Үтә һыуыҡ ҡыш ине (хикәйә)\n23 Март 2020, 00:00\nЯныбай ағайҙы икенсегә осратҡандан һуң ауырыуға һабышты Ғәмилә. Бер ай йөрөй ҙә алмай өйөндә ятҡас, фельдшер уны районға ебәрҙе. Унда ла оҙаҡ дауаланды. Диагноз ҡуя алманылар. Ҡурҡыныс итеп һаташа, тәнен ҡыбырлата алмай ине ул. Күңеле әрнене Ғәмиләнең. Бәҫ баҫты. Имһеҙләнде. Ниҙәр кисергәнен үҙе генә белә. Күҙҙәрен йомһа, ялан аяҡ килеш йәнде алырлыҡ һыуыҡ ҡарҙан йүгерә. Ҡаршыһына мыйыҡлы, һаҫыҡ ир килеп сыға… Ғәмилә ҡысҡыра алмай…\nҮтә һыуыҡ килде быйылғы ҡыш. Асыулы әҙәм һымаҡ, уйламаҫтан буранлай, бөтә тереклекте туңдырырға теләгәндәй, һалҡынлығын көндән-көн көсәйтә. Ҡышҡы йоҡоға ойоған ағастар ҙа шыҡырайып ҡатҡан кеүек, буран ыңғайына ла бөгөлмәй, әмер көткән һалдаттарҙай, туп-тура тик тора. Яҙға тере ҡалһалар ғына ярар ине.\nӘ йәштәргә бер ни түгел. Йылы, кәүҙәне тулыһынса ҡаплаған шәл бөркәнеп, училищеға йүгереп баралар ҙа шулай уҡ йүгереп тә ҡайталар. Аяҡта – йөн ойоҡбаш, быйма, ҡулда – дебет бейәләй. Аҙна буйы уҡыу нисек тә үтә, тик бына ялға ҡайтыу ҡурҡынысыраҡ. Алыҫ юлда автобустар йыш боҙола. Ғәмилә, Сәриә һәм Таңһылыу – беренсе курс студенттары. Район үҙәгендә һатыусылыҡҡа уҡыйҙар. Инде ике аҙна ауылға ҡайтҡандары юҡ. Был йомала Сәриә түҙмәне, ашарыбыҙға ла бөттө, һағындыҡ, тип әхирәттәрен ҡайтыуға өгөтләне. Ҡыҙҙар оҙаҡ уйламаны, дәрестәр тамамланыу менән, автовокзалға китте.\nВокзалда кеше әҙ. Эштән, уҡыуҙан ҡайтыусылар ғына. Ғәмилә, автовокзал тәҙрәһе аша тышҡа ҡарап, халыҡтың йүгерә-йүгерә, ауыҙҙарынан боҫ сығарып бейей-бейей, һикерә-һикерә тороуҙарын ҡурҡыу менән күҙәтте лә үҙенең тәне зымбырлап, эҫеле-һыуыҡлы булып киткәнен тойҙо. Шунан әхирәттәренә ҡарап:\n– Әйҙәгеҙ, ятаҡҡа кире барайыҡ. Тағы бер аҙна түҙәйек инде, түҙгәс. Ярты банка ҡаймағыбыҙ ҡалды, он да бар. Ҡоймаҡ ҡойоп ашарбыҙ, ыумас ыуырбыҙ. Хәҙер юлда автобус боҙола ҡалһа, нишләрбеҙ? Иң алыҫы – беҙҙең ауыл, – тине.\nӨс әхирәт мәктәптә лә, училищела ла гел бергә. Йәшәүҙәре лә бер бүлмәлә. Гел генә аңлашып йәшәй торғайныларсы, бөгөн әллә нишләп Ғәмиләнең был юлға аяғы тартмай. Шулай ҙа әхирәттәренең теләгенә ҡаршы төшә алманы. Биш ауылға ун биш кешене ултыртып, автобус эңер төшкәс ҡуҙғалды. Ҡарҙың өҫтөнән елгән шағыр-шоғор тәгәрмәс тауышы эскә үк ишетелеп тора. Бурандан ҡалған ҡар уйнамай, ҡатҡан да ҡуйған. Әммә ҡыҙҙарҙың күңеле көр. Ни тиһәң дә, ҡуҙғалдылар. Бына, кәмендә ике сәғәттән, һәр береһе тыуып-үҫкән йылы өйҙәрендә сәй эсеп ултырыр әле. Туғандарын, атай-әсәйҙәрен ныҡ һағынып өлгөргәндәр. Ғәмиләнең дә шомланыуы онотолған һымаҡ булды. Һәр кемеһе үҙ уйҙарына сумып, алға, юлға ғына ҡарап бара. Бөтә тирә-яҡты шомло тынлыҡ баҫып алған. Мотор тауышы шул тиклем ныҡ геүләй, унда әллә ниндәй өмөтһөҙлөк, кемегеҙ эләкһә лә тотоп ашайым, тип ас бүре олоуы ишетелеп ҡалғандай…\nЯй ғына, аҙаплы итеп, өс ауылды үткәс, автобуста өс әхирәт кенә ултырып ҡалды. Уларҙы ҡурҡытырға теләгәндәй, тимер аттың тиҙлеге тағы кәмеп ҡуйҙы. Бара-тора туҡтаны. Водитель егет берсә ҡыҙарынып, берсә аптырап, ул урынды, был урынды ҡапшаны. Тышҡа сығып, ауыҙынан боҫ сығарып та йөрөп инде. Тик автобус бүтән ҡуҙғалманы.\n– Ҡыҙҙар, ғәфү итегеҙ, боҙолдоҡ. Иртәнге автобус таңғы алтыла була. Мин һеҙҙе эстә ҡалдыра алмайым, өшөрһөгөҙ. Был Үрле ауылында таныштарығыҙ булһа, шуларға, булмаһа, берәйһенә бараһығыҙ инде, хәл юҡ, йәйәүләп тәпәйләй күрмәгеҙ түлкә, – тип мығырҙаны.\nСәриә менән Таңһылыу Ғәмиләгә асыулы ҡараш ташланы. Уларҙың ни әйтергә теләгәнен ҡыҙ аңланы аңлауын, ләкин берәү ҙә бер ни өндәшмәй, яйлап ҡына автобустан төштөләр. Ҡышҡы төн. Ҡапыл ҡыҙҙарҙың бөтәһенекен берҙәй итеп, сикәләрҙе әсе һыуыҡ “әп” итте. Сәриә, түҙмәй, сәрелдәп ебәрҙе. Уның тауышынан Ғәмиләнең күҙҙәре йәшләнде.\n– Минең әсәйемдең Зилә әхирәте ошо ауылда йәшәй. Әйҙәгеҙ, күмәкләп шунда барабыҙ, – тине Таңһылыу. Уның моңһоу тауышынан һалҡынлыҡ бөркөнө. Ғәмилә быларҙың һүҙен йыға алмай юлға сыҡҡанына тағы үкенде. Таныш булмаған кешегә нимә тип өсәүләшеп барып инәһең? Етмәһә, туған да түгел, әсәһенең әхирәте генә.\n– Мин туҡталышта ҡалам, бәлки, берәйһе ат менән булһа ла ҡайтыр. Булмаһа, ошонда таңды аттырырмын әле. Кейемем дә ҡалын, быйманы атайым быйыл ғына табанланы, бейәләйем дә ике ҡатлы. Сумкала тағы бер шәлем дә бар…\nТаңһылыу менән Сәриә, Ғәмиләнең үҙ һүҙлеләнеүенә хайран ҡалып, тапанып торҙолар ҙа:\n– Ғәмиләү, һин ошонда ҡалып тор, беҙ икәүләшеп барып, рөхсәт һорап, һине апҡайтырбыҙ. Тик бер ҡайҙа ла юғалма, йәме, – тип китеп барҙылар.\nТирә-яҡ тып-тын. Ярай әле, туҡталышты бәләкәй генә лампа яҡтыртып тора. Юғиһә, бигерәк шомло булыр ине. Ара-тирә эттәр өрөүе генә ишетелеп ҡала. Ғәмилә бер ваҡытта ла ошондай ҙа ҡурҡыу тойғаны юҡ ине. Әхирәттәренең аяҡ эҙҙәре тауышы тынғас, йәштәренә ирек бирҙе. Бындай һыуыҡта туңып үлеп ҡалһа, әсәһе, атаһы нишләр? “Балаҡайым”, – тип кенә торалар бит. Ауылда урта мәктәп булмағанға ғына районға уҡырға ебәрергә ризалаштылар. Шулай ҙа аҙна башында атаһы училищеға килеп, ҡыҙын күреп киткәйне. Аҙна аҙағына көндәр йылына, тиҙәр, ҡайтһаң, шәп булыр ине, тигән булды. Көтәләрҙер инде. Ғәмилә әсәһенең тәҙрәнән күҙен алмай, ҡапҡаны ел ҡаҡҡан һайын тертләүен күҙ алдына килтерҙе. Эй, атай-әсәйен борсоуҙан тыйылған ҡыҙҙың бындай төндә сит ерҙә япа-яңғыҙы тороп ҡалыу ныҡ йөрәген әрнетте. Шуға ул иланы ла иланы.\nҠапыл уның янынан шәп-шәп атлап, кемдер үтеп китте. Ғәмилә танауын тартып ҡуйҙы. Теге кеше кире боролоп килде лә һаулыҡ һорашты. Олпат ҡына кәүҙәле, мыйыҡлы ағай ине. Ғәмилә уның яғынан эскән алама еҫ һиҙҙе лә артҡараҡ китте. Ир кеше быны һиҙепмелер, үҙ юлы менән булды. Ун алты йәшлек ҡыҙый туҡталыштың бер эсенә инеп, бер тышына сығып бейене. Гүйә ҡышҡы һалҡын сәпәкәйләп таҡмаҡ әйтә, уға бейемәй түҙеп ҡара! Түҙмәне Ғәмилә, бейене, һикерҙе һәм бер туҡтауһыҙ иланы. Әхирәттәре лә, килеп алырбыҙ, тип китте лә вәссәләм! Күпмелер ваҡыт үткәс, ауыл яғынан баяғы ир ике бала эйәртеп килеп етте.\n– Туҡталышта сибек кенә бер ҡыҙ бала туңып тора, алып ҡайтам да ҡуям. Минән ҡурҡмаҫҡа, балалар менән барып саҡырайым, тип сығып китте ағаң, – тип ҡаршы алды мөләйем хужабикә Ғәмиләне. Йылы сәй эсеп, аш ашап алғас, ҡыҙ йылынды. Шул арала ике бәләкәс малай уның менән уйнарға булып китте. Әллә нисәмә бүлмәле ҙур йортта баҫтырышып алдылар. Шунан өлкәне, Өлфәт исемлеһе, йәшенде, бәләкәсе Таһиры Ғәмиләнең елкәһенә ултырып алып, тегеһен эҙләнеләр. Эй, күңелле!..\nЙоҡлар өсөн Ғәмиләгә айырым бүлмә күрһәтте хужабикә Йәнбикә апай. Яныбай ағай, еңгәң, тиһә лә, ҡыҙ “апай, ағай” тип өндәште. Тыныс ҡына бүлмәлә Ғәмиләне йоҡо алманы. Улай әйләнде, былай әйләнде. Юлына яҡшы ғына кешеләр осрап, бәләгә тарымауына ҡыуанып, күңеле тулышты. Үҙенең мәңге айырылмаҫ әхирәттәре онотоп китһә лә, ете ят кешенең уны йәлләп килеп тороуын әйт әле. Был ғаиләгә рәхмәт йөҙөнән яҡшылыҡ эшләгеһе килде. Шунан тороп ултырҙы ла, өҫтәлдә башланған йөн ойоҡбашты алып, бәйләргә кереште. Бәләкәй генә сағынан эшкә өйрәнеп үҫкән ҡыҙ, бармаҡтарына күҙ эйәрмәй, бер-ике сәғәттә бер пар ойоҡ бәйләп һалды. Арыуы ла еткәндер, утын һүндереп, тыныс күңел менән урынына ятты. Күҙҙәрен йомоп өлгөрмәне, ишек асылды ла Яныбай ағай күренде. Ул мыйығын ышҡый-ышҡый:\nСибек кенә ҡыҙ бала әллә ниндәй көс менән ирҙе йыға һуҡты ла балалар йоҡлаған бүлмәгә йүгереп барып инде. Бәләкәй Таһирҙы йоҡлап ятҡан карауатынан һыпыра тартып ҡосағына алды ла һелкетергә тотондо. Бала ҡурҡышынан ныҡ ҡысҡырып иларға кереште. Ишек төбөндә торған ярты иҫерек Яныбай:\nҒәмилә Таһирҙы урынына кире һалды ла сумкаһын, кейемен ҡосаҡлап, ялан аяҡ көйө, эске күлдәктә генә тышҡа йүгереп сыҡты. Шул килеш туҡталышҡа тиклем барҙы. Табандары ҡарҙы ла, һыуыҡты ла һиҙмәне шикелле. Йүгереп түгел, осоп барғандай тиҙлектә, ҡыҙ, әшәке иргә ныҡ рәнйеп, әрнеп, ғәрлегенән уҡшып та алды. Әммә үҙ торошона иғтибар биреп, туҡтап торорға ваҡыт юҡ, шәберәк туҡталышҡа барып ҡына етергә…\nӘллә ҡурҡыштан, әллә өшөүҙән дер ҡалтырап, зәңкеп, бахыр ҡыҙ саҡ-саҡ кейенде. Ул арала күҙҙән йәштәр сыҡмай, илаһа, бәлки, тынысыраҡ булыр ине. Яныбай ағай артынан килеп ҡуймаһын тип, иртәнге автобусты туҡталыштың бер мөйөшөндә йәшенеп, күҙ алдындағы мең күренештә буталып ҡаршы алды. Үҙен үҙе тоймай, шулай ҡатҡан килеш атай йортона ҡайтып етте лә Ғәмилә йығылды. Тора алмайынса өс көн, өс төн һаташҡас, ҡурҡышта ҡалған әсәһе уны район дауаханаһына алып барып һалды. Унда ҡыҙҙың өшөгән бөйөрҙәрен генә түгел, ҡатҡан йәнен дә дауаланылар. Бер аҙнанан һуң ғына Ғәмилә ул ҡәһәрле төндө күҙ алдынан үткәреп, күҙ йәштәре менән илай алды. Әммә әсәһенә лә, бүтән берәүгә лә ни булғанын һөйләп торманы… Кем белә, бәлки, һөйләргә, күңелен бушатырға ла кәрәк булғандыр. Исмаһам, ғүмере буйы мыйыҡлы, алама еҫтәр сығарған ир төштәренә инеп йөҙәтмәҫ, һаташтырмаҫ ине, бәлки. Был үтә лә һыуыҡ ҡыш Ғәмиләне әхирәттәренән дә айырҙы. Дөрөҫөрәге, уларҙың юлдары бүтәнсә киҫешмәне. Бындай "дәресте" ҡыҙҙың йөрәге бер нисек тә аңларға теләмәне. Йәйгә тиклем түҙҙе лә Ғәмилә педагогия училищеһына уҡырға китте.\nЙылдар үтте. Ғәмилә хәҙер бәхетле әсә, ҡәҙерле ҡатын. Тыуған ауылында йәшәй. Ире Марат менән ике ул үҫтерәләр. Быйыл ғына алты мөйөшлө өйҙәрен төҙөп бөтөп инделәр. Йорт хужаһы Марат колхоз машинаһында һөт ташый. Ғәмилә бәләкәстәре менән өй көтә. Бына әле, ире ҡайтыуға тип тултырма һалып тороп бишбармаҡ бешерҙе лә, тәҙрәнән күҙҙәрен алмай, малайҙар менән бергәләп атайҙы көтәләр. Ғәҙәттәгенән бигерәк һуңға ҡалды шул бөгөн. Йоҡлар ваҡыттары еткәс, малайҙар ятты. Ғәмилә борсола башланы. Иренә тип башлаған йөн ойоҡбашты бәйләп бөттө. Ашын да ике ҡабат йылытты. Ҡыштың был тиклем дә һыуыҡ көнөндә өшөп ҡайтһа тип, самауырын да шыжлатты. Төн уртаһы тулып үткәс, кем менәндер һөйләшә-һөйләшә килеп инде өйгә Марат.\n– Эй, әйкәйем, ярай, ярҙам иткәнһең. Бынау сатлама һыуыҡта туңып үлергә бирмәгәнһең, – тип һамаҡлап, Ғәмилә аш-һыуын ҡараны.\n– Һаумыһығыҙ, – тип аш бүлмәһенә теге ир килеп инде. Ғәмилә йылмайып уға ҡараны. Ҡапыл уның ҡулынан тәрилкәһе төшөп китте. Хужабикә һаулыҡ һорашып торманы. Телһеҙ ҡалғандай булып, ҡатты ла ҡуйҙы. Бынан теүәл ун биш йыл элек булған ҡәһәрле төн күҙ алдынан үтте. Яныбай ағай ҙа Ғәмиләне танып ҡыҙарынды. Хужабикә, иренә ҡарап:\n– Мин балалар янына ятам, ҡунағыңды үҙең яҡшылап ҡара, – тине лә йоҡо бүлмәһенә йүнәлде…\nОҙаҡ ятты ул дауаханала. Палаталаштары дауаланып сыға торҙо. Урындары ла буш ҡалманы, яңыларын килтереп һала торҙолар. Бер мәл шул тиклем алсаҡ ҡатын килеп ятты. Танышып, һөйләшеп киттеләр. Үрле ауылынан булып сыҡты. “Үрле” тигәнде ишеткәс, Ғәмиләнең йөрәге жыу итеп ҡалды. Шулай ҙа үҙен ҡулға алды. Йәнбикә апай, уларҙың балалары тураһында, элекке таныштарым, тип һорашты.\n– Эйе, эсеүе башына етте үҙенең. Ул бисараны, теге ауыл осонда туҡталыш бар бит әле, шунда таңға тапҡандар. Бер мөйөштә бөршәйеп кенә ултыра ине, тиҙәр. Туңып үлгән. Әле кисә ҡуйҙылар. Ә малайҙары... шәп, уларҙың береһе – әрмелә, икенсеһе ҡайһылыр ерҙә уҡый …


Башҡортостанда тәүлек эсендә 3809 кеше коронавирустан прививка яһатты // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n17:31, 23 июня 2021 Йәмғиәт\nБашҡортостанда тәүлек эсендә 3809 кеше коронавирустан прививка яһатҡан. Иммунизация осоро башланғандан алып республикала 462 067 кеше коронавирустан прививка эшләткән, уларҙың 352 833-ө ике компонентын да алған.\nҺаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, Башҡортостанда яңы коронавирус йоҡтороу осраҡтарының артыуы күҙәтелә. Әйтәйек, һуңғы тәүлектә 120 осраҡ асыҡланған. Республикала сирлеләрҙең дөйөм һаны – 40 426. Һуңғы тәүлектә өс пациент үлгән. Шулай итеп, Башҡортостанда 571 кеше мәкерле ауырыу ҡорбаны булған.


Һигеҙенсе июндә Башҡортостан Республикаһы Президен ты Мортаза Рәхимов һәм БР Премьер - министры Рафаэль Байдәү ләтов эш сәфәре менән Иглин районында булды. Бында Ҡаҙаяҡ к арьерында ваҡлау - сорттарға айырыу комплексы файҙаланыуға\nКомплекстың проект ҡеүәте йылына 250 000 куб. метр ҡырс ынташ тәшкил итә һәм Өфө ҡалаһындағы юл - төҙөлөш ойошмалары ның асфальт етештереү һәм юлдар һалыу ихтыяжын тулыһынса ҡә нәғәтләндерәсәк. Комплекс төҙөлөшөнә 95 миллион һум инвестиц ия һалынған, линияның бий йылда уларҙы кире ҡайтарылыуы күҙа ллана.\nКиләсәккә карьерҙа быраулау - шартлатыу участкаһы булдыры у, минераль порошок, эзбиз оно етештереү өсөн яңы цех төҙөү һәм ҡормалдар һатып алыу, унан һуң тимер юл тармағы төҙөү пл анлаштырылған.\nМортаза Рәхимов Ҡаҙаяҡ карьерын сафҡа индереү буйынса Ө фө ҡалаһы хакимиәтенең ролен билдәләне, төҙөүселәр һәм монта жсыларҙың тырышлығын юғары баһаланы. Бынан тыш республика ба шлығы Оло Тәләк һәм Красный Восход ауылдарында йәшәүселәрг ә уңайһыҙлыҡ килтермәү өсөн ҡырсынташ ташыусы йөк автомашин аларына айырым юл төҙөргә кәрәклеген билдәләне.\n- Республикала ҙур юл төҙөлөшө алып барыла . Төҙөлөш ма териалдары етештереү асфальт һәм ҡырсынташ менән тотороҡло тәьмин итеү өсөн ҡулланыу урынына яҡын булыуы мөһим. Яҡшы юлдар һәр ваҡыт кешеләр именлеге, уларҙың тормош сифаттарын\nяҡшыртыу тураһында дәүләт сығанағы булып тора.- тине ул.\nШул уҡ көндө Мортаза Рәхимов Шакшала яңыраҡ асылған "По лушка" магазин селтәре эше менән танышты. Өфө ҡалаһының хак имиәт башлығы Павел Качкаев магазиндағы тауарҙарҙың һикһән проценты республикала етештерелеүе, өҫтәмә сауҙа хаҡы 5 - 10 процент тәшкил итеүе, шуға күрә микрорайонда йәшәүселәр\nбында ихлас йөрөйҙәр.\nЭш сәфәрендә республиканың Төҙөлөш, архитектура һәм тран спорт буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәмит Мәүлийәров, Иглин\nрайоны хакимиәте башлығы Ришат Исхаҡов һәм башҡалар ҡатнашт ы.


Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы » Страница 7 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Конкурстар » Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы » Страница 7\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 22-05-2015, 13:54\nҠәртнәйем һамаҡлаған шиғыр, йыр, әкиәттәр һаман да ҡолаҡ төбөмдә яңғырап тора. Эйе, бала саҡта тәүге һүҙең әйтелгән туған телең бигерәк тә ҡәҙерле, яҡын, матур яңғырашлы була шул. Өй алдындағы ҡаҙҙар ҙа ошо телдә ҡаңғылдай, кәртәләге турғайҙар ҙа ошо телдә сыҡылдай, Тәшкеләттең ҡайынындағы кәкүктә лә ошо тел – “кәкүк-кәкүк”, өләсәйҙең тыңлауһыҙ кәзәкәйе лә – “мә-мә-мә”, минең иң яҡын дуҫым Аҡбай ҙа, ҡойроғон болғап, “һау-һау” тип башҡортса сәләмләй....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 15-05-2015, 11:53\nИсемем есемемә тап килгәндәй, һәр ваҡыт көлөп-йылмайып йөрөгән ябай башҡорт ҡыҙымын. Әлеге ваҡытта 11-се класта уҡыйым. Яҡшы билдәләргә генә өлгәшәм, мәктәптәге төрлө сараларҙа, олимпиадаларҙа ҡатнашам. Волейбол, баскетбол уйнайым. Буш ваҡытымда бейергә, төрлө китаптар уҡырға, шиғырҙар ҙа яҙырға яратам....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 15-05-2015, 11:52\nКитап ярҙамында уҡыусы тарихты өйрәнә, заман һулышын тойорға тырыша, киләсәкте күҙаллай. Шөкөр, әҙәбиәтебеҙҙә уҡыусыға, бигерәк тә йәштәргә өлгө алырҙай, һабаҡ, фәһем бирерҙәй әҫәрҙәргә ҡытлыҡ юҡ....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 15-05-2015, 11:51\nМәктәпте тамамлап, оло тормош юлына аяҡ баҫырға торғанда, күпселек йәштәштәрем кеүек үк, мине лә төрлө һорауҙар борсой. Бигерәк тә «Киләсәгем ниндәй булыр?», «Алда мине нимә көтә?», «Тыуған илемә кәрәкле кеше була алырмынмы?» тигән һорауҙарға яуап эҙләйем. Һәр кеше кеүек үк, киләсәгемдең яҡты, тормоштоң тыныс булыуын теләйем. Үрләйһе үрҙәремде барлағанда, бөтә уй-ниәттәремдең тормошҡа ашыуы тураһында хыялланғанда тыуған илемдең киләсәге, халҡымдың йәшәйеше хаҡында ла онотмайым....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 25-04-2015, 19:11\nБашҡорт халҡы бик бай тарихлы. Күп һынауҙар аша үткән, ләкин дошман алдында башын эймәгән, ғорур ҡалған....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 24-04-2015, 19:17\nӘ мин бәләкәй саҡтан журналист булырға хыялландым. Мәҡәләләремде, шиғырҙарымды район гәзитендә, “Аманат” журналында баҫтырып торҙом. Журналист – яуаплы, кәрәкле һөнәр, тип иҫәпләйем....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 24-04-2015, 19:11\nКөн дә иртән йоҡонан уянып, тыныс таң атҡанға һоҡланам. Аллаға шөкөр, тағы бер матур көн килде, тим. Эстән генә белгән доғаларымды уҡыйым. Күңел ҡайҙалыр алыҫҡа, иреклеккә ынтылғандай. Башҡорт кешеһе элек-электән киң далаларҙа, иректә йәшәп өйрәнгән. Мин дә ялан-ҡырҙарҙа йөрөргә яратам....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 24-04-2015, 19:10\nҠартатайым 1916 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында тыуып үҫкән. Биографияһы ла башҡаларҙыҡы кеүек ябай: үҫеп буй еткергәс, Маһинур исемле сибәр ҡыҙға өйләнгән....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 17-04-2015, 14:26\nҒаиләләрҙең тарҡалыуын да күҙәтергә мөмкин. Беренсенән, уларҙың балалары ата-әсәнең береһенең наҙынан мәхрүм ҡала. Икенсенән, эскелек иң ҙур проблема булып тора. Был мәсьәлә әлеге ваҡытта ла бик актуаль. Өйҙәрендә балаларының шатлыҡтарын, изгелеген күреп ултырмай, ата-әсәләр урам буйында йәки башҡа ерҙәрҙә күңел аса. Ә ул-ҡыҙҙары өйҙәрендә ас, ҡышҡы һыуыҡта өшөп ултыра. Ата-әсәләр араҡы урынына балаларына берәй тәм-том алһын ине....\nКонкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 10-04-2015, 11:35


Кѳслѳ рухлы Хисаметдиновтар » "Урал" гәзите\nКѳслѳ рухлы Хисаметдиновтар\nАбҙаҡ ауылында татыу, матур донъя кѳткән ғаиләләр бик күп. Ҡырҡ туғыҙ йыл бергә татыу ғүмер иткән Светлана һәм Хөббитдин Хисаметдиновтар, тәү ҡарамаҡҡа ябай ғына ғаилә, әммә улар ошо ябайлыҡтары менән ауылды йәмләй, башҡаларға өлгө булып тора.\nСветлана Динислам ҡыҙы 1944 йылдың 15 ноябрендә Әбйәлил районы Ишҡол ауылында донъяға килгән. Атаһы ғаиләһе менән үҙенең тыуған ауылы Абҙаҡҡа ҡайтырға була һәм 1961 йылда күсеп ҡайта. Тырыш ҡыҙ 1962 йылда Белорет педагогия училищеһына уҡырға инә һәм 1966 йылда уны уңышлы тамамлап, Абҙаҡта башланғыс класс уҡытыусыһы булып эш башлай. 1969 йылда Абҙаҡ ауылы егете Хөббитдин менән тормош ҡороп, ике ул, бер ҡыҙға ғүмер бирәләр. Мәктәптә 30 йыл эшләү осоронда Светлана Динислам ҡыҙы ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе, урындағы комитет ағзаһы ла, башланғыс кластарҙың методисы ла булып эшләргә ѳлгѳрә. Алдына ҡуйған маҡсатын һәр ваҡыт намыҫ менән, теүәл башҡарырға тырышҡан, эшһөйәр ханымдың тырышлығы Мәғариф министрлығының ике Почет грамотаһы, профсоюз обкомының һәм башҡа бихисап маҡтау грамоталары, рәхмәт хаттары менән баһаланған. Күпме балаға тәү башлап белем доньяһы серҙәренә тѳшѳнѳргә, уҡырға, яҙырға өйрәткән хеҙмәт ветераны Светлана Динислам ҡыҙы. Ул 1996 йылда хаҡлы ялға сығып, мал, ҡош-ҡорт аҫрап, ейән-ейәнсәрҙәрен ҡарашып, иренә терәк булып йәшәй.\nТормош иптәше Хөббитдин Мостафа улы 1945 йылда Абҙаҡ ауылында тыуған. Мәктәпте тамамлағас, 1964-1967 йылдарҙа Пермь крайында хеҙмәт итә. Ватан алдындағы бурысын үтәп ҡайтҡас, Магнитогорск ҡалаһына ҡараған РСУ-ла 40 йылға яҡын балта оҫталары бригадиры булып эшләй. Эшендәге уңыштары өсөн грамоталар, Маҡтау ҡағыҙҙары менән бүләкләнә, социалистик ярыш еңеүсеһе, «Хеҙмәт ветераны» исеменә лайыҡ була. Ауылыбыҙҙың хөрмәтле кешеһе Хөббитдин Мостафа улы 2005 йылда хаҡлы ялға сыға. Ул ейән- ейәнсәрҙәренең яратҡан олатаһы, ҡатынының терәге һәм ярҙамсыһы. Ҡустыһы Мөхөтдин ауырып киткәс, уны һуңғы кѳнѳнә тиклем ҡарай. Әлеге ваҡытта ауырыу ҡатынын ҡарарға, өйҙә тәртип, таҙалыҡ тоторға тырыша.\n- Мал-тыуарҙы бөтөрөргә тура килде, ҡош-ҡорт тотабыҙ, балаларыбыҙға, күршеләребеҙгә рәхмәт, хәлебеҙҙе белешеп, ярҙам итеп торалар, - ти Светлана апай. Тормош ауырлыҡтарына зарланмай, һынауҙарға бирешмәй ғүмер иткән Хисаметдиновтарға ныҡлы һаулыҡ, бәхетле ҡартлыҡ теләйем. Һулар һауалары саф, күк йөҙҙәре һәр ваҡыт аяҙ, ғүмерҙәре оҙон булһын.


Материалы за 13.04.2017 » "Урал" гәзите\n13-04-2017, 21:46 / ---\n“Халыҡҡа лайыҡлы тормош булдырыу яҡлымын”\nТура бәйләнеш. Бөгөн Башҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм Хәмитов менән тура бәйләнештә квота буйынса экстракорпораль аталандырыуға эләгә алмаған ҡатын борсолоп шылтыратты һәм бындай мәсьәләне тағы ла ниндәйҙер юлдар менән хәл итеп булмаймы, тип һораны. Уның һорауына Рөстәм Зәки улы быйыл 1500 ҡатынға ошондай процедура эшләнәсәге хаҡында белдерҙе. Быға тиклем был күрһәткес бары тик 150 генә булған. Шуға күрә, быйыл был исемлеккә эләкмәгән ҡатындар 2018 йылда мотлаҡ эләгәсәк, сөнки республикала демографик күрһәткес түбәнәйгән ваҡытта был иң көнүҙәк мәсьәләләрҙең береһе булып тора, тине...\n13-04-2017, 21:44 / ---\n“Белореттарҙың дәғүәләре күп”\nТура бәйләнештә республика Башлығы Рөстәм Хәмитовҡа Өфөлә һәм республиканың ҡайһы бер ҡалаларында пассажирҙарҙы ташыу насар ойошторолоуы тураһында ла һорау бирелде. Был һорауға Рөстәм Зәки улы ошондай миҫал килтерҙе. - Эйе, Өфөлә лә был проблема бар, сөнки закон тарафынан пассажирҙар ташый торған автотранспорт хужаларына талаптар ҡәтғиләнде. Хәҙер Өфөлә яңы микроавтобустар һатып алынды һәм маршруттар буйлап ебәрелде. Улар закон талаптарына яуап бирә, пассажирҙар ҙа ҡәнәғәт. Республиканың бәләкәй ҡалаларында әлегә был етешһеҙлектәр бар. Миҫал итеп Белорет һәм Учалы ҡалаларын алырға була....\n13-04-2017, 21:40 / ---\n“Эш хаҡы әкренләп булһа ла артасаҡ”\nТура бәйләнеш. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов бөгөн халыҡ һорауҙарына яуап бирҙе. Әңгәмә Башҡортостандың социаль-иҡтисади күрһәткестәренә ҡағылышлы теманан башланды. Рәсәйҙә уртаса эш хаҡының 35 меңдән ҙурыраҡ, ә Башҡортостанда 26 мең һумдан ашыуыраҡ булыуы тураһында әйтелде. "Башҡортостанда эш хаҡы ҙур түгел, кешеләрҙең 60 процентының айлыҡ килеме 20 мең һумдан артмай, был сумманы бер айға һуҙырға тырышалар. Проблема айырыусы ауыл ерендә киҫкен. Уны хәл итеү йүнәлешендә эш бара, Башҡортостанда эш хаҡы әкренләп булһа ла артасаҡ", - тине Рөстәм Хәмитов....


Шифалы үлән — йәнгә дауа » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Сәләмәт булайыҡ » Шифалы үлән — йәнгә дауа\nШифалы үлән — йәнгә дауа 13.06.2018 // Сәләмәт булайыҡ\nҺуңғы йылдарҙа күптәр шифалы үләндәр ҡулланыу яҡлы. “Дауа — үҙебеҙҙең аяҡ аҫтында” ти улар. Кемдер үләндәрҙе көндәлек тормошта, йәғни һәр көн файҙаланыуҙы үҙ итһә, икенселәр билдәле сир өсөн төрлө үлән, япраҡ, тамырҙарҙы файҙалана. Әммә һәр шифалы үләнде йыйыу осоро барлығын да оноторға ярамай.\nҺабыр ауылында йәшәгән Мәүлиҙә Таһирова был шөғөлдө күптән инде үҙ иткән.\n— Өләсәйем үлән йыйыу менән шөғөлләнә торғайны. Бала саҡтан мине эйәртеп, урман-тауҙарҙан шифалы үҫемлектәр йыйҙыҡ. Һәр үлән хаҡында айырым һөйләр, уның йыйыу ваҡытын әйтер, шифаһы хаҡында өйрәтер ине. Бәғзе бер үҫемлекте таң алдынан өҙөү талап ителһә, икенселәрен, киреһенсә, кис алыу файҙалы.\nМәүлиҙә ханым үҙенең яратҡан шөғөлөнә килене Гөлфиә Хаммат ҡыҙын да ҡыҙыҡһындырған. Бөгөн ҡәйнәле-киленле һәр йыл үҙҙәренә етәрлек, хатта һораусыларға бирерлек шифалы үлән йыя. Таһировтарҙың иң яратҡан эштәренең береһе — үлән сәйе (фитосәй) әҙерләп, уны махсус һауытҡа тултырыу. Кәрәк саҡта ҡулланып та ебәрәһең, һораусыларға һатырға ла мөмкин. Үлән сәйен әҙерләү өсөн үҙебеҙҙең төбәктә үҫкән шифалы үлән файҙаланыла. Көрән һәм һары мәтрүшкәләр, гөлйемеш, энәлек емеше, гөлйемеш сәскәһе, ҡайын еләге, ҡарағат, ер еләге япраҡтары, йүкә сәскәһен ваҡытында йыйып, күләгәлә киптерелә. Аҙаҡ уларҙы ваҡ итеп турап, бергә ҡушып, һауыттарға һалына. Уларҙы сәйгә ҡушып та, айырым да файҙаланырға мөмкин. Шулай уҡ төрлө сирҙәр өсөн махсус үләндәр йыйыла, улар ҙа махсус урында киптерелә.\n— Шифалы үләндәрҙе файҙаланыусыларға кәңәшем бар: уларҙы оҙайлы осор, хатта йылдар дауамында дөрөҫ итеп ҡулланғанда ғына файҙаһы тейә. Шулай уҡ һәр шифалы үҫемлектең тәғәйен ҡулланыу ваҡыты хаҡында ла оноторға ярамай. Ҡайһыларын ҡалаҡлап эсеү ҙә етә, икенселәрен күберәк ҡулланыу кәңәш ителә. Һәр осраҡта уны белгән кеше менән кәңәшләшергә кәрәк, — ти Мәүлиҙә Таһирова.\nБеҙҙең аяҡ аҫтында күпереп үҫкән үләндәрҙең күбеһе шифалы икәнлеген белгәс, мин дә аптырап, хайран ҡалдым. Ауырып та өлгөрмәйбеҙ, йүгереп дарыухананан ҡыйбат хаҡҡа дарыу һатып алабыҙ, ә үҙебеҙҙең төбәктә үҫкән файҙалы үләндәрҙе ҡулланып, сирҙе иҫкәртеү өсөн файҙаланғанда ла ауырымаҫ инек. Йәшел үләндәр баш ҡалҡытҡан осор етте. Әйҙәгеҙ, беҙ ҙә шифалы үләндәрҙе йыяйыҡ, уны файҙаланырға өйрәнәйек. Һыуыҡ ҡыш та йәмле йәйҙең матур көндәрен хәтерләткән хуш еҫле үлән сәйе һәр кемдең өҫтәлендә булһын, тигән теләктә ҡалабыҙ.


Йөрәгемдә ҡояш “ исемле китаптың исем туйы Тәнзилә Кейекбаева\nжүктеу 43.61 Kb.\nөлшемі 43.61 Kb.\n“Йөрәгемдә - ҡояш “ исемле китаптың исем туйы Тәнзилә Кейекбаева\nМин – ил ҡыҙы !\nИлем бит мине үҫтерҙе!\nЕрем, һыуым, һулар һауам-\nКүктәргә бит улар күтәрҙе!\nИлем, тием, ғорурланып,\nДоньяға мин ҡараш баҡтым.\nҒәзиз ерем, илем, тием,\nСит яҡтан әйләнеп ҡайттым.\nБөгөнгө көндә Тәнзилә Әхмәт ҡыҙы Кейекбаеваның тыуған яҡтарына, яҡташтарына ашҡынып ҡайтыуының төп сәбәбе «Йөрәгемдә ҡояш » исемле китабыны донья күреүе.\nЯңы шиғырҙар сығыуы ижад итеүсегә оло ҡыуаныс булған кеүек, китап уҡыусыларға ла ҙур шатлыҡ булып тора.\nСөнки яңы китаптың донья күреүе – яңы тыуған сабый менән бер.\nИжад емеше булараҡ, шағирәләр, яҙыусылар уны көтөп ала. Ниндәйҙер өмөттәр бағлай һәм көткән өмөттәре аҡланһа, уй-хыялдары тормошҡа ашһа, ул ысын мәғәнәһендә бәхетлелер.\nЭйе, бына беҙ ҙә бөгөн Тәнзилә Кейекбаеваның шатлығын уртаҡлашып, «Йөрәгемдә - ҡояш» исемле китабының исем туйына йыйылғанбыҙ.\nБөгөнгө байрамда Тәнзилә Кейекбаеваның Ҡаратал һәм Сыңғыҙ ауылдарынан ауылдаштары, лицей интернат мәктәбе уҡытыусылары, китапханасылар һәм әҙәбиәт һөйөүселәр килгән.\nХөрмәтле шиғриәт һөйөүселәр, саҡырылған ҡунаҡтар!\nӘйҙәгеҙ хәҙер Тәнзилә Әхмәт ҡыҙының ижад емеше ӨЙөрәгемдә-ҡояшӨ исемле китабына сәйәхәт яһайыҡ һәм автор менән яҡында танышайыҡ.\nТәнзилә Кейекбаева сығышы менән Ҡаратал ауылынан , йәтим ҡалғас, Сыңғыҙ ауылында өләсәй ҡарамағында үҫә, Баймаҡ интернат-мәктәбендә тәрбиә, белем ала. БДПИ-ның сит телдәр факультетын тамамлап, инглиз, немец телдәренән уҡыта.\nАртабан Өфө сәнғәт институтының режиссерҙар бүлегендә уҡып бөткәс, Башҡортостан телерадиокомпанияһының Тамаша ижад берекмәһендә бик күп тапшырыуҙарҙың авторы һәм режиссеры була.\n2007 йылда Бәләбәйҙә үткән ӨИлһам шишмәләреӨ фестивалендә ҡатнашып лауреат исемен яулай. Әлеге көндә Италияла йәшәй, инглиз, немец, итальян, рус телдәренән тәржемәсе булып эшләй.\nБыл тормошта һәр кем үҙ юлын эҙләй, бәхеткә үҙенсә юл яра, эҙләнә, тормош серҙәрен аңларға теләй. Тәүҙәрәк тормош сере нимәлә икәнен белергә тырыша, үрһәләнә, яна, көйә. Һуңғараҡ ул тормоштоң серҙәренә төшөнә, үҙ юлын , үҙ асылын, бәхеткә илтер юлын таба. Бик күп урау юлдар үтеп, тормоштоң әсеһен-сөсөһөн татып, байтаҡ ауырлыҡтарҙы еңеп сыға.\nБөгөнгө көндә ул ниһайәт, күңел бөтөнлөгөн тоя, сөнки уның күңелендә - байрам. Йөҙөндә генә түгел, йөрәгендә лә ҡояш.\n«Йөрәгемдә - ҡояш” исемле китабтың мөхәррире Ағиҙел журналының яуаплы сәркәтибе Гөлназ Ҡотоева. Китапты сығарыуға бик күп көс һалған.\nТиражы 500 дананан торған был китап 5 бүлектән тора.\n1-се бүлек « Тыуған илһеҙ, тыуған ерһеҙ булмайҙыр бәхет табып» тип атала.\nБыл бүлектә тыуған иле, гәзиз төйәгенә арналған шиғырҙар урын алған.\n- бит. 4 Тыуған яҡ\n- бит.5 Италия\n- бит 9. Ҡайтһамсы Уралыма (Дилара)\n- бит 15 Баҡсаларға сығып бер ултырҙым\nП-се бүлек « Ауылымдың яҡтарына , офоғона ҡарап иланым тип атала »\nТәнзиләнең шиғырҙарында тыуған төйәк, унда төрлө милләт кешеләренң дуҫ һәм татыу йәшәүен, актуаль проблемаларҙы бик уңышлы сағылдырған.\nБит. 23 Рәсәйҙән мин Башҡортостандан (Ләйсән)\nБит. 24. Сыңғыҙ\nБит. 27. Өләсәйемә (өләсәһенә бағышлап яҙған)\nШ – се бүлек\n« Бар кешеләр була мөһабәт, Йөрәгендә булһа мөхәббәт “тип атала\nЭйе, йәшлектә генә кисерелгән тәүге һөйөү хистәре лә була. Әҙәм балаһын ерҙән күктәргә алып ососроусы, хыялыйға әйләндереүсе, ҡалған ғүмерен мәңгелек яҡты моңға, йә һағышҡа һалыусы хистәр. Кешеләрҙе йыр, шиғыр яҙырға, һүрәттәр төшөрөргә, матур эштәргә илһамландырыусы ла ул.\nХәҙер авторҙың шиғырҙарынтыңлап үтәйек.\nБит 43 “Һине һөйәм” (Ләйсән)\nБит 43 “Мөхәббәтле йән”\nСиттә йөрөп ҡайтҡас, Тәнзилә бөтә дуҫтарын барлай, бер ҡайтҡанында яҡташыбыҙ Рәйес Түләк мәрхүм ине. Уға бағышлап «Йәшәү менән үлем араһы” исемле шиғырын яҙған.\n1У – се бүлек «Кешеләргә нурҙар өләшерлек\nЙөрәгемдә минең ҡояш бар” тип атала\nБит. 56 Йөрәгемдә минең ҡояш бар!\nБит 61. “Эңер” (Дилара)\nҮ-се бүлектә Тәнзилә Кейекбаеваның һүҙҙәренә яҙылған бик күп матур йырҙар тупланған.\nКешеләрҙе йырҙан да нығыраҡ берләштергән, моңдан да нығыраҡ илаһи көстәр был доньяларҙа һирәктер. Ихлас күңелдән сыҡҡан шиғыр юлдары көйгә һалынып, йыр булып йөрәктәргә үтеп инә. Бер йыры уның улына бағышланған ул “ Юлға сыҡты улым “тип атала. Бит.83\nХөрмәтле Тәнзилә Әхмәт ҡыҙы ,йырҙарығыҙҙы өйрәнеп өлгөрмәнек, шулай ҙа тыуған яҡ тураһында йыр һеҙгә бүләк булып яңғыраһын\nМуз. Сәләм. (может быть споет Чингизовская девочка)\n- Бит. 30.Шиғыр Каратал таҡмаҡтары\nБәхетле ҡояш нурҙарына төрөнөп Ҡаратал ауылынан ауылдаштарығыҙ килгән.\nҺүҙ һеҙгә Хөрмәтле ағинәйҙәр.\nТәнзилә Кейекбаева Ҡаратал ауылында доньяға ауаз һалып доньяға килгән, әммә уны яҙмыш бәрәкәтле, дәрәжәле, тарихыбыҙға иң сағыу шәхестәр үҫтергән Сыңғыҙ ауылына өләсәйҙең йылы ҡосағына алып килә. Яҡын күргән Сыңғыҙ ауылына бағышлап шиғыр ижад иткән.\n- Бит. 24.\n- Һүҙ Сыңғыҙҙарға.\n- Төплө белем, тәрбиә биреп сығарған интернаты пар ҡанатынан һеҙҙе белгән, яҡын күргән тәрбиәселәр, уҡытыусылар килгән, уларға һүҙ.\n- Район китапхана эргәһендә Йәнгузәй ижади берекмәһе уңышлы ғына эшләп килә. Хәзер уның етәксеһе Айгөл Ишемгужина-Иҙелбаеваға бирәйек.\n- Х.Хөсәйеновтың шундай һүҙҙәре бар ” Кеше уйлап тапҡан меңәрләгән асыштар араһында бер мөғжизәлеһе китаптыр. Ә китапхана рухи донья, китап һөйөүселәрҙе үҙенә тартып торған илаһи көс. Меңәрләгән асыштар араһында бер мөғжизәлеһе китаптыр. Ә китапхана рухи донья, китап һөйөүселәрҙе үҙенә тартып торған илаһи көс, тигән.\n- Һүҙҙе ошо китаптар доньяһының хужабикәһе Баймаҡ район китапханаһы директоры Л.К.Дәүләтшинаға бирәбеҙ


Хәбәрҙәр: БМО: “Климаттың үҙгәреүе хәүефлерәк була бара.”\nБМО: “Климаттың үҙгәреүе хәүефлерәк була бара.”\nАрктикалағы диңгеҙ боҙо майҙаны күҙгә күренеп кәмей- Катарҙағы климаттың үҙгәреүенә бағышланған конференцияла БМО(Бөтә донъя метеорология ойошмаһы) белгестәре үҙҙәренең докладында шундай мәғлүмәттәр менән сығыш яһаны.\nДохала 190 ил вәкиле Киот протоколы яҙмышын хәл итә, уның етәксеһе Мишель Жарро саң ҡаға. Ул шуға инанған: Арктика боҙҙарының иреү тиҙлеге үҫеүе- Ерҙәге океандарҙа һәм биосферала барған масштаблы үҙгәрештәр һөҙөмтәһе. Жарро быны атмосфераға парник газдарын сығарып ташлауҙың арта барыуы менән бәйләй:\n“Был тенденция хәүефлерәк була бара,-ти ул,-һауа температураһының күтәрелеүе арҡаһында боҙҙар иреүе артыуы- быға асыҡ дәлил.”\nҺуңғы тиҫтә йыл-климат үҙгәреүен күҙәтеү тарихында иң эҫеһе. Был осорҙа Ер өҫтөнөң глобаль температураһы ҡәҙимгенән 0,45 градусҡа юғары булды. Ә 2012 йыл тәүге 10 ай һөҙөмтәләре буйынса иң йылы йылдар иҫәбенә инде.\nҒәрәсәттәр ҡеүәтлерәк була бара. Атлантикала ғәрәсәттәр сезоны өс йыл рәттән ғәҙәттәгенән әүҙемерәк. Был ваҡыт эсендә унда 19 шторм теркәлгән, шуларҙың унауһы ғәрәсәткә әйләнеп киткән.\nКатар конференцияһында ғалимдар шуны билдәләп үтте: Ер шарындағы уртаса йыллыҡ температураһы теп- теүәл БМО прогноздарына ярашлы үҫә. Атмосфералағы углекислый газ артыуы арҡаһында, йылылыҡ эффекты өстән бергә артҡан. Был, уларҙың фекере буйынса, шул хаҡта һөйләй: глобаль йылылыҡ хәүефе һис тә арттырылмаған.\nАвиация һәм сәнәғәт- атмосфераны парник газдары менән төп бысратыусылар. Әммә донъя иҡтисады көрсөк шарттарында булғанда, АҠШ һәм Ҡытайҙы етештереүҙе сикләргә өгөтләү бик ауыр.


Балалар һөйөүе - лайыҡлы баһа\n4 Октябрь 2019, 17:17\nКешелек донъяһының быуаттар буйына туплаған бай тәжрибәһен башҡаларға еткереүсе, меңәрләгән кешенең яҙмышына ғына түгел, илебеҙҙең киләсәге өсөн ҙур роль уйнаған уҡытыусы һөнәрен бары тик үҙ эшен бөтә йөрәктән яратҡан кеше генә үҙ итә алалыр.\nРәсәйҙең иҡтисади үҫеш һәм Советы һәм хакимиәте. хеҙмәттәшлек ойошмаһы билдәләүенсә, был һөнәр эйәләренең 81 процентын ҡатын-ҡыҙҙар тәшкил итә. Мәктәптәрҙә ир-егеттәрҙең күпселеге физик культура, хеҙмәт кеүек дәрестәрҙән уҡытһа, математика, рус теле кеүек теүәл фәндәрҙә таҡта янында дәрес аңлатҡан ағайҙар һирәк осрай. Ҡаланың Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында эшләгән Денис Рәмил улы ошо һөнәрҙе лайыҡлы йөрөткән ир-егеттәрҙең береһе лә инде.\nДенис Сәмситдинов - Аҙналы ауылы егете. Мәктәптән һуң Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетына уҡырға инә һәм 2004 йылда уны тамамлап, ҡаланың 10-сы мәктәбендә үҙ һөнәре буйынса эшкә урынлаша. Бер йылдан иһә Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында тарих һәм йәмғиәтте өйрәнеү фәндәренән белем бирә башлай һәм бына 14 йыл инде балалар күңеленә белем орлоҡтарын сәсә. Бынан тыш, Мәктәптән тыш эштәр үҙәгенең робототехника түңәрәген дә алып бара. Заманса информацион йәмғиәттә йәшәргә әҙер быуынды тәрбиәләү маҡсатынан ойошторолған түңәрәк күп малайҙарҙа ҡыҙыҡһыныу уятҡан. Ул етәкселек иткән төркөмдә әле башҡорт гимназияһынан һәм 13-сө мәктәптән 30-ға яҡын бала шөғөлләнә. Шулай уҡ йыл да уҡыусыларҙы туристик слеттарға алып йөрөй, мәктәптә медицина йүнәлешендә икенсе йыл эшләп килгән “Зожики” ирекмәндәренең кураторы ла.\n“Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ” тигән халыҡ мәҡәле Денис Рәмил улы ише ир-егеттәр өсөн әйтелгәндер, күрәһең. Ҡала мәҙәниәт һарайының “Ирәмәл” башҡорт халыҡ театрына йөрөүенә лә ун йылдан ашыу. Сәхнәләрҙә һәр саҡ үҙенең образын тулыһынса сағылдыра белгән үҙешмәкәр артист ул.\nКоллегалары араһында ла хөрмәткә эйә. Мәктәп директоры Сулпан Мәүләүи ҡыҙы Уйылданова уны үҙ эшенә яуаплы ҡараған хеҙмәткәр булараҡ билдәләй: “Уҙған уҡыу йылында бик матур итеп унберенселәрҙе оло тормош юлына сығарҙы. Ниндәй генә эш ҡушһаң да, һәр ваҡыт еренә еткереп атҡара. Балалар менән эшләй, аңлата белә. Дәрестәре мауыҡтырғыс, ҡыҙыҡлы үтә. Мәктәптә хеҙмәтте яҡлау һәм хәүефһеҙлек өсөн дә ул яуаплы. Барыһына ла өлгөр”, - тине ул.\n- Эшемде яратам, тип әйтә алам. Был минең булмышым, асылым һәм барған юлым. Балалар менән эшләүе, аралашыуы оҡшай. Уларға үҙең белгәндәрҙе өйрәтеп кенә ҡалмайһың, ҡайһы саҡ бергәләп төрлө асыштар ҙа яһайһың. Киләсәктә дәрестәремдең тағы ла яҡшыраҡ, камилыраҡ үтәсәгенә ышанам һәм шуға ынтылам, - ти Денис Рәмил улы.\nУҡытыусы һөнәре матди байлыҡ, наградалар менән түгел, ә балалар һөйөүе, уларҙың остазына ҡарашы менән баһалана, тиҙәр. Был юғары баһаға эйә булыу өсөн һәр саҡ үҙ-үҙеңде камиллаштырыу өҫтөндә эшләргә, замандан алдараҡ атларға кәрәк. Хөрмәтле, яуаплы уҡытыусы исемен лайыҡлы йөрөткән Денис Сәмситдиновтың киләсәктә уҡыусыларының тағы ла юғарыраҡ баһаларына эйә булыуын теләйбеҙ.


Баш ҡаланың Беренсе йәмиғ мәсете эргәһендә фонтан һәм ҡунаҡхана төҙөләсәк // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡаланың Беренсе йәмиғ мәсете эргәһендә фонтан һәм ҡунаҡхана төҙөләсәк\n16:14, 7 августа 2013 Йәмғиәт\nБашҡортостан баш ҡалаһының Беренсе йәмиғ мәсетендә яңыртыу эштәре бара. Уның колонналары һәм диуарҙары аҡ төҫкә буяла, ишек алды реконструкциялана, тип хәбәр иттеләр Өфө ҡалаһы Киров районының мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.\nШулай уҡ мәсет биләмәһен төҙөкләндереү буйынса ҙур эштәр алып барыла. Проектҡа ярашлы, мәсет эргәһендә ултырып ял итер өсөн эскәмйәләр ҡуйыласаҡ, фонтан эшләйәсәк.\nАйырым торған өс ҡатлы бинала 10-15 урынға иҫәпләнгән ҡунаҡхана урынлашасаҡ. Шулай уҡ ризыҡланыу һәм тәһәрәтләнеү бүлмәләре булдырыу ҡаралған. Ошонда уҡ мосолман әҙәбиәте һәм сувенирҙар һата торған кибет урынлашасаҡ.\nТөҙөлөш менән бер нисә ойошма мәшғүл. Эштәрҙе ағымдағы йылдың сентябрь-октябрь айҙарында тамамлау планлаштырыла.


Кеше хоҡуҡтарын яҡлау - Бмо - Франция онлайн юристар!\nКеше хоҡуҡтарын яҡлау - Бмо\n« Кеше хоҡуҡтары » термины телгә алынһа ете тапҡыр бмо уставы нигеҙләп, яҡлау һәм кеше хоҡуҡтары принцибынан ойошмалары етәкселәре һәм төп маҡсат нимә эшләргә дәртләндерә1948 йылда кеше хоҡуҡтарының дөйөм декларацияһына-хоҡуҡтарына кеше хоҡуҡтарын, халыҡ-ара донъя ҡуйҙы. Шунан бирле ойошмаларын һәм әүҙем кеше хоҡуҡтарын яҡлауҙың хоҡуҡи документтар урын. Юғары Комиссар идаралығы өҫтәрәк Кеше хоҡуҡтары буйынса берләшкән милләттәр ойошмаһы (УВКПЧА) берләшкән милләттәр ойошмаһының төп кеше хоҡуғын боҙоу булып тора.\nКеше хоҡуҡтары буйынса бюроһы миссияһы компонентын яҡлау буйынса бер нисә илдә тыныслыҡ.\nУл шулай уҡ милли һәм региональ үҙәге бүлектәренә һәм күп була. Юғары Комиссар идаралығы һәм донъя хәлдәре тураһында даими әйтеп ҡарау өсөн кеше хоҡуҡтары өлкәһендәге вәкәләттәренә эйә, һәм был хәл тураһында доклад тәҡдим боҙоу мөмкинлеге бар. Сәбәп һәм механизмдары хаҡында мәғлүмәт биреү маҡсатында махсус иҫкәртеү буйынса кәңәшсеһе геноцид геноцид, иҫкәртеү һәм ҡыҙыҡһынған яҡтарға, хәүефтәр һәм мобилизация сараларын һәм ҡасан ҡабул ителгән, саралар ҡабул итергә кәрәк. Махсус соҡор һаҡлау буйынса яуаплы етәкселәре кәңәшсе тураһындағы теоретик мәсьәләләре буйынса эшләргә, сәйәси, яуаплы һәм оператив ойошторола яҡланы. Кеше хоҡуҡтарының дөйөм декларацияһы (1948) юридик хоҡуҡтарын яҡлау универсаль булған кеүек кеше тураһындағы тәүге документ. Халыҡ-ара пактта граждандар һәм сәйәси хоҡуҡтар тураһында халыҡ-ара Пакт менән һәм иҡтисади, социаль һәм мәҙәни хоҡуҡтар тураһында халыҡ-ара кеше хоҡуҡтары тураһындағы өс билле был музыка ҡоралы барлыҡҡа килтерә. Ҡорал һәм башҡа ҡайһы бер халыҡ-ара кеше хоҡуҡтары тураһындағы килешеүҙәр, ҡабул ителгәндән һуң, 1945 йыл, халыҡ-ара хоҡуҡ нормаларын кешеләрҙең хоҡуҡтарын киңәйтеү өлкәһендәге. Демократия, хоҡуҡ өҫтөнлөгө нигеҙләнеп, сараһы булып тыныслыҡ һәм хәүефһеҙлек менән тәьмин итеүгә, ахыр сиктә, үҫеш һәм прогресс. 2005 йылда бөтә донъя саммиттарында бөтә донъянан хөкүмәт раҫлауынса, был « демократик ҡиммәттәр-был-универсаль, ул волеизъявление народа булыуынан сығып билдәләү системаһы үҙ сәйәси, иҡтисади, социаль һәм мәҙәни үҫеш, уларға таянып, уларға тулы унда ҡатнашыусылар бөтә аспекттары ». Улар әйтте:"Беҙ, тип һыҙыҡ өҫтөнә демократик, кеше хоҡуҡтарын һәм азатлығын хөрмәт һәм үҫештең бөтә төп һәм взаимоукреплять взаимозависимый булып тора. Туҡыма айырылғыһыҙ өлөшө булып тора демократик принциптар, ойошманың норматив. Был 2009 йыл менән етәкселек келәмгә күрһәтеү буйынса генераль секретаре демократия,"БМО тейеш гарантиялана, тип хәбәр демократик ғәмәл ярҙамында уның һәм уны эҙмә-эҙлекле, системалы һәм принциптарына нигеҙләнгән. Бмо-ның хәүефһеҙлек советы кеше хоҡуғын боҙоу булып мөмкин етди индерелгән, шул иҫәптән низағ зонаһында.\nБмо-ның хәүефһеҙлек советы ҡатнашлығында тикшереү үткәргән һәм вәкәләт биреп, арыны, миссияны йүнәлтергә, йәки изге илсеһе итеп тәғәйенләне генераль секретары махсус хеҙмәте үҙе һорап ҡулланыла.\nШулай уҡ сара хәүефһеҙлек советы ҡабул итә ала, талап итеү утты туҡтатыу, йәки хәрби көстәрен тотоу буйынса донъя күҙәтеүселәр ебәрәсәк.\nӘгәр был эффект кәрәк түгел, уны мәжбүри саралар ҡабул итә ала, иҡтисади санкциялар кеүек, ҡорал һатыуға эмбарго, санкциялар һәм финанс сикләүҙәр, тыйыуҙар сыға, дипломатик мөнәсәбәттәрҙе өҙөү, хәрби блокада берлектәге акция йәки хатта.\nӨсөнсө комитетының генераль Ассамблеяһы (социаль, мәҙәни һәм гуманитар) үҙ эсенә күп мәсьәләләр, шул иҫәптән кеше хоҡуҡтары. Шулай уҡ ул мәсьәләне тикшереү, хәл яҡшыртыуға ҡағыла ҡатын-ҡыҙҙар, балалар яҡлап, ерле халыҡ, мөрәжәғәт ҡасаҡ менән, төп азатлыҡтарын яҡлау, үҙбилдәләнешкә хоҡуғын һәм раса дискриминацияһын бөтөрөү.\nКомиссия шөғөлләнә мөһим мәсьәләләр, социаль үҫешенә ҡағыла.\nМежучрежденческий механизмдар бер нисә хөкүмәт-ара һәм ҡалаһында урынлашҡан Штаб-фатир бмо-ның нью-Йорк, шулай уҡ берләшкән милләттәр ойошмаһының генераль Секретары, киң даирәләге мәсьәләләрҙе ҡағыла, кеше хоҡуҡтары менән бәйле. Генераль ассамблеяһы советы органдарына тәҡдимдәр биреү һәм уларҙың хәүефһеҙлек советы һәм ярҙамсы иҡтисади һәм социаль мөнәсәбәттәр һәм ҡарар ҡабул итеү ағза-дәүләттәр, берләшкән милләттәр ойошмаһы һәм башҡа системаһы. Юғары Комиссары һәм кеше хоҡуҡтары буйынса советы офисы ярҙам тәҡдим итә.\nУның кеше хоҡуҡтары өлкәһендәге интеграциялар бөтә эштәр шулай уҡ ойошма эшләй, шул иҫәптән үҫеш, тыныслыҡ һәм именлек, тыныслыҡ һәм бмо-ның гуманитар эшмәкәрлеге.\nКеше хоҡуҡтары конфликттар тураһында мәсьәлә хәл һуң, шулай булғас, ярҙам буйынса идаралығы эшмәкәрлеге сиктәрендә миростроительство.\nКеше хоҡуҡтары буйынса советы, 2006 йылда кеше хоҡуҡтары буйынса комиссия булдырырға һәм алмаштырыу, күнегеү алтмыш йылдан һуң, хөкүмәт-ара ойошмаһы органы булараҡ, төп берләшкән милләттәр кеше хоҡуҡтары өлкәһендәге үҙ аллы эшләй.\nКеше хоҡуҡтары буйынса эксперт Советы етәкселегендәге волонтерҙар махсус процедура, бойондороҡһоҙ тикшереү һәм контролдә тота, асыҡ отчеты һәм кеше хоҡуҡтары буйынса тәҡдимдәр биреп ҡуйҙы, йәки өлкәһе буйынса айырым тематик буйынса илдә. Органдары, халыҡ-ара килешеүҙәргә ярашлы төҙөлгән,-бойондороҡһоҙ эксперттар комитеты, халыҡ-ара документтарҙың кеше хоҡуғы буйынса төп ашырылыуын контролдә тота. Кеше хоҡуҡтарын яҡлау механизмдары үҫеше иҫәпкә өсөн төркөмдәргә берләшкән милләттәр ойошмаһы (UNDG-HRM) системаһын үҫтереү сиктәрендә был йүнәлештә тырышлыҡ берләшкән милләттәр ойошмаһы хуплаған. Генераль секретарының махсус вәкиле итеп тәғәйенләнде, хөкөм иткән иң етди кеше хоҡуҡтарын боҙоу: енси көсләү тураһында генераль секретарының махсус вәкиле шарттары мәсьәләһе буйынса конфликт. 2018 йылдың ғинуарында бмо-ның генераль секретары көнлөк мали-ара тикшереү буйынса комиссия булдырылды. г-жа Лента Сунда (Швеция), г-винод boolell н (Маврикий) һәм г-саймон munzu н (Камерун) уполномоченныйы сифатында. Үтенесе буйынса ижади яҡтан, килешеүгә ҡул ҡуйып, властың ярҙамы һәм тырышлығы менән милли көрәш мали безнаказанность ярашыу комиссияларын хупланы. Комиссар, индивидуаль рәүештә ҡулланырға, етди хоҡуҡ һәм халыҡ-ара гуманитар растет кеше хоҡуҡтарын боҙоу, һәм 2012 йылдың ғинуарынан алып 2018 йылдың октябрендә доклад яһай. егерме ике мали генераль секретары була Һәм тотоу буйынса операция донъяның күп операциялар яһай, донъя сәйәсәтенең нығытыу һәм"мандатын үҙ эсенә шулай уҡ, кеше хоҡуҡтарын яҡлау менән бәйле һәм дәртләндереү. Ҡыҫҡа ваҡытлы һәм оҙайлы перспективаны иҫәптә был сара. хоҡуҡтарын һәм мөмкинлектәрен киңәйтеү халыҡ, дәүләт үҙе тормошҡа ашыра алмаған талап итә һәм шуның менән уларҙы кеше хоҡуҡтары һәм раҫлау өсөн уларҙың милли һәм учреждениелары потенциалын нығытыу, кеше хоҡуҡтары өҫтөнлөгөн һәм хоҡуҡтарын үтәлеше уларҙың үҙ бурыстарын үтәү өсөн мөмкин булған өлкәһе. Башҡа төркөмдә урын менән тығыҙ формала йәки граждан көйләү өлкәһендә эшләүсе кешенең хоҡуҡтарын тәьмин итеү буйынса операция яһаны. Һүҙ барҙы, атап әйткәндә, халыҡтың яҡланған граждандарына мөнәсәбәте, енси көсләү һәм кеше хоҡуҡтарын боҙоуға ҡаршы көрәш һәм закон сығарыу хоҡуғы өҫтөнлөгөн һәм хоҡуҡтарын хөрмәт һәм балалар конфликты суд реформаһы ярҙамында нығытыу, системаға һәм хәүефһеҙлек секторы пенитенциарный. Бмо ҡатын-ҡыҙҙар хәлдәр буйынса комиссия (CSW) хөкүмәт-ара органы булып тора, тик алға һәм гендер тигеҙлеге өсөн бөтә донъя арналған ҡатын-ҡыҙҙарҙың хоҡуҡтарын һәм мөмкинлектәрен киңәйтеү. Ул Секретариат БМО-ҡатын-ҡыҙ", 2010 йылда булдырылған.\nМөлкәте режимын бөтөрөү - Ooreka\nJean-Philippe KUHN, Notary-panjakana ao Saint Avold Moselle. NOTARY-MOSELLE, SAINT-AVOLD METZ - real Estate, Notary, Moselle, Saint-Avold, Metz, Colmar, Strasbourg, Alsace. Toro-hevitra amin ny lalàna, ny fikambanana sy ny fitantanana ny lova, real estate, raharaham-barotra ny lalàna, ny fambolena orinasa. Sale, fanofana, ny trano, ny trano ao Moselle akaiky Saint Avold. Real Estate lalàna, Raharaham-barotra ny Lalàna


Мәскәүҙең ижади коллективтары Латвияның баш ҡалаһында башҡорт мәҙәниәте менән таныштырасаҡ // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nМәскәүҙең ижади коллективтары Латвияның баш ҡалаһында башҡорт мәҙәниәте менән таныштырасаҡ\n15:45, 9 ноября 2015 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2015 йыл, 9 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.\n11 ноябрҙә Латвияның баш ҡалаһы Ригала башҡорт музыкаһы концерты уҙа. Этник музыка һөйөүселәрҙе Балтика Халыҡ-ара Академияһының тамашалар залында көтәләр. Унда Мәскәүҙең «Аҡ тирмә» фольклор коллективы (етәксеһе Гөлсинә Батыршина), «Алтын ай» бейеү ансамбле һәм «Заман» этно-төркөмө сығыш яһай. Концертҡа инеү ирекле.\nКоллективтар Ригаға Башҡортостан делегацияһы составында бара, тип хәбәр итте сараны ойоштороусы Рәмил Ҡадиров. Сәфәрҙе «Салауат Юлаев» Балтика халыҡ-ара үҙәге ойоштора. Концерт Балтика Халыҡ-ара Академияһы хеҙмәттәшлегендә уҙғарыла.\nПрограммала ҡатнашыусы төркөмдәрҙең барыһы ла Мәскәүҙәге «Башҡортостан яҡташлығы» төбәк йәмәғәтселек ойошмаһына инә. «Аҡ тирмә» фольклор коллективы «Мәскәү халыҡтары» мәҙәниәт фестивалдәрендә, Мәскәү һабантуйҙарында, Кремь һарайында, Өфө, Ҡазан һәм илебеҙҙең башҡа ҡалаларында ойошторолған концерттарҙа даими ҡатнаша. «Алтын ай» бейеү ансамбле 2011 йылда башҡорт халҡының традицияларын һаҡлау һәм бейеү мәҙәниәтен популярлаштырыу маҡсатында булдырылған. Уның ағзалары — Башҡортостанда тыуып үҫеп, илдең баш ҡалаһына уҡырға йәки эшләргә килгән кешеләр. «Заман» этно-төркөмөнә музыкаль уҡыу йорттарын тамамлаусылар тупланған. 2014 йылда төркөм «Turkvision» II Халыҡ-ара телевизион йыр бәйгеһендә өсөнсө урын яуланы. Етәксеһе Радмир Мөфтәхин халыҡ-ара һәм бөтә Рәсәй конкурстары лауреаты, башҡорт халыҡ көйҙәрен үҙенсәлекле эшкәртеү авторы .


Урындағы башланғыстарға ярҙам итеү программаһына өс йөҙ миллион һум\nБыйыл проектта ҡатнашыусылар менән бер рәттән уны финаслау ҙа күпкә артты. Шулай ҙа берҙәм эшкә халыҡ та әүҙем ҡушыларға тейеш, ти программа авторҙары. Айырыуса, эшҡыуарҙар. Урындағы башланғыстарҙы тормошҡа ашырыуҙа бизнестың өлөшө ниндәй булырға тейеш? Был һорау баш ҡалала үткән кәңәшмәлә өйрәнелде.\nКүптән түгел генә был урында үткеһеҙ йырын һәм шырлыҡ булыуын күҙ алдына ла килтереүе ауыр. Йылайыр ауылы уртаһындағы бушлыҡта барлыҡҡа килгән балалар майҙансығы хәҙер кескәйҙәрҙең яратҡан урыны.\nУйын майҙансығы Йылайырҙа йәшәүсе халыҡтың кескәйҙәргә бүләге. Балалар уйнарлыҡ урын булдырыу тураһында улар күптән хыялланған. Урындағы башланғыстарға ярҙам итеү программаһы барлыҡҡа килеү менән халыҡ бер тауыштан майҙансыҡ төҙөтөргә ҡарар иткән.\nИван Семенов, Иван-Ҡыуалат ауылының инициатив төркөмө етәксеһе: «Трактор һатып алыуға беҙгә 913 мең һум аҡса кәрәк ине. Шуның 60 меңен ауыл халҡы йыйыҙы. Тағы ла 121 мең һумды бағыусылар өҫтәне. Кешеләр аҡсаны бик теләп тапшырҙы, сөнки трактор юҡлығы үҙәккә үткәйне. Ауылда техника бар ул, әммә һәр ваҡыт инәлеп йөрөгө килмәй. Шуға был программала ҡатнашырға булдыҡ».\nЙылайыр районы урындағы башланғыстарға ярҙам итеү программаһына иң тәүге һәм әүҙем ҡушылыусыларҙың береһе. Уның ярҙамында төбәктә байтаҡ көнүҙәк социаль мәсьәләр хәл ителгән. Ауылдарҙа һыу үткәрелгән, юл һалынған, урамдар яҡтыртылған.\nПрограмманың географияһы киңәйеү менән ҡаҙнанан бүленгән аҡса күләме лә бермә-бер артҡан. Быйыл 487 урындағы башланғысҡа ярҙам итеү өсөн 3 йөҙ миллион һум аҡса бүленәсәк. Программаны ойоштороусылар әйтеүенсә, был эшкә йүнселдәрҙе әүҙемерәк йәлеп итеү кәрәк. Эшҡыуарҙар ярҙамы менән был программа күпкә һөҙөмтәлерәк булыр ине, ти белгестәр.\nРида Собханғолова, Башҡортостандың финанс министры: «Кәңәшмәлә беҙ эшҡыуарлыҡ даирәләрен социаль мәсьәләләрҙе хәл итеүгә әүҙемерәк йәлеп итеү, программала ҡатнашыусыларға ҡаралған ташламалар, хәүеф ихтималлығын тикшерәсәкбеҙ. Һәр хәлдә өс яҡ өсөн дә отошло , уртаҡ фекергә килергә тейешбеҙ».\nПрограмманы тағы ла киңерәк йәйелдереү юлдары ,уның авторҙары-бөтә донъя банкы вәкилдәре менән өйрәнелде. Халыҡты бюджет процессына йәлеп итеү, йәмғиәткә тәү кәрәк объекттарҙы ғына финанслау юғары һөҙөмтәләр бирә. Республика иһә киләсәктә ошо өлгөлә тағы ла бер нисә проект башларға иҫәп тота.


Мәләүездәр - “Пятница” телеканалында\n12 Ноябрь 2020, 13:10\nТимур Родригез алып барған “Орел и решка” тапшырыуын ҡарарға яратҡандар 10 ноябрҙә Восточный ауылы үҙешмәкәрҙәренең ҡот ҡойоу һәм мейе ултыртыу йолаһын ҡараны.\nБилдәле булыуынса, “Пятница” телеканалы ижади төркөмө беҙҙең районда йәй көнө булып китте. Бер сәғәтлек тапшырыуҙа алып барыусылар Регина Тодоренко һәм Тимур Родригез республикабыҙҙы төрлө ракурстан, йәғни ҡабатланмаҫ тәбиғәтен, туризм, мәҙәниәт үҫешен, башҡорт халыҡ көнкүрешен, аҙыҡтарын, традицияларын күрһәтте. Бал тартып та, бейә һауып та, ҡымыҙ, буҙа эсеп тә ҡаранылар.\nТапшырыуҙа төшөүгә Восточный ауыл клубының “Мираҫ” фольклор коллективы саҡырылды. Мәстүрә Ҡунаҡбаева, Миңнурый Ибраһимова, Рәсилә Байрамғәлина үрҙә атап кителгән халыҡ дауаларын күрһәтте. Тимур Родригез йолаларҙың һәр этабын ҙур ҡыҙыҡһыныу менән күҙәтте.\n-Мейе ултыртыу, ҡот ҡойоу кеүек халыҡ дауаларын әсәйемдән өйрәндем, - ти Мәстүрә Ҡунаҡбаева. -Тапшырыуҙа беҙ халҡыбыҙҙың дауалау алымдарын күрһәттек. Халыҡ медицинаһы башҡорт фольклорының бер өлөшө булып тора. Тапшырыуға Рәсәй халҡына шуны күрһәтеү маҡсаты менән барҙыҡ. Былтыр беҙ “Рәсәй-1” телеканалының “По секрету всему свету” программаһында ҡатнашҡайныҡ. Беҙҙең хаҡта мәғлүмәт Өфөлә ҡалғайны, шуға ла беҙҙе бында тағы саҡырҙылар.


Урал Килсенбаев БР Башлығы Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары итеп тәғәйенләнде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n13:31, 16 июля 2019 Иҡтисад\nУрал Килсенбаев БР Башлығы Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары итеп тәғәйенләнде Фото: Фото: сайт Главы РБ\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәте етәксеһенең эске сәйәсәт буйынса урынбаҫары итеп Урал Килсенбаев тәғәйенләнде. Бының туралағы ҡарарға БР Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров ҡул ҡуйҙы тип хәбәр итә төбәк етәксеһенең матбуғат хеҙмәте.\nУрал Таһир улы Килсенбаев 1982 йылдың 1 июлендә Күгәрсен районының 2-се Юлдыбай ауылында тыуған. Башҡорт дәүләт университетын, Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын тамамлаған.\n2004 йылдан БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитетында әйҙәүсе белгес булараҡ эш башлаған.\n2007–2009 йылдарҙа – БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитетының бүлек начальнигы.\n2009–2011 йылдарҙа – Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының бүлек начальнигы.\n2011–2012 йылдарҙа – БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының бүлек начальнигы.\n2012–2015 йылдарҙа – Өфө ҡалаһы ҡала округының Йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты рәйесе.\n2015–2018 йылдарҙа – Өфө ҡалаһы ҡала округының Совет районы хакимиәте башлығы.\n2018–2019 йылдарҙа – Башҡортостан Башлығы Хакимиәтенең Ижтимағи-сәйәси үҫеш идаралығы начальнигы.


Радий Хәбиров «Айыҡ ауыл» республика конкурсы еңеүселәрен һәм призерҙарын бүләкләне // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n11:40, 9 апреля 2021 Йәмғиәт\nӨфөлә «Айыҡ ауыл» республика конкурсы финалсыларын бүләкләү тантанаһы уҙҙы. Ауылдар дүрт категорияға бүленде: эре, ҙур, урта, бәләкәй. Тәүҙә Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров «Айыҡ ауыл»дың финалына үткән 12 ауылдың экспозициялары менән танышты.\nРайон хакимиәттәре башлыҡтары һәм ауыл халҡы Радий Хәбировҡа ауылдарҙың тарихы, грант аҡсаһын нимәгә тотонорға йыйыныуҙары тураһында һөйләне.\nХәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, былтырғы конкурс йомғаҡтары буйынса Башҡортостан Башлығы бүләк фондын арттырҙы, һөҙөмтәлә дөйөм бүләк фонды 40 миллион һум тәшкил итте. Еңеүселәргә 5 миллион һум тапшырылды, икенсе урынға – 3 миллион һум, өсөнсө урынға – 2 миллион һум.\nБүләкләү тантанаһын асып, республика етәксеһе «Айыҡ ауыл» конкурсын бик халыҡсан булыуын билдәләне.\n«Илебеҙҙең башҡа төбәк башлыҡтары менән аралашҡан ваҡытта мин һәр ваҡыт республикабыҙҙа халыҡтың яҡынса 40 проценты ауылда йәшәүе тураһында ғорурланып һөйләйем. Ауылда йәшәгән кешеләр – ауылдың йәне ул. Ауылдың үҫеше, яңы ғаиләләрҙең барлыҡҡа килеүе, балалар тыуыуы беҙҙең өсөн бик мөһим. «Айыҡ ауыл» конкурсына яңы көс бирҙек. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һуңғы йылдарҙа республикала суррогат алкоголь күп һатыла башланы, хәмерҙән ағыуланып үлеү осраҡтары артты. Ҡайһы бер райондарҙа суррогат менән сауҙа итеүселәргә ҡаршы «хәрби операциялар» ойошторорға тура килде. «Айыҡ ауыл» конкурсы ла ошо йәһәтттән беҙгә ярҙам итте. Конкурс халыҡты, ауылдаштарҙы берләштерә. Ҡыҙыҡһыныу бар, кешеләр яҡшыраҡ йәшәргә теләй. Конкурс күп милләтле», — тине Радий Хәбиров.\nМеңдән ашыу кеше йәшәгән эре ауылдар араһында беренсе урынды Учалы районы Илсе ауылы яуланы, икенсе урында – Өфө районы Шамонин ауылы, Тәтешле районы Шүлгән ауылы өсөнсө урынды алды.\nҘур ауылдар араһында беренсе урында – Күгәрсен районы Исем ауылы, икенселә – Бөрө районы Бахтыбай ауылы, өсөнсөлә – Әбйәлил районы Таштимер ауылы.\nУрта ауылдар категорияһында: Стәрлетамаҡ районы Күсәрбай ауылы, Ҡыйғы районы Иҫке Мөхәмәт ауылы һәм Бөрйән районы Брәтәк ауылы.\nБәләкәй ауылдар араһында Баймаҡ районы Түбәнге Яйыҡбай ауылы еңеү яуланы, «Айыҡ ауыл»дың көмөш призерҙары – Көйөргәҙе районы Яҡут ауылында йәшәүселәр, өсөнсөлә – Благовар районы Үрге Ҡарғалы ауылы.\nЕңеүселәр һәм призерҙар финалсылар дипломы һәм аҡсалата сертификаттар менән бүләкләнде. Әйткәндәй, 12 финалсы араһында тауыш биреү «Голос РБ» порталында ойошторолдо. Еңеүселәрҙе һәм призерҙарҙы республика халҡы билдәләне.


Рөстәм Хәмитов Вьетнам Социалистик Республикаһы делегацияһы менән эш осрашыуы үткәрҙе // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\n15:57, 23 марта 2012 Сәйәсәт\n— Вьетнам менән беҙҙең мөнәсәбәттәргә килгәндә, әлбиттә, улар тейешле кимәлдә үҫтерелмәгәндер. Былтыр тауарҙар әйләнеше күләме 1 миллион АҠШ долларына ла етмәне, 2010 йылда был һан яҡынса 20 миллион доллар тәшкил иткәйне. Шулай ҙа һеҙҙең ил предприятиелары менән әүҙем эшләйбеҙ. Республикала Вьетнам компаниялары ҡатнашлығында иҡтисадтың төрлө тармаҡтарында эшләгән 60-тан ашыу предприятие булдырылған. Ғилми тикшеренеү институттары араһында ла бәйләнештәр бар. Башҡортостан вуздарында Вьетнамдан 70-тән ашыу студент һәм аспирант белем ала. Шуға күрә ҙур эш башлау өсөн нигеҙ бар, — тине Рөстәм Хәмитов.\n— Тәү сиратта, беҙҙең машиналар эшләү комплексы продукттарын ҡарарға тәҡдим итер инем. Был Күмертаү ҡалаһында эшләнгән вертолеттар ҙа. Уларға һорау һиҙелерлек артты, улар ҡатмарлы шарттарҙа үҙҙәренең яҡшы эшләүен күрһәтте. Һеҙҙең белгестәрҙә был техника ҡыҙыҡһыныу уята алыр, тип уйлайым. Шулай уҡ беҙҙең предприятиелар Вьетнамға бәләкәй гидроэнергетика һәм электр станцияларын поставкалай алыр ине. Һеҙҙең ГЭС-тарҙа уларҙы яңыртыу, шулай уҡ хеҙмәтләндереү йәһәтенән эшләй алырлыҡ предприятиеларыбыҙ ҙа бар, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.\n— Беҙ диалог алып барыу өсөн асыҡ, бәйләнештәрҙе үҫтерергә теләр инек. Беҙҙең бизнестың Вьетнам эшҡыуарҙары һәм сәнәғәт предприятиелары менән хеҙмәттәшлек итеүен теләйбеҙ. Граждандарыбыҙ Вьетнамға яҡшы мөнәсәбәттә. Беҙҙең ил Вьетнамға һәр саҡ ярҙам иткән – элек тә, һәм әле лә беҙ бергә эшләйбеҙ. Шуға күрә элекке тарихи бәйләнештәр менән файҙаланып, эшлекле мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү зарур, тип уйлайым. Шуға күрә беҙ әүҙем, дуҫтарса эш итеүгә әҙер, — тип белдерҙе Башҡортостан Президенты.\n— Хеҙмәттәшлек итеү өсөн ҙур мөмкинлектәр булыуын күрәбеҙ. Вьетнам менән Рәсәй Федерацияһы араһындағы мөнәсәбәттәр һуңғы йылдарҙа барлыҡ йүнәлештәр буйынса ла бик һөҙөмтәле үҫтерелә. Был сәйәси, иҡтисади йәһәттән, оборона һәм хәүефһеҙлек өлкәһендә, халыҡ-ара мәсьәләләр буйынса ла хеҙмәттәшлек итеүгә ҡағыла, — тип белдерҙе Вьетнам дипломаты.


Бөрйән ул Шүлгән генә түгел... » Архив газеты "Йәшлек"\nАяғың тәп итмәй, ауыҙың сәп итмәй.\nЙондоҙнамә 14 - 20 июнь\nБөрйән ул Шүлгән генә түгел... Республика йылы\n– Ҡайҙа киттегеҙ? – таныштар, машинаға палатка тейәгәнде күреп, ҡыҙыҡһыныу белдерҙе.\n– Бөрйәнгә! – тип яуапланыҡ шат тауыш менән.\n– Шүлгәнташ мәмерйәһенәме?\n– Юҡ, Килдеғол ауылына.\n– Ә унда нимә бар? – ысын күңелдән аптыранылар. Ысынлап та, тәбиғәттә ял итергә яратыусылар ошоғаса Бөрйәнгә йә Ағиҙел буйлап һалда йөҙөргә, йә Шүлгәнташтағы боронғо һүрәттәргә ҡарарға йөрөһә, был юлы беҙ Килдеғол мәктәбенең тарих һәм география һөйөүселәре тарафынан һалынған өр-яңы маршрутты һынарға юлға сыҡтыҡ («беҙ» тигәнем «Йәшлек», «Шоңҡар» һәм «Таң» баҫмаларының хеҙмәткәрҙәре). Форсаты ла уңай табылды: сәйәхәтебеҙ таман Матбуғат хеҙмәткәрҙәре көнөнә тура килде. Заманынан алда атлаған мәктәп директоры Инсур Үтәбаев етәкләгән коллектив уҡытыусылары-уҡыусылары беҙҙе киң ҡолас йәйеп, сәк-сәк, ҡымыҙ менән ҡаршыланы. Үҙ-ара танышыуҙы мәктәптең тыуған яҡты өйрәнеү музейынан башланыҡ. Бар эшен тамамлап – һыйырын һауып, һөтөн бороп (бында һөттө айыртмайҙар – боралар, – авт.), ай яҡтыһында клубҡа йыйылған ауыл халҡы менән дә осрашып-танышыу күңелле, йәнле барҙы. Улар беҙҙең сығыштарҙан ҡәнәғәтлек алғандыр, тип ышанғы килә, һәр хәлдә беҙ уларҙан риза ҡалдыҡ. Шуға ла хисләнеп, татлы уйҙарға сумып йоҡлап, икенсе көндө Бөрйән үрҙәрен яуларға әҙер уяндыҡ. Оҙаҡҡа һуҙмай «Беларусь» тракторҙарының арбаһына тейәлештек тә, Гүзәл Сырлыбаеваның гармунына ҡушылып йырлап, сығып та киттек. Тарих уҡытыусыһы Мөнир Фәйзуллин беҙҙе тыуған төйәктәрендә, бәрәкәтле Һарағы ерендә тәбрикләп, һүҙ алды:\n– Ауылыбыҙҙың рәсми исеме – Килдеғол. Беренсе Ватан һуғышында ҡатнашып, Парижғаса еңеүле юл үткән, ике көмөш миҙал менән наградланған, зауряд-хорунжий дәрәжәһе алған Килдеғол Игелек улы Ибраһимов нигеҙләгән ауылдың халыҡ телендә яратып әйтелгән икенсе исеме – «Һарағы», уныһы һыулаған йылғабыҙ исеменән.\nБеҙ, килдеғолдар, тәбиғәттең тарихҡа бай төбәгендә йәшәйбеҙ. Ошо төйәк Бабсаҡбей, Күсәкбей эҙҙәрен һаҡлай. Күсәкбей юлдарының ошо ерҙән үтеүен раҫлау ер-һыу атамаларында – Ҡыҙыл һыйыр, Көрәште, Өмбәт, Ҡарасмансал, Ҡара һыйыр кисеүе. Мөнир Абдулла улы һүҙҙәрен 1980 йылда сыҡҡан «Башҡорт халыҡ ижады» китабының 155-се битендәге юлдар менән нығытып ҡуя: «Ҡара һыйырҙан һуң Күсәк бей Ҡарағөлөмбәтте, ҡыҙыл һыйырға атландырып, Һарағыға килтерә». Унан тыш Килдеғол аша башҡорттоң данлы улы Әхмәтзәки Вәлиди ҙә үткән. Беҙгә лә ҡыпсаҡтарҙың аҫаба ерендә аяҡ эҙҙәрен, йөрәк йылыһын ҡалдырырға насип итте, тип эстән һәр беребеҙ ҡыуанды.\n– Беҙ был сараны ҡарттарыбыҙ, ер-һыу тарихын күсәгилешлелек йолаһы буйынса белеүсе оло быуын кешеләребеҙ бар саҡта, һәр башҡорт ауылы биләмәһендә ойошторорға кәрәк, тигән маҡсаттан сығып эшләйбеҙ, – тип йөпләне коллегаһын мәктәп директоры Инсур Үтәбаев.\n– Мөнир ағай кеүек үҙ ерен бар йөрәге менән һөйгән, тарихты төплө өйрәнгән кешеләребеҙ ҡайҙа ла бар бит. Шуға ла, беҙҙән күрмәксе, башҡалар ҙа үҙ маршрутын булдырыр, тигән ышаныс бар. Һәр хәлдә, беҙ үҙебеҙ республика Хөкүмәтенең «Башҡортостан Республикаһында 2020 йылға тиклем туризмды үҫтереү буйынса комплекслы программа тураһында», «2008 – 2011 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының Бөрйән районында туризм индустрияһын үҫтереү» республика программаһы тураһында» ҡарарҙарын кисекмәҫтән тормошҡа ашырырға ниәтләнек.\nКилдеғолдарҙың үҙенсәлекле тарихи урындары буйынса сәйәхәтебеҙ Урыҫ юлынан башланды. Ауыл аҡһаҡалдарының береһе, 1933 йылғы Сабир Көмөшбаевтың һөйләүе буйынса, улар бәләкәй саҡта был юлдан Әүжән урыҫтары тураға Темәскә йөрөгән: «Ҡеүәтле пар аттарҙа елеп килеп төшөрҙәр, сабып менеп китерҙәр ине».\nМөнир Абдулла улы 1925 йылғы Менәүәрә Миңдеғолованың да иҫтәлектәрен ҡәҙерләп һаҡлай: «Бөйөк Ватан һуғышы осоронда улар ошо юлдан Әүжән урыҫтарынан серек картуфты күп ташыған». Урыҫ юлы бөгөн дә буш ятмай, халыҡ йөрөп тора. Беҙҙең дә аяҡтар еңел булып, туристар уны артабан да таҡырайтһын әйҙә, тип теләнек.\nТракторсылар Азамат Ғиләжев, Зөлфәр Мөхәмәтйәнов, Рафаэль һәм Вадим Исҡужиндар беҙҙе йә сәңгелдәктәге кеүек бәүелтеп, йә даңғыр-доңғор шалтыратып-һелкетеп, Урыҫ юлынан сираттағы туҡталҡаға алып барып еткерҙе. Бер нисә сәғәткә гидҡа әйләнгән Мөнир Фәйзуллин һүҙен ошонда дауам итте:\n– Һалҡын, таҙа һыулы тау шишмәһе был. Халыҡ шишмәләп тормай, ҙурлап, Әүҙекте йылғаһы, ти ҙә ҡуя. Һыуҙың ҡотоғо (бөрйәндәр ҡоҙоҡто шулай ти) теремек юлын үҙенең айырым һөйләрлек тарихы булған Әүҙекте исемле мәғрур тау ҡуйынынан башлай. Әүҙекте ике үркәсле, был тирәләге иң бейек тауҙарҙан һанала. Яланғас түбәһендә бүтәгә, ҡылған, һарыҡ йыуаһы кинәнеп үҫә. Айыу өңдәре, болан уйындары, һуйыр ҡарағастары шул яҡтарҙа инде. Бер йылы бөркөтөн дә күреп ҡайттылар.\nӘүҙекте атамаһы «әүеү», «ауыу» һүҙҙәренә бәйле килеп сыҡҡан. Өс ауылдың уртаһында ятҡан был тауға бағышлап борон йыр сығарып көйләп тә йөрөгәндәр:\nУң яғыма ауһам – Ҡолғанам,\nҺул яғыма ауһам – Һарағым.\nТура ғына ауһам – Һарғаям,\nҺеҙҙе, дуҫтар, һағынып һарғаям.\nБыны 1908 йылғы Ғәлиә Көмөшбаева һөйләгәйне. Әүҙекте беҙҙең ауылға нигеҙ урынын өйрәтеүсе лә. Бынан ике йөҙ самаһы йыл элек күрше ауыл Әбделмәмбәттә Игелек исемле ҡарт йәшәгән (архив материалдары буйынса, ул дәүерҙәрҙә ауыл «Абдулмамбетово-Иглеково» тип аталған). Игелектең алты улы була. Малайҙарының көсөнә таянып, ҡарт йылҡыны күп көткән. Улдары көҙгөһөн йылҡыларҙы Әүҙектегә тибенгә алып килер булған. Бер яҙын аттарын тауҙан көньяҡҡа турараҡ төшөрөп алып ҡайтҡанда, әлеге ауылыбыҙ урынын күреп, бик оҡшатҡандар. Унан, аталарының фатихаһы менән Килдеғол, Миңдеғол, Исҡужа, Һағынбай исемле улдары бында килеп төпләнгән.\nӘүҙекте ҡуйынынан бер нисә шишмә урғылып сыға. Беҙ туҡтаған шишмә шуларҙың береһе, ул Оҙонсалға ҡоя. Ҡуҙғалып киткәндә, Мөнир ағай һөйләгән шиғыр һаман ҡолаҡ төбөндә яңғырағандай ине:\nӨлкән Әүҙектенең тәрән үҙәгенән,\nТабып алдыҡ болан мөгөҙө,\nТуғыҙ саталыһын. Ташлап киткән уны,\nБоландың боланы – үгеҙе....\nБорон, тәбиғәт бөтөн, ыуыҙ ғына саҡта ҡая ҡырласында ҡыр кәзәләре тулып йөрөгән. Ҡая өҫтөнән ғорур ҡарап торор булғандар. Һуғыш осоронда, унан һуңғы ҡыҫынҡы йылдарҙа ҡыр кәзәләренә килдеғолдар һунарға иркен йөрөгән. Бөгөн иһә ҡоралайҙар күренмәй, тик ер-һыуҙың атамаһы Кәзә ташы булып нығынып, боронғо хәлен күҙ алдына баҫтырырға форсат бирә. Кәзә ташы ҡатнаш урманлы тау, битләүендә рәхәтләнеп селек үҫә. Яҙғыһын ҡаяларынан йүкә йыуаһы йыялар. Түбәһендәге урманлығында көртмәлеһе лә күп. Заманында шул тирәләрҙә бурһыҡ оялары ла байтаҡ булған.\nКәзә ташының ике яғынан ике кескәй йылға ағып төшөп, мөйөштә ҡушыла ла, артабан Оҙонсал булып юлдарын дауам итә.\nМөнир ағайҙың һөйләүенсә, көҙҙәрен был тирәлә айыу иркен йөрөүсән. Бер йыуан ҡарағайҙа һунарсыларҙың элекке таҙғағы ла һаҡлана. Бер йылы ошо тирәлә айыу һыйырҙы йыҡҡас, һунарсы ағайҙар таҙғаҡта аңдып ултырып, һөмһөҙҙө атып алған. Килдеғол азаматтары Ғәлимйән Яхин, Әмир Исхаҡов (мәрхүм), улы Хәбир, Хәйҙәр Әйүпов, улы Фәнилдең (мәрхүмдәр) һунарсы даны һаман да халыҡ телендә.\nМөнир Абдулла улы, Кәзә ташының хозурлығынан илһамланып, ауылдарында йәшәп киткән шағир Булат Тимерғәлиевҡа арнап сығарылған шиғырын уҡып ебәрҙе:\nКәзә ташын нур солғаны,\nКилеп ҡайт, Булат.\nЯҙын унда ниндәйен шәп! –\nКүреп ҡайт, Булат...\nҠарағасйорт тигән ерҙән, бик оҙон үҙәктән, килә был йылға һәм Һарағыға ҡоя. Элегерәк эре-эре балыҡтары ла булған, тип һөйләйҙәр. Халыҡ телендәге Оҙонсал атамаһы, дөрөҫөндә, Оҙонса ул. Урғылып сыҡҡан ҡотоғонан алып юлы оҙон тауҙар теҙмәһе үҙәненең бер уңына, бер һулына сығып, йыландай һуҙылып ағып ята. Оҙонсал буйында элек бесән эшләгәндәр, түбән яғында ҡымыҙ бешкәндәр, картуф сәскәндәр. Оҙонсалдың Һарағыға ҡойған ерендә етмешенсе йылдарҙа сайыр һыҙыусылар, урман ҡырҡыусылар йәшәгән утар булған. Хәҙер ул утар юҡ. Бәлки берәй заман ауыл йәштәренең берәйһе матур биләмәлә өй һалырға батырсылыҡ итер. Ә әлегә тарих уҡытыусыһында утарҙа йәшәгән һуңғы кешеләр тураһында иҫтәлек-яҙма ғына һаҡлана.\nРәхимйән Шәмсетдин улы Яхин 1930 йылда тыуған. Йәшләй генә фажиғәле һәләк булған. Үҙенең 24 йыллыҡ ҡына ҡыҫҡа ғүмерендә исеме бөгөн дә телдән төшмәҫлек нимә эшләгән һуң?\n– Бер һөйләм менән быға шулай яуапларға була, – ти Мөнир Абдулла улы, – ирмен тигән ир кеше нимәгә һәләтле – шуны ул үҙенсә иҫбатлаған, йәғни 97 килограмм 600 грамм ауырлығындағы ташты эйәрле аты аша алып ырғытҡан.\nРәхимйән ташы 1994 йылдан алып район һабантуйындағы спорт ярыштары программаһынан төшмәй. Таш күтәреүҙә алдынғылыҡты бирмәгән Салауат Аҫылбаев, Даян Хамматов, Фаяз Әхмәтов, Хәйҙәр Күлбирҙин һәм башҡа бәһлеүән егеттәр – килдеғолдарҙың ғорурлығы.\nБыйылғы һабантуйҙа Учалынан килгән ҡунаҡ егет таш күтәреүҙә иң юғары һөҙөмтә күрһәтеп, беренсе урынды яулаған. Таштың даны беҙҙең ир-егеттәрҙең дә ҡанын ҡайнатты. «Шоңҡар»ҙың биҙәлеш мөхәррире Байрас Ҡыуандыҡов, башҡа ир-егеттәребеҙ түҙеп торамы инде, шунда уҡ үҙ көсөн күрһәтергә ашыҡты. Хатта ҡатын-ҡыҙҙар ҙа ташҡа йәбеште, көстәрен самалап ҡараны. Һай, сәмлеләр ҙә һуң үҙебеҙҙекеләр...\nСираттағы туҡталҡа бик аяныслы яҙмыш менән бәйле ине. Мөнир ағайҙың бәйән итеүенсә, Хәкимйән Юнысов исемле ағай 1943 йылда һул ҡулынан яраланып, һуғыштан ҡайта. Ауылда эш күп, ашарға юҡ. Хәкимйән һунарға сыға, атҡанын ауылдаштары менән бүлешеп, халыҡты аслыҡтан ҡотҡарырға тырыша. 1930 йылда Башҡорт дәүләт ҡурсаулығы ойошторолғас, күпләп марал килтергән булалар. Үкенескә күрә, бүреләр ҙә ҡотороноп үрсей, маралдарға көн бөтә. Ҡурсаулыҡ хеҙмәткәрҙәре бүреләргә һарыҡ ағыулап һалырға мәжбүр була. Хәкимйән сираттағы һунарына сыҡҡанында шуны күреп ҡалып, өйҙәгеләргә урманда ятҡан һарыҡ хаҡында әйтә. Иртәгеһенә әсәһе Хәмиҙә инәй ҡырпаҡ ҡарҙа эҙҙәрен ҡалдырып, Бертеш яғына сыға. Теге һарыҡты табып ала ла, өтөп бер аҙ итен ашай һәм һарыҡты йөкмәп ҡайтырға сыға. Ошо урынға килеп ҡолап, йән бирә. Ауылдашы Нәғимә Илсеғолова бер-ике ҡатын-ҡыҙҙы эйәртеп килеп, уны ерләп ҡайта.\nҺуғыш афәте арҡаһында фажиғәле вафат булған Хәмиҙә инәйҙең зат-ырыуының шәжәрәһе мәктәп музейында бар.\nБыл бәләкәй генә тау шишмәһенең ҡотоғо кисеүҙән саҡ ҡына өҫтәрәк. Матур ғына итеп ағып ятыр ине лә, был яҡ – мал аяғының аҫты, ауыл көтөүҙәре ошонан үтә. Әммә Ташкисеү бирешмәй, тапалыуға ла ҡарамай, аяуһыҙ ҡояш эҫеһенән өтөлөүгә лә ҡоромай, үҙ юлын белеп кенә, тыныс ҡына аға ла аға.\n– Өндәшмәй генә ҙур эштәр башҡарған кешеләргә оҡшатам мин Ташкисеүҙе, – шағир йәнле Мөнир Абдулла улы ошондай шишмә-йылғаларға төбәп шиғыр ҙа сығарған:\n...Ләкин йылға – моңло бала,\nБер аҙға ла тынмай ғына,\nТын да алмай тыңла ғына:\nЙырлай ғына, йырлай ғына....\nӨҫкө яғы бер аҙ емерелеп төшкән, ә шулай ҙа мөһабәтлеген юғалтмаған ағас вышка ҡаршыланы беҙҙе сираттағы туҡталышта. Бындай маяҡтар районда 1958 – 1960 йылдарҙа яҡын-тирәләге Көрәште, Һәүәнәкташ, Мәтәл, Аҡбейек һәм башҡа бейек тау түбәләренә төҙөлгән. Бөгөн тик ошо берәү генәһе ҡалған. Уларҙы биләмәләрҙе кварталдарға бүлеүҙә, ярынты һалыуҙа файҙаланғандар, янғын хәүефһеҙлеге ролен дә үтәгәндәр.\nКилдеғолдар, был вышка беҙҙең өсөн Париждағы Эйфель башняһынан да ҡәҙерлерәк, сөнки ул беҙҙең маяҡ, беҙҙең биләмәнең бер үҙенсәлекле күренеше, ти ғорурлыҡ менән.\nЕте иләү – башҡортомдоң ете ырыуымы?\nТәбиғәттә ғәжәп хәлдәр күп. Уларҙың серен асып та бөтөрлөк түгел. Бына тағы «ғәжәп хәл”гә бер миҫал. Эре-эре ете иләү бер тирәлә генә урынлашҡан. Мөнир Абдулла улы, ауыл көтөүен көтөргә сираты еткәс, ошо урынға килеп сыға. Бәләкәй күбә дәүмәлендәге ете иләүҙе күреп, хайран ҡала: «Әйтерһең дә, башҡортомдоң ете ырыуы... Ҡырмыҫҡалары эре, эшсән». Биләмәлә ундай башҡа иләүҙәр юҡ. Шуныһы ла ғәжәп – айыу теймәй. Ә бит был тирә урман хужаһының аулаҡ мөйөшө һанала. Малдың да иләүҙәрҙе туҙҙырмауына аптырап, «Йәшлек», «Таң» гәзиттәре, «Шоңҡар» журналы, Килдеғол мәктәбе коллективтары иләүҙәрҙе бүлешеп кәртәләп ҡуйҙы. Тарихта ҡалырлыҡ мөһим ваҡиғаны объективҡа индерер өсөн, ҡырмыҫҡаларҙан тешләнә-талана фото төштөк. Мөнир ағай әйтмешләй, «килеп сыҡты эшсәндәрҙең ныҡлы дәүләт-йорттары».\nСаф һауаға иҫереп, ялбыр ҡарағай үҫкән иркен яланға килеп еттек. Бынан бар тирә-яҡ ус төбөндәге кеүек күренә – тыуған төйәгебеҙ өсөн ғорурлыҡ тойғоһо хатта йөрәкте тулата! Ҡарағасйорт тип атала был урын. 1930 йылда биш ауылды берләштергән «Урал» колхозы ойошторолоп, бригадаларҙа малсылыҡ фермалары төҙөлгәс, ошонда, Ҡарағасйортта, Ҡыпсаҡ фермаһының тәүге йәйләүе була. Йәйләүҙекеләр кистәрен ҡалҡыу ергә, таштар янына килеп ултырырға, төрлө темаларға әңгәмәләр ҡорорға, Сабирйән Мөхәмәтҡоловтың шиғырҙарын, ҡурай моңдарын, халыҡ йырҙарын башҡарыуын тыңларға яратҡан. Таҡмаҡ-көйҙәр аҫтында бейеп тә күңел асҡан халыҡ. Ошо ҡотло урынға килдеғолдар Әбделмәмбәт урта мәктәбе уҡытыусыһы, рухлы егет Зиннур Боҫҡонов ярҙамында яңылыҡ индергән: Ҡыпсаҡ ырыуы тармаҡтарынан композиция төҙөгәндәр. Уйып ырыуҙар исеме яҙылған, ырыу тамғалары һуғылған ябай ҡарағай бүкәндәренән торған бына тигән мәғәнәле урын барлыҡҡа килгән.\nМаршрутыбыҙ тағы ла бер фажиғәле урын аша үтте. 1950 йылдың майында егермегә яҡын кеше сайыр эшендә йөрөгәндә, айыу һөжүм итеп, Өмөкамал исемле ҡыҙҙы талай. Мылтыҡтары булмағас, уны ҡотҡара алмайҙар, ҡыҙ тән яраларынан йән бирә. Өмөкамалды тыуған ауылы Янһарыға алып барып ерләйҙәр, ә исеме, әйтерһең дә, кешеләрҙе йыртҡыс хайуандан һаҡ булырға өндәп, атама булараҡ ошонда ҡала.\nБертеш тип аталған сираттағы төйәк тә – үҙенсәлекле. Атаманың килеп сығыу тарихы Муса Фәйзулла улы Исҡужиндың (1908 – 1968) һөйләүе буйынса (Әбделмәмбәттә йәшәгән хаҡлы ялдағы уҡытыусы Зәкиә Муллағолова яҙып алған) былай: бик борон был урында йәйләү тотоп, мал бағып йәшәгәндәр. Йәйләүҙә бик теремек, эшкә бөтмөр әбей була. Уның итексе булараҡ та даны сыҡҡан. Күнде тегер өсөн ныҡ еп кәрәк. Уны малдың арҡа һөйәге буйындағы һеңерҙән эшләгәндәр. Һеңерҙе алып киптергәндәр, унан туҡмаҡ менән туҡмап, төйөп йомшартҡандар. Шунан семтеп-семтеп тетәләр. Урыны менән тешләп тартып та сираталар. Итексе әбей туҡмап йомшартылған һеңерҙе теше менән тартып ултыра икән. Эргәһендә уйнап йөрөгән балаларҙың береһе: «Өләсәй, тештәрең бөтә инде, улайтып тештәп тартҡасың, ана бит ауыҙыңда бер генә тешең ҡалған», – тигән. Әбей ыжламай ҙа: «Тешем берәү генә булһа ла, эшкә бик ярап ҡала әле», – тип һеңерҙе һаман да һыҙыра ла һыҙыра, имеш. Ана шунан ҡалған да инде Бертеш атамаһы.\n– «Беҙҙең бөрйән – ҡуйы урман» тип йырҙа йырлана, – тип аңлатты оҙатып йөрөүсебеҙ кедр урманының барлыҡҡа килеүен, – ҡуйы була инде, орлоҡ төшөп тәбиғи үҫеүенән тыш, кеше көсө менән дә урмандар ултыртылғас. Үткән быуаттың урталарында Бөрйәнгә кедр үҫентеләре килтерелә һәм беҙҙең тәбиғәт өсөн ят булған был үҫентеләрҙе районда эксперимент рәүешендә бер нисә урында ултырталар. Беҙҙәгеһе – Бертеш буйында. 60 төп самаһы кедр. Уны ултыртыуҙы ойоштороусы – урмансы булып эшләгән ауылдашыбыҙ Муса Исҡужин.\nКедр йомшаҡ ағас, йәш үҫенте сағында уны маралдар яратып кимерә. Шунлыҡтан уларҙы тимер сым тартып кәртәләп ҡуйғандар. Хәҙер үҙенсәлекле урманлыҡ мандып, матур ғына булып үҫеп килә. Беҙ, тәбиғәт балалары, урманда – Һарына, тау битендә ҡымыҙлыҡ ашаһаҡ, бында йүгереп йөрөп, кедр сәтләүеген эҙләп ҡараныҡ, әммә тапманыҡ. Ә бит кемдеңдер өлөшөнә шул сәтләүектәрҙән ауыҙ итеү ҙә бәхете эләгәсәк.\nУҡытыусы, репрессия ҡорбаны, Әбделмәмбәт ауылы кешеһе Сабирйән Мөхәмәтҡолов – үҙенең яҙмышы менән Бөрйән районының тарихын яҙыусы кешеләрҙең береһе. Мөнир Фәйзуллин уның исемен халҡына кире ҡайтарыуға ҙур өлөш индергән. Сабирйән сәсәндең үҙ ҡулы менән яҙылған «Түңгәккә» тигән шиғыры ҡулына эләккәндән һуң, Мөнир ағай эҙәрмәнлек эшенә тотоноп китә. Түңгәкте – ғәзиз ҡомартҡыны табыр өсөн әллә күпме урман гиҙергә тура килә үҙенә. Йылҡы көтөүсеһе, һунарсы Хәбир Исхаҡов менән бергә Бертеш яланынан сығып килгән ерҙә тап итәләр уны: йыуанлығы ике ҡоласлыҡ, бейеклеге ике метрлыҡ ҡарағас түңгәктә Сабирйән сәсән 1932 йылдың 17 июлендә һыу һәм яҡтылыҡ төшмәҫлек урын әтмәләп, шиғырын химик ҡәләм менән яҙып ҡуйған. Был түңгәк хәҙер Килдеғол мәктәбе ҡарамағында.\n– 2006 йылда өлкән синыф уҡыусылары менән бергә уны кәртәләп, яҙма ҡуйҙыҡ, – ти Мөнир Абдулла улы. – Данлы зыялы кешеләребеҙҙең исеме ерҙә ятырға тейеш түгел, балалар уларҙы белеп үҫһен.\nМатбуғат һабантуйы уҙған ер\nТайфур Шәмиғоловтың сабынлығын үҙебеҙсә шулай атаныҡ. Бында төрлө конкурстар, ярыштар, уйындар күп үтте: футбол, пейнтбол, сыбыҡ ат сабыш, көршәк ватыш... Уйын-көлкө, йыр-моң бер мәлгә лә тынманы. Матбуғат һабантуйы дуҫлыҡ һабантуйына әйләнде – хәрәмләшеүһеҙ ҡайҙа ла дуҫлыҡ еңде. Ҡунаҡҡа саҡырған мәктәп директоры Инсур Үтәбаевҡа, сабынлығында ял итергә рөхсәт иткән Тайфур ағайға, беҙҙе оҙата йөрөүсе ауыл фельдшеры Ғәлиә Исҡужинаға, тарихи маршруттың авторы, гид Мөнир Фәйзуллинға, архитекторы Зиннур Боҫҡоновҡа, мәктәп хеҙмәткәрҙәре Ринат һәм Альберт Яхин, Сабит Билалов, Рафаэль Исҡужин, Радик Ҡорманғолов, Ғәлим Исхаҡовҡа ҙур рәхмәт. Байрамды ойоштороуҙа ярҙам иткән шәхси эшҡыуарҙар Гөлсөм Монасипова, аталы-уллы Кәрим һәм Вадим Исҡужиндар, Раян Шахниязовҡа, ашнаҡсылар Гөлнара Сафина, Гүзәл Ҡорманғолова, Эльвира Миңдеғоловаға, клуб хеҙмәткәрҙәре Резеда Исхаҡова, Ғәзимә Әйүпова, Нәзилә Исҡужинаға, уҡыусылар Гөлфинә һәм Филиә Исҡужиналар, Сөмбөл һәм Рәүилә Исхаҡовалар, Наҙгөл Билаловаға, Әбделмәмбәт ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Фәриҙә Ҡорманғоловаға ла рәхмәтебеҙ сикһеҙ.\nҒөмүмән, республикала беренселәрҙән булып матбуғат байрамын үткәргән килдеғолдар иң беренсе матбуғат һабантуйын да ойоштороп, тағы ла беҙҙе, журналистарҙы, һоҡландырҙы. Килдеғол маршрутында, «Һуңғы герой» тапшырыуың ситтә торһон, әллә ҡайҙағы утрауҙарға йөрөмәй, үҙебеҙҙең Бөрйәндә лә экстримдың хәтәрен күреп-татып була, тигән фекеребеҙ нығынды. Донъяның хозурлығын йәне-тәне менән тойғандарҙың, Башҡортостаныбыҙҙың гүзәллегенә ғашиҡтарҙың һәр кеме ҡыпсаҡтарҙың тыуған төйәген күреп ҡайта ала. Бының өсөн ни бары Бөрйәнгә генә юлланырға ҡала.\nавторы: Нур | 29 июня 2010 | | Фекерҙәр (0)\nҺыртландағы әүлиә шишмәһе\nТырышһаң, барыһы ла була\nКилдеғолға ҡояш килтерҙек\nШәжәрә – ул байрам ғына түгел, ул ҡурай ...\nҒәйнә Иле тураһында риүәйәтт| ...


Баш ҡалала «Лимондар бунты» уҙғарыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала «Лимондар бунты» уҙғарыла\n11:34, 19 октября 2017 Йәмғиәт\nБаш ҡалала «Лимондар бунты» уҙғарыла Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2017 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.\n21 октябрҙә «Йәшелдәр» партияһының төбәк бүлексәһе баш ҡалабыҙҙа, Өфө лимонарийын яҡлап, «Лимондар бунты» тигән сара уҙғара. Был хаҡта партия рәйесе урынбаҫары, Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу комитеты рәйесе урынбаҫары Руфина Шаһапова хәбәр итте.\nБына нисә йыл инде Өфө урман-техник техникумының уҡыу-тәжрибә хужалығы тирәләй бәхәс тынмай. Эш шунда: 2015 йылда 25 йыллыҡ тарихы булған уникаль үҙәк хужалыҡҡа махсус һаҡланған тәбиғәт биләмәһе статусын биреүҙе һорап ғариза яҙғайны. Бында цитрустарҙың яңы сорттарын сығарыу һәм үҫтереү технологияларын өйрәнәләр. Ләкин иҫәпкә алыу мәғлүмәттәренең төрлө булыуына бәйле тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын алыу процесы туҡтатылды. Дәүләт урман реестры мәғлүмәттәре буйынса, лимонарий биләмәһе — федераль милектең урман фонды ерҙәренә, Дәүләт күсемһеҙ милек кадастры мәғлүмәтенсә иһә тораҡ пункттарҙың ерҙәренә ҡарай. Ғалимдар һирәк осрай торған үҫемлектәр үҫтергән гектарҙарға хәҙер ҡала төҙөүселәре дәғүә итә.\nӨфө лимонарийының яҙмышына битараф булмағандарҙы шәмбе көндөҙгө сәғәт 12-гә Спорт һарайы алдындағы майҙанға саҡыралар.\nТеги: митинг, Өфө лимонарийы


Ярлылыҡҡа иҫе уның тирәләй, тегенсе kuka арон һиңә ярҙам итә башлай. Тәүҙә ҙур булмаған, ә унан һуң барыһы ла, булды тип. Арон уның балалар менән Kuka нигеҙ ‘Sunshine Project’, ҡарауһыҙ бала мәктәптә белем алыу мөмкинлеге дели һин мегаполис ул. Бинаһы, ундағы клиенттарҙы үҙенә сәләмләне Арон Kuka тегенсе, тәҙрә лә бар. Бында килгән һәр кем, һиңә йөрәгемдең иң мегаполис Дели, примерка, бик иркен ашхана аша ғына кәрәк. Уның тауышын ишетергә мөмкин.\n‘Ах, балалар мәктәпкә килә, — ти Арон. Kuka Һин тип йәшәүселәрҙең типик тормош Arora самозанятый урта синыф. Ул parity-ҡыҙҙың лидер булып ҡала. Ул дуҫы менән тренажер залында барҙы. Бөтөнләй килмәһә, яҡшыраҡ ғаиләләргә финанс свести концы менән конца, әгәр ҙә бала була. Бөтә параметрҙар буйынса ашхана хәҙер инде.\nПодъезд ишектәре асыҡ\nстекаться һәм тағы ла: балалар өсөн А. воинство, меблировать Арон ҡыйыҡлы булған. Хәҙер инде бында шулай уҡ икеләтә һәм втройне өҫтәл биләй. Пошив Aroras нисә хеҙмәткәре генә бар. Дели уны ябай бер райондары ҡушылды. Бында өйҙәр һәм фатирҙар буталып урта синыф тора. Кесе пахнуть автомобилдәрҙе газ етлегеү, артҡы ихатала һуң бәхетһеҙлек. Зинһар, ебәрегеҙ: IBAN DE — БИК мөһим һүҙ DEUTDEHH ‘Sunshine Project’. Фонд»йондоҙ»бөтә йылда башлана. Шунда бәләкәй ҡыҙ Arora төшә, һул ҡулы юҡ. Rosini ҙур булмаған саҡтар булды, бәлки, ике йылдан, уны баһалау. Саҙаҡа кинотеатры алдында.\nУл даими килтерә башланы һәм уның ҡатыны, уны бер ни ҙә ашамай. Арон менән kuka паритет-ҡыҙҙар өсөн: ҡарауһыҙ балалар өсөн күберәк тәьмин итә, әммә уның үҙен бер йорттоң ҡыйығын юҡҡа ауырға меблировать. Һеҙ атланып, урам һәм Parity Kuka табып, мөмкин булғанда уларҙы ебәрмәй шунда, сөнки унда булғандарҙы мираҫ күберәк ҡыҫышып. Йортһоҙ aroras уларҙың ата-әсәләре менән килешеү төҙөлә: улар түләү Rosini мәғариф, һаулыҡ һаҡлау һәм туҡланыу. Бының өсөн ата-әсә мәктәпкә ебәрҙе. ‘Өҫтәмә ҡарауһыҙ бала бер нисә көн инде, ул rosini ишетке килә’, — ти Арон. ‘Күберәк һәм был бөтәһелә булманы. Күп балалар тиҙ арала үҙ финанс саралары булырға zehrten, әммә Aroras дауам итә. Юлия Hill стюардесса Брехт аша килгән немецтар ярҙамында, осраҡлы эләгә Aroras пошив. Унда иғәнә йыйыу өсөн уның шул ваҡыттан алып ‘Sunshine Project’ һәм бағыусылар биргән. Инде ‘Sunshine’-бала, уҡытыусы булып эшләйһеңме, табипмы, йәки менеджер, балалар ярҙам ә хәҙер киләһе-быуынға. Арон Kuka артабан эшләргә теләй, беҙҙең урамдағы тағы ла бөтә балалар, кем дә белмәй, нисек һеҙҙе йәки һеҙҙең саҡыра нисә йыл’, — тип һөйләне ул. ‘Мин ябай ғына телем, тип, һеҙҙең бала сағығыҙ бәхетле булған. Шулай уҡ был файлдар cookie ҡуллана сайтында. Беҙ баһалау өсөн файҙаланырға мөмкин биттәре, реклама материалдарына нигеҙләнеп һәм ҡулланып ҡарау өсөн мөхәрририәт. Был беҙҙең өсөн мөһим, сөнки беҙҙә ассортимент реклама. Был сайтты файҙаланыр тип ризалыҡ кукин ҡулланыла. Тулыраҡ мәғлүмәт һәм вариант\n← Чатта Теркәлергә Ч Онлайн Без Һин Һин-Бүлмәгә\nЧатта Теркәлергә Онлайн Һин Булғас →


Сәсәндәр майҙан тотто | «Ашҡаҙар» радиоhы сайты\nСәсәндәр майҙан тотто\nӨфөлә "Урал батыр" эпосын яттан һөйләүселәрҙең Халыҡ-ара конкурсы үтте. Унда йәш сәсәндәр, башҡорт халҡының данлыҡлы эпосын төрлө милләттәр телдәрендә һөйләүселәр - мәктәп уҡыусылары һәм студенттар ҡатнашты. Үҙенсәлекле бәйгегә республиканан, Рәсәй төбәктәренән һәм башҡа дәүләттәрҙән ярты мең самаһы кеше йыйылды. Эпостан өҙөктәр тиҫтәнән ашыу телдә яңғыраны. “Урал-батыр” эпосы башҡорт, рус, татар, сыуаш, мари, инглиз, немец, француз, испан, төрөк, иврит һәм тәүге тапҡыр грек, итальян, ғәрәп, пуштун, тамил, поляк телдәрендә яңғыраны. Халыҡ -ара бәйге быйыл 8-се тапҡыр ойошторолдо, халҡыбыҙҙың рухи мираҫына һөйөү тәрбиәләү, һаҡлау, киләсәк быуынға тапшырыу маҡсатында уҙғарылған бәйгелә быйыл 500 яҡын бәйгесе үҙ көсөн һынаны.


Рөстәм Хәмитов Көньяҡ Корея Илселеге делегацияһы менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Көньяҡ Корея Илселеге делегацияһы менән осрашты\n16:06, 5 июня 2014 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтендә Рөстәм Хәмитов Корея Республикаһының Рәсәй Федерацияһында Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Ви Сон Лак әфәнде етәкселегендәге Көньяҡ Корея Илселеге делегацияһы менән осрашыу үткәрҙе.\nРөстәм Хәмитов, Корея Республикаһы – Башҡортостандың өҫтөнлөклө уҙаҡташтарының береһе, тип билдәләне. Ул шулай уҡ ҡунаҡтарға республикабыҙ, уның иҡтисади хәле тураһында һөйләне. Һөйләшеүҙәр барышында Башҡортостан һәм Корея бизнесмендарының үҙ-ара эш итеү темаһы ҡуҙғатылды.\n— Тауар әйләнеше бик ҙур түгел – 25 миллион доллар самаһы. Дөйөм алғанда ул Башҡортостан Республикаһынан Корея Республикаһына нефть продукттарын поставкалау иҫәбенә барлыҡҡа килә. Кореянан һәм Башҡортостандан инвестициялар юҡ тиерлек. Корея компанияларынан инвестициялар былтыр биш миллион доллар самаһы тәшкил итте. Беҙҙә Корея капиталы ҡатнашлығында ойошторолған бөтәһе 11 предприятие эшләй. Элгәре йыл Сеулда булдыҡ, электрон белем биреү менән бәйле мәсьәләләрҙе өйрәндек. «Самсунг электроникс» компанияһында булдыҡ, әммә был йүнәлеш буйынса ярайһы уҡ алға китеш юҡ әле. Һис шикһеҙ, был өлөштә Корея белгестәрен йәлеп итеү менән артабан да эшләргә тырышасаҡбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов.\nУл шулай уҡ ике республика бизнесы бәйләнештәрендә хәлде үҙгәртеү кәрәклеген билдәләне.\n— Беҙ Корея инвесторҙары өсөн ташламалы эш шарттарын бирергә әҙер. Беҙҙең ҡануниәт хәҙер бындай ташламалар бирә. Корея бизнесмендары делегацияһы беҙгә килһен өсөн күп йүнәлештәр буйынса эшләргә теләйбеҙ. Беҙ аралаша һәм улар менән хеҙмәттәшлек мәсьәләләрен тикшерә алыр инек. Яҡын ваҡыт эсендә бындай үҙ-ара эш итеү өсөн нигеҙ әҙерләргә кәрәк. Илсе әфәнде, Һеҙҙең республикабыҙға килеүегеҙ был эштә ҙур роль уйнаясағына ышанам. Бәйләнештәр хәрәкәтсән үҫешһен өсөн даими ярҙам итергә һәм хәлде контролдә тоторға вәғәҙә бирәм, — тип билдәләне республика етәксеһе.\nВи Сон Лак әфәнде Рөстәм Хәмитовҡа йылы һүҙҙәре һәм ҡунаҡсыллығы өсөн рәхмәт әйтте.\n— Сәфәргә әҙерләнгәндә Башҡортостан Республикаһының бай иҡтисади системаға эйә булыуына, нефть химияһы һәм авиация сәнәғәте үҙәге булып тороуына иғтибар иттек. Билдәләп үтергә кәрәк, Корея Республикаһына һеҙҙең иғтибарығыҙ бар, — тине Илсе.\nУл шулай уҡ билдәләп, Башҡортостан – Корея өсөн мөһим уҙаҡташ, сөнки ул Рәсәйҙә Көньяҡ Урал өлөшөнең сәнәғәт үҙәге булып тора, тине.\n— Бөгөнгө осрашыу беҙҙең өмөттәрҙе аҡланы. Хәҙер Өфөлә яҡтар вәкилдәре уҙғарған бизнес-консультацияларҙың уңышына ҙур өмөт бағлайбыҙ. Беҙҙең бизнесмендар араһындағы эштә уңышлы һөҙөмтәләр бар. Корея Республикаһы һәм Башҡортостан араһында үҙ-ара эш итеүҙә лә оҙаҡламай ысын һөҙөмтәләр булып тип ышанам. Бөгөн беҙҙең мәҙәни сара планлаштырылған. Беҙҙең хеҙмәттәшлектең иҡтисади сектор менән генә сикләнеп ҡалмауына, ә мәҙәниәт, мәғариф буйынса ла үҫешеүенә ышанам, — тине Ви Сон Лак әфәнде.\nТеги: бр президенты,корея республикаһы делегацияһы


Мостай Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһында сәнғәт кафедраһы асылды\nУл Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты менән берлектә эшләйәсәк. Кафедраны асыу тантанаһына юғары уҡыу йорто уҡытыусылары, студенттар килде. Уҡыусыларға беренсе оҫталыҡ дәрестәре ойошторолдо. Киләсәктә белем усағы менән педагогия университеты араһындағы бәйләнеш тағы ла нығыясаҡ. Башланғыс ике яҡ өсөн дә отошло, тип билдәләнде. Берҙән ул балаларға гимназиянан һуң уҡырға инеү өсөн әҙерлек булып торһа, студенттар тәжрибә туплай ала.


Әсәйҙәргә рәхмәт әйтелде » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Әсәйҙәргә рәхмәт әйтелде\nӘсәйҙәргә рәхмәт әйтелде 10.02.2012 // Йәмғиәт\nКүп балалы әсәләргә “Әсәлек даны” миҙалы тапшырыу — күңелле һәм матур тантаналарҙың береһе. Республиканың төрлө төбәктәренән килгән ҡатын-ҡыҙ үҙ-ара аралаша, балалары, ғаиләләре тураһында һөйләшә. Тантана барышында республика етәкселегенә ихлас күңелдән рәхмәт һүҙҙәре еткерелә.\nБыл юлы ла биш һәм унан күберәк балаға ғүмер биргән ҡатын-ҡыҙҙы тәбрикләү йылы мөхиттә үтте. Республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов 59 гүзәл затҡа миҙал тапшырҙы.\n— Әсә булыуҙан да изгерәк һәм мөһимерәк бурыс юҡтыр ул. Һәр бер ғаиләнең йөрәге — әсәй! Бөгөн һеҙҙе ошо тантанаға йыйыу — дәүләттең ғаилә проблемаларына иғтибарлы булыуы билдәһе, — тине ул.\nНаграда алырға килеүселәр араһында, һәр ваҡыттағыса, бөрйәндәргә етеүсе булманы. Был райондан бер юлы һигеҙ ҡатын-ҡыҙ килгәйне. Шулай уҡ Әбйәлил, Әлшәй, Мәләүез, Ҡырмыҫҡалы райондары, Өфө ҡалаһы ла ҡалышмай, уларҙан өс-дүртәр ҡатын булды. Әсәләрҙең күпселеге үҙен бала ҡарауға бағышлаһа ла, араларында эшләп йөрөүселәре лә бихисап.\nӘбйәлил районының Әбделмәмбәт ауылынан килгән 30 йәшлек Земфира Ғибәҙәтова биш балаға ғүмер биреп өлгөргән. Ғаиләлә Заһиҙә, Рамазан, Әминә, Нургиз һәм Гөлсөм тигән матур-матур исемле балалар үҫә. Иң өлкәндәренә 9 йәш булһа, бәләкәсе 2-һен дә тултырмаған әле. Ире “Башавтотранс”та шофер булып эшләй. “Яҡшы эшләгәне өсөн иремә яңыраҡ ҡына миҙал биргәйнеләр, хәҙер мин дә миҙаллы булдым”, — ти ул. Тырыш ғаилә матур йәшәү өсөн төрлө ысулдар таба. Шәхси эшҡыуарлыҡ менән дә шөғөлләнә башлағандар — үҙҙәренең кулинария магазины бар.\n— Иркен өйөбөҙҙә һыу, газ, ванна ҡуйылған — балаларҙы үҫтереү өсөн бөтә шарттар ҙа булдырҙыҡ. Ирем егәрле, барыһын да үҙе эшләне. Баҡсабыҙ, ихатабыҙ ҙа күптәр өсөн өлгө булырлыҡ, — ти ул. — Донъябыҙҙың иң ҙур йәме — балалар, бар тырышлығыбыҙ улар бөтөн, имен тормошта үҫһен өсөн.\nТантанаға килгән ҡатын-ҡыҙҙың барыһының да торлаҡ шарттары ундай уҡ яҡшы түгел. Шуға күрә әсәләр байрамында торлаҡ менән тәьмин итеүҙе тиҙләтеү мәсьәләһе лә күтәрелде.\nТотош уҡырға 1 532\nТотош уҡырға 1 238\nТотош уҡырға 1 544\nТотош уҡырға 1 603\nТотош уҡырға 1 418\nТотош уҡырға 1 621\nТотош уҡырға 1 311\nТотош уҡырға 1 672\nТотош уҡырға 547\nТотош уҡырға 494\nТотош уҡырға 611\nТотош уҡырға 438


Дәүләкәндә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың йорт-музейы экспозицияларын яңырта // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nДәүләкәндә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың йорт-музейы экспозицияларын яңырта\n10:30, 10 июня 2016 Мәҙәниәт\nДәүләкәндә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың йорт-музейы ҡала халҡын һәм ҡунаҡтарын саҡыра. Бында төбәктең әҙәби тормошо һәм танылған прозаиктың ижады менән танышырға мөмкин. Ул ғүмеренең күп өлөшөн Мәскәүҙә үткәргән. Әхиәр Хәкимов «Әҙәби гәзит»тең СССР халыҡтары әҙәбиәте бүлеге мөхәррире, РСФСР-ҙың Яҙыусылар союзы идараһы секретары, Әҙәбиәт институтында уҡытыусы булған.\nЙорт-музейҙың майҙаны — 128 квадрат метр, ул 2004 йылда асылған. Фонд 2 мең дана самаһы тәшкил итә: китаптар, шәхси әйберҙәр, ҡулъяҙмалар, фотоһүрәттәр, йөкмәткеле видео һәм аудиоархивтар. Урындағы телевидение яҙыусының тыуған яғына ҡайтыуын, уның төрлө сараларҙа ҡатнашыуын, халыҡ алдында сығыш яһауын даими яҡтыртып барған.\n«Яҙыусының хәләл ефете Лидия Камал ҡыҙының теләге буйынса, беҙ бында бер нәмәне лә үҙгәртмәнек, шул килеш ҡалдырҙыҡ. Ул 1990 йылдар башынан алып вафат булғанға тиклем йәй һайын ғаиләһе менән ошонда йәшәне. Яҙыусының ҡатыны — биолог, бында сәскәләр, йәшелсәләр үҫтерҙе, баҡсала хуш еҫтәр аңҡый ине», — тип иҫенә төшөрә Гөлүзә Арыҫланова.\nЯңыраҡ музейҙа Дәүләкән районында тыуып үҫкән билдәле яҙыусы һәм уҡытыусы Рәсимә Ураҡсинаға арналған бүлмә асылды. Сара күптән түгел арабыҙҙан киткән яҙыусының тыуыуына 65 йыл тулыу уңайынан ойошторолдо.\nШулай уҡ бында оҙаҡ йылдар «Дим» әҙәби берекмәһе эшләп килә. Әхиәр Хәкимов тере сағында уҡ башланған проект үҙ эшен тергеҙҙе (ул берекмәнең етәксеһе булған). Дәүләкән типографияһында урындағы авторҙарҙың дүрт шиғри йыйынтығы баҫылған. «Ләйсән ямғыр» исемле яңы китапта рус, башҡорт һәм татар телдәрендә 30-ға яҡын авторҙың әҫәре донъя күрәсәк.\nМузейҙа саралар Әхиәр Хәкимовтың иҫтәлегенә арнап үткәрелә, биш йыл һайын уның исемендәге премия тапшырыла. Ғәҙәттәгесә, 23 августа Дәүләкән районы делегацияһы яҙыусының ҡәберен тәртипкә килтерә.\nМузей шишәмбе, кесаҙна, йома һәм шәмбе көндәрендә иртәнге сәғәт 9-ҙан киске 6-ға тиклем эшләй. Адресы: Дәүләкән ҡалаһы, Яр буйы урамы, 31. Билет хаҡы — 20-30 һум, льготалы категорияларға — бушлай.


Башҡортостандың Шаран районында күп балалы ғаиләләр өҫтәмә ташламалар менән файҙалана // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандың Шаран районында күп балалы ғаиләләр өҫтәмә ташламалар менән файҙалана\n17:20, 13 декабря 2010 Йәмғиәт\nШаран районында 18 йәшкә тиклемге өс һәм унан да күберәк балалар тәрбиәләгән 451 ғаилә йәшәй. Шуларҙың 79-ында ата-әсәләрҙең дүртәр балаһы бар, ә 30-ҙан ашыу ғаиләлә биш һәм унан күберәк балалар үҫә. 68 ҡатын-ҡыҙ "Әсәлек даны" миҙалы менән бүләкләнгән.\nКүп балалы ғаиләләр дәүләт менән бирелгән билдәле ташламалар менән файҙалана. Улар айлыҡ аҡсалата компенсация ала. Был категориялағы ғаиләләрҙән өс йәшкә тиклемге балаларға туҡланыуҙа ярҙам күрһәтелә.\nШулай уҡ күп балалары ғаиләләр мәктәп формаһы һатып алыуға компенсация ала, уҡыусыларға район биләмәһендә автобустарҙа йөрөү өсөн транспорт картаһы бирелә.\n— 14 йәшкә тиклемге биш йәки унан күберәк балаһы булған ғаиләләр 500 һумға президент бүләге аласаҡ, — тине хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау бүлеге начальнигы Леонид Яковлев, — әле беҙ сауҙа ойошмалары менән аҙыҡ-түлек йыйылмаһын ҡайтарыуға килешеү төҙөйбеҙ.\nТеги: күп балалы ғаиләләр, ташламалар


Республикала һуңғы 17 йыл эсендә 7 меңдән ашыу ҡатын-ҡыҙға «Әсәлек даны» миҙалы тапшырылған. «Башҡортостан» дәүләт концерт залында Әсә көнөнә арналған тантана үтте. Күркәм йоланы дауам итеп, тиҫтәнән ашыу ҡатын-ҡыҙ юғары наградаға лайыҡ булды.\nБүләкләнеүсе әсәләрҙең һәр береһе биш һәм унан дә күберәк бала тәрбиәләй. Улар араһында йәштәр ҙә, инде үҙ балаларын үҫтереп, хәҙер ейәндәрен тәрбиәләүселәр ҙә бар. Изге йөрәкле гүзәл заттарҙың ҡайһы берәүҙәре тәрбиәгә ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙы алған. Ауыр тормош хәлендә ҡалған кескәйҙәрҙе үҫтереп кеше итеп ҡатын-ҡыҙҙар оло батырлыҡ күрһәтә. Концерт алдынан герой әсәләр өсөн оҫталыҡ дәрестәре лә ойошторолдо. Шулай уҡ уларға бушлай прическа, макияж эшләнде.


Республика Хөкүмәте йорто янындағы скверға Зыя Нуриев исеме бирелде // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРеспублика Хөкүмәте йорто янындағы скверға Зыя Нуриев исеме бирелде\n16:48, 18 марта 2015 Йәмғиәт\nРеспублика Хөкүмәте йорто янындағы скверға Зыя Нуриев исеме бирелде Фото: Олег Яровиков\nБашҡортостан Хөкүмәте йорто эргәһендә урынлашҡан скверға дәүләт эшмәкәре Зыя Нуриев исеме бирелде. Быйыл уның тыуыуына 100 йыл тулыу билдәләнә. 18 мартта Өфө ҡала Советы ултырышында ошо хаҡта ҡарар ҡабул ителде.\nУның туғаны һәм Мәскәүҙәге «Башҡортостан яҡташлығы» йәмәғәт ойошмаһы Зыя Нуриевтың иҫтәлеген мәңгеләштереүҙе һорап мөрәжәғәт иткән. Ҡала Советы депутаттары был башланғысты хупланы. Бынан тыш, республика Хөкүмәте Зыя Нуриевтың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы юбилей саралары планын раҫланы. Ошо планға ярашлы, Бөрө районындағы мәктәптәрҙең береһенә дәүләт эшмәкәренең исеме биреләсәк. Мәктәптә мемориаль таҡтаташ ҡуйыласаҡ. Шулай уҡ тантаналы йыйылыш һәм концерт планлаштырылған.\nЗыя Нуриев 1915 йылдың 8 мартында (яңы стиль буйынса 21 мартта) Бөрө районының Үрге Ласынтау ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Бөрө педагогия техникумын тамамлағас, республиканың халыҡ мәғарифы системаһында, ә 1942 йылдан дәүләт идара итеү өлкәһендә эшләгән. Дөйөм алғанда, ул 40 йылға яҡын БАССР-ҙа, артабан СССР Хөкүмәтендә юғары вазифалар биләгән. 1957 йылдың 14 июненән алып 12 йыл дауамында КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетында беренсе секретарь булған. Һуңғараҡ элекке Советтар Союзындағы ҙур министрлыҡтарға һәм ведомстволарға етәкселек иткән, СССР-ҙың Министрҙар Советы рәйесе урынбаҫары булып эшләгән.\nЗыя Нурый улы республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индергән. Республиканың индустриаль үҫешендә ҙур ҡаҙаныштарға өлгәшеү, ауыл хужалығын күтәреү, торлаҡ һәм төрлө объекттар төҙөлөшө, яңы юғары һәм урта махсус уҡыу йорттарын асыу уның исеме менән бәйле.\nСССР-ҙың партия, дәүләт төҙөлөшөн, агросәнәғәт комплексын үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне өсөн 1975 йылда уға Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә. Ул дүрт Ленин ордены, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, «Почет билдәһе», Салауат Юлаев ордендары, бихисап миҙал менән бүләкләнгән.


Владимир Путин – Магнитогорскиҙа\n22 Июль 2019, 11:05\nРәсәй Президенты Владимир Путин Магнитогорск ҡалаһына килде. Етәксе урындағы металлургтарҙы һөнәри байрамы менән ҡотланы, металлургия комбинатының тау-байыҡтырыу фабрикаһында өр-яңы “5-се аглофабрика” производствоһын асыуҙа ҡатнашты.\nӘйткәндәй, 19 июлдә Магнитогорскиҙа Ҡала көнө лә үтте.\nТарихи сығанаҡтарға күҙ һалғанда, Силәбе өлкәһенә ҡараған Магнитогорскиға 1929 йылда нигеҙ һалына. Совет власы осоронда ул ҡеүәтле индустрия үҙәгенә әйләнә. Бында ҡорал ҡоялар, танк эшләйҙәр. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында илебеҙгә иң күп снарядты тап Магнитогорск комбинаты етештерә.


МАУЫҠТЫРҒЫС МАТЕМАТИКА » Башкортостан кызы\nТормошта аныҡ маҡсаттар ҡуйып, моратына ирешкән, уңыштарҙан башы әйләнмәй, лайыҡлы ҡабул итә белгән йәштәребеҙ һоҡландыра. Яҙмышты үҙенән уҙҙырмай, теләгенә буйһондора белеүҙәренең серен төпсөнөп, үҙеңә лә фәһем алырға, башҡаларға ла еткерергә ихтыяж уяна. Яңы танышым Нәркәс Айытҡужина ла – шундайҙарҙан.\n...- Нәркәс Нурмөхәмәт ҡыҙы! – Эргәһендәге шулай ололоп өндәшкән студент ҡыҙҙарҙан әллә ни айырылып та тормай йәш уҡытыусы. Был нескә генә, ихласлығы йөҙөнә сыҡҡан йәш ханым – физика-математика фәндәре кандидаты, Башҡорт дәүләт университетының математика факультеты доценты.\nҮҙеңдән бер нисә генә йәшкә кесерәк студенттар менән эшләү ауыр түгелме икән? Телгә килгән тәүге һорауға:\n– Үҙ фәнеңде төптән белеп, башҡаларҙы ла ҡыҙыҡтыра алаһың икән, бер ҡыйынлығы ла юҡ, – тип яуаплай ул. – Киреһенсә, һәләтле йәштәр менән эшләү, аралашыу бик оҡшай. Кешегә белем биреүҙән дә сауаплы, рәхмәтле һөнәр бармы һуң?...\n... – Үтә мауыҡтырғыс та, ҡатмарлы ла фән ул – математика, – ти Нәркәс Нурмөхәмәт ҡыҙы. – Серҙәрен асаһы ла әле асаһы... Уның беҙ өйрәнгән фундаменталь өлөшө мәктәптәгенән бик айырыла. Ҡыҙыҡһыныусыларға яңынан-яңы ҡырҙары менән асыла, эҙләнеүгә саҡыра. Теүәл фәндәрҙе өйрәнеү уйҙарҙы тәртипкә һалырға ярҙам итә, фекерләүҙе үҫтерә, анализ яһауҙы еңелләштерә, ҡарарҙы тиҙ ҡабул итергә лә өйрәтә. Тағы ла: математика менән шөғөлләнеүселәрҙең хәтере яҡшы була...\nМәҡәләнең тулы вариантын журналдың 2-се һанында уҡығыҙ.


Раздор тау биттәре — Башҡорт Википедияһы\nРаздор тау биттәре\nУрынлашҡан урыны Усть-Донецк районы Ростов өлкәһе\nМайҙаны 1 267,0 га\nОйошторолған 19 октябрь, 2006 йыл\nРаздор тау биттәре — (Ростов өлкәһе хөкүмәте 349-сы ҡарарына ярашлы (15.05.2014) комплекслы тәбиғәт ҡомартҡыһы тип һанала. Ростов өлкәһе Усть-Донецк районында урынлашҡан. 2006 йылдың 19 октябрендә булдырылған. Тәбиғәтте һаҡлау, ғилми һәм ағартыу әһәмиәтенә эйә.\nРаздор тау биттәре комплекслы тәбиғәт һәйкәле Дон йылғаһының бейек һикәлтәле ярында тора. Унда төрлө үләндәр, бөртөклө-ҡылғанлы үҫемлектәр, байраслы урмандар менән ҡаплаулы йырындар яр биттәренә инеп тора. Үҫемлектәр япмаһы типик дала үҫемлектәр берләшмәһе булған тәбиғәт ҡомартҡыһы. Раздор тау биттәре тәбиғәт һәйкәле төрлө дала төрө үҫемлектәренең һәм хайуандарының йәшәү урындары булып тора. Уларҙың ҡайһы берҙәре Ростов өлкәһе Ҡыҙыл китабына индерелгән. Тәбиғәт һәйкәленең тәбиғәтте һаҡлау, ғилми һәм ағартыу эштәре алып барыуға йоғонтоһо бик ҙур.\nРаздор тау биттәре ике бер-береһенә яҡын урынлашҡан участканан тора:\nБеренсе участка Раздорская станицаһы менән автомобиль юлдары араһында, Раздорская станицаһының ситендә көньяҡтан төньяҡҡа табан һуҙылған.\nИкенсе участка Коныгин утарынан төньяҡтараҡ тора. Ул Коныгин утарынан көньяҡтан грунт юл менән, арыраҡ Дубрава утары менән сикләнгән. Көнсығыштан участок Сухой Донец йылғаһы менән сикләнгән, көнбайыш һәм төньяҡ сиктәре Ольховский утары янында һәм ул утарҙан Мелиховская станицаһына табан барған автомобиль юлы янында тора.\nТәбиғәт һәйкәленең майҙаны ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса 1780,0 га, икенселәре буйынса — 1267,0 гектарға яҡын.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Раздор_тау_биттәре&oldid=681627 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 10:45 26 апрель 2017 үҙгәртелгән.


Ишембай, афарин! » Журнал\nЖурнал для детей » Бәпембә » Фотолар » Ишембай, афарин!\nБаҫылды : 1-01-2016, 16:04 |\nИсеме: Ишембай, афарин!\nИң зирәк, иң отҡор балалар ҡайҙа йәшәй, тиһегеҙме? Әлбиттә, Ишембайҙа, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге икенсе һанлы Башҡорт гимназия-интернатында! Бөгөн бында, белем тирмәһендә, оло байрам.\n“Хыялдарҙы бойомға мин ашырам,\nБалаларҙың янына мин ашығам”, –\nтип йырлап, пар ҡанатлы “Аҡбуҙат” балалар менән осрашыуға осоп килде.\nТирмә хужаһы – уҡытыу һәм тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫары Раушания Рамаҙан ҡыҙы Иҙрисова “Аҡбуҙат”ты һәләтле кескәйҙәр менән таныштырҙы, һөнәрҙәре тураһында һөйләне.\nҺай, афарин да инде үҙҙәре! Ҡурайҙа ла, скрипкала ла уйнайҙар, бейей ҙә, ырғаҡлы энә менән бәйләй ҙә, пластилин менән төрлө әйберҙәр йәбештерә лә улар. Хатта сатраш һәм шахмат уйыны оҫталары ла күп бында.\nӨлгөлө балалар Руфина Тарханова, Денис Собханғолов, Карина Абдуллина сатраш, хоккей уйындары, каратэ буйынса алдынғылар рәтендә.\nМөғжизәле был тирмәлә уҡытыу еңел һәм аңлайышлы алып барыла. Балаларҙың көләс йөҙҙәрен шатлыҡ нурҙары яҡтыртып тора. Уларҙың етеҙлегенә, тапҡырлығына һоҡланмау мөмкинме һуң?\nМиңһылыу Фәйзулла ҡыҙы Вәлиева, Гөлфинә Вәкил ҡыҙы Ғөбәйҙуллина, Гөлназ Шәфҡәт ҡыҙы Баймөхәмәтова, Зөһрә Фәтҡулла ҡыҙы Кинйәбаева кеүек башланғыс класс уҡытыусылары кескәйҙәрҙе ныҡлы белемле, эшсән, булдыҡлы, фекерле кешеләр итеп тәрбиәләргә тырыша.\n“Аҡбуҙат” балаларға изге теләктәр теләне, бүләктәр бирҙе.\n– Һәр һаныңды түҙемһеҙлек менән көтөп алабыҙ! Тағы кил! – тип оҙатып ҡалды балалар.


Өфөлә үткән Фән фестивалендә йәш ғалимдар фәнни алышта көсөн һынаны // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә үткән Фән фестивалендә йәш ғалимдар фәнни алышта көсөн һынаны\n10:45, 28 сентября 2015 Йәмғиәт\nӨфөлә үткән Фән фестивалендә йәш ғалимдар фәнни алышта көсөн һынаны Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 28 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Кристина Качалкина/.\nӨфөлә йәш ғалимдар фәнни алышта көсөн һынаны. Баш ҡалала Фән фестивале Science Slam тигән сара менән тамамланды. Был көндә «Өфө уттары» күңел асыу үҙәге ғилми алыштар өсөн майҙансыҡҡа әүерелде. Ете йәш ғалим фән менән шөғөлләнеүҙең күңелле булыуын раҫлар өсөн үҙ-ара көс һынашты. Сарала ҡатнашыусылар эштәрен башҡаларға аңлайышлы, ҡыҙыҡлы итеп һөйләргә тейеш ине, сөнки еңеүсе ҡунаҡтарҙың алҡыштары буйынса билдәләнде.\nҺәр ғалим үҙе тикшергән тема хаҡында һөйләне. Баҡһаң, Башҡортостан ғалимдары йәмғиәттәге социаль-сәйәси реформаларҙан алып орхидеяларҙы клонлауға тиклем бик күп төрлө проекттар өҫтөндә эшләй икән.\nМәҫәлән, Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институты студенты һәм штаттан тыш уҡытыусы Максим Вдовин замана йәштәренең ни өсөн сәйәсәттән алыҫ тороуын аңлатты һәм ДОСААФ ойошмаһын кире ҡайтарып, быны төҙәтергә тәҡдим итте.\nСығыш яһаусылар араһында берҙән-бер ҡыҙ, Фәндәр академияһы хеҙмәткәре һәм Башҡорт дәүләт университетының экология һәм ботаника кафедраһы аспиранты Елена Михайлова ГМО-ның бик үк зыянлы булмауы тураһында һөйләне һәм теләүселәрҙе трансгенлы салат менән һыйланы.\nҒалимдарҙан тыш, тамашасылар Өфөләге тәүге Science Slam сараһында ҡатнашыусыларҙың береһе Григорий Овчинниковтың сокатализаторҙар хаҡында сығышын тыңланы.\nФәнде stand-up форматында тәҡдим итеү уны халыҡ араһында ғына түгел, тәү сиратта буласаҡ абитуриенттар араһында популярлаштырыуҙың иң яҡшы ысулы булыуы ихтимал, тип иҫәпләй Фән фестивален ойоштороусылар.\nТеги: фән фестивале


Яңы йылда – 1,5 мең яңы эш урыны » Башҡортостан гәзите\nЯңы йылда – 1,5 мең яңы эш урыны\n5-01-2018, 00:03 // Информация // Баҫып сығарырға\nБыйыл республикала инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу нигеҙендә 1,5 мең яңы эш урыны булдырыла. Хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары, ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министры Евгений Гурьев Хөкүмәт Президиумы ултырышында ошо турала белдерҙе.\nУның әйтеүенсә, Башҡортостанда 433 миллиард һумлыҡ 81 өҫтөнлөклө инвестиция проекты тормошҡа ашырыла. Уларға ярашлы 20 меңдән ашыу эш урыны булдырыу күҙаллана. 2017 йыл йомғаҡтары буйынса һигеҙ объект сафҡа индерелеп, өс мең эш урыны барлыҡҡа килгән. Улар иҫәбенә “Акрил-Салауат” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә акрил кислотаһы етештереү өсөн ҡулайламалар төҙөү, Стәрлетамаҡ нефть химияһы заводында авиация бензины етештереү, “ОЗНА” предприятиеһында продукцияның яңы төрҙәрен үҙләштереү маҡсатында етештереүҙе модернизациялау, Өфө ҡала һөт заводында һөт эшкәртеү объекттары, “Алексеевка” совхозында һәм Күмертауҙағы май экстракцияһы заводында өр-яңы производстволар инә.\n– 2018 йылда ун бер өҫтөнлөклө проектты тормошҡа ашырыу ҡарала. “Рус игене” компаниялар төркөмө бройлер үрсетеү предприятиеһын реконструкцияларға, “Газпром нефтехим Салауат” йәмғиәте каталитик крекинг комплексын асырға, “Башнефть” компанияһы биологик таҙартыу ҡорамалдарын төҙөкләндерергә, “Сигма” предприятиеһы бүлеүсе склад үҙәге төҙөргә ниәтләй, – тине министр.\n1 ғинуарҙан страховка пенсиялары, шулай уҡ эшләмәгән пенсионерҙарға билдәләнгән түләүҙәр 3,7 процентҡа артты.\nИндексацияланғандан һуң билдәләнгән түләү күләме айына 4 982,9 һум, пенсия балы хаҡы 81,49 һум тәшкил итә (2017 йылда – 78,58 һум). Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан бүлексәһендәге матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ҡартлыҡ буйынса страховка пенсияһының уртаса күләме 13 423 һумға етте.\nЭшләмәгән пенсионерҙарҙың страховка пенсиялары һәм уларға билдәләнгән түләүҙәр әлегә тиклем 1 февралдән индексациялана ине. Быйыл иһә хаҡлы ялдағылар 3 ғинуарҙан пенсияны арттырып ала башланы.\nӨфө банктарына 200 һәм 2000 һумлыҡ купюралар тапшырылды. Яңы аҡса йыл башында күмәк әйләнешкә сығарыла.\nРеспубликаның Милли банкында белдереүҙәренсә, банкноталар ҡулланыуға әкренләп сығарыла, сөнки банкоматтар һәм касса ҡорамалдары, шулай уҡ граждандар ҙа яңы номиналдағы купюраларға яраҡлашырға тейеш.\nБанкноталар ялғандарынан һыу билдәләре, махсус оптик элементтар – һаҡлаусы ептәр һәм йәшерен һандар менән айырыла.\nГөлназ түгел, Йәннәт\nБашҡорт-татар эстрадаһының йәш йырсыһы Гөлназ Асаева хәҙер Мәскәүҙә эшләйәсәк һәм Йәннәт тигән исем аҫтында сығыш яһаясаҡ.\nГөлназ рус телендә йырларға әҙерләнә. Башҡорт, татар йырҙарын да репертуарында ҡалдырырға вәғәҙә итә. Ошо көндәрҙә яңы проект өҫтөндә эш башланды. Өфө йырсыһын үҫтереү менән Сати Казанованың продюсеры шөғөлләнәсәк. Килешеү өс йылға төҙөлдө.\n— Продюсерға минең акцентым һәм тышҡы ҡиәфәтем оҡшаны. Ул мине Көнсығыш ҡыҙҙары образында күрә, шуға күрә сәсемде ҡайтанан ҡара төҫкә буярға тура килде, — ти Гөлназ Асаева.\nЙырсының яңы образдағы тәүге йыры “Урлайым” тип атала. Тиҙҙән Гөлназ беренсе дискты яҙҙырыу өсөн Ҡаҙағстанға юлланасаҡ. Әлегә ул ваҡытының күп өлөшөн Мәскәү студияһында үткәрә.