап, кемдеңдер иғтибарын үҙемә генә йәлеп итмәйем. Шуғалыр, мине күрмәйҙәр. Мин үҙемде шул бесәй һымаҡ итеп күҙ алдына килтерҙем. Кешеләр араһында үҙеңде ас, бысраҡ, бер кемгә лә кәрәкмәгән итеп тойоу шул хәтле кәмһетә һәм уйланырға мәжбүр итә. Һине күрһендәр, ярҙам итһендәр өсөн мотлаҡ мыяуларға, йәғни ярҙам һорап мөрәжәғәт итергә кәрәкме икән? Бесәй балаһы шул тиклем ҡыҙғаныс ҡысҡыра, ә ямғыр яуа ла яуа. Етмәһә, һыуыҡ. Шул ваҡыт автобустан бер ағай килеп төштө лә, бесәй балаһының тауышын ишетеп, боролоп ҡараны, кешеләрҙе йырып, кереп, ҡулына алып, ҡаҡҡыланы ла, икеләнеп тә тормай, ҡултығына тыҡты һәм, күләүектәрҙе күрмәйенсә, йәйәү ҡайҙалыр ыңғайланы. Был ваҡиға мине ысын мәғәнәһендә тетрәндерҙе. Хатта үҙемдең ошо ағайҙың артынан эйәреп китеүемде һиҙмәй ҙә ҡалдым. Ямғыр ҡоя, ағай шәп атлай, миңә йүгерергә тура килә, Бесәй ни, йылыға ингәс, шымды ла ҡуйҙы, ә ағай: “Хәҙер ямғыр тыма, беҙ ҡайтып етәбеҙ, мин һинең һымаҡ бесәй алыу тураһында күптән хыяллана инем. Бына, ниһайәт, теләгем тормошҡа ашты. Беҙ бер-беребеҙҙе таптыҡ”, – тип ошо йорттоң ошо подъезынан кереп китте. Мин, ишек ябылғансы, керә һалып, ағайҙың өсөнсө ҡатҡа күтәрелеүен күреп өлгөрҙөм. Ошо ишекте үҙенең асҡысы менән асып ингәс, уның яңғыҙ йәшәүенә төшөндөм һәм шунда беренсе тапҡыр миндә: “Мин ни өсөн кеше? Мин кемгә кәрәк? Мин ни өсөн ярҙамсыһыҙ, ас бесәй балаһы түгел?” тигән үкенесле уйҙар тыуҙы. Беҙ бит – күмәк, мин генә түгел. Барыбыҙға ла ҡараусы, ярҙам итеүсе, үҙ йортона һыйындырыусы табып булмаҫ. Ләкин беҙҙең дә йылы, яҡты фатирҙа кешесә йәшәү шарттарына хоҡуғыбыҙ бар. Беҙҙе, балалар йортонда: “Һеҙгә, үҙ аллы тормошҡа аяҡ баҫҡас, фатир бирәсәктәр”, – тип ышандырып килделәр. Эйе, бирәләрҙер, тик беҙҙә түгел. Минең менән балалар йортонда тәрбиәләнгән кешеләр араһында мин фатир алған берәүҙе лә белмәйем.\nЭйе, мин бесәй балаһынан көнләштем һәм миндә, аҡрынлап, нисек тә булһа юлын табырға, ошо йортҡа инергә, тигән хыял барлыҡҡа килде. Мәргән ағай тураһында мин байтаҡ урыҡ-һурыҡ мәғлүмәт тупланым һәм әлеге юл менән ошонда кереп, тормош ҡорорға, тигән хыял\nменән йәшәнем. Күреп тораһығыҙ, ул килеп сыҡманы. Мин һеҙҙән ысын күңелдән ғәфү үтенәм.\n– Эй, балаҡайым, – тине Зәйфә ҡарсыҡ, – тамам ғына илатып ҡуйҙың бит һин мине! Был турала бер кино ла булды түгелме һуң? Кино булды, мин уны ҡараным, илай-илай ултырып ҡараным...\n– Ярай, әсәй, киноһы ла булғандыр, ҡарағанһыңдыр. Үҙең беләһең, тормош, киноға ҡарағанда, күпкә ҡатмарлыраҡ. Шулай булғас, беҙ әртис түгел, ләкин Клара ярҙам һорап килгән икән, уға ярҙам итмәй, булдыра алмайбыҙ. Һәр хәлдә, уны өйөмдән сығарып ебәрергә теләгем юҡ.\n– Беҙ һеҙгә уңайһыҙлыҡтар тыуҙырырға уйламайбыҙ, – тине Клара, – мин инде һеҙҙе мажараларға дусар итеүем өсөн үкенәм, ләкин үкенеү генә етмәй. Мин хәҙер ҡайтыу, Рифаттың әсәһенә ярҙам итеү хаҡында уйлайым. Бына, күҙ алдығыҙға килтерегеҙ, бысраҡ иҙән, ә мин еңдәремде һыҙғанам да, шундай итеп йыуып сығарам, бая ғына кеше ҡарағыһыҙ булып ятҡан таш иҙән ялт итеп ҡала! Өҫтәүенә, эргәһенә: “Һаҡ булығыҙ! Иҙән йыуылған!” тигән яҙыуҙы ла элеп ҡуйһаҡ, тайып йығылыусы, беҙгә ялыу итеп йөрөүсе лә булмаясаҡ.\n– Дөрөҫ әйтәһең, Клара, ҡайтайыҡ, – тине Рифат, – әсәйемдең биле ауыртты, ҡуҙғала ла алмай. Ике көн инде, иҙән йыуылғаны юҡ. Ҡайтып, бергәләп, йыуайыҡ.\nОшо арала Зәйфә инәй аш та бешереп өлгөргән:\n– Ҡабаланмайһығыҙ! Әле берәү ҙә ҡайтмай! – тине ул. – Әйҙәгеҙ, бергәләп, ултырып, ашап алайыҡ! Һуңынан, ҡарарбыҙ, күҙ күрер.\nӨндәшмәй, шым ғына ултырып, ашанылар. Мәргән үҙе өсөн Рифаттың, Клараның телефондарын яҙып алды:\n– Уйларбыҙ, һөйләшербеҙ, бәлки берәр төрлө ярҙам итеү мөмкинлеге лә булыр, – тип тә өмөтләндерҙе.\n– Бәлки әлегә ошонда йәшәп торорҙар? – тине әсәһе, улына ҡарап. – Һин, барыбер, иртәнән кискә тиклем – эштә, бер-берегеҙгә ҡамасауламаҫһығыҙ.\n– Мин дә уйланым, әсәй, ошо хаҡта. Мин ҡаршы түгел, – тине улы, – тик бына Рифаттың әсәһе ауырып ята, уларҙың эше лә бар бит. Минең, Клара, һиңә һорауым бар.\n– Тыңлайым, Мәргән ағай, әйтегеҙ, – тине Клара.\nФатир хужаһы тәүҙә Рифатҡа, шунан һуң Клараға ҡараны ла:\n– Ә һинең хәлең тураһында һин уҡыған училищела беләләрме? – тип һораны.\nКлара саҡ ҡына ла һиҫкәнмәне. Байтаҡ ҡына уйлап ултырғандан һуң:\n– Беҙҙең группа етәксеһе лә, директор ҙа беләләр, – тип яуап бирҙе.\n– Уларҙың мөнәсәбәте нисек?\nКлара ауыр итеп көрһөндө:\n– Улар мине эҙләй һәм ҡайтҡанымды көтә, – тине.\n– Ә улар һинең ҡайтҡаныңды нимәгә көтә? – тип һүҙгә ҡушылды Рифат.\n– Көтөп тор, аҙаҡ һөйләшербеҙ! – тип уны тыйҙы Клара.\n– Әгәр мин хәҙер үк белергә теләһәм? – тип ныҡыша Рифат.\n– Әйттем бит, ҡабаланма, хәҙер белерһең.\n– Әллә улар ҡаршымы? – тине Мәргән һаҡ ҡына. – Һин, Клара, нимәнелер әйтеп бөтөрмәйһең.\n– Әллә ҡурҡаһыңмы?\n– Юҡ, ҡурҡмайым, – тине ҡыҙыҡай, – был хаҡта улар белә һәм уларҙың ҡарашы билдәле.\n– Йә, ҡурҡма, әйт, нимә тинеләр? – тип ныҡышты Мәргән.\n– Шулай тура килде, – тип уңайһыҙланып ҡына башланы һүҙен Клара, – беҙҙең һөнәрселек училищеһы иң яҡшылар иҫәбенә дәғүә итә һәм бер грант өсөн көрәш алып бара. Әгәр еңһәләр, училищеға бер миллион һум аҡса бирәсәктәр. Бер миллион һум! Тик бының өсөн училище бөтә яҡтан өлгөлө, көслө, белемле һәм тәртипле булырға тейеш. Уның малайҙары тәмәке тартмаҫҡа, араҡы эсмәҫкә, ҡыҙҙар менән йоҡламаҫҡа тейеш. Ә ҡыҙҙары, минең һымаҡ, егеттәр менән осрашмаҫҡа, ҡыҙыҡлы хәлгә ҡалмаҫҡа, әсә булырға йыйынмаҫҡа бурыслы. Әгәр мин уларҙың тәҡдимен үтәүҙән баш тартһам, улар мине шым ғына училищенан сығарып ебәрәсәк, йәғни ҡыуасаҡ, йә мин үҙемдең ауырымды төшөртөп килергә тейешмен. Шундай талап. Ҡыҙҙары бәпесләп йөрөгән училищеға миллион һум бирелмәйәсәк. Бына шулай тора икән беҙҙә тыумаған сабый ғүмеренең хаҡы...\n– Клара, һин нимә һөйләйһең? – тип аптырап, урынынан һикереп торҙо Рифат. – Һин ысынлап әйтәһеңме?\n– Үҙең әйтмешләй, был хаҡта шаяртырға яраймы инде? – тине ҡыҙ, егеткә ҡарап.\n– Ә ни эшләп мин был хаҡта әле генә беләм?\n– Һин бит училище директоры түгел. Һин – минең ирем, тимәк, баламдың атаһы. Һинең сабыйҙы яҡламауыңды күҙ алдына ла килтерә алмайым. Әле һуң түгел, бына һин дә белдең.\n– Во, дает! Һин мине тамам аптыраттың! – тине егет, әллә ҡыуанды, әллә асыуланды. – Һинең был хәбәрең мине тамам шаңғытты. Әсәйем ишетһә, нимә\nтип әйтер икән?..\nҠыҙ уның эргәһенә килеп, ҡулынан тотто:\n– Әллә һин ҡаршымы, ҡәҙерлем? –тине.\n– Әле мин был хаҡта бер һүҙ ҙә әйтмәнем. Нимә эшләргә кәрәк икәнлеген дә белмәйем, – тине лә, ҡапыл, торҙо ла, ботинкаларын кейеп, сығып китте, ишектең шаҡ итеп ябылғаны ғына ишетелеп ҡалды.\n– Мин нимә әйтергә лә белмәйем, – тип баш сайҡаны Мәргән, – әллә ҡурҡты, әллә ышанманы?\n– Ышанһа ла, ышанмаһа ла, минең хәҙер барыр урыным юҡ. Хәҙер ҡыуһағыҙ ҙа, мин һеҙҙән бер ҡайҙа ла бара алмаясаҡмын.\nШул ваҡыт өйҙәге барған һөйләшеүҙәрҙе ҡайҙалыр шым ғына тыңлап ятҡан бесәй, килеп сыҡты ла, тәүҙә хужаһына ҡарап торҙо һәм, өндәшмәй генә, йылы эҙләп, ҡыҙҙың алдына менеп ултырҙы. Кирелеп ҡуйҙы, тәпәйҙәрен күтәреп, уйнарға теләге барлығын белдерҙе...\nФилюза ИшбердинаЕйәнсура-Таңдары Гәзите


(Википедия:Баш бит битенән йүнәлтелде)\nбашҡортса бүлегендә 56 584 мәҡәлә бар.\nӘхмәтзәки Вәлиди Туған (10 декабрь 1890 йыл — 26 июль 1970 йыл) — күренекле сәйәсмән һәм дәүләт эшмәкәре, Башҡорт милли-азатлыҡ хəрəкəте етəксеһе, автономиялы Башҡортостанға нигеҙ һалыусы. Шәрҡиәтсе һәм төркиәт белгесе, Фәлсәфә докторы (1935), профессор, Манчестер университетының мөхбир докторы (1967).\nӘхмәтзәки Вәлиди 1890 йылдың 10 декабрендә Өфө губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Илсек-Тимер улусының, хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Ишембай районының Көҙән ауылында тыуған.\n1917 йылда социал-революционерҙар (эсерҙар) партияһына инә. Шул уҡ йылдың март — апрелендә Рəсəй мосолмандарының ваҡытлы үҙəк бюроһы ағзаһы була, 1917 йылдың апрелендә Ташкент ҡалаһында Мосолман советын ойоштороуҙа ҡатнаша һәм унда шул уҡ йылдың майында Мәскәүҙә уҙғарылған I Бөтə Рəсəй мосолман съезына Төркөстандан делегат итеп һайлана. Был съезда Әхмәтзәки Вәлиди Рəсəйҙең федератив республикаһының ҡоролошо һəм мосолман халыҡтарының милли-территориаль автономияһы идеяһын яҡлап сыға һәм Бөтə Рəсəй мосолман шураһының башҡарма комитеты һәм Башҡорт өлкә бюроһы ағзаһы булып китә. «Башҡорт» гәзитенең тәүге һанында Вәлидиҙең Башҡортостан үҙаллығы тураһында мәҡәләһе баҫылып сыға.\n1917 йылдың 20—27 июлендә Ырымбурҙа үткән I Башҡорт ҡоролтайында ҡатнаша һәм унда президиумы ағзаһы һәм Башҡорт мәркәз шураһы рəйесе урынбаҫары итеп һайлана. Дəүлəт ҡоролошо (милли-территориаль автономия нигеҙендə) һəм «Ер мәсьәләләре» буйынса докладтар менән сығыш яһай. Икенсе докладында, ул XVII—XX быуаттар араһында юғалтылған башҡорт ерҙəрен ҡайтарып биреү зарурлығын билдəлəп үтә. 1917 йылдың 22—29 авгусында Өфөлә уҙған II Башҡорт ҡоролтайында ҡатнаша. Бында ул «Оло Башҡортостандың», «Бәләкәй Башҡортостандың» һəм «Көнсығыш Рəсəйҙең Мосолман автономлы дəүлəттəре федерацияһының» карталарын төҙөй. Башҡорт хөкүмәте төҙөлгәс, Вәлидигә Хәрби һәм эске эштәр бүлектәре тапшырыла.\n1917 йылдың ноябрендә Өфө губернаһының федералист башҡорттар исемлеге буйынса Бөтə Рəсəй Ойоштороу йыйылышына делегат итеп һайлана. Башҡорт мəркəз шураһының беренсе фармандарын төҙөүҙə һәм уларға ҡул ҡуйыуҙа ҡатнаша. Был фармандарҙа башҡорттарҙың сəйəси көрəштə позицияһы һəм федератив Рəсəй составында Башҡортостан автономияһы иғлан ителә. 1917 йылдың 8—20 декабрендә Ырымбурҙа үткән III Башҡорт ҡоролтайында ҡатнаша һәм унда президиумы рәйесе һәм Кесе Ҡоролтай ағзаһы итеп һайлана, Башҡорт хөкүмәте рəйесе урынбаҫары һəм Хəрби бүлек мөдире итеп раҫлана.\n1918 йылдың июненән алып 1919 йылдың февраленә тиклем Башҡорт хəрби шураһы рəйесе, Башҡорт ғәскәре командующийы була. Башҡорт хөкүмəтенең Бөтə Рəсəй Ойоштороу йыйылышы ағзалары комитеты (КОМУЧ) һəм Ваҡытлы Себер хөкүмəте менән үҙ-ара бəйлəнешен ойоштороуҙа әүҙем ҡатнаша. 1918 йылдың сентябрендә Өфөлә уҙғарылған Дәүләт кәңәшмәһендә ҡатнаша, унда Өфө директорияһы исеме аҫтында билдәле булған Бөтә Рәсәй хөкүмәте ойошторола. 1918 йылдың ноябрендә А. В. Колчактың хəрби диктатураһын урынлаштырыуға һəм уның унитар Рəсəйҙе тергеҙеүгə, өлкə хөкүмəттəрен һəм милли ҡораллы формированиеларҙы бөтөрөүгə йүнəлтелгəн курсына ҡаршы сыға.\nИсемлек (121) | Үҙгәртеү\nҠаңлы (ҡаңны) — башҡорт ҡәбиләһе.\nТелдәре башҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалекты түбәнге ағиҙел-ыҡ менән танып һәм көньяҡ диалекттың дим һөйләштәренә ҡарай.\nҠаңлы ҡәбиләһенең барлыҡҡа килеүен боронғо Туран халҡы менән бәйләйҙәр, улар актик һәм иртә урта быуаттарҙа Һырдаръя һәм Көньяҡ Урал араһындағы далаларҙа йәшәгән. Боронғо иран ижади ҡомартҡыларында («Авеста», «Хвадай-намаг» («Хоҙайнамә»)), зороастрий яҙмаларында («Денкард», «Бундахишн»), «Шаһнамә» поэмаһында туран һәм иран (арий) халыҡтарының ҡан-ҡәрҙәш булыуы тураһында әйтелә. Тәүге турандарҙың мифик ата-бабаһы Арийҙың ҡустыһы булған, был хәҙерге генетик тикшеренеүҙәр менән дә раҫлана.\nУрта быуат ҡаңлылары «Сокровенное сказание»ла — канг-лин, Рәшит әт-Диндә — канлы, Әбү әл-Ғази ла канкли, канглы тип телгә алына. Был этноним шулай уҡ ҡаҙаҡтар, ҡараҡалпаҡтар, ҡырғыҙҙар, ҡырым татарҙары, нуғайҙар һәм үзбәктәрҙең составында теркәлгән. Ҡәбилә формалашыуына уларҙың ҡыпсаҡтар араһында йәшәүе йоғонто яһай. Тикшеренеүселәрҙең күбеһенең раҫлауынса, ҡаңлыларҙың берләшмәһе XI—XII быуаттарҙа Арал буйы далаларында бәшнәк-уғыҙ нигеҙендә барлыҡҡа килгән. Шул уҡ ваҡытта «ҡаңлы» этнонимы бәшнәктең боронғо үҙатамаһы булған «ҡаңғар» менән оҡшаш. Ҡаңлыларҙың этник формалашыуында шулай уҡ ҡыпсаҡтарҙың ҙур роль уйнауы һыҙыҡ өҫтөнә алына, улар 1220 йылда монголдар тарафынан тар-мар ителгәндән һуң башлыса Ҡыпсаҡ далаһы (Дешт-и-Ҡыпсаҡ) халҡы составына ҡушыла. Икенсе гипотеза буйынса, ҡаңлылар Һырдаръяла Ҡаңгөй дәүләтен төҙөгән ҡаңгөйҙәрҙең этник вариҫтары булып тора.\nҠаңлылар Асылыкүл менән Ҡандракүл буйында, Сәрмәсән йылғаһы бассейны, шулай уҡ Баҙы йылғаһының — үрге, Өҫән йылғаһының — урта, Ағиҙел йылғаһының түбәнге ағымында төпләнә, бында улар дыуан, йылан, йәлдәк, ҡаршын, ҡобау, мең һәм унлар ҡәбиләләре менән күрше була. Р. Ғ. Кузеев буйынса, көнбайыш Башҡортостанда ҡаңлылар боронғо башҡорт ҡәбиләләре менән ныҡ ҡатышалар, бының хаҡында ҡаңлылар араһында үҫәргән, бөрйән һәм юрматы ҡәбиләләренең тамғалары таралыуы дәлилләй. Шулай уҡ ҡаңлы һәм үҫәргән ҡәбиләләренең ҡошо ла бер — торна.\nХәҙерге ваҡытта ҡәбиләнең аҫаба биләмәләренә Благовар, Бөрө, Бүздәк, Бәләбәй, Дүртөйлө, Дәүләкән, Кушнаренко, Мишкә, Саҡмағош, Туймазы һәм Шаран райондары инә.\nБабур — Бөйөк Моголдар империяһын нигеҙләүсе.\nБөгөн: 10 апрель ♦ Кисәге: 9 апрель ♦ Иртәгә: 11 апрель ♦ Барлыҡ көндәр ♦\nЕр: Ҡаршылыҡ хәрәкәте көнө.\nЕр: Ағай һәм апайҙар көнө.\nТөйрәүес тыуған көн.\nШырпының тыуған көнө.\nУкраина: Одессаны азат итеү көнө.\nРәсәй: Ҡораллы Көстәрҙең фельдъегер-почта хеҙмәте көнө.\nӘзербайжан: Төҙөүсе көнө.\n10 апрель юбилярҙары\nЯҡшығолов Сафуан Суфиян улы (1871–07.1931), мәғрифәтсе-шағир, дин әһеле, уҡытыусы. 1904—1905 йылдарҙағы 1904—1905 йылдарҙағы рус-япон һуғышында ҡатнашыусы.\nЗакирйәнов Кәбир Закирйән улы (1931), ғалим-тел белгесе һәм педагог-методист. 1960 йылдан Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1980—1996 йылдарҙа хәҙерге рус тел ғилеме кафедраһы мөдире. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы, педагогия фәндәре докторы (1979), профессор (1981). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1981), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары мәктәп хеҙмәткәре (2007), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы (1973), СССР-ҙың юғары мәктәп (1977), Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (1994), Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (1997).\nХөсәйенов Йәүҙәт Бәхтейәр улы (1931—30.11.2012), журналист, матбуғат эшмәкәре. 1958—1965 йылдарҙа «Комсомольская правда» гәзитенең, 1965 йылдың июленән — Советтар Союзы Телеграф агентлығы – ТАСС-тың Башҡорт АССР-ы буйынса үҙ хәбәрсеһе; 1968—2000 йылдарҙа «Вечерняя Уфа» гәзите мөхәррире. 1969 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981). «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1970). Сығышы менән Стәрлетамаҡ ҡалаһынан.\nМоҡатанов Әсхәт Хәтмулла улы (1936—3.08.2010), ғалим-тупраҡ белгесе. 1965 йылдан хәҙерге Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Биология институты ғилми хеҙмәткәре, 1978 йылдан — өлкән, 1986 йылдан — төп, 1993—2010 йылдарҙа баш ғилми хеҙмәткәр. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1999). Биология фәндәре докторы (1987). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1996), Фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы лауреаты (2001).\nЙәнекәева Светлана Әхмәт ҡыҙы (1946), ғалим-аллерголог-иммунолог. 1971 йылдан «Иммунопрепарат» предприятиеһы хеҙмәткәре, 1980 йылдан — өлкән ғилми хеҙмәткәр 1981—1997 йылдарҙа лаборатория мөдире, бер үк ваҡытта 1987—1994 йылдарҙа ҡан препараттары цехы начальнигы. 2002—2004 йылдарҙа Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы хеҙмәткәре. Башҡорт АССР-ының 12-се саҡырылыш Юғары Советы һәм Башҡортостан Республикаһының 1-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Медицина фәндәре докторы (1991), профессор (1996). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған табибы (1986), СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1981). Дворян Йәнекәевтәр нәҫеленән.\nТокарев Валентин Дмитриевич (1946), ғалим-химик-технолог, хеҙмәт ветераны. 1969—2014 йылдарҙа «Салауатбыяла» берекмәһенең яуаплы хеҙмәткәре, шул иҫәптән 1973 йылдан табаҡлы быяла етештереү цехы начальнигы, 1983 йылдан — берекмәнең баш инженер урынбаҫары, 1984 йылдан — баш инженеры, 1997 йылдан йәмғиәттең генераль, 2010 йылдан — башҡарма директоры. Башҡортостан Республикаһының 3-сө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Техник фәндәр докторы (2002). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған (2006) һәм Рәсәйҙең почётлы (2001) төҙөүсеһе. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1981). Сығышы менән хәҙерге Ставрополь крайының федераль әһәмиәттәге курорттар төбәге Минераль Һыуҙар составындағы Георгиевск ҡалаһынан.\nХәбибрахманова Людмила Ивановна (1951), рәссам, хеҙмәт ветераны. 2005 йылдан Рәсәй Дизайнерҙар союзы ағзаһы. 1978 йылдан Өфө предприятиелары рәссамы,1980 йылдан Өфө сәнғәт училищеһы уҡытыусыһы. Сығышы менән хәҙерге Беларусь Республикаһының Брест өлкәһе Барановичи ҡалаһынан.\nНиғәмәтйәнова Зәйтүнә Наримйән ҡыҙы (ижади псевдонимы З. Әйле; 1971), журналист. 2010 йылдан «Киске Өфө» гәзите хәбәрсеһе, бүлек мөдире. 2003 йылдан Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Журналистар союздары ағзаһы. 2015 йылдан Башҡорт Википедияһы ирекмәне. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2018).\n2021 йыл проекттары\nРеспублика Башлығы гранты\nТарихи Башҡортостан топонимияһы 2021\n112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугирҙары\n«Муса Мортазин яуҙаштары»\n1000_әһәмиәтле_мәҡәлә һәм Мириада\nВикипедия:Белешмә Ирекле тема\nОнлайн ВикиМәктәп / Расписание / 1-се төркөм тыңлаусылары\n2021 йылда Баш биттәге аҙна рәсеме\nМириада проектында әҙ генә символдар етмәгән мәҡәләләр\nБашҡорт Википедияһы сараларын баһалау\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Баш_бит&oldid=1010907 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 19:06 27 февраль 2021 үҙгәртелгән.


Һәләтле уҡыусылар – республикабыҙ киләсәге » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Мәғариф » Һәләтле уҡыусылар – республикабыҙ киләсәге\n04.06.2013 Һәләтле уҡыусылар – республикабыҙ киләсәге\nРеспубликабыҙҙа «Башҡортостан өмөтө» һәләтле балалар форумын үткәреп, олимпиадаларҙа һәм мәртәбәле конкурстарҙа еңеүсе уҡыусыларҙы бүләкләү матур йолаға әйләнде. Быйыл форум республикабыҙҙың 2012 – 2013 уҡыу йылында юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкән иң алдынғы 63 уҡыусыһын бергә йыйҙы. Уҡыусыларҙы мәғариф министры Әлфис Ғаязов ҡотлап:\n– Республикабыҙҙың намыҫын яҡлаусы, мәртәбәһен күтәреүсе уҡыусыларға ҙур өмөт менән ҡарайбыҙ. Ошондай үрҙәргә күтәрелергә ярҙам итеүсе уҡытыусыларға, ата-әсәләренә рәхмәт, − тине.\nБүләкләнеүселәр араһында Сибай ҡалаһынан башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса төбәк-ара олимпиадала еңеүсе ике уҡыусы бар. «Ирәндек» лицейының сығарылыш синыф уҡыусыһы, 1-се синыфтан алып башҡорт телен өйрәнеүсе рус ҡыҙы Евгения Гаринова былтыр олимпиадала 2-се урын алған, быйыл 1-се урынға лайыҡ булған.\n– Башҡорт теле буйынса олимпиадала юғары уңыштарға өлгәшеүем менән үҙемде бик бәхетле тоям һәм Башҡортостанда йәшәгән һәр кем башҡорт телен өйрәнергә тейеш, тип иҫәпләйем. Сөнки телде белмәйенсә халыҡтың менталитетын, мәҙәниәтен, тарихын, йолаларын аңлап булмай. Миңә башҡорт теле бик оҡшай, унан тыш, инглиз, испан телдәрен өйрәнәм, – ти тырыш ҡыҙ.\n– Уҡытыусы өсөн уҡыусыһының еңеүе – оло ҡыуаныс. Сөнки тап шунда эшеңдең һөҙөмтәһен күрәһең. Икенсенән, башҡа милләттәрҙә туған телеңә һөйөү уята алыуың өсөн ғорурлыҡ кисерәһең. Евгенияға килгәндә, ул бик тырыш ҡыҙ, тик «бишле» билдәләренә генә уҡый. Төрлө уңыштарға өлгәшеүҙә ҡыйыулығы ла ярҙам итә. Әсәһенә рәхмәт, телде өйрәнеүҙә уның яғынан ярҙам ҙур булды. Ҡайһы берәүҙәр кеүек, нимәгә ул башҡорт теле, тимәне, ә ҡыҙының һәр аҙымын хуплап, күтәреп торҙо, – тип һөйләй Евгенияның уҡытыусыһы Гөлнәзирә Игелекова.\nСибай гимназия-интернатының 11-се синыф уҡыусыһы Гүзәл Солтанова ла һәр яҡтан килгән уҡыу алдынғыһы. Үҙе бейеүсе, үҙе нәфис һүҙ оҫтаһы, шиғырҙар ҙа ижад итә. Документтарын Башҡорт дәүләт университетының филология һәм журналистика факультетына тапшырырға ниәтләй.\n– Был минең тәүге ҙур еңеүем, әммә һуңғыһы булмаҫ, тип ышанам. Сөнки ул миңә тағы ла ҙурыраҡ еңеүҙәргә ҡанат ҡуйҙы, – ти Гөлназ.\n– Уҡыусыларым йыл һайын юғары уңыштары менән һөйөндөрөп тора. Быйыл ғына ете уҡыусым төрлө конкурстарҙа һәм олимпиадаларҙа призлы урындар алды. Үҙем ижад кешеһе булараҡ, ниндәйҙер конкурста ҡатнашабыҙ икән, уҡыусыларҙан мотлаҡ һөҙөмтә булһын тип талап итәм. Сәмле эш – йәмле эш, – тип һүҙгә ҡушыла уҡытыусыһы, 25 йыл балалар менән эшләүсе Әнисә Алдырханова.\nБыйылғы уҡыу йылында республикала олимпиадаларҙың мәктәп этабында барлығы 144,67 мең уҡыусы, район күләмендә – 57,58 мең, төбәк этабында 2,869 мең кеше үҙен һынаған. Финалға 91 уҡыусы сыҡҡан. Башҡортостанда 21 фән буйынса уҡыусыларҙың Бөтә Рәсәй олимпиадаһының төбәк этабы ойошторолған. Уларҙа 2869 кеше ҡатнашҡан, 66-һы еңеүсе исеменә лайыҡ булған, 506 кеше призлы урындар яулаған.\nУҡыусыларҙың Бөтә Рәсәй олимпиадаһының йомғаҡлау этабында, Башҡортостан намыҫын яҡлап, 91 уҡыусы сығыш яһаған. Шуларҙың 21-е призлы урындарға лайыҡ булған, алтауһына беренсе урын бирелгән.


Беҙ – беренсе! - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\nБеҙҙең телерадиокомпания республикала киң мәғлүмәт саралары рейтингында һылтанмалар һаны буйынса тәүгеләр рәтендә. Ә телевидениелар араһында беренсе баҫҡыста. Бындай мәғлүмәтте “Медиалогия” агентлығы баҫтырып сыҡты. Рейтинг 2017 йылдың тәүге кварталында медиаресурстарға мөрәжәғәт итеү һанына ҡарап билдәләнгән. Телевидение һәм радио өсөн был уникаль күренеш,быға тиклем күберәк интернет ресурстар алдынғылыҡты биләй ине. Юғары күрһәткестәргә өлгәшеүгә интернетта телерадиокомпанияның үҙ сайты булыуы ла этәргес бирә. ГТРК нөктә ТВ сайты башҡорт һәм рус телдәрендә лә алып барыла, унда республикалағы иң мөһим хәл-ваҡиғалар менән танышырға мөмкин. Бынан тыш беҙҙең материалдар менән барлыҡ социаль селтәрҙәрҙә танышырға һәм мессенджерҙар аша күҙәтеп барырға мөмкин.\n18 мая Ишембай районы халҡы көнөн үҙ көстәре менән юл төҙөкләндереү эше менән үткәрә\n19 мая Башҡортостан һәм Ҡрым араһындағы бәйләнетәргә яңы һулыш


Республиканы бергәләп таҙараҡ итәйек!\n9 Апрель 2019, 11:32\nҮткән шәмбе райондың барлыҡ халҡы “Республиканы бергәләп таҙараҡ итәйек!” акцияһына ҡушылып, экологик өмәгә сыҡты.\nӨмәлә бөтәһе 1000-дән ашыу кеше ҡатнашты, 19 техника берәмеге эшләне, 45 тоннаға яҡын сүп-сар сығарып түгелде.\nТерриторияларҙы таҙалау район һәм биләмәләр хакимиәттәренең әүҙем ярҙамында үтте: улар өмәләр үткәреү территорияларын билдәләне, өмәселәрҙе эш ҡоралдары, бирсәткәләр, сүп-сар тоҡсайҙары менән тәьмин итте. Был көндө бөтә ауыл биләмәләрендә лә ялан кухнялары эшләне, улар өмәлә ҡатнашыусыларҙы тәмле бутҡа һәм сәй менән һыйланы.\nЙылайырҙа административ биналарҙың территориялары, урамдар аҙмы-күпме тәртипкә килтерелгәндән һуң (сөнки күп урындарҙа һаман да ҡалын-ҡалын ҡар көрттәре ята) бөтәһе лә күмәкләшеп Бөйөк Ватан һуғышы геройҙарына ҡуйылған мемориаль комплекс территорияһын йыйыштырҙы.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ: өмәләр 6 апрелдән 11 майға тиклем дауам итәсәк. Әйҙәгеҙ, районыбыҙҙы бергәләп таҙараҡ һәм йәмлерәк итәйек!


Яңы тыуған сабыйҙың сәсен ҡырып алыу мотлаҡмы? » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Яңы тыуған сабыйҙың сәсен ҡырып алыу мотлаҡмы?\nБаланың сәсен ҡырыу йолаһы борон замандан килә. Элек-электән башҡорттарҙа баланың тәүге сәсен алыуға етди ҡарағандар. Сабыйҙың сәсен тәүге тапҡыр алыу ҡарын сәсен алыу була. Быны яңы ай тыуғанда башҡарғандар. Уны атаһынан йәки күңелгә ятҡан кешенән генә алдырырға кәрәк. Ә бына сабый сағында ҡарын сәсе алынмаған кешене рәнйетергә ярамай, тигән юрау бар. Ҡарын сәсен утҡа яғырға ярамай, уны төрөп, ҡыҫтырып ҡуялар. Беҙҙең көндәрҙә бигерәк тә олатай-өләсәйҙәр сабыйҙың сәсен алырға ҡуша, йәнәһе, баланың сәсе ҡуйы һәм матур булып үҫәсәк. Сабыйҙың тәүге сәсен алыуҙың файҙаһы һәм зыяны хаҡында белгестәр ни һөйләй икән?\nМедицина күҙлегенән ҡарағанда, сәстең ҡуйылығы һәм төҫө генетик факторҙарҙан тора. Ә улар әсә ҡарынында уҡ формалашҡан сәс тамырсаларына бәйле. Сәсте ҡырыу үҫеү процесына бер нисек тә тәьҫир итмәй. Әгәр ҙә баланың сәсе төрлө оҙонлоҡта үҫә икән, уны бер тигеҙ итеп ҡырҡып матурларға ғына мөмкин.\nБалағыҙҙың сәсенең сифаты борсоуға һалһа, иң тәүҙә уның дөрөҫ туҡланыуына иғтибар бүлегеҙ. Сабый етерлек кимәлдә микроэлементтар һәм витаминдар аламы? Уның сәсен йыуғанда дөрөҫ һайланған шампунь ҡулланаһығыҙмы – составында агрессив матдәләр юҡмы? Инфекциялы сирҙәр сәс үҫешенә кире йоғонто яһай. Шулай уҡ әсәнең баланы ауырлыҡ менән көтөүе, хроник ауырыуҙары, нәҫелдән килгән сирҙәр, һис шикһеҙ, сабыйҙың сәсе үҫешенә йоғонто яһай. Хәлде яҡшыртыу өсөн табиптар кәңәшен тотоу, баш тиреһен дөрөҫ тәрбиәләү буйынса косметик саралар ҡулланыу ярҙам итмәй ҡалмай, ти трихологтар.\nСығыу ваҡыты 29-03-2018, 06:30 | Ҡаранылар: 249\nЯңы тыуған сабыйҙың быуынын нисек ултыртырға?


Онлайн Покер Башҡа Загрузки | Аласаҡһыҙ $ 5 Бушлай Бонус! -Мобиль Плекс Казино\nНи өсөн скачать? Онлайн Покер Башҡа Загрузки\nАртыҡ 90 төрлө мобиль слот һәм казино онлайн уйындар, шул иҫәптән уйын менән тере тилермә, Прогрессив Слот, Многопользовательский Уйындар, Видео Покер, Тематик Слот һәм башҡа бик күп!\nТикшерергә mFortune, Vegas Мобиль Казино, Pocketwin, һәм карманный емеш-еләк өсөн өҫтәмә мәғлүмәт алыу тураһында уйындар казино, тәҡдимдәр, посещайте был сайттар аша Mobilecasinoplex.com өсөн захватить захватывающий бушлай бонустар!!\nБаҫығыҙ был өсөн логотип килергә сайттар & Возьмете приветственный бонус & 1бонус Санкт-депозит!\nУйнарға Онлайн Покер Башҡа Загрузки\nЯҡынлашып килеүсе технологиялар буйынса көнө, юҡ, кәрәк, покер скачать һеҙҙең ПК йәки мобиль. Рәт-рәт сыграйте онлайн алырға ПАЗ йыйына. Бар яҡшы йыһазландырылған һәм превосходный программ кереп өсөн онлайн уйынсыһы " покер, өсөн наслаждаться атмосфераһы онлайн казино. Онлайн Покер Башҡа Йөкләп Ҡабул Итеү оло бүләктәр биреү ҡаралган, онлайн покер амплуаһы.\nБулған Проблемалар Йыш Һәм Даими Рәүештә Оҫта Башҡарыусы " Покер Онлайн\nЕңел ҡытайҙа бөтә уйнарға онлайн покер башҡа Загрузок\nАбсолют, был иҫән-һау бик уйнарға покер башҡа йөкләп ҡабул итеү. Шулай уҡ был ҡурҡыныс булмаған, шул тиклем онлайн-банкинг.\nНи өсөн уйнарға онлайн покер башҡа йөкләп ҡабул итеү, Ысынлап Та Ла, Кәрәк Түгел,?\nУйынсылар покер дөньяла, посетите казино онлайн пожаловать " покер онлайн. Артыҡ тойғо реалист, нисек кисермәйәсәк ғына уйнарға, компьютерҙа. Онлайн Покер Башҡа Йөкләп Ҡабул Итеү кәрәк, мөмкинлек бирәсәк һеҙгә уйнарға төрлө уйындар һәм ғына түгел, бер үк.\nРеаль Аҡса Выигрыш\nДаими уйынсыһы покер хужа хоҡуғы шулай уҡ ыңғай фекер бәйләнеш, ул кереп уйынсылар өсөн онлайн покер башҡа йөкләп ҡабул итеү. Хатта кеүек йәш оҫта башҡарыусы, һеҙ һайларға схемаһын башҡа депозита, тип ярҙам итәсәк һеҙгә уйнарға һәм аҡса эшләргә башҡа тертеп. Һеҙ уйнарға тере турнирҙар, арҡаһында Онлайн Покер Башҡа Йөкләп Ҡабул Итеү системаһын һәм, ахыр сиктә, реаль аҡса утарға. Был дөрөҫ!\nӘй, тикшерегеҙ депозит талап ителмәй Слот, Рулетка, Блэкажек казино һәм бонусы тәҡдимдәр етәксе һ. б. Сенсационно өҫтәл!\nОнлайн покер башҡа йөкләп алыу поддерживается тәүлек буйына\nСайтында онлайн покер, даими яңыртыла менән төрлө программа менән тәьмин итеү системаһын, улар билдәле. Бар форумда ярҙам итә, йәки ярҙам итеү системаһын, ул гел ярҙам итәсәк иң ҡиммәтле уйынсыға бүләк " покер, нисек һәм ҡасан, тыуа кәрәклеген. Был онлайн покер системаһы юҡ загрузки, буласаҡ автомат рәүештә обновлять программалар һәм файлдар "cookie" һеҙҙең компьютер, кеҫә телефоны йәки планшет, башҡа кәрәккәне эшләргә тип,-йә ҡапыл иҫкә төшөрөү. Ҡайһы бер башҡа оло аукционный тәҡдимдәр покер өсөн iPhone покер башҡа депозита, мобиль покер, мобиль покер безлимитный бонус, юҡҡа кәрәҙле покер зарегистрировалась, ҡырағай онлайн ике бушлай бонус, онлайн покер башҡа депозита онлайн һәм покер башҡа йөкләп ҡабул итеү.\nУйнарға онлайн покер скачать ни өсөн биләй һәм урындар артығы.\nУйнағанда уҡ өйрәнә Онлайн Покер Башҡа Йөкләп Ҡабул Итеү, күрһәтәсәк уйынсыларға бик күп реклама тәҡдимдәр файҙалы булырға мөмкин уйынсыларға, нисек бонус, йәки башҡа схемаһын. Шул көстәрен ҡулланыу, любовник покер-был үҙен үлтереү булһын өсөн, компьютер менән ярышырға, тик аралаша, кешеләр менән тулы донъя. Был хәүеф-хәтәрһеҙ һәм барлыҡ оҫта башҡарыусы яһарға тейеш,, тоторға, үҙ интернет-соединение барлыҡ актив ваҡыт. Шулай уҡ һеҙ алырсыз, даими рәүештә тәрән белемле һуңғы уйындарында.\nИң яҡшы мобиль покер безлимитный бонус промо www.mobilecasinoplex.com!\nУйында " покер бит www.MobileCasinoPlex.com\nОнлайн Покер Бирмәйсә, Иң Элек Сит Ил Аҡсаһы | Уйнарға\nDeuces Wild Online Bonus | Алырға £Бушҡа 5…


Гигант самолет » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Гигант самолет\nГигант самолет 12.12.2017 // Йәмғиәт\nXXI быуат – ул гиганттар эраһы. Быйыл ифрат йыш ҡабатланған тәбиғәт көйһөҙләнеүҙәре солғанышында, Европала унияға берләшкән илдәр гигант самолеттар етештерә, хатта улар һауаға күтәрелә лә башланы. Улар граждандар, экологик һәләкәттәр булғанда йәки ниндәйҙер ауыр техниканы ташыу өсөн дә, экстремаль хәлдәр тыуған осраҡтарҙа ла ҡулланыласаҡ. Самолет ике ҡатлы, бейеклеге биш ҡатлы йорт самаһы, оҙонлоғо – 84 метр, ә хаҡы 12 миллиард евроға барып баҫа, сәғәтенә 900 километр юл үтә, 560 тонна ауырлыҡты күтәреүгә һәләтле. Тауышы ҡеүәтле “Боинг”тарҙыҡынан ике тапҡырға көслөрәк, махсус яғыулыҡ ҡоялар, бындай ғәйәт ҙур самолеттарҙы “Эйрбас” йәмғиәте етештерә.\nУларҙың тышҡы ҡиәфәте лә ҡәҙимге самолеттарҙыҡына бөтөнләй оҡшамаған – ишектәре алғы яҡтан асыла, тупаҡ башы йәшел, һары һәм буй-буй ҡыҙыл төҫтәргә буялған. Береһен генә салат төҫөнә индереү өсөн өс мең литр буяу китә икән, буяу иҫәбенә самолеттың ауырлығы тағы ла 530 килограмға арта, тиҙәр.\nӨсөнсө мең йыллыҡ башындағы заман техника етештереүҙә ҙур ҡаҙанышы булған бындай самолеттарҙы бер ил генә төҙөй алмай, әлбиттә. Уның һөлдәһен – Испанияла, ҡанаттарын – Англияла, хатта кәүҙәһенең айырым өлөштәрен Германияла һәм Францияла төҙөйҙәр. Бындай етди урынға үҙ эшенә яуаплы ҡараған, махсус белемле белгестәрҙе һайлап алалар, улар араһында ҡатын-ҡыҙҙар ҙа етерлек. Яңы типтағы самолеттың ҡанаттарын төҙөү өсөн генә лә дүрт ай ваҡыт кәрәк – һәр ҡанаттың ауырлығы 20 тонна тирәһе. Ике ҡанат, тимәк, 40 тонна тарта – уларҙың хаҡы бер миллион евроға барып баҫа. Әйткәндәй, самолет дүрт двигатель менән эшләй, идара итеү тулыһынса автоматлаштырылған. Самолеттың эсендә пассажирҙар өсөн ресторан, бар, телевизор, радио, туалет, кухня, душ кабиналары, хатта люкс апартаменттарына тиклем бар, теләге булғандар үҙҙәренә өс бүлмәле фатир тибында төҙөлгән номерға заказ бирә йәки тотош ғаиләләре менән оса ала. Ябай урындарҙа ултырып барыусылар өсөн дә уңайлыҡтар тыуҙырылған: креслолар йомшаҡ, унда хатта йоҡларға ла, ял итергә лә, ашарға ла мөмкин, һәр рәттә унар ултырғыс ҡуйылған. Рәт аралары иркен, йәғни пассажирҙар интерьеры ғына 5 500 квадрат метр майҙанды биләй. Пилоттар өсөн дә махсус ял бүлмәләре уңайлы, самолетты алты пилот, шулай уҡ махсус пилот-инструктор хеҙмәтләндерә. Бөгөн бындай самолеттар Германияла, Францияла оса башланылар ҙа инде. Әле улар донъяның ун туғыҙ иленән алынған заказдар буйынса етештерелә.\nЭлектр энергияһында йөрөгән автомобилдәр\nБилдәле булыуынса, Европала күптән инде электр энергияһы менән йөрөгән автомобилдәр, мотоциклдар һәм велосипедтар өҫтөндә эшләйҙәр – уларҙы электромобилдәр тип атайҙар. Германия, мәҫәлән, алдағы ун биш йыл эсендә тулыһынса электр энергияһында йөрөгән автомобилдәргә күсеп бөтөүҙе күҙаллай, был тирә-яҡ мөхитте бысратмау өсөн дә, өсөнсө мең йыллыҡта нефттең бөтөү ихтималлығына ла бәйле. Быйыл Чехияла һәм Словакияла электр энергияһында йөрөгән автомобилдәр, мотоциклдар, велосипедтар етештерелә башланы ла инде. Уларҙы күберәген техник яңылыҡтың алдында барған йәштәр, хакимиәттә эшләгәндәр һатып ала. Ошо “Тимер ат”тарҙы Чехияла Валашске Мезижице, Всетин, Угерске Градиште, Злин крайҙарында ҡуллана башланылар. Злинда иһә урындағы полиция, бындай типтағы машиналарға тест уҙғарып, электромобилдә йөрөүселәргә фатихаһын бирҙе.


Нимә аяҡ сала? йәки Юғалған аҡсаны кем ҡайтарыр? » «Йәшлек» гәзите | Газета "Йэшлек"\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Нимә аяҡ сала? йәки Юғалған аҡсаны кем ҡайтарыр?\n24.03.2016 Нимә аяҡ сала? йәки Юғалған аҡсаны кем ҡайтарыр?\n“Йәшлек” гәзитенең былтырғы 49-сы һәм быйылғы 10-сы һандарындағы эшҡыуарҙар тураһындағы мәҡәләләрҙе уҡып, мин дә бер аҙ баштан үткәндәр хаҡында яҙып үтергә булдым. Мәҡәләләрҙә “эшҡыуар” төшөнсәһе тураһында төрлө ҡараштан яҙылған. Эйе, ысынлап та, эш башлап китеүе ауыр, сөнки һәр бер нәмә ҙур сығым талап итә.\nРайон ерендә эш булмағас, беҙ ҙә ғаиләбеҙ менән үҙ эшебеҙҙе асып ҡарарға уйланыҡ. Йәштәргә ауыл хакимиәтенән өс йөҙ мең һум күләмендә грант бирелә тигәс, дәртләнеп тотондоҡ. Ул бит беҙгә ҙур ярҙам буласаҡ! Ваҡ-төйәкте үҙебеҙ алһаҡ, дәүләт биргән аҡсаға бизнестың төп ҡоралы – станок һатып алырбыҙ тип уйланыҡ. Ниндәй документтар кәрәклеген белешеп, ҡағыҙҙар йыйырға тотондоҡ. Етмәһә, хакимиәттә “Грантты йәштәргә 100 процент бирәләр. Һеҙ, әлбиттә, үтәсәкһегеҙ!” – тип дәртләндереп тә ебәрҙеләр.\nИң тәүҙә шәхси эшҡыуар булып теркәлеү үтергә тейешһең. Беҙ шул уңайҙан, июнь айҙарында, баш ҡалаға барып, һигеҙ йөҙ һум һалым түләп, “эшҡыуар” булып ҡайттыҡ. Эй ҡыуандыҡ, йәнәһе лә, эш башлап күтәрелеп китһәк, яҡты киләсәктә донъя хәлебеҙ яҡшырыр. Хыялдар шул тиклем күп ине. Грантҡа документтарҙы октябргә тиклем тапшырып өлгөрөргә тейешһең. Шулай бер-бер артлы сығымдар китте: теге справкаһы кәрәк, быныһы. Банкта иҫәп астырыу ҙа конкурс тың бер шарты икән. Өс мең ярым һум аҡса түләп астырып, инде эш бөттө тигәндә, тағы бер шарты килеп сыҡты. Йәнәһе лә, ҡырҡ биш мең һумға ошо бизнесҡа кәрәк-яраҡ алырға. Ярты юлда туҡтап булмай бит инде тип, ошо суммаға кәрәк-яраҡ алып, чегын алып барып күрһәттек. Ни булһа ла риза булып, гранттың конкурсынан төшөп ҡалмайыҡ тип тырыштыҡ. Кем белә, бәлки, тап ошо мөмкинлек беҙҙең киләсәгебеҙҙең асҡысылыр?!\nҺәр бер барған һайын бындай шарттар арта ғына торҙо. Тегенеһен таптырҙылар, быныһын. “Конкурста еңер өсөн, бизнес-планды үҙебеҙҙә генә эшләтергә кәрәк, юғиһә арзан хаҡҡа сифатһыҙ план төҙөтһәң, төшөп ҡалыуың бар”, – тип киҫәттеләр. Ярай инде, уныһына ла дүрт мең һум аҡса түләп ризалаштыҡ. Тик ниңәлер конкурстың ваҡытын оҙайттылар, ноябргә күсерҙеләр. Ә беҙҙең йыйған справкалар тик ике аҙнаға ғына ярай икән. Ваҡыты үтһә, төшөп ҡалаһың, тинеләр. Эшләй башламаған “бизнес”ҡа, эшкә кешеләр алдым, тип тә ҡағыҙ таптырҙылар. Грант алыр өсөн илле мең һумға яҡын аҡса түктек.\nБына, ниһайәт, ноябрь аҙағы ла етте. Йәнәһе лә, яҙға станок алып, тиҙерәк эш башларға. Ҙур түҙемһеҙлек менән шылтыратыуҙарын көттөк. Әммә шылтыратыу булманы. “Ваҡыттары юҡтыр, үҙебеҙ барып белешә- йек”, – тип барһаҡ, беҙҙе төшөрөп ҡалдырыуҙарын әйттеләр. Шул тиклем ҡыйын булды, аҡса түгеү бушҡа ғына булған икән, илле мең һумлап аҡсабыҙ елгә осҡан кеүек булды. Ярай, шуның менән тынысландыҡ тиһәк, Яңы йылға “бүләк” итеп, ун өс мең һум һалым түләргә кәрәклеген иҫкәрткән ҡағыҙ килеп төштө. Уныһын да түләргә тура килде. Иң ахыры, был эште яптырыу яғын ҡараныҡ. Баҡтиһәң, ябыуы ла еңелдән түгел икән, уға ла һалым түләргә кәрәк!\nНи өсөн конкурстан төшөп ҡалыуыбыҙға түрәләрҙең яуаптары төрлө булды. Иң аҙаҡ ишетелеүенсә, грантты үҙҙәренең таныштары, туғандары алған икән. Халыҡта ла әйтәләр бит: “Кемдең ҡулында – шуның ауыҙында”, – тип. Юғалған аҡсаны кем ҡайтарыр?


"Перовский" бейеүе — Башҡорт Википедияһы\n«Перовский» бейеүе — башҡорттарҙың һунарсы — хәрби ирҙәр бейеүе (Перовский).\n2 Бейеүҙең үҙенсәлектәре\n3 Бейеүҙе башҡарыусылар\nБейеүҙең «Перовский» тигән атамаһы 19-сы быуатта барлыҡҡа килә. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, бейеүҙең атамаһы генерал В. А. Перовский командалығында Урта Азия һәм ҡаҙаҡ далаларына хәрби походта ҡатнашыусы Йософ Ҡарамышев (Йософ-майор) сығарған «Перовский» көйөнә башҡарғанлыҡтан килеп сыҡҡан тип аңлатыла.\n«Перовский» бейеүе — хәрби, һунарсы ирҙәр бейеүе. Бейеүгә ныҡ энергия, ирҙәрсә, киҫкен, тиҙ, ынтылышлы, көсөргәнешле хәрәкәттәр хас. Бейеүҙә бигерәк тә ҡул хәрәкәттәренә, һынылыштарына ҙур иғтибар бирелә. Бейеүсе ҡулдары менән берсә йәйә тарта, йә уҡ ата, йә атта саба, уға ҡамсы менән һуға, берсә осоп барған ҡоштар хәрәкәтен тасуирлай. Ҡулдарҙың һәлмәк хәрәкәте бейеүсенең шпорлы итек кейгән аяҡтарының шаҡылдатып тыпырҙауы менән ҡатнаш һүрәтләнә.\nХалыҡ араһында «Перовский» бейеүен билдәле башҡарыусылар — Ҡарамышев, К. Дияров, Ф. Һатлыҡов, Ф. Ғәбитов. Бейеүҙең сәхнәләге варианттары Ә. Әхмәҙиев, Ф. Ғәсҡәров, М. Иҙрисов, Х. Сафиуллин, М. Шәмсетдиновтар тарафынан һалынған. Донъя сәхнәләрендә «Перовский» бейеүен бик уңышлы итеп М, Иҙрисов, М. Шәмсетдинов, Х. Зөбәйҙуллин, Ф. Кирәйевтар башҡара.\n1957 йылда Мәскәү Бөтә донъя йәштәр һәм студенттар фестивалендә бейеү өсөн һәм уны башҡарыусыға фестивалдең алтын миҙалы тапшырыла.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=%22Перовский%22_бейеүе&oldid=853636 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 11 декабрь 2018 в 15:04\nБыл бит һуңғы тапҡыр 15:04 11 декабрь 2018 үҙгәртелгән.


Өфөләге Зорге урамында сыҡҡан янғында бер кеше һәләк булды // Хәл-ваҡиғалар | новости башинформ.рф\nӨфөләге Зорге урамында сыҡҡан янғында бер кеше һәләк булды\n13:03, 30 сентября 2016 Хәл-ваҡиғалар\nФото: шәхси сығанаҡтар | Видео: шәхси сығанаҡтар\nФото: шәхси сығанаҡтар\nӨФӨ, 2016 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nӨфөләге Зорге урамында сыҡҡан янғында бер кеше һәләк булды. «Башинформ» агентлығына билдәле булыуынса, бер кеше, уттан ҡасып, бинанан һикерә һәм һәләк була. Тағы ла ике кеше зыян күрә. Шаһиттар әйтеүенсә, янғынға күрше ресторанда сыҡҡан ут сәбәпсе булыуы ихтимал. Зорге урамы ябылған.\nРәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығының матбуғат хеҙмәтендә ваҡиға тураһында ентекле мәғлүмәттәр бар.\n«Иртәнге сәғәт 11-се 20 минутта янғын һүндереү хеҙмәтенә Зорге урамында төҙөлөүсе бинаның яныуы тураһында хәбәр килә. Янғын һөҙөмтәһендә зыян күреүселәр бар. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, ундан ашыу кеше эвакуацияланған», — тип һөйләнеләр ведомствола.\nЯнғын иртәнге сәғәт 11-ҙә һүндерелгән. Ваҡиға урынына Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре һәм 17 берәмек техника йәлеп ителгән.


Хәбәрҙәр: Нимә ул “һалым гаване”?\nНимә ул “һалым гаване”?\nУларҙы юҡҡа ғына “һалым гаване” тип атамайҙар. Офшорҙар - сит ил кешеләренә бизнес һәм һалым өсөн ташламалар яһаусы илдәр йәки территориялар. Донъяла бындай зоналар, Иҡтисади хеҙмәттәшлек һәм үҫеш ойошмаһы иҫәбе буйынса, йөҙгә яҡын. Уларҙың күбеһе - утрау-дәүләттәр, улар өсөн сит ил компанияларын теркәү төп килем сығанағы тиергә мөмкин.\nӘйтәйек, фирма һалым йөкләмәһен кәметергә йәки бизнесын милли ҡануниәт йоғонтоһонан азат итергә теләй һәм офшор зоналарының береһендә теркәлә. Офшор хаҡында үҙ илеңдең һалым органдарына хәбәр иткән хәлдә, был законлы. Әммә йыш ҡына офшорҙы криминал, коррупция, мутлыҡ схемалары ярҙамында табылған килемдәрҙе легалләштереү өсөн файҙаланалар. Шуға күрә һалым ташламалары тәҡдим иткән илдәр ҡаршылыҡлы хәлдә ҡала. Яңы Зеландия Панаманың Mossack Fonseca теркәүсе фирмаһы файҙаланған һалым ышығы исемлегендә.\n-Яңы Зеландияла 1988 йылғы траст реформаһынан алып шул уҡ һалым закондары. 2013 йылда Иҡтисади хеҙмәттәшлек һәм үҫеш ойошмаһы, Яңы Зеландияның статусын ҡайтанан ҡарап, финанс йәһәтенән таҙа булғандар исемлегенә индерҙе.\n2008 йылғы көрсөктән һуң, һалым түләүҙән ҡасыусылар менән көрәш, халыҡ-ара ойошмаларҙы ла үҙ эсенә алып, глобаль төҫ алды. Һалымдарҙан азат зоналар кәмей, тик офшорҙарҙың популярлығы кәмемәй. Tax Justice Network мәғлүмәттәре буйынса, тыныс “һалым гавандәр” ҡосағында 20-нән алып 32 триллионға ҡәҙәр доллар ҡасып ята.


Шүлгәнташ ҡурсаулығында үҙенсәлекле видео төшөрөлгән | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n29 октября 2015 — 15:27\nЙәшерен видеокамералар айыуҙың нисек итеп солоҡто туҙҙырыуын төшөргән. Быға тиклем тайыштабандың ошондай ҡылыҡтарын ентекләп күҙәтеү мөмкинлеге юҡ ине. Күренеүенсә, айыу тәжрибәле солоҡса кеүек 8 метр бейеклегенә күтәрелеп, артҡы аяҡтарына таяна ла томшоғо менән туҡмаҡты этәреп, балды ашай башлай. Солоҡҡа ул бал бөткәнсе, бер нисә тапҡыр менеп төшә. Төнөн иһә туҙҙырылған һыуһар килеп ҡалған балды татып ҡарай.


Өфөлә талпанға ҡаршы көрәшәләр // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә талпанға ҡаршы көрәшәләр\n16:12, 7 мая 2010 Йәмғиәт\nӨфөлә урман массивтарын талпандан әүҙем эшкәртеү үткәрелә. Өфө дезинфекция станцияһы был зоналарҙы махсус иҙмә менән эшкәртә. Станцияның баш врачы Александр Мочалкин хәбәр итеүенсә, урмандарҙы эшкәрткәндә файҙаланылған препарат тирә-яҡ мөхиткә бер ниндәй ҙә зыян килтермәй.\n— Республикала талпандарҙың әүҙемлек осоро ярайһы уҡ оҙон. Ҡағиҙә булараҡ, ул майҙа башлана һәм августың тәүге яртыһында тамамлана, — ти Александр Павлович. — Бындай санитар эшкәртеү өфөләрҙе хәүефле бөжәктәр тешләүенән һаҡларға тейеш.\nҠала халҡына һаҡ булырға тәҡдим ителә. Ҡала ситендә бейек үләнле, ағас һәм ҡыуаҡлыҡтар үҫкән участкаларҙан ситтәрәк булыу хәйерле. Тап шундай урындарҙа талпандар кешегә йышыраҡ һөжүм итә.\n— Ҡаланың урман массивтарын дезинфекциялау буйынса эш иртәгә, 8 майҙа, тамамлана, — тип дауам итә Александр Мочалкин. – Өфөлә күмәк кешеләр ял итә торған урындар хәҙер тулыһынса хәүефһеҙ. Байрамдарҙан һуң, популяр ял базаларын индереп, Өфө районы биләмәләрен дә эшкәртергә планлаштырыла.\nТеги: урман хужалығы, дезинфекциялау


Нәфис спорт төрөнөң нескәлектәре | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n26 ноября 2020 — 22:03 ГТРК «Башкортостан»\nСпорт темаһына килгәндә. Күптән түгел фигуралы шыуыу буйынса Рәсәй кубогының 4-се этабы тамамланды. Оло спортта башҡорт фигуристары үҙҙәренең тәүге аҙымдарын эшләй. Рәсәй беренселеге призеры Нина Петушкова йәш атлеттарға нәфис спорт төрөнөң нескәлектәрен асты. Хәрәкәттәге бәләкәй генә етешһеҙлеккә лә ҙур иғтибар. Тәжрибәле тренерҙың талапсан ҡарашынан бер нәмә лә ситтә ҡалмай. Сөнки ярышта был бер нисә баллды алып ташлау өсөн сәбәп. Шуға ла башҡорт фигуристары мастер-класстарҙы ҡалдырмайҙар. Рәсәй чемпионы Нина Петушкова Өфө боҙонда йәш спортсыларға уңышлы сығыш яһау серҙәрен асты. Үрҙәрҙе тик тырыштар яулай. Ҡатмарлы элементтар күгәргән терһәктәр, ауыртыуҙар аша, 10-сы ғына түгел, бәлки йөҙөнсө ҡат ҡабатлауҙан ғына килеп сыға. Йыш йығылыу йәш фигуристар өсөн ғәҙәти күренеш. Барыһы ла бер маҡсатты ҡыуа – боҙҙа шыуыуҙа камиллыҡҡа ирешеү. Спорт тормошона пандемия үҙенең төҙөтмәләрен индерҙе. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, быйылғы миҙгелдә ярыштар булманы. Бөтә республика буйынса үткән «Үҙеңә ышан» проекты сиктәрендәге күнекмәләрҙең емештәрен бары киләһе йылда ғына күрәсәкбеҙ. Спортсылар боҙҙа ғына түгел, күнекмәләр залында ла , йәйге осорҙа спорт лагерҙарында ла шөғөлләнгән. Фигуралы шыуыу Рәсәйҙә тиҙ үҫешкән спорт төрҙәренең береһе. Юғары координация һәм нескәлек талап иткән спорт өлкәһе күптәрҙе ылыҡтыра, таң ҡалдыра. Ә башҡалабыҙҙың фигуралы шыуыу мәктәбе ишектәре йәш спортсылар өсөн һәр ваҡыт асыҡ


Уларҙың тормошо күптәргә үрнәк\n6 Ноябрь 2019, 18:57\nМотай ауылында эшкә уңған, тырышып донъя көткән ауылдаштарға үрнәк булған ғаиләләр байтаҡ. Венера һәм Марсель Сабитовтар - шундайҙарҙың береһе. Сабитовтарҙың йорто бәрәкәт менән тулы, ә үҙҙәре кешеләргә бәхет өләшә, тиһәң бер ҙә арттырыу булмаҫ, моғайын. Улар ярҙамсыллығы, кешелеклелеге, ихласлығы менән айырыла. Ваҡытында Марсель Ергән МТС-ында механизатор булып эшләне. Ойошма тарҡалғас та юғалып ҡалманы ул. Шәхси хужалығындағы мал-тыуарын арттырып, хәләл ефете менән ең һыҙғанып донъя көтә башланы. Ихата тултырып ҡош-ҡорт та аҫрайҙар. Ауылда эш юҡ тип, ҡул ҡаушырып ултырғанын күрмәҫһең уларҙың.\nМотай ауылында эшкә уңған, тырышып донъя көткән ауылдаштарға үрнәк булған ғаиләләр байтаҡ. Венера һәм Марсель Сабитовтар - шундайҙарҙың береһе.\nСабитовтарҙың йорто бәрәкәт менән тулы, ә үҙҙәре кешеләргә бәхет өләшә, тиһәң бер ҙә арттырыу булмаҫ, моғайын. Улар ярҙамсыллығы, кешелеклелеге, ихласлығы менән айырыла. Ваҡытында Марсель Ергән МТС-ында механизатор булып эшләне. Ойошма тарҡалғас та юғалып ҡалманы ул. Шәхси хужалығындағы мал-тыуарын арттырып, хәләл ефете менән ең һыҙғанып донъя көтә башланы. Ихата тултырып ҡош-ҡорт та аҫрайҙар. Ауылда эш юҡ тип, ҡул ҡаушырып ултырғанын күрмәҫһең уларҙың.\nҺыйыр “ағын” Боһорманға һөт ҡабул итеү пунктына тапшыралар. Башмаҡ, үгеҙен үҫтереп һаталар, уныһы ла - иш янына ҡуш ҡына. Күптән түгел бесән әҙерләү өсөн тактор, бесән сапҡыс, йыйғыс һәм башҡа ҡорамалдар һатып алып, ҡул эшен еңеләйткәндәр.\nУңғандың ҡулы унау тип, юҡҡа ғына әйтмәгәндер боронғолар. Сабитовтар ауылда үткәрелгән бөтә өмәләрҙә ҡатнашырға ла ваҡыт таба. Йорт-ихатаһы ла төҙөк, өйҙәрендә ҡала фатирындағы кеүек бөтә шарт булдырған.\nОло йәштәге аталарын ҡарап, татыу донъя көтә улар. Өлкән кешегә йылы һүҙҙәрен, иғтибарын йәлләмәйҙәр. Ә ғаилә йылыһын бер нәмә лә алмаштыра алмай. Мәрхәмәтле, түҙемле парҙың атайҙарын ихлас ҡарағанына күңел ҡыуана.\nАуылыбыҙ ошондай өлгөлө, эшсән ғаиләләр менән ҡотло.


Яңауыл районында малсылыҡ өлкәһендә инвестиция проекттары әүҙем тормошҡа ашырала // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n8:39, 22 июля 2019 Иҡтисад\nЯңауыл районында малсылыҡ өлкәһендә инвестиция проекттары әүҙем тормошҡа ашырала Фото: автор\nӨФӨ, 2019 йыл, 22 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Азат Ғиззәтуллин/.\nБашҡортостандың иң төньяҡ районы – Яңауыл малсылыҡ өлкәһендә инвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырыуҙа әүҙем эшләй.\nЯңауыл районының Иҫке Ҡоҙаш ауылында 2500 һыйыр аҫрау һәм һауыу, 5000 эре мөгөҙлө малды һимертеү өсөн тәғәйенләнгән «Һөт йүнәлешендәге малсылыҡ комплексы (һөт фермаһы)» тигән яңы проект тормошҡа ашырыла.\nПроект буйынса инвестициялар күләме – 1 миллиард һум.\nОшо хаҡта Башҡортостан башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировҡа «ИТС-Агро» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте генераль директоры Михаил Попов һөйләне.\nБөгөнгө көнгә предприятие 500 баш мал менән малсылыҡ комплексы алған. Өҫтәмә 510 баш тоҡомло мал, 55 миллион һумдан ашыуға заманса ауыл хужалығы техникаһы һатып алынған.\nТеги: малсылыҡ комплексы, малсылыҡ, инвестиция проекттары


Ҡуйыртылған һөтлө торт\n“Әсәй, иртәгә мәктәптә конкурс була. Мин торт бешереп алып барам! Уҡытыусы апайға әйттем!!!” Аптырауымдан артыма ултыра яҙҙым. ”Бәй...Мин торт бешерә белмәйем дә ул,улым”,-тим. “Әссәй!!! Мин һиңә ярҙам итәм. Белмәһәң, өйрәтәм!” Бер ғәҙәте бар улымдың, берәй нәмәне теленә алдымы, өҙмәй ҙә ҡуймай. Иң еңеле, ризалашып ҡотолоу)))))\nШулай итеп, Арыҫлан улым башланғыс класта уҡығанда, икәүләшеп “Ҡырмыҫҡа иләүе” тортын бешерергә өйрәндек. Әйткәндәй, шул тиклем тәмле булғандыр инде,хатта маҡтау ҡағыҙы менән бүләкләнде улым. Төрлөсә итеп үҙгәртә торғас, үҙемә оҡшағанса итеп бешерергә өйрәндем хатта. Ауыҙҙа иреп кенә тора. Ашап ҡараған береһе үҙенә рецебын һорап ала. Һеҙҙең менән дә бүлешке килә, әхирәттәр!!\nБашта бер ҡап (200 гр.) аҡ майҙы иретеп алырға. Ярты стакан шәкәр, ярты стакан ҡаймаҡ, һеркәлә һүндерелгән ярты балғалаҡ аш содаһы, самалап он өҫтәп ҡаты ғына итеп ҡамыр баҫырға. Аҙаҡ шул ҡамырҙы дүрт өлөшкә бүлеп ярты сәғәт тирәһенә туңдырғысҡа ҡуям. Шулайтһаң, ит турағыстан үткәргәндә йәтеш була. Ул арала бер банка ҡуйыртылған һөттө һауыты менән һыуҙа ҡайнатырға кәрәк. Магазинда әҙере лә һатыла ул, әммә уның тәме бөтөнләй икенсе. Шуға ла, йыбанмай ғына ҡайнатып алығыҙ. Тик кәстрүлгә һыуҙы күп итеп һалығыҙ! Атыу студент саҡта һыуҙы әҙ һалып ҡайнатып хәтәр уҡылдыҡ, бомба ише шартланы)))) Ҡуйыртылған һөттө 40 минут ҡайнатҡас, һыуытырға алып ҡуям. Эҫе килеш асып ҡуймағыҙ банканы, бешерһегеҙ. Һыуынғанын көтөгөҙ! Аҙаҡ ярты ҡап аҡ май ҡушып туғығыҙ. Үәт, крем әҙер!\nУй, күп һөйләп, ҡамырҙы онотоп ташланыҡ та. Йәһәт кенә табаны майлағыҙ,йә минең һымаҡ пергамент ҡағыҙы йәйегеҙ. Ит турағыстан теге ҡамырҙы үткәреп табаға һалабыҙ, йәғни башта печеньелар бешереп алабыҙ. Үтә ҡалын итеп һалмағыҙ, тигеҙ бешмәҫ. Әгәр мейес тигеҙ бешермәһә, ҡарап тороғоҙ,йәме. Бер яғы бешһә, печеньеларҙы йәһәт кенә алып икенсе яғына әйләндереп һалырға ла була. 20 минут тирәһе бешә ул. Шулайтып бөтә бешереп алдыҡ, аш бүлмәһенә тәмле еҫтәр таралды!!!\nӘҙ генә һыуынғас, печеньеларҙы ваҡларға кәрәк. Ҡул менән эшләйем был эште. Сөнки ҡасан туҡтарға икәнен бармаҡтарым үҙҙәре һиҙә. Мәшәҡәт инде тәү ҡарашҡа, әммә тәмле бит. Шунан ошо ваҡланған массаға кремды һалып бутап, тәрилкәгә һалығыҙ ҙа,үҙегеҙ теләгәнсә биҙәгеҙ. Шунда уҡ ашамағыҙ, саҡ ҡына сабыр итегеҙ. Кремы нығыраҡ һеңһен, йомшаҡ булыр. Мин был юлы өҫтөнә M&M's, шоколад ҡырып һалдым. Ашығыҙ тәмле булһын,дуҫтарым!!! (Гөлназ Ишемғолова)\nСығанағы — «https://ba.wikibooks.org/w/index.php?title=Ҡуйыртылған_һөтлө_торт&oldid=14082»\nПоследний раз редактировалась 24 август 2017 в 02:53\nБыл бит һуңғы тапҡыр 02:53 24 август 2017 үҙгәртелгән.


10 Ғинуар 2019, 16:54\nҠәҙерле дуҫтар! Яңы йылға аяҡ баҫҡанда уның үткәненә баһа бирмәү яҙыҡ булыр. (тулыраҡ сайттан уҡығыҙ)\n“Һаҡмар” коллективының иң оло һөйөнөсө, сикһеҙ ҡыуаныуы – ул гәзитебеҙҙең тиражы артыуы булды. Был һеҙҙең беҙгә ышаныс белдереүегеҙ, беҙгә терәк-таяныс, ысын дуҫ булыуығыҙҙы тағы бер ҡат иҫбатланы. Һәр ауылда үткән “Һаҡмар” гәзитенә яҙылыусы” көнөндә беҙҙе шул тиклем ихлас, йылы ҡабул иткәнегеҙ, гәзиттең хаҡы артыуына ҡарамаҫтан (үкенескә ҡаршы, хаҡтарҙы беҙ билдәләмәйбеҙ), дәррәү яҙылыуығыҙ өсөн һәр уҡыусым алдында баш эйәм. Ә ниндәй һөҙөмтәле һәм иҫ киткес матур һөйләшеүҙәр булды! Һеҙҙең “Һаҡмар” гәзитенең йөкмәткеһенә битараф булмауығыҙ, алтынға бәрәбәр кәңәштәрегеҙҙе биреүегеҙ, кәрәк саҡта тәнҡитләп тә алыуығыҙ, ә аҙаҡтан: “Һаҡмар”һыҙ булмай! Унһыҙ донъя йәмһеҙ! Күпме торһа ла – яҙылабыҙ!” – тигән һүҙҙәрегеҙ күҙҙәремдән шатлыҡ һәм сикһеҙ рәхмәт йәштәрен тәгәрәтте.\n“Һаҡмар” гәзитенең ысын дуҫтары: йәмәғәт хәбәрселәре, район ҡоролтайы, ауыл активистары, почтальондар, китапханасылар, уҡытыусылар, тәрбиәселәр, мәҙәниәт, клуб хеҙмәткәрҙәре, ағинәйҙәр, “Атайсал” клубы, ҡатын-ҡыҙҙар, ветерандар советтары һ.б. гәзитебеҙгә яҙылыу башланыуҙың тәүге көнөнән дәррәү эшкә тотондо. Уларҙың: “Тиражыбыҙ күпмегә етте икән? Шул-шул ауылға барып етмәнегеҙ түгелме?” – тигән ихлас борсолоуҙарын ишетеү беҙгә тағы ла дәртләнеберәк эшкә тотонорға көс-дәрт бирҙе.\n“Һаҡмар” гәзитенә яҙылыусыларға бүләк әҙерләгән бағыусыларға ла оло рәхмәт һүҙҙәрен еткерәм. Уларҙы һанап бөтөрлөк түгел! Шулай ҙа тәү сиратта беҙҙең ауыл хужалығы предприятиелары, фермер хужалыҡтары етәкселәре, район хакимиәтенең ауыл хужалығы бүлеге, ауыл биләмәләре башлыҡтары һ.б. беҙҙе һәм гәзит уҡыусыларыбыҙҙы шатландырған кеүек үҙҙәре лә тик бәхеткә ҡойоноп йәшәһен!\nЙыш ҡына коллегаларымдың: “Беҙҙә халыҡ район гәзитенә яҙылмай”, – тип зарланғанда, минең ғорурлыҡ менән: “Минең баймаҡтарым ихлас яҙыла”, – тип әйтә алыуым өсөн дә оло рәхмәт һеҙгә, хөрмәтле яҡташтарым!\nҮҙ эшен мөкиббән китеп яратҡан, көн һайын мең төрлө уй менән янып, уларҙы ҡағыҙға төшөргән, гәзитте биҙәү-матурлау өсөн күп көс һалған, бер һүҙле, терәк-таяныс булған, үҙен “Һаҡмар”һыҙ күҙ алдына ла килтерә алмаған хеҙмәткәрҙәремә лә иң изге теләктәремде еткерәм. Һеҙ – Баймаҡ матбуғатын бар республикаға дан итеп таратыусылар, ҡәҙерле коллегаларым.\nБылтыр “Һаҡмар” гәзите өс проектты уңышлы яҡлап сығып, федераль Гранттарға лайыҡ булды. Был да хәләл көстөң татлы емеше. Бынан тыш төрлө конкурстар, ярыштар, социаль селтәрҙәр, гәзиттең сайты аша үткәрелгән төрлө акциялар беҙҙең әүҙемлекте тулыһынса күрһәтте. Әлбиттә, беҙ өлгәшелгән уңыштарҙа ғына туҡтарға уйламайбыҙ. Быйыл да ең һыҙғанып, гәзит уҡыусыларыбыҙ, тыуған еребеҙ, телебеҙ, милләтебеҙ мәнфәғәтенә тырышып эшләйәсәкбеҙ. Шундай саҡта һеҙҙең беҙҙең менән булыуығыҙ тағы ла күберәк ышаныс һәм көс бирә.\nҠәҙерле дуҫтар! Бар күңелдән һеҙҙе Яңы йыл менән ҡотлайым! 2019 йыл һәр йортҡа, һеҙҙең һәр кешегә ныҡлы һаулыҡ, сикһеҙ шатлыҡ-ҡыуаныстар, илерткес бәхет-мөхәббәт, ғаиләбеҙҙең һәр көнөнә ышаныс биргән муллыҡ-байлыҡ алып килһен! Һәр саҡ шундай рухлы, иҫ киткес аҡыллы, мин ғорурланған баймаҡтар булып ҡалығыҙ, дуҫтарым! Яңы йылдың ҡото һәр кемде сағыу әкиәт нурҙарына сорнаһын!\nГүзәл Салихова (Иҫәнгилдина),\nБаймаҡ мәғлүмәт үҙәге директоры, “Һаҡмар” гәзитенең баш мөхәррире.


Республикала «Студент яҙы-2013» фестиваленә йомғаҡ яһалды // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала «Студент яҙы-2013» фестиваленә йомғаҡ яһалды\n14:47, 29 апреля 2013 Йәмғиәт\nФото: Лилиә Мурсалова\nӨфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында «Студент яҙы-2013» фестиваленең гала-концерты үтте. Сарала студенттарҙың иң яҡшы концерт номерҙары тәҡдим ителде.\nБыйыл фестивалдә йәмғеһе 70 меңдән ашыу кеше ҡатнашты.\nГала-концертта ҡатнашыусыларҙы сәләмләп, БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов, «Студент яҙы» йәштәр араһында киң популярлыҡ яулауын дауам итә, тип билдәләне. Профсоюздар федерацияһы рәйесе юғары уҡыу йорттары етәкселәренә студенттарҙы фестивалгә әҙерләү йәһәтенән ҙур эш башҡарғандары өсөн рәхмәт әйтте.\nБуласаҡ инженерҙар, экономистар, педагогтар, юристар, биология һәм география белгестәре, нефтселәр үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтте. Һәр номер ҡабатланмаҫ һәм сағыу булды.\nФестивалдә сит ил студенттары ла әүҙем ҡатнашты. Өфө дәүләт авиация техник университетынан Жульен Селестин милли барабанда «Мангутрака» композицияһын уйнап ишеттерҙе, ә Өфө дәүләт нефть техник университеты студенты Ньяме Нкетиа Девид Валентина Толкунова репертуарынан «Поговори со мною мама» йырын башҡарҙы.\nБашҡорт дәүләт университетының Нефтекамалағы филиалынан Ренат Сәлихйәнов Мөслим Магомаевтың «Синяя вечность» йырын башҡарып, Гран-приға лайыҡ булды. Уның көслө тауышы тамашасыларҙы ла, жюри ағзаларын да таң ҡалдырҙы. Шулай уҡ төрлө номинацияларҙа еңеүселәр һәм лауреаттар билдәләнде. Бер нисә ижади коллектив етәкселәренә БР Мәҙәниәт министрлығының Почет грамоталары тапшырылды.\nФестивалдә еңеүселәр артабан Ульяновскиҙа үтәсәк Бөтә Рәсәй студент яҙы финалында ҡатнашасаҡ. Әлеге ваҡытта унда ҡатнашыу өсөн делегация формалаштырыла.


Башҡортостан юлдарында фото-видео теркәү камералары артасаҡ - Bash.News\nБашҡортостан юлдарында фото-видео теркәү камералары артасаҡ\nБашҡортостан юлдарында фото-видео теркәү камералары артасаҡ https://bash.news/news/88249_bashortostan_yuldarynda_fotovideo_terk_kameralary_artasa/?lang=bash\n17 ғин 2019, 23:35\nБөгөн Республика Йортонда үткән "Инвестиция сәғәте" ултырышында юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә йүнәлтелгән проект хупланды. Төп маҡсат — авариялар һанын кәметеү. Бөгөн федераль һәм муниципаль юлдарҙа 223 камера ҡуйылған, уларҙың һанын дүрт тапҡырға арттырыу ниәтләнә.\nБының өсөн 2 миллиард һумдан ашыу аҡса талап ителә. Проектҡа ярашлы инвесторға биш йыл дауамында комплексттарҙы ҡуртымға тапшырған өсөн һәм техник хеҙмәтләндереүгә түләүҙәр ойоштороласаҡ. Контракт тамамланғас камералар республика милкенә күсә.\nТимур Мөхәмәтйәнов, Башҡортостандың транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе: “Конкурс буйынса билдәләнгән инвестор менән 1 миллиард 800 мең һумға контракт төҙөләсәк. Башҡортостанға 663 фото-видео теркәү камераһы талап ителә, 265-е быйыл урынлаштырылырға тейеш. Йәғни республика юлдарында камералар һаны ике тапҡырға артасаҡ”.\nШулай уҡ инвестиция сәғәтендә Нефтекамала насос ҡорамалдарын етештереүҙе үҫтереү, Өфө районында танспорт агро-логистика комплексын булдырыу буйынса проекттар ҡаралды. Социаль маҡсатлы программалар Фонды эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре һәм үҫеш мөмкинлектәре тикшерелде.\n1 июлдән Башҡортостанда социаль страховкалау программаһында ҡатнашыусылар өсөн пособиелар түләү тәртибе үҙгәрә\n18:01, 17 фев\nБашҡортостанда тышҡы тауар әйләнеше кәмегән\n19:00, 12 фев\nБашҡортостандан ике завод продукцияһын Ҡытайға оҙата ала\n12:00, 07 фев


Үҙ эшеңде асыуға - аҡсалата дәртләндереү сараһы\nЙыл ярым эсендә Яңауылдан утыҙға яҡын кеше социаль контракт нигеҙендә адреслы социаль ярҙам алған.\nГөлнара Закирова шәхси хужалығында йөҙҙән ашыу тоҡомло ҡош аҫрай. Себештәр өсөн йылытылған айырым урын да эшләткән, унда ҡошсоҡтар ҡышты үткәрә. Бынан тыш, йомортҡа һатыуҙан килгән аҡсаға йүнсел йорт ҡуяндары һатып алған, хәҙер «оҙон ҡолаҡ»тар ҙа үрсегән. Шәхси хужалыҡ асыу өсөн Гөлнара Закирова ҡаланан ауылға күсенгән. Хужабикә социаль ярҙам ваҡытында бүленде, тип шатлана.\nГөлнара Закирова: «Социаль контракт нигеҙендә миңә 37 мең һумлыҡ ярҙам күрһәтелде. Был аҡсаға инкубатор, тауыҡтар һатып алдым. Эшкә шөрләңкерәк тотонһам да, хәҙер өйрәнеп киттем. Һатыуға йомортҡалар сығара башланым».\nСоциаль контракт өс айҙан бер йылға тиклем дауам итә ала. Ошо ваҡыт эсендә матди ярҙам алыусы дәүләт аҡсаһын маҡсатҡа ярашлы тотоноуын иҫбатларға тейеш. Гөлнара Закирова өсөн был эш бер ниндәй ҙә ауырлыҡ тыуҙырмай, хәҙер ул ҡош-ҡорт менән йорт ҡуяндарынан тыш, кәзә малын да үрсетергә ниәтләй. Контракт тураһындағы ҡарар нигеҙендә, шәхси ярҙамсыл хужалыҡ алып барыуға хөкүмәттән 50 мең һумға тиклем аҡса бүленә.\nГөлшат Сәхәпова, республика халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү үҙәгенең Яңауыл филиалы бүлеге белгесе: «Бындай ярҙам айырым граждандарға ғына күрһәтелә. Мәҫәлән, аҙ тәьмин ителгән, йә ҡарауға бала алған ғаиләләргә. Эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүгә лә аҡсалата ярҙам бар. Уның күләме ҙурыраҡ - 100 мең һумға тиклем етә. Был мөмкинлек менән бер тапҡыр ғына ҡулланырға була».


“Күк сәскә”лә тормош ни өсөн йәмле? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Белем һәм тәрбиә » “Күк сәскә”лә тормош ни өсөн йәмле?\n“Күк сәскә”лә тормош ни өсөн йәмле? 12.02.2019 // Белем һәм тәрбиә\n“Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына — 100 объект” программаһына ярашлы төҙөлгән “Күк сәскә” балалар баҡсаһы бөгөн тышҡы яҡтан да, эстән дә бик матур. Яңауылдар бындай бүләккә һаман да һөйөнөп бөтә алмай. Ысынлап та, учреждение тирә-яҡҡа йәм өҫтәп, үҙенә әллә ҡайҙан тартып тора. Күркәм объектты Өфөнөң “Эстра” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте төҙөгән.\nИке ҡатлы бина һигеҙ төркөмгә иҫәпләнгән. Балалар баҡсаһында йоҡо, уйын бүлмәләре, музыка, гимнастика залдары, өҫтәмә дәрестәр өсөн махсус бүлмәләр, логопед һәм психолог кабинеттары, уйын зонаһы, физкультура майҙансығы бар. Зауыҡ менән биҙәлгән балалар баҡсаһы газ ярҙамында йылытыла. Аш-һыу бүлмәһенә лә яңы ҡорамалдар ҡуйылған, ҡыҙ һәм малайҙарға айырым бәҙрәф, йыуыныу бүлмәләре ҡаралған. Объекттың төҙөлөш-монтаж эштәренең дөйөм хаҡы 97 миллион һум тәшкил иткән.\n“Күк сәскә” балалар баҡсаһы урынлашҡан квартал йәш әле, бында яңы барлыҡҡа килгән ғаиләләр күпләп йәшәй. Һуңғы йылдарҙа ҡаланың был районында халыҡты авария хәлендәге торлаҡтан күсереү программаһы буйынса бер нисә күп ҡатлы йорт сафҡа ингән. Ә быға тиклемге балалар баҡсаһы бик насар торошта булған, етмәһә, оҙаҡ ваҡыт сират та көткәндәр. Урындағы етәкселек, яңы социаль объект биҫтәнең инфраструктураһын яҡшыртыр һәм уның абруйын күтәрер, тип өмөтләнә.\n— 1970 йылда сафҡа индерелгән балалар баҡсаһы ныҡ иҫкергәйне, ҡыш һыуыҡ булһа, йәй көндәрендә ҡайһы саҡ түшәмдән ямғыр ҙа үтә ине, — ти баҡса мөдире Татьяна Смольникова. — Бөгөн, шөкөр, заманса йылы, яҡты, иркен һәм зауыҡ менән йыһазландырылған бинала эшләргә мөмкинлек тыуҙы. Хәҙер беҙгә балалар ҙа, атай-әсәйҙәр ҙә иртән ҙур теләк менән килә.\nБында әле 160 бала шөғөлләнә, сабыйҙарын нәҡ ошо баҡсаға бирергә теләүселәр ҙә бар икән. Эш һөйөүсән, татыу коллектив йыйылған, балаларға 13 тәрбиәсе, махсус белемле биш белгес тәрбиә бирә. Баҡса яны майҙансығы ла иркен, рәхәтләнеп уйнарға уңайлы шарттар булдырылған. Төркөмдәрҙә кескәйҙәрҙең йәш үҙенсәлектәренә ярашлы дәрестәр алып барыла. Бында улар тирә-яҡты танып белеп, телмәрҙәрен үҫтереп, төп төшөнсәләр менән генә танышып ҡалмай, ә коллективта йәшәргә, аралашырға, уйнарға өйрәнә. Танып белеү дәрестәрендә балалар төрлө милли әҙәбиәт, ауыҙ-тел халыҡ ижады, Ватан тарихы, төбәктең иҫтәлекле урындары менән таныша, хәрәкәтле халыҡ уйындарында ҡатнаша. Былар барыһы ла милли үҙаң үҫешенә булышлыҡ итә һәм башҡа милләт вәкилдәренә ҡарата хөрмәт тойғоһо тәрбиәләй.\nМәктәпкәсә учреждение тормошонда ата-әсәләр ҙә әүҙем ҡатнаша, улар – тәрбиәселәрҙең уң ҡулы һәм кәңәшсеһе лә. Ғәзиздәренең баҡсалағы тормошон ҡыҙыҡһынып күҙәтәләр һәм төрлө байрам-кисәләргә, иртәлектәргә ҙур теләк менән киләләр.