Мортаза Рәхимов Башҡортостан украиндарының VI съезына уңышлы эш теләне // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nМортаза Рәхимов Башҡортостан украиндарының VI съезына уңышлы эш теләне\n17:50, 26 февраля 2010 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Башҡортостан украиндарының VI съезы делегаттарына һәм ҡунаҡтарына ҡотлау ебәрҙе. Унда, атап әйткәндә, шулай тиелә:\n«Башҡортостандың күп милләтле халҡы исеменән һеҙҙе мөһим форумығыҙ асылыу менән ихлас ҡотлайым!\nУл украин халҡын артабан туплауға булышлыҡ итер, милли мәҙәниәттәрҙе үҫтереүгә, тыуған республикабыҙҙа дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек шарттарын нығытыуға билдәле бер өлөш индерер, тип ышанам.\nҠунаҡсыл башҡорт ерендә тәүге украин биләмәләре бынан ике быуаттан ашыу элек барлыҡҡа килә, ә бөгөн украиндар Башҡортостандың бөтә ҡалаларында һәм райондарында тиерлек йәшәй. Улар Башҡортостандың иҡтисадын, социаль һәм рухи-мәҙәни өлкәһен үҫтереүҙә әүҙем ҡатнаша.\nРеспубликала украиндарҙың телен, мәҙәниәтен һәм милли традицияларын һаҡлау һәм үҫтереү өсөн яҡшы шарттар булдырылған. 1990 йылдан – «Кобзарь» Республика милли-мәҙәни үҙәге, 1996 йылдан –«Берегиня» Украин ҡатын-ҡыҙҙары берлеге, 1998 йылдан «Беркут» Украин йәштәре берлеге эшләп килә.\n5 дөйөм белем биреү, 4 йәкшәмбе мәктәптәре уңышлы эшләй. Республиканың мәғариф системаһында 1-се Өфө педагогия колледжының украин бүлеге, М.А. Шолохов исемендәге Мәскәү дәүләт гуманитар университетының Өфө филиалы лайыҡлы урын биләй. Уларҙа педагогик кадрҙар ҙа әҙерләнә.\nБашҡортостанда бөгөн 23 украин үҙешмәкәр коллективы эшләп килә, улар республика украиндары тупланып йәшәгән ауылдарҙа һәм ҡалаларҙа эшләй. Золотоношка ауылындағы украин тарихи-мәҙәни үҙәге һәм Рәсәйҙә берҙән-бер балалар баҡсаһы-мәктәп комплексы унан ситтә лә киң билдәле.\nМилли-мәҙәни берләшмәләрҙең эшмәкәрлеге кешеләр араһында үҙ-ара аңлашыуҙы нығытыуға, йәштәрҙе уртаҡ тыуған илебеҙ – бөйөк Рәсәй халыҡтарының милли мәҙәниәттәренә, телдәренә, ғөрөф-ғәҙәттәренә ихтирам рухында тәрбиәләүгә булышлыҡ итә.\nФорумда ҡатнашыусыларҙың барыһына ла ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, бөтә изге эштәрендә уңыштар теләйем!\nТеги: президент тәбрикләүе, йәмәғәт ойошмалары


Ҡоллоҡта үткән йыл\n5 Февраль 2020, 22:03\nБер көндө машинаға таш тейәгән саҡта янымдан ғына үтеп барыусы водителдең кеҫәһенән авторучкаһы төшөп ҡалды. Кинәт ян-яғыма ҡаранып алдым да, берәү ҙә абайламаған арала, йәһәт кенә ручканы ҡуйыныма йәшереп өлгөрҙөм. Кисен эштән ҡайтҡас был турала шыпырт ҡына егеттәргә белгерттем. Ҡасыу планының яңы варианты барлыҡҡа килде.Дауамы:\nҺуңғы осорҙа унда-бында төрлөсә эш тәҡдим итеп саҡырыусы ялтыр-йолтор иғландар күбәйҙе. Ниндәй генә перспективалар, ниндәй генә юғары килем вәғәҙә итмәйҙәр! Баштарың әйләнеп китер, валлаһи. Шундай иғландарҙың береһен уҡып торған сағымда яныма оло ғына йәштәге таныш түгел бер ағай килеп баҫты.“Эш эҙләйһеңме, ҡустым?” – тип ҡыҙыҡһынды ул. Үҙен Йәнтимер тип таныштырҙы. Эйе, тигәнде белдереп баш ҡаҡтым. “Уйлап, ете ҡат үлсәп эш ит. Бер үк минең һымаҡ яңылыша күрмә”, – тине. Уның аҙаҡҡы һүҙҙәре мине һағайырға мәжбүр итте. Хәлемде аңлап, ул үҙ башынан үткән ошо ваҡиғаны һөйләне: “Байтаҡ йылдар бер предприятиела водитель булып эшләнем. Эшем бик һәйбәт ине. Ҡулыма килгән аҡсам ғаиләмде тулыһынса тәьмин итергә етеп торҙо. Тик ике меңенсе йылдар башында ойошмабыҙ, банкротҡа ҡалып, кинәт ябылып ҡуйҙы. Бындағы барыбыҙ ҙа бер төптән эшебеҙҙе юғалттыҡ. Сараһыҙҙан мәшғүллек үҙәгенә иҫәпкә торҙом. Уның пособиеһы ла ни бары тишеккә ямау ғына булды инде. Иҫәпкә тороуыма ярты йыл самаһы ваҡыт үтһә лә, вакантлы эш урындары тәҡдим итергә ашыҡманылар. Өйҙә бот күтәреп тик ятҡансы тип, үҙаллы эш эҙләргә тотондом. Ҡаланың барлыҡ ойошмаларын тиерлек урап сыҡтым – бер ҡайҙа ла эш юҡ. Шулай бәрелеп-һуғылып йөрөгән сағымда урам сатындағы бер бағанала “Работа вахтой. Север. Большая зарплата” тигән иғлан күреп ҡалдым. Күрһәтелгән номерға шылтыратыуыма теге остан мәрйә яуап бирҙе. Фәлән-фәлән сайтҡа кереп, тейешле документтарҙы сығарып алырға, унан медосмотр үтергә һәм аҙаҡ хәбәр итергә ҡушты. Ҡағыҙҙарҙы бер компьютерлы танышым аша сығартып алып, медосмотр үтергә киттем. Уныһы ла бик тиҙ эшләнде. Таныш врачыма бер аҙ аҡса “төрткәйнем”, шул көндә үк өлгөртөп тә бирҙе. Унан һуң теге номерға шылтыратып, барыһының да әҙер булыуы тураһында хәбәр иттем. Икенсе аҙна башында миңә Силәбе ҡалаһы вокзалында булырға ҡуштылар.\nБер аҙна үтеүгә мин тейешле урында баҫып тора инем инде. Биш-ун минуттан яныма шыйлап ҡына ҡара төҫтәге сит ил машинаһы килеп туҡтаны. Унан ҡара күҙлектә фырт ҡына кейенеп алған әзмәүерҙәй кәүҙәле ике егет килеп сыҡты ла машинаға ултырырға ҡушты. Алып килгән ҡағыҙҙарыма иғтибар ҙа итмәнеләр, йүнләп һөйләшмәнеләр ҙә. Алда көтөләсәк эшем хаҡында һорашыуыма ла “увидишь еще” тип кенә яуап бирҙеләр. Былар мине урау-урау юлдарҙан ҡайҙалыр алып киттеләр. Таныш булмаған ҡалаға тәүләп килеүем, бында бер нәмәне лә белмәйем. Бик оҙаҡ барҙыҡ. Башымда, Себергә алып китеүҙәре ошомо икән әллә, тигән уй өйөрөлдө. Бер аҙ барғас, егеттәр машинаны туҡтатып, телефон аша кем менәндер шыпырт ҡына һөйләшеп алдылар. Унан миңә боролоп, бында булғаным бармы-юҡмы икәнлекте һораштылар. “Юҡ” тиеүемә, егеттәрҙең береһе миңә пластик һауыттан һыу эсергә тәҡдим итте. Алыҫ юлдан сарсап килеүемә самай булды әле тип, һыуҙан ауыҙ иттем һәм... шул арала аңымды ла юғалтҡанмын.\nНиндәйҙер еүеш һәм ҡараңғы бер гараж эсендә иҫемә килдем. Тороп китәйем тигәндә, аяҡ-ҡулдарымдың бәйле икәнлеген тойҙом. Кинәт күңелемде ҡурҡыу баҫты. “Ниңә?! Ни өсөн?!” Йөрәгем күкрәгемдән сығырҙай булып тибә башланы. “Ҡайҙа килеп эләктем икән?” тигән уй мейемде быраулай. Тауыш биреп ҡараным – берәү ҙә яуап ҡайтармай. Тартҡылашып ята торғас, мең яфа менән булһа ла, ниһайәт, ҡулдарымды ысҡындыра алдым. Кеҫәләремде ҡапшай һалдым: документтарым да, аҡсаларым да, телефоным да юҡ. Янымда бер аҙ кейем-һалым, юлда туйынырға тигән яҙа-йоҙа ризыҡ һалынған сумкам ғына ултыра. Уныһы ла булһа аҡтарылған. Талағандар! Ҡурҡыуым уғата көсәйҙе. Хатта үҙ-үҙемде белештермәй асырғанып ҡысҡырып ебәрҙем. Юҡ, былар мине талау ғына түгел, ә үҙемде урлағандар! Нишләргә хәҙер? Ҡайҙа икәнлегемде белерлек түгел. Телефоным булмағас, таныш-белешкә, һис юғында ғаиләмә лә шылтыратып булмай. Бөтөнләй төшөнкөлөккә бирелдем. Ваҡыттың күпме икәнен дә белгән юҡ – сәғәт йөрөтмәй инем шул. Аяҡтарымды бәйҙән азат итеп, гараж буйлап йөрөп сыҡтым. Дөм-ҡараңғы булыу сәбәпле, бер нәмәне лә шәйләп булмай. Кеҫәмдә һәр саҡ йөрөгән зажигалкама ҡәҙәр һалдырып алғандар. Шулай ҙа һәрмәнеп-ҡарманып ишекте саҡ табып алдым. Ул тыштан бикле ине. Бынан бер нисек тә сығырлыҡ түгел, ҡысҡырһам да өндәшмәйҙәр. Бары тик ҡайҙалыр яҡында ғына эттәр өргән тауыш ишетелә. Тауыштын юҡлығын һәм ҡараңғы булыуҙы иҫәпкә алғанда, әлеге мәлдә төн икәнен фаразларға була. Тоҙаҡҡа эләгеүемде аңлап, башымды тотоп иҙәнгә сүгәләнем һәм шул көйө ойоп та киткәнмен.\n– Че, придурок, удрать собрался?! – тигән тупаҫ тауышҡа уянып китеүемә баш осомда теге ике егет баҫып тора ине. Ауыҙ асырға ла өлгөрмәнем, тегеләрҙең береһе түшемә ҡаты итеп тибеп ебәрҙе. Бер яҡҡа тәгәрләп барып төштөм. Күңелемде кинәт ҡаты нәфрәт биләп алды:\n– Что вы делаете со мной? Где я? Отпустите меня немедленно! – тиеүемә тағы көслө тибеү менән генә яуап ҡайтарҙылар.\n– Слушай сюда, мерин! – егеттәрҙең береһе ҡыпһыуырҙай ҡаты ҡулдары менән муйынымдан бөрөп алды, – если хочешь жить, то слушай очень внимательно! - Ул ҡайһы еренәндер пистолет килтереп сығарҙы һәм маңлайыма терәне: – Если ослушаешься, то грохну тебя тут же! И никто тебя искать не бу-дет! Короче, ты попал к нам на работу. Повторяю – на ра-бо-ту! У нас дел навалом. Сейчас пойдем в контору и там тебя оформят. Потом все ясно будет. Ты понял или нет?!\nБашҡаса ҡаршылашыуҙан файҙа юҡ ине. Былар мине тышҡа алып сыҡтылар. Тирә-яғы ҡуйы урман һәм төрмә ихатаһына оҡшаш бейек сәнскеле сыбыҡлы кәртә менән уратып алынған таныш булмаған бер ойошма биләмәһенә иғтибар иттем. Яҡын-тирәлә ҡала, ауыл кеүек нәмәләр тойолмай. Ихата эсе эреле-ваҡлы техника, буш вагончиктар һәм төҙөлөш материалдары менән тулған. Унда-бында бер нисә урында быҙау дәүмәле эттәр бәйләп ҡуйылған. Контора тигәндәре ошондағы бер вагончиктан ғибәрәт икән. Барып кереүебеҙгә беҙҙе был егеттәрҙән дә дәүерәк кәүҙәле, төҫө менән азиат халҡына тартым, муйынына бармаҡ йыуанлығы алтын сылбыр аҫҡан уҫал йөҙлө бер ир ҡаршыланы. Беҙ кергәндә ул ҡуш йоҙроҡ ҙурлыҡ мобильнигы аша кемгәлер ниндәйҙер күрһәтмәләр бирә ине. Ҡул сите менән беҙгә бер яҡ мөйөштәге ултырғыстарға ымланы. Һөйләшеп бөткәс:\n– Ну что, Серыч, и кого ты на этот раз сюда притащил? – тип өндәште ул мине килтергән егеттәрҙең береһенә.\n– Вот этого. Из Башкирии кажется. Узнайте у него сами.\n– Оставьте нас двоих.\nТеге яһилдар сығып китеүгә быныһы миңә тишерҙәй итеп текләп бер аҙ ҡарап ултырҙы ла кем һәм ҡайҙан булыуым, нисек бында килеп эләгеүем хаҡында һораша башланы. Хәлде аңлатҡас, ҡырыҫ ҡына итеп былай тине:\n– Короче, у нас будешь работать. Ты ведь работу искал, верно? Ну вот, считай, что ты ее нашел. Все твои вещи у нас, в целости и сохранности. Но ты их обратно не получишь. Так что даже не думай об уходе! Отсюда никак не убежишь. Даже если попытаешься сбежать, то тебя пуля догонит. Будешь работать в карьере. Не волнуйся, сытым будешь. Сразу отмечу, что мы денег не платим. Они тут совсем не нужны, так как рядом магазинов нету. Все необходимое мы тебе дадим сами. Не стоит задавать мне ненужных вопросов. Будешь хорошо себя вести – будешь живой. Если будешь живой, то будешь жить здесь. Думаю, тебе все ясно. А теперь мои ребята отвезут тебя на место работы!\n“Бөттө баш”, тип уйлайым эстән. Килеп ҡаптым бит ҡармаҡтың да ниндәйенә! Теге егеттәр мине бер вагончикка керетеп, баштан-аяҡ эш кейеменә кейендерҙеләр ҙә үҙемдекен һалдырып алдылар. Унан машиналарына ултыртып, ҡара урман төпкөлөнә илтеүсе юл буйлап ҡайҙалыр алып киттеләр. Бер аҙ барғас, һары балсыҡ өйөмдәре менән уратып алынған ғәйәт ҙур һәм тәрән карьер янына килеп сыҡтыҡ. Унда минең кеүек эш кейеме кейгән байтаҡ ҡына кешеләр күренә. Берәүҙәр лом-кәйлә тотоп таш аҡтара, ә берәүҙәре сығарылған таштарҙы бер урынға штабелләп өйөп һала. Кемдәрелер шул таштарҙы йөк машинаһына тейәй. Тирә-яҡтан эшселәрҙе билдәренә резина дубинка менән пистолет таҡҡан ҡара кейемле һаҡсылар күҙәтеп тора. Барып төшөү менән егеттәрҙең береһе “Прораб” тигән берәүҙе саҡыртып алды ла миңә төртөп күрһәтте. Уныһы бер һүҙ ҙә өндәшмәй баш ҡағып ҡулыма лом тоттороп эшкә ҡушты. Шулай итеп Себергә вахта ысулы менән эшкә китәһе урынға ете-ят ергә, йәһәннәм төпкөлөндәге ҡоллоҡҡа килеп юлыҡтым.\nБында тәртип бик ҡаты. Һәр аҙымыңды ҡораллы һаҡсылар күҙәтеп кенә тора. Үҙ-ара һөйләштермәйҙәр ҙә тиерлек. Тәмәке тартып, бер аҙ ял итеп алыу өсөн ун минут самаһы ғына ял бирелә. Ә былай ҡара таңдан ҡара кискә саҡлы аяғөҫтө бил бөгәһең. Көнөнә бер-ике тапҡыр ғына яҙа-йоҙа ашарға килтерәләр. Уныһы ла эт еймәҫ сейле-бешле ризыҡ ишараты. Йоҡларға мин иң тәүҙә килеп эләккән теге ойошмаға алып ҡайталар. Йәшәгән урыныбыҙ бер ниндәй ҙә тейешле шарттары булмаған бысраҡ, һаҫыҡ вагончиктарҙа. Эш бик ауыр. Иртәнге сәғәт етенән тороп саң йотоп тау-таш аҡтараһың. Карьерҙан йорт алдарын, ихаталарҙы биҙәүҙә ҡулланылыусы плиталы таш сығарыла. Уны йөк машиналарына тейәп ҡайҙалыр оҙаталар. Эшселәр араһында үҙемдән башҡа башҡорттар юҡ. Урыҫтар, бер нисә татар, ҡаҙаҡ һәм бүтән төрлө азиат халҡы күп. Эшләгән еребеҙҙең ҡайһы ерҙә икәнлеген аныҡ ҡына белмәһәм дә, бер-ике көндән мин үҙемдең Ҡаҙағстан территорияһында икәнлегемде аңланым. Шулай йөрөгәндә үҙем менән бергә эшләгән бер урыҫ егете Иван һәм Әлфис исемле татар менән танышып алдым. Улар ҙа минең кеүек бында урланып килеп эләккән икән. Иван сығышы менән Һамар ҡалаһынан булһа, Әлфис – Яр Саллынан. Сургутта вахта ысулы менән эшләп йөрөгән булғандар. Сираттағы вахтанан ҡайтып килгәндәрендә Силәбеләге бер кафела, осраҡлы әҙәмдәр менән танышып, бергә ултырып эсәләр. Шешә артынан шешә бушатыла. Ныҡ иҫереп кителгәнлектән, юлды артабан дауам итеү мөмкин булмаҫ тип, ҡунаҡханала ҡалып торорға булалар. “Сибиряктар” өсөн ҡунаҡхана бик ҡыйбатҡа төшә тигән булып, шешәләштәре яҡындан ғына осһоҙға бер төнлөк фатир тәҡдим итә. Табынды артабан шул фатирҙа дауам итәләр. Эскән араҡыға ҡушып уртлап ултырырға егеттәргә “яңы дуҫтары” ниндәйҙер һут бирәләр. Шуны бер-ике тапҡыр уртлағас, егеттәр аңын юғалта. Мин тәүге төн ҡунып сыҡҡан теге гаражда ғына иҫенә килә улар. Ҡалғаны һеҙгә таныш инде. “Бында эләгеүебеҙгә шул эсергә яратыуыбыҙ сәбәпсе, – тине улар уфтанып. – Имен-аман ҡотолорға яҙһа, бүтән ауыҙыбыҙға тамсы ла алмаҫ инек!”\nИвандың һөйләүенә ҡарағанда, бынан бер нисек тә ҡасып ҡотолоп булмай. Ҡасырға маташҡан ике кешене тотоп алып, һыу эскеһеҙ итеп туҡмағандар. Йәнә берәүҙе атып та үлтергәндәр. Башҡаларға ғибрәт булһын өсөнмөлөр, уның үле кәүҙәһен тәүлек буйы күҙ алдына һалып ҡуйғандар. “Ҡарағыҙ уны, юғиһә һеҙҙе лә шундай яҙмыш көтә”, йәнәһе. Тағы ла шуныһы, бында эшләүселәрҙең күбеһе ҡоллоҡҡа урлап ҡыуып килтерелгән. Араларында баш төртөр урыны булмаған йортһоҙ берәҙәктәр һәм асарбаҡтар бар. Бында джунгли ҡануны хөкөм һөрә – һәр кем үҙе өсөн йәшәй. Бер кем дә һине һаҡлай ҙа, яҡлай ҙа алмай. Яҡын-тирәлә ауыл йә ҡаланың булмауы ла эште бик ҡатмарландыра. Ҡасҡан хәлдә лә ҡайҙа барып сығырыңды белеп булмай, сөнки был ерҙең адресын һәм координаталарын бер кемгә лә әйтмәйҙәр. Үҙҙәрен бүре кеүек тотҡан һаҡсыларҙан бер изгелек тә өмөт итеп булмай. Бар белгәндәре ҡул аҫтындағыларға аҡырып-баҡырыу, типкеләп туҡмау һәм ҡурҡытып маңлайға ҡорал терәү. Ҡуйы урман араһындағы карьерға һәм эшселәр йәшәгән тораҡ пунктына хужаларҙан башҡа бер кем дә килмәй, сит-яттар өсөн юл ябыҡтыр күрәһең. Йәшәгән бүлмәләрҙә телевизор түгел, исмаһам, радио ла юҡ. Календарь кеүек нәмә булмағанлыҡтан, ҡайһы саҡ көндәрҙе яңылышҡан саҡтар ҙа булғылай. Эш хаҡы түләнмәй, ашау яғы бик наҡыҫ. Шунлыҡтан бында эшләгәндәрҙең һаулығы ҡаҡшай. Ныҡ бирешкәндәрҙе машинаға тейәп ҡайҙалыр олаҡтыралар. Улар урынына берәмләп, йә икешәрләп эшсе ҡулдарҙы урлап килтереп кенә торалар.\nҠоллоҡҡа эләккәнемә лә ярты йыл булып китте. Кеше бар нәмәгә лә күнегә тигәндәй, әкренләп бындағы тормошҡа мин дә өйрәнеп киттем. Өйҙәгеләрем минән бөтөнләй төңөлгәндәрҙер инде тип башта ныҡ ҡайғыра инем. Тора-бара уныһы ла һиҙелмәй башланы. Илап-һыҡтап, уйланып ултырырға ваҡыт юҡ. Шул уҡ таң һарыһы менән тороп эшкә китеүҙәр, ҡараңғы төшөү менән арманһыҙ булып ҡайтып кереүҙәр үҙенекен итә. Инде бынан барыбер ҡотолоп булмаҫ, тип уйлаһам да, күңел түрендә ниндәйҙер бер өмөт сатҡыһы һүнмәгән әле. Иван һәм Әлфис менән яйы сыҡҡанда бынан ҡасыу тураһында әллә күпме пландар ҡорҙоҡ, тик әмәле генә сыҡмай торҙо.\nБер көндө машинаға таш тейәгән саҡта янымдан ғына үтеп барыусы водителдең кеҫәһенән авторучкаһы төшөп ҡалды. Кинәт ян-яғыма ҡаранып алдым да, берәү ҙә абайламаған арала, йәһәт кенә ручканы ҡуйыныма йәшереп өлгөрҙөм. Кисен эштән ҡайтҡас был турала шыпырт ҡына егеттәргә белгерттем. Ҡасыу планының яңы варианты барлыҡҡа килде. Беҙҙең ниәт йәшереп кенә кескәй запискалар яҙып, уларҙы бынан берәй нисек олаҡтырыу ине. Иван ҡағыҙҙарҙы таш ташыусы машиналарға һиҙҙермәйсә генә ҡуйып ебәреп ҡарарға тәҡдим итте. Эш араһында бушаған тәмәке ҡабы йә сепрәк киҫәктәре табып алып, төндәрен йоҡламайынса шуларға беҙҙең тотҡонда булыуыбыҙҙы һәм кисекмәҫтән ярҙам кәрәклеген аңғартып яҙҙыҡ. Запискалар әҙер булғас, шуларҙы бөртөкләп-бөртөкләп кенә бынан сығыусы машиналарға, тейәлгән таш араларына һиҙҙермәй генә ҡыҫтырып ебәрә башланыҡ. Шул рәүешле аҙна-ун көн эсендә йөҙләп “хат” ебәреп өлгөргәнбеҙҙер.\nТөндәрҙең береһендә көслө шаушыуға һәм атыу тауыштарына тертләп уяндыҡ. Тышта кемдәрҙер аҡырыша, һүгенә һәм илай ине. Күп тә үтмәй беҙҙең вагончикка ишекте емереп бер төркөм омонсылар инде. Автоматтарын әҙер тотоп улар тиҙ генә арабыҙҙан йөрөп сыҡты ла беҙгә тышҡа сығып теҙелергә ҡушты. Сыҡҡас, беҙ ойошма ихатаһының күп кенә милиция машиналары менән уратып алынғанлығын күрҙек. Бер автозакка беҙҙең хужаларҙы ҡулдарына бығау кейҙереп аҡыртып тейәйҙәр, ә бер-ике урында ерҙә ҡара кейемле һаҡсылар яралымы-үлеме килеш аунап яталар ине. Беҙҙе башҡа автозактарға ултыртып отделға алып киттеләр. Астана ҡалаһына сәғәттән ашыу барһаҡ, отделда беҙҙән һорау алыуҙар таңға тиклем дауам итте. Иртәгәһен посольствонан вәкил килеп, беҙҙең менән һөйләшкәс кенә иркен тын алдыҡ. Вәкил беҙҙең илселеккә хәбәр итәсәген һәм тиҙ арала беҙҙе, йәғни рәсәйлеләрҙе, Тыуған илгә депортацияласағын вәғәҙә итте. Шулай ҙа эш уҙғансы беҙҙе бер аҙна тирәһеләй отделда тоттолар әле. Бында мин, ниһайәт, яҡындарым менән бәйләнешкә сыҡтым. Улар, мине эҙләп-эҙләп тә таба алмағас, федераль эҙләүгә һәм хатта “Жди меня”ға ла хәбәр биреп бөткәндәр. Ата-әсәйем ауырып түшәккә ятҡан, ҡатынымдың ҡан баҫымы шашынған.\nБер нисә көндән документтарыбыҙҙы һәм әйберҙәребеҙҙе ҡулға тоттороп, беҙҙе махсус рейс менән тура Мәскәүгә оҙаттылар. Домодедово аэропортында беҙҙе бер төркөм хәбәрселәр менән туғандарым ҡаршы алды. Шатлыҡлы күҙ йәштәре, ҡайнар ҡосаҡлашыуҙар, тыуған ергә иҫән-һау килеш аяҡ баҫыу тойғоһо барыһы бергә ҡушылды. Ошонда дуҫтарым менән хушлаштым. Ҡайтыуыма бер ай үткәс, Мәскәүгә Федераль судҡа саҡырттылар. Һаулыҡ яғым насарайып китеү сәбәпле, ултырышҡа бара алмауымды һәм эште “ситтән тороп” ҡарауҙарын һорап мөрәжәғәт иттем. Төп суд ултырышы Астанала ойошторолғанға күрә Мәскәүҙә минән бер яҡлы шаһит күрһәтмәләре генә алдылар. Аҙаҡ беҙ эшләгән ойошманың тулыһынса тармар ителеүе һәм беҙҙе урлағандарҙың оҙайлы йылдарға рәшәткә артына китеүҙәре хаҡында мәғлүм булды. Шулай итеп варвар тоҙағынан ҡотолдоҡ.\nБыл хәл миңә ғүмерлек һабаҡ бирҙе. Шунан ары килделе-киттеле иғландарға ышанмаҫ, иғтибар бирмәҫ булдым. Йәштәргә лә кәңәшем шул: бер ҡасан да, ныҡлап аңы-тоңона төшөнмәй тороп, осраҡлы эш тәҡдим итеүселәргә ышанып бармағыҙ, алыҫ юлға яңғыҙ сыҡмағыҙ. Ҡайҙа йөрөһәгеҙ ҙә һәр саҡ уяу булығыҙ. Сит тарафтарҙа кеше ғүмере себенгә лә торош итмәй хәҙер. Халыҡ мәҡәле әйтмешләй, һәр ялтыраған нәмә алтын булмаҫ”.\nИҡтисади көрсөк, эшһеҙлек һәм ҡыҫҡартыуҙар эшкә яраҡлы халыҡ алдына ҡаты һынау ҡуя. Аҫыл ирҙәребеҙ, алтындай ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ, типһә тимер өҙөр йәштәребеҙ “оҙон аҡса” артынан йәһәннәм төпкөлөнә барып эшләргә, баштарына төшкән яҙмышҡа күнергә дусар була. Имен генә йөрөһәләр ярай ҙа бит. Тик шул эш тип сығып китеп һәләк булып ҡайтыусылар, йә бөтөнләй хәбәрһеҙ юғалғандарҙың күбәйеүе хәүефләндерә. Һуңғылары араһында милләттәштәребеҙҙең булыуы үтә аяныслы хәл. Борон юҡ-бар ғәйеп өсөн Себер һөрһәләр, хәҙер башҡортом үҙе теләп, йә сараһыҙҙың көнөнән сит тарафтарға юллана. Ҡасан хәлдәр яҡшырыр ҙа, ҡасан ғына халҡым ситкә ағылыуҙан туҡтар һуң? Һорау әлегә асыҡ ҡала.\n(Әхлаҡи күҙлектән сығып, геройҙарҙың исем-шәрифтәре үҙгәртелде).


Республиканың Бөрйән районынан Римма Бикмәтова - Башҡортостан Президенты ҡулынан "Әсәлек даны" миҙалын алған 49 ҡатындың береһе. Тыуым буйынса бөрйәндәр башҡа райондарҙан һәр ваҡыт алда булды. Уҙған йыл йомғаҡтары буйынса ла Бөрйән районында тыуым дөйөм республика күрһәткесен ике тапҡырға артып киткән. Бына бөгөнгө күп балалы әсәләрҙе "Әсәлек даны" миҙалы менән бүләкләүҙең 83-сө тантанаһында ла Бөрйән делегацияһы иң ололарҙан булды. Әгәр байтаҡ райондарҙан күпселек осраҡта ике-өс кеше килһә, Бөрйәндән иһә - алты әсә...\nРимма һәм Ғафар Бикмәтовтар, ҡасандыр Ғафарҙың ағаһы һәм Римманың әхирәтенең туйында танышҡан пар, егерме йылдан ашыу бергә. Ошо арала татыу ғаиләлә биш бала тыуған. Оло улдары Фәнгә яңыраҡ егермеһе тулған, иң кеселәре Ғәзинурға - бер йәш тә туғыҙ ай. Беренсе бала үткер һәм өлгөрҙәрҙән булып сыҡҡан. Егерме йәшенә ул педагогия колледжын тамамларға ғына түгел, өйләнергә, бала табырға һәм әрмегә китергә лә өлгөргән. Әле бәләкәй Азалияға бер йәш, ул ағаһы Ғәзинурҙан - Римма менән Ғафар Бикмәтовтарҙың бишенсе улынан туғыҙ айға ғына бәләкәй.\nУҙған йылдың көҙөндә Бикмәтовтарҙың ҙур ғаиләһендәге икенсе бала - 18 йәшлек Ләлә лә ата йортонан киткән. Ҡыҙ тормошон медицина менән бәйләргә ниәтләй. Ул Белорет медицина колледжына уҡырға ингән һәм медсестра һөнәрен үҙләштерә.\nӘ өйҙә, ата-әсәһе янында өс бала ҡалған. Ғәлиә дүртенсе класта уҡый, Фидан - икелә, кесеһе Ғәзинур яҡын арала, моғайын, балалар баҡсаһына китер.\nБикмәтовтарҙың хужалығы ҙур. Бында һыйырҙар, һарыҡтар, ҡош-ҡорт та бар. Ғөмүмән, барыһына ла эш етәрлек. Бына ни өсөн Римма Ғәбдинуровна бер нисә йыл элек фермалағы эшен ҡалдырып, шәхси хужалығын алып барыу менән генә шөғөлләнә. Шуға ла йортта төп аҡса табыусы, ғаилә ҡараусы - атай бер эштән дә тартынмай: төҙөлөш булһынмы ул, ремонт йәки ял араһында башҡа төрлө эшме - барыһына ла өлгөрөргә тырыша. Шуның менән йәшәйҙәр ҙә.\nБыға өҫтәп, ай һайын балалар пособиеһы, шул иҫәптән күп балалы ғаиләләргә түләнгән бер мең ярым "президент" аҡсаһы килеп тора. Йәнә коммуналь хеҙмәткә субсидия юллағандар - уныһы ла ярҙам...\n- "Әсәлек даны" миҙалына лайыҡ булғас, бик шатландым, әлбиттә, - тип һөйләй "БАШвест"ҡа Римма Бикмәтова. Беҙҙең Иҫке Монасип ауылында республика Президенты ҡулынан бындай награда алған ҡатындар күп. Миҙал менән бирелгән аҡсаны нимәгә сарыф итеремде белмәйем әлегә. Шулай ҙа балаларыма тотонормон ул.\nҺәм тәүгеләрҙән булмаһам да, республика етәкселегенә күп балалы ғаиләләргә күрһәткән ярҙамы өсөн оло рәхмәтемде белдерергә теләйем. Был бик шәп, ҙур рәхмәт!\nБашҡортостан башлығы менән осрашыуға саҡырылған башҡа ҡатын-ҡыҙҙар ҙа ошо уҡ һүҙҙәрҙе ҡабатланы. Бөгөн Республика йортонда төрлө милләтле һылыу ҡатын-ҡыҙҙарҙан торған гөлдәр баҡсаһы йыйылды. Ҡайһыларына ҡарап, әсә булыуҙарына ышанмай ҙа тораһың. Бер йәки ике бала түгел бит әле, бер юлы биш, хатта алты балаға әсәй булғандар ҙа бар. Һомғол буйлы, үҙҙәре һылыу, йәш - бала хаҡында хыял иткәндәрҙән өҫтөндәр! Аптырарһың, ҡайһылары бала тапҡан һайын йәшәрә барған һымаҡ. Республикабыҙҙың Наташа Ростовалары...\nБөгөнгө тантанала ҡатнашыусы Наталия Мусина әйтеүенсә:\n- Күп балалы ғаилә - бойондороҡһоҙ дәүләт кеүек, үҙенең башлығы, вазифа үтәүселәре бар. Һәр береһенең тәғәйенләнеше, бурыстары билдәле. Бөтәбеҙ бергә - ҙур көс! Был хәҡиҡәтте онотмаһағыҙ, көндәр үткән һайын был көс арта ғына...


Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов уҡыусыларҙы Белем көнө менән ҡотланы\n«Башҡортостанда быйыл 500 меңгә яҡын уҡыусы мәктәпкә бара, 200 меңдән ашыу студент юғары уҡыу йорттары, тағы ла шул сама егет-ҡыҙ һөнәрселек училищеларҙа һәм колледждарҙа белем аласаҡ».\n«Дөйөм алғанда, бер миллионға яҡын бала һәм йәш егет һәм ҡыҙ парта артына ултыра. Беҙҙең республика өсөн был бик әһәмиәтле ваҡиға. Белем алыу - ул оло тырышлыҡ һәм хеҙмәт. Һеҙҙең арағыҙҙа республика һәм ил мәнфәғәттәре өсөн фиҙаҡәр эшләүсе кешеләр сығыуына ышанам. Хөрмәтле уҡыусылар, һеҙҙе байрам менән ҡотлайым, уңыштар, яҡшы кәйеф, барлыҡ ауырлыҡтарҙы еңеп сығырға һәм изгелектәр теләйем», тине Башҡортостан башлығы.


Йәберләнгән ҡатын-ҡыҙ зары » "Урал" гәзите\nЙәберләнгән ҡатын-ҡыҙ зары\nЗамана үҙгәрә, заң үҙгәрә. Йәшәү рәүешебеҙ замандан ҡалышмай алға бара. Борон беҙҙең халыҡта ҡатын-ҡыҙ ир һүҙенән сыҡмай, ҡыйырһытыуҙар, йәберләүҙәргә лә түҙеп, уныңса ғына йәшәһә, бѳгѳн иһә ғаилә дилбәгәһен ҡатын-ҡыҙ үҙ ҡулына алып, барыһы ла үҙгәрҙе кеүек. Әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, арабыҙҙа холоҡһоҙ, эскесе ирҙәренән туҡмалып, йәшәгән ҡатын-ҡыҙҙар ҙа бар. Хатта ире эскән, унан йәберләнгән ҡатын-ҡыҙҙарҙың, ғаиләләрҙең яҙмыштары бер-береһенә үтә лә ныҡ оҡшаған, бер төрлө...\nӘ бер генә бирелгән ғүмерҙе йүнһеҙ, тормошта бер ниндәй маҡсатһыҙ йәшәгән, ялҡау ирҙәргә ҡорбан итергә, сарыф итергә кәрәкме икән? Улар барыбер һинең ҡәҙер итеүеңде аңламай ҙа, һанға ла һуҡмай. Ә ҡатын-ҡыҙҙар шул арҡала әллә ниндәй ауырыуҙарға дусар була.\n«Балаға атай кәрәк бит», – тип эскесе иренән ғүмер буйы туҡмалып йәшәгән ҡатындар ҙа бихисап. Әммә был эгоистлыҡтыр, сѳнки эскесе атайҙың әсәһен туҡмауын, уны йәберләүен күреп йәшәгән балаларҙың психикаһы боҙола, ул тәүҙә атаһын, һуңынан үҙен шундай шарттарҙа йәшәткән әсәһен күрә алмай башлаясаҡ.\nӘлбиттә, элекке быуын кешеләре ҡыҙҙарын һәр саҡ баш баҫып, түҙеп йәшәргә кәрәк, тип тәрбиәләгән, әммә бәләкәйҙән күңелгә һеңдерелгән, (бигерәк тә беҙҙең халыҡта) иҫкергән ҡанундарҙан сыға алмай йәшлеген, һаулығын ҡорбан иткән сабыр ҡатындар шул тиклем йәл...\nНи өсөндөр беҙҙең заманда ҡатындар көслө булырға тейеш, тигән хаталы фекер барлыҡҡа килде. Ә, бәлки, был ҡараш, йүнһеҙ ирҙәренән ҡотолоп, ниһайәт, тормоштоң матурлығын, ирһеҙ ҙә бынамын итеп йәшәп булыуын аңлаған ҡатын-ҡыҙҙарҙан сыҡҡандыр, сѳнки үҙемә лә туҡмаған ирҙәренән ҡотолған ҡатындарҙан ошондай хәбәрҙе йыш ишетергә тура килде.\nБер мәл полиция лейтенанты булып эшләп йѳрѳгән ҡатын менән танышып, һѳйләшеп киттек. Энә артынан еп киткән кеүек, һүҙ артынан һүҙ ҡуйырып, шәхси тормошона тѳшѳп китте Зѳлфиә. Ҡарап тороуға мѳләйем генә наҙлы ҡатындың полиция лейтенанты булыуы ғәжәпләндерһә, уның үткән тормошо, нисек итеп иренән туҡмалып, ҡыйырһытылып йәшәүе тетрәндерҙе.\n- Буласаҡ ирем менән апайымдың туйында таныштыҡ. Ул ваҡытта мин X класс уҡыусыһы ғына инем, ә Роберт армиянан ҡайтҡан ҡарағайҙай кәүҙәле, үткер ҡарашлы, шаян егет ине. Мин уның бер һирпелеп ҡарауынан уҡ уға ғашиҡ булдым. Тиҙҙән дуҫлашып киттек. Итәғәтле, минең ѳсѳн ѳҙѳлѳп торған егет күңелемде генә түгел, үҙемде лә яуланы. XI класта уҡығанда, ауырға ҡалдым. Быны белгән ата-әсәйем йәһәтләп, уҡыуымды бѳтѳр-бѳтмәҫтән мине кейәүгә бирҙе. Беҙ ҡәйнәмдең иҫке ѳйѳндә йәшәй башланыҡ. Туйҙан һуң, 1 айҙан улыбыҙ тыуҙы, ә Робертты алмаштырҙылармы ни? Кѳн һайын клубҡа сыға, иҫерек ҡайта ла мине туҡмай. Бер мәл әсәйемә шылтыраттым, зинһар килеп алығыҙ, тип. Әммә ирем ата-әсәйемде ѳйгә индермәне. Шул кѳндән минең тормошом бѳтѳнләй тамуҡҡа әйләнде. Ѳйҙә бикләп сығып китә лә 2-шәр, 3-әр кѳн юғалып тора, ҡайтып инеү менән үсе ҡанғансы мине типкеләп ала. Ә меҫкен улыбыҙҙы, исмаһам, бер генә тапҡыр ҡулына алһасы... Йоҡоһоҙ тѳндәремдә, керпек тә ҡаҡмайынса, шул хәтлем ыҙалатҡансы, йәнемде алсы, тип Хоҙай Тәғәләгә ялбара инем. Иремдең вәхшилеге шул хәтлемгә барып етте, күҙем алдында сит ҡыҙҙар алып ҡайтып, бергәләшеп ятып йоҡлай башланы. Кѳсѳм бѳттѳ, рухым һынды, үҙ-үҙемә ҡул һалырға ҡарар иттем. Сабыйымды туйғансы ашаттым, матур итеп кейендереп, хат яҙып ҡуйынына һалдым да, соланға сығып, аҫылындым... Дауаханала аңыма килдем, эргәмдә илауҙан күҙҙәре шешенгән әсәйем ултыра ине. Хәлем яҡшырғас, улар мине үҙҙәренә алып ҡайтты. Әммә бының менән тынысланманы Роберт. Мине кире алып ҡайтырға маташты, килеп сыҡмағас, йортто яндырыу менән янаны, хатта тәҙрәбеҙҙең быялаларын яра һуғып, атайымды туҡмап киткән саҡтары ла булды. Урындағы участковыйға бер нисә мәртәбә мѳрәжәғәт иттек. Тик ул, иремдең ике туған ағаһы булыуы сәбәпле, мыҫҡыллы йылмайҙы ғына. Ауылдан ҡасырға мәжбүр булдым, сѳнки башҡаса ҡотолоу сараһы юҡ ине. Күрше ѳлкәлә йәшәгән апайыма барып тѳпләндем. Тормоштоң шул тиклем тигеҙһеҙлеген, ғәҙелһеҙлеген татып, ир йоҙроғонан йәберһетелеп, кешеләргә ышанысым бѳткәс, был донъяла кемдәрҙер тәртип булдырырға тейештер бит, тигән уй менән полицияға эшкә барырға булдым. Ситтән тороп, МВД-ға уҡырға индем. Тәүтикшереүсе булып эшкә урынлаштым. Әлбиттә, тән яраларым уңалды, әммә күңел яраларым мәңгелеккә уйылып ҡалды. Хәҙер үҙем ғәҙеллек ѳсѳн кѳрәшәм, ә инде ҡатын-ҡыҙ полицейскийға үҙ көсөнә ышана белеү һәм хеҙмәт менән ғаилә мәшәҡәттәрен бергә алып барыу - иң кәрәкле сифаттыр, - тип йылмайҙы Зѳлфиә. Әммә үҙенең күҙҙәрендә бер аҙ моңһоулыҡ та, хәсрәт тә сағылып ҡалды.\nЗѳлфиә йыртҡыс иренән имен-һау ҡотолоп яңы тормош башлаған. Ә бына туҡмалыу арҡаһында ауырыу булып ҡалған, зәғифләнгән, хатта үлгән ҡатындар ҙа бар бит...\nРәйсә менән Ѳфѳнән бер таксиҙа ҡайтырға тура килде. Был ҡатындың һағыш һәм хәсрәт тулы күҙҙәренә шунда уҡ иғтибар иткәйнем. Әле лә бөтөнләй ят кеше тип ҡарап торманы, миңә эс-серҙәрен бушатырға тырышты.\n- Дауахананан ҡайтып барам, - тип һүҙен башланы ул, йәшләнгән күҙҙәрен һѳртѳп, - балаҡайҙарымды һағындым. Улар бит мине ике ай күрмәне. Нисек кенә йәшәнеләр икән. Аталары эсә бит. Ѳлкән ҡыҙыбыҙға 12, уртансыһына 8, кесеһенә 5 кенә йәш әле. Табиптарҙан да, балаларым хаҡына ғүмеремде әҙ генә булһа ла оҙайтығыҙ, тип ялбарып яттым, - тине лә түгелеп илай башланы. Меҫкенкәйҙе тынысландырырға маташам, ә үҙем, ниңә йәшләй генә үлем тураһында һѳйләйһең, тип һорағым да килә. Тик ҡыймайым. Ҡатын бер аҙ үҙен ҡулға алғас, һѳйләүен дауам итте.\n- Түшемдә шеш таптылар. Операция яһатып, ҡайтып барам. Табиптар иртәрәк килмәгәнең, тип тиргәй. Ҡайҙан инде, анау эскән иргә балаларҙы ышанып ҡалдыраһың, тигән булып йѳрѳнѳм. Хәлем насарайғас, апайым етәкләп тигәндәй дауаханаға алып китте. Рак тинеләр... Ниңә был сиргә тарыуыма ла аптырамайым, ирем эсеп ҡайтҡан һайын түшемде тѳйѳп туҡмар ине. Диагноз ҡуйғастар ҙа ышанмай маташты, һѳйәреңә китергә булдыңмы, тип ғауғаланы. Әле лә йѳрәгем тыныс түгел, ҡайтһам тағы ла ҡул күтәрмәһә ярар ине, тип ҡурҡып торам. Ҡайтмай торор ҙа инем, балаҡайҙарым кѳтә бит, - тип ауыр һуланы.\nМеҫкен ҡатындың артабанғы яҙмышы нисек булғандыр, уныһын белмәйем, әммә күңелемдән ул оҙаҡ сыҡманы. Ә инде бер танышым нисек итеп ире ҡатынын туҡмап үлтереүенә шаһит булыуын һѳйләп, шаҡ ҡатырғайны...\n- Ситтән тороп уҡып йѳрѳйѳм. Бикәсемә фатирға тѳштѳм. Ул бер йыл элек кейәүгә сыҡҡайны, ай ярымлыҡ ҡына сабыйҙары бар. Араларыбыҙ йыраҡ булғас, һирәк күрештек. Шуға күрә кейәүҙең шул тиклем ҡыҙмалы булыуын, эсергә яратҡанын да яҡшылап белмәнем. Тәүге кѳндә үк аралары һалҡынлығын тойҙом. Әллә кейәү минең килеүемде яратмаймы икән, тип тә уңайһыҙландым. Сығып китергә лә уйлағайным, бикәсем туҡтатты. “Еңгә, ҡал инде. Миңә тынысыраҡ та булыр. Марат ныҡ туҡмай бит. Әле һин килгәнгә тыйылып тора. Нимә эшләргә лә белмәйем. Сығып китер инем, унһыҙ йәшәй алмаҫмын һымаҡ, үҙен яратам бит”, - тип күҙ йәштәрен түгеп иланы. Ҡалыуым менәнме ни, яҡлай алманым шул бикәсемде. Шул кѳндѳ Марат иҫереп ҡайтты. Ишектән инеү менән насар һүҙҙәр менән мине битәрләп ҡыуа башланы. Ѳндәшмәй генә сабыйын имеҙеп ултырған бикәсем түҙмәне, улын урынына һалды ла арабыҙға баҫып, ирен тынысландырырға иткәйне, шуны ғына кѳтѳп торған Марат ҡатынын елтерәтеп алып, туҡмай башламаһынмы... Бындай аяныс күренештең тәүге тапҡыр шаһиты булдым. Ауыртыныуҙан ҡысҡырған әсәһенең тауышынан ҡурҡыпмы, 40 кѳнлѳк кенә сабыйҙары туҡтауһыҙ илағас, уны алып ҡуйыныма ҡыҫтым. Ә ярһыған үгеҙ кеүек күҙе аларған Марат туҡтарға йыйынманы. Бер мәл бикәсем ҡысҡырыуҙан да, һаҡланырға тырышыуҙан да туҡтаны. Йәнһеҙ ятҡан кәүҙәһен күреп, хушымдан яҙҙым. Бикәсемде лә, мине лә дауаханаға алып киттеләр. Минең ѳс айлыҡ ауырым бар ине, тѳштѳ... Бикәсем икенсе кѳнгә гүр эйәһе булды. Маратты ун йылға хѳкүм иттеләр. Уларҙың сабыйын ирем менән уллыҡҡа алдыҡ. Ошонан һуң мин башҡаса ауырға ҡала алманым... - тип ҡатын ах-зарын һѳйләне.\nЭйе, бына ошондай аяныслы яҙмыштар бик күп беҙҙең арала. Күпме яҙабыҙ, һѳйләйбеҙ, әммә ҡайһы бер ирҙәр ошо хаталарҙы ҡабатлай, ниңәлер ғибәрәт алырға, тәүбәгә килергә ашыҡмай...\nШуға күрә, гүзәл заттар, әйҙәгеҙ үҙебеҙ ҙә абайыраҡ булайыҡ, эскесе ирҙәрҙең ҡыйырһытыуына түҙеп, балаларҙың психикаһын, тормошон боҙмайыҡ, эгоист булмайыҡ.


Күсемһеҙ милек буйынса консультация - Дания Юрист. Адвокат бөтә Онлайн\nДания менән кисәне тамамлау\nобидно йәкшәмбе францияла футбол буйынса европа чемпионатына квалификация ентекләп ҡарап 2016 йылда еңелдеУйын һөҙөмтәләре әһәмиәткә эйә түгел, сөнки Франция төркөмө бушлай йөрөү инә, сөнки улар ил өсөн түбәндәге ҡабул итеүсе илдәр буласаҡ. Хатта уларҙың реаль көрәш, башҡа бер нәмә, бер нисә иптәштәрсә кеүек, бихисап.\n'Уҡыусы дания дәғүәсе буласаҡ\nДания номер өс төркөмгә ҡушылып, тип әйтеп булмай, бәлки, һөҙөмтәһе булыр неутешительный өсөн, бигерәк тә донъя, йәғни егерме команда улар дүрт йыл менән 2016 була оҙайтып, егерме туранан-тура финалға квалифицироваться.\nДанияла шуға күрә туранан-тура финалға путевка менән тәьмин алмайым үҙеңде, иң ябай булған, дәғүә итеү өсөн ҡасан да булһа. Ә барыһы ла дөрөҫ кеүек үтә, тип, Дания төркөмө өсөнсө урынға португалия менән генә эшләй, Сербия, Әрмәнстан һәм албания. Был-уның шараптары. Беҙ һуңғы өс уйында бер гол индереү квалификациялы түгел. Һәм мин уйлайым, хатта, беҙ яҡын булды, унда башҡа stolpeskud ҡаршы Португалия, - ти Мартин Давидсен, хыялдары хаҡында яҙылған китаптар һәм уның бер кем консультация fodboldjournalist ЭМ-н триумф биографияһы Mirakelmageren 92. һәм 1992 йылдарҙа-тренеры Ричард Меллер-Нильсен. 'Ос беҙ бик киҫкен хәлдә була. Әммә иң мөһиме шунда, башың етерлек түгел, тип беҙгә индергәйне. Оборона тәртип буласаҡ. Әммә беҙ һигеҙ уйында бары һигеҙ гол индергән, биш һәм улар сербияға ҡаршы булғанда, һеҙ алмайсы талаптары өсөн алға бара, - ти Мартин һәм Давидсен, тип билдәләү дөрөҫ түгел, милли йыйылма командаһы профиль переполненных, әлеге ваҡытта ул шул тиклем күренә. Бөгөн хатта ҙур булмаған клуб милли йыйылма командалар араһында иң эреһе булған. әгәр йүнәлеш, аҡылы булыуҙарын тағы ла көтә давидсен мартин һүҙҙәре буйынса, мөмкинлеге булырға тейеш тип отобираться Дания европа чемпионаты. Мин һинең менән, Дания был ябай түгел, бассейны булған килә. Әммә хәҙер хәтерләмәйем, тип Албания seedingslag бишенсеһе менән был төркөмгә инә. Был, теге, кем менән беҙ икенсе урынды биләй. Был яҡшы, әлбиттә, мөмкин түгел. Туҡмап белергә кәрәк, әгәр улар менән беҙ теләгән. Дания насар булмауына ҡарамаҫтан байтаҡ һайлап алыу туры маҡсат булышлыҡ итә, сөнки үҙ өлөшөн дания Дания йыйылма командаһы тренеры һәм тағы фиаско Мортен Ольсен. Тренер булараҡ, һеҙ яуаплы булыуын һәр саҡ бар. Ул шулай уҡ юлдарҙың насарлығы, ҡайһы бер ҡарар итә. Дөйөм алғанда, ҡарар дат һөжүм булмауы күҙәтелә. Беҙ, бәлки, ниндәйҙер яңы идеялар үткәрелә.\nБеҙгә һәм беҙҙең оппоненттар уйын просчитывать улар өсөн ябыла.\nҺеҙ тейеш, тип ҡараған саҡта-йәғни башҡа. Һарай ни ҙур түгел ине, һәм туп богл бысрата ҡуйырға һәм иң яҡшы өмөтләнергә. Әммә шундай дания йыйылма командаһы-юҡ. Уйын кимәлдә булырға, һәм быны ғәҙәти, әммә шулай булырға тейеш планда ғына Бағып, ҡасан барыһын ла эшләй. Хәҙер күп нәмә юҡ, эшләргә тип ҡарап, уның кеүек аҡыллы булып китеремә ышанам һәм башҡа ике дәғүәсеһе төркөмө матч плей-офф. Мартин Давидсен, тип иҫәпләй яҡшы аҡлау юҡ, Дания ЭМ әгәр килә алмай. 'Егерме дүрт дания командалары араһында булырға тейеш, улар уҡырға инә. Ылыҡтырылған, беҙ кем осрай, шуға күрә беҙ оятһыҙ булырға тейеш. Һәм шуға күрә, беҙ хужа булырға тейеш, был артыҡ түгел, иҫәбе менән еңде ҡарағанда өс ай элек Дания Сербия йыйылма командаһы 2: 0 алышын бик яҡшы.\nПолышым пуымо шотышто йошкар ырес данийыште вий - йошкар ырес


Проект:Бөтә донъя фольклориадаһы — Башҡорт Википедияһы\nПроект:Бөтә донъя фольклориадаһы\nБөтә донъя фольклориадаһына арналған марафон - Халыҡ-ара традицион мәҙниәттәр фестивале – Бөтә донъя фольклориадаһы уңайынан башҡорт халҡының фольклоры, ауыҙ-тел ижады ынйылары өлгөләрен глобаль селтәргә сығарыу һәм һаҡлау буйынса ? июлдән - ? сентябргә тиклем иғлан ителгән сара.\n4 Еңеүселәрҙе билдәләү\n8 Ирекле лицензия\nЙәшкә, гражданлыҡҡа һәм башҡа сикләүҙәре булмаған һәр кем ҡатнаша ала.\nҺәр ҡатнашыусының Викимедиа проектында иҫәп яҙмаһы булырға, булмаған осраҡта, марафонда ҡатнашҡан Википедия тел бүлегендә үҙенең иҫәп яҙмаһын асырға тейеш. Иҫәп яҙмаһы көйләүҙәрендә электрон почта адресын күрһәтеп, «Башҡа ҡатнашыусыларға һиңә электрон хат яҙыуҙарына рөхсәт бир» опцияһын ҡабыҙырға бурыслы. Күрһәтелгән электрон почта адресы интернетта баҫтырылмаясаҡ, ул бары тик конкурс ҡатнашыусыларына шәхси мәғлүмәт ебәреү өсөн кәрәк.\nҺәр ҡатнашыусы вики-марафонда бер иҫәп яҙмаһы менән генә ҡатнаша ала.\nҺәр ҡатнашыусы мәҡәләһен йәки һүрәтен йомғаҡлау таблицаһына үҙе индерә.\nҺәр ҡатнашыусы мәҡәләне, йә һүрәтте таблицаға индереүҙә һәр кемгә ярҙам итә ала.\nҺәр ҡатнашыусы башҡа ҡатнашыусыларҙың вики-марафон өсөн мәҡәләһен баһалап, регламентҡа яраҡлығын тикшерә, фекер алышыуҙа ҡатнаша ала.\n20 (10) мәҡәлә яҙған йәки 20 (10) һүрәт һалған ҡатнашыусылар вики-марафон нормативын үтәгән тип һанала, уларға сертификат тапшырыла йәки бүләк бирелә (бағыусылар табылыуға ҡарап).\nБүләкләнеүселәр исемлегендәге ҡатнашыусылар ойоштороусыларға шәхси мәғлүмәттәрен еткерергә тейеш була (талап ителгән осраҡта).\nВики-марафон сиктәрендә төҙөлгән йәки тулыландырылған (+1500) мәҡәләләр Башҡортостан темаһына тап килергә тейеш.\nМәҡәләне төҙөгәс йәки яҡшыртҡас, һылтанманы үҙ аллы таблицаға ҡуйырға кәрәк. Вики-марафон иҫәбенә исемлеккә индерелгән мәҡәләләр алына.\nМәҡәләләр Википедияның һәм айырым тел бүлегенең ҡағиҙәләренә ярашлы яҙылырға тейеш, шул иҫәптән:\nавторлыҡ хоҡуҡтарын боҙмаҫҡа. Текст мотлаҡ Википедия һәм вики-марафон өсөн яҙылырға тейеш (башҡа сығанаҡтарҙан күсереп алыу тыйыла);\nмәғлүмәтте нейтраль көйө күрһәтеү, әле йәшәгән шәхестәрҙең биографияһын айырым шарттарҙы үтәп яҙырға;\nабруйлы сығанаҡтарға нигеҙләнергә;\nоригиналь тикшеренеүҙәр булмауы мөһим.\nТәҡдим ителгән мәҡәлә күләме 2500 байттан артығыраҡ булырға тейеш.\nЖюри ағзалары йәки башҡа ҡатнашыусылар тарафынан баһаланған булырға тейеш.\nБашҡорт милли кәсепселеге\nБашҡорт милли аш-һыуы\nБашҡорт милли йолалары\nТәҡдим ителгән һүрәттәр Викиһаҡлағысҡа дөрөҫ рәсмиләштерелгән ирекле лицензия менән һалынырға тейеш. Бер мәҡәләлә булһа ла урынлы ҡуйылған һүрәттәр генә баһалана (мәҡәлә мотлаҡ вики-марафон сиктәрендә яҙылмаһа ла, әммә уның тематикаһына тап килһә) Һүрәттәр панорама мөмкинлеге тураһында ҡанунды боҙорға тейеш түгел. Йәғни, биналар фоторәсемдәре рөхсәт ителә, ә автор хоҡуғы менән һаҡланған скульптура фоторәсемдәре рөхсәт ителмәй.\nЕңеүселәрҙе билдәләү[вики-тексты үҙгәртергә]\n1-се урын - 25 мең һум\n2-се урын - 20 мең һум\n3-сө урын - 15 мең һум\n4-се урын - 10 мең һум\n5-се урын - 5 мең һум\nКүләме 2500 байттан артҡан мәҡәләләрҙең дөйөм күләме бергә ҡушылып 10000 бүленә һәм мәрәйҙәр һаны билдәләнә. Вики-марафонда ҡатнашыу талаптарын боҙған ҡатнашыусы (теркәлеү үтмәү, бер нисә иҫәп яҙмаһынан ҡатнашыу, автор хоҡуҡтарын боҙоп мәҡәләләр төҙөү, проекттың башҡа ҡағиҙәләрен үтәмәү) квалификацияһын юғалта. Жюри ҡатнашыусыны «намыҫлы уйын» ҡанундарын боҙған осраҡта, йәғни боттар файҙаланыу, төҙөлгән мәҡәләләрҙе/һалынған һүрәттәрҙе билдәләнгән ваҡытҡа исемлеккә индермәү, алдан әҙерләнгән мәҡәләләрҙе/һүрәттәрҙе һәр этапта күпләп һалыу, шулай уҡ намыҫлы көнәркәшлеккә ҡаршы эше йә башҡа ҡатнашыусыларҙы яңылыштырыуы өсөн квалификацияһынан мәхрүм итә.\nБағыусылар тип вики-марафонды ойоштороуҙа, ҡатнашыусыларҙы дәртләндереүҙә матди ярҙам күрһәтеп, номинациялар билдәләүҙә һәм йомғаҡлауҙа ҡатнашмаусы юридик һәм физик шәхестәр иҫәпләнә.\nПартнерҙар тип вики-марафонды үткәреүҙә ойоштороу, мәғлүмәти, финанс һәм башҡа ярҙам күрһәтеүсе юридик һәм физик шәхестәр иҫәпләнә. Партнерҙар ойоштороусылар менән килешеп, ҡатнашыусылар өсөн үҙ номинацияларын һәм бүләктәрен булдыра ала.\nИрекле лицензия[вики-тексты үҙгәртергә]\nҮҙ хеҙмәттәрен Викимедиа проектарында урынлаштырған авторҙар уларҙы ҡулланыу шарттарына, шулай уҡ Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 һәм GFDL лицензиялары буйынса баһаламаһыҙ баҫтырып сығарыуға ризалығын бирә.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Проект:Бөтә_донъя_фольклориадаһы&oldid=948257 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:37 10 май 2020 үҙгәртелгән.


Өфө балалар тимер юлы — Башҡорт Википедияһы\nӨфө балалар тимер юлы\nСоветтар Союзы Геройы В. П. Доброрез исемендәге бәләкәй Өфө балалар тимер юлы — балалар тимер юлы, аттракцион, мәктәп йәшендәге балаларҙы уҡытыу-тәрбиә учреждениеһы. Куйбышев тимер юлының Башҡортостан төбәге структур подразделениеһына ҡарай. Өфө ҡалаһының Иван Якутов исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркында урынлашҡан. 1953 йылдың 10 майында Өфө тимер юл ойошмаһы тәҡдиме менән асылған. 1997 йылда Советтар Союзы Геройы Доброрез Василий Павлович исеме бирелә.\nӨфө балалар тимер юлы Викимилектә\n«Башҡортостан пионеры» поезы «Приозёрная» станцияһнда\n4 Билет хаҡы\nӨфө ҡалаһында балалар тимер юлы төҙөү тураһында ҡарар, Өфө ҡалаһы Өфө тимер юлының «баш ҡалаһы» булған йылдарҙа ҡабул ителә. Тимер юлды тимер юл вокзалы һәм ҡала үҙәге араһында урынлашҡан И. С. Яҡутов исемендәге паркта урынлаштырырға уйлайҙар.\n1952 йылдың көҙөндә төҙөлөш башлана һәм ҡыҫҡа ваҡыт эсендә тамамлана. Башта хәрәкәт итеү составы, быға тиклем тар колеялы Белорет тимер юлында эшләгән 159—649 паровозынан һәм йөк вагон-платформаһынан яһалған асыҡ типтағы өс пассажирҙар вагонынан тора.\nЙомоҡ, тар колеялы тимер юл линияһы планда «һигеҙ» ҡиәфәтендә була: парктың үҙәк өлөшөндә юлдар киҫешә. Киҫелештә стрелка күсереү ҡулайламаһы булмай. Йәшлек станцияһында ағас вокзал төҙөлә.\n1953 йылдың 10 майында юл эшенең беренсе миҙгеле асыла.\n1958 йылда Өфө тимер юлы бөтөрөлә, Куйбышев тимер юлының Башҡортостан бүлексәһенә әйләнә.\n1959 йылда Өфө балалар тимер юлына ТУ2-104 тепловозы бирелә. 1961 йылда иҫке «ҡулдан яһалған» пассажирҙар вагондары ете пассажирҙар Pafawag менән алмаштырыла, иҫке вагондарҙың береһе юл эштәре өсөн ҡалдырыла.\n1985—1986 йылдарҙа балалар тимер юлы яңынан төҙөлә. Уның юлы үҙгәрә — һуҡыр киҫешеүе юҡҡа сыға, юл йомоҡ линия ҡулсаһына әйләнә.\n1991 йылда юлға Демихов машиналар төҙөү заводы етештергән ПВ51 пассажирҙар вагоны килтерелә.\n1996—1997 йылдарҙа Йәшлек станцияһында вокзал һүтелә, уның урынына архитектураһы буйынса иҫке ағас вокзал менән оҡшаш кирбес бина төҙөлә.\n2004 йылда Приозёрная станцияһы һәм станция менән йәнәш урынлашҡан яңы уҡыу комплексы асыла.\nӨфө балалар тимер юлы ике төрлө мәғәнәле тәьҫир яһай. Бер яҡтан — был иң яҡшы балалар тимер юлдарының береһе икәненә шик юҡ: бында ҙур, капиталь вокзал, юлдар һәм ҡоролмалар ремонтланған һәм тәрбиәләнгән, хәрәкәт бик әүҙем (тимер юлдар ғәҙәти эшләгәндә, уның буйынса көнөнә 20 поезд үтә).\nШул уҡ ваҡытта, юл бик ҡыҫҡа (оҙонлоғо саҡ километр ярымдан ашыу) түңәрәк һыҙыҡ формаһында, тулыһынса Яҡутов исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркы эсендә ята. Юлдарҙың оҙонораҡ булыуын һәм айырым пункттар һаны күберәк булыуын теләргә ҡала.\nБында ике станция бар: Йәшлек (вокзал), һәм Приозёрная (депо). Өфө балалар тимер юлының юл үҫеше минималь булып тора. 2004 йылдың майына ҡарата булған мәғлүмәттәр буйынса, әйләнештә ике генә стрелка бар — береһе Йәшлек вокзалы янында тупик юлға илтә, икенсеһе, Приозёрная станцияһы янында — хәрәкәт итеү составының туҡтау урынына.\nПриозёрная станцияһы биләмәһендә локомотив депоһы бар.\n2015 йылда Йәшлек станцияһында пассажирҙар платформаһы тулыһынса ремонтланған.\nКамбарка машиналар эшләү заводы етештергән 3 вагон.\n1 майҙан 31 майға тиклем билдәле бер график буйынса 11:00 сәғәттән 19:00 сәғәткә тиклем эшләй, 1 июндән 31 авгусҡа тиклем шишәмбенән алып йәкшәмбе көндәрендә 11:00 сәғәттән 19:00 сәғәткә тиклем, 1 сентябрҙән 11 октябргә тиклем билдәле бер график буйынса 11:00 сәғәттән 19:00 сәғәткә тиклем эшләй.\nӨлкәндәр өсөн (10 йәштән өлкән) 100 һум\nБалалар өсөн (2-10) — 90 һум\n1 йәшкә тиклемге балаларға — бушлай.\nТепловоз ТУ7А Приозёрная станцияһы уҡыу корпусы биләмәһендә.\n«Башҡортостан пионеры» поезы Приозёрная станцияһынан ҡуҙғалып китә\nТепловоз ТУ7А Приозёрная станцияһы уҡыу корпусы биләмәһендә\nПриозёрная станцияһы буйынса дежурный\nЙәш вагон ҡараусылар эш өҫтөндә\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Өфө_балалар_тимер_юлы&oldid=1031483 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 23 апрель 2021 в 18:47\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:47 23 апрель 2021 үҙгәртелгән.


Ошо кѳндәрҙә БДУ-ның Сибай институтының бер тѳркѳм студенттары ѳсѳн шатлыҡлы ваҡиға булып үтте. Уҡыуҙағы, спорттағы, мәҙәни-ижади эшмәкәрлектәге ҡаҙаныштары ѳсѳн иң тырыш ҡыҙҙар һәм егеттәр юғары академик стипендия алыу бәхетенә эйә булды. Шул айҡанлы БДУ-ның Сибай институты ректоры Зиннур Ғѳбәйҙулла улы Йәрмѳхәмәтов уңған йәштәрҙе йыйып ҡотланы, уларға артабанғы уҡыуҙарында уңыштар теләне.\nҘур күләмдәге стипендияға 39 егет һәм ҡыҙ бары тик ҙур тырышлыҡ аша ғына ѳлгәшкән. Мәҫәлән, ѳс студент ай һайын—10925 һум, ә 26-һы 9775 һум стипендия аласаҡ. Шулай уҡ университеттың ғилми советы ҡарары менән бер нисә алдынғы студентҡа ай һайын 7072 һум, ә ҡайһы берәүҙәренә 5750 һум стипендия түләнәсәк. Бындай стипендиялар йәштәрҙе уҡыуға, йәмәғәт эштәренә тағы ла дәртләндерәсәк кенә. Әйткәндәй, стипендиаттар һайлау ярты йыл һайын уҙғарыла.\n—9-сы класта уҡығанда уҡ педагогика факультетына барырға хәл иткәйнем инде. Әле ғаилә психологияһын ѳйрәнәм. Быйыл «Ышаныс» балалар приютында практика үттем. Юғары стипендияға лайыҡ булыуымды ҙур бүләк тип ҡабул итәм. Ул яуаплылыҡ та ѳҫтәй бит. Бер кимәлдә тороп ҡалырға ярамай, артабан да үҙ белемемде камиллаштырырға, институт тормошонда ҡайнап йәшәргә кәрәк,—ти педагогика факультетының 3-сѳ курс студенты Алина Кәримова.\nБѳгѳнгѳ студент ниндәй ул? Улар тѳрлѳ-тѳрлѳ. Ҡыҙыҡһыныусандар, уяуҙар, дәртлеләр, йүнселдәр, мәғлүмәтлеләр... Тап шундайҙарҙан алдынғы хеҙмәткәрҙәр, йүнсел етәкселәр үҫеп сыға ла инде.


«Ерем, халҡым, тарихым һәм телем!»- тип йәшәй таулыҡайҙар - 28 Февраля 2020 - Отдел образования Баймакского района\nГлавная » 2020 » Февраль » 28 » «Ерем, халҡым, тарихым һәм телем!»- тип йәшәй таулыҡайҙар\nБашҡорт теле йылы сиктәрендә үткәрелгән тантанаға 27 февраль көнө Үрге Таулыҡай мәктәбе коллективы ата-әсәләрҙе, ауыл биләмәһе депутаттарын, Сыңғыҙ, Буранбай ауылы халҡын да саҡырғайны. Райондың ветерандар советы рәйесе Әхмәтова К.Ә., мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Йыһаншина Г.Х. һәм мәғариф бүлеге методисы Мәмбәтова Н.Х. ҡатнашҡан был оло сарала уҡыусылар үҙҙәренең шиғыр һөйләүгә, йыр-бейеүгә маһирлығын күрһәтте. Милли кейемдәге балалар үҙ ролдәрен бик оҫта башҡарҙы: 7 ырыу тарихына байҡау яһанылар, халҡыбыҙ батырлығына, телебеҙ бөйөклөгөнә дан йырланылар.\nМәктәп директоры Сәлихов Р.Ә., уҡыусыларҙың төрлө йүнәлештәрҙәге еңеүҙәре хаҡында һөйләп, ата-әсәләр менән һаман да ошолай бергә эшләп, киләсәктә тағы ла ҙурыраҡ уңыштарға өмөтләнеүҙәре хаҡында әйтеп үтте.\nЙыйындың икенсе өлөшөндә тирә-яҡты йәшелләндереү, килер быуындар хаҡына ауылдарҙы төҙөкләндереү, өмәләр үткәреү, репрессия ҡорбандарына арналған стела асыу тураһында ҙур мәсьәләләр ҡаралды.


27 Октябрь , 20:06\nКөндөң дә рәте юҡ, тормошоноң да. Ни өсөн эшенән ял алған булды әле һуң? Ләлә һәр нәмә үҙ урынында булған бүлмәләрен бер нисә мәртәбә әйленп сыҡты. Юҡ, әхирәте хаҡлы түгел. “Ҡыуан, балаң булмағанға, ә һин мышылдап илай ҙа йөрөйһөң! Сабый саҡтарында ауырып ҡаҡшаталар, унан балалар баҡсаһына бармайым тип аптыраталар. Мәктәпкә барғас уларҙы дәрес әҙерләтеү өсөн йөрөгәне менән бер полицейскийға әйләнәһең. Ә бына 12-13 йәшкә етә башлаһалар!..”\nӘхирәте Ләләне ысынлап та бәхетле тип һанай. Хатта: “Һиңә анауҙарҙан ял итәйем тип килдем әле”,-тип диванға ауып киткән саҡтары ла була. Кисә лә килеп үҫмер улдарының кеҫәһендә тәмәке ҡапсығын табыуын, был хаҡта иренә әйтеп, үҙе үк әрләнеүен ҡат-ҡат һөйләне. “Мин ғәйепле булып сыҡтым барыһына ла, мин! Йәнәһе лә мин дөрөҫ тәрбиәләмәйем. Артыҡ иркәләтеп боҙғанмын. Уға ни рәхәт аҡса эшләйем тип Себер яғына сыға ла олаға. Ә мин нимә эшләргә тейеш? Малайҙар бит ул! Уларға атай ҡулы кәрәк! Яңынан тыуһам, һинең кеүек яңғыҙ йәшәр инем”. Ләлә әхирәтенең һуңғы һүҙҙәрен ишеткәс уны әрләп ташланы. “Нимә яңғыҙлыҡ көҫәп ултыраһың?! Асыуландырма күкте, ғаиләңә бәлә саҡырып!”,-тине.\nӘхирәтен көскә тынысландырып сығарып ебәрҙе. Төнө буйы йоҡлай алмай, “ҡайҙа хаталандым һуң мин?” тигән һорауға яуап эҙләне.\nАта-әсәһенең һуңлап ҡына тапҡан балаһы ине ул. Бер ағаһы тыуып, сабый сағында вафат булған. Әсәһе оҙаҡ балаға уҙа алмаған, ирле-ҡатынлы сабый һөйөү бәхетенән төңөлгәс, донъяға ауаз һалған ул. Мәктәпте тамамлағас ҡалалағы һөнәрселек училищеһына килеп уҡый башланы. Һәр саҡ көләкәс, матур ҡыҙҙың артынан егеттәр йүгерҙе. Ә ул Маратын осратты. Гитарала уйнаған, ҡупшы кейенгән ҡала егете ауыл ҡыҙҙары өсөн әллә кем булып күренде. Ләлә лә ғашиҡ булды. Төрлө кисә, дискотекаларға уның өсөн генә йөрөнө. Марат ҡына уны күрмәне, әле бер, әле икенсе ҡыҙҙың башын әйләндереп, утҡа һалды. Шулай ҙа танышты улар. Матур ҡыҙыҡайҙың үҙенә тоғро эт кеүек ҡарағанын Марат та оҡшатҡандыр инде. Улар егеттең ата-әсәһе өйҙә булмаған саҡта йәшенеп кенә осраша башланы. Марат өйләнәм тип вәғәҙәләр биргәс, башы әйләнгән Ләлә бөтөнләйгә уныҡы булды... Бер нисә ай осрашҡандан һуң үҙенең ауырлы икәнлеген аңланы. Был хаҡта ҡыуанып егетенә хәбәр итте. Ҡыҙҙың бәхетле йөҙөн күргән Марат бер һүҙ ҙә өндәшә алманы. Унан: “Әсәйҙәргә әйтергә кәрәк булыр”,-тип кенә ҡуйҙы.\nӘ Мараттың йортонда дауыл ҡупты! Ата-әсәһе уның ябай ауыл ҡыҙына өйләнеүенә ҡәтғи ҡаршы булды. Ләләнең ауырлы икәнлеген белгәстәр, эштәр тағы ла хөртәйә төштө. Атай кеше Маратты тиҙерәк әрмегә ебәреүҙе юллап хәрби комиссариат тупһаһын тапай башланы һәм һөҙөмтәгә иреште. Әсәһе: “Ярай, Марат китер ҙә барыр. Ә был ҡыҙ балаһын ҡосаҡлап килеп өйҙө баҫһа...”-тип иланы. Көн дә ҡабатланған әр-битәрҙән арыған егет Ләлә менән һалҡын ғына хушлашып ил һаҡларға китте. Ҡыҙға егеттең әсәһе көн дә тигәндәй килеп: “Марат ҡайтҡас матур итеп туй үткәрербеҙ. Тәүҙә үҙегеҙ өсөн йәшәп алырһығыҙ. Һеҙ бит әле йәш-балаларығыҙ булыр әле”,-тип тыумаған сабыйҙан ҡотолорға өгөтләне.\nУның сираттағы килеүендә Ләлә риза булды. Инде биш айға етеп барған ауырын төшөрөүҙе Мараттың әсәһе һөйләшеп бөткән булып сыҡты. Күпме ауырыу-һыҙланыуҙан һуң үле булып килеп төшкән сабыйы хаҡында уйламаны ла ул саҡта. Тик Мараттың әсәһенән, уның туҡтауһыҙ мыжыу-шыңшыуынан ҡотолоу уйы менән генә янды. Етмәһә Мараттың ятаҡтағы бер ҡыҙ менән хатлашыуын белде. Ә бына ҡырҡ йәште үткәс, шул тәүге сабыйының илаған тауышын ишеткәндәй була. Етмәһә эргәһендә торған өлкән акушер: “Эх, ҡыҙҙар уйламай эш итәһегеҙ шул! Сабыр итһәң, бер нисә айҙан улыңды ҡосағыңа алыр инең”,-тип әйткәйне.\nЛәлә урамда һөйләшә-көлөшә үтеп иткән егеттәргә ҡарап: “Эх, кеше һүҙенә төшмәһәм, минең улым да уларҙың йәшендә булыр ине!..”-тип әйтеп, үҙ уйынан үҙе һиҫкәнеп китә.\nУчилищены тамамлағас, яратмаһа ла үҙенең артынан бер тотам ҡалмай эйәреп йөрөгән егеткә кейәүгә сыҡты. Иртә уңмаған, кис тә уңмаҫ, тигәндәй, бәхетһеҙ көндәр һәм төндәр булды ул. Ҡәйнәһе Ләләне тәү күреүҙән яратманы. Йәш ҡатындың ауырыған ата-әсәһенә йыш барыуын да өнәмәне. Тәүҙә Ләлә тыуған ауылына ире менән бара ине. Өлкән кешеләр йәшәгән өйҙөң әле бер, әле икенсе урынын йүнәтергә кәрәк. Ата-әсәһе лә бала холоҡло булып китте, әҙерәк килмәй торһа, үпкәләйҙәр. Ҡәйнәһе килененең ауылға йыш китеүен улына: “Берәй кеме бар инде. Булмаһа, нимә көн һайын тигәндәй унда сапһын”,-тип аңлатты. Тәүҙә әсәһенең һүҙҙәренә иғтибар итмәгән ир, һуңынан ҡыҙа башланы. Ләләне ауылға ебәрмәҫкә тырышты. Улар йыш талашты, ҡысҡырышты. Шундай бер янъялдан һуң йәне көйгән Ләлә иренә әйтмәй-нитмәй район үҙәгенә барып аборт эшләтеп ҡайтты. “Бала һораған була бит әле! Һин атай түгел, ир булырға ла эшкинмәйһең! Әсәңде ҡыуандырып, балалап ултырмаҫмын инде!”-тип үсәне ул.\nАтаһы менән әсәһе бер-бер артлы тигәндәй вафат булғас, Ләлә иренә генә түгел, ҡәйнәһенә лә яҡынайырға тырышты ла бит. Был донъяла хәҙер уларҙан башҡа бер кеме лә юҡ икәнлеген аңланы. Шул саҡта Ләлә бәпәй табыу тураһында ныҡлап уйлана башланы. Ире үҙенең сабый сағында ятҡан сәңгелдәген күрһәткәйне, тиҙерәк унда аҡ биләүгә уралған бәпесен бәүетеү тураһында хыялланды. Йортта тыныслыҡ урынлашҡандай булды. Ләлә йүгереп йөрөп ире һәм ҡәйнәһен ҡәҙер итте, бөтмәҫ эштәрҙе лә тиҙ барларға өйрәнеп алды. Тик көткән сабый ғына килергә ашыҡманы. Ире лә келәттә торған сәңгелдәккә ҡарап йыш уфтанды. Ә бер көн ҡәйнәһе ярһып ҡайтып инде. Ләлә келәтте таҙартып йөрөй, ире ауырыраҡ әйберҙәрҙе шылдыра ине. Әсәһенең йөҙөнән ниҙер булғанын күргән улы уға һораулы ҡарашын төбәне. Йөрәге урынынан шылған Ләлә ниңәлер ситкә тайпылып, сәңгелдәккә төкөнө. Уныһы был өсәүҙең алдына килеп төштө. “Нимә килештереп сәңгелдәк тотоп, беҙҙе алйот итеп йөрөйһөң?! Булмаясаҡ бит һинең балаң, эшкинмәгән! Беҙ көн һайын түҙемһеҙләнеп сабый көткәндә, һин уны барып үлтергәнһең! Ә бит табип һине башҡаса балаға уҙа алмауың тураһында иҫкәрткән-тыңларға теләмәгәнһең. Хәҙер беҙҙе алдап йөрөйһөң!”\nҠәйнәһе киленен бер туҡтауһыҙ ярһып әрләне лә әрләне. Аборт тураһында ҡайҙан белде икән ул, етмәһә, табиптың нимә тип әйткәнен? Унан ауылдағы йәш фельдшерҙан йүнәлтмә алғанын, район дауаханаһына икәүләп барғандарын, оло йәштәге гинекологтың: “Кейәүҙәһең, ниңә сабыйыңды табырға теләмәйһең? Һуңынан үкенергә тура килмәһен, аборттан һуң күп ҡатындар түлһеҙ ҡала”,-тип аборттан баш тартырға өгөтләүен хәтеренә төшөрҙө. Тимәк, бер кемгә лә һөйләмәҫкә вәғәҙә бирһә лә, фельдшер ҡәйнәһенә йәки башҡа берәүгә еткергән. Ә ауылда һүҙ күҙ асып йомған арала тарала.\nОшо уҡ көндө ҡәйнәһе килененең әйберҙәрен анан-мынан тултырып урамға сығарып ташланы. Ире уның янына килмәне лә, һөйләшмәне лә, аңлашырға ла теләмәне. Ләләгә ата-әсәһенең буш торған йортона ҡайтыуҙан башҡа сара ҡалманы. Ни өсөн ҡыуылып ҡайтыуы ауылдаштарына ла билдәле булды. Әсе теллеләре урамға сыҡҡан һайын төрттөрөүҙән тартынманы, башҡалары уны күрмәмешкә һалышты. Күптән кейәүгә сығып, бер нисә бала һөйөп ултырған класташ ҡыҙҙарына ирҙәре Ләлә менән аралашыуҙы тыйып ҡуйҙы. Әйтерһең дә, ул ниндәйҙер бер ҡурҡыныс йоғошло ауырыу менән ауырый. Яңғыҙлыҡтан, кешеләрҙең мыҫҡыллы ҡарашынан арыған Ләлә ҡалаға сығып китте. Төҙөлөшкә эшкә төшөп, ятаҡҡа урынлашты. Бар көсөн, тырышлығын, ваҡытын эшкә һалды ул. Башҡалар ял һорағанда, байрамдан һуң эшкә сыҡмағанда, Ләлә баш баҫып эшләне лә эшләне. Фатир алды, уны хыялдарында ғына йөрөткән йыһаз менән тултырҙы. Тик тәүге мөхәббәте Мараттың да, уны айырып теге фельдшерға өйләнгән иренең дә күптән атай булыуы тынғы бирмәне уға. Улар хаҡында уйламаҫҡа тырышты. Тик Ләләнең яҙмышы менән ниндәйҙер кимәлдә шаярып, хәҙер бәхетле булған ирҙәрҙе күрә алманы ул. Ҡатын кейәүгә сығыуҙан өмөтөн өҙһә лә, бала табыуҙан өмөтөн өҙә алманы. Ғаиләле ирҙәр менән осрашты, уларҙың балалары булғас, был бәхетте уға ла бүләк итерҙәр, тип ышанды. Тик көн артынан көн үтеп, ваҡыт ҡабаланып алға тәгәрәне, ә ул әсә була алманы. Тәжрибәле табиптың әйткәне дөрөҫкә сыҡты-Ләлә түлһеҙ булып ҡалды. Ҡатын балалар йортонан сабый алырғамы икән тип тә уйлап йөрөнө. Тик ниңәлер был аҙымын үҙе үк үлтергән сабыйҙарына хыянат итеү тип ҡабул итте.\nБына ул көҙгөләй ялтыраған бүлмәләре буйлап тегеләй-былай йөрөй. Исмаһам, бер йыһазда кескәй бармаҡтарҙың эҙе ҡалһа ине! Ләлә бәхетле йәшәгән әхирәттәренән дә баш тартып бөттө бит. Уларҙың иренән бигерәк, балалары менән маҡтаныуҙарын күтәрә алманы. Йәнәһе, улы олимпиадала еңгән, ҡыҙы мәктәптә иң яҡшы уҡыусы, кискеһен ошондай мәҙәк һүҙҙәр әйткән. Бындай һөйләшеүҙәр Ләләне тереләй ҡәбергә һала, уңалмаҫ яраһына тоҙ һипкәндәй була ине. Шулай итеп, янында тик иренә һәм игеҙәк улдарына мәңге зарланған әхирәте генә йөрөп ҡалды. Уның ғаиләһенән арыуы, Ләләнең күңеленә тыныслыҡ, хатта ниндәйҙер кинәнес бирҙе. Эсендә ултырған шайтаны: “Ана бит, балалары булһа ни, күрәһеңме нисек ыҙалап йәшәй. Ә һин теләгән ваҡытыңда, йәнең һөйгәнеңде эшләй алаһың”,-тип тантана итте. Ошо ваҡытлы алдыҡҡа йыуанып йәшәргә генә ҡалды Ләләгә. Әхирәтенең өйөнә ҡайтҡас тәүҙә шуҡ малайҙарын ҡосаҡлап, унан иренең ҡуйынына сумып: “Бахыр Ләлә, өйө музей кеүек. Ҡото ла юҡ, йәме лә. Етмәһә, һәр саҡ ҡәбер тынлығы хөкөм һөрә. Нисәмә тапҡыр үҙемә ант иткәнем бар, башҡаса уға бармайым тип. Юҡ, йәлләйем шул. Уның минән башҡа бер кеме лә юҡ бит. Шул фатирындағы тынлығын еңер өсөн бер туҡтауһыҙ тәтелдәйем, тәтелдәйем дә, беҙҙең бәхетебеҙгә күҙе тейеп ҡуймаһын тип һеҙҙе әрләгән булам да, ҡайтып китәм. Беләһеңме, һин уның өсөн-Ғазраил! Сөнки һинең хаҡта “йортобоҙға кеше килеүен яратмай” тип зарланам. Уның ҡарауы-Ләләне өйөбөҙгә саҡырыуҙан азатмын. Юғиһә, яңғыҙлыҡтан миктәгән йәне беҙҙең бәхетебеҙҙе күреп тынғылыҡ тапмаҫ, көнләшә башлар. Эй, бахырҡай, был донъяла ниндәй шатлыҡ күрәлер инде?”-тип һөйләгәндәрен ишетһә...\nЛәләгә уйҙар тынғы бирмәй. Ҡайҙа яңылышты ул, яҙмышы ни өсөн сағыу, аҡ төҫтәргә наҡыҫ булды? Унда ғынамы ғәйеп? Ни өсөн Мараттың әсәһе ҡыҙ баланы йәлләмәй, киләсәген уйламай сабыйын үлтерергә мәжбүр итте? Ә ҡәйнәһе? Ул килененә ҡарата миһырбанлыраҡ булһа, уны аңларға тырышһа, аборт эшләтмәҫ ине бит. Мөхәббәттәрен белдереп, унан Ләләнән баш тартҡан Мараттың да, никахлы иренең дә ғәйептәре барҙыр бит? Бөтмәҫ уйҙарынан, үҙен ғәйепле тойоуҙан арыған Ләлә аҡылдан яҙыр сиккә етте.\nТелефон шылтыраны. Бергә эшләгән ҡатындың тауышы: “Һинең ялда икәнлегеңде беләм, борсоғаным өсөн ғәфү ит инде! Ейәнем ауырып китте, дауаханаға алып барырға кәрәк. Минең урынға эшкә сыға алмаҫһыңмы, зинһар?” Ләлә ҡоро ғына ризалығын бирҙе лә, эштә кәрәклегенә һөйөнөп бөтә алманы. “Ғаиләңде ҡарарға эшкинмәгәс, эшкә төшмәйҙәр уны!”-тип үсәп тә алды.\nИкенсе көндө таң беленер-беленмәҫтән Ләлә йоҡоһонан ырғып тороп, йырлай-йырлай эшенә әҙерләнә башланы. Ә был ваҡытта егетенән алданған йәш ҡыҙ үҙенең ауырлы булыуын, тик бер ниндәй көс тә уны сабыйынан баш тартырға мәжбүр итмәйәсәген нисек итеп ата-әсәһенә әйтергә белмәй илай ине. Ләлә үҙенең бер нисә айҙан 5 йәшлек ҡыҙға иҫ киткес әсә булып китәсәге, ә ҡыҙыҡай сабыйы донъяға килмәҫ элек ысын мөхәббәтен осратып кейәүгә сығасағын белмәй әле. Быны фәрештәләр әлегә сер итеп ҡалдырҙы...


Республиканың төнъяҡ-көнсығыш райондары быйыл 124 мең гектарҙа сәсеү эштәрен башҡарасаҡ | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nРеспубликаның төнъяҡ-көнсығыш райондары быйыл 124 мең гектарҙа сәсеү эштәрен башҡарасаҡ\n15 апреля 2016 — 16:13\nБыйыл урындағы хужалыҡтар алдында тиҫтәләрсә йылдар һөрөлмәгән сиҙәмде ҡайтанан эшкәртеү бурысы тора. Республика башлығы Рөстәм Хәмитов Дыуан һәм Мәсетле райондарына эш сәфәре барышында кампанияға әҙерлек, социаль инфраструктура менән танышып, урындағы халыҡ менән осрашты.\nРеспубликаның Төнъяҡ-көнсығыш машина трактор станцияһы яуаплы кампания алдынан ауыр хәлдә ҡалған. Сәсеүгә техника орлоҡ етерлек, шулай ҙа ойошманың 38 миллион һум бурысы йыйылған. Бөлгөнлөктән сығыу өсөн тиҫтәләгән техника һәм бер нисә сәнәғәт объекты һатыуға сығарылыуы ихтимал. Рөстәм Хәмитов ауыл хужалығы министрлығына предприятиены финанс һауыҡтырыу сараларын барларға һәм 5 йылға үҫеш стратегияһын төҙөргә ҡушты. Төбәктәге иң эре Уралтау хужалығында иһә импортты алмаштырыу мөмкинлектәрен файҙаланып ҡалырға тырышалар. Бында етештереүҙән алып ҡулланыусыға әҙер продукция еткереүгә тиклемге сылбырҙы яйға һалырға өлгәшкәндәр.\nМалдар һанын арттырыр өсөн бында яңы ферма төҙөлә. Хаҡын кәметеү маҡсатында ул ағастан эшләнә.\nРөстәм Хәмитов башҡа хужалыҡтарға ла был тәжрибәне яҡшылап өйрәнергә һәм алыпһатарҙарға сеймал етештереү практикаһынан арынырға саҡырҙы. Мәҫәлән Ҡыҙылбай хужалығы көн дә тонналаған һөттө осһоҙ хаҡҡа сит төбәккә оҙатырға мәжбүр.\nТармаҡ өсөн яңы белгестәр әҙерләүсе Дыуан күп профилле колледжында республика башлығы студенттар менән аралашты. Төбәктәге иң эре уҡыу йортонда 2 меңгә яҡын егет һәм ҡыҙ һөнәр үҙләштерә. Бында заманса техник һөнәрҙәргә лә иғтибар ҙур. Практика өсөн техника һәм ҡоролма өлгөләре лә етерлек.\nУрамда Рөстәм Хәмитовты урындағы халыҡ көтә ине. Уларҙы 4 мең кеше йәшәгән ауылда мәҙәниәт йорто булмауы һәм авария хәлендәге дауахананың яҙмышы борсой. Мәсьәлә яҡышлап өйрәнеләсәк, ә фельдшер – акушер пункты өсөн бинаны район үҙе лә хәстәрләй ала.\nЭш сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов авария хәлендәге балалар баҡсаһын да, урындағы ғибәҙәтханаларҙы ла ҡараны. Социаль объекттар торошо бик яҡшынан түгел.\nРеспубликаның төнъяҡ-көнсығыш райондары әле лә социаль иҡтисади йәһәттән күпкә ҡалыша. Төбәк тулайым продуктының ни бары ярты проценты ғына был субрегионға тура килә. Райондар дотация иҫәбенә йәшәй. Ә үҙеш өсөн мөмкинлектәр бар: файҙалы ҡаҙылмалар, урман, һыу ресурстары етерлек бында. Бай ерҙә ярлы йәшәргә ярамай. Тимәк урынлдағы халыҡҡа һәм район етәселәрен яңыса шарттарҙа йәшәү мөмкинлектәрен барлап эшләй башларға ваҡыт.


Борай уҡытыусыһы Айгөл Мостафина яңы үрҙәр яулай\n19 Октябрь 2018, 12:19\nБорай 1-се урта мәктәбенең юғары категориялы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Айгөл Нәғим ҡыҙы Мостафина белем биреүсе генә түгел, ә иң тәүҙә тормошто һәм кешеләрҙе яратырға өйрәтеүсе, балаларҙың күңеленә изгелек орлоҡтары сәсеүсе тәрбиәсе.\nАйгөл Нәғим ҡыҙы Борай 1-се мәктәбендә 2006 йылдан башлап эшләй. Уның уҡыусылары тәүге йылдарҙан уҡ олимпиадаларҙа ҡатнашып, призлы урындар яулай башланы. Был уҡытыусының уҡыусылар менән бар күңелен биреп эшләү һөҙөмтәһе ине. Айгөл Нәғим ҡыҙы ауырлыҡтар алдында ҡаушап ҡала торғандарҙан түгел.\nЮғары белем алу кәрәклеген аңлаған белгес БДУ-ның хәҙерге Бөрө филиалында ситтән тороп уҡып, диплом алды. Ошо мәктәптә эшләгән 12 йыл эсендә ике тапҡыр “Йыл уҡытыусыһы” бәйгеһендә район данын яҡланы. “Бәйгелә ҡатнашыуым миңә, тағы ла дәртләнеберәк эшләргә, ауырлыҡтар алдында ҡаушап ҡалмаҫҡа ҙур этәргес бирҙе”, — ти Айгөл Нәғим ҡыҙы.\nМәктәптәге эште һанап бөтөрә торған да түгел . Уҡыу йылы башланыу менән һәр төрлө ижади конкурстар башлана, олимпиадалар, башҡорт халыҡ яҙыусыларына арналған төрлө бәйгеләр. Ә район күләмендә күпме саралар үткәрелә, быларҙың барыһында ла әүҙем ҡатнашырға кәрәк.\n“Урал батыр” эпосын яттан һөйләүселәр бәйгеһендә Айгөл Нәғим ҡыҙының уҡыусылары һәр йыл әүҙем ҡатнаша һәм призлы урындар яулай. Шул уҡ ваҡытта ул класс етәксеһе лә. Уҡыусылар һәм ата-әсәләр менән ихлас эшләй, һәр кемгә ярҙамға килергә әҙер. Мәктәптә үткәрелгән йәмәғәт эштәрендә лә әүҙем ҡатнаша. Педагогия колледжында уҡығанда уҡ спорт менән дуҫлаша, саңғы ярыштарында гел призлы урындар алып, Маҡтау ҡағыҙы һәм дипломдарға лайыҡ була. Мәктәптәр араһында үткән ярыштарҙа ла бөтә күңелен биреп ҡатнаша.\n2018-2019 уҡыу йылы Айгөл Нәғим ҡыҙы өсөн бигерәк тә һөҙөмтәле булды. Республика кимәлендә үткәрелгән конкурста ул 75 уҡытыусы араһында еңеп, аҡсалата премияға лайыҡ булды. Ә Республика көнөнә бағышланған йыйылышта район хакимиәте башлығы Борис Шәрәфғәли улының Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһын тапшырыуы уның эшмәкәрлегенә юғары баһа булып тора.\nӘле уҡыу йылының гөрләгән сағы. Алдынғы уҡытыусыны тағы ла яңы бурыстар, өлгөлө дәрестәр, төрлө бәйгеләр, яңы үрҙәр көтә. Айгөл Нәғим ҡыҙы уҡытыусы һөнәренә тоғро ҡалып, уҡыусыларға төплө белем биреп, ата-әсәләр хөрмәтен ҡаҙанып, күп йылдар фиҙаҡәр хеҙмәт һалыр әле, тигән өмөттә ҡалабыҙ.\nмәғариф бүлеге методисы.


Компьютер синыфында уҡыясаҡ | Йәншишмә\nКомпьютер синыфында уҡыясаҡ\nНаписал в 25 августа 2017, 13:03\nБашҡортостанда яңы уҡыу йылында 50 мең тирәһе ҡыҙ һәм малай беренсе синыфҡа уҡырға барасаҡ.\nСулпан ҠУНАФИНА ла 1 сентябрҙе түҙемһеҙләнеп көтә, тиҙерәк мәктәпкә барғыһы килә, уҡыусы була бит ул! Ҡыҙ был көнгә күптән әҙер инде, һис тә юғалып ҡалмаҫ, Алла бирһә. Шулай булмай ни: беренсенән, ул әҙерлек дәрестәренә йөрөнө, буласаҡ уҡытыусыһы Рузанна Фәнил ҡыҙы Нуриеваны бик оҡшатты. Икенсенән, Йәдкәр ағаһы уҡыған белем усағына, Өфөләге Фатима Мостафина исемендәге 20-се башҡорт гимназияһына, бара бит. Ағаһына ҡарап, әҙерәк тәжрибә лә туплаған инде үҙе, уҡыуҙың нимә икәнен күҙ алдына килтерә.\nСулпан уҡый белә, яҙып та маташа, бейергә әүәҫ. Меңгә тиклем һанауы һоҡландыра. Шул тиклем һанай белгәс, әсәһенә: «Ә һин миллиардҡа тиклем беләһеңме?» – тип аптырай. Гимназияла компьютер синыфында уҡыясаҡ ҡыҙ. Һәр бер уҡыусы алдында – ноутбук, улар уҡытыусыныҡы менән бергә тоташтырылған. Күп эштәр компьютер аша үтәләсәк. Ҡайһы бер атай-әсәйҙәрҙә яңыса уҡыу бер аҙ тулҡынланыу тыуҙырһа ла, замана балалары бер ҙә юғалып ҡалмаҫ әле.\nТик бына Сулпан тыуған ауылы Шамониндағы «Аҡбуҙат» балалар баҡсаһына бергә йөрөгән дуҫтарын ғына һағынырмын инде, тип борсола. Тәрбиәселәре лә һәйбәт булды. Әкиәттәр сәхнәләштерҙеләр, Сулпан төрлө сараларҙа әллә күпме шиғыр ятланы. Ул йәнһүрәттәр ҡарарға ярата, үҙе лә төшөрөп ҡарай. Телдәр ҡыҙыҡай яңы коллективта ла тиҙ үк яңы дуҫтар табыр әле.\nМәктәп формаһы, дәфтәр-ҡәләмдәр ҙә күптән алынған инде, улар ҙа Сулпан менән бергә 1 сентябрь еткәнен көтә.\n« Һаумы, мәктәбем!\nДенис Куляш – беҙҙең капитан »


26 июня 2015 — 15:46\nРәсәй президенты Владимир Путин һәм Америка президенты Барак Обама телефон аша ике аралағы мөнәсәбәттәрҙе тикшергән. Рәсәй етәксеһенең матбуға секретары Дмитрий Песков хәбәр итеүенсә, шулай уҡ ике президент Сүриәләге хәлдәр, Иран атом ҡоралы буйынса ла фекер алышҡан.\nСочи ҡалаһында көслө ямғырҙар сәбәпле ғәҙәттән тыш хәл индерелде. 400 йорт һыу аҫтында ҡалған. 40 кеше эвакуацияланған. Ғәҙәттән тыш хәл эҙемтәләрен бөтөрөүҙә 225 кеше һәм 54 берәмек техника ҡатнаҡан. Синоптиктар тағыла ямғырҙар вәғәҙә итә.\nЕвропа төркөмөнөң 27-се июндә үтәсәк осрашыуы Греция бурысы буйынса хәл иткес буласаҡ. Германия канцлеры Ангела Меркель әйтеүенсә, Афиндар өсөн өҫтәмә аҡса юҡ. Киләһе аҙнала Греция халыҡ-ара валюта фонды кредиты буйынса 1 миллиард 700 миллион доллар түләргә тейеш. Ил етәкселәре дефолттан ҡотолоу өсөн 7 миллиард 200 миллион евролыҡ халыҡ-ара ярҙамға өмөт итә.\nРәсәй Хөкүмәтенә Кока-Кола һәм Пепси-Колаға ҡаршы санкциялар индерергә тәҡдим итәләр. Дәүләт Думаһындағы бер партия ил хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведевҡа ошондай мөрәжәғәт тапшырған. Улар Рәсәй президентының аҙыҡ-түлек эмбаргоһын бер йылға оҙайтыу тураһындағы указына өҫтәмә итеп ике эсемлекте һатыуҙы тыйырға саҡыра.\nРәсәй президенты Владимир Путин һәм Америка президенты Барак Обама телефон аша ике аралағы мөнәсәбәттәрҙе тикшергән. Рәсәй етәксеһенең матбуға секретары Дмитрий Песков хәбәр итеүенсә, шулай уҡ ике президент Сүриәләге хәлдәр, Иран атом ҡоралы буйынса ла фекер алышҡан. Сочи ҡалаһында көслө ямғырҙар...


Румын ҡыҙҙары башҡорт һаҡалын һатып алған\n10 Июль , 19:20\n"Башҡортостандағы фестиваль күпкә масштаблы ғына түгел, әллә күпмегә сағыуыраҡ һәм тәьҫирлерәк тә..."\nӘлеге сәғәттәрҙә Башҡортостан VI Бөтә донъя фольклориадаһын тамамлай. Йомғаҡлау тамашаһына фестивалдә ҡатнашҡан бар илдәрҙең дә тиерлек коллективтары йыйылды. Оло байрам ябылғанға тиклемге һанаулы ваҡытты бушҡа үткәрмәҫкә тырышып, сит ил вәкилдәре иҫтәлекле мәлдәрҙе фотоға төшөрөргә, "Фольклориада йөрәге" типкән матур майҙандан асылған хозур күренештәр солғанышында үҙҙәрен дә һынландырып ҡалырға ашыға. Форсаттан файҙаланып, артистар янына ашыҡтыҡ. Фотола һеҙ күргән өс һөйкөмлө кеше – Румыниянан килгән ике Алекс һәм Теодора.\nРумыниянан килгән делегаттар шундай ҙур сәхнәлә, күмәк кеше алдында тәүге тапҡыр сығыш яһаған, шуға күрә Фольклориаданан алған иң сағыу тәүге тәьҫораттары ла ошо сығыш менән бәйле.\nАлекстарҙың береһенә (фотола - һулда) Көньяҡ Кореяла үткән Фольклориадала (2012 йыл – авт.) ҡатнашырға яҙған. "Башҡортостандағы фестиваль күпкә масштаблы ғына түгел, әллә күпмегә сағыуыраҡ һәм тәьҫирлерәк тә, – ти ул. – Айырыуса фестивалде асыу тантанаһы быға тиклемгеләр араһынан ҡырҡа айырыла, ныҡ эффектлы шоу булды, ауыҙыбыҙҙы асып ҡараныҡ".\nӘ румын ҡыҙҙары үҙҙәренә башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының милли биҙәүесе – тәңкәләр менән биҙәлгән һаҡалды – һатып алған. "Өфөләге һәйкәлдәрҙе ҡарап йөрөнөк. Айырыуса Салауат батырығыҙға ҡуйылған һәйкәл, Дуҫлыҡ монументы иҫтә ҡалды. Монументтағы башҡорт ҡыҙы таҡҡан биҙәүесте күреп һоҡландыҡ. Һеҙҙең оҫталарығыҙ ҙа ундайҙы эшләй икән, табыуы ҡыйын булманы, – ти Теодора. – Биҙәүесте Румынияға ҡайтҡас та тағып йөрөйәсәкбеҙ әле!"\nРумын дуҫтарға бөгөн бер аҙ моңһоу ҙа, сөнки һигеҙ көн буйы барған дуҫлыҡ, матурлыҡ, халыҡтар берҙәмлеге байрамы аҙағына яҡынлаша. Донъяла халыҡтар тыныслыҡта йәшәп, ошондай иҫтәлекле мәҙәни сараларҙа яңынан осрашырға яҙһын, тигән изге теләктәрен еткерҙе улар.


Әстерхан телебашняһы — Башҡорт Википедияһы\n46°21′37″ с. ш. 48°03′00″ в. д.\nӘстерхан телебашняһы — телевизион башня. Ул Рәсәй Федерацияһының Әстерхан ҡалаһында урынлашҡан, торған адресы: Ляхов урамы 4-се һанлы ҡоролма. Телевизион башняның бейеклеге — 180 метр тәшкил итә. Телебашня рәшәткәле ҡоростан 3803 КМ проекты буйынса 1967 йылда төҙөлгән. Манара көслө елдәргә бирешмәй, тотороҡло баҫып тора. Телевизион башня — ҡала доминанттарының береһе. Телевизион манара 10 км алыҫлыҡҡа тиклем күренеп тора. 2010 йылда уға яҡтыртҡыстар ҡуялар, шул ваҡыттан алып телевизион башня ҡалалағы матур биҙәүескә әйләнеп, тирә-йүнгә йәм өҫтәп тора. Телевизион башня электр тогын бик экономлы ҡуллана. Энергия ҡулланыуҙың экономлылығы арҡаһында Әстерхан ҡалаһының телевизион башняһы Гиннестар рекорды китабына индереүгә кандидат булып тора.\nТөндә Әстерхан телебашняһы Волга буйының төрлө нөктәләренән ҡараһаң да күренеп тора. Ул үҙенең Ростов ҡалаһындағы аналогы кеүекүк Мәскәү металлургия заводында стандарт проект буйынса төҙөлгән. Телевизион башняны инженер сәнғәтенең шедевры тип һанарға мөмкин, сөнки 1967 йылда төҙөлгән был башняның эксплуатация ваҡыты 15 тип һаналһа ла, ул әлеге ваҡытта ла эшләй, сөнки уның конструкцияһы юғары сифатлы ҡоростан эшләнгән, был ҡоролмаға хәүефһеҙ эшләргә мөмкинлек бирә. Бынан тыш, 2014 йылда башняға lusaproyektsion системаһы ҡуйыла.\nМанара антенналары менән бергә 180 метр бейеклектә, барлыҡ элементтары ла ҡыҙыл төҫтә. Телебашняны яҡтыртыу системаһы хәҙерге заман архитектура яҡтыртыуын ҡулланып эшләнгән, шунлыҡтан ул 10 км алыҫлыҡтан бик һәйбәт күренеп тора. Яҡтыртыу өсөн төҫлө RGB приборы ҡулланылған, башня кабелдәре буйлап 26 000 яҡтыртҡыс диод лампалары һуҙылған. Заманса технологияларҙы ҡулланыу электр энергияһын ҡулланыуҙы ҡырҡа кәметә, шунлыҡтан Әстерхан телебашняһы Гиннесстың рекордтар китабына индерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Әстерхан_телебашняһы&oldid=874082 ҡабул ителгән\nӘстерхан ҡалаһының коммуникация ҡоролмалары\nБыл бит һуңғы тапҡыр 01:44 21 март 2019 үҙгәртелгән.


Моңдар ҡайтты ауылға » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Моңдар ҡайтты ауылға\nМәләүез районының Апас ауылында тыуып үҫкән Харис Шәрипов республикала һәләтле йырсы булып киң танылыу тапты. Ғөмүмән, был яҡ таланттарға бик бай, йыр-моң яратҡан, хеҙмәт һөйгән халыҡ йәшәй бында.\nКүптән түгел Мәләүез районының Аптраҡ ауыл мәҙәниәт йортонда яҡташыбыҙ, билдәле йырсы Харис Мөбәрәк улы Шәрипов тыуған яғында ижадташ дуҫтары менән бай йөкмәткеле концерт ҡуйҙы. Ауылдаштары, яҡташтары өсөн оло ҡыуаныс, күңелле осрашыу булды. Уның бигерәк тә: “Ғүмер ҡыҫҡа, ҡатнашып йәшәргә кәрәк!”– тигән һүҙҙәре хәтерҙә ҡалды. Яратҡан йырсыларына ауылдаштары күҙ яуын алырлыҡ сәскә шәлкемдәре, йылы һүҙҙәр һәм дәррәү алҡыштар бүләк итте. Харис ағайҙың үҙенә генә хас тауышы иҫ киткес көслө, күкрәгенән сыҡҡан моңо Ағиҙел буйына таралғандай булды. Концертты һүҙ оҫтаһы Юнир ағай Салауатов бик оҫта алып барҙы. Йырсы Хима Йәнбирҙинаның тәбиғәттән бирелгән моңло тауышы таң ҡалдырҙы. Бейеүсе Зөлфиә Ҡудашева үҙенсәлекле бейеүҙәре менән барыһын да һоҡландырһа, Рәсүл Дауытов гармунда өҙҙөрөп уйнаны.\nӘсәһенең залда ултырыуы Харис ағай өсөн оло ҡыуаныс булды. Рәхмәт һеҙгә, Дамира апай, лайыҡлы ул тәрбиәләгәнегеҙ өсөн. Ябай колхозсы ғаиләһендә Харис тәүге бала булып донъяға ауаз һалған. Туғандары Сәлих, Асия, Рәсимә, Рафаэль һәр береһе тормошта үҙ урынын тапҡан. Аталары Мөбәрәк ағай ғүмер буйы колхозда эшләп, хаҡлы ялға сыға. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөн беҙҙең арала юҡ.\nКонцерт барышында йырсы бала саҡ хәтирәләре менән дә бүлеште. Яҡташыбыҙҙың ябайлығы, кешелекле, ихтирамлы булыуы хөрмәткә лайыҡ. Моңло тауышы, сәхнәлә үҙен тотошо тамашасы күңеленә хуш килде. Осрашыу бик йылы хәтирә ҡалдырҙы, тамашасылар ысын моңдо, тере тауышты тыңлап кинәнде.\nИлле йәш ул – ир уртаһы. Тормош үҙе “бишле” билдәһе ҡуйған. Яҡташыбыҙға артабан да ижади бейеклектәр, тамашасыларҙы ҡыуандырып, яҡташтарының күңел йылыһын тойоп, йырлап йәшәүен теләйбеҙ. Мәғрур Көнгәк тауындай ғорур, Ағиҙел йылғаһындай оҙон ғүмер, ҡоростай һаулыҡ, ғаилә именлеге насип итһен. Күкрәгегеҙҙән сыҡҡан сихри илһам моңоғоҙ туҡтауһыҙ урғылып торһон. Һеҙ сәхнә күгендә сағыу “йондоҙ” булып күптән балҡынығыҙ, беҙ һеҙҙең менән сикһеҙ ғорурланабыҙ.\nСығыу ваҡыты 19-06-2015, 15:08 | Ҡаранылар: 870\nКүгиҙелдәр "Йәшлегемә ҡайтам әле" тигән концерт яһаны


Ҡазанда 13 студент метанол менән ағыуланған\n17 Ноябрь , 11:12\n1,5 мең һумға ирис тәме килгән йәшел төҫтәге биш литр араҡы. Ҡазанда Стәрлетамаҡта тыуып үҫкән студенттар һәм уларҙың дуҫтары тап шундай «алкоголь» һатып алған. Бер нисә сәғәттән 13 кеше, шул иҫәптән яҡташтарыбыҙ «алкоголь менән ағыуланыу» диагнозы менән дауаханаға оҙатылған. Барыһының да ҡанында метанол табылған.\n20 йәшлек Анастасия П. комала. Татарстан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш токсикологы Әлиә Нәсибуллина хәбәр итеүенсә, уны шишәмбе таңғы 6 тула 20 минутта дауаханаға килтергәндәр. Әлеге осраҡта табиптар бер ниндәй ҙә фараз бирергә ҡыймай.\n«Мэш» ТГ-каналы мәғлүмәттәре буйынса, студенттар быға тиклем дә бутлегер Ринат Ханнановтан иҫерткес эсемлектәр һатып алған. Александр П.-ның тыуған көнөн билдәләр алдынан улар һатыусы менән «Йәшлек» метроһы янында осрашҡан, Ҡазан янындағы Салмачы биҫтәһендә коттеджды ҡуртымға алған. Магазинда джин һатып алып, кәйеф-сафа ҡормаҡсы булған. Табынға 1999-2003 йылғы 19 кеше йыйылған.\nДуҫтары әйтеүенсә, төндә Настяның хәле насарайған. Уның күңеле болғанған, ҡулы ауыртҡан, һөйләшә алмаған. Ҡыҙҙың бер бөйөрө булмауы сәбәпле, организм шундай реакция менән яуап биргән, тип уйлай уның таныштары.\nТатарстандың Тәфтиш комитеты әлеге осраҡ буйынса енәйәт эше ҡуҙғатҡан.


Башҡортостандың юғары уҡыу йорттарында 13 мең 465 бюджет урыны бар\n23 Июнь , 12:48\nИң юғары күрһәткес Өфө дәүләт нефть-техник университетында, 3 мең 543 бюджет урыны, икенсе баҫҡыста 3 мең 27 квота менән Башҡорт дәүләт университеты килә. Өсөнсө урында Өфө дәүләт авиация-техник университеты, был уҡыу йорто 1 мең 965 студентты дәүләт иҫәбенә уҡытырға ниәтләй.\nБашҡорт дәүләт медицина университетында ла бюджет урындары өс тиҫтәгә тиерлек артҡан. Тап ошо уҡыу йортонда үткән йылда республика буйынса иң юғары конкурс була. Мәҫәлән, стоматология факультетында бер урынға яҡынса 28 кеше дәғүә итә. Әле университетта 12 мең тирәһе егет һәм ҡыҙ белем ала. Уларҙың 3 меңе сит илдән килгән, улар 50 дәүләт вәкилдәре.\nУҡыу йорто етәкселеге билдәләүенсә, һуңғы йылдарҙа матди-техник яҡтан яңырыу осоро кисерелә. Уҡыу корпустары заманса талаптарға яраҡлаштырыла, яңы йәшәү урындары барлыҡҡа килә. Быйыл ятаҡ бүлмәләренә икешәр студентты урынлаштырыу күҙаллана. Төньяҡ кампустың ятағын төҙөкләндереү тамамлана. Фармация факультетының ятағы ла быйыл файҙаланыуға тапшырыла. Ҡаланың төньяҡ өлөшөндәге колледж эшмәкәрлеген тергеҙеү ҡаралған.\nБашҡорт дәүләт медицина университетында быйыл бюджет урындары арттырылды. Алдағы йылдар менән сағыштырғанда, райондарҙан маҡсатлы йүнәлтмә менән килеүселәргә, етем йәки ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған абитуриенттарға квоталар күберәк бирелә. Шулай уҡ Украиналағы махсус операцияла ҡатнашыусыларҙың балаларына ла урындар бүленә. Һуңғы йылдарҙа республика етәкселеге ярҙамы менән уҡыу йортоноң матди-техик яҡтан ыңғай үҙгәрештәр кисереүен билдәләргә кәрәк.\nВалентин Павлов, Башҡорт дәүләт медицина университеты ректоры\nӘле Башҡорт дәүләт медицина университетында ҡабул итеү комиссияһы эшләй. Документтар ошо аҙнала ғына ҡабул ителә башлауға ҡарамаҫтан, йөҙҙән аша ғариза теркәлгән. Комиссия ағзалары әйтеүенсә, төп ағым киләһе аҙнала башлана, сөнки ошо көндәрҙә уҡыусыларҙың биология буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы һөҙөмтәләре килә. Документтарҙы ҡабул итеү комиссияһына шәхсән тапшырырға ла, онлайн ебәрергә лә мөмкин.


Элеонора Митрофанова ЮНЕСКО башҡарма советы рәйесе итеп һайланды // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nЭлеонора Митрофанова ЮНЕСКО башҡарма советы рәйесе итеп һайланды\n17:23, 7 декабря 2009 Сәйәсәт\nБашҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов ЮНЕСКО ҡарамағындағы Рәсәй Федерацияһының даими вәкиле Элеонора Митрофановаға хат ебәрҙе. Ул уны ЮНЕСКО башҡарма советы рәйесе вазифаһына һайланыуы менән ҡотлай. Хатта шулай тиелә:\n«Хөрмәтле Элеонора Валентиновна! Һеҙҙе Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының мәғариф, фән һәм мәҙәниәт мәсьәләләре буйынса башҡарма совет рәйесе вазифаһына һайланыуығыҙ менән ихлас ҡотлайым.\nБыл абруйлы ойошманың 60 йылдан ашыулыҡ тарихы осоронда халыҡ-ара хеҙмәттәшлектең яуаплы органы – ЮНЕСКО башҡарма комитетын тәүге тапҡыр Рәсәй Федерацияһы вәкиле етәкләй. Был күркәм факт хәҙерге Рәсәйҙең ЮНЕСКО компетенцияһының бөтә өлкәләрендә тиерлек ҡатнашыу тәжрибәһенә эйә булған халыҡ-ара роленә бик тә тап килә.\nБашҡортостан Республикаһы – Рәсәй Федерацияһының төп субъекттарының береһе – 10 йылдан ашыу ЮНЕСКО менән әүҙем бәйләнеш тота, уның бөтә сараларында, программаларында һәм проекттарында ҡатнаша. Мәҫәлән, 2008 йылдың мартында берлектәге акция – ЮНЕСКО-ның Париждағы штаб-фатирында Башҡортостан Республикаһы Презентацияһы үткәрелә, унда Хеҙмәттәшлек тураһында килешеү – ЮНЕСКО менән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте араһындағы Коммюникеға ҡул ҡуйыла. Был документта мәғариф, фән һәм мәҙәниәт, мәғлүмәт һәм коммуникация, йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм өлкәләрендә хеҙмәттәшлектең перспективалы йүнәлештәре билдәләнә».\nМортаза Рәхимов Элеонора Митрофановаға именлек, яуаплы халыҡ-ара эшмәкәрлегендә уңыштар теләй һәм уны Башҡортостанға килеп китергә саҡыра.


Илдар Әминев: Ер мәсьәләһе бөтә ил өсөн мөһим // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nИлдар Әминев: Ер мәсьәләһе бөтә ил өсөн мөһим\n15:13, 3 ноября 2010 Иҡтисад\nЕр мәсьәләһе буйынса ғилми-ғәмәли конференцияның төп мәсьәләләренең береһе булып ер ресурстарын һөҙөмтәле файҙаланыу торасаҡ. Ул 2-3 декабрҙә Өфөлә БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы базаһында үтәсәк. Был турала «Башинформ» агентлығында үткәрелгән матбуғат конференцияһында БР ер һәм милек мөнәсәбәттәре министры урынбаҫары Илдар Әминев хәбәр итте.\nУның һүҙҙәренә ҡарағанда, алда торған ҙур сара күп кенә ер менән файҙаланыу проблемаларын күтәрергә тейеш.\n— Бөгөн был өлкәлә хәл итәһе мәсьәләләр һәм ҡыйынлыҡтар күп, — тип билдәләне Илдар Әминев. – Улар араһында ер тураһында закондарҙың камил булмауы, кадастр баһалауы проблемалары, һалым һалыу һәм башҡалар мөһим урын биләй. Ер мәсьәләһе бөтә ил өсөн бик актуаль. Ер һәм милек мөнәсәбәттәренең ҡайһы бер йүнәлештәрендә республикабыҙ башҡа төбәктәрҙән алда бара. Әммә проблемалар ҙа етерлек, һәм уларҙы күтәрергә кәрәк тә.\nҒилми-ғәмәли конференция БР Президенты Хакимиәте, республика Хөкүмәте, шулай уҡ ҡайһы бер министрлыҡтар һәм ведомстволар ярҙамында үткәреләсәк. Сарала Башҡортостан һәм күрше өлкәләрҙән, шулай уҡ Мәскәүҙән төҙөлөш һәм баһалау компаниялары, дәүләт, муниципаль власть вәкилдәре, ер мәсьәләһе буйынса белгестәр ҡатнашасаҡ, тип көтөлә.\nКонференция өс блока бүленәсәк. Уның сиктәрендә кадастр баһалауы һәм һалым һалыу, киң мәғлүмәттәр базаһы, ҡала төҙөлөшө закондары буйынса ер участкалары бүлеү процедураһы кеүек темалар тикшереләсәк.\nКонференциянан һуң Башҡортостанда ер һәм милек мөнәсәбәттәрен үҫтереү концепцияһы эшләнәсәк, тип планлаштырыла. Унда конференцияның ер ресурстарын файҙаланыу һөҙөмтәлелеген күтәреүгә йүнәлтелгән рекомендациялар сағылдырыласаҡ.\nТеги: ер һәм милек мөнәсәбәттәре, матбуғат конференциялары


Мортаза Рәхимов граждандар оборонаһы буйынса кәңәшмәлә ҡатнашасаҡ\n20 Май 2010, 12:19\n20 майҙа Мәскәүҙә Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов граждандар оборонаһы проблемалары буйынса Бөтә Рәсәй кәңәшмәһендә ҡатнашасаҡ.\nКәңәшмә барышында Рәсәй Федерацияһы территорияһында граждандар оборонаһын ойоштороу һәм алып барыу мәсьәләләрен, шулай уҡ хәҙерге социаль-иҡтисади шарттарҙа халыҡты яҡлау буйынса сараларҙы тикшереү планлаштырыла.\nФорумға федераль башҡарма власть органдары һәм Рәсәй Федерацияһы субъекттарының башҡарма власть органдары етәкселәре саҡырылған.\nГраждандар оборонаһы проблемалары буйынса кәңәшмә был көндәрҙә Бөтә Рәсәй күргәҙмә комплексы территорияһында барған «Комплекслы именлек — 2010» Халыҡ-ара күргәҙмәһе сиктәрендә үткәрелә.\nТеги:бр президентының эш сәфәрҙәре


Яңы йылда балалар баҡсалары өсөн түләүҙәр әллә ни үҙгәрмәй — Мәғариф министрлығы // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nЯңы йылда балалар баҡсалары өсөн түләүҙәр әллә ни үҙгәрмәй — Мәғариф министрлығы\n14:20, 23 декабря 2015 Йәмғиәт\nЯңы йылда балалар баҡсалары өсөн түләүҙәр әллә ни үҙгәрмәй — Мәғариф министрлығы Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2015 йыл, 23 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\n2016 йылдың 1 ғинуарынан Башҡортостанда балалар баҡсалары өсөн түләүҙәр үҙгәрә, әммә әллә ни артмай, тип хәбәр иттеләр республиканың Мәғариф министрлығында. Яңы йылда республикалағы мәктәпкәсә учреждениеларҙа балаларҙы ҡараған өсөн түләү уртаса 1440 һум тәшкил итәсәк.\n«Ошо сумманан (1440 һум) түләүҙе кәметеүгә компенсация түләүҙәре күләме иҫәпләп сығарыла. Ата-әсәләр балалар баҡсалары өсөн түләүгә компенсацияға хоҡуҡлы. Бер балаға — түләнгән сумманан 20 процент (288 һум), ике — 50 процент (720 һум), өс һәм унан күберәк — 70 процент (1008 һум)», — тип аңлатма бирҙеләр төбәктең мәғариф ведомствоһында.\nБыға тиклем закон балалар баҡсалары өсөн түләү күләмен йылына бер нисә тапҡыр арттырырға мөмкинлек бирҙе. Хәҙер быны йыл башында ғына эшләргә мөмкин.\nТеги: мәктәпкәсә белем биреү,балалар баҡсалары өсөн түләү


Интернетта мин терпе тураһында ике йөҙҙән ашыу көләмәс уҡыным. Легендар Колобок тураһында ла ул тиклем уйлап тапмағ андарҙыр әле.\nӘммә терпе шулай уҡ көлкөлө персонажмы икән ни Бер таныш ым эскән баш менән терпе өҫтөнә ултырғанда көлкө ҡайғыһы бул мағанын һөйләне. Туристик базала ял итеүсе икенсе таныштарым ды иһә төндә ниндәйҙер аяҡ тауыштары уятҡан. Артабан быға сө скөргән, бышҡырған тауыштар ҙа өҫтәлгән. Ҡоттары осоп утты я ндырған таныштарым карауат аҫтында ҡыштырлаған терпене күргә с кенә тыныслана. Әгәр ҙә энәләре булмаһа, футбол тубы кеүек\nосор ине инде. Көләмәстәге кеүек, терпе - ғорур ҡош ул. Тип мәйенсә осмай. Бахыр терпе! Әйткәндәй, Бөйөк Британияла терп ене бик ихтирам итәләр, бында уларҙы закон да һаҡлай һәм тер пеләр менән ҡаты мөғәмәлә итәһең икән, рәшәткә артына эләге үеңде көт тә тор.\nҠарар күҙгә йыуаш ҡына күренгән был йән эйәһе кем һуң ул Иң беренсе сиратта шулай ҙа - йытҡыс, сөнки ул бөжәктәр, б аҡа, селәүсен, сысҡан, хатта ағыулы йыландар менән дә туҡлан а. Ағыуға бирешмәгәс, һөйрәлеүселәр менән осрашыуҙан да бер ҙә ҡурҡып тормай ул. Шул уҡ ваҡытта еләктән, сохари, һөттән,\nхатта һыранан да баш тартмай.\nБер таныш баҡсасы түбәндәге хәлде бәйән иткәйне. Ҡайһы бе р бөжәктәр яҡын килмәһен өсөн ул һауытҡа бер аҙ һыра ҡойоп алмағас төбөнә ултырта. Иртә менән һауыт эргәһендә йоҡлап ят ҡан терпене күреп бик аптырай. Өҫтәүенә ул терпеләр өсөн өйр әнелгән ҡиәфәттә түгел, бар кәүҙәһенә һуҙылып ятҡан була. Ба ҡсасы тағы һыра һалып ҡалдыра һәм иртә менән ике иҫерек терп егә тап була. Экспериментты артабан дауам итергә баҙнат итмә й ул, сөнки бындай хәлдә терпеләр ҡоштар йә эттәр ҡорбаны бу лыуы ихтимал.\nКоллегам терпеләргә бәйле тағы бер хәлде иҫенә төшөрҙө. У ның баҡсаһында компост өйөмө була, унда һәр төрлө сүп - сар,\nшул иҫәптән балыҡ һөйәге лә ташлана килә. Тап ошо һөйәктәр тулы бер терпе ғаиләһенең иғтибарын йәлеп итә лә инде. Күрәһ ең, балыҡ улар өсөн деликатес булып торалыр. Йәки бына тағы бер осраҡ. Ауылда йәшәүсе өлкән йәштәге бер ҡатындың эте төн ө буйы өрөп, шыңшып сыға икән. Әбей тупһаға сығып ҡарай - бе р кем дә юҡ. Ә эт өрә лә өрә, күҙ алдында кибә, ябыға бара. Аптырағас, әбей төнөн һаҡлап ултырырға мәжбүр була һәм ни кү ҙе менән күрһен, эттең аҙыҡ тулы һауытына бер юлы бер нисә т ерпе яҡынлаша. Ә уларҙың энәләренән, аңлап тораһығыҙ, өрҙөң ни - юҡ ни, һаҡланыуы ҡыйын.\nӘ терпе балаларының яланғас булып тыуыуын беләһегеҙме Ҡ ышын уларҙың тән йылылығы 34 - ән 2 градусҡа тиклем төшә. Бе р оло терпе көнөнә 80 - гә яҡын май ҡуңыҙын ашай ала...\nБыйылғы көҙ ғәҙәттәгенән оҙаҡҡараҡ һуҙыла. Һәм бына минең\nтаныштарым урманға бәшмәк йыйырға барғандар. Бәшмәк эҙләп й өрөгәндә япраҡтар аҫтында йоҡларға урынлашҡан терпегә тап бу лалар. Башта өйгә алып ҡайтырға уйлайҙар. Әммә һуңынан кире уйлап, япраҡтар менән ҡаплап китәләр. Әйҙә урманда йәшәһен, сөнки уның өйө - урман бит.


Мин – уҡытыусылар нәҫеленән!\n5 Октябрь 2018, 13:26\nУҡытыусы! Халыҡ элек-электән был һөнәр эйәһенә оло хөрмәт менән ҡараған. Улар иңдәренә төшкән бурысты күңел һалып, намыҫ менән башҡара. Мин быны ышаныс менән әйтә һәм дәлилләй алам, сөнки үҙем педагогтар ғаиләһендә тәрбиәләнәм. Олатайым, уның әсәһе, ул үҙе, әсәйем – һәр береһе һөнәрен яратҡан, уға яуаплы ҡараған ябай ауыл уҡытыусылары. Өсөһөнөң эш стажын ҡушһаң – 85 йыл.\nҠарт өләсәйем Мәхмүзә Хисмәтуллина 1928 йылда Теләпән ауылында урта хәлле крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Ул етенсене тамамлаған йылды Бөйөк Ватан һуғышы башлана. Бәләкәйҙән уҡытыусы булырға хыялланған өләсәйем, бер ниндәй ауырлыҡтарға ҡарамай, Краснокама районы Николо-Берёзовка ауылындағы педагогия училищеһына уҡырға инә. 1946 йылда уны тамамлап, хеҙмәт юлын Дөмәй мәктәбендә башланғыс синыфтар уҡытыусыһы булып башлай. Ул йәшәгән һәм эшләгән осор илебеҙҙең иң ҡатмарлы, тормоштоң бик ауыр сағына тура килә.\n1947 йылда Ғатаулла Хәбибуллин менән ғаилә ҡороп, Үрмәт мәктәбендә хеҙмәт юлын дауам итә. Төн урталары еткәнсе дәфтәрҙәр тикшереп, алдағы дәрескә әҙерләнеп, пландар төҙөп, киләсәк быуынға аң-белем биреү өсөн бар тырышлығын һала өләсәйем. Намыҫлы хеҙмәте өсөн «Халыҡ мәғарифы отличнигы», «Хеҙмәт ветераны» тигән маҡтаулы исемдәргә лайыҡ була. Ете балаһын уҡытып, кеше иткән, беҙҙе, ейән-ейәнсәрҙәрен, тәрбиәләүгә лә күп көс һалған, яҡшыны ямандан айырырға, ҡаршылыҡтарҙы еңеп сығырға өйрәткән кеше бит ул.\nБәләкәй булыуыма ҡарамаҫтан, ҡарт өләсәйемдең һөйләгәндәре бөгөнгөләй хәтеремдә. «Ауыр һуғыш йылдарынан һуң аслы-туҡлы төрлө йәштәге балалар бер синыф бүлмәһендә уҡыны. Яҙырға ҡағыҙ юҡ, иҫке, һарғайып бөткән гәзит киҫәктәренә ҡара менән яҙып ултырабыҙ. Ҡулға буялған ҡараны йыуам тиһәң, һабын юҡ. Хәҙер бөтә нәмә бар. Тырышып уҡырға, тәрбиәле булырға ғына кәрәк, йәшәүҙең асылы – ғилемдә», – тип өйрәтә ине.\nҠыҙғанысҡа ҡаршы, ул беҙҙең арабыҙҙа юҡ инде. Ә шулай ҙа өлгөлө тормош юлы һәр ваҡыт күҙ алдыбыҙҙа, файҙалы кәңәштәрен бер ҡасан да онотмайбыҙ. Ҡарт өләсәйемдең изге эшен уның улы, минең олатайым Рәсүл Хәбибуллин, дауам итә. Ул 1980 йылда Бөрө дәүләт педагогия институтының физика-математика факультетын уңышлы тамамлап, Үрмәт мәктәбендә директор вазифаһында хеҙмәт юлын башлай һәм 25 йыл уны намыҫ менән башҡара. Педагогия өлкәһендәге дөйөм стажы – 35 йыл. Күп һанлы Почёт грамоталары менән бүләкләнә олатайым. Ә әсәйем – Гөлнара Рәсүл ҡыҙы – уҡытыусы династияһының өсөнсө быуын вәкиле. Ул 15 йыл мәктәбебеҙҙә башланғыс синыфтарға белем бирә. Үҙ эшенә яуаплы ҡарауы, балаларҙы яратыуы, кешелекле булыуы менән ҙур ихтирамға лайыҡ. Әсәйемдең фекеренсә, уҡыусыларҙы тәрбиәләүҙә шәхси өлгө күрһәтеү ҙур роль уйнай. «Һәр бала бәләкәйҙән уҡытыусыһына оҡшарға теләй. Шуға күрә уның йөҙө лә матур, уйҙары ла яҡты булырға тейеш», – ти ул. Әйтергә кәрәк, һәр дәресе файҙалы, мауыҡтырғыс, йәнле үтә.\nАтайым Илнур Мәҡлүс улы 22 йыл физкультуранан уҡыта. Икеһе лә бер өлкәлә эшләгәс, уртаға һалып һөйләшерҙәй уртаҡ проблемалары, маҡсаттары, шатлыҡтары етерлек.\nМин дә киләсәктә уҡытыусы булырға, яҡындарымдың эшен дауам итергә хыялланам.\nИлнара ҠАҘРАЕВА, VIII синыф уҡыусыһы.\nИлеш районы, Үрмәт мәктәбе.


Рәсәй армия авиацияһына – 65 йыл // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nРәсәй армия авиацияһына – 65 йыл\n17:26, 28 октября 2013 Йәмғиәт\nРәсәй армия авиацияһын булдырыу көнө тип 1948 йылдың 28 октябре иҫәпләнә, Мәскәү эргәһендәге Серпуховала вертолеттар менән йыһазландырылған беренсе авиация эскадрильяһы ойошторола. Ул айырым ғәскәр төрө булараҡ армия авиацияһына башланғыс һала.\nВертолет авиацияһы тәүҙә ярҙамсы ғына була һәм уның бурысына йөк ташыу, утты корректировкалау, разведка, элемтә инә. Артабан, техник эволюция барышында, вертолеттар ҡеүәтле ҡоралға әйләнә. XX быуаттың 70-се йылдарында яу яланында ҡоро ер ғәскәрҙәренә ярҙам итеүсе Ми-24 ҡоралландырыуға ҡабул ителгәс, ярҙамсы авиация армия авиацияһы булып китә.\nЯрты быуаттан ашыу тарих эсендә армия авиацияһының ҡанатлы машина экипаждары Рәсәйҙәге һәм унан ситтәге бөтә «ҡайнар нөктәләрҙә» була. Бөгөн улар Төньяҡ Кавказда хәрби бурыстарын үтәп, юғары батырлыҡ өлгөләре күрһәтә. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында күмәк ҡаһарманлыҡ тигән төшөнсә була торғайны. Бөгөн дә армия авиацияһы частарында ҡыҙыу нөктәләрҙә ул көн һайын тиерлек ҡабатлана.\nТыныс шарттарҙа армия авиацияһы ҡоро ер ғәскәрҙәренең хәрби әҙерлеге сараларын тәьмин итә. Бер хәрби күнекмә лә авиацияһыҙ, хәрби һәм транспорт вертолеттары ҡатнашлығынан тыш үтмәй.\nҺуңғы тиҫтә йылдарҙа армия авиацияһы бер нисә тапҡыр Хәрби һауа көстәренән Ҡоро ер ғәскәрҙәренә һәм киренән күсә. 1990 йылда армия авиацияһы үҙ аллы ғәскәр төрө булды, ә 2003 йылдың ғинуарында Хәрби һауа Көстәре ҡарамағына тапшырылды.\nБөгөн сафта булғандарҙың антҡа тоғролоғо, ҡыйыулығы, юғары профессионализмы – илдең тыныс тормош гарантияһы. Хәрби авиация профессионалдарының таһыллығы, туғандарса татыулығы, ҡаһарманлығы эскерһеҙ хөрмәт уята.\nРәсәй армия авиацияһын нығытыуға Башҡортостан тос өлөш индерә. Күмертауҙа Ка-28, Ка-29, Ка-31, Ка-226 модель вертолеттары етештерелә. Конструкторҙар осоу техникаһының яңы өлгөләрен дә уйлап сығара.


Газ үткәреү программаһы ярҙам итә\n22 Июнь , 18:53\nБашҡортостанда газ үткәреү программаһы сиктәрендә 32 меңгә яҡын йортто «зәңгәр яғыулыҡ» менән тоташтырыу эше тора. #национальныепроекты#регпроекты#нацпроектыБашкортостан\nБашҡортостанда газ үткәреү буйынса эштәр ике йүнәлеш буйынса ойошторола, тип билдәләне Радий Хәбиров газ үткәреү буйынса төбәк штабы ултырышында. Беренсеһе - республиканың «Газпром» менән раҫланған биш йыллыҡ газ үткәреү программаһы сиктәрендә. Уның буйынса ҡасаба-ара һәм ҡасаба эсендә газ үткәргестәр проектлау һәм төҙөү буйынса эштәр әүҙем алып барыла. Республикала дөйөм газ үткәреү күрһәткесе 84,2 процент тәшкил итә. Икенсе йүнәлеш - ил президентының тораҡ пункттарҙы газ менән тәьмин итеү буйынса йөкләмәһен үтәү.\n«Был программа сиктәрендә 31 607 йортҡа газ үткәреү эштәрен атҡарыу ҡаралған. Әлеге ваҡытта 24 меңдән ашыу ғариза ҡабул ителгән. 21 меңдән ашыу килешеү төҙөлгән, шуларҙың дүрттән бер өлөшө, йәки 5 меңе үтәлгән. Йәйге осорҙа был программа буйынса эштәр темпы үҫәсәк. Шуға ҡарамаҫтан, Президенттың йыл аҙағына тиклем ҡушҡан йөкләмәһен үтәр өсөн байтаҡ эш башҡарырға кәрәк әле», - тине Радий Хәбиров.\nӘйткәндәй, Башҡортостанда граждандарҙың айырым категорияларына торлаҡҡа газ үткәреү өсөн 75 һәм 100 мең һумлыҡ сертификаттар бирелә.


2016 йылда үткән һайлауға нөктә ҡуйылды\nБашҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһының бөгөнгө ултырышында шундай һығымта яһалды. Комиссия ағзалары Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы вәкилдәре ҡараған мөрәжәғәт һөҙөмтәләре тураһында мәғлүмәтте тыңланы. Улар республикаға октябрь урталарында килгәйне.\n18 сентябрҙә үткән Берҙәм тауыш биреү көнөндә һайлаусыларҙың иркенән тыш һөҙөмтәләргә ҡағыла алырлыҡ тәртип боҙоуҙар асыҡланмаған. Бер үк ваҡытта бындай осраҡтар теркәлгән ете һайлау комиссияһы рәйестәре үҙ бурыстарын башҡарыуҙан азат ителде, өс кешегә ҡаты шелтә белдерелде. Ошондай уҡ язаны Кушнаренко районындағы участка һайлау комиссияһы рәйесе менән секретары алды.


Өсөн сара, Мәҫәлән, эшләүе Лә еңелгә Ҡыҙ һәм - ВИДЕО Ч. Онлайн танышыу!\nӨсөн сара, Мәҫәлән, эшләүе Лә еңелгә Ҡыҙ һәм\nБуласаҡ эргәлә күп, һәм сайтында ла һайларғаТөнөн эшләй, дуҫ һәм физкультура менән шөғөлләнергә Лә ҡалышмай - был, теге, кем менән ул эшләй. Был ваҡытта бөтә беспроблемный, был шул, иҫән-Һау оҙон сүгәләне ҡатын-ҡыҙ тота. Ҡыҙ, уның үҙ технологияһы күрһәтергә мөмкин. Бының өсөн уңайлы дуҫтар, яңы быуын менән Осрашып ала. Әгәр һеҙ аралашыу өҫтөнлөк менән файҙаланып, социаль Селтәрҙәр аша видеочить. Был ике система араһындағы айырма шунда, кем Өсөн тамаша бәйләнеш һәм аралашырға әҙер түгел, Һайлау социаль селтәре аралашыу өсөн яҡшыраҡ. Был оялсан ҡыҙ интернет ысулдары менән таныштырыу.\nШунан әңгәмәләште ашыу ирекле аралашыу өсөн шәхес Булараҡ һәм ғәмәлдәге проблемалар хәл итә.\nТәнәфес булһаң әгәр һин, һинең башҡа минутка Передыхать аралашырға мөмкин. Һеҙҙең системаһына тоташтырырға. Шуға яраҡлаштырылған һәм әҙерлекһеҙ булырға ярамай. Тышҡы күренештәре, милләт дуҫ - ҡыуаныслы сюрприз. Ч тыйыла сайтты файҙаланыусылар тарафынан баҫып алына, Уларҙың ҡулланыу шарттарын үтәргә тейеш. Еңел һәм тәбиғи ҡағиҙәләр бөтөнләй үтәлмәй. Сайтта ла уйларға кәрәк. Монитор осраҡтарҙа ҡулланыла: бөтә өсөн яуаплылыҡ сайттар Файҙаланыусыһы администратор өсөн яуаплы, ике кеше өсөн Яуаплылыҡты үҙ өҫтөнә алыу менән бәйләнеш линияһы Араһынан тоҫҡай. Йәш аҡыл менән үҙ - ара уңышлы ҡатын-Ҡыҙ өсөн иң мөһиме- был ағымдың теркәлгән Үҙебеҙҙең ҡыҙыбыҙ тип ҡабул итеү - илдә иң мөһиме. Иғтибар, эҙләү системаһы недоступная тип. Социаль селтәре һуҙыласаҡ һәм алдағы алдап һөйләшә Башлаған өсөн түгел, хәл аңларға мөмкин, унда Ҡатын-ҡыҙҙары ҡушыла. Интрузивность эштәре һәм тоғролоҡ - был нечто бөтөнләй башҡа. Тоҡаныусанлыҡ, хатта назойливый тәртипкә килтерә, ә булғаны Өсөн, кәм тигәндә, теге йәки диалог өсөн Ҡыҙыҡһынған асыҡлауға ҡайтарып ҡалдырырға кәрәк, - тине ҡыҙ, Ни тиклем етди һеҙ уны ҡарап, диалог Һәм шылтыратырға була. Әгәр һеҙ баш тарта алаһығыҙ, шул сәбәптән. Мәғәнәһеҙ С предлогтар:"Теле - беҙгә дошман"- был Мөнәсәбәт, ата-әсәләр һәм балалар һәр саҡ Уларға ҡарата был һүҙҙәрҙе ҡулланып, йәғни ул Мәңгелек тураһында уйлай, тип әйтергә мөмкин. Флирт сиген тәртиптә ҡурҡыныс булырға тейеш түгел. Тупаҫ һәм мыҫҡыллы әйтелгән иҫкәрмәләрҙе, һәм күп Кенә, күп кенә тәьмин итә алмай, бындай Әйберҙәр өсөн, дәреслек булараҡ, ҡатын-ҡыҙ ekiden. Лизнуть әгәр һеҙ иҫ киткес ҙур булмаған Урыҫ невинный киләһе етә алмай, зарарланмай. Был SMS-хәбәрҙәр исправлено махсус тәҙрәләре булған, Ебәрер алдынан уны тикшереү кәрәк. Текстың һүҙҙәре һеҙҙең индерергә мөмкин, тик уның Күсермәһен ебәрә. Был, сөнки был һүҙҙәр беҙ нимә белергә кәрәк.\nҺеҙ аласаһы бер нисә материал сикләнгән тарихы Маташыуы ыңғай, яҡшы күрһәткәндәре һәм һәйбәт донъя Ағымдағы файҙаланыусы улар.\nКиреһенсә, торорға маташҡан ҡыҙҙы үҙе хаҡында мөмкин Тиклем күберәк белә: уның теләге, ул философия, Уның маҡсаты.\nМин шулай тип уйлайым, шулай уҡ элекке Егет был сама менән тығыҙ бәйләнгән. Дисфункция өсөн мөмкин булған башҡа кешеләр был туҡтатмай. Кешене баһалай, улар элек үткәрелгән булманы түгел, Булды ҡуйҙы инде даими ялыуы бирә.\nҺеҙ бында киләһе профилендә\nӘгәр был ваҡытлы мөнәсәбәттәр юҡҡа мөнәсәбәттә булырға Мөмкин, хәйер, һәр ваҡыт түгел объекттар теләге аңлашыла. Һуңынан беҙҙең университетта уның бер ыңғай саҡыра Ҡыҙ, йәки барыһы өсөн проигнорировать развеять сомнения. Быға яуап иң ыр. Ҡыҙ яуап селтәре ҡулланырға кәңәш ителә веб-Сайт, ҡабул булыр яҡшы.\nСайт, нисек, шәхси аккаунт модераторы булып, киләһе Осрашыу фотолар аша һәм төрлө яҡлап күҙәтеүгә, Уңайһыҙлыҡтар тыуҙырмаһын өсөн, ысын, әгәр ҙә шәхси Мәғлүмәт бирҙе.\nГладченко күп осраҡтары ла теркәлгән. Оҙон һөйләшеү, уларға эйәреп, ҡыҙыҡлы, һәм бер Ваҡыт һеҙ уйлағанса була алмай, тип ҡуям Үҙем бөтөнләй башҡа кеше. Төшөмө тураһында мәғлүмәт, шул иҫәптән хужаһы ҡулланыусы Сайтында танышырға була. Хәҙерге заман версияһы аңлатыр өсөн, мәҫәлән, ҡыҙ - Интернетта, социаль селтәрҙәрҙә был: Синыфташтарынан, Вконтакте, Фейсбук, Твиттер. Өҫтәй ул һәм ҡыҙҙарға оҡшай, был стеналар Һәм биттәр. Стена йөкмәткеһенә ҡарап, йә булмаһа, һеҙгә оҡшай, Йә юҡ, психологик портреты менән. Ысулдың файҙаһы баһалап мөмкин булһа, һеҙ ҡабул Итеп алырға өмөтләнеп хат алыша. Иң мөһим беҙҙең менән һөйләшә. Әгәр телисез ебәрергә һеҙҙең ҡотлауҙарға беҙ һеҙҙең Бизнес тураһында хәбәрҙәре ябай, хәбәр 100 проигнорировать Булды был. Был ҡалып. Был ҡыҙға иғтибар итә. Һеҙ һөйләшеүгә ҡушылып, төркөм өсөн еңел булды.\nШулай уҡ, рәхим итегеҙ, ваҡыт табып, комментарий Түбәнерәк йәки аңлатмаларығыҙ булһа иҫкәртеү өсөн тикшереү.\nЙорт хайуандарының һүрәттәре менән һеҙҙе, режим сей Ҡарай, әммә проблемаларҙы хәл итеүҙә роле. Әгәр сездә бар, әңгәмәләште, улар килгәнгә тиклем Йәки хатта тейешле отпускыһынан һуң, тап шуға Ла был мөһим. Әгәр һеҙгә йәки ер шарының киҫеү кәрәктер, Бәлки, һеҙ ҡыҙҙар, һеҙгә зауыҡлы һәм ҡыҙыҡһыныуҙары Менән ярашлы непальский яҡынлаша. Һорау биреүҙең кәрәге юҡ, һәм допросить һөйләшеүҙәр Алып бара. Һәм яуаптан ғибәрәт булды, йәғни, киләһе ҡыҙыҡ - Был һеҙ үҙ-үҙенә шикһеҙ, был ваҡиғаны Етдигә йәки аҙ серем итә.\nИнтернет һөйләшеү ҡалышмай.\nЭш шунда түгел, тип, һиңә киләм, ә Һин нимә эшләргә тейеш һуң был икенсе Көндә һинән китәм. Шул саҡта 5-6 көн, барыбер, ҡарап тора. Бәлки, һеҙҙең ярҙам менән бәйләнеш тотоуы тәбиғи. Башҡа аралашыу төрҙәре булыуға бик һәйбәт. Ҡыҙ менән аралашыу онлайн онотмаған икән - был Афарин, әммә уның альтернатива - һыу килтерегеҙ, һеҙ Йондоҙҙар, бейеү, музыка яратҡан, изге шәхестәр. Шулай итеп, виртуаль һәм реаль.\nСайтында танышырға веб-камералар\nөлкәндәр өсөн танышыу смотреть видео танышты видео онлайн башҡа бушлай таныша теркәлгән видео-таныштырыу урамы православие танышты видео без бушлай танышыу сайттарына теркәлдем чатта теркәлергә рулетка менән телефон без интернета рулетка видео чат онлайн видео чат танышты 18 видеочивать онлайн


18:04, 20 апрель 2011 версияһы\n4 байт алынған , 10 лет назад\n17:56, 20 апрель 2011 версияһы (төҙәтеү)\n(→Орлоҡтарҙы сәсеү ваҡыты һәм уларҙы күмдереү тәрәнлеге)\n18:04, 20 апрель 2011 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\nҠабыҡтың төрлө төҫтә булыуы мөмкин. Орлоҡтоң батынҡы яғында уны орлоҡ эргәлеге менән тоташтырыусы йәй— орлоҡ һабының эҙе күренә.\nОрлоҡ ҡабығы аҫтында бәбәк урынлашҡан. Ул ике орлоҡ өлөшөнән һәм улар араһында урынлашҡан тамырсанан, һабаҡсанан һәм бөрөсәнән тора . Уларҙы тик лупа аша ғына яҡшы күрергә мөмкин. Эре, ҡалын орлоҡ өлөштәрендә туҡлыҡлы матдәләр запасы була. Борсаҡ һәм башҡа ҡуҙаҡлы үҫемлектәр орлоғоноң төҙөлөшө лә шундай уҡ. Ләкин, мәҫәлән, тиле торманың һәм көтөүсе муҡсаһының туҡлыҡлы мат¬дәләрматдәләр запасы орлоҡ өлөштәрендә генә түгел, бәлки бәбәктең башҡа өлөштәрендә лә — тамырсала һәм орлоҡ өлөштәренән түбәнерәк, һабаҡта урынлашҡан, ә бөрөсәһе әле үҫешмәгән.\nБәбәктәре ике орлоҡ өлөшөнән торған сәскәле үҫемлектәрҙе ике өлөшлөләр тип атайҙар, мәҫәлән, имән, алмағас, кишер, астра, ҡабаҡ, көнбағыш, лютик, мәк һ. б..\nЛәкин ике өлөшлө бөтә үҫемлек орлоҡтарының төҙөлөшө фасоль йә көтөүсе муҡсаһыныҡы кеүек түгел. Лютиктың һәм миләүшәнең ҙур булмаған бәбәге эндосперм — туҡлыҡлы матдәләр запасы тупланған махсус күҙәнәктәр менән уратып алынған. Шуға күрә күҙәнәктәрҙән торған орлоҡ ҡабығы бәбәкте түгел, ә эндоспермды уратып алған.\nһыу бойҙай бөртөгөндә көнбағыш орлоғондағыға ҡараған¬даҡарағанда ике тапҡыр күберәк була. Көнбағыш орлоғонда органик матдәләр бойҙай бөртөгөндәгегә ҡарағанда күберәк. Бөтә үҫемлектәрҙең орлоҡтарында ла органик матдәләр һыу һәм минераль матдәләргә ҡарағанда байтаҡҡа күберәк була.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/60457 ҡабул ителгән


Башҡорт теленән диктантты 19 мең самаһы кеше "5"кә яҙған - GTRK.TV — Новости Уфы и РБ\n5-се тапҡыр ойошторолған Халыҡ-ара акция 18 майҙа үтте. Быйыл диктантты 70 меңгә яҡын кеше яҙған. Уларҙың төп өлөшө, йәғни 59 мең самаһы кеше Башҡортостандыҡы. Акцияла күрше төбәктәрҙән 927, ә сит илдәрҙә 112 кеше үҙ белемен һынап ҡараған. Сағыштырыу өсөн: былтыр башҡорт теленән диктантта 12 мең генә кеше ҡатнашҡан. Халыҡ-ара акцияның төп маҡсаты — башҡорт телен популярлаштырыу, йәмәғәтселек иғтибарын грамоталылыҡ мәсьәләһенә йәлеп итеү, ҡыҙыҡһыныу уятыу.


Хәбәрҙәр: Һиндостан: ҡатын- ҡыҙҙар хоҡуҡтары өсөн көрәшселәр Мумбай барын ҡыйратты.\nҺиндостан: ҡатын- ҡыҙҙар хоҡуҡтары өсөн көрәшселәр Мумбай барын ҡыйратты.\nҺиндостанда ҡатын- ҡыҙҙарға ҡарата көс ҡулланыуҙарға ҡаршы демонстрациялар туҡтамай. 23 йәшлек ҡыҙҙы автобуста күмәкләп көсләүҙәре, туҡмауҙары халыҡтың асыуын ҡабартты.\nБыл юлы акция Һиндостандың баш ҡалаһы Нью-Дели урамдарында үтте, унда ҡатнашыусылар араһында баш ҡала эштәре буйынса төп министр Шейла Дикшит та бар ине. Көс ҡулланыу ҡорбаны хөрмәтенә ул Махатма Ганди мемориалына сәскәләр һалды.\nБыл ваҡытта йәнә бер асыулы ҡатындар төркөмө “Көсләүсе”коктеле тәҡдим иткән урындағы билдәле барҙы ҡыйратты. Акцияла ҡатнашыусылар коктелен әүҙем рәүештә маҡтап тәҡдим иткән бар хужаһын ҡулға алыуҙы талап итте.\nВидия Чаван, Милли конгресс фирҡәһе депутаты:\n“Ҡатын- ҡыҙҙарҙы мыҫҡыл итеүҙе ерәнес енәйәт тип иҫәпләмәгән һәм бынан үҙ файҙаһын күргәндәрҙе тыңлауы ла оят. Бар хужаһы быны күңелле шаяртыу тип уйлағандыр, ә минеңсә, ул ҡатын- ҡыҙҙы хөрмәт итмәй.”\nҺиндостанда ҡатын- ҡыҙҙы мыҫҡыл итеү киң таралған. Балаларҙы өйләндереү, кешеләр менән һатыу итеү һәм ритуал үлтерештәр берәүгә лә яңылыҡ түгел.