Урманда тағы шартлау\nИглин районының Урман ауылында элекке хәрби ҡоралдар келәттәре урынында бер кешенең ғүмере өҙөлдө. Оло Тәләк ауылында йәшәгән 27 йәшлек егет 7 мартта ундағы снарядтарҙы йыйып металл өсөн тапшырырға тип барған. Фараздар буйынса уның менән тағы бер кеше булған, ул ҡайҙалыр китеп ғәйеп булған.\nЕгеттең яҡындары беҙҙең менән һөйләшергә теләмәүе аңлашыла. Егерме ете йәшлек Иван Кусочкин әсәһе менән йәшәгән. Егет себерҙә эшләгән. Ауылда эш булмағас, элекке хәрби частең келәт урынынан ҡалған снарядтарҙы йыйып уны һатып көн иткән.Урындағылар һөйләүенсә, ҡарауһыҙ ятҡан хәрби урын - килем сығанағына әйләнгән. Төҫлө металл артынан китеп быға тиклем теге донъяға эләгеүселәр булмаһа ла боеприпастар шартлап ғәрип булып ҡалыусылар бар.\nУрмандағы 2011 йылдағы шартлауҙан һуң, элекке хәрби часть «Вторметалл» асыҡ акционер ойошмаһына тапшырыла. Әммә шартлауҙан һуң таҙартыу эштәре еренә еткереп башҡарылмай. Улай ғына ла түгел, унда эшкә ингәндәр эш хаҡы алалмай,ти урындағылар .\nУрман ауылы мәктәбендә өр-яңы тормош. Элеккеһенән шартлауҙан һуң нигеҙе генә ҡалған була. Егерме йыл буйына хәрби частә эшләгән Надежда Беглова белем усағында вахтер булып эшләй. Ул ҡасандыр ҡоралдарҙы төргәктәргә ураған.\nФажиғәнән һуң мәктәптә хәрби арсенал урынына инергә ярамағанлығы хаҡында һөйләшеү үткәрелгән. Әммә .. тыйылған урынға ҡайһы бер балаларҙың барып йөрөүен күреүселәр бар. Мәктәп директоры әйтеүенсә, улар белем усағы эргәһендә йәшелсә лә ултырта алмай, сөнки һәр ерҙән снаряд ҡалдыҡтары килеп сыға. Теләһә ниндәй ҡаҙыу эштәре фажиғә менән тамамланыуы мөмкин.\n2011 йылдың май айы. Урман ауылындағы хәрби келәттәрҙәге шартлау бөтә Рәсәйҙе шаңҡытты. Арсеналда һаҡланған артиллерия снарядтарының ярсыҡтары ҙур радиусҡа һибелгән. Һөҙөмтәлә 2600 кеше йәшәгән ауылда 116 ғаилә бөтөнләй йортһоҙ ҡалды, күптәр матди зыян күрҙе. Ауылды төҙөкләндереү буйынса байтаҡ эштәр башҡарылған, әммә бер кемгә лә кәрәкһеҙ булып ҡалған хәрби часть гүйә әле һаман төтәй. Ауыл хакимиәте башлығы әйтеүенсә, ул район хакимиәтенә, прокуратураға һәм эске эштәр министрлығына хат хат яҙып ҡарай, әммә бушҡа ғына.\nХәрби арсенал урынына теләгән һәр кем үтеп йөрөй ала. Был хәүефле урындың ҡапҡалары былтыр көҙҙән бирле асыҡ тора. Быға тиклем унда дүрт йөҙҙән ашыу кеше эшләгән.Улар хәҙер эшһеҙ. Ә илде һаҡлау өсөн тәғәйенләнгән ҡорал келәтәре юҡ ителгәндән һуң ул халыҡтың ғүмере өсөн хәүеф менән янай. Тәүге ҡорбан бар. Бәлки ошонан һуң был проблемаға иғтибар итерҙәр.


Өфөнөң Салауат Юлаев исемендәге баҡсаһында ике фонтан төҙөләсәк // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nӨфөнөң Салауат Юлаев исемендәге баҡсаһында ике фонтан төҙөләсәк\n14:15, 19 сентября 2014 Мәҙәниәт\nӨФӨ, 2014 йыл, 19 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.\nӨфөнөң Салауат Юлаев исемендәге баҡсаһында ике фонтан төҙөләсәк. Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, паркка ингән яҡта үрге майҙансыҡта таш сәскә формаһында өс ҡатлы фонтан барлыҡҡа киләсәк. Ул баҡсала булған барлыҡ архитектура формалары менән берҙәм стилдә эшләнәсәк. Икенсе фонтан баҡсаның үҙәгендә урынлашасаҡ. Уныһы ике балдаҡ формаһында, һәр ҡайһыһында йөрәк буласаҡ.\nӘлеге ваҡытта баҡсала реставрация эштәре дауам итә. Яҡын арала юл буйҙарын, эскәмйә, һәйкәлдәр эргәләрен һәм тематик зоналарҙы яҡтыртыу өсөн фонарҙар ҡуясаҡтар. Шулай уҡ автомобилдәр өсөн туҡталҡа, амфитеатр һәм балалар майҙансығы ҡаралған.


Сиратта тормаған сиратсылар | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nСиратта тормаған сиратсылар\n18 января 2019 — 17:40\nӨфөлә мөмкинлектәре сикләнгән бала тәрбиәләүсе ғаиләләр торлаҡ ала алмай йонсой. Улар араһында Руслан Ғәзизов та бар. Йорт эсендә йыуыныу бүлмәһе лә, йылы һыу ҙа юҡ. Ә иң мөһимө – торлаҡ та сит кешенеке. Ошондай шарттарҙа тыумыштан физик мөмкинлеге сикләнгән 25 йәшлек Руслан Ғәзизов көн күрә. Бигерәк тә нисәмә йыл буйына кеше өйөндә көн күреү йәнде үртәй, ти егттең әсәһе. Русландың диагнозы сиратһыҙ торлаҡ алыу мөмкинлеген биргән теҙмәгә индерелгән. Был хаҡта ғаиләгә 2007-се йылдан уҡ билдәле була.\nОшо ваҡыттан бирле судтан судҡа йөрөп тә бер нәмә лә үҙгәрмәүе, йәнә адвокаттарға мөрәжәғәт итергә мәжбүр итә. Чиновниктар ошо һорауҙы федераль аҡсаны йәлеп итеп булһа ла күптән хәл итә алыр ине. Ләкин улар бының өсөн ҡулдан килгәнен дә үҙ ваҡытында эшләмәне, ти Булат Сафин. 13 йылдан ашыу төрлө инстанцияларҙың тупһаһын тапай торғас, тамам хәл бөттө, шулай ҙа балам хаҡына бирешергә теләмәйем, ти Мингзилә Ғәзизова.Ошо ғаилә тураһында беҙҙең хеҙмәттәштәр бер йыл элек сюжет эшләгәйне, тик хәл һаман үҙгәрешһеҙ ҡала. Руслан Ғәзизов һаман ҡуртымға алынған торлаҡта көн күрергә мәжбүр.\nҠала хакимиәтенән билдәләүҙәренсә, 2017-се йылда 19,5 миллион һум аҡса бүленә. Мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр 14 фатир менән тәъмин ителә. Үткән йылда мунициапалитет 35 миллион ярым һум ала.Әлеге көндә сираттан тыш торлаҡ менән тәъмин ителеүселәр рәтендә 246 кеше учетта тора. Улар араһында Руслан да бар.Закон буйынса ,торлаҡ майҙаны өсөн Русланға 28 квадрат метр бүленергә тейеш. Шул уҡ ваҡытта, фатир милеккә бирелмәй, ә килешеү нигеҙендә ҡуртымға бирелә.


Башҡортостанда дәүләт почтаһы булдырылыуының 270, БР фед ераль почта элемтәһе идаралығының 10 һәм тармаҡ профсоюзының\n100 йыллығына ҡарата почта элемтәһе алдынғылары слеты уҙҙы.\nРеспубликаның федераль почта элемтәһе идаралығы тәжрибә урт аҡлашыу, килеп сыҡҡан проблемаларҙы хәл итеү юлдарын табыу м аҡсатынан элемтә бүлексәһе ветерандарын, начальник һәм опера торҙарын йыйҙы.\nФедераль почта элемтәһе идаралығы рәсәйҙең почта системаһы нда иң эреләрҙән һанала. Хәҙерге ваҡытта ул дүрт миллиондан ашыу кешене хеҙмәтләндерә. Предприятие составына 59 почтамт һәм меңдән ашыу элемтә бүлексәһе инә. Идаралыҡ коллективында\nюғары исемгә лайыҡ булғандар эшләй. Йылдың иң ауыр осоронда\nла элемтә бүлексәләре үҙ эшен туҡтатманы. Утыҙ йылдан ашыу ауыр сумкаларын иңбаштарынан төшөрмәгән Социалистик Хеҙмәт Г еройы Әнүзә Дәүләтҡолова, Макиенко һәм Сиразовтар ғаиләһе - тармаҡ ғорурлығы.\nСлетта ҡатнашыусылар тәжрибә уртаҡлашты, ауыл почтальондар ы үҙҙәренең эше хаҡында бәйән итте. Октябрьский һәм Ағиҙел ҡ алаларынан килгән вәкилдәр үҙҙәре хеҙмәтләндергән участкалар ҙа почта йәшниктәренең булмауы проблемаһын күтәреп сыҡты.\nБашҡортостан Республикаһы буйынса федераль инспектор Алекс ей Ковальский һәм БР федераль почта элемтәһе идаралығы дирек торы Альберт Дүсәлимов почта элемтәһе ветерандарына һәм прои зводство алдынғыларына наградалар тапшырҙы.


Башҡорттар тураһында яҙмалар\nЙәнәй ырыуы башҡорттарының, шулай уҡ тарихи Башҡортостандың төньяҡ-көнбайышында йәшәгән башҡа ырыу башҡорттарының татарлашыуы, милли үҙенсәлектәрен, тамырҙарын онотоуы хаҡында яҙғанда, ҡайһы бер нәмәләрҙе аңлатып китергә кәрәк буласаҡ.\nБашҡорт этнонимы башҡа төрки атамалар (этнос атамалары) араһында иң боронғоларҙан һанала. Башҡорттар менән бер ваҡытта йәшәгән күк (кек) төркиҙәр, оғуҙҙар, түргәштәр, кимактар, хазарҙар, Иҙел болғарҙары, бәшәнәктәр күптән инде юҡҡа сығып, тарихта исемдәре генә һаҡланып ҡалған.\nБашҡорттар хаҡында тәүге яҙма мәғлүмәттәр Ҡытай яҙмаларында, "Суй-шу" хроникаһында 647 йылда телгә алына. IX быуат уртаһында Арал диңгеҙенән төньяҡҡараҡ йәшәгән халыҡ булараҡ, ғәрәп сәйәхәтсеһе Сәләм Тәржемән башҡорттар хаҡында яҙып китә. Көньяҡ Уралда йәшәүсе халыҡ булараҡ, уларҙы X быуат сәйәхәтсеһе Әхмәт ибн Фаҙлан, "ғәрәп Геродоты" Ғәли әл-Мәғсүди, X быуат географтары әл-Бәлхи, әл-Истахри, ибн Хаукәл билдәләй. Башҡортостан һәм уның ҡалалары хаҡында иң киң мәғлүмәтте XII быуат ғәрәп-сицилия сәйәхәтсеһе Мөхәммәт әл-Иҙриси бирә. XIII быуат тарихсылары Шамсетдин әд-Димашки, Исмәғил Әбү Фиҙа, шулай уҡ XVI быуат ғәрәп энциклопедистары Ғабдрахмән ибн Халдун, Шиһабетдин Әхмәт әл-Ғүмәри дөйөм картинаны айырым деталдәр менән тултыра. Көньяҡ Урал башҡорттары хаҡында шулай уҡ XIII-XIV быуатта йәшәгән көнбайыш сәйәхәтселәре Плано Карпини, Рубрук, Иоганка Венгр, шулай уҡ XIV быуат картографы Пиццигани, билдәле каталон атласын (1375 йыл) төҙөп ҡалдырған Авраам Крескес һәм Герард Меркатор ҙа (1512-1594 йй) яҡшы белә.\nБашҡортостан Рәсәй составына ингәндән һуң, башҡорттар үҙ ерҙәренә аҫабалыҡ хоҡуғына эйә булалар (был хоҡуҡ 1917 йылдағы Ер декреты менән юҡҡа сығарыла). Шул уҡ ваҡытта аҫабалыҡ хоҡуғын башҡорттарға Сыңғыҙхан да биргән була. Был турала урта быуаттарға ҡараған "Дәфтәри Сыңғыҙнамә" әҫәрендә яҙыла. Унда шулай уҡ власть һәм ерҙәр бирелгән башҡорт ырыуҙары башлыҡтарының исемдәре лә телгә алына. Аҫаба башҡорттарҙың төп үҙенсәлеге булып башҡорт атамаһының этносты ла, сословиены ла аңлатыуы була, йәғни башҡорттар бер үк ваҡытта этнос та, сословие ла була.\nТатарстанда йәшәгән башҡорттарҙың юҡҡа сығыуы\nБөгөнгө Татарстан республикаһының көнсығыш райондары Ыҡ һәм Зәй, Иж һәм Кама буйҙары Бүләр, Байлар, Юрмый, Гирей, Ҡырғыҙ, Йылан, Йәнәй улыстарына ҡарай. Башҡорттар был ерҙәрҙә үҙҙәренең аҫабалыҡ хоҡуҡтарын һаҡлап йәшәгән була. Кантон идаралығы индерелгәс тә был улыстарҙа йәшәгән халыҡтың Башҡорт-мишәр, һуңынан башҡорт ғәскәрҙәренә индерелеүенең сәбәбе ошо. Әммә ваҡыт үтеү менән төрлө эске һәм тышҡы сәбәптәр арҡаһында урындағы халыҡ үҙенең милли үҙенсәлектәрен юғалта башлай, тамырҙарын онота. V, VII, VIII, X ревизияларҙың, 1912-1913 йылдарҙа үткәрелгән крәҫтиән хужалыҡтарының иҫәбен алыу, 1917 йылдағы ауыл хужалығын иҫәпкә алыу кампанияларының һөҙөмтәләре быны асыҡ күрһәтә. XVIII-XX быуат башында үткәрелгән халыҡ иҫәбен алыу кампаниялары Миңзәлә, Бөгөлмә, шулай уҡ Елабуға, Сарапул өйәҙҙәренең көньяғында башҡорт ауылдарының күпселектә булыуын теркәй. Улар араһында башҡорт-типтәр, башҡорт-типтәр-мишәр ауылдары булһа ла, дөйөм алғанда, был төбәктә башҡорттар һан яғынан өҫтөнлөк итә. Быны яҙма документтар ғына түгел, төрлө йылдарҙа баҫылып сыҡҡан этнографик карталар ҙа күрһәтеп тора.\n1897 йылдағы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Өфө губернаһының Миңзәлә өйәҙендә, йәғни Татарстан республикаһының бөгөнгө Туҡай, Саллы, Сарман, Миңзәлә, Мөслим, Аҡтаныш райондарында 123 056 башҡорт йәшәгән. Сағыштырыу өсөн: татарҙар ул ваҡытта 107025, типтәрҙәр - 14 875 булған, Вятка губернаһында (Татарстан республикаһының Менделеевск һәм Ағырҙы райондарында) 13909 башҡорт була. Һамар губернаһының Бөгөлмә өйәҙендә (Аҙнаҡай, Баулы, Ютазы, Әлмәт, Лениногорск, Бөгөлмә райондары) 29647 башҡорт йәшәй. 1912-1913 йылдарҙа крәҫтиән хужалыҡтарын иҫәпкә алыу кампанияһына ярашлы, Өфө губернаһының Миңзәлә өйәҙендә йәшәгән 458239 кешенең 154234-е башҡорт була. (Сағыштырыу өсөн: урыҫтар-135150, татарҙар - 93403, типтәрҙәр - 36783, керәшендәр 26058 кеше була). Күренеүенсә, татарҙар, типтәрҙәр, керәшендәрҙе бергә алғанда ғына һан яғынан улар башҡорттар менән тиңләшә алған. Әммә һуңынан башҡорттарҙың ҡырҡа кәмеүе күҙәтелә. 1920 йылда ТАССР-ҙа 121300 башҡорт йәшәһә, 1926 йылда уларҙың һаны 1800-гә генә тороп ҡала, мишәрҙәр 3-әү була, ә типтәрҙәр бөтөнләй ҡалмай. Әлбиттә, халыҡтың ҡырҡа кәмеүе тәбиғи сәбәптәр менән генә аңлатылмай, был административ баҫымдың нәтижәһе була. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, XX быуаттың 60-сы йылдарында үткәрелгән фольклор-этнографик экспедициялар үрҙә телгә алынған райондарҙа халыҡтың күп өлөшө үҙен башҡорт тип һанауын дауам итеүен күрһәтә.\nXVII-XX быуаттарҙа Урал-Иҙел буйында барған процестарҙы яҡшыраҡ аңлау өсөн типтәрҙәр тип аталған халыҡ төркөмөнөң килеп сығыуын ҡарап китергә кәрәк. Улар Рәсәйҙең башҡа өлөштәрендә билдәле түгел, сөнки телгә алынған төркөм тулыһынса башҡорттарҙың аҫабалыҡ хоҡуғы менән бәйле булған сәбәптәр арҡаһында барлыҡҡа килә. Типтәрҙәрҙең ниндәйҙер урында йәшәүе иһә, был ерҙәрҙең башҡорттарҙың тарихи ерҙәренә ҡарауын күрһәтеп тора.\nӘ.З. Әсфәндийәров үҙенең хеҙмәттәрендә был халыҡ төркөмөнөң килеп сығыуын башҡорт халҡының эске үҫеше менән аңлата. Уның фекере буйынса, тәүге типтәрҙәр ер менән хужалыҡ итеү хоҡуғынан мәхрүм ҡалған башҡорттар булараҡ барлыҡҡа килә. Был осраҡта улар аҫаба башҡорттар булыуҙан туҡтап, башҡорт припущенниктарына әйләнә. Типтәрҙәр аҫаба башҡорттарының ерҙәрен ҡуртымға алып йәшәй. Шул уҡ ваҡытта тыуған улыстарында улар ер хужалары булып ҡалыуын дауам итә. Күпмелер ваҡыттан уларҙың ҡайһы берҙәре үҙҙәренең яҡташтары менән бәйләнеште юғалта, йәки тыуған яҡтарынан көс менән ҡыуып сығарыла. "Типтәр" социаль терминының килеп сығыуын да "тибелеү" һүҙе менән бәйләйҙәр.\nТәүге осорҙа төрлө социаль-иҡтисади сәбәптәр арҡаһында хужалыҡ мөнәсәбәттәрендә хәлһеҙерәк булған башҡорт припрущенниктары типтәрҙәргә әйләнә. Улар өсөн башҡорт сословиеһына ҡараған яһаҡты түләү һәм үҙ кеҫәһенә хәрби хеҙмәт алып барыу ҡыйынға төшә. И. К. Кириллов һүҙҙәре буйынса, "улар ҡаҙнаға бер нәмә лә түләмәйҙәр". Шул уҡ ваҡытта "нығынған" типтәр ҡабаттан башҡорт "званиеһына" күсә алған. Шулай итеп, тәүге осорҙа типтәрҙәр менән аҫаба башҡорттар араһында ҙур айырмалыҡтар булмай. Тик 1632 йылда ғына килем юғалтырға теләмәгән дәүләт уларға махсус типтәр яһағы тәғәйенләй. Типтәрләшеү процесы тәү сиратта көнбайыш башҡорттарына йоғонто яһай, бының эҙемтәһе булып уларҙың (Юрмый улысы миҫалында) милли үҙенсәлектәрен юғалтыу тора. Мәҫәлән, бөгөнгө көндә Татарстандың Лениногорск районына ҡараған Һары Биҡҡол ауылына башҡорт типтәрҙәре тарафынан нигеҙ һалынған була. Шуны ла билдәләргә кәрәк, башҡорттарҙы татар припущенниктары араһында ла күрергә була. Ҡайһы бер ауылдар кешеләре, иҡтисади мәнфәғәттәрҙе күҙ уңында тотоп, башҡортлоҡтан сығып, яһаҡлы татарҙар булып китә.\nЯҙылған: 12.01.15 | Ҡаралған: 1165


Өфөлә Израиль тарихы һәм мәҙәниәте үҙәге асыла // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nӨфөлә Израиль тарихы һәм мәҙәниәте үҙәге асыла\n16:24, 6 февраля 2012 Йәмғиәт\nШишәмбе, 7 февралдә, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында Израиль тарихы һәм мәҙәниәте үҙәгенең презентацияһы үтәсәк. Юғары уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгендә аңлатыуҙарынса, Үҙәк БДПУ-ның һәм Израиль илселегенең инициативаһы менән асыла. Ул дәүләттәр араһындағы интернациональ бәйләнештәрҙе нығытыу маҡсатында университеттың социаль-гуманитар факультеты базаһында эшләйәсәк.\nСара программаһы менән социаль-гуманитар факультет деканы Владислав Бениндың һәм ғилми эштәр буйынса проректор Алмаза Мостаевтың сығышы ҡаралған. Бынан тыш, Израиль дәүләте тураһында документаль фильм күрһәтеләсәк һәм Марина Фисанович фотоһүрәттәренең экспозицияһы тәҡдим ителәсәк. РФ Журналистар союзы ағзаһы Эмма Шкурко йәһүдтәрҙең мәҙәниәте тураһында һөйләһә, Өфө шағиры, рус теле кафедраһы доценты Дмитрий Масленников социаль-гуманитар факультет студенттары менән берлектә был тематика буйынса китаптарҙың презентацияһын үткәрәсәк.


Степан Акимовтың табыш йорто — Башҡорт Википедияһы\n47°12′55″ с. ш. 39°42′48″ в. д.HGЯO\nСтепан Акимовтың табыш йорто\nҠала Дондағы Ростов, Ульяновская урамы, 14\nНигеҙләнгән XIX быуат аҙағы - XX быуат башы\nСтепан Акимовтың табыш йорто — Дондағы Ростовтың төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты, Ульяновск урамы, 14 адресы буйынса урынлашҡан. Бина фасадында йорт хужаһы — Степан Акимов — тураһында мәғлүмәт менән таҡта ҡуйылған. Ҡала халҡы араһында был йорт Парамоновтар ғаиләһе менән бәйле тигән имеш-мимеш таралған, әммә был мәғлүмәтте раҫларлыҡ бер ниндәй рәсми документтар табылмай.\nСтепан Акимов сығышы менән мещан ғаиләһенән, 1854 йылда донъяға килә ул. Канкринская урамы менән Соборный тыҡрығы мөйөшөндә урынлашҡан имение уның туғандарына ҡарай. Имение ике өлөшкә бүленгән булған: законға ярашлы, уның бер өлөшө Любовь, Екатерина һәм Иван Акимовтарҙыҡы була, ә икенсе өлөшө ҡатыны Мария һәм Анна исемле ҡыҙы булған Степан Акимовтыҡы була. Йорт 80 һум йыллыҡ килем килтергән. 1899 йылда Степан Акимов подвалы булған ике ҡатлы йорт төҙөү өсөн рөхсәт ала. Ул ваҡытта йорт биләмәһе Канкринская урамы, 26 адресы буйынса урынлашҡан була. Йорт 390 һум күләмендә йыллыҡ килем килтергән. 1911 йылда йорт Акимовтың ҡыҙы — Анна Степановна Акимова милегендә була. 1920 йылда йорт, снаряд эләгеү арҡаһында, өлөшләтә емерелә: шартлау тулҡыны тәҙрә быялаларын онтай, ҡыйыҡ емерелә, стеналарында ярыҡ барлыҡҡа килә. Шунлыҡтан бина артабан да емерелеүен дауам итә. 1922 йылдың март айында Воронеж губернаһы кешеһе Николай Корольков 300 миллион һумға баһаланған күсемһеҙ милекте һатып алырға риза була. Ул йортто тулыһынса тергеҙә алмай. Муниципаль милеккә күсергәндән һуң, элекке милек хужаһы йортто кире үҙенә ҡайтарырға тырышып йөрөй, ләкин ул быға иреште тип раҫларлыҡ факттар юҡ. Йорт реставрация эштәре үткәреүгә мохтаж.\nЙорт хужаһының инициалдары «С. А.» яҙылған вензель йорт стенаһын биҙәп тора. Уның аҫтында ҙур булмаған Афродита һүрәттәре урынлашҡан. Фасадтағы һәр баш һүрәте артында диңгеҙ ҡабырсағы һүрәтләнгән була. Тап ул бина фасадындағы мифологик персонаждарҙы танырға мөмкинлек бирә лә инде. Бина революцияға тиклем төҙөлгән архитектура ҡомартҡылары иҫәбенә инә.\n↑ Дом с Афродитами и легендой о Парамоновых\n↑ Старинные здания Ростова-на-Дону нуждаются в реставрации\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Степан_Акимовтың_табыш_йорто&oldid=673114 ҡабул ителгән


Республикала йыл һайын меңдән ашыу кеше үҙ-үҙенә ҡул һала\nИл буйынса был иң юғары күрһәткестәрҙең береһе. Күңелһеҙ статистиканы туҡтатыу мәсьәләләре бөгөн Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән Рәсәй Хөкүмәте ҡарамағындағы суицидтарҙы иҫкәртеү буйынса эшсе төркөм етәксеһе Борис Положий араһында үткән осрашыуҙа тикшерелде.\nУнда билдәләнеүенсә, хәүеф төркөмөнә тәү сиратта ауыл ерендә йәшәүсе ир-аттар ҡарай. Үҙ ирке менән яҡты донъя менән хушлашыусыларға уртаса 42 йәш. Әммә һуңғы йылдарҙа күрһәткес йәшәргәндән-йәшәрә. Ваҡытында ярҙам ҡулы һуҙғанда уларҙың күбеһенең ғүмерен һаҡлап ҡалырға мөмкин, тине доктор Борис Положий. Ошо маҡсатта Өфөлә психотерапевтик үҙәк ойошторолған. Уның хеҙмәткәрҙәре тормош һынауҙары алдында ҡалыусыларға бушлай ярҙам итергә әҙер. Республика етәксеһе фекеренсә, әле селтәрҙе киңәйтеү өсөн тулы комплекс төҙөү бурысы тора. Бының өсөн тәү сиратта урындағы властарҙың әүҙем эшмәкәрлек алып барыуы талап ителә.


Аҡ трибунанан яңғыраған аҡ ниәттәр » «Йәшлек» гәзите | Газета «Йәшлек» | Официальный сайт газеты Йэшлек\nГазета "Йәшлек" » Сәйәсәт » Аҡ трибунанан яңғыраған аҡ ниәттәр\n22.02.2019 Аҡ трибунанан яңғыраған аҡ ниәттәр\nИл башлығының сираттағы Мөрәжәғәтнамәһе башлыса Рәсәйҙең эске мәсьәләләренә арналды.\n“Беҙҙең бурыстар оҙайлы ваҡытҡа иҫәпләнгән. Әммә стратегик маҡсаттар өсөн бөгөндән үк эшләргә кәрәк... Беҙ бары тик алға ғына барырға тейешбеҙ. Кешеләрҙе алдап булмай. Улар ике йөҙлөлөктө, үҙҙәренә ҡарата ихтирамһыҙлыҡты, ғәҙелһеҙлекте тиҙ тоя. Кеше өсөн нимә аныҡ эшләнгән, нимә уның һәм ғаиләһенең тормошон яҡшырта, шул мөһим”, – тине Владимир Путин сығышының башында.\nТүбәндә – Мөрәжәғәтнамәнән төп темалар.\nҒаиләләргә булышлыҡ итеү\n– Беҙ ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу өсөн бөтәһен дә эшләйәсәкбеҙ. 2023 – 2024 йылдарға халыҡ һанының тәбиғи артыуына ирешергә тырышасаҡбыҙ. Ғаиләләргә ярҙам буйынса әҙерләнгән саралар ҙа бар.\nБеренсенән, 2020 йылдың 1 ғинуарынан 1,5 йәшкә тиклем түләнә торған пособиены күтәрергә тәҡдим итәм.\nИкенсенән, быйыл 1 июлдән инвалид балалар өсөн түләүҙе 10 мең һумға тиклем еткерергә.\nӨсөнсөнән, балалы ғаиләләр һалымды ла әҙ түләргә тейеш. Бындағы принцип: балалар ни тиклем күп, һалым да шул тиклем әҙ. Күп балалы ғаиләләргә күсемһеҙ милек өсөн һалымды федераль льгота иҫәбенә кәметергә һәм һәр балаға фатирҙа – биш, йортта ете квадрат метр майҙанды иҫәпләп, һалымдан азат итергә. Мәҫәлән, ғаиләлә өс бала булһа, фатирҙың 15 квадрат метрына (йорттоң 21 кв. м) һалым һалынмаясаҡ. Күп балалы ғаиләләрҙе алты сутый ер һалымынан азат итергә тәҡдим итәм.\nДүртенсенән, ғаиләлә икенсе һәм унан һуңғы бала тыуған осраҡта ипотека ташламаһы бар. Ул банкка бурыс түләнеп бөткәнсе ҡалырға тейеш. Ипотекалы ғаиләлә өсөнсө йә унан да күберәк бала тыуғанда федераль ҡаҙнанан 450 мең һум кредитты ҡаплау мөмкинлеге булдырырға. Был эште ошо йылда башларға.\n– 2000 йылдарҙа илдә 40 миллион фәҡир иҫәпләнһә, бөгөн – 19 миллион самаһы. Был күренешкә ҡаршы көрәшкә лә иғтибар итергә кәрәк. Дәүләт ауыр хәлдә ҡалыусыларға ярҙам итергә тейеш. Шундай ярҙамдың береһе ҡайһы бер төбәктәрҙә эшләүсе социаль контракт булыуы мөмкин. Кредит алыусыларға, килемен юғалтҡан хәлдә, “ипотека каникулы” бирергә. Йәғни түләүҙе кисектереп тороу.\nМикрокредит ойошмаларының да эшмәкәрлегендә тәртип урынлаштырыу мөһим – халыҡты алдамаһындар, мутлашмаһындар.\n– Ағымдағы йылдан пенсиялар һәм айлыҡ түләүҙәрҙе индексациялау йәшәү минимумы кимәленә ҡарамай башҡарылырға тейеш. Йәғни тәүҙә дәүләт пенсияны йәшәү минимумына еткерә, шунан һуң түләүҙәрҙе индексациялай. Быйылғы тәүге айҙар өсөн аҡсаны ҡабаттан иҫәпләп, кешегә алмағанын өҫтәп түләргә.\n– 2020 йылға тиклем Рәсәйҙең бөтә кешеһе, ҡайҙа йәшәүенә ҡарамаҫтан, медицина ярҙамы ала алырға тейеш. 2019 – 2020 йылдарҙа 1590 амбулатория, ФАП төҙөлөүе мотлаҡ.\nХөкүмәткә “Һаҡсыл поликлиника” проектын ғәмәлгә ашырыу өсөн стандарттар, ҡағиҙәләр ҡабул итергә, медицина персоналына эш сифатын күтәреү механизмдарын индерергә ҡушам. 2021 йылға бөтә балалар поликлиникаһы яңы стандарттарға күсерелергә тейеш.\nКиләһе өс йылда медицина учреждениеһы, дарыуханалар, табиптар, пациенттар араһында үҙ-ара электрон бәйләнеште яйға һалырға кәрәк.\n“Ауыл табибы” программаһында ҡатнашыу өсөн йәш сикләүен бөтөрөргә. Ике балалар реабилитация үҙәге асырға. Яман шеш сирҙәрен алдан асыҡлау өсөн диспансерлаштырыуҙа, медосмотрҙарҙа мотлаҡ онкологик сиргә тикшерелеү үткәрергә. Паллиатив ярҙамды ойоштороу ҙа мөһим эш булырға тейеш.\n– Ҡалдыҡтар менән цивилизациялы, хәүефһеҙ эшләүҙе, эшкәртеүҙе, утилләштереүҙе ойошторорға. Өҫтәп миллион тонналап сүп-сар йыйылмаһын өсөн эшкәртеү күләмен 8 – 9 проценттан 60 процентҡаса күтәрергә. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, энергетика, транспорт предприятиеларын экологик яҡтан таҙа ысулдар менән эшләүгә күсерергә.\nКиләһе алты йылда атмосфераға бысраҡ сығарыу күләме иң әҙе 20 процентҡа кәмергә тейеш. Яуаплылыҡты ҡануниәт менән күтәрергә. Беҙ йәш быуынға экологик яҡтан таҙа ил ҡалдырырға бурыслы.\n– Беҙҙә 200 мең самаһы бала йүнләп йылытылмаған, һыу үткәрелмәгән, канализацияһыҙ мәктәптә уҡырға мәжбүр. Киләһе ике йылда был проблеманы бөтөрөргә кәрәк.\n2021 йыл аҙағына Рәсәйҙең бөтә мәктәбе интернетҡа тоташыу ғына түгел, ә юғары тиҙлекле интернет менән тәьмин ителергә тейеш.\nКиләһе йылдан “Ауыл уҡытыусыһы” программаһын индереп, ауылға йә бәләкәй ҡалаға эшкә барыусы педагогтарға бер миллион һум күләмендә аҡса түләргә.\n– “Мәҙәниәт” милли проекты буйынса ауыл клубтары, мәҙәниәт йорттары төҙөүгә, реконструкциялауға 17 миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтеү ҡаралған. Тағы алты миллиард һум бәләкәй ҡалаларҙа мәҙәни үҫеш үҙәктәре өсөн бүленә.\nТөбәк, муниципаль музейҙар, театрҙар, китапханаларҙы килем һалымынан азат итергә тәҡдим итәм.\n– 2021 йылға илебеҙ иҡтисадының үҫеш темпы йылына өс процент тәшкил итергә, ә артабан дөйөм донъя кимәленән алға сығырға тейеш. Бының өсөн хеҙмәт етештереүсәнлеген үҫтерергә, сеймал булмаған экспорт күләмен алты йылда 1,5 тапҡыр күтәрергә, киләһе йылға уҡ инвестиция күләмен алты-ете процентҡа арттырырға, заманса кадрҙар әҙерләргә, ҡеүәтле матди-технологик база булдырырға кәрәк.\nИл Хөкүмәтенә технологик стартаптар өсөн шәхси инвестицияларға уңайлы шарттар булдырырға, ә парламентарийҙарға яңы, цифрлы иҡтисад өсөн хоҡуҡи мөхит тыуҙырырлыҡ закондар ҡабул итергә ҡушам.\n– 2018 йылда ауыл хужалығында экспорт 25,8 миллиард доллар булды. 2024 йылға ул сумма 45 миллиардҡа етергә тейеш.\nРФ Хөкүмәте ауыл биләмәләрен үҫтереү буйынса яңы программа ҡабул итеп, ул 2020 йылдың 1 ғинуарына эшләй башларға тейеш.\nШулай уҡ Хөкүмәткә үҙебеҙҙең таҙа, йәшел продукция брендын булдырырға ҡушам. Уның кеше һаулығы өсөн хәүефһеҙ технологиялар ярҙамында етештерелеүе, эске һәм тышҡы баҙарҙа юғары сифат гарантияһына эйә булыуы мотлаҡ.\n– Быйыл Ҡырым күперенең тимер юлы асыла. “Мәскәү – Санкт-Петербург” тиҙлекле автомобиль юлы сафҡа индерелә. Алты йылда илдә 60 аэропорт реконструкцияланасаҡ. 2025 йылға БАМ һәм “Транссиб” магистралдәре ҡеүәтләнәсәк. Мөһим эш йүнәлешебеҙ – Көнсығыш Себер һәм Алыҫ Көнсығыш. Бөтә юл, порт, бәйләнеште уңайлы итеү беҙҙең төбәктәрҙе генә үҫтереү түгел, ә туризмды ла үҫтереү йәһәтенән ул.\nКиләһе йылдарға бурыс: 5G элемтә системаһын ҡуллана башлау. Алда Милли йыһан үҙәген булдырыу ҙа тора.\n“Тотороҡло һәм оҙайлы үҫер өсөн беҙгә тыныслыҡ кәрәк”, – тине Президент. Һәм, әлбиттә, быйылғы Мөрәжәғәтнамәлә лә оборона мәсьәләләре, сит илдәрҙәге партнерҙар менән мөнәсәбәттәр, ғөмүмән, тышҡы бәйләнештәр тураһында ла һүҙ булды. Күп тапҡыр ҡабатланылар: беҙҙең ҡорал суперзаманса һәм күбеһенең донъяла тиңе юҡ. Был юҫыҡта эштәр дауам итә. Һәр тармаҡта берҙәй уңыш ҡаҙаныр өсөн шарттар кәрәк. Шарттарҙы бергәләп булдырып була. “Бергә беҙ уңышҡа мотлаҡ өлгәшербеҙ”. Шулай тамамланды быйылғы Мөрәжәғәтнамә.


Августа «Өфө» аэропортында халыҡ-ара терминал төҙөлә башлаясаҡ // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nАвгуста «Өфө» аэропортында халыҡ-ара терминал төҙөлә башлаясаҡ\n17:32, 5 июня 2013 Иҡтисад\nАвгуста «Өфө» аэропортында яңы халыҡ-ара терминал төҙөлә башлаясаҡ. Төҙөлөш эштәрен 2014 йылдың дүртенсе кварталында тамамлау планлаштырыла. Был хаҡта БР Президенты ҡарамағындағы Инвестицион мөхитте яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышында республика етәксеһе Рөстәм Хәмитов һөйләне.\nБөгөнгө көнгә эске авиалиниялар залының дөйөм майҙаны — 12 мең квадрат метр, халыҡ-ара зал майҙаны 4 мең квадрат метр тәшкил итә. Әле булған халыҡ-ара терминал төҙөлөп ятҡан объектҡа беркетеләсәк – уның дөйөм майҙаны 16 мең квадрат метр тәшкил итәсәк.\nШулай уҡ аэропорт биләмәһен кәртәләү буйынса эштәр планлаштырыла.\n— Аэропорт «лего» принцибы буйынса ҙурайтыласаҡ, — тип билдәләне Президент. – Әле булған биналар яңы аэропорт комплексына беркетеләсәк. Төҙөлөш эштәре 2015 йылдан һуң да дауам итәсәк. Эске линиялар киңәйтеләсәк.\nКиләсәктә, Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, эске линиялар залының дөйөм майҙаны 25-30 мең квадрат метрға тиклем киңәйтелергә мөмкин.\nТеги: төҙөлөш,транспорт,өфө аэропорты,бр президенты


Регистрация / Инеү\nЯңы һан Яҙылырға\n"Йәншишмә"гә – 90 йәш\n«Туған телемә – 100 аҙым»\n2017 - Экология һәм айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре йылы\n2020 – Башҡорт теле йылы\nБеҙ пионер саҡтарҙа\nБеҙҙе гәзит дуҫлаштырҙы\nЕңеү - 72\nЕңеү - 73\nЕңеү – 75\nИшет мине, атай-әсәй!\nКүрше өлкәләрҙәге милләттәштәребеҙ\nТабип кәңәш бирә\nТыуған яғым - алтын бишек\nУлар Бөйөк Еңеүҙе яҡынайтты\nЯлған хәбәр булып сыҡты\nСоциаль селтәрҙәрҙә, мессенджерҙарҙа уҡыу йылын алдан тамамлау тураһында хәбәр таратылғайны.\nАллам һаҡлаһын, вирус алып ҡайтып ҡуймағыҙ!\nАуылға ҡайтмағыҙ, өйҙә генә ултырығыҙ, тип күпме әйтеп торалар. Юҡ, барыбер күптәр аңламай, шикелле. Бер аҙна ял, тип ата-әсәйҙәре, туғандары янына ҡайтышып бөткәндәр. Аллам һаҡлаһын, үҙегеҙ менән коронавирус алып ҡайтып ҡына ҡуймағыҙ инде.\n«Inofon BASH» ҡушымтаһы менән башҡорт телен өйрәнегеҙ!\nҠәҙерле дуҫтар, өйҙә ултырған ваҡытта «Inofon BASH» ҡушымтаһы һеҙгә башҡорт телен өйрәнергә ярҙам итер.\nБалаларға өйҙә ултырырға ҡушалар\nРәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү идаралығы кисә коронавирусҡа ҡағылышлы кәңәштәр бирҙе.\nАлдағы аҙнала өйҙә генә ултырырға тура килһә лә, ваҡытыбыҙҙы мөмкин тиклем файҙалы, күңелгә ятышлы шөғөлдәр менән үткәрәйек. Һеҙгә республика мәҙәни учреждениеларының, ижади коллективтарының, музейҙарҙың сайттарын тәҡдим итәбеҙ. Үҙегеҙ теләгән ваҡытта бушлай концерттар, спектаклдәр ҡарай, музейҙар, халыҡ йолалары менән таныша алаһығыҙ.\n2019/20 уҡыу йылында Башҡортостан Республикаһы Башлығы стипендиаттары\nЕйәнсурала ла шахматсылар күп!\nТыуған көндә күңелле булды!\nУл йылдарҙың даны һүнмәҫ, йәшәр килер быуында\n«Яҡтыкүл» шифаханаһына юллама отҡоң килһә...\nДуҫтар, республика таҡмаҡтар бәйгеһендә ҡатнашырға саҡырабыҙ. Конкурс Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды ярҙамында ойошторола. Уның маҡсаты – башҡорт халҡының ижадын, телен байытыу һәм үҫтереү, башҡорт телендә үҙенсәлекле, матур видеояҙмалар булдырыу.\n«Мин ауылға ҡайтмайым» флешмобына ҡушылығыҙ!\nБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы «Мин ауылға ҡайтмайым» флешмобын ойоштора.\nУхань ҡәҙимге тормошҡа ҡайта\nБыл яһил сир иң беренсе Ҡытайҙағы Ухань ҡалаһында декабрҙә табылғайны.\nУҡыу йылын оҙайтырҙармы?\nКоронавирусҡа ҡағылышлы әле генә хәл тотороҡланмаһа, Рәсәй мәктәптәрендә уҡыу йылын оҙайтырға ла тура килеүе ихтимал.\n«Сириус» үҙәгендә атай-әсәйҙәр ҙә, уҡыусылар ҙа онлайн уҡый ала\n«Сириус» белем биреү үҙәге география, комбинаторика, лингвистика һәм тәүге тапҡыр физика һәм информатика буйынса дистанцион уҡыу программаларына инеү мөмкинлеген аса. Унда илдең бөтә уҡыусылары, шул иҫәптән педагогтар, атай-әсәйҙәр, студенттар ҙа уҡый ала.\nИң шәп уҡытыусы ҡайҙан?\nБаш ҡалабыҙҙың «Торатау» конгресс-холында «Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы – 2020» республика һәм «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2020» төбәк-ара конкурстары еңеүселәрен ҡотлау тантанаһы үтте.\nЕңеү көнөнә тиклем\n(2020 йылдың 9 майы):\n11 йәшлек ҡыҙ һәләк булған\nЛев Лещенкола коронавирус табылған\nУн бер бала – ун бер бәхет\nРассылка Дайджестов Йэншишма\n"Йәншишмә" призына – 2020\n© 2020 Сайт издания "Йәншишмә"


«Атайым менән ғорурланам», — ти Борай районында йәшәүсе Римма Мусина\nҺәр кемгә донъяла үҙ ата-әсәһе ғәзиз. Минең ҡәҙерлеләрем 60 йыл бергә татыу ғүмер итеп, бөгөнгәсә үҙ аллы тормош көтөп, донъяны, кешеләрҙе яратып йәшәй.\nАтайым Ризуан Әхмәтғариф улына июлдә 94 йәш тула. 19 йәшендә Курск дуғаһында барған дәһшәтле алышта бер аяҡһыҙ ҡала. Госпиталдән һуң тыуған яғына ҡайта. Ҡот осҡос, ҡан ҡойғос һуғышты, яу яланында мәңгелеккә башын һалған дуҫтарын онота алмай аҙаплана. Шулай ҙа үҙен ҡулға ала, ауырлыҡтарҙы еңергә өйрәнә. Тәүҙә Баҙраҡта һатыусы булып эшләй, артабан Киҙгән балалар йортона урынлаша. Етем балаларҙы кейеҙ итек ямарға, балта тоторға өйрәтә. Детдомды таратҡанда, шул сабыйҙарҙың һыйынып илағанын атайым әле лә күҙ йәштәре менән иҫкә ала. Киҙгәндән һуң Борайҙа — итексе, Яңы Бикмәттә өс йыл зоотехник булып та эшләгән. Артабан хаҡлы ялға сыҡҡансы Салҡаҡ урта мәктәбендә малсылыҡ дәрестәрен уҡытыу менән бер рәттән хисапсы ла була.\nАтайым ғүмере буйына ҡатын-ҡыҙҙы хөрмәт итеп, уларҙың эшен еңеләйтергә тырышып йәшәне. Әсәйем Йүфәридә Әсәҙулла ҡыҙы менән дә бер-береһенә терәк-таяныс булып, матур тормош юлы үттеләр. Беҙгә, ике ҡыҙ һәм бер улға, ғүмер биреп, тәрбиәләп үҫтерҙеләр. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, туғаныбыҙ Роберт ҡаты ауырып, ваҡытһыҙ донъя ҡуйҙы. Бер-береһен йыуатып, бала ҡайғыһын да сабырлыҡ менән үткәрҙеләр. Ҡаты ауырып, бөгөн аяҡһыҙ ҡалған 92 йәшлек әсәйемде лә ҡәҙер-хөрмәт менән тәрбиәләп ҡарай, уның ғүмерен оҙайтып, ауыртыу-һыҙланыуҙарын баҫыр өсөн бар тырышлығын һала. Бар ҡыуаныстары — балалары, дүрт ейәне, ете ейән-ейәнсәре һәм бер тыуасары.\nАтайым бөгөн Салҡаҡ ауыл Советы биләмәһендә иҫән ҡалған берҙән-бер Бөйөк Ватан һуғышы ветераны. Бөйөк Еңеүҙең 73-сө яҙын бергәләп ҡаршы алыуыбыҙға сикһеҙ шатбыҙ. Иң ҙур теләгебеҙ: атай-әсәйебеҙ тәҡдирҙәренә яҙылған ғүмер юлын ахырғаса тигеҙ, бәхетле үтһен. Үҙебеҙҙең улдарыбыҙ ҙа атайыбыҙ һымаҡ көслө рухлы, илебеҙгә, ғаиләләренә, һайлаған һөнәрҙәренә тоғро булһын ине.


Медициналағы йыл йомғаҡтары | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n30 декабря 2019 — 18:49 ГТРК «Башкортостан»\nӘ мин Башҡортостан өсөн 2019 йылды Медицина йылы тип билдәләр инем. Бөтә ил өсөн проблемалы тармаҡ төбәк реформаһын кисерҙе тип әйтергә була. Һөҙөмтә: табиптар һаны 660-ҡа артты, поликлиникаларҙа сират кәмене, тәүге тапҡыр онкология һәм ҡан тамырҙары сиренән үлем осраҡтары аҙайҙы. Санавиация – һәр минут ҡәҙерле булғанда райондарҙан сирлеләрҙе тиҙ арала Өфөгә алып килергә мөмкин хәҙер. Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге йыл йомғаҡтарын барлап быға илткән сәбәптәрҙе лә атап китер инем.\nРаил Шакиров бер нисә ай элек йәшәүгә өмөтөн өҙә. Яман шеш тигән ҡот осҡос диагноз хаҡында ишетеү уның ғаиләһе өсөн көтөлмәгән хәл була. Яман шеште башланғыс осорҙа асыҡлап, ваҡытында операция яһағанда, пациент сирҙе еңел үткәрә, ти табиптар.\nИлнур Солтанов, БДМУ клиникаһы табип-онкологы: “Онкология медицина өлкәһе өсөн бик актуаль проблема булып тора. Башланғыс стадияла табип һәм операция яһау ул мөһим. Ни өсөн тигәндә, башланғыс стадияла операция яһап еңеп сығырға мөмкин… беҙҙең клиникала күп операциялар робот давинчи ҡоролмаһында эшләнә.”\nРаил Шәкировты ла аяҡҡа баҫтырыу тап робот-хирург ярҙамында башҡарыла. Табиптар билдәләүенсә, һәр хирург өсөн был ҡоролмала эшләү оло мәртәбә. Лапароскопияның яңы алымын 3д форматта экран аша күҙәтергә мөмкин.\nОперация робот ярҙамында башҡарылһа ла, бар эш хирург командаһы менән үтәлә һәм ул ошо махсус ҡоролма аша робот менән идара итә./записан/\nХәҙер онкология сирҙәрен тәүге стадияла асыҡлаған медицина хеҙмәткәрҙәренә 5 мең һум күләмендә премия ла тапшырыла башланы. Лиана Нәғимова 44-се поликлиникала 3-сө йыл эшләй. Өҫтәмә түләү ҙур ярҙам, иң мөһиме пациенттың сәләмәтлеген хәстәрләү, ти табип-онколог.\nТөбәк башлығы һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә етди ҡараш талап итә. Юғары сифатлы дауалауҙан тыш, мөһим мәсъәләләрҙең береһе – республикаға медицина кадрҙарын әҙерләү. Радий Хәбиров ҡарары буйынса, район дауаханаларын кадрҙар менән тәъмин итеү маҡсатында, беренсе тапҡыр табип — белгестәрҙе райондарға бүлеү ойошторолдо. Быйыл Башҡорт дәүләт медицина университетында ординатураны 668 белгес тамамланы. Ординаторҙар – үҙаллы эшләй алған әҙер табиптар, шуға ла уларға ихтыяж ҙур.\nКиләһе ике йылда университет терапевт һәм педиатрҙарға ҡытлыҡ мәсъәләһен тулыһынса хәл итергә тейеш. Быйыл Башҡорт дәүләт медицина университетын 1 мең 300-ҙән ашыу белгес тамамлаһа, 2024 йылға был һан 6 меңгә етергә тейеш.\nБДМУ 5 йыл эсендә төбәктең һаулыҡ һаҡлау системаһын кадрҙар менән тулыһынса тәъмин итеү йөкләмәһен алған. Әле уҡыу йортонда 8 меңгә яҡын студент уҡый. Табип дипломын алып эшкә юлланыусыларға ил һәм республика күләмендә дәүләт ярҙамы күрһәтелә. Быйыл 10 фельдшер – 500-әр мең, тағы ла тар йүнәлешле 125 белгес һәм үткән йылдарҙа “Ауыл табибы” программаһында ҡатнашып та аҡсаһыҙ ҡалған 150 табип берәр млн һум алды.\nРеспубликала хәҙер ауыл медицинаһына иғтибар бермә-бер артты. Халыҡтың 40 процентҡа яҡыны ауылда йәшәһә лә, медицина ярҙамының күрһәткесе түбән булып ҡала килде. Архангел районы Яңы Шишмә ауылы фельдшер-акушер пункты. Ағас йорт мейес яғып йылытыла. Республика башлығы Радий Хәбиров август айында эш сәфәре барышында 1957 йылда төҙөлгән бинаны күреп шунда уҡ яңыртырға вәғәҙәләне. Бынан ары республикала Яңы Шишмә ауылындағылай фаптар булмаясаҡ. 2020 йылда, 7 фельдшер акушер пункты яңынан төҙөләсәк, тағы ла 90-ы төҙөкләндереләсәк. Бөтәһе 31 медицина учрежденияһын сафҡа индереү күҙаллана. Уларҙың дөйөм хаҡы 5 миллиард һумға баһалана.\n2019 йылда Башҡортостан 20-нән ашыу күсмә медицина комплекстарын һатып алды. Ашығыс медицина ярҙамы хеҙмәте өсөн 205 яңы машина ҡайтарылды, ә бригадалар планшет компьютерҙары менән тәьмин ителде. Яңы йылдан ашығыс ярҙам хеҙмәткәрҙәре эш хаҡына өҫтәмә ала башлаясаҡ.\nАуыр хәлдәге сирлеләрҙе йыраҡ райондарҙан тиҙ арала дауаханаларға еткереү маҡсатында Өфөлә санитар авиатранспорт өсөн тәүге вертолет майҙаны барлыҡҡа килде. Киләһе йылдарҙа Өфөлә 6, ә республика буйынса 8 санитар авиация туҡталышы барлыҡҡа килә.\nРадий Хәбиров үҙенең йыллыҡ мөрәжәғәтнамәһендә Республика һаулыҡ һаҡлау тармағы алдынғы һәм заманса булырға тейеш, тип билдәләне. Йыл аҙағына тиклем Дүртөйлө, Туймазы ҡалаларында балалар поликлиникаһы, Благовар үҙәк район дауаханаһында яңы хирургия корпусы асыласаҡ, Бәләбәй, Ишембай бала табыу йорттарында, Октябрьский, Салауат ҡалаһы балалар поликлиникаларында, республика балалар клиник дауаханаһы стационарында капиталь ремонт тамамланасаҡ.\nБашҡортостанға эш сәфәре барышында илдең һаулыҡ һаҡлау министры тармаҡтағы үҙгәрештәрҙе ыңғай баһаланы. Вероника Скворцова ауыл медицинаһын тергеҙеүҙе өлгө булараҡ билдәләне.\nҺаулыҡ һаҡлау өлкәһендә бер йыл эсендә күрелгән саралар һөҙөмтәһендә генә үлем осраҡтары онкологиянан 6, йәрәк- ҡан тамырҙары сирҙәренән 15 процентҡа кәмегән. Төбәк башлығы 1 йыл элек медицина тармағына етди ҡараш талап иткәйне. Үүҙгәрештәр күҙгә күренерлек. Шулай ҙа һәр кеше үҙ сәләмәтлегенә үҙе яуаплы икәнен оноторға ярамай.


5 Май , 15:06\nБыйыл райондың «Осҡон» гәзите сыға башлауға 90 йыл тула. Ошо айҡанлы гәзиттә «Осҡон»ға — 90 йыл» исемле рубрика асабыҙ. Унда туғыҙ тиҫтә йыл дауамында гәзитте етәкләгән мөхәррирҙәр, хеҙмәткәрҙәр, ауыл хәбәрселәре хаҡында мәҡәләләр, «Осҡон»ға ҡағылышлы хәтирәләр баҫыласаҡ.\nБыйыл райондың «Осҡон» гәзите сыға башлауға 90 йыл тула. Ошо айҡанлы гәзиттә «Осҡон»ға — 90 йыл» исемле рубрика асабыҙ. Унда туғыҙ тиҫтә йыл дауамында гәзитте етәкләгән мөхәррирҙәр, хеҙмәткәрҙәр, ауыл хәбәрселәре хаҡында мәҡәләләр, «Осҡон»ға ҡағылышлы хәтирәләр баҫыласаҡ. Гәзит уҡыусыларыбыҙҙан да ошо хаҡта мәҡәләләр көтөп ҡалабыҙ. Рубриканы гәзиттең 1994-2009 йылдарҙағы мөхәррире, Рәсәй һәм Башҡортостан Журналистар берлеге ағзаһы Самат Фәйзуллиндың мәҡәләһе менән башлайбыҙ.\nМай — йылдың иң сағыу, матур биҙәкле булыуы менән бергә тарихыбыҙҙың иң иҫтәлекле байрамдары айы.\nБөгөн дә бөтә ил буйынса киң билдәләнгән 1 һәм 9 Май байрамдары менән бер рәттән совет заманында үҫкән быуын 19-ын — Пионерҙар, ә уҙған быуат журналистары һәм полиграфистары 5-ен — Матбуғат көнөн һағынып иҫкә ала.\n5 май беҙҙең өсөн икеләтә яҡын. Сөнки ул бөгөн дә һәр кемгә таныш «Осҡон» гәзите сыға башлаған көн. Күптәрҙең өйөнә күп йылдар аҙнаһына өс, быйылдан бер тапҡыр килгән баҫма ВКП (б) Үҙәк Комитетының яңы ойошторолған райондарҙың үҙ гәзиттәрен сығарыу тураһында 1930 йылғы күрһәтмәһен үтәү өсөн партия Өлкә Комитетының 1931 йылдың 5 майындағы ҡарары нигеҙендә донъя күрә. Шул осорҙа республикала 34 райондың үҙ гәзите сыға башлай. Әбйәлилдә ул «Ударсы» исемендә баҫыла. Исеменән үк күренеүенсә, гәзит алдынғы эшсәндәрҙең өлгөһөндә башҡаларҙы ла удар хеҙмәткә әйҙәүсе лә, өндәүсе лә. Исемде В. Лениндың «гәзит-агитатор һәм пропагандист ҡына түгел, ә коллектив ойоштороусы ла» тигәненән сығып та һайлағандарҙыр. Уны партия райкомы үҙ ҡарары менән раҫлай. Ә ике йылдан, һаҡланып ҡалған номерҙан күренеүенсә, районыбыҙ баҫмаһы «Осҡон» тип атала һәм бөгөн дә шул исем аҫтында баҫыла. Бик күп йылдар девизы ла бер үк: «Усағыңда утың һүнмәһен!»\nРайон, республика, ил һәм донъя тормошондағы иғтибарға лайыҡ һәр ваҡиғаға битараф булмаған гәзитебеҙ сығыуға быйыл 90 йыл тула. Төрлө рубрикалар аҫтында донъя күргән очерк, һүрәтләмә, мәҡәлә, хәбәрҙәр һәм фотоһүрәттәр райондың социаль-иҡтисади йәшәйеше, халыҡты социаль яҡлау, ауылдар тормошо, арҙаҡлы шәхестәребеҙ, хеҙмәт алдынғылары, мәғариф, мәҙәниәт һәм башҡа өлкәләрҙәге хәл-ваҡиғалар, изге йолалар һәм ғөрөф-ғәҙәттәребеҙ хаҡында даими хәбәр итә. Заманында «Иман», «Йәйғор» биттәре, «Советтар тормошо», урындағы депутаттар эшмәкәрлеге уҡыусылар тарафынан йылы ҡабул ителде. Ауыл хәбәрселәре лә бик әүҙем яҙышты. 80-се һәм 90-сы йылдарҙа Асҡарҙан Зиннур Мәһәҙиев, Һәйетҡолдан Вәсилә Садиҡова һәм Буранғолдан Мәүҙиға Ғәбитовалар, мәҫәлән, республика ауыл һәм эшсе хәбәрселәренең слеттарына делегат булып та барҙылар. Уларҙың барыһын да һанап сығыуы ла ауыр.\nМахсус биттәр хаҡында һүҙ йөрөткәндә «Йәйғор» Әбйәлилдең һәм Башҡортостандың рухи донъяһында айырым урын алып тора. Билдәле шағир һәм тәржемәсе Әсхәл Әхмәт-Хужа 60-ынсы йылдарҙа ойошторған был биттә үҙҙәренең тәүге ижад емештәрен баҫтырған Айһылыу Йәғәфәрова, Гөлшат Әхмәтҡужина, Зөһрә Фәйзуллина, Рәмил Ҡол-Дәүләт (Дәүләтҡолов), Гөлназ Ҡотоева, Гөлнара Хәлфетдинова, Радик Өмөтҡужин, Иҙрис Нөғәмәнов, Фәнүзә Биктимерова, Зөһрә Кашапова, Мәҙинә Йәғәфәрова, Сәфинә Хәкимова, Мансур Баһаув, Флүрә Усманова һәм башҡалар оло әҙәбиәткә аяҡ баҫты. Бөгөн уларға алмашҡа өмөтлө йәштәр килә. Уларҙың ижад емештәре «Йәншишмә» һәм «Йәшлек» гәзиттәрендә, «Аманат» һәм «Ағиҙел» журналдарында донъя күрә.\n90-сы йылдар башында Халыҡтар дуҫлығы орденлы «Урал» сиҙәм совхозы һәм Әлмөхәмәт ауыл Советы етәкселәре тарафынан булдырылған Ким Әхмәтйәнов исемендәге район журналистика һәм әҙәбиәт буйынса премия үҙ ваҡытында матбуғатта эшләүселәргә оло дәрт һәм дарман өҫтәне. Уның лауреаттары араһында Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге республика премияһының беренсе лауреаты, күренекле публицист, 60-сы йылдарҙа «Осҡон»ға мөхәррирлек иткән Марсель Ҡотлоғәлләмовтың, сирек быуат самаһы редакцияға етәкселек иткән Мырҙахан Шәмсетдиновтың һәм ауыл хәбәрсеһе, тыуған яҡты өйрәнеүсе «Они вернулись с Победой» һәм «Подвиг» китаптарына мөмкин ҡәҙәр мәғлүмәттәр туплап биргән Юрий Здрогов та бар. Район гәзитендә төрлө йылдарҙа эшләгән Мырҙахан Шәмсетдинов һәм Әлфиә Хәкимова — Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, төрлө йылдарҙа мөхәррирлек иткән Зиннәт Әхтәмов менән Фәйзрахман Хисмәтуллин да шундай исемгә лайыҡ булдылар. Рәмилә Истанбаева, Зөлфәр Амангилдин, Рәзинә Әғзәмова һәм Гөлсирә Мөхәмәтдинова — Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат хеҙмәткәрҙәре.\nГәзит республика һәм ил күләмендә үткәрелгән төрлө ижади бәйге-конкурстарҙа әүҙем ҡатнашып, төрлө Диплом һәм Маҡтау ҡағыҙҙарына лайыҡ булды.\n«Осҡон»доң тарихына күҙ һалғанда, шуны ла әйтеү урынлы. Гәзит 1957 йылға тиклем һәм 2006 йылдан башҡортса сыға. Ошо ике арала уның руссаға тәржемәһе «Искра» исемендә баҫылды. Ә 2006 йылдан ул «Абзелил» исемен йөрөтә.\nТәүге осорҙарҙа мәҡәлә кәрәсин лампаһы яҡтыһында ҡул менән йыйыла һәм ҡул-аяҡ ярҙамында баҫыла. Даими электр тогы килгәс кенә эш еңелләшә – гәзит-бланкылар баҫыу станогы алына.\nӘ машина менән хәрефтәрҙе йыйыу 1978 йылда башланды. 90-сы йылдарҙа гәзит офсет ысулы менән баҫыла башланы. Компьютер системаһына 2005 йылдарҙа күселде. Оптимәлләштереү арҡаһында гәзитте Белорет почтаһы аша таратыу сәбәпле, район типографияһы бөтөрөлдө. Унда иң оҙаҡ һәм уңышлы эшләгән директор — БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре А. М. Лоҡманов. Заманында редакцияла фото-корреспондент булып эшләгән Арслан Мотаһар улы бөгөн дә ҡулынан фотоаппаратын төшөрмәй.\nҒөмүмән, ижтимағи-сәйәси тормошобоҙҙоң айырылғыһыҙ бер өлөшөнә әйләнгән гәзитебеҙ тураһында күп һөйләргә мөмкин. Пролетар шағир Владимир Маяковский әйткәнсә, «газета — это не чтение от скуки» тигән ҡанатлы һүҙҙәренә тап килеү өсөн Вил Илһамов етәкселек иткән коллектив бөгөн дә бар көсөн һалып эшләй. Хәбәрселәр Гөлнара Күсәрбаева, Динара Сафиуллина, Рәмилә Истанбаева «Осҡон»до уҡымлы итеү өсөн тырышып эшләй. Гәзиттең биҙәлеше өсөн Гөлсирә Мөхәмәтдинова менән Айгиз Әсәҙуллин яуаплы.\nУларҙың илһамлы хеҙмәтенә ҡулдарынан ҡәләмен төшөрмәгән, ярты быуаттан ашыу ауыл хәбәрсеһе исемен йөрөткән уҡытыусы-ветерандар Мөнирә Кирәева, Мәүлиә Сафиуллина, Зөһрә Кашапова, Фирүзә Сафина, Фәрзәнә Хамматова һәм башҡаларҙың мәҡәлә-һүрәтләмәләре айырым бер биҙәк өҫтәй.\n«Осҡон»доң үткәне данлы, киләсәге өмөтлө, мөмкинлектәре киң! Шуға күрә гәзитебеҙҙең оҙон-оҙаҡ йылдар буйы халыҡ күңеленә рухи осҡон-ялҡын, яҡты нур биреп йәшәренә иманыбыҙ камил.


Баймаҡ районында эш сәфәре менән республиканың Ауыл хужалығы министры Николай Коваленко булып ките\nВедомство етәксеһе тармаҡҡа ҡағылышлы мәсьәләләр буйынса урындағы халыҡ фекерен белеште, яҙғы баҫыу эштәре менән танышты, проблемаларҙы барланы.\nЛенин исемендәге ауыл хужалығы предприятиеһы, Баймаҡ тәжрибә хужалығы, Толпар хужалығында булғандан һуң, район хакимиәте бинаһында халыҡты ҡабул итте.\nҠолонсаҡ яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте етәксеһе Булат Байбулов башҡорт тоҡомло аттар үрсетеү менән шөғөлләнеүе билдәле. тоҡомсолоҡ предприятиеларына дәүләт ярҙамы алыу тураһында ул тәүге мәртәбә мөрәжәғәт итмәй. Был юлы ул агротуризм йүнәлешендә лә эш башларға теләүен белдерҙе\nМинистрға ҡабул итеүгә ун ике кеше борсоған һорауҙар, тәҡдимдәр менән мөрәжәғәт итте. Малсылыҡ, ҡортсолоҡ, ауыл хужалығы техникаһы һәм ҡоролмаларына субсидия алыуҙа ярҙам һорап килеүселәр күп булды. Шәхси малдарҙы тамғалау, йә булмаһа чип ултыртыуҙы мәжбүри итеү, мал хужаларын яуаплылыҡҡа тарттырыу мәсьәләһен закон нигеҙендә нығытыу һорауы менән Темәс һәм Урғаҙа ауылы биләмәләре башлыҡтары мөрәжәғәт итте.\nНиколай Коваленко һәр ҡабул ителеүсене ентекле тыңланы, әңгәмәләште, кемдәргәлер урында уҡ яуап ҡайтарҙы, ҡайһыларын яҙып алды. Министр сәселмәй ятҡан баҫыуҙар мәсьәләһен дә күтәрҙе, сәсеүлектәр буш ҡалмаҫҡа, сәселергә тейеш тигән тәҡдим индерҙе. Артабан ул Йылайыр зонаһындағы баҫыуҙар торошо менән танышты.


Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары тағып йөрөгән ҡайһы бер биҙәнеү әйберҙәренең биҙәлешендә мәрйен, аҡыҡ, мәрүәт һирәк осрай йәки бөтөнләй ҡулланылмай. Бындай үҙенсәлек, мәҫәлән, иҙеүҙең бер төрө булған алмиҙеүҙә асыҡ сағылыш таба. Был атама «алма» һәм «иҙеү» һүҙҙәренең ҡушылмаһынан барлыҡҡа килгән булырға тейеш, сөнки башҡорт телендәге элизия күренеше нигеҙендә ҡушма һүҙҙәрҙә тәүге һүҙҙең һуҙынҡыһы ҡағиҙә булараҡ төшөп ҡала (мәҫәлән, күҙле + ут (боронғо төрки телендә «үлән») = күҙлут (емешсәһе өйкөмләнеп күҙ-күҙ булып урынлашҡан баллы ҡый үләне). Күрәһең, был биҙәнеү әйберенең форма үҙенсәлектәре атамаһында сағылыш тапҡан. Халыҡ йырында әйтелеүенсә:\nАлтын ғына тәңкә ай бирәйем,\nС.П. Злобиндың «Салауат Юлаев» романында Кинйә үҙенең туғанына ғаиләнең хәлле икәнлеген күрһәтеп тороусы алтын алмиҙеү бүләк итергә хыяллана. С.Н. Шитова яҙыуынса, башлыса ҡыҙҙар кейеменә хас булып, һуңғараҡ ололар ҙа тағып йөрөгән алмиҙеү Бөрйән, Баймаҡ һәм уларға күрше райондарҙа таралыу алған. Мәҫәлән, алмиҙеүҙең бер матур өлгөһөн Этнологик тикшеренеүҙәр үҙәге тарафынан сығарылған «Мәрйен һәм тәңкәләрҙән торған башҡорт биҙәнеү әйберҙәре» исемле альбом-каталогта күрергә мөмкин (китапта тап алмаиҙеү рәүешендә теркәлгән). Ул 1981 йылдағы экспедиция ваҡытында Әбйәлил районынан алып ҡайтыла (1-се һүрәт). Оҙонлоғо – 36 сантиметр; өҫкө киңлеге – 17,5 сантиметр; аҫҡы киңлеге – 22 сантиметр. Ҡыҙыл төҫтәге кизе-мамыҡтан эшләнгән нигеҙе ҡара туҡыма менән тышланып, ситенән уҡа менән ҡайылған. Тәңкәләр һәм түңәрәк тимер менән биҙәлгән. Муйынға тағыу һәм билдән быуыу өсөн бауы бар.\nШул уҡ Әбйәлил районында бындай биҙәнеү әйберен «иҙеү» тип кенә лә атап йөрөтөү күҙәтелә. Шундайҙарҙың береһе бөгөнгө көндә Әбйәлил районының Михайловка ауылында йәшәүсе Ғәлимә Ғәфүр ҡыҙы Кәримовала һаҡлана (2-се һүрәт). Был иҙеү 1910 йылда Ҡаҙмаш ауылында тыуған әсәһе Вазифа Хәмит ҡыҙынан иҫтәлек булып ҡалған. Оҙонлоғо – 35 сантиметр; өҫкө киңлеге – 18 сантиметр; аҫҡы киңлеге – 29 сантиметр. Аҡ кизе-мамыҡ туҡымалы нигеҙе алғы яғынан ҡара сатин менән тышланған. Муйынға тағыу һәм билдән быуыу өсөн бауы бар. Биҙәлешендә көмөш тәңкәләр, көмбәҙҙәр, мәрйендәр ҡулланылған. Үрҙә ҡарап киткән алмиҙеүҙәге кеүек үк тәңкәләр бағаналап ара ҡалдырып тегелгән. Күренеүенсә, мәрйендәр бары тик өҫкө яҡ ситен ҡайыу өсөн генә ҡулланылған. Әйтергә кәрәк, эт-нографтар тарафынан теркәлгән алмиҙеүҙәр араһында әлеге өлгөләрҙән айырылып торғандары ла бар. Уларға тәңкәләрҙең һирәк ҡулланылыуы хас.\nШулай итеп, үрҙә ҡарап киткән биҙәнеү әйберҙәре формаһы, төҙөлөшө, материалдары, биҙәү тәртибе йәһәтенән киң билдәле селтәр, һаҡал, яға кеүектәренән һиҙелерлек айырыла. Уларҙың үҙҙәренә генә хас традицияһы бар.\nТеги: Милли биҙәк Һаҡал Биҙәүестәр


Бер ни тиклем ваҡыт үткәс, уны Ангелина менән күрештерҙеләр.\n- Нишләп алданың, Ангелина? - тип һораны Сара.\n- Алдаманым. Минең атай менән әсәй бик ҡаты булдылар. Шуға ла мин үҙем сабый алып, бик яҡшы итеп тәрбиәләргә тейеш инем. Минең бөтөн донъяға иң һәйбәт әсәй икәнемде күрһәткем килә. Балалар йортонан алып сығыу анһат булды тиһеңме миңә! Барыбер юлымды ҡыйҙылар, сволочтар!\nСара ауыҙын асҡан килеш, уға ҡарап ҡатты.\n- Ул бит кеше балаһы!\n- Тоталар ҙа шулай тиҙәр! Алып сыға алғас, ул минеке!\nСара башын ике услап тотто. Ул Ангелинаның үҙ-үҙен тотошонан уҡ сирле икәнен һиҙемләргә тейеш ине. Нисек белмәгән-күрмәгән кешеһенә ярҙамға ташланды һуң ул? Шиктәр булды, әлбиттә... Тәү күрешкәндә эсе таҡыр икәнен дә күрҙе. Икенсе күрешкәндә ҡорһаҡлы булыуы аптыратты. Юҡ, эске мөхәррирен тыңламаны, сөнки үҙе лә баш мөхәррир тарафынан нахаҡҡа рәнйетелгәс, кемгәлер бик ярҙам иткеһе килде. Шуны эшләй алыуы күңелдә ҡәнәғәтлек тойғоһо тыуҙырҙы. Аңра һарыҡ! Рауилдың вахтаһынан ҡайтып төшөүе бәйләнсек уйҙарынан ҡотҡарҙы. Ирҙе ҡаршы алыу, уның өйҙәге кәйефен булдырыу ҡатындың бурысы. Был бурысты Сара матур итеп еренә еткереп атҡара. Ирекәйе тормош көтөүгә әүәҫ, тик карьера яһайым тип серәнмәне. Уның ҡарауы, һәр саҡ үҙаллы фекер йөрөткән кеше булып ҡалды. Эйе-эйе, ире үҙлеген юғалтҡан, икенсе кешеләрҙең фекерен ҡеүәтләүсе, хуплаусы йән эйәһе булып йәшәмәне. Рауилдың Себер йөрөп эшләүенә лә Сараның ҡаты сирләп китеүе сәбәп булды. Шундай ирҙе нисек яратмайһың да, нисек хөрмәт итмәйһең? Әлбиттә, һүҙгә килешкән, үпкәләгән мәлдәр ҙә була, ғаиләлә унһыҙ булмай. Бындай ыҙғыш күберәк Иректе ҡалайыраҡ тәрбиәләүгә бәйле булды шикелле. Берҙән-бер бала булғас, Сара нығыраҡ иркәләне. Атай кеше ҡатыраҡ тоторға тырышты, ир тәрбиәһен ул шулай аңлай. Һәр хәлдә, Ирек иғтибарҙан мәхрүм булманы, тик балаҡайҙы үҙаллы тип әйтеп булмай. Бәлки, ата кешенең йыш өйҙә була алмауы, ҡырҙа эшләүе йоғонто яһағандыр. Хәйер, нимәһенә зарланырға, Ирек үҙ теләге менән Силәбегә китте. Яйлап тормош көтөргә өйрәнер. Шулай ҙа "Лада" машинаһын төкөттөргәнен Рауилдың белмәүе хәйерле. Белмәгәндең беләге тыныс. Иҫке машина инде ремонтланды, элеккенән дә зәһәрерәк ялтырап ултыра.\nРауил Сараның ниндәй мажараға тарыуын телефон аша һөйләшкәндә тыңлағайны инде. Ҡайтып төшкәс, ентекләп һорашырға тотондо. Башын берсә ҡағып, берсә сайҡап, ҡатынын тыңланы.\n- Балаһы урланған әсә нимә генә кисермәгәндер. Урамдағы теләһә кемдең һүҙенә ышанған һине лә аңламайым, - ауыҙынан сыҡҡан тәүге һүҙе ошо булды.\nҮҙен йәлләр, йыуатыр тип көткән Сара быны ишеткәс, ҡыҙғанын һиҙмәй ҙә ҡалды:\n- Ҡапыл эштән китеп, япа-яңғыҙ тороп ҡалыуы рәхәт булды тиһеңме миңә? Мин дүрт стена эсендә бикләнеп ултырырға тейеш инемме ни? Бәлки, хаталанмаҫ өсөн берәү менән дә ҡатнашмаҫҡалыр, ә? Әгәр ҙә телевизор эшләп ултырған булһа, йә ноутбук боҙолмаған булһа, мин дә яңылыҡтарҙы белеп ултырған булыр инем. Бала табыу йортондағы хәлде берәйһе әйткән булһа, исмаһам!\n- Әйҙә, - тине ире. - Киттек телевизор алырға.\n- Юҡ, миңә ноутбук кәрәк...\nБер нисә көндән Сараға Илдар ағаһы шылтыратты. Илдар өлкән улына өй һалдырыу менән мәшғүл. Улар ҙа ҡул оҫтаһы Рауилдың ҡайтҡанын көтөп кенә торалар.\n- Сара, өйҙөң ҡыйығын ябырға кәрәк. Кейәүһеҙ быны эшләп булмай.\nАғайҙың үтенесен нисек кире ҡағаһың инде, ярамай, уның ярҙамы арҡаһында Луиза бәләһенән еңел ҡотолдо, шуға күрә Сара иренә йәһәтерәк йыйынырға ҡушты.\n"Эштең тейешле күләмен атҡарҙыҡ та, әле ҡайнаға менән йылға буйында ял итәбеҙ", - тип яуап бирҙе Рауил бисәһенең аҙаҡҡы шылтыратыуына. Сараға "Ял итәбеҙ", тиеүе һис кенә лә оҡшаманы. Ағаһының тағы бер шөғөлө бар, һунар итергә ярата. Саҡ ҡына буш ваҡыты булдымы, ҡырға сығып китә. Сара ағаһынан айырмалы рәүештә, һунар итеүҙе күрә алмай. Тәбиғәттә ҡош-ҡорт, йәнлек үҙ иркендә йөрөргә тейеш, уларҙың йәндәрен ҡыйыу гонаһ, ти ул. Бигерәк тә Илдарҙың Рауил кейәүен үҙе менән һунарға йөрөтөүе оҡшамай. Сара асыуланғас, бер талай Рауилһыҙ ғына йөрөнө. Хәйер, судьяның дуҫтары былай ҙа етерлек. Әле бит бына тағын кейәүен эйәрткән... Һунарсылыҡ ҡомары ағаһында ҡайҙан киләлер, быны аңлатыуы ҡыйын. Әллә байҙарҙың кәсебе шул инде? Һәр хәлдә, һунар тиһәләр, унда ытырғаныу хисенән тыш бер нәмә лә юҡ. Ауыр хәтирәләр уята был һүҙ.\nСара күп бала-сағалы булыу тураһында хыял йөрөтә торғайны, әммә көтмәгәндә-уйламағанда бөтәһе лә селпәрәмә килде. Ул икенсе балаға буйға уҙғас, шундай ҡанатланып-осоп йөрөгәйне. Һәр әсәгә хас, күңел яҡты уй-хыялдар менән тулы. Йөклө сағында бер ниндәй ҙә сир тойманы бит ул, ә сабый үле тыуҙы. Ире һунарға киткән мәлгә тура килде был бәхетһеҙлек. Эйе, үҙенең ҡазаға юлығыуын Сара Рауилдың һунарға китеүе менән бәйләй. Бала табырға етешкән көндәренең береһендә Рауил ашығып ҡайтып инде лә, шкафтан рюкзакты сығарып, нәмәләрен барлай башланы:\n- Илдар ҡайнаға һунарға саҡыра.\nТере йәнде донъяға килтерергә әҙерләнгән Сара был һүҙҙәрҙе ишетеү менән ытырғанып китте.\n- Йөрөмә, - тине. - Һунар мәле түгел.\nЫсынлап та, һунар тыйылған осор ине. Ләкин ағаһының һәм уның дуҫтарының - үҙ законы.\n- Ҡайнаға эргәһендә иптәш кәрәк, - тине Рауил ҡәтғи тауыш менән. - Бер-бер хәл булһа, шунан аҙаҡ ғүмер буйы үкенеп йәшәйекме? Ул мине алырға тип, машинаһы менән етеп килә.\nСараның кәйефе төштө, шулай ҙа иренә ҡаршы өндәшмәне, бары тик бер йәнлеккә лә мылтыҡ тоҫҡамаҫҡа һүҙ алды. Ағай һәм кейәү дәртләнеп, шау-гөр килеп, күңелле хәбәр һөйләшеп, көлөшә-көлөшә һунарға сығып киттеләр. Ул көлөү әле лә ҡолаҡ төбөндә ишетелгәндәй. Тап шул төндө Сара эсе ауыртыуҙан ыңғырашып уянды. "Ашығыс ярҙам" саҡырттылар, тиҙ генә хастаханаға алып барып еткерҙеләр. Хәле ауырлашҡан Сараға операция яһанылар. Сабый үле тыуҙы. Һунарҙа йөрөгән ире былар тураһында бер нәмә лә белмәне, сөнки урманда телефон тотмай, уны эҙләүҙән фәтеүә юҡ ине.\nРауил шылтыратҡанда Сара наркоздан арынып бөтмәгәйне әле.\n- Кәләш, беҙҙең һунар уңышлы булды! - тип ҡысҡырҙы ул шат тауыш менән. - Бер мышыны атып алдыҡ. Тик быуаҙ булып сыҡты, шуныһы үкенесле.\nСараның ҡулынан телефоны төшөп китте. Бер нисә сәғәттән "аһ-уһ" итеп эргәһенә килеп еткән иренә шелтәле ҡараш ташланы ла, күҙҙәрен йомдо. Хәле ауыр ине ҡатындың, ҡаны зарарланғаны асыҡланды, әллә шәбәйә, әллә юҡ, тигән һүҙҙәр ҙә булды. Артабан ҡатмарлы операциялар үткәрергә тура килде, ҡиммәтле дарыуҙар, ҡиммәтле дауаланыу талап ителде, иң үкенеслеһе, аналығын алдырҙы... Рауилға оҙон аҡса артынан Себергә юлланыуҙан башҡа сара ҡалманы.\nҺуңынан һунар тураһында бер ҡасан да һүҙ ҡуҙғатҡандары булманы. Ләкин ул Сараның күңелендә яҙылмаған бер төйөр булып ҡалды. "Ауға бармаһалар, быуаҙ мышыға ҡорал күтәрмәһәләр, минең балам да иҫән ҡалған булыр ине..." тигән уй тынғылыҡ бирмәне.\nЙылға буйында, имеш. Илдар йортон эшләшергә түгел, ә ауға алып сығыр өсөн саҡырған булырға тейеш кейәүен. Күңелдә ошо шик тыуыу менән Сара: "Тиҙерәк ҡайт, өйҙә кәрәкһең",- тип Рауилға телефондан әллә нисә тапҡыр тылҡыны. Сюрприз алда булған икән, Илдар ағаһы үҙе шылтыратты.\n- Сара, минең егеттәр, шәп эш-ләп, планды үтәнеләр. Хәҙер рәхмәт йөҙөнән мин уларҙы Питерға алып китәм. Кейәү өсөн ҡайғырма, үҙем ҡарап йөрөтөп алып ҡайтам. Былай ҙа киң донъяға сыҡҡаны юҡ, - тине бойорған тауыш менән. Рауил да: "Беҙ Питерға юлға сыҡтыҡ", - тип яуапланы.\nБер аҙна тигәндә саҡ әйләнеп ҡайттылар. Өйгә килеп инеү менән Рауил бисәһен ҡосағына алмаҡ булып, ҡулдарын һуҙҙы.\n- Ундағы архитектура, һарайҙар! Иҫ китерлек! Эх, һине лә алып барырға кәрәк булған, Сара!\n- Йәш саҡта тегендә-бында йөрөтә торғайның, хәҙер матур һүҙҙәр менән генә йыуаһың.\n- Йә, улай тимә инде, кәләш! Алып барырмын! Йөрөтөрмөн!\n- Мин япа-яңғыҙмын бит инде... Һинең арҡала икенсе балам үле тыуҙы!\n- Сара, нишләп улай тиһең? Ни өсөн минең арҡала?\n- Мине "Тиҙ ярҙам" менән алып киткәндә, әйт, һин ҡайҙа инең? Һунарҙа! Быуаҙ мышы атып йөрөнөң! Ике йәнде бер ыңғайҙан ҡыйҙың да баһа! Мин һиңә барма, йөрөмә, тимәнемме, ә! Хоҙай язаһы беҙгә төштө. Шуны һаман аңламайһың! Мышы төшөмә инһә, әле һаман йоҡонан яҙам, белгең килһә!\n- Мин мышыны ат-ма-ным. Сара, мин мышыны үл-тер-мә-нем. Мин бит һунарсы түгел. Сара, нисек шулай тип уйлай алаһың? Киреһенсә, ундағы аусыларҙың ҡомарын мин тыйҙым. Мин. Юғиһә, улар ҙур һунарға сыҡҡандар ине.\nСара ышанманы, иренә тишерҙәй итеп ҡараны:\n- Кем атты быуаҙ мышыны?\n- Әйтһәм, күңелеңә ауыр буласаҡ, Сара.\nРауил яуап бирмәне, бары ҡатынын ҡыҫып ҡосаҡлаған килеш.\n- Йөрәк әрнеүеңде кәметә алһа, ант итеп әйтәм, мин үлтермәнем быуаҙ мышыны, - тине. - Йөрөтмә был йөктө үҙең менән.\nСара башын иренең күкрәгенә ҡуйып, тауыш-тынһыҙ ғына илап ебәрҙе.\n- Шулай булғас, теге ваҡыт, балалы ҡатын, тип, ни өсөн Луизаны ҡотҡарырға тырышып йөрөгәнемде һин дә аңлайһыңдыр бит!\nЯҙылған: 11.12.20 | Ҡаралған: 1351


Башҡортостан Республикаһы менән Владимир өлкәһе араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды\n15 февралдә «Сочи-2018» Рәсәй инвестиция форумы барышында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов һәм Владимир өлкәһе губернаторы Светлана Орлова Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте һәм Владимир өлкәһе хакимиәте араһында сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник, социль һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйҙы.\nБиш йылға иҫәпләнгән документ ике яҡлы бәйләнештәрҙе үҫтереү һәм нығытыуҙы маҡсат итеп ҡуя. Килешеүгә ярашлы, төбәктәр сауҙа, инвестициялар, ауыл хужалығы, урман сәнәғәте, фән, юғары технологиялар, транспорт, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, энергетика, ҡала төҙөлөшө, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, экология, мәҙәниәт, спорт һәм туризм өлкәһендә хеҙмәттәшлек итәсәк. Шулай уҡ закон сығарыу, дәүләт милли һәм йәштәр сәйәсәтен тормошҡа ашырыу, хеҙмәт мөнәсәбәттәре һәм социаль сәйәсәт, мәғлүмәтләштереү һәм элемтә, киң мәғлүмәт саралары өлкәһендә тәжрибә уртаҡлашыу күҙ уңында тотола.\n– Беҙ яҡшы мөнәсәбәттә, командалар эшләй, беҙ һәр саҡ мәғлүмәттәр менән алмашабыҙ. Станоктар, машиналар төҙөү, дарыуҙар, ҡорамалдар етештереү йәһәтенән үҫешкәнбеҙ, – тине Светлана Орлова. – Мин етәксегегеҙҙе бик хөрмәт итәм, сөнки бер-беребеҙҙе күптән беләбеҙ, федераль кимәлдә лә бергә эшләнек. Мин уға ышанам. Байтаҡ мәсьәләләр буйынса ул миңә остаз кеүек тип иҫәпләйем, кәңәштәренә һәр саҡ ҡолаҡ һалам.\n– Ысынлап та, беҙ бер-беребеҙгә бик кәрәк, һәм, һис шикһеҙ, беҙҙең төбәктәр яҡын һәм тығыҙ бәйләнештә хеҙмәттәшлек итергә тейеш, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Беҙ бер илдә йәшәйбеҙ, ләкин Рәсәй Федерацияһы төбәкәтәренең мөмкинлектәрен белеп бөтмәйбеҙ. Ошондай килешеүҙәр, үҙ-ара эш итеүҙәр аша үҫеш өсөн яңы мөмкинлектәр һәм яңы мәғлүмәт алабыҙ.


Халыҡ ара һаңғырауҙар аҙнаһы | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nХалыҡ ара һаңғырауҙар аҙнаһы\n26 сентября 2019 — 19:16 ГТРК «Башкортостан»\nСентябрҙең һуңғы тулы аҙнаһы Халыҡ ара һаңғырауҙар аҙнаһы, тип билдәләнә. Был насар ишеткән кешеләрҙең проблемаларына иғтибарҙы йәлеп итергә ярҙам итә. Өфөлә улар өсөн махсус коррекцион мәктәп-интернат бар. Унда тәрбиәләнеүселәр менән беҙҙең хәбәрселәр осрашты. Тынлыҡта йәшәгән уҡыусылар һәм уларҙың педагогтарын бөгөн нимәләр борсой? Һәр һүҙҙе ым-ишара аша ҡабул итергә өйрәнгән 2-се класс балалары өсөн бөгөнгө дәрес ғәҙәти түгел. Уларҙың алдында видеокамера, ә оператор ролендә 7-се класс уҡыусыһы Алиса. Йәш хәбәрсе дәрес барышының бер өлөшөн дә күҙҙән ысҡындырмай. Телевидение мәктәбен ойоштороуҙа был беренсе аҙым. Дәрес тамамланғас уҡыусылар үҙҙәрен видеокамеранан ҡарай. Насар ишеткән балаларҙың күреү һәләте күпкә үҫешкән. Педагогтар билдәләүенсә, бындай алым уҡыусыларға үҙҙәрен ситтән күрергә ярҙам итә һәм улар үҙҙәрен баһалап камиллашыуға ынтыласаҡ. Шулай уҡ киләсәктә мәктәп телевидениеһы яңы һөнәрҙәр үҙләштерергә мөмкинлек бирәсәк, мәҫәлән, сурдопедагог булыу улар өсөн бер ниндәй ҙә ҡыйынлыҡ тыуҙырмаясаҡ. Педагогтар уҡыусыларҙы һәр яҡлап та үҫтерергә тырыша. Шуға күрә кабинеттар төрлөләндереп йыһазланған, сөнки балалар күреп, тотоп ҡарап тирә яҡ менән таныша. Ым-ишара телен тәрбиәләнеүселәр генә түгел, шулай уҡ һәр уҡытыусы белә. 30-сы һанлы коррекцион мәктәп-интернатының тарихы 100 йылдан ашыу һәм ул Өфөлә сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн беренсе махсуслаштырылған белем усағы. Әлеге мәлдә бында республиканың төрлө райондарынан 106 бала уҡый. Мәктәптә уҡырға теләүселәр күп, әммә йәшәү урыны сикле, интернатта бары тик 30 бала йәшәй. Дәрестәрҙән һуң ваҡыттарын бушҡа уҙғармайҙар, уҡыусылар төрлө түңәрәктәрҙә шөғөлләнә. Айырыуса спорт йүнәлешенә ҙур иғтибар бирелә. Күнекмәләргә йөрөгән балаларҙың ҡайһы берҙәре бөтөнләй һөйләшмәй, әммә ҡысҡырып сығарған тауыш, күнекмә ваҡытындағы тын алыш – балаларҙың сәләмәтлеге өсөн айырыуса мөһим, ишетеү-телмәр үҫешенә ыңғай йоғонто яһай. Спорт мастеры Таһир Салихов сурдотхэквандо буйынса 3 йыл тренер булып эшләй. Спорттың әһәмиәтен ата-әсәләр ҙә аңлаһын ине, ти ул. Спорт ҡорамалдары, тренажерҙар мәктәп уҡыусылары өсөн етәрлек. 8 тапҡыр паралимпия чемпионы Оксана Савченко билдәләүенсә, интернат өсөн һатып алынған спорт ҡорамалдарын урынлаштырыр өсөн урын ғына юҡ, төкәтмә кәрәк. Шулай уҡ урамдағы спорт майҙансығы менән дә ҡатмарлыҡтар бар. Мәктәп майҙансығы менән мәсъәләне хәл итеү өсөн педагогтар ярҙам эҙләй. Заманса махсус түшәм булмағанлыҡтан былтыр ишетмәгән балалар араһында футбол буйынса республика ярыштарын ҡабул итә алмағандар. Шулай уҡ еңел атлетика менән шөғөлләнеүселәр өсөн дә шарттар юҡ. Үҙенсәлекле балалар өсөн мәктәптә шарттар тыуҙырыу заман менән бергә атларға ярҙам итәсәк, ти мәктәп директоры. Уҡыусылар иһә спорт менән шөғөлләнеүен дауам итә, улар октябрь башында уҙасаҡ еңел атлетика буйынса Бөтә Рәсәй ярыштарына әҙерләнә.


Рөстәм Хәмитов Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархы Кирилл менән осрашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nРөстәм Хәмитов Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархы Кирилл менән осрашты\n10:06, 4 декабря 2015 Сәйәсәт\nРөстәм Хәмитов Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархы Кирилл менән осрашты Фото: Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархының матбуғат хеҙмәте\nӨФӨ, 2015 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.\n3 декабрҙә Кремлдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархы Кирилл менән осрашты.\nӘңгәмәлә Өфө һәм Стәрлетамаҡ митрополиты Никон һәм Мәскәү Патриархияһында эштәр менән идара итеүсенең беренсе урынбаҫары епископ Воскресенский Савва ҡатнашты.\nБашҡортостан Башлығы Өфөләге Изге Богородица сиркәүендә төҙөкләндереү эштәренең тамамланыуы хаҡында хәбәр итте, шулай уҡ Патриарх Кирилды Башҡортостанға саҡырҙы. Патриарх саҡырыуҙы ҡабул итте. Сәфәр 2016 йылдың йәйенә планлаштырылған.\nҺуңынан Башҡортостандағы конфессия-ара мөнәсәбәттәр тикшерелде.\n– Беҙ һәйбәт эшләйбеҙ. Төбәктә ҡаршылыҡтар, конфликттар юҡ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙ рухи һәм матди яҡтан бер-беребеҙгә ярҙам итәбеҙ, сөнки сиркәүҙәрҙе тергеҙергә кәрәк.\nТеги: дин,бр башлығы


Аҙна яңылыҡтары. Яҡшы онотолған үткәндәр\nҺәр бер яңы барлыҡҡа килгән йүнәлешкә хәҙер ошо аныҡламаны бирергә мөмкин. Һуңғы арала йыш телгә алынған кооперацияға ла. Ауыл кешеләренең, фермерҙарҙың берләшеп эшләү тарихын ике быуатҡа яҡын. Ләкин һуңғы арала ул онотолған тиерлек. Халыҡ та бит хәҙер элекке түгел. Бер -береңә ышаныс, ярҙамсыллыҡ, намыҫ һәм теләктәшлек сифаттары юғала бара. Һәр кемдең бармағы тик үҙенә генә бөгөлгән. Ә кооперативтарға берләшеү өсөн тап ошо сифаттарҙың булыуы мөһим. Шулай ҙа өмөт йәшәй.\nРеспубликала майҙан алып ҡына 17 кооперация ойошмаһы булдырылған. Йыл аҙағына тиклем тағы ла 14 кооператив барлыҡҡа килер тип көтөлә. Был ауыл хужалығын консультациялау үҙәгенең ярты йыллыҡ эш һөҙөмтәһе. Тармаҡ министрлығына ҡараған учреждение төбәктә кооперация системаһы булдырыусы оператор булараҡ эшләй. Консультация үҙәге директоры Ирек Сакаев әйтеүенсә, халыҡ яйлап булһа ла берләшә башланы. Ә уртаҡ етештергән ауыл хужалығы тауарҙарын һатыуға сығарыу эш урындары етешмәгән осорҙа ниндәй ҙә булһа килем алыу өсөн берҙән-бер юл. Кооперация нисек эшләй? Ярайһы уҡ уңышлы эшләгән ойошмалар миҫалында Рәмилә Исмәғилева аңлатырға тырышыр.\nҠортсолоҡ Шәйәхмәтовтарҙың ғаилә кәсебе. Умарталарын арттыра килеп әле ҡырҡ күскә еткергәндәр. Бал бар, әммә уны һатыу проблемаһы ла юҡ түгел. Ләкин йүнсел әмәлен тапҡан. Редик Шәйәхмәтов «Хазина» ауыл хужалығы кооперативына ингән.\n«Хазина» ауыл хужалығы кооперативын Байталлыла йәшәүсе Ирек Бакиров ойошторған. Күп йылдар ғаилә бизнесы алып барған уҙаман күмәкләп эшләүҙең тик яҡшы яҡтарын ғына күрә.\nАуыл хужалығы кооперативында әле биш ғаилә. Ойошмаға һәр кем күпмелер мөлкәте менән килә. Хазинаның тракторы, еңел автомобиле бар, бер ғаилә һыуытҡыс килтергән. Улар бөтәһе лә дөйөм ҡулланылышта, шул уҡ ваҡытта хужаһы исемендә ҡала. Ирек Ғүмәр улы ауылда йәшәүселәр өсөн бәләкәй генә баҙар ҙа булдырған.\nКоомерция булмаған ауыл хужалығы кооперативтарын ойоштороуҙың маҡсаты бер булһа ла, ул һәр төбәктә үҙ моделе буйынса ҡорола. Буш ятҡан баҫыуҙар, ташландыҡ фермалар һәр ауылда бар. Миҫал өсөн Байталлы ауылынан йыраҡ китәһе түгел.\nТап ошондай яҙмыш теләһә ниндәй хужалыҡты ла көтөүе бар. Һалымдар, финанс мәсьәлә һәм башҡаһы. Шуға ла кооперативтар булдырыу көн талабы, ти белгестәр. Сөнки бындай ойошмала етәксе булһа ла, йөктө улар күмәкләп тарта. Әле Бөрө, Балтас,Ҡариҙел, Дыуан, Баҡалы һәм Кушнаренко райондарында проект тест рәүешендә һынала, ауыл советы биләмәләре башлыҡтары менән һөйләшеүҙәр алып барыла. Иң мөһиме, ауылда йәшәүселәр берҙәм булһын, был йүнәлешкә дәүләттән аҡсалата ярҙам да бар. Быйыл 30 миллион һум бүленгән, киләсәктә уның суммаһы тағы ла артыр тип көтөлә.\nШулай ҙа урындарҙағы хакимиәттәрҙең аңлап етмәүе, һәр кемдең дә мөлкәте менән дөйөм хужалыҡҡа инергә теләмәүе йәки үҙ йүнен үҙе күрергә тырышыуы арҡаһында ҡаршылыҡтар бар.\nӘле республикала һикһәндән ашыу кооператив иҫәпләнә. Тик уларҙың утыҙға яҡыны ғына тейешенсә кимәлдә эш алып бара. Ҡалғандары тулы ҡеүәтенә эшләмәй.\nКүптән ойошҡан хужалыҡтар берҙәм эштең тик ыңғай яҡтарын ғына билдәләй. Бигерәк тә ауыл халҡы өсөн кооперативтарға тупланыу отошло.\nКооперативтар халыҡ өсөн дә ҡулай. Аҙыҡ-түлекте етештергәндән алып ҡулланыусыға алып барып еткәнсе күп ваҡыт үтмәй, ә натураль һәм сифатлы продукцияға ҡалала ихтыяж һәр ваҡыт бар.


Бөгөн Өфөнөң актерҙар йортонда йәш режиссер Таңсулпан Бураҡаеваның ҡыҫҡа метражлы ,,Ике генә лә егет,, фильмының презентацияһы үтә. ,,Башҡортостан,, киностудияһында төшөрөлгән фильм йәш режиссерҙың диплом эше.Картина үҙенсәлекле һәм тормошсан килеп сыҡты, ти уны төшөргән ижади төркөм ағзалары...\nИталияның Сицилия ҡалаһында бер-нисә көн ҡойма ямғырҙар туҡтамай. Утрауҙа йәшәүселәр тубыҡтан һыу кисеп йөрөргә мәжбүр. Лас Вегаста Боинг 777 самолеты янып киткән. Пасссажирҙар тиҙ арала эвакацияланған. Әммә 14 кеше йәрәхәтләнгән. Венгрия телеканалы ҡулына балаһын тотҡан ҡасаҡҡа аяҡ салған...\nӨфө пассажирҙарына хәҙер тролейбус көтөргә кәрәкмәй\nҺәр кем кеҫә телефоны йә компьютер ярҙамында транспорттың туҡталышҡа ҡасан килеп еткәнен белә ала. Интернет селтәренә инеп махсус сайтта тролейбустарҙың хәрәкәтен күҙәтергә лә мөмкин. Өфөлә электр транспортын Глонасс системаһы буйынса күҙәтеү проекты тормошҡа ашырыла башланы. Ул юғары технологиялы...\nТоман сәбәпле бөгөн Өфө аэропорты ғәҙәттән тыш хәл режимында эшләргә мәжбүр\nҺөҙөмтәлә бер-нисә рейс тотҡарланды.Әлеге ваҡытта эске 7 һәм халыҡ-ара 1 рейстың осоу ваҡыты кисектерелгән. Иртәнге 7 сәғәт 20 минуттан алып самолеттарҙы ҡабул итеү ҙә туҡтатылған. Улар күрше аэродромдарға оҙатыла.


Республикала «Әҙәби сығанаҡ» арт-проектының презентацияһы уҙҙы // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nРеспубликала «Әҙәби сығанаҡ» арт-проектының презентацияһы уҙҙы\n11:20, 23 июля 2015 Мәҙәниәт\nКүмертау ҡалаһы республика әҙәби марафоны эстафетаһын ҡабул итте. Байрам программаһында балалар моделле китапханаһына, ҡаланың тарихты һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейына барыу, Хәрби һәм хеҙмәт даны монументына сәскәләр һалыу ҡаралғайны. Марафонда ҡатнашыусылар түңәрәк өҫтәл артында Күмертау ҡалаһының башлап яҙыусы әҙәбиәтселәре менән осрашты һәм уларҙың ижадын баһаланы. Ҡаланың үҙәк китапханаһында йәштәрҙең «102 тыуған яҡты өйрәнеүсе» мультимедиа студияһының презентацияһы булды. Проект — «Библио киңлеге» Бөтә Рәсәй конкурсы еңеүсеһе.\nМәжит Ғафури исемендәге паркта «Әҙәби сығанаҡ: Күмертау варианты» урам арт-проекты күрһәтелде. Ойоштороусылар щиттарға, баннерҙарға, эскәмйәләргә, туҡталыштарға билдәле шағирҙарҙың, яҙыусыларҙың ҡанатлы һүҙҙәрен яҙып, ҡала халҡын китап уҡыуға йәлеп итергә ниәтләй.\nБайрам саралары «Тыуған ҡалабыҙҙың моңдары» тип аталған әҙәби-музыкаль кисә менән тамамланды. Ейәнсура районы вәкилдәре Әҙәбиәт йылының символын кәүҙәләндергән ҙур китапты Күмертауға тапшырҙы. 25 июлдән һуң ул Күгәрсен районына тапшырыласаҡ.\nКүмертауҙа үткән Әҙәби марафонда яҙыусы һәм публицист Ғәлим Хисамов, журналист һәм шағирә Светлана Ғәфүрова, шағир Тимерйән Ниәтшин, яҙыусы Леонид Соколов, шағир һәм яҙыусы Әхмәр Үтәбай, Мәжит Ғафури исемендәге музей һәм Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китахана хеҙмәткәрҙәре Олеся Әхмәтрәхимова менән Инна Соколова ҡатнашты.\nӘҙәбиәт йылына арналған республика марафоны быйыл ғинуар айында башланды. Уның төп маҡсаты — райондарҙа һәм ҡалаларҙа йәшәгән йәш яҙыусыларҙы эҙләп табыу һәм уларға ярҙам итеү.


Суд тураһында белдерҙе - иғлан баҫылып гәзит онлайн юридик\nСуд тураһында белдерҙе — иғлан баҫылып гәзит онлайн юридик\nӨҫтәмә мәғлүмәт алыу өсөн JAL, бойондороҡһоҙ етештереүҙә махсуслашҡан. законлы реклама, ҡулланыусы булараҡ профессиональ саҡыра, тимәк, бизнес ойоштороу һәм, уның менән булған ваҡытта 2009 йылда булдырылған, перспективалы модель тип иғлан законлы дематериализация, йөҙ менән 000 ашыу онлайн-заказ. JAL хоҡуҡи мәғлүмәт баҫмаһы өсөн һеҙҙең бизнес менән шөғөлләнә, уставҡа үҙгәрештәр, устав капиталы үҙгәреш, үҙгәреү һәм социаль объекттар эшмәкәрлеге туҡтатыла. Һәр бүлеккә исем оҡшаш һайлау иң арзан хаҡ тәҡдим итә.\nБыл исем һайлауҙан һуң хаҡын сағыштырып, һәр заказ өсөн алгоритм булдырыу һәм журналдарға ярҙам өсөн хаҡ индекс jal һәр төрө менән һәр перепроверять белмәй, һеҙҙең өсөн, һеҙҙең компания өсөн гарантиялы иң түбән хаҡ. Әгәр һеҙ ҡиммәт табып, варианттарына ҡарағанда ‘иң түбән хаҡын һайлау’, һеҙ jal айырма кире ҡайтарыласаҡ. Мең дә бер ысулы бар, шул уҡ яҙылған, әммә бер аҙ ғына түләү ысулдары: текст баҫылып оҙонлоғон кәметтем, кәм тигәндә, талаптарға ярашлы административ һәм хоҡуҡи.\nһеҙҙең эшмәкәрлек мәғлүмәттәр өлкәһендәге мотлаҡ\nБеҙ был форма беҙгә рухи эшләү, раҫлау һәм уларҙың араһында приемлемость органдары һәм суд мәғлүмәт бюллетене махсус магазиндарҙан бер нисә тиҫтә мең хоҡуҡи мәғлүмәт баҫыла. ‘O B. L. A.»(бюллетендәр һәм хоҡуҡи белеү мотлаҡ) 2009 йыл менән. JAL системаһын ҡулланыу оптимизирован, ул байтаҡҡа ҡыҫҡартылды процестарына идара кешеләрҙең ҡыҫыл, тышҡа иҫәбенә һәм тикшереү. Импортты булараҡ счет-фактураһы, ҡағиҙә булараҡ, етештереүҙе автоматлаштырыу, клиенттар бухгалтер иҫәбе һәм шул уҡ ваҡытта идара итеү, аутсорсинг. Беҙҙең өсөн был сығымдарҙы беҙ һәм мөмкинлектәрен түбән тотҡанһың, һеҙҙең өсөн, наслаждаться компанияһы, сығымдарҙы оптималләштереү\nCEHJ - европа суды палатаһы башҡарған


Ураҙа тотоу – изге ғәмәл...\n«Йәшлек» гәзите » Иман » Ураҙа тотоу – изге ғәмәл...\n09.06.2019 Ураҙа тотоу – изге ғәмәл...\nБыл аҙнала барлыҡ мосолман донъяһы өсөн оло ваҡиға – Ураҙа байрамы үтте. Рамаҙан айы ашауҙан тыйылыу ғына түгел, ә түҙемлек, сабырлыҡ, нәфсене һынау, күңелде таҙартыу, рухты тәрбиәләү, тамуҡтан ҡотолоу айы ла. Аллаға шөкөр, изге ғәмәлде башҡарыусылар һаны йылдан-йыл арта бара. Күренекле шәхестәр ҙә уға битараф түгел.\nБайрам көндө беҙ Рамаҙан айын ураҙала үткәргән бер нисә эстрада йырсыһы менән изге ғәмәл тураһында әңгәмә ҡороп алдыҡ.\nАйҙар ЛАТИПОВ, йырсы:\n– Аллаға шөкөр, быйылғы рамаҙан айы бик матур үтте. Һаулыҡ, именлек менән ураҙа тоттом, сауаптары насип булһын. Ваҡиғаларға ла бай булды, сөнки төрлө ерҙә ифтар мәжлестәрендә булырға тура килде. Изге ғәмәл берләштергән яңы дуҫтар табып аралаштыҡ. Вәғәздәр тыңлап, ғибәҙәттәр ҡылып, иманды нығыттыҡ, әлхәмдулилла.\nӘ байрамда тыуған яғыма – Ишембай районының Йәнырыҫ ауылына ҡайттым. Ауылдаштарым мәсет тултырып ғәйеткә йыйылды. Уларҙың күбеһенең намаҙҙа булыуы, ураҙа тотоуы мине ҡыуандыра.\nБарлыҡ мосолман ҡәрҙәштәремде изге байрам менән тәбрикләйем. Донъя именлеге, иман ныҡлығы теләйем. Амин!\nАйгиз ХАНОВ, йырсы, халыҡ-ара конкурстар лауреаты:\n– Ураҙа тотоу – сауаплы һәм изге ғәмәл, бер ниндәй ҙә ауырлығы юҡ. Мин ҡайһы бер кешеләргә шулай аңлатам: 10 мең саҡрым юл үткәс, машинаның майын алыштырһаҡ, двигателе һәйбәт эшләп китә. Рамаҙан айы ла шулай уҡ: кешенең күңеле менән бергә организмы ла таҙара, сәләмәтлеге арта. Биш йыл элек гастрит менән ауырыным. Ураҙаның мөғжизәһе – бөгөн сирҙең эҙе лә ҡалманы.\nКиләһе йылдарҙа ошо айҙы хөрмәт итеп, изгелеккә ынтылып, һаулығы мөмкинлек биргән һәр кемгә ураҙа тоторға кәңәш итәм. Мин хәҙер ризыҡты бөтөнләй икенсе төрлө баһалай башланым: бал-шәрбәттәр ҡушылмаһа ла, ябай һыу шул тиклем тәмле һәм шифалы. Уны аңлау өсөн һыуһап ҡарарға кәрәк.\nАллаһы Тәғәлә имен донъя, иманлы күңелдәр, ризыҡ бәрәкәте насип итһен һәммәбеҙгә! Байрам менән!\nНәсимә ТИМЕРОВА, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы:\n– Аллаға шөкөр, икенсе йыл рәттән ураҙа тоторға насип булды. Ваҡытым булғанда тәрәүих намаҙҙарына йөрөнөм, бара алмағанда өйҙә генә уҡыным. Ураҙаны кеше Аллаһы Тәғәләгә иман килтерер, Уның ризалығын алыу өсөн тота. Мәҫәлән, ябығыу өсөн тип тотһаң, дөрөҫ булмай. Ашауҙан тыйылып йөрөһәм дә, ауырлыҡты ул тиклем ташламаным. Асығыу тойғоһо ла юҡ, сөнки ниәт итеп ураҙаға инһәң, Аллаһы Тәғәлә еңеллек бирә.\nМинең менән бергә Арыҫлан улым да тоторға теләй ине. Үҫмер ваҡытың, үҫеңкерәгәс тоторһоң, тинем. Алла бирһә, алдағы йылдарҙа бергәләп тоторға насип булһын.\nЗәлиә НУРЛЫ, Сибай дәүләт театр-концерт берекмәһе солисы:\n– 2006 йылдан алып һәр рамаҙан айында ураҙа тотам. Тик ул саҡта өйрәтеүсе кеше булманы, дини ғилем дә аҙ ине. Яңылышлыҡтары булғандыр. Хәҙер йылдан-йыл яңы мәғлүмәт алам, өйрәнәм. Аллаға шөкөр, бөгөн тәрәүих намаҙын йәмәғәт менән бергә уҡыр өсөн мәсеткә йөрөйөм. Эҫе көндәрҙә артыҡ йөрөмәҫкә тырышам, асығыу һиҙмәйем.\nУраҙаға йыл һайын изге теләктәр, аҡ ниәттәр менән инәм. Аллаһы Тәғәлә үҙенең киң рәхмәттәре менән ҡабул итһен.\nИлшат АБДРАХМАНОВ, композитор, музыкант, “Dart-records” студияһы етәксеһе:\n– 2007 йылдан ураҙа тота башланым, тик ул саҡта изге ғәмәлде тулыһынса башҡара алмай инем. Аллаға шөкөр, һуңғы йылдарҙа бер көн дә ҡалдырмайса тотоп киләм. Һәр кис тәрәүих намаҙы уҡып, тыйғандарҙан тыйылып, тулыһынса атҡарырға тырыштым. Инде сауаптары насип булһын. 22 май көнө Әбйәлил районының Йәнекәй ауылында мәсет төҙөргә ярҙам итеү маҡсатында хәйриә концерты үтте. Мин унда ҡулымдан килгәнсә ойоштороу эштәрен башҡарырға ярҙам иттем, сығыш яһаным. Изге айҙа изге эштәр башҡарыу икеләтә шатлыҡлы.\nБайрамды “Ғуфран” мәсетендә үткәрҙек. Ғибәҙәт ҡылып, вәғәз тыңлап, хәләл иттән бешерелгән былау ашап, дуҫтар менән аралашып ҡайттым. Ураҙа һәм Ҡорбан байрамдары мосолмандар өсөн иң оло һәм мәртәбәле байрамдарҙан һанала. Ошо айҡанлы, барлыҡ мосолманды тәбрикләп, изге теләктәремде еткерәм.\nВенера ЮЛГИЛДИНА, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, йырсы:\n– Минән, эштә йөрөгәндә ураҙа тотаһыңмы, тип һораусылар күп булды. Аллаға шөкөр, хеҙмәттәштәрем, ижадташтарым араһында был ғәмәлде башҡарыусылар күп булғас, улар менән бергә-бергә ауырлыҡтар һиҙелмәне. Киреһенсә, өйҙә булған көндө ауырыраҡ: ни тиһәң дә, аш-һыу бүлмәһе яҡында, инеп сығырға тура килә. Ә эштә ашау тураһында уйламайһың. Быйыл өсөнсө йыл ураҙала булдым, тик тота алмай ҡалған көндәрем булыуы бер аҙ эсемде бошора.\nРепертуарымды иман тураһындағы йырҙар менән дә байытырға ине. Миҙхәт Әбделмәнов ижад иткән “Хоҙай ҡушҡанса йәшә” тигән йырымды тамашасылар бик ярата, тимәк, халыҡҡа бындай йырҙар яҡын.\nЗаһир ЗӘЙНЕТДИНОВ, “ZAINETDIN ethno-show” проекты етәксеһе, ҡурайсы, музыкант:\n– Башҡортостандың байтаҡ артисы ураҙа тота, шулай уҡ Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан һәм башҡа яҡтарҙағы дуҫтарым да рамаҙан айының килеүен түҙемһеҙлек менән көтә. Элекке йылдарҙа был турала артыҡ уйланманым. Бейеүсе Миләүшә Хәйбуллина менән аралашҡанда ул дәртләндереп ебәрҙе, шикелле. Быйыл мин дә ураҙа тотоп ҡарарға булдым. Ауыр булһа, туҡтатырмын, тип уйланым. Әммә кискә табан һыуһағанды иҫәпкә алмағанда, бер ниндәй ҙә ауырлыҡ тойманым. Концерттарҙа ҡатнаштым, гастролдәргә йөрөнөм. Ураҙа байрамында ла “Ватан” этнопаркында башҡа артистар менән бергә концертта сығыш яһаным.\nАлла бирһә, иманлылар рәте артып торһон, алдағы йылдарҙа ла ураҙа тоторға насип булһын.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ЙЫЛМАЙҒАН - ДАУА ТАПҠАН - 2022 - Мәҡәләләр\nЙЫЛМАЙҒАН - ДАУА ТАПҠАН\nЙә, йылмай әле! Йылмайҙыңмы? Шунан, ҡыйынмы йылмайыуы? Шулай булғас, ниңә йылмайырға ваҡытың юҡ? Эйе, буштан-бушҡа йылмайырға, кәйеф булмағанда ла, ауыр булғанда ла... Бик булмаһа, академик Мырҙакәрим Нурбәковтың бер китабындағы ошо өҙөктө уҡып сыҡ әле. Йылмайып ҡына, сөнки шунһыҙ фәтеүәһе булмаҫ. Был булған хәлдең тарихы ябай ғына. Мырҙакәрим Санакул улы элекке коммунистар партияһы номенклатураһына ҡараған оло йәштәге бер төркөм бабайҙарҙың һаулығы яҡшы һаҡланыу серҙәрен өйрәнә. Баҡтиһәң, улар бейек тау башында урынлашҡан Утҡа табыныусылар ҡорамына барып дауаланғандар икән. Ике иптәше менән Нурбәков әфәнде лә бара ул монастырға. Артабан ни булғаны түбәндәге өҙөктә.\nТәғәйен көнгә ҡараңғы төшөүгә кәрәкле урынға барып еттек. Беҙҙе алып килгән машина ҡайтып китте, сөнки артабанғы юлға транспорт вәғәҙә иткәйнеләр. Баҡтиһәң, юлды ишәктәргә атланып дауам итергә тейешбеҙ. Ҡорамға тау юлы буйлап 26 саҡрым йәйәүләп, йә булмаһа, ишәктәргә ултырып күтәрелергә кәрәк. Беҙ һуңлап килгәнгә күрә, өсөбөҙгә ике ишәк кенә ҡалғайны. "Һеҙ ҡасан да булһа тауға артылғанығыҙ булдымы, әйҙә, тәүәккәлләйек", - тип иптәштәремдең кәйефен күтәрергә тырыштым. Операторыбыҙ ҙур ҡорһаҡлы, 130 килограмдан артығыраҡ кәүҙәле бик елле кеше булһа ла, тиҙ ризалашты. Үҙебеҙ менән алған аппаратураны ишәктәргә тейәп, юлды дауам иттек. Беренсе булып миңә мыжырға тура килде, сөнки ҡала урамдары өсөн генә ҡулайлаштырып тегелгән туфлиҙарым тиҙ арала эшлектән сыҡты һәм аяҡтарымды өйкәй башланы. Аяҡтарым сыҙамаҫлыҡ булып һыҙлаһалар ҙа үҙемде тынысландырырға маташтым: "Анау тиклем ауырыуҙар йүнәлгәс, рецептарҙы яҡшылап өйрәнһәм, ҡалала мин бөйөк табип буласаҡмын".\nУнлап саҡрым күтәрелгәс, оператор юл уртаһына лып ултырҙы ла:\n- Булды! Үлтерһәгеҙ үлтерегеҙ, мин кире боролам, - тине. Беҙ уны өгөтләй башланыҡ:\n- Юлдың яртыһын үттек бит инде, түбәнгә ун саҡрым атлағансы, юғарыға шунса ҡалды.\nӨгөтләнек. Төн уртаһына саҡ менеп еттек тау башына. Беҙҙе ҡаршыланылар, урынлаштырҙылар. Иртәнге сәғәт ун берҙә уятып, дауаланырға ниәтләнеп килгәндәрҙе бергә йыйҙылар.\n- Ҡорамда гонаһ ҡылмауығыҙҙы һорайбыҙ. Үтенесебеҙҙе үтәмәгәндәр беҙгә хужалыҡ эштәрендә ярҙам итәсәк - һыу ташыясаҡ.\nБаҡтиһәң, был Изге урында йөҙ һытып йөрөргә ярамай икән. Шундуҡ еңелсә генә йылмайып йөрөгән тура кәүҙәле монахтар иҫкә төштө. Ярай, һәр саҡ йылмайып ҡына йөрөргә булалыр ҙа, кәүҙәне нисек, таяҡ йотҡандай, туп-тура тотоп йөрөргә мөмкин икән - иң аптыратҡаны шул ине. Тимәк, гонаһ ҡылмаҫ өсөн беҙ һәр ваҡыт йылмайып ҡына, кәүҙәбеҙҙе тура тотоп йөрөргә тейешбеҙ. Әлбиттә, тыңланыҡ, бер-беребеҙгә ҡарап йылмайыштыҡ, әммә ҡалалағыса алан-йолан ҡаранып, һытыҡ йөҙ менән йөрөү ғәҙәтебеҙ үҙенекен итте, кире элекке халәтебеҙгә ҡайттыҡ.\nМин бит бында бөтөнләй икенсе төрлө күренештәр көткәйнем - алтын ялатылған манаралы ҙур-ҙур биналар ҡаршылар, тип уйлағайным, ә бында ыҡсым ғына бәләкәй өйҙәрҙән башҡа бер нәмә лә юҡ. Ҡорамдарында көнө-төнө ут яна, сөнки бындағылар Утҡа һәм Ҡояшҡа табыналар. Ҡасандыр монахтар ер аҫтынан эҫе бөрккән тау тишеген табып, шул урында ҡорам төҙөгәндәр.\nҺорамайынса булдыра алманым:\n- Ҡасан диагноздар ҡуйып, дауалай башлайһығыҙ?\nЫста! Бында бер ниндәй тикшереү үткәрмәйҙәр икән дә баһа! Дауаламайҙар ҙа... Нимә-нимә, бындай мөғәмәләгә мин бөтөнләй әҙер түгел инем. Етмәһә, беҙгә тау артылырға ярҙам иткән ишәктәрҙе хужалары алып ҡайтҡан. Тимәк, көс еткеһеҙ аппаратураны йөкмәп, кире төшөп булмай. Ҡыҫҡаһы, һемәйттеләр! Бында дауаларға уйҙары ла юҡ, ҡайтып та булмай. Йөрө инде хәҙер алйот һымаҡ ауыҙ йырып. Оператор асыу менән миңә тексәйҙе.\n- Ҡайҙа алып килдең беҙҙе, ғалим йораты! - тине режиссер.\nМинең күңелдә нимәләр ҡайнағанын белһәләр икән дә!\nҠыҙығы аҙаҡ башланды. Дауаланырға өмөтләнгән утыҙ кешенең ун бише һыу ташырға китте. Улар араһында мин дә бар инем... Ни өсөн икәнен аңлатып тормайым, былай ҙа билдәле.\nҺыу алыр өсөн 600 метр бейеклектәге текә ҡаянан аҫҡа төшөр кәрәк: тар ғына һуҡмаҡ буйлап дүрт саҡрым аҫҡа, шунса юлды кире өҫкә менергә. Бер кеше 16 литр һыу алып килергә тейеш. Көршәктең ауырлығы биш килограмм булыуын иҫәпкә алғанда, 21 килограмм ауырлыҡтағы йөк менән өҫкә үрмәләргә кәрәк. Кисә генә шул юл буйлап килгәйнек! Тар һуҡмаҡта көршәкте башҡа ултыртып мендереү - иң һәйбәт ысул. Умыртҡа һөйәгенең кешегә ни өсөн кәрәк икәне шундуҡ аңлашыла. Умыртҡа һөйәге кешенең башы ыштаны эсенә төшөп китмәҫ өсөн кәрәк!\nҺыу юлынан киске биштәргә ҡайттым. Арыным, йонсоном, әммә ул-был булһа тип, йылмайған булам. Эргәмә бер монах килде лә итәғәтле генә:\n- Һеҙгә тағы һыуға барырға тура килер, - ти.\n- Ни эшләп? Мин бит әле генә һыу алып килдем! - тип, артҡа ҡолап китә яҙҙым.\n- Өҫкә менеп килгәндә һеҙ гонаһ ҡылдығыҙ, - тимәһенме.\n- Юҡ! Мин йылмайып ҡына мендем! - тип талаша башланым.\nКүҙ алдына килтерегеҙ, кисә 26 километр юл үтеп, тауға мендем, әле генә тағы 8 саҡрым шул юлды тапаным. Ике көн йүнләп ашаған да юҡ, аяҡтар һыҙлай, ә һиңә матур ғына, йылмайып ҡына "тағы бер тапҡыр һыуға барығыҙ", тиҙәр. Ят та үл!\n- Әйҙәгеҙ, мин һеҙгә бер нәмә күрһәтәм, - ти монах.\nБаҡтиһәң, һыу юлында йөрөгәндәрҙе биноклдән ҡарап күҙәтеп торалар икән дә! Бәхәсләшеп тороу мәғәнәһеҙ икәнен аңланым - тағы һыу юлына төшөргә тура килде. Аҫҡа табан туйтаңлағанда үҙемде-үҙем әрләйем: "Алйот! Һин алйот менән яртаҡылдар идара итә! Мәсхәрә!" Ә үҙем бар көсөмә ауыҙ йырам, юлда тап булғандарҙы ла иҫкәртергә онотмайым: "Йылмай, улар һәр кемде биноклдән күҙәтеп тора, әтеү тағы һыуға ебәрәсәктәр. Кәңәшем өсөн минең көршәккә бер аҙ һыу ҡой". Шулайтып, көршәгемә байтаҡ ҡына һыу йыйылғас, аҫҡа төшөп етмәнем, ваҡыт үткәрер өсөн ултырып ял итеп алдым да, кире боролдом.\nБеҙгә тиклем бында килеп "дауаланып" ҡайтҡандарҙың дауалау ысулдары тураһында һорашҡанда, "Беләһеңме, уны бер һүҙ менән генә аңлатып булмай", тип, яуаптан ҡасҡандарын аңланым. Ҡорамдың ҡапҡаһы төбөнә килеп еткәс, шуға иғтибар иттем: ҡараңғы төшкән, ә мин һаман йылмаям. Һаҡлыҡ өсөн, кем белә, бәлки, уларҙың ҡараңғыла ла күрһәтә торған биноклдәре барҙыр.\nАсығып, алйып, үҙебеҙ йәшәгән өйгә һөйрәлеп тигәндәй ҡайтып индем. Тәрән итеп көрһөндөм дә, йөҙөмдәге йылмайыуҙы һыпырып ташланым (Йөҙ арый ҙа инде!) Шул саҡ кемдер мине ситтән күҙәтеүен тойҙом. Йөрәк жыу итеп ҡалды. Тағы ла ихласыраҡ йылмайып, артыма боролдом һәм... Үҙемде күрҙем! Баҡтиһәң, стенала ҙур көҙгө эленеп тора икән. Йөҙөм йонсоу, юлаҡ-юлаҡ булып, битемдәге саңды йыуып, тир аға. Үҙе йылмая! Мин истерика хәленә етеп, һыным ҡатып көлә башланым. Яңаҡтарым тартыша, эс ауырта, ә мин туҡтай алмай, көләм дә көләм, тыныслана алмайым. Бынан да алйотораҡ хәлдә булғаным юҡ ине бит быға тиклем. Тауышҡа иптәштәрем, оператор менән режиссер йүгереп килделәр. Башта бергәләп хахылдаштыҡ, шунан былар, шымып, миңә бик сәйер итеп ҡарай башланы.\nКөндәр үтә торҙо, һыу ташыусылар һаны кәмей барҙы. Бер аҙнанан һыуға йөрөүселәр ҡалманы.\nБеҙҙе тағы бергә йыйҙылар.\n- Ҙур рәхмәт һеҙгә, беҙҙең Ҡорамға нур өҫтәйһегеҙ. Әгәр ҙә һыу кәрәк булһа, бына ошо өй эсендәге ҡоҙоҡтан алығыҙ, - тиҙәр.\nБаҡһаң, көршәктәр менән һыу ташыу башы эшләмәгәндәргә аяҡтары аша ябай ҡағиҙәне өйрәтеү ысулы булып сыҡты, сөнки бында тәүгә килгәндәр үҙҙәрен шул тиклем аҡыллы һанап, тәкәбберлектәрен еңә алмайҙар икән. Үҙҙәре менән алып килгән мин-минлектәрен еңеү өсөн монахтар ошондай "дауалау" сараһы уйлап тапҡандар.\nМин дә бит әллә кем булып килгәйнем бында: йәнәһе, белемлемен, һәләтлемен, башҡалар менән сағыштырырлыҡ түгел. Бер аҙна эсендә алйотлоғомдо юҡҡа сығарҙылар. Бер аҙнала минән икенсе кеше яһанылар!\nУнда мин үҙем менән үҙем осраштым. Сәскәләргә, үлән араһындағы бөжәктәргә элеккеләй һоҡланып, ҡыуанып, йылмайып ҡарай башланым. Әйтерһең дә, яңынан бала сағыма ҡайттым. Бер миндә генә түгел, башҡаларҙа ла күренә ине был үҙгәреш. Хәҙер беҙ элекке вазифаларыбыҙҙы, йәшебеҙҙе онотоп, тиңдәштәргә әйләндек һәм, иң ҡыҙығы, һытыҡ йөҙлө ҡала кешеһе мимикаһы беҙгә ҙур етешһеҙлек һымаҡ тойола башланы.\nҺеҙ оло кешеләрҙең бөтә донъяһын онотоп, балалар кеүек уйнағанын күргәнегеҙ бармы? Ә беҙ уйнаныҡ. Көлкөмө? Көлкөлөр, әммә ундай бала-саға уйындары беҙҙең өсөн тәбиғи хәлгә әйләнде. Шуға иғтибар иттем: кешеләрҙән "миңә рәхәт булып ҡалды", "миңә бында күңелле", тигән һүҙҙәр ишетелә башланы. Башта был тәбиғәткә бәйлелер, ни тиһәң дә, саф һауа, таҙа һыу, тип уйлағайным. Аҙаҡ бөтөнләй икенсе һығымта яһаным: был үҙгәрештәрҙең бөтәһе лә йылмайыуға һәм кәүҙәнең туп-тура булыуына бәйле.\nҠырҡ көн ошондай шарттарҙа йәшәгәндән һуң монастырҙың башлығына индем дә: "Мин бында ҡалырға теләйем", - тинем.\n- Улым, һин йәшһең. Беҙҙе насар тормоштан ҡасып, бында йәшәйҙәр, тип уйлама. Монахтар, һеҙҙең менән сағыштырғанда, көсһөҙ кешеләр. Улар бысраҡҡа батһалар, таҙарыныу юлдарын белмәйҙәр, ҡала шарттарында йәшәй алмайҙар. Беҙҙең төп бурысыбыҙ - һеҙҙең кеүектәр аша башҡаларға нур таратыу. Һеҙ көслө, сөнки иммунитетығыҙ бар.\nМин теләгемде дөрөҫ аңлата алманым шикелле, тип уйлап, әллә нәмәләр һөйләп маташтым да:\n- Ғәфү итегеҙ, төркөмдән бер мин генә ошондай теләк менән килгәнмендер, - тинем.\n- Юҡ, һин аҙаҡҡыларҙың береһе, - тине монастырь башлығы.\nБаҡтиһәң, беҙҙекеләрҙең бөтәһе дә бында ҡалыу ниәте менән мөрәжәғәт иткәндәр икән. Аңлайһығыҙмы?\nҠырҡ көндән һуң Ҡорам менән хушлаштыҡ. Ҡайтып барғанда "дауаланыу" өсөн тауға үрмәләгән яңы төркөмгә тап булдыҡ. Улар беҙ үткәнде ҡабатларға күтәреләләр ине. Уф! Йөҙҙәренә ҡарарлыҡ түгел!\n- Файҙаһы бармы? Ярҙам итәме? Бөтә ауырыуҙарҙы ла йүнәлтәләрме? Нимә ашаталар? - Әйтерһең дә, беҙгә ҡырағай кешеләр ябырылды.\nМин: "Һәр кем үҙенә кәрәклеһен алыр", - тинем. Үҙем уларға ҡарайым да, үҙебеҙҙекеләргә ҡарайым - беҙҙекеләр бөтәһе лә йылмая! Ике төркөм араһындағы айырма ер менән күк араһы. Эргәмдә торған һикһән йәшлек бабай: "Беҙ ҙә ошолар һымаҡ булдыҡмы икән?" - тип әйтеп ҡуйҙы...\n...Ҡалаға ҡайтҡас, йәнһеҙ, ғәмһеҙ кешеләр араһына сумдым, улар мәңге ҡайҙалыр ашығалар, ҡайҙа икәнен үҙҙәре лә белмәйҙәр. Ҡала тормошона яңынан өйрәнеү еңел булманы.\nМиндә нимәлер ҡапыл һәм мәңгегә үҙгәргәйне. Ҡалала үҙемде абсурд театрында һымаҡ тоя башланым: тирә-яғымдағы тормош буш һәм мәғәнәһеҙ ине. Кешеләрҙең һытыҡ йөҙҙәренә ҡарауы иң ауыры. Белһәгеҙ икән, ни тиклем күңелһеҙ булғанын: ай ярым элек мин дә улар кеүек инем бит.\nҺуңынан, эшкә сыҡҡас, тикшереүҙәремде ғилми яҡтан дауам иттем. Ысынлап та, дауалауҙың һөҙөмтәһе йылмайыу менән кәүҙәнең төҙлөгөнә бәйлеме икән? Бәлки, һауа шарттарына, тәбиғәттең үҙгәрешенә бәйлелер? Дауаханабыҙҙың спорт залында күнекмәләр үткәрә башланыҡ. Ирекмән-пациенттарҙан төҙөлгән төркөмгә эш тәртибен аңлаттыҡ. Көнөнә бер-ике сәғәт шөғөлләнгән ваҡытта кәүҙәне тура тотоп, йылмайып йөрөргә өйрәттек.\nСпортзалдағы күнекмәләр һөҙөмтә бирә башланы: бер пациенттың күреү һәләте яҡшырҙы, икенсеһенең эсе ауыртыуы баҫылды, өсөнсөһөнөң ҡолаҡтары яҡшыраҡ ишетә башланы. Был хәл мине ныҡ аптыратты: ысынлап та, төҙ кәүҙә менән йылмайыу кешене дауалаймы икән?\nЛаборатор шарттарҙа үткәргән иҫәпләүҙәр организмдағы үҙгәрештәрҙең кәүҙә торошона һәм йылмайыуға туранан-тура бәйле икәнен иҫбатланы. Ғилми донъяла был ҙур асыш булды.\nОператор менән режиссерҙың артабанғы хәле борсойҙор? Операторыбыҙ ябыҡты, әле ауырлығы 85 килограмдан артмай. Сырхауҙары тураһында онотто.\nБеҙ өсәүҙең араһында иң ҙур уңышҡа режиссерыбыҙ өлгәште. Ул ҡатыны менән айырылышҡайны. Тауға йөрөп ҡайтҡандан һуң, эсеүен ташлап, ул үҙ ҡатынына яңынан өйләнде.\nФәһемле тарихмы? Минеңсә, бик тә файҙалы ишара был беҙҙең кеүек йылмая белмәгән, тормош ауырлығынан бөгөлгәндәр өсөн. Турайтығыҙ кәүҙәгеҙҙе һәм йылмайығыҙ! Йырлап йәшәйек! Сөнки бөгөн илаһаң, иртәгә лә иларға тура киләсәк.\nИсмәғзәм ИСМӘҒИЛЕВ әҙерләне.\nЯҙылған: 25.03.22 | Ҡаралған: 115


Баш ҡалала төрки телле театрҙарҙың VII «Туғанлыҡ» халыҡ-ара фестивале асылды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\n11:09, 24 мая 2019 Мәҙәниәт\nӨфөлә төрки телле театрҙарҙың VII«Туғанлыҡ» халыҡ-ара фестивале асылды. Фестиваль Рәсәйҙә Театр йылына, Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуҙың 100 йыллығына һәм Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театрының бер быуатлыҡ юбилейына арналған. Фестивалде асып, мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова йыйылыусыларҙы республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы һәм Башҡортостан Хөкүмәте исеменән сәләмләне.\nЕңеүсе театрға халыҡтарҙы берләштергән тирмә рәүешендәге төп бүләк тапшырыла. Быйыл тәүге тапҡыр жюри һәм тәнҡитселәр коллегияһы дөйөм эксперт советына берләшкән. Хәҙер фестивалдең даими президенты — уны ойоштороусыларҙың береһе, танылған режиссер Рифҡәт Исрафилов. Жюри рәйесе сифатында Өфөгә Рәсәй Армияһы театры, режиссер, театр педагогы, актер, Рәсәйҙең халыҡ артисы Борис Морозов килде.\nФестиваль 30 майға тиклем дауам итә. Республиканың баш ҡалаһында биш илдән һәм Рәсәйҙең алты төбәгенән — Башҡортостандан, Татарстандан, Азербайжандан, Ҡаҙағстандан, Ҡырғыҙстандан, Тыванан, Ҡырымдан, Хакасиянан, Төркиәнән, Алтайҙан һәм Ғағаузиянан театр коллективтары сығыш яһай. Аҙна дауамында Өфө сәхнәләрендә 13 спектакль күрһәтелә. Спектаклдәр Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театры, Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры, Өфө «Нур» татар дәүләт театры, Башҡорт опера һәм балет театры, Рус дәүләт драма театры сәхнәләрендә ҡуйыла.\n«Күңелдә ошонда йыйылғандарҙың һәммәһен дә берләштергән туғанлыҡ хисе бар», — тип билдәләне художество етәксеһе Олег Ханов һәм фестивалдә ҡатнашыусыларға — төрлө театр вәкилдәренең барыһына ла иҫтәлеккә театрҙың баш рәссамы Альберт Нестеров эшләгән бетеүҙе таратыуҙарын һораны.\nБашҡортостандан бер юлы ике театр: Стәрлетамаҡ дәүләт театр-концерт берләшмәһе («Өс таған» спектакле, Мостай Кәрим) һәм Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дарма театры («Зөләйха күҙҙәрен аса» спектакле, Гүзәл Яхина) ҡатнаша. Конкурстан тыш программала Салауат башҡорт драма театрының «Бер, ике, өс…» спектакле (Олжас Жанайдаров) күрһәтелә.\nФестиваль барышында лекциялар, фекер алышыуҙар, лабораториялар, «Мәҙәниәттәр диалогы һәм төрки телле театр» ғилми-ғәмәли конференцияһы, Театр йыйыны (Һабантуй), дискуссия клубы һәм фестивалдә ҡатнашҡан театр артистары менән этно-концерт була.


Ән-Нур сүрәһе - Wikisource\n← Әл-Муъминун сүрәһе Ҡөрьән\nавтор Мөхәммәт Кәрим Әл-Фурҡан →\n24 Ән-нур сүрәһе\n1. Беҙ был сүрәне күндереп, ҡанун иттек. Унда асыҡ аяттар индерҙек. Бәлки, һеҙ иҫкә алырһығыҙ.\n2. Зина ҡылған ир менән ҡатынға йөҙәр ҡамсы һуғығыҙ. Алла менән әхирәт көнөнә ышана торған булһағыҙ, Алла динендә уларҙы ҡыҙғанмағыҙ. Уларға яза биргәндә бер төркөм мөьмин ҡарап торһон.\n3. Зинасы ир зинасы ҡатынға йәки мөшрик ҡатынға ғына өйләнер. Зинасы ҡатын зинасыға йәки мөшриккә генә иргә сығыр. Мөьминдәргә улар — хәрәм.\n4. Намыҫлы ҡатынға ғәйеп ташлап, дүрт шаһит килтерә алмаған кешегә һикһән ҡамсы һуғығыҙ. Шунан бер ваҡытта ла уның шаһитлығын ҡабул итмәгеҙ: ул — боҙоҡ кеше.\n5. Һуңынан тәүбә итеп, төҙәлгәненән башҡаһы. Сөнки Алла, ысынлап та, ярлыҡаусан, шәфҡәтле!\n6. Ә үҙ ҡатынын ғәйепләп, үҙенән башҡа шаһиты булмаған кешегә дүрт тапҡыр, Алла исеме менән ант итәм, һүҙем дорөҫ, тип,\n7. бишенсе тапҡыр, алдаһам, Ашаның ҡәһәре үҙ башыма төшһөн, тип ант итеүе шаһитлыҡ була.\n8. Ҡатын язаға тарттырылмай — әгәр ул дүрт тапҡыр, Алла исеме менән анг итәм, ирем алдай, тип,\n9. бишенсе тапҡыр, уның һүҙе дөрөҫ булһа, Алланың ҡәһәре минең башыма төшһөн тип, ант итһә.\n10. Алланың һеҙгә йомартлығы менән рәхмәте булмаһа. Ул ярлыҡаусан, аҡыллы булмаһа, (ни эшләр инегеҙ)!\n11.Һеҙгә ялғанлыҡ менән килгән кешеләр — үҙегеҙҙең аранан. Быны үҙегеҙгә яман тип иҫәпләмәгеҙ, юҡ, был һеҙгә яҡшы. Уларҙың һәр береһенә шул гөнаһтың үҙе ҡылған өлөшө төшә. Ә кем шуның ҙурыраҡ өлөшөн алған — уға оло яза!\n12.Мөьмин ирҙәр вә мөьминә ҡатындар, нишләп һеҙ шул хәлде ишеткәс, үҙ йәнегеҙ хаҡында яҡшылап уйламанығыҙ ҙа, “Күренеп торған ялған был!” — тип әйтмәнегеҙ.\n13. Нишләп шуға дүрт шаһит килтермәҫкә ине? Дүрт шаһит килтермәгән икән, Алла ҡаршыһында улар — алдаҡсы.\n14. Донъялыҡта ла, әхирәттә лә Алланың йомартлығы менән рәхмәте булмаһа, һөйләгән (ялған) һүҙҙәрегеҙ өсөн һеҙгә оло яза тейер ине.\n15. Бына, һеҙ телгә алаһығыҙ, белмәгән нәмәгеҙҙе ауыҙығыҙ менән һөйләйһегеҙ ҙә, шуны бәләкәй эш тип уйлайһығыҙ, ә Алла ҡаршыһында ул бик оло.\n16. Нишләп һеҙгә быны ишеткәс: “Беҙгә был хаҡта һөйләргә ярамай. Алланы паклап маҡтайбыҙ. Был — оло ялган!” — тип әйтмәҫкә ине.\n17. Мөьмин икәнһегеҙ, һеҙҙе Алла бындай нәмәгә һис ваҡыт кире ҡайтмаҫҡа өгөтләй.\n18. Алла һеҙгә аяттарҙы аңлата. Алла белә, Ул хикмәтле!\n19. Иманлылар тураһында нәфрәт уятырлыҡ хәбәр таратырға яратҡан кешеләргә донъялыҡта ла, әхирәттә лә — ғазаплы яза. Алла белә, ә һеҙ белмәйһегеҙ!\n20. Алланың һеҙгә йомартлығы, шәфҡәте булмаһа, Ул күндәм, рәхимле булмаһа, (ни эшләр инегеҙ?)\n21. Эй һеҙ, иманға килгән кешеләр, шайтанға эйәрмәгеҙ! Кемдер шайтанға эйәрә икән... ул боҙоҡлоҡҡа бойора бит, ярамаған эш ҡуша. Алланың һеҙгә йомартлығы, рәхмәте булмаһа, бер кем дә бер ваҡытта ла (гөнаһтан) таҙарына алмаҫ ине. Ләкин Алла үҙе теләгән кешеһен таҙарта. Алла ишетеп, белеп тора!\n22. Йомартлыҡ, муллыҡ эйәһе булған кешеләрегеҙ туғандарына, фәҡирҙәргә, Алла юлын тотоп күскән кешеләргә туҡтауһыҙ бирһен, уларҙы кисерһен, ғәфү итһен. Алланың һеҙҙе ғәфү иткәнен яратмайһығыҙмы ни?\n23 Ысынлап та, Алла ғәфү итеүсе, рәхимле!\n23. Намыҫлы, тыйнаҡ, иманлы ҡатындарҙы зиналыҡта ғәйепләгән кешеләр донъялыҡта ла, әхирәттә лә ләғнәтле! Уларға — оло яза\n24. ҡылған эшенә үҙ теле, үҙ аяҡ-ҡулы шаһит булған көндә.\n25. Ул көндә хаҡ дин буйынса Алла уларға тейешле язаһын бирер. Шунда улар Алланың хаҡ икәнен белер.\n26. Аҙғын ҡатын — аҙғын иргә, аҙғын ир — аҙғын ҡатынға; саф ҡатын — саф иргә, саф ир — саф ҡатынға. Кеше һүҙенә (яла яғыуына) уларҙың ҡатышы юҡ. Уларға — ярлыҡау һәм ҙур өлөш!\n27. Эй һеҙ, иманга килгән кешеләр! Рөхсәтһеҙ һәм сәләмһеҙ үҙ өйөгөҙҙән башҡа өйгә инмәгеҙ. Был һеҙҙең үҙегеҙгә яҡшы. Бәлки, аңларһығыҙ!\n28. Унда берәү ҙә булмаһа, рөхсәт алмайынса инмәгеҙ. Әгәр һеҙгә: “Кире борол!” — тиһәләр, боролоғоҙ. Был һеҙҙең үҙегеҙгә яҡшы. Алла һеҙҙең ни эшләгәнде белеп тора!\n29. Кеше тормаған өйҙә һеҙҙең мөлкәтегеҙ булһа, унда инеү гөнаһ түгел. Алла һеҙҙең йәшерен эшегеҙҙе лә, асыҡ эшегеҙҙе лә белеп тора!\n30. Мөьмин ирҙәргә әйт: улар (хәрәмгә) күҙен йомһон, оят ерен ҡаплаһын. Улар өсөн был таҙараҡ. Ысынлап та, уларҙың ни эшләгәнен Алла белеп тора!\n31. Мөьминә ҡатындарга әйт: улар күҙен йомһон, оят ерен ҡаплаһын, күренеп торған зиннәттәренән башҡа зиннәтен күрһәтмәһен, иҙеүендәге ярыҡты бөркәнсәге менән япһын. Үҙенең иренән, атаһынан, ҡайнынан, уландарынан, иренең уландарынан, ағай-энеһенән, ағай-энеһенең уландарынан, апай-һеңлеһенең уландарынан, эргәһендәге ҡатындарҙан үҙҙәренең уң ҡулдары биләгән (ҡол) ирҙәрҙән, теләге булмаған хеҙмәтсе ирҙәрҙән, яланғас ҡатындың ни икәнен аңламаған сабыйҙарҙан башҡа кешегә зиннәттәрен күрһәтмәһен. Ниндәй зиннәте бар икәнен белдерерлек итеп аяҡтарын ҡуймаһын. Бөтәгеҙ ҙә Аллаға тәүбә ҡылығыҙ. Эй, мөьминдәр, бәлки, бәхетле булырһығыҙ!\n32. Арағыҙҙағы никахһыҙ кешеләрҙе, яҡшы ҡолдарығыҙҙы өйләндерегеҙ. Улар ярлы булһа, Алла Үҙенең йомартлығы менән байытыр. Алланың күңеле киң, Ул белә.\n33. Өйләнергә мөмкинлеге булмаған кешеләр Үҙ йомартлығы менән Алла байытҡанға ҡәҙәр түҙеп торһон. Уң ҡулығыҙ биләгән кешеләр (ирек хаҡында) яҙыу алырға теләй икән, яҡшы кеше икәнен белһәгеҙ, бирегеҙ яҙыу. Шунан Алла биргән малығыҙҙан өлөш сығарығыҙ. Сафлығын һаҡларға теләгән кәнизәктәрҙе, донъя теләгенә бирелеп, боҙоҡлоҡҡа этмәгеҙ. Кемдер уларҙы мәжбүр итә икән... мәжбүр иткәндән һуң да Алла ярлыҡаусан, шәфҡәтле бит!\n34. Беҙ асыҡ аяттар, элгәрге халыҡтарға бәйле миҫал, тәҡүәлеләргә өгөт күндерҙек.\n35. Алла — Күктәр менән Ерҙең нуры. Уның нуры мейес соҡалтаһындағы кеүек. Унда шәм яна, шәме быяла эсендә, быялаһы ынйы йондоҙо һымаҡ. Ул (шәм) мөбәрәк зәйтүн ағасынан тоҡана, ә ағасы көнсығыштыҡы ла, көнбайыштыҡы ла түгел. Уның майы ут теймәҫ борон тоҡанырға тора. Нур өҫтөнә нур! Алла Үҙ нурына теләгән кешеһенә юл күрһәтә. Кешеләргә Алла миҫалдар килтерә. Алла бөтә нәмәне белә!\n36. Алла рөхсәте менән төҙөлөп, Уның исеме\n37. сауҙа менән, алыш-биреш менән булғанда ла Алланы иҫкә алыу, намаҙ уҡыу, зәкәт биреүҙе онотмаған кешеләр. Улар йөрәге менән күҙ ҡарашы тетрәр көндән ҡурҡа\n38. эшләгән эштәренә ҡарап, Алла яҡшыраҡ бүләк бирһен, йомартлығын арттырһын өсөн. Теләгән кешеһенә Алла иҫәпһеҙ ризыҡ бирә!\n39. Ә кафырҙарҙың эше сүлдәге сағым (мираж) һымаҡ: һыуһаған кеше уны һыу тип уйлай, яҡын барһа, бөтә ҡылығы өсөн тулы хисап һораған Алланан башҡа бер нәмә лә юҡ икәнен күрә. Ысынлап та, Алланың хисабы тиҙ!\n40. Йәки диңгеҙ упҡынындағы ҡараңғылыҡ шикелле: уны тулҡын ҡаплай, тулҡын өҫтөнә тулҡын, уның өҫтөндә болот. Ҡат-ҡат ҡараңғылыҡ. Ҡулын сығарһа, ҡулы саҡ күренә. Алла нур бирмәгән кешегә нур булмаҫ!\n41. Күктәрҙәге һәм Ерҙәге бөтә йән эйәһенең, саф-саф булып осҡан ҡоштарҙың Аллаға тәсбих әйткәнен күрмәйһеңме ни? Һәр береһе үҙ (намаҙын) салауатын, үҙ тәсбихен белә. Ә Алла уларҙың ни эшләгәнен белә!\n42. Күктәргә лә һәм Ергә лә Алла — батша! Бөтәһе лә Аллаға ҡайта.\n43. Алланың болоттарҙы ҡыуып, бергә йыйып, ҡара болотҡа әйләндергәнен күрмәйһеңме ни? Болот эсенән ҡойоп ямғыр яуғанын күрәһең. Ул Күктән тау төшөрөп, борсаҡ яуҙыра ла, теләгән нәмәһен һуҡтыра, теләгән нәмәһен ҡотҡара. Уның йәшен сатҡыһы күҙ нурын ала яҙа.\n44. Алла көн менән төндө алмаш-тилмәш әйләндерел тора. Ысынлап та, күҙе күргән кешегә бында ғибрәт бар.\n45.\tАлла бөтә йән эйәһен һыуҙан яралтҡан. Уларҙың ҡайһы береһе ҡорһағы менән шыуып йөрөй, ҡайһыһы ике аяҡлап, ҡайһыһы дүрт аяҡлап атлап йөрөй. Алла ни теләһә, шуны яралта ала. Ысынлап та, Алла бөтә нәмәгә ҡөҙрәтле!\n46.\tБеҙ асыҡ аяттар күндерҙек. Теләгән кешеһен Алла хаҡ юлға төшөрә.\n47. Улар: “Беҙ Алла менән Уның рәсүленә иман килтерҙек, уларға буйһонабыҙ!” — тиҙәр. Шунан ҡайһы берәүҙәре йөҙ бора. Былары мөьмин түгел.\n48. Хөкөм өсөн Алла менән Уның рәсүленә саҡырғанда, уларҙың ҡайһылары быға ҡаршы сыға.\n49.\tУлар яғында хаҡлыҡ булһа, Уның ҡаршыһына баш эйеп килмәҫтәр ине.\n50.\tУларҙың күңелендә сир бармы, йә улар шиккә төшкәнме, йә Алла менән Уның рәсүле ҡыҫырыҡлар тип ҡурҡамы? Юҡ, улар үҙҙәре залимдар!\n51. Ә бит Алла менән Уның рәсүленә хөкөмгә саҡырғанда, мөьминдәрҙең әйткән һүҙе: “Беҙ ишеттек тә буйһонабыҙ!” — тигән һүҙ була. Былар — бәхетле!\n52. Алла менән Уның рәсүленә буйһонған, Алланан ҡурҡҡан, тәҡүәле булған кеше уңышҡа иреште.\n53. Улар Алла исеме менән тип, Алла бойорһа, мотлаҡ (яуға) сығырға иң көслө ант менән ант итте. Әйт: “Ант итмәгеҙ! Яҡшылыҡ менән буйһоноу (кәрәк). һеҙҙең ни эшләгәнде Алла белә!” — тиең.\n54. Әйт: “Аллаға итәғәт ҡылығыҙ, рәсүлгә буйһоноғоҙ! Йөҙ сөйөрәһегеҙ икән, уға — үҙ йөгө, һеҙгә — үҙ йөгөгөҙ. Уға буйһоноғоҙ, хаҡ юлдан барырһығыҙ. Рәсүлдең бурысы — асыҡ итеп еткереү генә,” — тиең.\n55. Иман килтереп, изге эштәр эшләгән кешеләргә Алла, элгәрге ҡәбиләләрҙе ҡалдырған кеүек, Ер йөҙөндә ҡалдырырға, улар өсөн Үҙе һайлаған динде нығытырға, күргән хәүефтән һуң именлек бирергә вәғәҙә итте. Улар һис бер тиңдәш ҡушмай, Миңә генә ғибәҙәт ҡылыр. Шунан һуң да кемдер кафыр булһа, ул аҙғын!\n56. Намаҙ уҡығыҙ, зәкәт бирегеҙ, рәсүлгә буйһоноғоҙ. Бәлки, рәхмәтле булырһығыҙ!\n57. Кафырҙар Ер йөҙөндә ниҙелер хәлһеҙләндерер тип уйлама. Уларҙың барыр ере — тамуҡ! Унда ҡайтыу бик насар нәмә!\n58. Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Ҡулығыҙ биләгән һәм балиғ булмаған кешеләр һеҙҙең янға керер өсөн һеҙҙән өс тапҡыр рөхсәт һораһын: иртәнге намаҙ алдынан, төшкә яҡын кейемегеҙҙе сискәндә, аҡшам намаҙынан һуң, ошо өс ваҡыт — һеҙҙең яланғас сағығыҙ. Шул ваҡыттарҙан һуң бер-берегеҙгә кереп йөрөү һеҙгә лә, уларға ла гөнаһ булмаҫ. Үҙенең аяттарын Алла һеҙгә шулай тип аңлата. Алла белә, Ул хикмәтле!\n59. Балаларығыҙ балиғ булғас, әүәлгеләр һораған кеүек, улар ҙа рөхсәт һораһын. Үҙенең аяттарын Алла һеҙгә шулай аңлата. Алла белә, Ул хикмәтле!\n60. Ә иргә сығыуҙан өмөт өҙгән ҡарт әбейҙәр зиннәте менән маҡтанмай, бөркәнгән кейемен сисһә лә, гөнаһ юҡ. Уларҙың тотанаҡлығы үҙҙәре өсөн яҡшы. Алла ишетеп, белеп тора.\n61. Һуҡыр, аҡһаҡ, ауырыу кешеләргә лә, үҙегеҙгә лә үҙ өйөгөҙҙә, атайығыҙҙың, әсәйегеҙҙең, ағай-энегеҙҙең, апай-һеңлегеҙҙең, атайығыҙ һәм әсәйегеҙ яғынан туған тейеш кешеләрҙең йәки ҡулығыҙҙа асҡысы булған кешенең, дуҫығыҙҙың өйөндә бергә йәки айырым ултырып ашауҙан гөнаһ юҡ. Кеше өйөнә ингәндә бер-берегеҙҙе Алла ҡушҡан мөбәрәк, яҡшы сәләм менән сәләмләгеҙ. Аяттарын Алла һеҙгә шулай аңлата. Бәлки, аҡылға алырһығыҙ!\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Ән-Нур_сүрәһе&oldid=494219"\nThis page was last edited on 12 December 2016, at 11:49.


20 Декабрь 2018, 12:01\nӨФӨ, 2018 йыл, 20 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. 2019 йылда уҡыусылар берҙәм дәүләт имтиханын һәм төп дәүләт имтиханын яңы ҡағиҙәләр буйынса тапшыра: Росборнадзор дәүләт йомғаҡлау аттестацияһын үткәреүҙең яңы тәртибен раҫланы.\nУн беренселәр өсөн иң мөһим үҙгәреш - математика буйынса имтиханда. Әгәр уҙған йылдарҙа сығарылыш уҡыусылары был фәнде база һәм профилле кимәлдәрҙә тапшыра алһа, хәҙер улар берәүҙе генә һайларға тейеш. Шуның менән бергә математиканан берҙәм дәүләт имтиханында насар билдә алған осраҡта һынауҙы резерв көндәрҙә ҡабаттан биреү өсөн алдан һайланған кимәлде үҙгәртергә мөмкин.\nТеги:рособрнадзорберҙәм дәүләт имтиханытөп дәүләт имтиханы