Ир-егеттең йәшен һорамайҙар...\n28 Ғинуар 2020, 18:00\nЙәнтөйәге өсөн йән атыусыларҙың береһе ул Ғәли Күсәрбаев Зәүхиә Ҡәҙербәкованың уның хаҡындағы мәҡәләһен сайтта уҡығыҙ.\nҮҙенең тыуған еренә бар булмышы менән йәбешеп йәшәп ятҡан, уның һулышын, йөрәк тибешен һиҙгән ир-атберваҡытта ла ил, халыҡ, йәшәп ятҡан ереяҙмышына битараф була алмай. Сөнки уның күңелендә буш хистәргә, буш уйҙарғаурын юҡ. Уның хыялдарыйылдар аша уҙып, саптар аттай алда булыр. Ниндәй генә йылдар килһә лә, ғәмәлдәре ил, халыҡ уйына, уның яҙмышына, шатлығына-хәсрәтенә бәйле ҡалыр.\nБыл һүҙҙәр янына Байыш ауылы биләмәһенең элекке башлығы Ғәли Ғәлимйән улы тураһында үҙ еренең улы, уның лайыҡлы шәхесе, хөрмәтле вәкиле булыуын өҫтәргә була. Мин үҙем Ғәли Ғәлимйән улын төрлө яҡтан, төрлө шарттарҙа күрҙем. Ул әле гөрләтеп һабантуйҙар үткәрә, туғандарҙы йыйып, күрештереп ала, әле үҙенең биләмәһендә төрлө ярыштар ойоштора, әле микрофон тотоп сығып йырлай, әле ағастар ултырта... Байыш ауылында 9 Май байрамына ойошторолған “Үлемһеҙ полк”тың ауыл урамын тултырып, ололарҙың, балаларҙың ғорурланып үҙҙәренең ҡартай-өләсәйҙәренең портреттарын күтәреп атлауҙары...Ситтә йәшәгән минең дә күңелем тулып, ошо тыныс тормош өсөн һәләк булғандар алдында баш эйҙем, араларында атлағандай булдым.\nМин Ғәли Ғәлимйән улынйыһанға оҡшатам. Киң, төрлө төҫтәге ҡырҙары менән балҡыған йыһан кеүек ул. Була бит шундай кешеләр – нимәгә тотонһа ла яҡтынуры ҡала. Ғәли Ғәлимйән улы лаүҙ еренең йәмен, матурлығын, халҡының күңел көрөн арттырып, замана ауырлыҡтарына бирешмәйенсә, алдынғы, айыҡ ҡарашта йәшәргә әйҙәп эшләне, йәшәй.\n“Зәүхиә апай, ошо ерҙә тыуҙым, үҫтем, ошо ерҙә кеше булдым һәм ғүмеремдең ҡалған өлөшөндә Ағурҙамда йәшәп үткәрәһем килә, ”– тине ул. Тыуған ауылы Ағурҙаны яратыуы, уны ер йөҙөндә иң матур ер тип иҫәпләүен уның ошо ауылда төпләнеп ҡалыуы, ғәилә ҡороп, ғәилә усағы – йорт төҙөп, шул нигеҙҙә яратҡан ҡатыны Айгөл менән өс балаға ғүмер бүләк итеп, уларға лайыҡлы тәрбиә, ныҡлы иҫәнлек, белем бирәйек тип гөрләтеп донья көтөп, күкрәк кирепйәшәп ятыуҙары иҫбатлай.\nҠаҫмарт йылғаһының ҡуйы муйыллы ярында урынлашҡан Ағурҙа ауылында Ғәлимйән ағай һәм Сания апайҙың 6 балалы ғәиләһендәдүртенсе бала булып доньяға килә ул. Алты балаға ла лайыҡлы тәрбиә бирергә тырышып йәшәйата-әсәһе. “Әтейем ниндәй генә эшкә тотонһа ла, булдыра ине. Башта ветврач булып, шунанкиномеханик булып эшләне. Ул ваҡытта клуб гөрләп тора, көн дә тигәндәй кино ҡуя ине. Клубтарҙа кино ҡуйыу бөткәс, почтальон булып ғүмеренең ахырына хәтлем эшләне. Әтейем Аллаға шөкөр, алты ейәнсәрен күреп китте яҡты доньяларҙан. Әнейем 12 ейәнсәрен, ике бүләсәрен күрҙе. Ул да, совхозда ниндәй эш булһа, барыһын да эшләне. Һарыҡ бәрәстәрен ҡараусы, дробилкала ваҡлаусы, ә пенсияға медпункттан санитарка булып китте, ”- тип иҫкә алды оло ҡыҙҙары Фәниә.\nБаласағы ул вакыттағы бөтөн балалар яҙмышына оҡшаған булһа ла, Ғәли бәләкәйҙәнбик теремек, эшкә шәп булып үҫә. “Булыр бала биләүҙән, ” – ти халыҡ мәҡәле.\n- Уның атлап йөрөгәнен хәтерләмәйем, сабып ҡына йөрөй ине. Әтейем 4 малайға эште бүлеп бирә, үтәлешен тикшерә. Шуныһы иҫтә ҡалған, Ғәли башланғыста уҡығанда уҡ ат менән бесән тырмата ине. Бесән тырматҡанда бер ҡыҙыҡ яғы иҫтә ҡалған, өҫтөнә йәй көнө ләфуфайка кейеп эшләне. Уның йылғырлығына мин аптырай инем. Уға әйтеп өлгөрмәйһең, ул инде ҡушҡан эште һә тигәнсе үтәп ҡуя. Бәләкәйҙән асыҡ, алсаҡ булды. Үҫеп, үҙ аллы донья көтә башлағас та, уның өйөнөң ишегебар туғандарына, дуҫтарына, ауылдаштарына лаасыҡ. Айгөл килен менән йылмайып ҡаршы алалар, бар булған ризыҡтарын өҫтәл тултырып ҡунаҡ итәләр. Һәрваҡыт ярҙамға килергә әҙерҙәр, – тип иҫкә алыуын дауам иттерҙеапайы Фәниә.\nБелем усағы – сынығыу мәктәбе\nМәктәптә уҡыу йылдарын Ғәли бигерәк тә Байыш ауылы интернатынабәйләп иҫкә алды. ”Беҙҙе тормошҡа әҙерләгән, сыныҡтырған урын булған. Күпме ғүмер шунда үткән. Беҙҙе ашатҡан ашнаҡсыларға, тәрбиәселәргә әле лә рәхмәт әйтеп йәшәйем. Ҡырыҡмаһа ҡырыҡ баланы ҡарап, аңлап, беҙгә әтей-әнейҙе алыштырып, тәрбиәләп торғандар. Ул ваҡытта балалар күп ине. Тулы икешәр параллель класс. Байыш мәктәбенең уҡытыусылары ныҡ көслө, белемле булыпиҫтә ҡалған. Улар беҙгә белем биреү өсөн шул хәтлем тырышалар ине. Рәхмәт барыһына ла. ”\nҮҫмер саҡ – иң күңелле саҡ. “Һәр атҡан таңдарын һинең өсөн тип тырышып торған әтей-әнейең, уйнарға иптәштәр, өҫтәл артын тултырып ултырып ашарға туғандарың булғанда, донъя түңәрәк. Йәй буйынарәхәтләнеп һыу инергә Ҡаҫмарт йылғаһы терәлеп тора, һыпырып алып ауыҙ тултырып ашарға муйыл бешә, тау итәгенә менеп китһәң – еләктәре ҡыҙара. Ҡармағыңды алып төшөп балыҡ тотам тиһәң, йылға тулы балыҡ ине, хатта һөҙөп тә ала инек. Иптәштәр менән йүгереп уйнарға тауҙары кәртә артында ғына. Тағын нимә кәрәк бәхетле үҫмер саҡ өсөн? Күп балалы ғәиләләр ул ваҡытта өй һайын тигәндәй булһа ла, ауыл малайҙарының һәрбереһендә тиерлек велосипед, тибергә туп, уйнарға уйынсыҡтар ҙабар ине. Хан ризығы ашап йәшәгәнбеҙ, саф һауа һулағанбыҙ, иркендә сабыпуйнап үҫкәнбеҙ. Иртәнсәк йоҡонан тороуға өҫтәлдә тәмле ҡаймаҡ, ҡабарып бешкән икмәк, тауҙай өйөп ҡойолған ҡоймаҡ, саф һыулы Ҡаҫмарт йылғаһының сәйе, бал...Умарталар ишегалдында ғына ултыра ине. Һанап бөткөһөҙ рәхәтлектәр! Ошондай бәхетле, туҡ, кейемле, ҡыуаныслы тормош бүләк иткән әнейемә-әтейемә рәхмәт әйтеп кенә йәшәйем. Мин уларҙың зарланып, асыуланып ултырғандарын да хәтерләмәйем, әнейем гел көләс йөҙлө, әтейем талапсан, туры һүҙле, ғәҙелине. Шулай кәрәккән дә. Беҙ бит дүрт малай үҫтек. Әтей һүҙе закон ине. Ул ҡушҡан эште үтәп кенә ҡалмайбыҙ, “ялап” ҡуябыҙ. Урындары ожмахта булһын берүк! Ауыл балаларына тейешле эште лә ых та итмәйенсә эшләгәнбеҙ. Бесән дә саптыҡ, утын да ярҙыҡ. Аллаға шөкөр, кешенән кәм булманыҡ, ”- тип ул йылдарға йомғаҡ яһап ҡуйҙы Ғәли Ғәлимйән улы.\nБайыш ауылы мәктәбендә унынсы синыфты бөтөргән өс класташ Ғәли Күсәрбаев, Мирсал Йылҡыбаев, Илгиз Хәмиҙуллин Өфөгә юл тоталар. Башҡалала күңелле студент йыдары тиҙ үтеп китә, уларӨфөнөңрадиотехник училищеһын бөтөрәләр. 1986 йылда ул ваҡыттасекретный тип иҫәпләнгән ракета ғәсҡәрҙәренәхәрби хеҙмәткә саҡырыла Ғәли, ике йылдың ярты йылынЛатвияла, ә йыл ярым ваҡытты Украинала лайыҡлыхеҙмәт итеп ҡайта.\nТыуған яҡҡа тартыла күңел\nАрмиянан ҡайтҡас, Салауат ҡалаһына килепТЭС-ҡа эшкә урынлаша. Ҡала тормошона күнегеп китә алмай ауылда эшләп үҫкән егет. Күңеле һәрваҡыт тыуған яғына тартыла, шуның өсөн улныҡлы ҡарарға килеп, ауылда төпләнергә тип уйлап, 1994 йылда Ағурҙағаҡайта. 1996 йылда өйләнеп ауылда тормош ҡороп ебәрә. 2000йылда фермерлыҡ эшен башлап ебәрәләр. Был ҡарарҙы ҡатыны Айгөл менән бергә кәңәшләшеп, уртаға һалып хәл итәләр.\n- Әгәр ҙә ауыл ерендә фермер хужалығы тотаһың икән, әҙләп барыһы ла булырға тейеш тип иҫәпләйем. Беҙ һыйыр, ат, ваҡ малдар тәрбиәләйбеҙ. Бөгөнгө көндә лә фермер хужалығыбыҙ эшләп килә, ул тулыһынса ҡатыным исемендә. Һуңғы йылдарҙа хөкүмәттән субсидия алмайбыҙ, үҙ көсөбөҙ менән сығымдарҙы ҡаплап, файҙаһын да күрәбеҙ. Еңел аҡса файҙа килтермәй, ул артҡа һөйрәй кеүек. Шуға баш тарттыҡ. Үҙеңә, үҙ көсөңәышанһаң эш башҡасараҡбара. Уңыш та шуға бәйле, – тип уйҙары менән бүлеште.\nЕр үҙе көс бирә\n- Аяғы аҫты тулы ҡатлам-ҡатлам уңдырышлы ер өҫтөндә йәшәгән кешегә ер үҙе көс биреп торалыр. Эшкәрт, сәс, тәрбиәлә, ә ер яуапһыҙ ҡалмаҫ. Бер бөртөк орлоҡ урынына ус тултырып бирә. Шул уңышты күргәс, эй күңел була инде. Сөнки ул да Аллаһы Тәғәләнең кешегә биргән мөғжизәләренең береһе. Кеше ҡайҙа ғына йәшәмәһен, көн итергә әмәле табыла. Мәҫәлән, диңгеҙ ярында йәшәгәндәр балыҡһыҙ ултырмайҙар, шуның менән көн күрәләр. Ә беҙгә ер менән файҙаланырға кәрәк. Йыбанмаҫҡа ғына. Беҙ ҙә ҡатыным Айгөл менәнер һөрәбеҙ, сәсәбеҙ. Уңыш йыйып алабыҙ. Техника етерлек, ” – тип Ғәли Ғәлимйән улы үҙенең тағынйорт, ғаилә хужаһы булараҡ ғәжәйеп яғын асты.\n“Ирмен тигән ирҙең йөрәгендә эйәрле-йүгәнле ат ятыр, ” ти халыҡ мәҡәле. Һаман алға барыу, заман ауырлыҡтары аҫтында баҫылып ҡалмау өсөн тырышыуҙа ихтыяр көсөн талап итә. Ғәли Ғәлимйән улының инициативалы, ойоштороу һәләте барлығын, алдынғы ҡарашлы икәненбелгән ул саҡтағы район башлығы Байсурин Әлфәрис Сәлихйән улы 2007 йылда өйөнә килеп Байыш ауылы биләмәһенә башлыҡ булып барырға өгөтләй. Әлбиттә, тирә-яҡта бөтөн нәмә емерелеп, ауылдарҙа эш урындары юҡҡа сығып бөтөп, халыҡтың тормошо бөлөп, кеше һаны кәмеп барған саҡта, был эштә еңел булмаясағын яҡшы аңлай ул. Халыҡтың да күңеле бит тормош кимәленең сифатына бәйле. Ер һелкетеп ауылда эшләрлек ирҙәр ҡайһы бере Себергә, йә бүтән аҡса эшләрлек ергә китеп бөтөп барған замана.\nРизалыҡ биреп, былэшкә баш-аяғыменән сума ул. “22 фермер хужалығы булдырҙыҡ. Бер-беребеҙгә ныҡ ярҙам итә инек. Улар гөрләп эшләй башланылар. Фермер хужалыҡтарымал үрсетеү, ер эшкәртеү менән мәшғүл. Халыҡтың эш аша көнкүрешен генә яҡшыртыумаҡсат итеп ҡуйылманы, уның мәҙәни кимәлен дә төшөрмәү өҫтөндә эшләү пландары ҡоролдо. Был йәһәттән ул ваҡытта уҡ ауылдар араһында төрлө ярыштар, КВН-дар, концерттар менән сығыш яһауҙар ойошторолдо. Был саралар, 2015-тә яңынан ошо эшкә ҡайтҡас, Байыш биләмәһенә ингән ауылдарҙағы халыҡты аралаштырып, дуҫлаштырып, бер-береһе менән хәбәрҙәр булыу маҡсаты менән генә үткәрелмәне, ә сәләмәт тәндә, айыҡ аҡылда йәшәү рәүешен пропагандалау өсөн дә. Ниндәй генә ҡыҙыҡлы уйындар, йәйге, ҡышҡы һабантуйҙар уйлап сығарманыҡ. Кәритә менә бобслей, быйма менән хоккей уйнау, ҡул менән утын бысыу...Балалар спартакиадалары, саңғы ярыштары...Бөтөн ауылдарҙағы клуб мөдирҙәренә рәхмәтлемен. Ошо сараларҙы ойоштороуға үҙенең талантын, ваҡытын, күңел көсөн йәлләмәгән үҙ эшенең оҫтаһы, музыкант Байыш ауылы мәҙәниәт усағы етәксеһе Ғөбәйҙуллин Рәил Рафиҡ улына айырыуса рәхмәтлемен. Халыҡ дәррәү ҡатнашты, байрамдарҙа өҫтәлдәрҙән ризыҡ өҙөлмәне. Беҙҙең яҡтың ҡатындары бешереүгә оҫта. Һә тигәнсе сәй ҡайнатып, өҫтәлдәрҙе әҙерләп ҡуялар. Теләгән кеше инеп сәйен эсә, ашай. Барыһы ла күңелдә рәхәт булып иҫтә ҡалды. Аллаға шөкөр, ”- тине.\nҺөйләшкәндә Ғәли Ғәлимйән улы үҙенең эшенә тәнҡит күҙлегенән ҡарауы, үҙенең ғәмәлдәренә билдә ҡуя барыуы оҡшаны. Булдыҡлы етәкселәр эшләп кенә ҡалмай, ғәмәлен халыҡ мәнфәғәтенә яуап биреү-бирмәүен асыҡлап баралыр шул.\nАрҡаҙаштары нимә ти?\nУйындар ғына уйналмаған, ә күҙгә күренерлек бик күп эштәр ҙә эшләнгәнен уның коллегалары, уның менән иңгә-иң бергә эшләүселәр ҙә, шулай уҡ ауыл халҡы ла һөйләне.\nҮтәғол ауылы биләмәһе башлығы Сабит Мәғәз улы фекеренән башлап ебәргем килә. Сөнки шул “тире”лә булған кеше күҙлегенәнсығып ҡарай, икеһе лә бер үк ғәмәлдәр алып баралар, проблемаларҙы беләләр.\n- Мин Ғәли Ғәлимйән улын күптән танышмын, икебеҙ ҙә биләмә башлыҡтары итеп һайланғас, тағыла яҡынданыраҡ белдем. 2007йылда уҡ Байыш ауылы биләмәһе башлығы итеп һайланып, 4 йылға яҡын эшләп үҙен тик булдыҡлы етәксе итеп күрһәтте. Шунан 2015-тә уны тағы һайланылар. Ул үҙен оҫта етәксе итеп танытты. Эшһеҙ тик тора алмай, яйлап ҡыбырҙай белмәй. Нимәгә тотонһа ла, тиҙ генә ойоштора, бар халыҡты берләштереп күтәрә белә. Миңә улүрнәк булды. Ырымбур өлкәһенәүҙешмәкәрартистар менән концерт ойоштороп, Ейәнсура районы менән Ырымбур өлкәһе араһында дуҫлыҡ күперен нығытыуға юл һалды. Кешеләр эшләп тә, күңел асып та, сәләмәт булып та йәшәһендәр тигән ниәттән, байрамдар аша үҫеп килгән балаларға, йәштәргә айыҡ аҡыл менән йәшәү үрнәге күрһәтеү ине маҡсаты. Ҡыш көндәрендә ауылдар араһындағы юлдар халыҡ йоҡонан уяныуға таҙартылып ҡуйылды.\nУның бар эштәренән хәбәрҙар, биләмәлә булған сараларҙың уртаһында ҡайнап ҡына ҡалмай, улар тураһында гәзиткә яҙып, халыҡҡа белдертеп тороусы, биләмәнең Ағинәйҙәр ойошмаһы рәйесе Ғәзимә Рәшит ҡыҙы Йәркәевала Ғәли Ғәлимйән улы тураһында йылы һүҙҙәр ишеттерҙе:\n- Иң ҙур эштәренең береһе тип районда ғына түгел, бәлки Башкортостанда булмаған обелискының Байыш ауылында барлыҡҡа килеүен һанайым. Иҫке обелискыны яңыртып торманы ул, былтыряңыһын өлгөрттө. Ул иҫкиткес мемориаль комплексҡа ҡарап, бер кем дә, бер нимә лә онотолманы тигән һүҙҙәр ысынға тура килеүен аңлайһың. Бөйөк Ватан һуғышында яу ҡырҙарында Еңеү яулағанда һәләк булғандар, тере ҡайтҡандар исемлеге генә түгел, тылдан уларға ярҙам иткән бар халыҡтың исем-шәрифе индерелде, улар янына Афған, Чечня кеүек локаль һуғыштарҙа һәләк булған, ҡатнашҡандар исемлеге лә өҫтәлде. Был бар быуындарға ла ҙур мәғәнәгә эйә урын. Һәркем килеп баш эйерлек. Килгән кешеләргә ултырып хәтирәләр яңыртырғааҡ ҡайындар аҫтында эскәмйәләр ҙә бар.\nӘйтергә кәрәк, Ғәли Ғәлимйән улының күҙ уңынан бер кемдә ситтә ҡалманы. Ул бигерәк тә эскелеккә ҡаршы аяуһыҙ көрәш юлында булды. Аҙ тәьмин ителгән, янғын йәки бүтән сәбәптәр менән бәләгә ҡалғандар иғтибарҙан ситтә ҡалманы. Байыш мәктәбенең 100 йыллыҡ юбилейы алдынан ауылдың тыҡрыҡтарына хәтле ҡырсынташ йәйелде. Һәр сарала үҙе алдан йөрөнө, рәхмәттән башҡа һүҙ юҡ уға.\nБиләмәнең ветерандары ойошмаһы рәйесе Йәркәев Ишбулды Әүхәҙи улы:\n– Бар эшләгән эше халыҡ тормошона, уның көндәлек мәшәҡәттәренә бәйле булды. Ниндәй эш башлаһа ла, аҙағына еткереп ҡуйыуы – иң яҡшы сифаттарының береһе. Бик матур традиция – оло йәштәге юбилярҙарҙы ҡотлау, уларҙы саҡырып байрам концерты күрһәтеү, сәй эсертеү сараһы үткәрелеп барҙы. 2019йылдың 14 апрелендә шундай сарала 50йыл бергә йәшәгән Элмәленән Мәрйәм һәм Марат Мусиндарға, Аҡдәүләт ауылынан Рая һәм Шәһәҙәт Йәнбулатовтарға Башҡортостан Башлығы Радий Хәбировтың һәм Ейәнсура муниципиаль районы башлығы Дәмин Юлановтың ҡотлауҙары тапшырылды. Ололарҙың күңеле булып, бер-береһе менән күрешеп, һөйләшеп ултырып ҡайтыуҙары ла – үҙе бер шатлыҡ.\nӘ ошо ауылда фельдшер булып эшләп пенсияға сыҡҡан Байназарова Альмира апай күпселек кешеләрҙең фекерен еткереүселер:\n- Ул кемде күрһә лә сәләмләп, хәлеңде белеп китә ине. Беҙ ниндәй генә ҡарлы йылдарҙа ла юлһыҙ ҡалманыҡ. Үҙе таҙартып йөрөнө трактор менән. Хатта тыҡрыҡтарға хәтле. Ғәләмәт матур байрамдар ойошторҙо. Быйыл Байыш ауылын йәмләп ниндәй матур парк яһап, 300-ҙән ашыу ағас утырттылыр. Гел күҙ алдында эш менән мәшғүл етәксе булды.\nБайыш ауылы биләмәһе хеҙмәткәре Гөлфирә Әхмәтвәли ҡыҙы:\n- Беҙ ҡотһоҙ, һалҡын бинала ҡыш көнө быйма кейеп ултырып эшләй инек. Ул эшкә килгәс тә иң беренсе бинаға капиталь ремонт яһатты, хәҙер йылы, рәхәт. 2019йылда Биштирәк һәм Ағурҙа ауылдары араһындағы зыяратты кәртәләтте. Сүп-сар өсөн майҙансыҡтар бетонланды. Үҙебеҙҙең йәшәгән ерҙәрҙе таҙа тотоуға бик иғтибар итте. Ауылдарҙа тирә- яҡты, шул иҫәптәнйылға буйҙарын, юл ҡырыйҙарын дасүптәрҙән таҙартыу өмәләре һәрваҡыт үткәрелеп торҙо. Уны иң борсоған нимә – ут сығыу хәүефе. Был турала гел йыйылыштарҙа әйтеп, халыҡты уяу булырға, янғын хәүефе ҡәғиҙәләрен үтәргә саҡырҙы. Ошо йәһәттән ауылдарға барлығы 280 янғын сигналдары ҡуйылды. Ауыл һайын тигәндәй ут һүндереү өсөн һыу алыу урындары яһалды. Бөтә ауылдарға ла инә торған ерҙәауыл исеме яҙылған аркалар яңыртылды. Ауылдарға светильниктар ҡуйылды. Байыш ауылында ғына өс урам әлегә ҡалды.\nБайыш мәктәбендә 20 йылдан артыҡ фиҙакәр хеҙмәт итеүсе Гөлнара Зиннур ҡыҙы:\n- Беҙҙең мәктәптә ул йыш булды, шылтыратып, хәлде белешеп торҙо. Районда беренселәрҙән булып, балаларҙы каникулдар ваҡытында Иҫәнғолға ФСК-ға йөрөтөүҙе, ауыр хәлдә йәшәгән ғәиләләрҙәге балаларҙы приютҡа урынлаштарыуҙы хәстәрләне. Ул балалар яҙмышына ныҡ иғтибарлы етәксе булды. Бигерәк тә матди яҡтан ауыр хәлдә йәки имен булмаған ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балалар яҙмышын ыңғай яҡҡа үҙгәртеү өсөн өйҙәренә барып, ундағы атай - әсәйҙәр менән тәрбиәүи әңгәмә үткәреү маҡсатында беҙҙең менән бергә йөрөнө. Мәктәптә үткәрелгән атай- әсәйҙәр йыйылышына даими килеп, төрлө темаларға сығыш яһап, унда күтәрелгән проблемалар менән дә хәбәрҙар булды. Быйылғы уҡыу йылы башында Байыш, Сәғит мәктәптәре юл тамғалары, ә Сәғит мәктәбе алдына йәйәүлеләр өсөн кәртәләүҙәр ҡуйылды. Беҙҙең мәктәпкә 6 ауылдан балалар автобус менән килеп уҡый. Ниндәй генә ҡарлы-буранлы ҡыштарҙа ла юлһыҙ ҡалманыҡ, балаларҙың дәрес ҡалдырыуына юл ҡуйылманы. Беҙ уның тураһында ғәҙел, ышаныслы етәксе тигән фекерҙәҡалдыҡ.\nӨҫтә яҙылып киткән был юлдарҙа Ғәли Ғәлимйән улының тормош юлының бер өлөшө ярылып ята. Уның һәр көнөн лайыҡлы үтер өсөн күпме иман ныҡлығы, милләтеңә, халҡыңа тоғролоҡ, бөтмәҫ- төкәнмәҫ сабырлыҡ, ауырлыҡтарға бирешмәү өсөн ныҡлы ихтыяр көсө кәрәк. Халыҡ өсөн яуаплы эштең бәләкәйе-ҙуры юҡтыр. Шишмәләр саф һыулы булмаһа, йылғалар ҙа бысырана. Ошондай етәкселәрҙән милләттең яҙмышы, уның киләсәге тора. Уларҙың йоҡоһоҙ төндәренән, яныу-көйөүҙәренән, яҡты күңел нурҙарынан милләттең яҙмышы үрелә, тарихы яҙыла.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БАЛАЛАР БАҠСАҺЫНДА, МӘКТӘПТӘ ГЕНӘ ТҮГЕЛ ИНТЕРНЕТ АША ЛА ӨЙРӘНЕП БУЛА ТУҒАН ТЕЛДЕ - 2016 - Мәҡәләләр\n"Мәғлүмәтле - батша, мәғлүмәтһеҙ - ҡол", тиҙәр. "Мәғлүмәткә эйә булыусы донъяға ла эйә", тип әйтәләр. Яңы технологиялар менән бәйле берлектәге Рәсәй-Америка компанияһында хеҙмәт итеүсе башҡорт егете Илдар КИНЙӘБУЛАТОВ менән әңгәмәбеҙ яңы технологиялар, Интернет, ил, милләт яҙмышы хаҡында бара. Интернет менән эш итеүселәр Илдарҙы яҡшы белә. Ул "Бәйләнештә" сайты интерфейсын башҡорт теленә тәржемә итеүсе, Android һәм MacOS өсөн башҡорт клавиатуралары, "Башҡорт радиоһы"на ҡушымта эшләүсе ирекмән. Хәҙерге ваҡытта ул электрон башҡорт китапханаһын эшләү менән мәшғүл.\nБеҙ мәғлүмәт даръялай аҡҡан заманда йәшәйбеҙ. Төрлө каналдар аша беҙгә мәғлүмәт шул тиклем күп килә, ҡайһыһына ышанырға белеп булмай. Бигерәк тә тормош тәжрибәһе етерлек кимәлдә булмаған йәштәр өсөн был хәл бик хәүефле, сөнки улар кешенең аңын емерергә йүнәлтелгән сығанаҡтарҙы ысынбарлыҡ итеп ҡабул итеп, юлдан яҙа. Етмәһә, хәҙерге ваҡытта бигерәк тә Интернетта нимә теләйһең, шуны яҙып була, контроль юҡ кимәлендә. Бына һин үҙең ниндәй принциптар буйынса мәғлүмәт һайлап алаһың, ғөмүмән, был осраҡта объективлыҡ нисек билдәләнә тип уйлайһың?\n- Интернет - ул эволюция. Ҡасандыр китап барлыҡҡа килеп, фәндең, әҙәбиәттең, публицистиканың китап аша донъяға таралыуы кешелектең ифрат ҙур ҡаҙанышы һаналған. Хәҙерге йәштәрҙең мәғлүмәтте нисек ҡабул итеүен күҙәтһәң, улар мәғлүмәткә бик үҙенсәлекле ҡарашлы. Йәштәр ҙур-ҙур масса мәғлүмәтте үҙе аша үткәрә һәм, китап уҡыусыларға ҡарағанда, мәғлүмәткә еңелерәк ҡарай. Һәр бер мәғлүмәткә етди ҡарап өйрәнгән кешеләргә был осраҡта ҡыйыныраҡ, сөнки улар ҙур-ҙур массаларҙы эшкәртә алмай. Йәштәр мәғлүмәтте һауа һымаҡ һулай, ә өлкәндәр өсөн ул - идеология. Йәштәр бәләкәй саҡтан уҡ ҙур-ҙур массалар менән эш иткәс, уларҙың араһынан үҙенә кәрәклеһен һәм дөрөҫөн табырға өйрәнә. Миндә лә шундай уҡ эволюция булды. Әле ун йыл компьютерҙар менән эшләйем, шуға күрә лә күп мәғлүмәтте үҙем аша үткәреү миңә ҡыйын түгел. Хәҙерге йәштәрҙең мейеһе каталог һымаҡ эшләй, йәғни ҙур-ҙур массив араһынан кәрәкле мәғлүмәтте йәһәт кенә табып алыуға һәләтле. Ғөмүмән, кемдәр көнө-төнө компьютер менән аралаша, уларҙың башы бөтөнләй икенсе төрлө эшләй.\nМәҫәлән, һин "Яндекс"ҡа индең дә, уға ниндәйҙер тема буйынса задание бирҙең икән, ти. Шунан һуң һиңә был программа тема буйынса әллә күпме төрлө мәғлүмәт табып бирә. Минеңсә, шул табылған мәғлүмәт араһынан иң дөрөҫөн, объективын билдәләү шулай уҡ еңел түгел. Сөнки Интернет объективлыҡ өсөн яуап бирә алмай, ул мәғлүмәтте һүҙҙәр буйынса эҙләй...\n- Эйе. Әлеге Интернетта мәғлүмәт еткереү каналдары ныҡ күп. Физик донъяла улар әҙерәк. Интернетта көн һайын тиерлек яңы каналдар барлыҡҡа килә, социаль селтәрҙәргә яңынан-яңы кешеләр теркәлә һәм улар менән яңы мәғлүмәт тә инеп тора. Әлегә дөрөҫ мәғлүмәт еткерә торған ниндәйҙер универсаль модель юҡ. Шуға күрә мәғлүмәтте ҡабул итеүсе дөрөҫтө ялғандан айырыр өсөн үҙенең тәжрибәһенә, үҙенең һәм башҡаларҙың хаталарына таянып эш итә.\nЕтмәһә, мәғлүмәттең дөрөҫ йә дөрөҫ булмауы сәйәси мәсьәләгә лә барып ялғана. Хәҙерге сәйәси донъяның полярлығы бер үк мәғлүмәткә ике-өс-дүрт төрлө күҙлектән ҡарарға ла мәжбүр итә. Быны сәйәсмәндәр "беренсел" йә "икенсел" стандарт тигән термин менән аңлата.\n- Интернет - сәйәси уйындар өсөн яңы һуғыш майҙаны. Әммә унан ҡурҡырға ярамай, ракеталар, атом бомбалары менән һуғышыуҙың ниндәй эҙемтәләргә алып килгәнен иҫәпкә алғанда, фекер алышы, бәхәс майҙаны күпкә отошлораҡ. Икенсенән, кем ил башында тора, шул үҙенең фекерен дөйөм илдеке итер өсөн дә Интернетты файҙалана. Уны ла аңларға кәрәк.\n"Оптимизм юҡ ул, бары тик мәғлүмәттең етешмәүе генә бар", тигән фекерҙе кем әйткәндер, әммә ул фекерҙә ниндәйҙер дөрөҫлөк тә бар һымаҡ. Ни өсөн тигәндә, фәҡәт объектив һәм дөрөҫ булмаған мәғлүмәткә эйә булған кеше үҙе ҡорған иллюзиялар донъяһында үҙен бәхетле итеп тойоп та йәшәп ята бит. Миҫал эҙләп алыҫ китергә түгел, беҙ совет осороноң "тимер ҡоршауы" эсендә йәшәгән саҡта тап шундай оптимистар инек. Шулай түгелме?\n- Мин үҙемде һәр ваҡыт оптимисмын, тип әйтә алмайым. Әммә мин күп кенә нәмәләргә оптимистик күҙлектән ҡарайым. Һин ҡуйған маҡсаттарыңа, ҡорған хыялдарыңа етереңә ышанһаң, киләсәгеңде яҡты төҫтә күрһәң, оптимисһың. Бәлки, элек мәғлүмәт әҙерәк булған саҡта кешенең үҙ уйына бирелергә, хыялланырға ваҡыты күберәк булғандыр. Хәҙер кешенең ваҡыты әҙерәк, сөнки уның аша үтә торған мәғлүмәттең баҫымы күберәк. Әгәр ҙә кеше шул мәғлүмәтте эшкәртергә өйрәнмәһә, уның үҙе тураһында уйланырға ваҡыты ҡалмай. Әгәр ҙә һинең яҡты уй-хыялдарың, изге пландарың юҡ икән, ошоларҙың барыһын да донъя алмаштыра. Нимәгә алмаштыра? Әйтәйек, ҡулланыусылар йәмғиәттәре, селтәрҙәр, пирамидалар, маркетинг хеҙмәттәре үҙҙәренең концепцияларын һинең шул изге төшөнсәләрең урынына килтереп ҡуя. Әгәр ҙә һин үҙең, яҡындарың, ғаиләң тураһында үҙең уйламаһаң, ҡайғыртмаһаң, ситтәр был бушлыҡты тултырған булып, һине файҙалана башлай. Үкенескә күрә, хөкүмәт тә шундай уҡ ролде башҡара. Улар ышандырыу, реклама, идеология аша һиңә оптимизм тойғоһо уятырға тырыша. Әммә ул оптимизм, идеология кеүек үк, ваҡытлыса, дөрөҫ булмай. Ҡыҫҡаһы, кеше үҙен-үҙе ҡайғыртмаһа, башҡалар уның өсөн уйлай һәм кешенең үҙенә уйланырға мөмкинлек бирмәй. Мин бындай йәшәйеште синтетик йәшәүгә тиңләйем. Әгәр ҙә һин рухлы, үҙеңә үҙең ышаныслы кеше түгелһең икән, үҙеңдең ысын уй-теләктәреңде, теләк-маҡсаттарыңды белмәйенсә ғүмер үткәрәһең булып сыға. Әгәр ҙә һин донъялағы үҙеңдең урыныңды аңлайһың, үҙеңде үҙең ҡайғыртып йәшәйһең икән, ниндәй генә баҫым яһалмаһын, һиндә оптимистик рух көслө буласаҡ. Оптимизмы булмаған кеше ғүмере буйына бер урында тапаныусы ғына. Тағы ла мәғлүмәт гигиенаһы ла бар. Ситтән килгән фекерҙәр менән эш итә белгән, үҙенә кәрәге булмаған фекерҙәрҙе аң төбөнә үткәрмәгән кеше - оптимист. Әгәр ҙә барлыҡ мәғлүмәтте йөрәгең аша үткәрә башлаһаң, мәғлүмәт асылыңды йыуып сығара һәм үҙеңдән бер нәмә лә тороп ҡалмай.\nХәҙерге замандың хәрби индустрияһы шундай ҡоралдар барлыҡҡа килтерҙе, улар ярҙамында цифр рәүешендә һаҡланған барлыҡ электрон тупланмаларҙы юҡҡа сығарып була. Шундай саҡта беҙ барлыҡ мәғлүмәтте, әҙәби китаптарҙы, эш ҡағыҙҙарын, архивтарҙы цифрға күсереп бөтһәк, бер көн килеп әҙәбиәтһеҙ, мәҙәниәтһеҙ, архивһыҙ, эш ҡағыҙҙарһыҙ тороп ҡалмаҫбыҙмы? Эш ҡағыҙҙарындағы мәғлүмәт юйыла ҡалһа, илде тәьмин итеүсе барлыҡ етештереү һәм хеҙмәтләндереү объекттары туҡталып ҡаласаҡ бит...\n-Дөрөҫөн әйткәндә, мин ундай хәүефте күрмәйем. Сөнки электрон мәғлүмәт донъяһында "артыҡлыҡ принцибы" бар, йәғни бер мәғлүмәт бер урында ғына һаҡланмай. Әйтәйек, "Гугл"да бер документ эшләһәң, ул ҡырҡ урында һаҡлана. Хәҙерге ваҡытта горизонталь йышлыҡҡа йәйелеп эшләү принцибы өҫтөнлөк ала бара. 1989 йылда Рәсәй Фәндәр академияһының китапханаһы янды. Унда 200 мең дана китап юҡҡа сыҡты. Унда төрки, ғәрәп телендә Башҡортостанда, Татарстанда табылған китаптар күп ине. Ул китаптарҙы бер нисек тә ҡайтарып, аяҡҡа баҫтырып булмай. Әгәр ҙә уларҙың электрон варианттары булһа, китапхана янған хәлдә лә, китаптар һаҡланыр ине.\nИнтернет, компьютер мәғлүмәт сығанағы ғына түгел, бәләкәй балалар өсөн уйынсыҡ та. Башҡорт балаһы компьютер артында ултырғанда, компьютерын тартып алып, ҡулына башҡортса китап тоттороу ҙа дөрөҫ булмаҫ ине. Был осраҡта ул балала үҙ телендәге китапҡа ҡарата кире ҡараш барлыҡҡа киләсәк. Шулай түгелме?\n- Мин киреһенсә уйлайым. Элек-электән башҡорттар донъяһында вертикаль йола-ҡағиҙәләр булмаған. Халҡыбыҙҙың ырыу-ҡәбиләләрҙән, уларҙың эсендәге араларҙан, заттарҙан тороуы хәҙерге селтәр моделен хәтерләткән. Улар шул ваҡытта уҡ дөйөм ҡарар ҡабул итеүҙең хәҙерге Интернет системаһына оҡшаған системаһын уйлап тапҡан. Был система әлегегә ҡарағанда яҡшыраҡ эшләгән. Беҙҙә хәҙер ундай демократия юҡ. Бөтөн мәсьәләләр Үҙәк тарафынан халыҡтың ихтыяжын һанға һуҡмайынса хәл ителә. Үҙәктә ҡарар ҡабул итәләр ҙә, шуны ғына тараталар. Беҙ, мәҫәлән, андроид өсөн башҡорт хәрефтәрен эшләнек. Ни өсөн, әйтәйек, башҡорттар социаль селтәр, смс аша башҡортса һөйләшә алманы? Сөнки уларҙың бындай мөмкинселеге булманы. Әммә мөмкинселек булмауы теләк булмауҙы аңлатмай бит. Әле Интернет китапхана эшләү өҫтөндәбеҙ. Беҙ бында кешегә мөмкинлек биреү яғындабыҙ. "Бәйләнештә" сайтының башҡорт телен барлыҡҡа килтереү мәсьәләһе килеп тыуғас, күптәр быны кәрәк түгел тип иҫәпләй ине, хәҙер сайт башҡорт телендә лә һөйләшә. Мин бер нисә йыл элек башҡортса һөйләшмәй инем. Әле һөйләшһәм дә, һүҙлегемде байытыу ихтыяжын тоям. Беҙҙең "Башҡорт китапханаһы" проекты минең кеүек башҡорттар өсөн дә эшләнә, уның ярҙамында һәр кеше үҙенең телмәрен байыта аласаҡ. Ябай аралашҡанда һин ниндәйҙер кимәлгә етәһең дә, артабан китеүе ҡыйынлаша. Китапхана тап шул саҡта кәрәк.\nҺин башҡортса фекерләйһеңме?\n- Башҡортса һөйләшкәндә яртылаш башҡортса, яртылаш урыҫса фекерләйем.\nТелгә өйрәнер өсөн иң кәрәкле шарт - тел мөхите. Һин нисек уйлайһың?\n- Дөрөҫ. Интернет тап шул мөхитте барлыҡҡа килтерергә булышлыҡ итә лә инде. Һин кешегә мәғлүмәт рәүешендә ябай ғына мөмкинлек бирәһең дә, улар үҙҙәренән үҙҙәре һинең менән аралаша башлай. Һөҙөмтәлә дөйөм һөйләшеү килеп сыға.\nЭлек халҡыбыҙ ырыуҙар берәмектәренең халыҡ, милләт берләшмәһендә йәшәһә, хәҙерге Интернет берләшмәләре шуларға оҡшаған, тинек. Әйтәйек, минең "Бәйләнештәр"ҙә 5 мең дуҫым бар икән, ти. Шунан мин диуарыма бер хәбәр яҙһам, шул секундында уҡ был мәғлүмәт 5 мең кешегә барып етә. Улар ҙа, үҙ нәүбәтендә, репост эшләһә, шул минутта уҡ йөҙәр мең, миллионлаған кеше минең яҙған мәғлүмәткә эйә була. Был бит мәғлүмәт еткереүҙең баһалап бөткөһөҙ мөмкинлеге тигән һүҙ. Әйтәйек, айырым милләттәр тағы ла нисек итеп Интернетты файҙалана ала?\n- Был мөмкинлектәр беҙҙә әлегә аралашыу, танышыу кимәлендә ғәмәлгә аша. Файҙаға килгәндә, минеңсә, ул иң тәүҙә мәғариф өлкәһенә ҡағылырға тейешле. Әйтәйек, башҡорт телен өйрәнеү мәсьәләһе. Туған телебеҙҙе өйрәнеү процесын еңелләштереү фарыз. Тел өйрәнеү тик балалар баҡсаһына һәм мәктәпкә генә ҡағылмай, телде был кимәлдә өйрәнеү генә заманы үтте. Мәҫәлән, бөгөн инглиз телен берәү ҙә мәктәптә йүнләп өйрәнмәй. Хәҙер уны өйрәнеүҙең бихисап юлдары һәм ысулдары бар. Улар ябайҙан да ябай. Әле бына егерме йылдан ашыу башҡорт телен мәктәптә уҡытырғамы-юҡмы, тигән мәсьәлә буйынса фекер алышыуҙар, бәхәс-талаштар бара. Әгәр ҙә бер ун йыл элек кемдер берәү Интернет программалар төҙөп, башҡорт телен еңел алымдар менән өйрәнеү эшен башлаған булһа, бөгөн бындай ҡаршылыҡтар булмаҫ ине. Ваҡыт - иң ҡиммәтле ресурс, беҙгә артабан ваҡытты юғалтырға ярамай. Башҡортостандың баш ҡалаһы Өфөлә башҡорт теленә, башҡорт мәҙәниәтенә антипатия бар. Ә бына Өфөнән ситкә китһәң, Ырымбурҙа, Силәбелә, Мәскәүҙә, Санкт-Петербургта башҡорт мәҙәниәтенә, теленә һоҡланып ҡарайҙар.\nМинең "Бәйләнештә"рҙә меңдән ашыу дуҫтарым бар. Уларҙың яртыһынан күберәгән мин бөтөнләй күргәнем юҡ. Интернетта барыбер ҙә виртуаллек өҫтөнлөк итә. Был кешене ысынбарлыҡты тойоуҙан ситләштермәйме?\n- Интернет тормошҡа үтеп инеү менән кешеләр араһындағы мөнәсәбәт, терминология үҙгәрә. Элек беҙҙең дуҫтар, яҡын дуҫтар, таныш-белештәр ғүмереңә бер тапҡыр күргән кешеләр булһа, хәҙер икенсе төрлө. Хәҙер иһә Интернет аша мөнәсәбәттәр мозаикаһы барлыҡҡа килде. Әйтәйек, миңә бер егет дуҫлыҡ тәҡдим итә икән, ти. Ә бит баһалай белһәң, был башҡорт өсөн бына тигән инвестиция. Интернет нисек кенә насар булмаһын, ул бер ҡасан да осрашмаҫ һәм танышмаҫ башҡорттарҙы башҡорттар менән таныштыра, уртаҡ фекерле, уй-маҡсатлы итә. Әгәр ҙә ике башҡорт Интернет аша танышып, артабан аралашып, тәжрибә уртаҡлашып торһа, был дөйөм халыҡтың тормошонда сағылыш табасаҡ.\nМин Мәскәүҙән тороп, күп кенә Өфөләге мәсьәләләремде Интернетта танышҡан дуҫтарым аша хәл итәм. Улар шундуҡ минең йомошто үтәй. Уларға кәрәк булғанда, мин ярҙамға киләм. Был ябай ғына аралашыу түгел, ә иҡтисади аралашыу. Ғөмүмән, ябай ғына аралашыуҙы файҙаға көйләү - ул иҡтисад. Тимәк, ни тиклем дуҫтарың күп булһа, иҡтисади хәлең шул тиклем уңышлыраҡ.\nӘйтәйек, Интернет булғанға тиклем миңә бер мәғлүмәт кәрәк булһа, мин китапханаға барып, бирелгән тема буйынса китаптарға, тәүсығанаҡтарға заказ биреп, үҙемә кәрәкле мәғлүмәтте табыр өсөн тау-тау китап аҡтарырға тейеш инем. Бының өсөн минең ҡайһы саҡта аҙнаға яҡын ваҡытым үтә ине. Хәҙер иһә "Яндекс"ҡа инәм дә, заказ бирәм һәм компьютер бер минут эсендә миңә кәрәкле мәғлүмәтте табып бирә. Интернет ваҡытты, тимәк, ғүмерҙе экономияларға ярҙам итә.\n- Ваҡытты экономиялауҙан тыш, юғарыраҡ сифатҡа ла өлгәшәбеҙ. Элек беҙ мәғлүмәттәрҙе һайлай алмай инек. Ҡулыбыҙға нимә килеп эләгә, шуға таяндыҡ. Хәҙер иһә төрлө сығанаҡтарҙан килгән мәғлүмәттәрҙе бер-береһе менән сағыштырып, иң кәрәклеһен һайлай алабыҙ. Ошоноң менән бергә һинең донъяңдың сифаты ла үҙгәрә.\nИнтернеттың тағы ла бер ҡурҡыныс яғы - уның ярҙамында ғәйепһеҙҙе ғәйепләп, уның өҫтөнә бысраҡ өйөргә, уны юҡҡа сығарырға була...\n- Был хәл элек-электән, һәр дәүерҙә лә шулай булған. Әммә бында Интернеттың мөмкинлектәре күберәк. Икенсе яҡтан ҡарағанда, һинең өҫтөңә бысраҡ өйәләр икән, һин ул көстәргә ҡаршы ошо уҡ Интернет аша көрәшә алаһың. Физик донъяла ундай мөмкинлегең юҡ. Әгәр ҙә унда баш күтәрһәң, тотоп алып туҡмап ташлауҙары бар. Ә Интернетта ҡаршы тороу мөмкинлеге бар.\nШулай ҙа һин бына үҙең Интернеттың насар яҡтарын нимәлә күрәһең?\n- Эйе, әлеге Интернеттың насар яҡтары күп. Иң насар яғы - күләгәләге Интернет. Унда порнография, криминал күп. Уларҙан балаларҙы аралауы ҡыйыныраҡ, хатта мөмкин дә түгел. Әммә был хәл Интернет менән эш итергә ярамай тигәнде аңлатмай. Әгәр ҙә беҙ, бысраҡ, тип, Интернет менән эш итмәһәк, ул үҙенән-үҙе яҡшы яҡҡа үҙгәрмәйәсәк. Унда беҙ изге төшөнсәләр, кешегә кәрәкле, фәһемле мәғлүмәт индерә алабыҙ, йәғни Интернетты үҙебеҙгә нисек кәрәк, шул рәүешкә килтерә алабыҙ. Шулай итеп, ул яйлап-яйлап таҙара башлай.\nИнтернетта тотош халыҡтың өҫтөнә бысраҡ өйөүҙәргә нисек яуап бирергә? Был осраҡта яуап бирмәү риза булыуҙы аңлатҡан һымаҡ. Ә инде халҡың хаҡында негатив таратыусыға яуап бирә башлаһаң, уның бысраҡлығы кимәленә төшөргә тура киләсәк. Был осраҡта һин нимә тәҡдим итәһең?\n- Интернетта башҡорттар хаҡында негатив мәғлүмәт яҙылһа, ҡайһы берәүҙәр, йәндәре көйөп, үҙ-ара һөйләшеп, кемдерҙелер әрләп йөрөй башлай. Минеңсә, быға иғтибар итергә түгел, ә үҙеңдең яҡшы ғәмәлдәреңде дауам итеү кәрәк. "Башҡорт проекттары" буйынса эшемде башлағанда "Форум"да башҡа милләт вәкилдәре негатив мәғлүмәт яҙҙы. Таныштарым: "Бына һинең турала Интернетта шулай тип яҙғандар, былай тип әйткәндәр", - тип әйтә килде. Мин иһә быға иғтибар итмәйенсә, үҙ эшемде генә белдем. Бер нисә проектым тормошҡа ашҡас, хәҙер инде минең хаҡта насар итеп яҙыусылар күнгән һымаҡ булды. Башҡорт Интернеты - хәҙер норма, Башҡортостан Республикаһы булған кеүек.\nТимәк, һине тәнҡитләүселәр һиңә "Башҡорттарҙың үҙ Интернеты бар" тигәнде иҫбат итергә ярҙам ғына иткән булып сыға түгелме? Иң яҡшы реклама - тәнҡит!\n- Интернетта беҙҙең проекттар күберәк булһа, ундай һөйләшеүҙәр бөтөнләй булмаҫ ине.\nИнтернетта "Башҡорт китапханаһы"н булдырыу эше нисек бара? Китаптарҙы һайлап ҡуяһығыҙмы?\n- Әлегә шундай схема: кем ниндәй әҫәрен, китабын индерә ала, шуны ҡуябыҙ. "Башҡортостан" нәшриәтенең ябылған китапханаһынан 700 китап һатып алдыҡ. Ул китаптарҙы ирекмәндәр араһында тараттыҡ, улар был китаптарҙы сканлай. Башҡорт әҙәбиәтен яҡшы белгән ике белгесебеҙ төрлө китапханалар, букинистар аша башҡорт китаптарын туплауҙы дауам итә.\nМәскәүҙә һинең башҡорт телендә аралашҡан үҙ мөхитең бармы?\n- Мин көнө буйына Интернет аша дуҫтарым менән башҡортса аралашам. Үҙем эшләгән компанияла төрлө милләт вәкилдәренән коллегаларым, дуҫтарым бар. Улар миңә ҡарап, үҙҙәренең милләтенә, тамырҙарына иғтибар итә башланы.\nӘле һеҙ башлаған "Башҡорт проекттары"ның төп маҡсаты нимәгә ҡайтып ҡала?\n- Интернет ярҙамында башҡорт теле, мәҙәниәте мөхите булдырыу, телебеҙҙе, мәҙәниәтебеҙҙе һаҡлап ҡалырға булышлыҡ итеү, милләттәштәребеҙҙең фекер ҡеүәһен, аңын яңы кимәлгә күтәреү.\nХХI быуат башҡортон нисек итеп күҙ алдына килтерәһең?\n- Халҡыбыҙ пассионар, эште ныҡ бирелеп, ҡыҙыу башҡара. Әгәр ҙә дөрөҫ йүнәлеш алһаҡ, киләсәктә нығына аласаҡбыҙ. Тағы ла бер нисә мөһим нәмәгә иғтибар биреү мөһим. Әлеге технологик ҡаҙаныштарға, йәғни ер аҫтындағы нефткә генә ҡарап ултырырға ярамай. Әгәр ҙә республикабыҙҙағы башҡа халыҡтар прогресҡа барырға теләмәй икән, тимәк, шуны үҙебеҙ эшләргә бурыслыбыҙ. Улар беҙгә ҡарап өлгө алһын. Хәҙерге башҡорт йәштәре технологик өлкәләрҙе, нисектер, яҡын күрә. Нефть бер кемгә лә кәрәк түгел хәҙер, шуны аңлаһаҡ, башҡа йүнәлештә эш итһәк, алға китә алырбыҙ. Ҡыҫҡаһы, башҡорттар был быуатта үҙенең яңы урынын табырға тейеш. Әгәр ҙә Өфө һәм республиканың башҡа ҡалалары технологик үҙәктәр булып китһә, ул, ысынлап та, дөрөҫ йүнәлеш буласаҡ. Беҙгә башҡорт йәмғиәтен үҫтерергә, бының өсөн үҙебеҙгә үҙгәрергә кәрәк. Демократия - ул һинең халҡың өсөн яуаплылыҡты иңеңә алырға әҙер булыуыңды аңлата. Әсәйем тыуған Ейәнсура районының Өмбәт ауылында бик матур бер йола бар. Унда кешеләр бесәнде өмә ысулы менән эшләй. Иң тәүҙә тотош ауыл бер кешенең бесәнен эшләй, иртәгәһенә икенсеһенекенә тотона. Улар бар эштәрҙе бергәләп башҡара. Әлеге Интернет донъяһы шундай уҡ "өмә" менән эшләү принцибына ҡоролған да инде.\nТимәк, Интернет моделе әсәйеңдең тыуған ауылында үтәлә инде?\n- Эйе. Тимәк, башҡорттар теләһә ниндәй эште тиҙ генә, аҙ сығым менән башҡара ала. Шул уҡ бесән эшләгән өсөн бер тин аҡса түләү ҙә, хөкүмәт тә кәрәкмәй. Күп кенә илдәрҙең хөкүмәте үҙен бәләкәсәйтергә тырыша. Ни өсөн? Сөнки ул ҙур булһа, илгә үҫергә ҡамасаулай. Мәҫәлән, Сингапур иленең хөкүмәт институттары бәләкәй генә бер бинаға һыя. Һөҙөмтәлә Өфө ҙурлығындай ил тулайым продукт буйынса Рәсәйҙән ҡалышмай. Хөкүмәттең ҙурлығы етәкселектең кешеләргә ышанмауынан килә. Улай алға китеп булмай.\nИнтернет бер үк ваҡытта барлыҡ рухи мираҫыбыҙҙы үҙендә туплап, уларҙы киләсәккә алып барып еткерер архив ролен дә үтәй ала бит...\n- Әгәр ҙә беҙ барлыҡ рухи мираҫыбыҙҙы, тарихыбыҙҙы Интернетҡа күсерһәк, был тупланма үҙ нәүбәтендә башҡа институттарыбыҙҙың үҫеүенә булышлыҡ итәсәк. Бер мәғлүмәт тә ҡағыҙҙа ҡалырға тейеш түгел. Ул сағында беҙҙең алда нимәнелер һаҡларға тигән мәсьәлә тормаясаҡ, ул үҙенән-үҙе һаҡланасаҡ. Ул сағында беҙ артҡа ҡарап йәшәү урынына алға ҡарап йәшәй башлаясаҡбыҙ...\n"...Шул осраҡта ғына беҙҙең данлы һәм шанлы тарихыбыҙ киләсәккә барырға ярҙам итәсәк. Юғиһә, беҙ тарихта ҡаҙынып, үҙебеҙҙең алтын ваҡытыбыҙҙы әрәм итәбеҙ..." тип, Илдарҙың һүҙен тамамларға ғына ҡала бында. Афарин, Илдар!\nЯҙылған: 21.03.16 | Ҡаралған: 1089


Константин Толкачев Ағиҙел һәм Нефтекама уҡыусылары менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nКонстантин Толкачев Ағиҙел һәм Нефтекама уҡыусылары менән осрашты\n17:46, 28 ноября 2013 Сәйәсәт\nАғиҙел һәм Нефтекама уҡыусылары Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға экскурсияға килде. Почетлы ҡунаҡтар сифатында улар республика парламенты ултырышында ҡатнашты. Был юлы төбәк парламенты эшен 34 уҡыусы ҡарай алды, улар араһында – Нефтекама дөйөм белем биреү мәктәбенең полиция класы тәрбиәләнеүселәре лә.\nБалалар музейҙа булды, унда Башҡортостанда парламентаризм үҫешен сағылдырыусы экспонаттар менән танышты. Шулай уҡ улар республика муниципаль берәмектәре символикаһы ҡуйылған геральдик залда булды, төбәктә парламентаризм тарихы тураһында документаль фильм ҡараны.\nБәләкәс ҡунаҡтар БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачевҡа, шулай уҡ Йәштәр йәмәғәт палатаһы рәйесе Николай Самойленкоға һорауҙар бирә алды. Уҡыусыларҙы закон проекттары нисек эшләнеүе, төбәк башлығын һайлауҙа граждандар ҡатнашасаҡмы, йәштәр мөхитендә енәйәтселек күрһәткестәрен нисек кәметеү кеүек һорауҙар ҡыҙыҡһындырҙы.\nКонстантин Толкачев республикала ҡануниәт эше нимәнән башланыуы тураһында һөйләне, Дәүләт Йыйылышы структураһын, шулай уҡ пленар ултырышта ҡаралған ҡайһы бер закондар сығарыу акттарын аңлатты. Атап әйткәндә, Дәүләт Йыйылышы Комитеттары ҡарамағында депутаттар төркөмөн ойоштороу тураһындағы ҡарар, яҡындағы йылдарға республика бюджеты тураһында ҡабул ителгән закон.\nФинанс тураһында һөйләгәндә, республика парламенты спикеры төбәк бюджетының өстән бер өлөшө белем биреү системаһына тотонолоуын билдәләне.\nРеспублика белем биреү учреждениелары уҡыусылары менән ошондай осрашыуҙарҙы ҡануниәт даими ойоштора. Спикерҙың уҡыусылар менән һуңғы осрашыуы быйыл майҙа үткәрелгәйне.


Урал батыр эпосы төрлө телдәрҙә яңғыраны | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n27 января 2020 — 15:03 ГТРК «Башкортостан»\nҮткан аҙнала Урал батыр эпосын яттан һөйләү буйынса халыҡ-ара конкурс утте. Унынсы тапҡыр уҙғарылған ижади бәйгене ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты һәм Социаль технологиялар институты уҙғарҙы.\nКонкурста ҡатнашыусылар һаны йыл һайын арта, тип билдәләй ойоштороусылар. Эпосты төрлө телдә һөйләнеләр. Башҡорт халыҡ ижады өлгөһө Һиндостан, Израиль, Германия, Ҡырғыҙстан, Монголия, Франция, Үзбәкстан, Украина халыҡтарына ла билдәле. Был юлы конкурста инвалид балалр ҙа ҡатнашты.


Салауат Юлаев хаҡында фильм төшөрөлә | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nСалауат Юлаев хаҡында фильм төшөрөлә\nМилли батырыбыҙға арналған тулы метражлы нәфис фильм 29 миллион һумлыҡ президент грантына дәғүә итә. Проект авторҙары Салауат Юлаев тормошо һәм ижады тураһында тарихи картина төшөрөргә ниәтләй. Режиссер Булат Йосопов иһә “Беренсе республика” фильмы өсөн 20 миллион һумлыҡ грантҡа дәғүә итә. Был тарихи кинотаҫма “Бабич” нәфис фильмының дауамы була. Рәсәй Президенты грантына Башҡортостандан 289 проект күрһәтелгән. Улар барыһы ла конкурста икенсе турға үтте. Бәйге һөҙөмтәләре 24 ноябрҙә иғлан ителә.


Ҡатын-ҡыҙҙар матурлыҡ һәм сәләмәтлекте сере\nКитеүе өсөн телом\nКитеүе өсөн волосами\nСекс һәм мөхәббәт\nҺеҙ бында: Home\nЫшаныс үҙе үк күнегеүҙәр!\nАламмы алырға инеү бәхетенә һәм уңышына ярҙам? Кешеләр уртаҡлаша ике кешеләрҙе категория. Т беренсе категорияға керә ул, кем даими рәүештә бәхетле һәм ҡәнәғәт булып тора, преуспевать булараҡ, шәхси тормош, шулай уҡ эштә. Ә бына ко икенсе категорияға ул ҡарт кеше, кем эштәрегеҙҙе тикшереп разведчик өсөн беренсе категорий тели ҡарай беренсе категориялы. Признание, еребеҙҙең ине бындай миҙгелдәр, беҙ алыр, наслаждаться заслуженному почести, тик береһендә скромность, әллә ҡурҡыу арҡаһында оказывал был үҙе үк.\nЕнтекле: Ышаныс үҙе үк күнегеүҙәр!\nКатегория: Китеүе өсөн телом\nҺәр кеше миҙгелдәр усталости мәңге тураһында хыяллана күңелдән, шул, шул тиклем еңел строки һыу буласаҡ йүгерергә буйынса телу, сивая үҙе менән генә түгел, хәл бөтөү,, әммә барлыҡ үҙ һүҙле эмоциялары тойғо һәм бер көн. Һәм бит, ысынлап та ла, иң ябай душ булып тора, ул да шулай итеп, "телем ҡаршы" стресса, әгәр арттырырға, был үҙ ваҡытында бик күп тапҡыр? Ул саҡта килеп сыға душ виши, ул һәләтле бүләк итеү, хәл-әхүәл прекраснее, бодрость, здравие һәм организм, ахыр сиктә, избавляться-се усталости.\nЕнтекле: Душ виши\nКитеүе өсөн йәй телом\nЙәйен гәүҙәһен подтверждено ике һынауҙарға: ҡояш нурланышының юғары температура һәм ультрафиолеттан. Өсөн защититься-се нурланышты, мотлаҡ иғтибарлы булырға, һайлау аҡса защитное, шулай уҡ кәметергә ваҡыт булыу, ҡояшта, күп түгел 1,5-2 сәғәт көнөндә.\nШул уходе өсөн йәй телом, прислушиваться, тип һорай ул. Әгәр тире башланы грубеть, йәғни применять скраб, әгәр тире пересыхает, нәҙегәйтә һуға. Китеүе өсөн йәй телом булырға тейеш һәм комплекслы даими.\nЕнтекле: Китеүе өсөн йәй телом\nКитеүе өсөн тән кожей\nТорошо тире тейеш һендереп күҙҙәр, ә бының өсөн: тырышырға туранан-тура киләсәк. Сөнки һаулыҡ тире бәйле түгел, һәр ҡасан өсөн, ниндәй суммала Һеҙ аҡса сумды өсөн косметика, бик матур һәм башҡа салондары аҡсалар һәм хатта сы ҡарау дөрөҫ. Күпселек дәрәжәлә бәйле был Һеҙҙең туҡланыу, сәләмәт тормош, ул Һеҙ ведите. Был барыһы да һәм белергә кәрәк, әгәр телисез икән, тулыһынса шөғөлләнергә, сәләмәтлеген үҙенең тире.\nЕнтекле: Китеүе өсөн тән кожей\nАҡса тербиәле буйынса телом\nБеҙҙең һәрбереһе тәбиғәт бүләк итә толику үҙ иҫ киткес шәп. Кемгә лә булһа санджи иҫ киткес ҡуйы сәс, ә кемдә – йәғни ресницы шундай длины, был һис тә тушь бер кеше йәки ногти менән үҙ тыуған ныҡ һәм сәләмәт. Ай-һай ла бар андайлар, кемгә үҙенең тышҡы ҡиәфәте бер ҙә нравиться, бына, имеш, түгел, сәс, ә мышиный хвостик. Әммә был ҡылынған түгел. Һеҙҙең иҫ киткес шәп булараҡ, тирә-яҡ, шулай уҡ эске буласаҡ, булһа ла бәйле һеҙҙән.\nЕнтекле: Аҡса тербиәле буйынса телом\nБиттәр 1 буласаҡ 2\nКосметика тербиәле буйынса телом


Ансар НУРЕТДИНОВ. » Башҡортостан гәзите\nЯңы үрҙәр билдәләнде\nАҡмулла // 2-02-2018, 00:03\nБерләшкән Милләттәр Ойошмаһының Генераль Ассамблеяһы ҡарарына ярашлы, башҡорт википедиясылары үҙҙәренең сираттағы ҡорон үткәрҙе. Улар башҡарылған эшкә йомғаҡ яһаны, көнүҙәк бурыстарҙы ентекле тикшереп, туған телебеҙҙәге виртуаль энциклопедияны артабан үҫтереү буйынса маҡсатлы йүнәлештәр билдәләне һәм, әлбиттә, үҙҙәре араһындағы әүҙемдәрҙе ҙурланы.\nКом: 0 // Уҡынылар: 358 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБоронғо кәсеп оҫтаһы\nИҡтисад // 15-12-2017, 00:03\nКүп йорттар бөгөн газ һәм электр менән йылытылһа ла, һәр тарафта мейес яғыусы ауылдар ҙа етерлек. Был зәңгәр яғыулыҡтың төпкөлдәргә барып етмәүе, ә газды һәм электрҙы өй йылытыуға тотоноу күптәрҙең кеҫәһенә ныҡ ҡына һуғыуы менән бәйле. Суйын һәм тимер батареялар менән сағыштырғанда, мейес кирбесенең кеше сәләмәтлегенә ыңғайыраҡ тәьҫир итеүе хаҡындағы фекер ҙә нигеҙһеҙ түгел. Аш-һыу әҙерләү өсөн ауыл мейесе йыл әйләнәһенә әүҙем ҡулланыла, шуға ла уның яҡшы һәм уңайлы булыуы бик тә мөһим. Быныһы инде туранан-тура боронғо кәсеп оҫтаһының маһирлығына бәйле.\nКом: 0 // Уҡынылар: 213 тапҡыр // Тотош уҡырға\nҠала йөҙөн кемдәр үҙгәртә?\nСоциаль мәсьәлә // 11-10-2017, 00:06\nҠала йөҙөн яҡшыртыу, халыҡтың көнитмеше өсөн уңайлы шарттарҙы артабан киңәйтеүгә йүнәлтелгән саралар Нефтекамала бигерәк тә һуңғы йылдарҙа әүҙем тормошҡа ашырыла. Һәр ерҙә киң танылыу ала барған төрлө проект һәм программалар нәҡ ошо йүнәлештә уңышлы ҡулланыла. Шуларҙың береһе – “Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының Башҡортостан кимәлендә алдынғылар рәтендә тормошҡа ашырған “Ҡала мөхите” федераль проекты. Үҙ сиратында нәҡ Нефтекама, был йәһәттән ярайһы уҡ ыңғай тәжрибә туплап, республикабыҙҙың башҡа ҡалаларына матур өлгө күрһәтә.\nКом: 0 // Уҡынылар: 266 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБелем һәм тәрбиә // 4-10-2017, 00:10\nЯрты быуат үтеп китһә лә, ул көн бөгөнгөләй хәтеремдә. V класта беҙҙе башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡытҡан Зәнүфә апай ҡышҡы ялдан һуң “Мин каникулды нисек үткәрҙем” тигән темаға инша яҙып килергә ҡушҡайны. Тәүге дәрестә ижади эштәребеҙҙе тапшырҙыҡ. Уҡытыусы яңы теманы аңлатты ла өҫтәлендәге дәфтәрҙәр араһынан минекен эҙләп алды. Ике яғына ла яҙылған ун ике битте ҡысҡырып уҡып бөтөүгә ҡыңғырау шылтыраны. Уҡытыусым иншам аҫтына ҡыҙыл ҡәләм менән ҙур итеп “5” билдәһе ҡуйҙы һәм “маладис” тип өҫтәне. Нәҡ ошо хәл мине яратҡан остазым Зәнүфә Ғәйнетдин ҡыҙының һөнәрен һайлауға этәргәндер ҙә инде...\n“Мөғжизәгә ышандырған проект”\nСоциаль мәсьәлә // 1-09-2017, 00:22\nҺәр йылдағыса, сентябрь башына матурланған мәктәп быйыл үҙ уҡыусыларын айырыуса йылмайып ҡаршылай. Башҡа төҙөкләндереү, биҙәү хәстәрҙәре менән бер рәттән тәҙрә һәм ишектәрҙе заманса материалдарға алмаштырыу яңы уҡыу йылы алдынан тулыһынса теүәлләнде. Белем усағының тышҡы йөҙөн һиҙелерлек күркәмләндергән һәм йәш быуын өсөн быға тиклем булған шарттарҙы юғарыраҡ кимәлгә күтәргән был эштәр урындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһы буйынса башҡарылды.\nКом: 0 // Уҡынылар: 348 тапҡыр // Тотош уҡырға\nТыуған ерҙән алыҫта ла рухтары ныҡ\nБелем һәм тәрбиә, Башҡорт донъяһы, Телгенәм - бергенәм // 11-08-2017, 00:43\nКүптән түгел Анапа ҡалаһына юл төшөп, был яҡтарҙа йәшәгән яҡташтар менән осрашып-танышыу форсаты тейҙе. Бер нисә көн дауамында милләттәштәр менән әүҙем аралаштыҡ. Уларҙың һәр береһе, бала һәм йәшлек йылдарын хәтерләп, үҙ Уралын онотмауын, төрлө матбуғат саралары аша Башҡортостандағы хәлдәр менән хәбәрҙар булыуын, тыуған төйәктең һәр уңышы менән хаҡлы ғорурланыуын бәйән итте. Һүҙҙәрендә ара-тирә һағыш сатҡылары сағылһа ла, дөйөм алғанда, бер кем дә яҙмышына зарланманы. Киреһенсә, һәр яңы танышым үҙенең башҡортлоғо менән ныҡлы ғорурланыуын, халҡыбыҙға хас милли рухтың үҙендә етерлек булыуын күрһәтте. Түбәндәге юлдар сит яҡтарҙа бер ҙә юғалып ҡалмаған, йәмғиәттә ныҡлы урын алып йәшәгән, күптәр һоҡланырлыҡ эштәр менән мәшғүл булған рухлы башҡорттар хаҡында.\nКом: 0 // Уҡынылар: 624 тапҡыр // Тотош уҡырға\nОҫталар бар һәр ерҙә\nЙәмғиәт // 28-06-2017, 03:58\nҺыйырҙарҙы һәм таналарҙы яһалма ҡасырыу операторҙарының ХХV юбилей республика конкурсы “Башҡортостандың көнбайыш ҡапҡаһы” тип нарыҡланған Краснокама районында үтте. Был һөнәр маһирҙарының “Алға” хужалығының Ағиҙел йылғаһы буйындағы йәмле болонда урынлашҡан йәйләүендә йыйылыуы бер ҙә осраҡлы түгел. Йола буйынса һәр сираттағы бәйге алдағы йыл ярышында еңеүсе эшләп-йәшәгән районда ойошторола. Былтырғы конкурста был хөрмәткә нәҡ ошо хужалыҡ оҫтаһы Ләйсән Закарина лайыҡ булғайны.\nКом: 0 // Уҡынылар: 277 тапҡыр // Тотош уҡырға\nБашҡорт донъяһы // 9-06-2017, 03:50\nКешелекте йыр-моң быуаттар төпкөлөнән оҙатып килә. Шуға ла халҡыбыҙҙа, милли ҡоралыбыҙ ҡурай тартыу менән бер рәттән, гармунда уйнауҙың да киң таралыуы бер ҙә ғәжәп түгел. Тәбиғәттән бирелгән был маһирлыҡ күптәрҙә быуындан быуынға күсә. Гармунды бала сағында тәү тапҡыр һыҙғыртҡан бәғзеләр уны ғүмер буйы ҡулынан төшөрмәй, уйнаған көйҙәренән күңел ҡәнәғәтлеге лә ала, әйләнә-тирәләге кешеләрҙең дә кәйефен таба. Ошо фекерҙәрҙе күптән түгел Яңауылда үткән Фәтих Иҡсанов исемендәге “Моңға бай гармун байрамы” тигән йыр-моң тамашаһы тағы бер тапҡыр дәлилләне. Ул беҙҙә 2003 йылдан алып уҙғарыла.\nКом: 0 // Уҡынылар: 440 тапҡыр // Тотош уҡырға\nМатур үткәндәре менән ғорурланып, яҡты киләсәккә өмөтләнеп\nЙәмғиәт // 26-05-2017, 03:51\nКом: 0 // Уҡынылар: 406 тапҡыр // Тотош уҡырға\nЗәңгәр күктә һауа шарында\nСпорт һәм туризм // 4-04-2017, 09:42\nИр-егеттең күбеһе бала саҡтан техникаға ынтыла. Берәүҙәр, етеҙ автомобилдәргә ҡарап, киләсәктә үҙен шофёр итеп күрһә, сикһеҙ зәңгәр күктә аҡ юл һалған самолеттарҙы күҙәтергә яратҡан икенселәр осоусы йә космонавт булырға теләй. Наил Ғәлиев иһә бәләкәйҙән һауа шарында осорға хыяллана...\nКом: 0 // Уҡынылар: 372 тапҡыр // Тотош уҡырға\nАртҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Алға Бит башына


Гөлдәрҙең маңдай бәхете\nАттың илағанын күргәнегеҙ бармы? Мин шаһит булдым. Унынсыны тамамлап, колхозда һарыҡ көтөүсеһе булып эшләп йөрөгәндә бергә хеҙмәт иткән Рәхмәтулла ағайҙың (мәрхүм инде) ҡыш уртаһында өйөндә яғыр утыны бөткәс, ике ат менән урманға киттек. Быйылғы Өфөлә яуған ҡарҙай уҡ булмаһа ла, ул йылды мул яуҙы, халыҡ теле менән әйткәндә, аттың бауыры аҫтынан өҫтәрәк ине. Байтаҡ утын ҡырҡып тейәп алғас, ҡуҙғалырға булдыҡ. Иң беренсе ағайҙың ҡола бейәһе санаһын һөйрәп китергә, артынан мин турысайым менән эйәрергә тейеш. Тик бейә, нисек кенә ҡыуалап-әйҙүкләп ҡараһаҡ та, йөгөн урынынан ҡуҙғата алманы. Ауыр утындан баҫылып упҡайны йәшәнкәле сана. Мин теҙгендән тотоп алға тартам, ағай дилбегә ҡаға.\nЙәйге төн тын. Тик ел генә\nИҫеп ҡуя, ниҙер эҙләй.\nБер ҡабынып, берсә һүнеп,\nШуҡ йондоҙҙар ерҙе күҙләй.\nШул саҡ, әллә ҡайҙан сыңлап,\nТирә-йүнгә моң түгелде –\nСихырланы һил күңелде.\n“КҮҢЕЛДӘРҘЕ СӘСКӘЛЕ ЯЛАН ИТКЕҺЕ КИЛДЕ”\nФатирыма ҡайтып ингәс, ниндәйҙер илаһи көс мине эш өҫтәлемә әйҙәне. Тартманы асып, унда ятҡан хаттарҙы ҡулыма алдым. Башҡорт дәүләт университетында бергә уҡыған һабаҡташым Миңнур Әхмәтованың миңә яҙған хаттарын йотлоғоп уҡый башланым. Уҡыйым да, күңелем тулып, Миңнурҙы уйлайым, хис-кисерештәрен, һағышлы яҙмышын йөрәгемдән үткәрәм. Йылдар аша уның моңһоу күңелен тойғандай, юҡһыныулы тауышын, эс серҙәрен сисеп миңә өндәшкәнен ишеткәндәй булам:\n– Әле лә миңә ағай булығыҙсы? Бик ҡыйын мәлдәрҙә хат ебәреп торһам, ауырһынмай ғына яуап һалырһың, яраймы?! Уларҙы мин бары яңғыҙлығымды еңер өсөн генә яҙырмын. Яҙырмын...\nҮҙ икмәгеңдең тәме\n– Ҡәһәр һуҡмағыр, урман араһына килтереп ҡалдырҙы ла, үҙе хәҙер тыныс ята. Ғүмере ҡатайҙар араһында үтеп ҡартайһын, тигәндер инде!\n…Өләсәйем шулай ярһып һөйләнде лә аръяҡ урамда йәшәгән ҡыҙына сығып китте. Атайым менән әсәйем өндәшмәй генә иртәнге сәй эсеп ултырып ҡалды.\n– Ошо әсәйемдең, йәй етһә, ҡанаты үҫә лә китә. Ялан яғын, Мырҙаҡайын һағына инде, – тип ҡуйҙы атайым. – Былтыр, өй күтәреп, ваҡыт булманы, элекке йыл Сания ауырыны. Һөҙөмтәлә нисәмә йыл тыуған яғына ҡайтып килә алмай. Оҙон юлға иптәш тә кәрәк. Ҡарурман араһына нисек бер үҙен сығарып ебәрәһең…\n– Ҡайҙа юғалды икән был малай? – ҡаҡса кәүҙәле, йөҙө лә, сәстәре лә берҙәй аҡ, ап-аруҡ оло йәштәге ҡатын үҙ алдына шулай һөйләнә-һөйләнә инде нисәнсе ҡат балконға сыға. Сыға ла, уң ҡулын ҡаш өҫтөнә ҡуйып, тирә-яҡты байҡай, көткән кешеһе күренмәгәс, сәс араларына тиклем үтеп инеп, ҡандай ҡыҙарып байыған ҡояшҡа ҡарап, уйланып тора. Ситтән күҙәткән кешегә етенсе тиҫтәне ҡыуып барған ҡатындың шунан башҡа шөғөлө юҡ кеүектер ҙә. Ул ололарға хас сабырһыҙлыҡ менән өҫтәл әҙерләп ташлағандыр ҙа, эштән ҡайтасаҡ улын, киленен, бөтә\nКәмәлеккәй буйы, һай, киң түгел,\nҺыу ятышҡайҙары ла киң түгел.\nКешеләрҙән кеше, һай, кәм түгел,\nЛәкин бәхеткәйләре лә тиң түгел.\nТағы бер һоҡландырғыс таң атты, Дәминдәр ишекте шар асып тышҡа сыҡты. Йөрәге күкрәгенә һыймай, атылып сығырҙай булып типте. Шундай хозур, гүзәл донъяны беренсегә күргән һымаҡ. Кәмәлектең ташҡанын иҫ белгәндән күҙәтеп килә. Был һынлыһын хәтерләмәй. Йылға ярҙарынан сығып, тыуған ауылы Бөрйәнде уратып ятҡан Кәкрегүл менән тоташып, салҡып, даръя булып күптәрҙең өйҙәрен баҫып киткән. Ҡояш та нурҙарын сәсеп,


Бөгөн Өфөлә "Йәш ғаилә" конкурсы еңеүселәре асыҡлана | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nБыйыл конкурста ете ғаилә ҡатнаша. Улар баш ҡаланың һәр районы исеменән сығыш яһай. Кисә ғаиләләр Конгресс-холда интеллектуаль бәйгелә көс һынашты. Ә бөгөн кис иһә Ғаилә дефилеһы менән таныштырыу була һәм еңеүсе исеме асыҡлана. Беренсе урын алыусылар Өфө исеменән республика конкурсында сығыш яһай.


Нисек улар булһа диңгеҙ ярында ҡом: китап flirt\nӘгәр һеҙ (n), әммә контекста бирелгән һәм ихтималлығы арта\nҺөҙөмтәлелеген әйткәндә, бында йәшәү урыны буйынса ҡатын-ҡыҙҙар ҙа өсөн мөһим мәсьәлә булырға тейеш. Һорау, мәҫәлән, иң матур кыҙҙар табалар мин ҡайҙа, Шунда минең, — тип ҡатын-ҡыҙҙар күпселектә. йәки ҡатын-ҡыҙ ҡайҙан белә улар минең уҡыу мөмкинлеге ҙур.\nһәр ваҡыт уйлап ҡуям эшенең иң башында булырға тейеш\nСөнки урын юҡ, унда ҡатын-ҡыҙҙың, таныш түгел ҡатын-ҡыҙ шулай уҡ белергә мөмкин, йәки. Эксперттар шулай уҡ Флирт яҡшы булырға мөмкин, әммә әгәр барлыҡ ваҡытта бер фатир ғына ултырмаған, ирҙәр менән крәҫтиән stammtisch йәки футбол буйынса күнекмәләргә йөрөй, был флирт атрофироваться иң яҡшы күнекмә. Тағы насар килеп сыҡҡан хәлде үҙ эшселәре менән бәйләнештә булмаған ҡатын-ҡыҙ, ғөмүмән, бар (мәҫәлән, ирҙәр һөнәре автопарк типик һәм башҡа урындарҙа). Әгәр һеҙ ҡатын-ҡыҙ менән бәйләнештә булырға теләп, шул саҡта (n) урында барырға тейеш.\nшулай уҡ, бында башлыса ҡатын-ҡыҙҙы туҡтата\nСөнки унда ла, бында гел ҡатын-ҡыҙҙар күп, — Ниһайәт, ҙур өмөт-хыялдар менән ҡаршылай ҡатын. Шул уҡ ваҡытта был уҡыу урынын табырға ярҙам итеү кеше ҡайҙа матур ҡатындарҙы осратаһың, ниһайәт өсөн-хыялдары менән бәхет көтөп полюбовно ҡатын була\n← танышыу бушлай онлайн\nАҠШ: штатының баш - географияһы-викторина →


Бѳтә ғаилә менән – мәктәпкә » "Урал" гәзите\nМуниципаль районда уникаль проект старт алды. «Мәктәп ишектәрен аса» проекты «Мәктәпкә бѳтә ғаилә менән» лозунгыһы аҫтында үтә. Был байрам уҡыусылар һәм уларҙың ата-әсәләре өсөн генә ойошторолмай. Унда мәктәпте күптән тамамлаған, ошо мәктәп янында йәшәгән бар теләүселәр ҙә ҡатнаша. Улар бала саҡ йылдарына кире әйләнеп ҡайта, мәктәп менән танышып, яңынан парта артына ултырып ҡарай ала.\nМуниципаль проектта ҡаланың 1-се, 3-сө, 8-се, 10-сы, 13-сө, 16- сы, 18-се, 20-се мәктәптәре һәм 14-се, 17-се гимназиялары ҡатнаша. Мәктәптә һәм мәктәп территорияларында төрлө йәштәге кешеләр өсөн иҫәпләнгән бик күп төрлө мәҙәни саралар, акциялар ойоштороу ҡаралған. Уға ошо биҫтәләрҙә йәшәүселәрҙең дә әүҙем ҡушылыуы күҙ уңында тотола. Төп иғтибар ғаилә менән бергәләп ял итеүгә һәм ата-әсәләрҙе белем биреү процесына ныҡлап йәлеп итеп, мәктәп тормошона төрлөлөк индереүгә йүнәлтелгән.\n«Мәктәп ишектәрен аса» проектының тәүге сараһы 10 сентябрҙә үтте. Был көндө муниципаль проектта ҡатнашҡан бик күп мәктәптәрҙә «Әүҙемлек зоналары» булдырылды һәм «Уңыш - 2017» экологик мәғариф сараһы ойошторолдо.\nЭльза Мөхәмәҙиеваның тулы материалын гәзиттең 73-сө һанында (12.09.17) уҡығыҙ.


Күгәрсен районында Башҡортостан юлдаш телеканалы уҙғарған 6-сы халыҡ-ара «Байыҡ» телевизион фестивале үтте. Райондың иң күркәм тәбиғәт паркы - «Мораҙым тарлауығы»на илебеҙҙең төрлө төбәктәренән һәм сит илдәрҙән 360 бейеүсе йыйылды. Бәйгелә Төнъяҡ Осетия, Хаҡас, Ҡырғыҙстан республикаларынан, Әстрахан, Мәскәү, Һорғот ҡалаларынан һәм башҡа төбәктәрҙән 6 йәштән 16 йәшкә тиклемге бейеүселрә көс һынашты.\n6 йәшлек Ләйсән Золотарева Учалы районынан килгән. Бейеү оҫталығына ҡыҙҙы атаһы өйрәтә, ә костюмдарҙы әсәһе тегә. «Байыҡ» телевизион конкурсында Ләйсән ҡыҙҙар араһында 2-се урын яуланы.\nБәйге сәхнәһе төрлө халыҡтар бейеүҙәренән кискә тиклем гөрләп торҙо. Ижади коллективтарҙың күбеһе фестивальдә беренсегә түгел.\nӘстрахандан «Эверест» милли бейеү театры «Байыҡ» фестивалендә 4-се тапҡыр ҡатнаша. Театр бейеүселәре быйыл да кавказ бейеүҙәре меннә тамашасыларҙы таң ҡалдырҙы.\nСағыу милли костюмдар, дәртле бейеүҙәр һәм балаларҙың шат тауыштары. Байыҡ фестивален ошо сифаттарҙан башҡа күҙ алдына килтереүе мөмкин дә түгел. Ҡырғыҙстандан «Ҡаухар» ансамбле бейеүселәре лә ошо фекерҙе арҫланы.\nБашҡортостан райондарынан быйыл «Байыҡ» конкурсында ике йөҙҙән ашыу бейеүсе ҡатнашты. Балалар фестивалде түҙемһеҙелк менән көткән.\nБашҡортостан юлдаш телеканалы уҙғарған фестиваль хәҙер инде халыҡ-ара статусҡа эйә. Унда ҡатнашырға теләүселәр йылдан-йыл арта, йәш бейеүселәрҙең сығыштары камиллаша бара.\nҠалтасы районының «Холмичи» ансамбле 35 йыл эшләй. Ошо ваҡыт эсендә улар ҡалаҡ менән уйнау буйынса оҫтарып бөткән. Концертҡа ла үҙенсәлекле тамаша әҙерләгән. Ҡалаҡ менән уйнағанда иң мөһиме - ритм, ти ансамбль етәксеһе.\nФестивальдә ҡатнашыусы һәр кем бүләктәр алды. Яңғыҙ бейеү номинацияһында Баймаҡ районынан Рәил Рәхмәтуллин гран-приға лайыҡ булды. Дуэттар араһында Әбйәлил районынан Рифат Сәйетғәлин менән Эльвина Ғәббәсова, ә коллективтар араһында Баймаҡ районынан «Ирәндек» ансамбле еңеүсе исеме яуланы.


“Резина итекте күптән оноттоҡ…”\n5 Апрель 2019, 11:01\nБыл көләс йөҙлө, тыныс, күркәм холоҡло ханымдың “Көйөргәҙе килене” булып китеүенә лә хәтһеҙ ваҡыт үтеп киткән. Ул – 36 йыл һауынсы булып эшләгән “Искра” ауыл хужалығы кооперативында күптән инде үҙ кеше.\nӘ бит йәшлек хыялдары башҡаса ине. Ғафури районының Юрмаш ауылында тыуып үҫкән Минебикә Ишембай ҡалаһы училищеһында тегенсе һөнәрен үҙләштерә. Бөтә эште, әхирәтенең һүҙен йыҡмай, Көйөргәҙе районының Ҡотлоюл ауылына ҡунаҡҡа барыу ваҡиғаһы “боҙа”. Егеттәр ят ҡунаҡ ҡыҙҙы күҙләмәй буламы? Зөфәр тигәне айырыуса етеҙ, иғтибарлы булып сыға. Күп тә үтмәй, йәштәр бергәләп татыу тормош ҡора, Илмир исемле улдары, Нәзифә исемле ҡыҙҙары донъяға килә.\n– Тәүҙәрәк һыйыр һауыу эшенән бер аҙ ҡурҡа инем. Ауыр физик эш. Резина итек йәйен дә, ҡышын да аяҡтан төшмәне, көн дә өшөп-туңып йөрөйһөң. Кеше ыңғайына эшләргә тырышып, һауырға ла өйрәндем, – тип йылмая Минебикә Аҡсарова. – Бер һауынсыға 25 баш һыйырҙы һауыу йөкмәтелгәйне.\nЭшһөйәр ҡатын кешеләргә һәйбәт мөнәсәбәте, аралашыусан, алсаҡ йөҙлө булыуы менән коллективта хөрмәт ҡаҙана. Алдынғы һауынсы “Искра” ауыл хужалығы етештереү кооперативы, район хакимиәтенең Почет грамоталарына лайыҡ була.\nМинебикә Сәйфулла ҡыҙының һөнәре хәҙер башҡаса яңғырай – машина менән һауыу операторы. Ике йөҙҙән ашыу һауын һыйырын ни бары биш кеше хеҙмәтләндерә.\n– Эшебеҙ еңел хәҙер, – ти ул. – Элек һыйырҙарҙы йыуып ыҙалай инек, хәҙер һәүкәштәребеҙ таҙа, үҙҙәре тыңлаусан. Һауын залына 16 һыйырҙы бер юлы индерәбеҙ ҙә өсәүләп автомат менән һауабыҙ. Уларҙы сығарып ебәргәс, йәнә яңыларын индерәбеҙ.\nМалҡайҙар эш ритмына күнеккән инде, автоматтың көйләүенә лә иғтибар итмәй, үҙ сиратын көтөп тыныс ҡына көйшәп тора. Элек уларҙың һәр береһенә ҡушаматтары менән “Ромашка”, “Аҡбаш” тип өндәшһәк, хәҙер һәр береһенең шәхсән һаны бар.\nМалды ашатыу-эсереү ҙә автоматлаштырылған. Эш шарттары яҡшы булғас, һауынсыларға ла, малсыларға ла ҡытлыҡ юҡ. Йәштәр ҙә эштән баш тартмай.\n– Резина итек кейеүҙе күптән оноттоҡ, – ти алдынғы һауынсы. – Ябай хеҙмәт кешеләренә ҙур иғтибар тойҙоҡ. “Искра” ауыл хужалығы етештереү кооперативы рәйесе Рәмил Мостафинға, Көйөргәҙе районы хакимиәте белгестәренә рәхмәттән башҡа ни әйтәһең? Хәҙер ни, силос һалаһы юҡ, йыуаһы юҡ, һыйырҙарҙы бәйләп йонсойһо юҡ.\nҮҙенең районын заманында дан-шөһрәткә күмгән яҡташтары, Социалистик Хеҙмәт Геройы Шәүәли Вахитовтың юлын дауам итеүселәр етерлек Көйөргәҙе ерендә. Район хакимиәте башлығы ҡарарына ярашлы, 2002 йылда Шәүәли Вахитов исемендәге премия булдырылғандан һуң машина менән һауыу операторҙары араһында киң ярыш йәйелдерелде. Былтырғы эш һөҙөмтәләре буйынса 17-се тапҡыр тапшырылған премияға “Искра” ауыл хужалығы етештереү кооперативы һауынсыһы Минебикә Аҡсарова лайыҡ булды.\n– Хеҙмәтемде лайыҡлы баһалаған, кәрәк саҡта ярҙамға килгән, кәңәш иткән коллективыма, бригадир Ғәҙелхай һәм ферма мөдире Иҙрис Боҫҡановтарға рәхмәтемде белдергем килә, – ти Минебикә Сәйфулла ҡыҙы. – Былай ҙурлағас, артабан да эшләрмен тип торам.


Шулай бер ваҡыт Өфө райондарының береһенең һалым инспекцияһы бинаһына индем дә гранит иҙәндәр буйлап атлап уҙҙым, мәрмәр стеналарға, шулай уҡ мәрмәр менән биҙәлгән мөһабәт колонналарға ҡарап торҙом да: "Ә ҡасандыр бында балалар баҡсаһы ине бит!" - тип уйланым.\nМин уйҙарымдан артабан китә алмаһам да, Өфө етәкселеге һәм баш ҡала төҙөүселәре башта уйҙан һүҙҙәргә, һуңынан һүҙҙән эшкә күсте. Бөтә балалар баҡсаларын балаларға ҡайтарып бирергә ҡарар иттеләр һәм хәҙер ошо ҡарарҙы тормошҡа ашыралар.\nБашҡортостан Республикаһында быйылғы йыл - Ғаиләгә социаль ярҙам йылы. Йыл темаһы һәм балалар баҡсаларын үҙ тәғәйенләнеше буйынса ҡайтарып биреү бер-береһенә бик тә тап килә. Мәктәпкәсә йәштәге балалар учреждениелары төҙөү һәм уларҙы капиталь ремонтлау барышы тураһында Өфө хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Рәмил Хәлимов һәм ҡала капиталь төҙөлөш идаралығы начальнигы Ильяс Мөниров һөйләй.\n- Йыл Октябрь районында балиғ булмаған үҫмерҙәр өсөн ваҡытлыса тороу социаль-реабилитация үҙәге асыуҙан башланасаҡ, - тип билдәләй Мөниров. - Ул әҙер ҙә инде, хәҙер ҡорамалдар һәм мебель менән комплектлау бара. Рәсми асыу, моғайын, февраль айында үткәрелер\n- Быйыл реконструкциянан һуң "Дуҫлыҡ" балалар пульмонологик шифаханаһы асыласаҡ, - тип һөйләне Хәлимов. - Ул матур урында, Зорге урамында урынлашҡан. Был шифахана Ш. Руставели һәм Калинин урамдарындағы ике балалар баҡсаһында урынлашҡайны. Хәҙер ул берләштереләсәк. Һөҙөмтәлә бер юлы ике мәсьәлә хәл ителә - беренсенән, беҙ яңы нормалар менән бина тапшырабыҙ, икенсенән, балалар баҡсаһы биналарын бушатабыҙ, уларҙы ҡайтарып биреп, тәғәйенләнеше буйынса файҙаланасаҡбыҙ.\nБалалар баҡсаларына күберәк иғтибар биреләсәк. 1 сентябргә тиклем дүрт балалар баҡсаһы асыласаҡ.\nОктябрь районындағы "Сипайлово-5" биҫтәһендә һигеҙ төркөмгә яңы балалар баҡсаһы эшләй башлаясаҡ.\n- Капиталь ремонттан һуң Октябрь проспекты, 37/4 адресы буйынса балалар баҡсаһы ҡайтарып биреләсәк. Был бинала Совет районының мәғариф идаралығы урынлашҡайны, - тип хәбәр итте Хәлимов. - Беҙ уны күсерҙек, үҙгәртеп ҡороуҙы, иң элек, үҙеңдән башларға кәрәк бит. Мәғариф идаралығына килгән кешеләрҙең: "Бына һеҙ балалар баҡсаһы бинаһын биләнегеҙ ҙә, мин баламды урынлаштыра алмайым!" - тип дәғүә белдереүе нигеҙле ине. Хәҙер унда ҡайтанан балалар баҡсаһы буласаҡ. Дөрөҫ, элекке кеүек 12 төркөмгә түгел, ә 11 төркөмгә. Яңы нормалар буйынса балалар баҡсаларында мотлаҡ бейеү залы, түңәрәктәр өсөн бүлмәләр булырға тейеш. Хәҙер унда биҙәү эштәре алып барыла.\nЧерниковка урамында (79/3 йорт) 12 төркөмлөк балалар баҡсаһы асыла. Унда төҙөкләндереү буйынса бөтә эштәр башҡарылған, инженер селтәрҙәре үткәрелгән, эске биҙәү эштәре алып барыла. Шаҡша биҫтәһендә дүрт төркөмгә балалар баҡсаһында эштәр Ҡала көнөнә тамамланыр, моғайын.\n- Тағы биш балалар баҡсаһында эштәр дауам иттерелә. Иртыш, Сеченов урамдарында һәм Дим-8 биҫтәһендә яңылары төҙөлә. Димдә йәштәр күп, шуға күрә унда балалар баҡсаһы мотлаҡ кәрәк. Быйыл уҡ стеналары ултыртыласаҡ, тик биҙәү эштәрен өлгөрмәҫбеҙ, бәлки, - тине Мөниров. - Ш.Руставели урамындағы әле пульмосанаторий урынлашҡан 151-се балалар баҡсаһы капиталь ремонтҡа ябыласаҡ. Унан балаларҙы яңы санаторийға күсергәс, яңы йылға ремонтлап бөтөрөргә тырышырбыҙ. Тағы бер балалар баҡсаһын тартып аласаҡбыҙ - Менделеев урамындағы 248-се балалар баҡсаһын, әле унда арендаторҙар ултыра.\nӨс яңы балалар баҡсаһы төҙөү проекты эшләнә. Тағы өсәүһен ҡайтарып биреү маҡсатында капиталь ремонт һәм реконструкция үткәреү планлаштырыла..\nЙылына кәмендә алты балалар баҡсаһы - Өфө төҙөүселәренең пландары шундай, һәм улар был бурысты үтәргә тырышасаҡ.\nҒаиләгә социаль ярҙам йылында балалар яһалма япмалы һәм тренажер-гимнастика комплекстары менән ете универсаль спорт майҙансығы, Суворов урамындағы 98-се урта мәктәптең спорт майҙансығында ябыҡ спортзал бинаһы аласаҡ. Ҡаланың Ленин һәм Орджоникидзе райондарында ике спорт комплексы проектын төҙөй башлаясаҡтар. Уларҙың береһе, "Йүрүҙән" сауҙа комплексы артындағыһы, ихтимал, бассейн менән булыр.


14 февраль — Башҡорт Википедияһы\n(14 февраля битенән йүнәлтелде)\n14 февраль Викимилектә\n14 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 45-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 320 көн ҡала (кәбисә йылында 321).\n: Бөтә донъя ғашиҡтар көнө.\nАризона: Штат көнө.\nОрегон: Штат көнө.\n: Бөтә донъя китап бүләк итеү көнө.\n: Халыҡ-ара компьютерсы көнө (рәсми булмаған).\nБолгария: виноград үҫтереүселәр көнө — Трифон Зарезан.\n842 йыл: Француз теленең тыуған көнө: Людовик II Немец һәм Карл II Пеләш Страсбург анттарын роман (иҫке француз) телендә әйтә.\n1009 йыл: Тәүге тапҡыр тарихи сығанаҡтарҙа (Кведлинбург анналдарында) Литва топонимы телгә алына: миссионер Брунон Бонифаций Русь һәм Литва сигендә үлтерелгән, тиелә.\n1076 йыл: Рим Папаһы Григорий VII Римда Синодта Изге Рим империяһының императоры Генрих IV тәхеттән төшөрөлөүе һәм сиркәүҙән ҡыуылыуы тураһында иғлан итә. Ул быны Генрихтың Сиркәүгә ҡаршы баш күтәреүе, тимәк, король була алмауы менән аңлата.\n1610 йыл: Смоленск ҡалаһы янында Польша короле һәм Литваның бөйөк кенәзе Сигизмунд III һәм Мәскәү вәкиллеге араһында король улы Владиславтың православиены ҡабул иткәндән һуң рус тәхетенә ултырырға тейешлеге тураһында килешеү төҙөлә. Владислав бер ҡасан да Рәсәй менән идара итмәй, әммә 1634 йылға тиклем батша исемен йөрөтә.\n1706: Мәскәүҙең төньяҡ ситендә Сухарев манараһы артында Петр I бойороғо менән дарыу үләндәре үҫтереү өсөн Дарыуханасы баҡсаһына нигеҙ һалына. Әле М. В. Ломоносов исемендәге Ботаника баҡсаһы — Рәсәйҙәге иң тәүге ботаника ғилми учреждениеларының береһе.\n1721: Тантаналы рәүештә Урыҫ православие сиркәүенең Изге Синоды асыла.\n1735: Герцог Карл Фридрих Гольштейн-Готторп үҙенең ҡатыны, Петр I ҡыҙы хөрмәтенә Изге Анна ордены булдыра. Рәсәйгә орден герцогтың улы, буласаҡ император Петр III менән күсә, һәм уның менән тәүге тапҡыр батшабикә Елизавета Петровна фельдмаршал Шереметевтың улын бүләкләй.\n1834: Лионда туҡыусыларҙың дөйөм стачкаһы башлана, уның барышында эшселәрҙең көрәш символы булараҡ тәүге тапҡыр ҡыҙыл байраҡ күтәрелә.\n1859: Орегон территорияһы АҠШ-тың 42-се штаты итеп иғлан ителә.\n1876: АҠШ-та Александр Грэхем Белл «телмәрҙе һәм башҡа тауыштарҙы электр тулҡындары ярҙамында телеграф буйынса тапшырыу методын һәм аппаратын» тасуирлаған 174465-се һанлы патент ала. Асылда һүҙ телефон тураһында бара.\n1907 — Львов сәнғәт галереяһы асыла.\n1912 — Аризона биләмәһе АҠШ-тың 48-се штаты була.\n1918 — Халыҡ Комиссарҙары Советының «Социалистик Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Флоты тураһында» декреты сыға.\nРСФСР григориан календарына күсә (юлиан календары буйынса 1 февраль).\n1933 — Парижда тәүге теүәл ваҡыт телефон хеҙмәте асыла.\n1937 — Мәскәүҙең Горький урамында (әле Тверская) Актер йорто асыла. Әле ул А. И. Яблочкина исемендәге Үҙәк актерҙар йорто.\nУңышлы хәрби операциялар өсөн 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының исеме 16-сы гвардия кавалерия двизияһы тип үҙгәртелә.\nДондағы Ростов фашистарҙан тулыһынса азат ителә.\n1944 — Ленинград-Новгород операцияһы: Балтик флоты Нарва ҡултығы ярында Мерекюла ауылы янында тактик диңгеҙ десантын төшөрә. Десант менән батальон командиры С. П. Маслов етәкселек итә. Ярға бөтәһе уҡсы ҡораллы 432 кеше төшөрөлә. Уларға ҡаршы һан яғынан өҫтөн ғәскәр (шул иҫәптән 20-се гренадер эстон СС дивизияһының батальоны, айырым батальондар һәм пехота роталары) һәм танкылар ебәрелә. Десантсыларҙың барыһы ла тиерлек һәләк була. Айырым яугирҙар ғына 20 февралдә 2-се һөжүм итеүсе армияға үтеп сыға алалар.\n1945 — Германия тарафынан баҫып алынған Праганы АҠШ хәрби-һауа көстәре утҡа тота. Америка хәрбиҙәре белдереүенсә, был Дрезденды утҡа тотоу маҡсаты менән осҡан самолеттарҙың курстан яҙыуы арҡаһында килеп сыға. Һөҙөмтәлә 701 кеше үлә һәм 1184 кеше яралана, улар барыһы ла граждан кешеләр була.\n1946 — АҠШ армияһының баллистик тикшеренеүҙәр лабораторияһында донъялағы беренсе электрон компьютер ЭНИАК (ENIAC) ҡулланыуға индерелә.\n1949 — Тәүге тапҡыр Израиль парламенты Кнессет йыйыла.\nБағдадта Ираҡ коммунистар фирҡәһенең генераль секретары Йософ Сәлмән Йософ (Фәхед) һәм ҮК ағзалары — Зәки Басем һәм Хөсәйен әш-Шабиби язалап үлтерелә.\n1950 — Мәскәүҙә СССР һәм ҠХР араһында Дуҫлыҡ, берҙәмлек һәм үҙ-ара ярҙам тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыла (1950 йылдың 11 апреленән 1980 йылдың 11 апреленә тиклем ғәмәлдә була).\n1956 — Мәскәүҙә КПСС-тың ХХ съезы асыла. Тәү сиратта, Сталиндың шәхес культын фашлау менән билдәле.\n1958 — Ираҡ короле Фейсал II һәм Иордания короле Хөсәйен Берләштерелгән Ғәрәп Республикаһы барлыҡҡа килеүгә яуап итеп үҙҙәренең ике Хашимит короллеген Ғәрәп Федерацияһына берләштерә.\n1961 — 103-сө химик элемент лоуренсий асыла.\n1967 — Латин Америкаһы һәм Кариб бассейны дәүләттәре башлыҡтарының Мехиколағы осрашыуында "Латин Америкаһында һәм Кариб бассейнында ядро ҡоралын тыйыу тураһында килешеү"гә ҡул ҡуйыла.\n1972 — «Тени исчезают в полдень» телевизион нәфис фильмының (режиссерҙары Валерий Усков һәм Владимир Краснопольский) премьераһы була. Һуңғараҡ телесериалдағы «Гляжу в озёра синие» йыры Рәсәйҙең дәүләт гимны варианты итеп тәҡдим ителә.\n1975 — Королева Елизавета II «Австралия граждандарының һәм башҡа кешеләрҙең ҡаҙаныштарын һәм маҡтаулы хеҙмәтен билдәләү маҡсатында» Австралия орденын булдыра.\n1979 — АҠШ-тың Афғанстандағы илсеһе Адольф Дабс аманатҡа алына һәм һуңынан үлтерелә. Был ваҡиға АҠШ-тың Афғанстандағы сәйәсәтен ҡырҡа ҡатыландырыуына килтерә һәм башланған низағтың бер сәбәбе була. 2002 йылға тиклем АҠШ-тың был илдә илсеһе булмай.\n1988 — Рәсәй Фәндәр Академияһының Ленинградтағы китапхана бинаһында янғын сыға. Тәүҙә ут өсөнсө ҡатта урынлашҡан гәзит фондының бер өлөшөн юҡ итә, ә янғын һүндерелгәс, 15 февраль иртәнге бишенсе яртыла 4-се һәм 5-се ҡаттарға ут ҡабына. Китапханаларҙағы янғындар тарихында иң аяуһыҙы була.\n1990 — Ҡояш системаһы сиген үтеп киткән Voyager I тәүге тапҡыр уны «ситтән» фотоға төшөрә.\n1992 — БДБ дәүләт башлыҡтарының Минскиҙағы осрашыуында «Хеҙмәттәшлек нигеҙҙәре тураһында декларация» ҡабул ителә, БДБ-ның Оборона министрҙары советы һәм БДБ-ның Электроэнергетик советы булдырыла.\nРәсәй Федерацияһы һәм Украина араһында дипломатик мөнәсәбәттәр урынлаштырыла.\n1995 — Borland Delphi-ҙың тәүге версияһын тәҡдим итә.\n2005 — YouTube хеҙмәте булдырыла.\n2011: Әхмәтзәки Вәлиди көндәрендә ҡатнашыу өсөн Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы (ТӨРКСОЙ) делегацияһы Башҡортостан Республикаһына килә.\nҠадир Даян (1910—19.10.1975), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт шағиры, яҙыусы һәм драматург. 1936—1941 йылдарҙа К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтының (хәҙер Башҡорт дәүләт университеты) башҡорт филологияһы кафедраһы мөдире. 1938 йылдан СССР Яҙыусылар союзы, 1947 йылдан — КПСС ағзаһы. Ҡыҙыл Йондоҙ (1945), ике «Почёт Билдәһе» (1945, 1955) ордендары кавалеры, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1969).\nӘхмәҙиев Әхәт Абдрахман улы (1910—30.09.1989), хужалыҡ эшмәкәре. 1965—1968 йылдарҙа хеҙмәтсәндәр депутаттарының Стәрлетамаҡ район Советы башҡарма комитеты рәйесенең 1-се урынбаҫары — ауыл хужалығы идаралығы начальнигы. Совет-фин, Бөйөк Ватан һәм совет-япон һуғыштарында ҡатнашыусы. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1965). Башҡорт АССР-ының 4-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1955), I дәрәжә Ватан һуғышы (1985) һәм Ҡыҙыл Йондоҙ (1945) ордендары кавалеры. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Мәләүез районы Томансы ауылынан.\nСәлимов Мөхәмәт Кәрим улы (1925—4.12.2000), төҙөүсе. 1955—1985 йылдарҙа «Уфимтрансстрой» тресы 826-сы төҙөлөш-монтаж поезының балта оҫталары бригадиры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).\nШакирова Лиә Закир ҡыҙы (1921—29.07.2015), ғалим-педагог‑методист. 1948—2003 йылдарҙа хәҙерге Ҡазан педагогия университеты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1965—1990 йылдарҙа урыҫ теле кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 1961—1963 йылдарҙа Милли мәктәптәр ғилми-тикшеренеү институтының Татарстан филиалы (Ҡазан) мөдире. Педагогия фәндәре докторы (1974), профессор (1975). РСФСР-ҙың (1981) һәм Татар АССР-ының (1976) атҡаҙанған фән эшмәкәре, ТАССР мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1968), СССР‑ҙың мәғариф отличнигы (1976). Ленин ордены кавалеры (1971).\nБикбулатов Наил Вәли улы (1931—18.04.1996), ғалим-этнограф. 1978—1993 йылдарҙа Өфөләге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының бүлек мөдире. Тарих фәндәре кандидаты (1965).\nМасьянов Иван Иванович (1907—3.03.1969), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Дан орденының тулы кавалеры.\nХәмиҙуллина Фатима Хәмиҙулла ҡыҙы (1917—24.09.1989), китапханасы. Ленин ордены кавалеры.\nМоратов Фәрит Хәлим улы (12.02.1937), быяла ҡайнатыусы. II һәм III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры.\nҠол Ғәли (1183—1236), шағир һәм мәғрифәтсе, аҡыл эйәһе. Боронғо шиғри ҡомартҡы — «Ҡисса-и-Йософ» әҫәренең авторы. Сығышы менән әйле ырыуынан.\nТашкин Михаил Александрович (1918—30.04.1945), Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, өлкән сержант. Советтар Союзы Геройы (1946, үлгәндән һуң). 1937—1940 йылдарҙа СССР Дәүләт банкыһының Учалы районындағы бүлексәһендә эшләй. Сығышы менән хәҙерге Силәбе өлкәһе Ҡыҙыл районы Һырт ҡасабаһынан.\nСәмситова Луиза Хәмзә ҡыҙы (1973), тел белгесе, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре докторы (2015). Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы (2010). Фән һәм техника өлкәһендәге республика йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (2007).\nКрупская Надежда Константиновна (1869—27.02.1939) сәйәси эшмәкәр, педагог. 1898 йылдан РСДРП ағзаһы. 1898 йылда Өфө губернаһына һөргөнгә ебәрелә, 1900—1901 йылдарҙа тимер юл оҫтаханаларындағы социал‑демократик түңәрәктә дәрестәр алып бара, «Искра» гәзитенең терәк пунктына, А. Д. Цюрупа менән берлектә Өфө социал-демократик ойошмаһына етәкселек итә. Лениндың ҡатыны.\nТөхвәт Йәнәби (1894—10.07.1938), башҡорт совет журналисы, шағир, яҙыусы һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1927—1930 һәм 1932—1937 йылдарҙа «Башҡортостан» гәзитенең яуаплы мөхәррире. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы. 1‑се Бөтә Союз совет яҙыусылары съезы (Мәскәү, 1934) делегаты. Сәйәси золом ҡорбаны.\nЗаһиҙуллин Зариф Шакир улы (1904—4.08.1982), ғалим-терапевт, юғарый мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1961), профессор (1962). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1956), РСФСР‑ҙың атҡаҙанған табибы (1946). Ике «Почёт Билдәһе» ордены (1949, 1955) кавалеры. Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nТаһир Күсимов (1909—10.05.1986), хәрби хеҙмәткәр, кавалерист, генерал-майор (1969). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1963—1969 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының хәрби комиссары. РСФСР-ҙың 2—3‑сө саҡырылыш, Төрөкмән ССР‑ының 4‑се һәм БАССР-ҙың 7‑се саҡырылыш Юғары Советтары депутаты. Советтар Союзы Геройы (1944). Ике Ленин (1944, 1954), Ҡыҙыл Байраҡ (1949), 1‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985), ике Ҡыҙыл Йондоҙ (1942, 1944) ордендары кавалеры.\nҒиззәтуллина Мәстүрә Зиннәт ҡыҙы (1919—2005), педагог, 1938—1974 йылдарҙа Баймаҡ районы мәктәптәре уҡытыусыһы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы.\nФәрхетдинов Рәфәғәт Рауил улы (1949), ғалим-биофизик, патофизиолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (1988), профессор (2000). Сығышы менән Өфө ҡалаһынан.\nИвлиев Владимир Михайлович (1959), инженер. Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған металлургы. Г. И. Носов исемендәге премия лауреаты.\nАзамат Тимеров (1969), Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы йырсыһы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (2006). 1992 йылда — «Яҙғы моңдар» Республика башҡорт йырҙарын башҡарыусылар конкурсы (Өфө), 1995 йылда — «Татар йыры» Халыҡ-ара конкурсы (Ҡазан), 1996 йылда «Ирәндек моңдары» төбәк-ара башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусылар конкурсы (Сибай), 2000 йылда Ҡырғыҙстандың Ҡара-күл ҡалаһында үткәрелгән Халыҡ-ара фольклор көйө конкурсы лауреаты.\n► 14 февралдә тыуғандар\n1825: Ҡәйүм Насыри, татар мәғрифәтсеһе.\n1855: Всеволод Гаршин, Рәсәй империяһы яҙыусыһы, шағир һәм әҙәби тәнҡитсе.\n1870: Фёдор Крюков, Рәсәй империяһы яҙыусыһы.\n1915: Мария Мордасова, йырсы, СССР-ҙың халыҡ артисы (1981), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1987).\n1935: Григорий Виеру, СССР һәм Молдавия шағиры, йыр текстары авторы. Молдованың халыҡ яҙыусыһы (1992).\n► 14 февралдә вафат булғандар\n1779: Джеймс Кук, Бөйөк Британия диңгеҙ сәйәхәтсеһе, донъя тирәләй ойошторолған экспедиция етәксеһе.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=14_февраль&oldid=951043 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:33 31 май 2020 үҙгәртелгән.


Башҡортостан Президенты Үрге Яуыш ауылының һөтсөлөк-тауар фермаһы менән танышты\n22 Август 2011, 11:06\nБашҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 20 августағы эш сәфәре дауамында Федоровка районындағы «Азат» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең һөтсөлөк-тауар фермаһында булды. Бөгөнгө көндә фермала 900 баштан ашыу эре мал аҫрала. Йыл башынан алып бер һыйырҙан һауып алынған һөт 2289 килограмм тәшкил иткән. Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, һуңғы йылдарҙа ауыл хужалығы предприятиеһы Үрге Яуыш ауылындағы һыйыр аҙбарына реконструкция һәм быҙаулатыу бүлексәһенә ремонт, шулай уҡ Кузьминовка ауылындағы мал фермаларына капиталь ремонт үткәргән. Әлеге мәлдә симменталь тоҡомло һыйырҙар үрсетеү буйынса тоҡомсолоҡ фермаһын булдырыу эштәре алып барыла.\nАвтор:"Башинформ" | фото: Владимир Карабанов\nТеги:ауыл хужалығыбр президентының эш сәфәрҙәре


Рөстәм Хәмитов Күгәрсен районында ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Күгәрсен районында ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты\n11:52, 25 ноября 2011 Сәйәсәт\n24 ноябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Мораҡ ауылында республиканың көньяҡ райондары — Әбйәлил, Баймаҡ, Белорет, Бөрйән, Ейәнсура, Йылайыр, Күгәрсен, Көйөргәҙе, Мәләүез, Федоровка, Хәйбулла, Учалы райондарының ауыл биләмәләре башлыҡтары менән сираттағы осрашыу үткәрҙе. Республика башлығы, бындай осрашыуҙар халыҡта ҙур ҡыҙыҡһыныу уята, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.\n— Кисә мин Ағиҙел һәм Нефтекама ҡалаларында булдым. Бындай форматта осрашыуҙар үткәреүҙе дөрөҫ тип иҫәпләйем. Күҙмә-күҙ осрашыу телефон, телевизор, интернет буйынса аралашыуға ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ, — тине Рөстәм Хәмитов.\nПрезидент ауыл биләмәләренең халыҡ тормошонда ҙур роль уйнауын тағы ла бер тапҡыр иҫкә төшөрҙө.\n— Һеҙ – властың нигеҙе, республикала, илдә эшләүсе барлыҡ власть структураларының таянысы булып тораһығыҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Был нигеҙ ышаныслы, ныҡлы булырға тейеш. Бының өсөн финанс ресурстары, вәкәләттәр кәрәк, әлбиттә.\nПрезидент Рәсәй Федерацияһы субъекттарына вәкәләттәр бүлеү өлкәһендә Федераль структуралар, үҙәк власть менән ҙур эш алып барылыуы хаҡында әйтте. Ул Рәсәйҙә власты үҙәкләштереү буйынса үткәрелгән эштең барлыҡ күрһәткестәр буйынса ла сығымлы булыуын билдәләне.\n— Шәмбе көнө был мәсьәлә буйынса Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев менән фекер алыштыҡ. Һәм ул хоҡуҡтарҙың күпселек өлөшөн Рәсәй субъекттарына тапшырыу кәрәклеген хупланы, — тине Рөстәм Хәмитов. – 2012 йылдың яҙында яңы Хөкүмәт формалаштырыла, бығаса әлеге мәсьәлә тулыһынса хәл ителергә тейеш.\nРөстәм Хәмитов ауыл биләмәләре етәкселәре менән осрашыу алдынан үткәрелгән граждандарҙы ҡабул итеү тураһында, шулай уҡ ауыл биләмәләрен финанстар менән тәьмин итеү өсөн күрелгән саралар хаҡында һөйләне.\n— Быйыл был йүнәлештә тәүге аҙым яһап ҡараныҡ, — тине төбәк башлығы. – Һеҙ 100-шәр мең һум аҡса алдығыҙ. Беҙҙә 819 ауыл биләмәһе бар, көн үҙәгендә торған мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн уларға 81 миллион 900 мең һум аҡса бүленде.\nПрезидент, киләһе йылда республика бюджетында бындай ярҙамды квартал һайын күрһәтеү ҡараласаҡ, тип белдерҙе. Ул бығаса ауыл советтарына бындай ярҙамдың күрһәтелмәүен билдәләне.\n«2012 йылдан башлап ауылдарҙа төҙөкләндереү, тәртип булдырыу, халыҡҡа ярҙам күрһәтеү буйынса эштәр үткәреү» бурысын да ҡуйҙы республика башлығы.\nШулай уҡ Рөстәм Хәмитов ауыл биләмәләрендә инвесторҙарҙы йәлеп итеү эшен ойоштороу кәрәклеге хаҡында әйтте.


Хәбәрҙәр: Украина: Лавров һәм Керри йышыраҡ осрашырға килеште.\nУкраина: Лавров һәм Керри йышыраҡ осрашырға килеште.\nПарижда Рәсәй сит ил эштәре министры Сергей Лавров һәм АҠШ дәүләт сәркәтибе Джон Керриҙың кисектергеһеҙ кәңәшмәһендә Украиналағы хәлдәрҙе яйға һалыу эшендә һиҙелерлек алға китеш булманы. Шулай ҙа Лавров һәм Керри йышыраҡ осрашып торорға килеште.\nОсрашыу һөҙөмтәләре буйынса улар айырым матбуғат конференцияһында сығыш яһаны. Париждағы АҠШ илсеһе резиденцияһындағы телмәрендә Джон Керри Вашингтондың Украина яғы өсөн ҡарар ҡабул итергә йыйынмауы, ләкин “һөйләшеүҙәр өсөн климат тыуҙырырға”әҙер булыуын белдерҙе. Керри йәнә былай тине: “Ил сигенә тупланған Рәсәй ғәскәрҙәрен алыу- был өлкәлә хәлдәрҙе яйға һалыуҙың төп шарты. Бөгөн министр Лавров менән осрашыуҙа мин ил сигендә был көстәрҙең булыуына етди борсолоуымды белдерҙем. Улар ҡурҡыу һәм ҡурҡытыу атмосфераһын тыуҙыра.”\nРәсәй Федерацияһы сит ил эштәре башлығы Сергей Лавров Рәсәй илсеһе резиденцияһында сығыш яһаны. Ул осрашыуҙың конструктив булыуын һәм яҡтарҙың, Украина көрсөгөн яйға һалыу өсөн, үҙ-ара бәйләнештә булырға килешеүен белдерҙе. Лавровтың һүҙҙәре буйынса, Рәсәй ҙә, АҠШ та Украинаға үҙ пландарын көсләп таға алмай.


Башҡортостанда үҙенең тыуған көнөндә 17 йәшлек ҡыҙ юғалған\nБөрйән районыны Ғәлиәкбәр ауылынан 17 йәшлек Айгөл Ишморатова хәбәрһеҙ юғалған. Ҡыҙ, 22 февралдә - тыуған көнөндә өйөнән сығып киткән. Туғандары әйтеүенсә, Айгөл Өфөлә, Стәрлетамаҡта, йә иһә Баймаҡ районында булыуы ихтимал.\n05 мар, 14:04\n2017 йылдың эш һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостандың иң яҡшы судтары билдәләнде\nРайон, район-ара һәм ҡала судтары рәйестәренең йыллыҡ кәңәшмәһендә Башҡортостандың иң яҡшы суд һәм судьялары билдәләнде. Был турала БР-ҙың Юғары суд матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\n05 мар, 17:32\nБашҡортостанда ғаилә йылы нисек башланды?\nФедераль дәүләт статистика хеҙмәте белгестәре 2018 йылдың ғинуарында теркәлгән һәм тарҡалған ғаиләләр иҫәбен иғлан итте.\n05 мар, 15:06\nБөгөн Һәҙиә Дәүләтшинаның тыуыуына 113 йыл тула\nДәүләтшина Һәҙиә Лотфулла ҡыҙы 1905 йылдың 5 мартында Һамар губернаһы Николаевск өйәҙенең (хәҙерге Һамар өлкәһе Оло Чернигов районы) Хәсән ауылында тыуған.\n05 мар, 14:42\nӨфөлә төҙөлөш өлкәһендә вакансия йәрминкәһе уҙғарыласаҡ\nӨфө ҡалаһының эшмәкәрлек үҙәге 15 мартта төҙөлөш өлкәһендә вакансия йәрминкәһен уҙғара.\nМәскәүҙән килгән ҡар Өфөлә күп ятмаҫ\nӨфө ҡалаһы хакимиәтенән яуым-төшөмгә ҡаршы махсус әҙерлек тураһында хәбәр иттеләр.\nӨфөлә Греция тундарына арест һалынды\nТаможня хеҙмәткәрҙәре Өфөләге сауҙа үҙәктәренең береһен тикшергәндән һуң, идентификация номеры менән билдәләнмәгән тундар партияһын тапҡан.\n05 мар, 14:02\nБайрамдарҙан һуң Башҡортостанда алкоголь эсемлектәрен һатыуға бәйле яңы ҡағиҙәләр үҙ көсөнә инә\n8 март байрамдарынан һуң спиртлы эсемлектәр һатыуға бәйле үҙгәрештәр көтөлә. Яңы ҡағиҙәләр йәмәғәт туҡландырыу урындарына ҡағыла.\n05 мар, 11:44\nУлар республика йылға-күлдәрендә тотолған.\nОшо көндәрҙә Башҡортостанда ҡар яуыуы, буран һәм көслө ел көтөлә\nБөгөн Башҡортостан биләмәләрендә көндөң аяҙлы-болотло булыуы, урыны менән бер аҙ ҡар, көньяҡта епшек ҡар яуып ағастарға һәм тимер сымдарына һырыуы көтөлә.\nБашҡортостанда ике аҙна элек 32 йәшлек Рәил Ишғарин хәбәрһеҙ юғалған\nМәләүез районыны йәшәүсеһен туғандары һәм ирекмәндәр эҙләй.\n05 мар, 10:28


АДВОКАТ КОНСУЛЬТАЦИЯҺЫ БУШЛАЙ ОНЛАЙН\nАДВОКАТ КОНСУЛЬТАЦИЯҺЫ БУШЛАЙ ОНЛАЙН Юрист профессия һайлауҙа һәм юғары уҡыу йорттарына уҡырға инә. һуңғы йылдарҙа күп кенә йәш кеше үҙе өсөн юридик Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күп осраҡта был сифаты тура килә. Грамоталы һәм квалификациялы адвокат, заман ауырлығына илдең алтын булған. Профессиональ адвокат — ул бары тик кеше генә түгел, улар законды белмәй. Белем алыуын иң яҡшы юғары уҡыу йорттары өсөн үҙ клиенттарының мәнфәғәтен яҡлаған адвокаттар дөрөҫ ҡуллана белеү. Һәр класта уртаса килеме юғары булған граждандарҙы адвокат хеҙмәте шулай уҡ аласыз позволить үҙенә кәрәк саҡта түгел, сөнки бындай хеҙмәттәргә түләү ярайһы уҡ юғары. Адвокат табыуы еңел лайыҡлы. Ярҙамында һеҙ беҙҙең компания үҙен\nАДВОКАТ КОНСУЛЬТАЦИЯҺЫ БУШЛАЙ ОНЛАЙН Тиҙ арала дөрөҫ ҡарар табырға кәрәк — бушлай адвокат хеҙмәте консультация тәҡдим итә. Һезгә ярҙам йәшерергә һеҙҙең беҙгә рөхсәт һорау белгестәрҙең белеме һәм тәжрибәһе менән бик күп шарттар булдырмай. Беҙгә яңы хеҙмәттәр тәҡдим коллегия адвокатов — адвокаттар бушлай консультация онлайн Адвокаттар түләүһеҙ юридик ярҙам алыу мәсьәләләре буйынса консультациялар бушлай онлайн скайп аша һеҙҙе ҡыҙыҡһындырған мәғлүмәткә тиҙ арала һеҙгә, һеҙ яуап бирергә бөтөнләй бушлай. Һеҙ түбәндәге төрҙәре юридик ярҙам ала ала Онлайн: бушлай консультация буйынса енәйәт, гражданлыҡ, административ һәм арбитраж эштәрен; скайп аша милек мәсьәләләре буйынса консультациялау, торлаҡ, нәҫелдән-нәҫелгә, ғаилә, ер һәм башҡа бәхәстәр; үҙ бизнесыңды асыу\nАДВОКАТТАРЫ ТҮЛӘҮҺЕҘ КОНСУЛЬТАЦИЯЛАР Билдәле булыуынса, традицион форматта юридик консультация — был шәхси осрашыу. Әммә был клиент өсөн уңайлы шарттар булмағанда теге йәки көсө лә мөмкин Беҙ принципиаль рәүештә был хеҙмәттәрен индереү буйынса яңы нең сәбәбе — бушлай онлайн консультацияһы адвокаты. Барлыҡ пар клик — һәм һеҙҙең менән бәйләнештәр квалификациялы юрисҡа, граждандарға хоҡуҡи ярҙам күрһәтергә әҙер оператив өлкәһе, хеҙмәт, банк, ғаиләнең, нәҫелдән-нәҫелгә бирелгән йәки милек хоҡуғы, шулай уҡ башҡа өлкәһендәге мөнәсәбәттәрҙе. Напишите безгә туранан-тура әле һәм хеҙмәттәр менән бәйләнеш тураһында күберәк белегеҙ. Хәҙер беҙҙең менән элемтәгә керергә, квалификациялы хоҡуҡи ярҙам алыу өсөн оператив. Шулай итеп, һеҙ ҙә шикләнмәйем, — тип ярҙам\nАДВОКАТ КОНСУЛЬТАЦИЯҺЫ БУШЛАЙ ОНЛАЙН Социаль проекттарын тәҡдим итәсәк юридик компания»Юрист онлайн»бушлай юридик консультация алыу ҡаралған, йәки адвокат йә юристҡа онлайн режимда һорауҙар бирергә мөмкин. Был һорауға яуап алыу өсөн мөмкин булыр ине һеҙ һеҙ ышанып, ышандырып үтенесе менән танышыу»сервис ҡағиҙә — онлайн юрист», үтәү булды ул һезгә ярҙам итә алыр, тип ышанам һезгә бушлай юридик консультациялар ала аласаҡ. Юрист онлайн — хоҡуҡи мәҙәниәтен арттырыуға йүнәлтелгән был социаль проект, граждандар йәмғиәте һәм хоҡуҡи грамоталылыҡ беҙҙең ниәт. Проект сиктәрендә»онлайн юрист», квалификациялы юрист консультация ала ала Һеҙ бушлай онлайн өлкәһе: граждандар хоҡуғы, мираҫ хоҡуғы индереү; торлаҡ хоҡуҡтарын; ғаилә хоҡуғы; ер хоҡуғы Адвокат йә\nАДВОКАТ КОНСУЛЬТАЦИЯҺЫ БУШЛАЙ ОНЛАЙН Бәхәсһеҙ, сайттарға бушлай юридик консультация артынан мөрәжәғәт итә, кәрәк аңларға, юрист, шул ғына мәсьәләләре буйынса консультация биреү, уның бер һәйбәт. Шуға күрә текст үҙенең грамоталы белгес кәрәк мәсьәләне максималь к яҙып, бер нисә тапҡыр, тулыһынса уның алдында баҫылып, грамоталылыҡ һәм орфографияны тикшереү. Төп башлай (идеал) сайтында булған эш — һәр кешенең проблемаһын хәл итеүгә индивидуаль ҡараш принциптарына сифатлы, онлайн-консультациялар ярҙамында аралашып, реаль ваҡыт режимында. Шул уҡ ваҡытта, кәрәк исегездә тотоғоз, юрист — консультант ойошмаһының бер дәүләте йәки шәхси аҡса алмай, үҙ ваҡытын һәм ирекле нигеҙҙә бушлай консультация сайтында ҡиммәтле кәңәштәрен генә зыян итәсәкһегеҙ. Соглашайтесь, теләсә ниндәй\nАйырылышыу осраҡта мөлкәтте бүлеү - ала, сөнки һеҙ хаҡлы >>\n<< Дарственная мөмкин икәнлеген асыҡлай. Дарственная спорт булараҡ фатир бирелгән


Башҡортостан Сочиҙағы инвестиция форумында агросәнәғәт комплексы өлкәһендә 30 миллиард һумға инвестиция килешеүҙәренә ҡул ҡуйҙы // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n15:11, 14 февраля 2019 Иҡтисад\nБөгөн, 14 февралдә, Сочиҙағы Рәсәй инвестиция форумында Башҡортостан тәүге инвестиция килешеүҙәренә ҡул ҡуйҙы. Улар агросәнәғәт комплексы өлкәһенә ҡағыла. Әйтәйек, Йәрмәкәй районында 2 800 һыйырға «Семен-Макар» ҙур малсылыҡ комплексын төҙөү, унда йылына 22 мең тоннанан ашыу юғары сортлы һөт етештереү күҙаллана. Ошонда уҡ һөт тоҡомло йәш мал үҫтереү өсөн 3 200 башҡа иҫәпләнгән майҙансыҡтар ҙа булдырыла. Инвестицияларҙың дөйөм күләме — яҡынса 3 миллиард һум. 112 яңы эш урыны булдырылған комплексты 2019 йылдың аҙағында сафҡа индереү планлаштырыла. Документҡа Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров һәм инвесторҙың вәкиле — «Северная Нива Башкирия» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Петр Дубянский ҡул ҡуйҙы.\nУлар Бәләбәй һәм Бишбүләк райондарында өс малсылыҡ комплексын төҙөү буйынса инвестиция ниәттәре тураһында килешеүҙе лә ҡултамғалары менән нығытты. Дөйөм алғанда, «Северная Нива Башкирия» йәмғиәтенең проекты Йәрмәкәй, Бәләбәй һәм Бишбүләк райондары биләмәһендә 15 мең баш һыйырға дүрт һөт комплексын һалыуҙы күҙ уңында тота. Инвестицияларҙың дөйөм күләме — 17,4 миллиард һум.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, компанияны ойоштороусы — «ЭкоНива» Рәсәй-Германия компаниялар төркөмө, штаб-фатиры Воронежда урынлашҡан. Уға Штефан Дюрр нигеҙ һалған.\nБашҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров, AVG Capital Partners тура инвестициялар фондының идарасы партнёры Рөстәм Мирғәлимов һәм LR Group (Израиль) генераль директоры Ами Листиг Кушнаренко районында 7 000 башҡа иҫәпләнгән һөт йүнәлешендәге малсылыҡ комплексын төҙөү буйынса ниәттәр тураһында килешеүгә лә ҡул ҡуйҙы.\nПроекттың инициаторы — «Таврос» компаниялар төркөмөнә ингән «Башкир-Молоко» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте. 2019-2020 йылдарҙа төҙөү күҙалланған комплекс һәр береһе 3 500 һауын һыйыры буйынса ике заманса һөт-тауар фермаһын (Израиль технологиялары ҡулланыла), шулай уҡ мал аҙығы үҙәген үҙ эсенә ала. Проектҡа инвестициялар күләме 10 миллиард һум тәшкил итә.\nТеги: инвестиция форумы, агросәнәғәт комплексы, Сочи


Хәбәрҙәр: Мысыр: “ғәрәп яҙы”нан һуңғы иң ҙур акция.\nМысыр: “ғәрәп яҙы”нан һуңғы иң ҙур акция.\nМысырҙың баш ҡалаһында Хөсни Мөбәрәк режимы ҡолатылғандан һуңғы иң ҙур манифестацияла полиция менән бәрелеш ваҡытында 1 кеше һәләк булған, йөҙҙәрсә кеше тән йәрәхәттәре алған. Ҡаһирәлә генә түгел, илдең башҡа ҡалалаларында ла полиция президент Мөхәммәт Мөрсиҙың вәкәләттәрен киңәйтеүгә ҡаршы сыҡҡан халыҡҡа ҡаршы йәш ағыҙыусы газ ҡулланған.\n“Эшһеҙлек арта, халыҡ арыны,- ти Ҡаһирәләге манифестацияла ҡатнашыусы.-Бындағы майҙанда үткәндәргә әйләнеп ҡайтыуға ҡаршы сығыусыларҙың барыһы ла мәҙәниәитле кешеләр, врачтар, студенттар, улар, белемле кешеләр, шуны яҡшы аңлай: хөкүмәт ярамаған эш эшләй. Полиция ата. Ә бит берәү ҙә таш- фәлән ырғытманы, мин быға шаһит. Аллаһы Тәғәлә менән ант итәм, улар беҙгә бер сәбәпһеҙ ут асты!”\nБер көн элек Мөрсиҙең үҙ вәкәләттәрен киңәйтеү хаҡындағы декретынан баш тартмаҫҡа ҡарар итеүен оппозиция “законды тапау”, ә Мөрсиҙең үҙен “яңы фараон” тип атаны. Идара итеүсе “Мосолман туғандар”хәрәкәте офистары бөтә Мысыр буйынса һөжүмгә дусар булды.\nУҙған төн Таһрир майҙаны “ғәрәп яҙы”ваҡиғаларын хәтерләтте. Һаулығы ҡаҡашауға ҡарамаҫтан, гәзиттәр менән танышып барған Мысырҙың элекке президенты Хөсни Мөбәрәк, ваҡиғаларҙың шундай йүнәлеш алырын күҙаллап, “илдең хаосҡа тәгәрәйәсәге” хаҡында иҫкәртеүен хәтергә төшөрҙө.


Яңылышмағыҙ тормош юлдарында » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек»\nГазета "Йәшлек" » Махсус биттәр » Яңылышмағыҙ тормош юлдарында\n27.06.2014 Яңылышмағыҙ тормош юлдарында\n«Йәшлек» гәзитен йыл да алдырып уҡып барабыҙ. Бигерәк тә «Тормош юлдары ҡатмарлы», «Икәү генә белер серҙәр бар» рубрикалары тормош, донъя тураһындағы хикәйәләрҙең береһен дә ҡалдырмай уҡыйбыҙ. Үҙемдең тормошомдо ла яҙырға булдым.\nЗАГС-ҡа йәшебеҙ етмәһә лә, яратып йөрөгән егетем менән бер-беребеҙҙе юғалтыуҙан ҡурҡып, өйләнештек. Үгәй ҡәйнәм тормош иптәшем менән ҡайным өйҙә саҡта мине маҡтап бөтә алмаһа (улар комбайнда эшләй, иртүк китеп, һуң ҡайталар), улар ҡайтҡансы әрләп туя алмай ине. Түҙмәй, ҡайтып китергә тура килде. Тормош иптәшемә, көн оҙоно әрләй, тип әйтмәнем. Мин килгәс кенә аралары боҙолмаһын, тип уйланым. Уны хәрби хеҙмәткә алдылар. Ирем китеү менән мине оҡшатып йөрөгән егет көн дә яусылап килә башланы. Уның менән хатта йүнләп һөйләшмәй ҙә торғайным. Инәһе, ағаһы, апаһы менән һоратып килделәр. Бармайым тиһәм дә, әсәйем уға кейәүгә биреп ебәрҙе. Ирем үҙ һүҙен һүҙ итә торған, бик ҡыҙыу кеше булып сыҡты. Һигеҙ ай ҡәйнә, уртансы улы менән бергә йәшәнек. Ҡәйнәм октябрь айында бәпесләргә торғанда бәләкәй улы менән мине айырым йәшәргә сығарып ебәрҙе. Ҡайҙа буш өй табабыҙ, шунда торҙоҡ. Әбейҙәр, ҡыш булһа, балаларына китә лә, яҙғыһын ҡайта, беҙ тағы йортһоҙ ҡалабыҙ. Өс бала менән өйҙәш тороп йорт һалдыҡ. Ирем өмәселәр менән ултырып ашай ҙа, улар менән урам буйына сыға ла китә. Иҫерек ирҙәрҙе лә, балаларҙы ла, мал-тыуарҙы ла миңә ҡарарға ҡала. Ҡайтып китәм тиһәм, һинһеҙ йәшәй алмайым, бер кешем юҡ бит тип илап, ышандырырға тотона. Шулай итеп йәшәй торғас, балаларыбыҙ дүртәү булып китте. Ыҙаланып һалған йортто ла ташлап китке килмәне. Икешәр көн ҡайтмай йөрөүҙәр башланды. Бер ирле ҡатын менән йөрөй ине. Ул ҡатынды өйгә лә алып ҡайтҡыланы. Ғаиләлә тауыш, талаш китте. Ире менән икәүләп киләләр. Ул иргә, икәүһен бергә тотҡас, ниңә килеп йөрөйһөгөҙ, тигәнгә: «Кеше ышанмаһын, һеҙҙе лә ышанмаһын, донъяғыҙ буталмаһын, тип килеп йөрөйөм. Айырып ебәрһәм, балаларымды йәлләйем», – тине. Шундай ҙа аҡыллы ирҙәр була икән. Хәҙер ул мәрхүм инде. Әле иремә, ниңә элекке һөйәркәңә бармайһың, яңғыҙ бит, тип әйтеп ҡарайым, бармай.\nХәҙер 80-де ҡыуабыҙ. Ҡартайғас, ирем аҡылға ултырырмы тиһәм, юҡ шул, тағы ла нығыраҡ холоҡһоҙға әйләнде. Үҙ һүҙле, ҡыҙыу, ҡайҙа китһә лә әйтеп тормай, сыға ла китә. Дүрт балабыҙ ҙа башлы-күҙле булып балалар үҫтереп йәшәп ята. Ҡыҙҙарым кейәүҙәр менән һүҙгә килешһә, береһенә лә ҡыҫылмайым. Хәҙер үҙем ҡәйнә, береһенә лә ауыр һүҙ әйткем килмәй. «Ҡыйын саҡтарың күп булды, балам. Миңә рәнйемә», – тип әсәйем үҙе лә үкенде.\nМөхәббәт – иң көслө, бик юғары тойғо, ул мәңгелек булырға тейеш. Яҡшы, татыу йәшәү өсөн мөхәббәт кенә ярҙам итә ала. Ғаилә именлеге яҙмышыңа бәйле. Берәүҙәр уңғанда, икенселәрҙең туңыуы ла бар. Туңырға теләмәй, ғаиләһен һаҡлап, балалар өсөн генә йәшәү ҙә бәхет түгел. Беҙҙә мөхәббәт тигән нәмә булманы. Сөнки мине яратмаған кешегә кейәүгә бирҙеләр. Ул да, яратмаһа ла, һүҙен һүҙ итәйем, тип алғандыр. Тәүге ирем менән һуғышырға бара торғайны. Мине уның менән һөйләштермәне. Ҡәйнәләрҙең шулай булырын белһәм, оҡшатып барған кешемдән һис китмәҫ инем. Йәштәргә әйтер һүҙем шул: әгәр ҙә яратып кейәүгә барғанһығыҙ икән, тормош әҙерләгән һынауҙарҙы, сабырлыҡты юғалтмай үтә белегеҙ, юлда аҙашмай, үҙегеҙ булып ҡалығыҙ.\nЯңылыштарым яҙмышҡа әйләнде. Ҡартайғас, үткәндәрҙе уйлап үкендерә. Минең хатаны ҡабатламағыҙ.\nДуҫтар, яңылыҡтарығыҙ һәм фекерҙәрегеҙ менән www.ye02.ru сайтында йәки vk.com социаль селтәрендәге “Йәшлек” гәзите төркөмөндә (http://vk.com/blog.ye02) уртаҡлаша алаһығыҙ.


Дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдарының эш күрһәткестәре тикшерелде // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nДәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдарының эш күрһәткестәре тикшерелде\n13:37, 23 июля 2010 Сәйәсәт\n— Беҙ кешеләр социаль яҡтан үҙҙәрен уңайлы тойһондар өсөн барыһын да эшләргә тейешбеҙ, — тип белдерҙе бөгөн БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Фидус Ямалетдинов ҡала һәм район хакимиәте башлыҡтары урынбаҫарҙары менән кәңәшмәлә.\nБында башҡарма власть һәм урындағы үҙидара органдарының республика халҡының социаль мәсьәләләрен хәл итеү буйынса ни тиклем һөҙөмтәле эшләүе тураһында һүҙ алып барылды.\nХәҙерге ваҡытта уларҙың эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре халыҡтың йәшәү кимәлен, хеҙмәт баҙарын һәм социаль яҡлауҙы сағылдырған 16 күрһәткес һәм һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге 62 күрһәткес буйынса баһалана.\n2009 йылда төбәктә хеҙмәткәрҙәрҙең айлыҡ уртаса эш хаҡы элгәре йылға ҡарағанда түбәнерәк булыуы билдәләнә. Белгестәр быны ҡулланыу хаҡтары индексының юғары үҫеш темпы менән бәйләй.\nБыл күрһәткес буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында бишенсе урын биләй.\nТабыштар структураһында рәсми хеҙмәт хаҡы өлөшө кәмей. Шул уҡ ваҡытта табыштарҙың һалым түләүҙән тайпылыу маҡсатында йәшерелгән йәки кәметелгән башҡа төрҙәре, киреһенсә, арта.\nБашҡортостанстат мәғлүмәттәренә ҡарағанда, эш хаҡы түләү буйынса һуңлатылған бурыс был ай башынан алып 1,4 тапҡырға артты. «Һуңлатыу» башлыса эшкәртеү производстволарына (14 миллион 241 мең һум), шулай уҡ ауыл хужалығына һәм ағас әҙерләүгә (өс миллион 89 мең һум) тура килә.\nРеспубликала халыҡтың һаулыҡ күрһәткестәре, дөйөм алғанда, ыңғай баһалана: тыуым һәм кешеләрҙең ғүмер оҙайлылығы арта, үлем кимәле, шул иҫәптән әсәләрҙең һәм эшкә һәләтле йәштәге кешеләрҙең, кәмей.\nШул уҡ ваҡытта 18 йәштән 65 йәшкә тиклемге кешеләр араһында үлемдең артыуы борсой.\nХалыҡты эш менән тәьмин итеү мәсьәләһендә ҡыйынлыҡтар байтаҡ. Башҡортостанда эшһеҙлек кимәле Волга буйы федераль округы һәм тотош Рәсәй буйынса уртаса кимәлдән кәмерәк булыуға ҡарамаҫтан, ауыл халҡын эшкә урынлаштырыу менән бәйле проблемалар бар.\nФидус Ямалетдинов әйтеүенсә, Башҡортостан әлегә башҡарма власть һәм урындағы үҙидара органдарының эш һөҙөмтәлелеге күрһәткестәре буйынса Рәсәйҙең хатта тәүге ун төбәге иҫәбенә лә инмәй.\n— Башҡараһы эштәр, айырыуса урындарҙа, байтаҡ әле. Бының өсөн бөтә шарттар бар. Иң мөһиме, бөтә нәмәне законға ярашлы эшләү, — тип һүҙен йомғаҡланы вице-премьер вазифаһын башҡарыусы.


Экстрасенстар 19 йәшлек ҡыҙҙың үлеменең сәбәптәрен асыҡлай » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Экстрасенстар 19 йәшлек ҡыҙҙың үлеменең сәбәптәрен асыҡлай\n28.10.2019 Экстрасенстар 19 йәшлек ҡыҙҙың үлеменең сәбәптәрен асыҡлай\nБәләбәйҙә Шаяновтар ғаиләһенең 19 йәшлек ҡыҙҙары фажиғәле һәләк була. Ата-әсәһе был фажиғәнең сәбәптәрен асыҡлау өсөн ТНТ телеканалына «Экстрасенстар алышы» тапшырыуына мөрәжәғәт итә.\nЛюбаның 19-сы тыуған көнө фажиғәле тамамлана. Эҫе июнь айында ул дуҫтары менән урындағы быуаға барырға була һәм ата-әсәһенән машиналарын биреүен һорай. Әсәйҙәре биргеһе килмәһә, ҡыҙының һүҙенә ҡаршы тора алмайҙар. Кискә ҡарай Любаларҙың компанияһына 30 йәшлек ирҙәр ҡушыла. Һуңына шаһиттар иҫләүенсә, Любаға был компания оҡшап етмәй һәм ул дуҫтары менән ҡайтырға була. Юлда барғанда ҡыҙ алдындағы машинаны уҙып китмәксе итә, әммә шул ваҡытта уның алдына теге яңы компаниянан берәү машинаһы менән сыға. Улар бер-береһен ҡыуышып баралар. Любаның әсәһе әйтеүенсә, машина ҡыҙҙы алға үткәрмәгән. Юл сатына килеп еткәндә, икәүһенең дә тиҙлеге 100-ҙән ашыу була. Саҡ ҡына төкөшөүҙән ҡыҙҙың автомобиле бордюрға бәрелә, ике тапҡыр әйләнеп, ағасҡа барып төкөй. Юл-транспорт ваҡиғаһында һәләк булған Любаны ғәйепле итәләр.\n«Ирем машинаға йүгереп барҙы, күҙҙәре тулы йәш. Бер ни өндәшә алмай, башын ғына һелкә – ҡыҙыбыҙ башҡа юҡ. Ҡыҙымдан башҡа ҡорбандар булманы. Бөтә көс уға ғына төшкән, – тип һөйләй тапшырыуҙа Любаның әсәһе. – Был фажиғәлә ғәйепле тағы бер кеше бар, әммә ул язаһын алманы».\nҠыҙҙың әсәһе, ҡиәмәтлек әсәһе һәм һеңлеһе «Экстарсенстар алышы» тапшырыуына дөрөҫлөктө асыҡлар өсөн мөрәжәғәт итә. Алып барыусы экстрасенстарға ҡара конверт эсендә ҡыҙҙың фотоһын һәм һәләкәт ваҡытында ҡаны эләккән тәсбихте бирә. Шулар буйынса, ғәҙәттән тыш һәләткә эйә кешеләр, дүрт ай элек булған фажиғәне тасуирлап бирергә тырыша.\nҠытайҙан килгән күрәҙәсе, Люба исемле ҡыҙҙың аварияға осрауын һәм бының «4» һаны менән бәйле булыуын күрә. Ул ҡыҙға машина йөрөтөүҙән тыйылырға кәрәк булғанлығын, үлем янында ғына йөрөүен әйтә. Әсәһе әйтеүенсә, ҡыҙ өс тапҡыр һәләкәткә осраған була, дүртенсеһе фажиғәле тамамлана.\nИкенсе күрәҙәсе, ҡыҙ иҫерек ир арҡаһында һәләк булған, тип фекер йөрөтә һәм икенсе водителдең язаһын алырға тейешлегенә баҫым яһай.\nБөтә экстрасенстар ҙа тиерлек машиналарҙың бәрелешеүен, аварияла ҡатнашыусы икенсе водителде күрә. Берәүһе иһә ҡыҙҙы драйв, адреналин алға этәргән, тип фаразлай. Әсәһенә, ҡыҙының үлемендә икенсе машиналағы ирҙе ғәйепләмәҫкә, был ваҡиға хаҡында оноторға тырышырға кәңәш итәләр.