1924 йылдың 1 авгусында беренсе дөйөм союз Ҡыҙыл Байраҡ о рдены булдырыла. Уға тиклем Ҡыҙыл Армия яугирҙарының хәрби ҡаҙаныштары билдәһе булып РСФСР - ҙың Ҡыҙыл Байраҡ\nОрден менән бергә наградланыусы ВЦИК - тан айырым грамота\nһәм түбәндәге һүҙҙәр яҙылған памятка ала: "Күкрәгендә был юғары пролетар билдәне йөрөтөүсе үҙе кеүектәр араһынан иң лайыҡлыһы булараҡ, халыҡ ихтыяры буйынса һайланыуын белергә тейеш".\nУлар араһында "иң лайыҡлы һәм яҡшылары" кемдәр һуң Ҡыҙыл Байраҡ ордены 1918 йылдың 16 сентябрендә, Граждандар һ уғышы йылдарында барлыҡҡа килә.\nБеренсе булып Ҡыҙыл Байраҡ ордены 1918 йылдың 28 сентябрендә Урал партизандарының данлыҡлы командармы Василий Константинович Блюхерға тапшырыла. Уның батырлығы У рал партизандарының 1918 йылда аҡгвардеецтар тылы, шул иҫәптән башҡорт ере аша үткән легендар 1500 километрлыҡ походына бәйле.\nБелореттағы һәйкәл дә Блюхер хаҡында хәтергә төшөрә, беҙҙең ҡала һәм ҡасабаларҙа уның исемен йөрөтөүсе урамдар\nГраждандар һуғышы осоронда дүрт ҡыйыу хәрби начальник РСФСР - ҙың Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән наградлана, улар араһында Сергей Сергеевич Вострецовты ла әйтергә кәрәк. Ул Борай районының Казанцев, бөгөнгө Вострецов ауылында тыуа, Ө фө тимер юл оҫтаханаһында эшләй. Беренсе донъя һуғышында пра порщик Вострецов үҙенең батырлығы өсөн өс Георгиев тәреһе менән бүләкләнә. Әммә уның таланты тулыһынса\nГраждандар һуғышы ваҡытында асыла.\nКомбриг Муса Лут улы Мортазин өс тапҡыр Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән наградлана. Ғөмүмән алғанда, Граждандар һуғышы\nваҡытында бөтәһе 15 меңгә яҡын кеше был наградаға лайыҡ була.\nБөйөк Ватан һуғышында 1924 йылдың 1 авгусында булдырылған яңы Ҡыҙыл байраҡ ордены юғары наградаларҙан һанала.\nҠаһарманлыҡтары, үҙ йәндәрен аямауҙары һәм ғәскәргә оҫта етәкселек итеүҙәре өсөн һуғыш ваҡытында был орден менән\nйөҙәрләгән мең яугир наградлана.\nБында тағы ла беҙҙең яҡташыбыҙ, сығышы менән Архангель районынан булған авиация маршалы, Советтар Союзы Геройы Иван Иванович Пстыго тураһында әйтеп китмәү мөмкин түгел. Ул ете (!) тапҡыр Ҡыҙыл Байраҡ орденына лайыҡ була.


Башҡортостанда һайлауҙа һайлаусыларҙың 80% самаһы ҡатнашты // Сәйәсәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда һайлауҙа һайлаусыларҙың 80% самаһы ҡатнашты\n14:43, 15 марта 2010 Сәйәсәт\n— 14 мартта үткән һайлауҙа Башҡортостан һайлаусыларының 79,25 проценты ҡатнашты, — тип хәбәр итте бөгөн БР Үҙәк һайлау комиссияһында үткән матбуғат конференцияһында уның рәйесе Рәмил Мәзитов. — Һайлаусылар исемлегендә 200 меңдән ашыу кеше булды. Яҡынса мәғлүмәттәргә ҡарағанда, тауыш биреүҙә 159 мең 828 һайлаусы ҡатнашты.\nУнан алда, Берҙәм тауыш биреү көнөндә, республиканың 33 ҡала һәм районында 60 һайлау кампанияһы үтте. Шул иҫәптән өс — Төньяҡ (33-сө), Көньяҡ (49-сы) һәм Мәләүез (50-се) бер мандатлы һайлау округы буйынса БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттарын өҫтәмә һайлау, шулай уҡ муниципаль берәмектәр Советтары депутаттарын өҫтәп һайлау үткәрелде. Һайлау бөтә 73 округта үтте, 73 депутат һайланды.\n— Һайлауҙа конкуренция кимәле юғары булды, — тип билдәләне Рәмил Мәзитов. — Бер урынға ике-өс кандидат дәғүә итте. Ә 33-сө Төньяҡ округында бер БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты мандатына өс кандидат дәғүә итте, 49-сы Көньяҡ һәм 50-се Мәләүез — дүртәр кандидат.\nБерҙәм тауыш биреү көнөндә Башҡортостанда 433 участка һайлау комиссияһы эшләне, уларҙың составына, сәйәси партиялар вәкилдәрен индереп, 2,5 мең самаһы кеше йәлеп ителде. «Берҙәм Рәсәй» участка комиссияларына – 403 кеше, КПРФ – 214, ЛДПР – 166, «Ғәҙел Рәсәй» 214 кеше ебәрҙе.\n— Тауыш биреү көнө тәртип боҙоуҙарһыҙ, ялыу һәм мөрәжәғәттәрһеҙ үтте, — тип хәбәр итте Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе. — Депутаттар һайлау федераль һәм республика закондарына ярашлы үткәрелде.\nРәмил Мәзитов һайлауҙарҙы мәғлүмәти тәьмин итеүҙең юғары профессиональ кимәлен билдәләне.


Башҡортостанда һуңғы 80 йылда тәүге тапҡыр көслө ҡар яуыуы ихтимал | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\n03 марта 2016 — 16:17\nӨфөнөң коммуналь хеҙмәттәре тулы әҙерлеккә килтерелгән. Кәрәк булған осраҡта өҫтәмә көстәр ҙә йәлеп ителәсәк. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Мәскәүҙә генә норманан байтаҡҡа күберәк ҡар яуҙы. Ошо сәбәпле автомобиль хәрәкәте ҡатмарлашты. Аэропорттарҙа йәҙләгән рейс кисектерелде. Был хәл беҙҙең республикала ла ҡабатланыуы ихтимал.


Башҡортостанда апрелдең тәүге көндәре ҡарлы һәм һалҡын буласаҡ // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда апрелдең тәүге көндәре ҡарлы һәм һалҡын буласаҡ\n12:23, 1 апреля 2011 Йәмғиәт\nМарт айы Башҡортостанға оҙаҡ көтөлгән йылылыҡ килтермәне. Апрель башы ла республикала күберәк көҙҙө хәтерләтә. Гисметео мәғлүмәте буйынса, яңы башланған айҙың тәүге көндәре һалҡын торасаҡ. Төнгө ваҡытта республика буйынса һауа температураһы минус һигеҙ-туғыҙ градус тәшкил итәсәк. Көндөҙ нуль тирәһе буласаҡ.\nАлдағы көндәрҙә бер аҙ ҡар яуыуы көтөлә.


Хеҙмәткәрҙең яҡшыһы — һау-сәләмәт булғаны » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке официальный сайт\nБашҡортостан гәзите » Социаль мәсьәлә » Хеҙмәткәрҙең яҡшыһы — һау-сәләмәт булғаны\nХеҙмәткәрҙең яҡшыһы — һау-сәләмәт булғаны 04.09.2015 // Социаль мәсьәлә\nҺуңғы йылдарҙа илебеҙҙә йоғошло булмаған сирҙәр менән яфаланыусылар арта. Рәсми мәғлүмәттәрҙән күренеүенсә, ауырыуҙарҙың дүрт төркөмөнә (йөрәк-ҡан тамырҙары патологияһы, онкология, шәкәр диабеты, тын алыу органдары сирҙәре) үлем осраҡтарының 80 проценты тура килә. Нисек кенә булмаһын, табиптар әйтеүенсә, сирҙәрҙең барыһы ла кешенең йәшәү рәүешенә бәйле. Ҡыҙғаныс, был үкенесле үлем осраҡтарының күбеһен иҫкәртергә, кеше ғүмерҙәрен ҡурсалап ҡалырға мөмкин булыр ине лә, әгәр ҙә... Тик әлегә беребеҙ ҙә, эш биреүсе лә сәләмәтлекте һаҡлауҙың үҙ ҡулыбыҙҙа икәнлеген аңлап етмәй, аңлаған хәлдә лә вайымһыҙлыҡтан арына алмай, ғөмүмән, һаулыҡҡа иғтибар түбән кимәлдә.\nБелеүебеҙсә, “Рәсәй Федерацияһында граждандарҙың сәләмәтлеген һаҡлау нигеҙҙәре тураһында”ғы Закондың ҡабул ителеүе менән был мөһим төшөнсәгә ҡараш үҙгәреш кисерҙе. Мәҫәлән, иҫкәртеү медицинала төп йүнәлештәрҙең береһе тип танылды, оҙайлы бәхәстәрҙән һуң һаулыҡ һаҡлау даирәһендә граждандың бурыстары нығытылды. Хатта эш биреүселәр ҙә “өлөшһөҙ” ҡалманы: улар хәҙер власть һәм медицина ойошмалары менән бер рәттән, сирҙәрҙе иҫкәртеү буйынса хоҡуҡи мөнәсәбәттәр субъекттары булып тора. Ғәҙәттә, табыш алыуҙы ғына күҙ уңында тотҡан, кадрҙарға әллә ни ҡытлыҡ кисермәгән эш биреүсенең иғтибарын хеҙмәткәрҙәренең һаулығын һаҡлауға йүнәлтеү еңел булмаҫ кеүек. Бәлки, эш биреүсене дәртләндереү саралары, беҙ белмәгән ҡыҙыҡһындырыу юлдары барҙыр? Ғөмүмән, эшсе һәм эш биреүсене бер маҡсатҡа ылыҡтырыу, туплау өсөн өҫтәмә шарттар, законға үҙгәрештәр индереү кәрәклеге көн кеүек асыҡ. Рәсәйҙең Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә МЫРҘАБАЕВАҒА тап ошо мәсьәләгә аныҡлыҡ индереүен һорап мөрәжәғәт иттек тә инде.\n— Һеҙҙеңсә, ни өсөн эш биреүсе ҡул аҫтында эшләгән һәр кемдең сәләмәтлеге өсөн яуаплылыҡ тойорға тейеш? Әгәр ҙә депутаттар шулай уйлай икән, тимәк, тәү сиратта хеҙмәт һәм һалым ҡанундарына ла үҙгәрештәр индерергә, Мотлаҡ медицина страховкаһы, социаль страховка һәм өҫтәмә дарыуҙар менән тәьмин итеү системалары ла бурыстарын яңынан барларға тейеш булып сыға түгелме?\n— Тап шулай. Рәсәй Федерацияһының Граждандар кодексында барыбыҙға ла билдәле бер норма бар: әгәр ҙә страховка осрағы страховкаланыусының уҫал уйы, ғәйебе һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килһә, страховкалаусы ойошма түләүҙәрҙән азат ителә. Медицинала ла хәлдең ошоға ярашлы үҙгәреүе мөмкин. Әгәр ҙә ауырыу эсә, тарта, табиптың күрһәтмәләрен үтәмәй, шул сәбәпле сирен аҙҙырыуға булышлыҡ итә икән (тимәк, медицина ярҙамына сығым да артҡандан-арта тигән һүҙ), ни өсөн дәүләт был сығымдарҙы тулыһынса ҡапларға тейеш?\nБеҙҙеңсә, сәләмәт тормошто үҙ иткән, ваҡытында (өс йылға бер) диспансерлаштырыу үткән граждандарға Хеҙмәт кодексында ниндәйҙер преференциялар булдырыу (мәҫәлән, өҫтәмә ял көндәре биреү) маҡсатҡа ярашлы булыр ине. Мотлаҡ медицина страховкаһын да үҙгәрештәр көтә. Һүҙ Дәүләт гарантиялары программаһында өҫтәмә шарттар булдырыу тураһында бара. Һаулығын ҡайғыртҡан граждандарға түләүһеҙ медицина ярҙамы күләмен арттырыуҙы күҙ уңында тотабыҙ. Киреһенсә, әгәр ҙә экспертиза сир менән граждандың ҡылығы, тәртибе араһында тығыҙ бәйләнеш булыуын асыҡлаһа (дауанан баш тартһа, врач кәңәшен тотмаһа, алкоголь йә тәмәке менән мауығыуын дауам итһә һ.б), ваҡытлыса эшкә яраҡһыҙлыҡ ҡағыҙының (“больничный”ҙың) тулыһынса түләнмәүе ихтимал.\n— Ә эш биреүселәрҙе һөйөндөргән йәки көйөндөргән яңылыҡтар бармы?\n— Һалым кодексына ошондай мөһим үҙгәрештәрҙе индереүҙең ике яҡ өсөн дә отошло буласағы бәхәсһеҙ: хеҙмәткәрҙәрҙең сәләмәтлеген нығытыуға тотонолған сумманы табышҡа һалынған һалым иҫәбенән алып ташлау, предприятиела спорт залдары, сәләмәтлек пункттары булдырған ойошмалар өсөн льготалар булдырыу, һалымды кәметеү һ.б.\nХеҙмәт кодексына эш биреүсенең медицина ойошмаларына иҫкәртеү сараларын үткәреү буйынса бурыстарын аныҡлаған положениеларҙы индереү көн талабына әүерелде. Ҡайһы саҡта медицина хеҙмәткәрҙәренә диспансерлаштырыуҙы үткәреү өсөн коллектив ағзалары исемлеген ойошма етәкселегенән ялынып-үтенеп һорап алырға тура килә. Эшсәндәренең сәләмәтлеген һаҡлау буйынса бурыстарын үтәмәгән етәкселәргә ҡарата яуаплылыҡты арттырыу үтә мөһим бөгөн.\nХалыҡты һаҡлау буйынса башҡарылған социаль-иҡтисади сараларҙың әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Әгәр ҙә ошо тәңгәлдә һөҙөмтәле эшләһәк, илдә демографик хәлдең яҡшырыуына, үлем кимәле кәмеүенә, инвалидлыҡ буйынса ваҡытынан алда хаҡлы ялға сығыу осраҡтарының аҙайыуына мотлаҡ өлгәшәсәкбеҙ. Тимәк, ауырыуҙарҙы һәм хеҙмәткә яраҡһыҙ граждандарҙы һауыҡтырыуға киткән сығымдар кәмеү менән бергә хеҙмәткә һәләтле кешеләр һаны артыу иҫәбенә бюджетҡа инәсәк керем дә арта тигән һүҙ.\nҒөмүмән, сәләмәт тормошто үҙ иткән кешене илдең иҡтисади үҫешенә лайыҡлы өлөш индереүсе тип ҡарарға кәрәк.\n— Беҙ барыбыҙ ҙа һаулыҡтың ысын мәғәнәһендә ҙур ҡиммәт икәнлеген аңлайбыҙ. Мәғлүмәтлебеҙ, аңлыбыҙ, белемлебеҙ... Әммә һаулыҡҡа зыян килтереүсе алама ғәҙәттәрҙән арынырға, сирләү ихтималлығын кәметергә, дөрөҫ туҡланырға, күберәк хәрәкәтләнергә ғәҙәтләнмәгәнбеҙ. Бәлки, “Тартма!”, “Эсмә!” тигән кеүек тыйыуҙар, уларға ҡаршы көрәш урынына дәртләндереү, ҡыҙыҡтырыу механизмдарын ҡулланыу хәйерлерәктер?\n— Беҙҙең төп хата сәләмәт тормош сәйәсәтен алып барыуҙы Һаулыҡ һаҡлау министрлығына ғына ҡайтарып ҡалдырыуҙа. Ә бит башҡа илдәрҙә был бурысты предприятиелар һәм етәкселәр бүлешеп хәл итә. Уйлап ҡарағыҙ, кеше эш урынында ғүмеренең өстән бер өлөшөн уҙғара. Эш шарттарын яҡшыртыуға, төрлө дәртләндереү сараларына аҡса йүнәлтеү хеҙмәткәрҙәрҙең кәйефенә, һаулығына, коллективтағы психологик мөхиткә һис һүҙһеҙ ыңғай тәьҫир итәсәк. Мәҫәлән, спорт сараларында ҡатнашҡандарҙы грамота, диплом менән бүләкләү, өҫтәүенә йыл буйына бер тапҡыр ҙа ауырымағандарға ял көндәре биреү, спорт менән шөғөлләнеүселәр өсөн ҡыҫҡартылған эш көнө тәҡдим итеү, бүләк сертификаттары, премия тапшырыу ғәҙәткә инһә, насар булыр инеме?\nМиҫалға бер нисә сит ил предприятиеһындағы дәртләндереү сараларының ниндәй көтөлмәгән һөҙөмтәләргә килтереүен әйтеп үтәйем. Германиялағы бер фармацевтика компанияһы физик әүҙемлекте арттырған, насар ғәҙәттәрҙән баш тартҡан хеҙмәткәрҙәргә 100 доллар күләмендә премия биреп, сәләмәтлек программаһында ҡатнашыусылар һанын алты тапҡырға арттырыуға өлгәшкән. Ә АҠШ-тағы “Квакер Оутс” сауҙа предприятиеһы диспансерлаштырыу үткән, тәмәке тартыу, алкоголь менән мауығыуҙы спорт менән шөғөлләнеүгә алмаштырған эшселәрен 600 доллар менән бүләкләүҙе ғәҙәткә индерә. Шулай итеп, хеҙмәткәрҙәрҙең 80 процентының сәләмәт тормошто һайлауы һөҙөмтәһендә медицина ярҙамына тотонолған йыллыҡ сығымды 2 миллион долларға кәметәләр. “Сәләмәт шәхестән — сәләмәт компанияға” тип аталған өс йыллыҡ программаны тормошҡа ашырған сауҙа предприятиеһы (АҠШ) аңлатыу эшенән тыш, физкультура менән шөғөлләнеү өсөн уңайлы шарттар тыуҙырыу, туҡланыуҙы дөрөҫ ойоштороу һәм ирекле медицина страховкаһы программаһы буйынса өҫтәмә шарттар булдырыу һөҙөмтәһендә ауырыуҙар һанын кәметеүгә, хеҙмәткәрҙәрҙең яртыһынан күбеһендә холестерин кимәлен, ҡан баҫымын түбәнәйтеүгә өлгәшә.\nСит ил предприятиеларының тәжрибәһен өйрәнгәндән һуң шундай һығымтаға килдек: эшселәрҙең һаулығына ҙур ҡиммәт тип ҡарау, иғтибар күрһәтеү, хатта артыҡ ҙур булмаған бүләктәр ҙә хеҙмәткәрҙәрҙең һауыҡтырыу программаларында ҡатнашыу кимәлен күтәрә ала. Дәртләндереү механизмдарын ҡулланыуҙың отошло яҡтары байтаҡ: төплө уйланылған һауыҡтырыу сараһына тотош коллективты ылыҡтырыу һәм күптәрҙе сәләмәтлектәренә бөтөнләй башҡа күҙлектән ҡарарға мәжбүр итеү һ.б.\n“Кемдең санаһына ултырһаң, шуның йырын йырлайһың” тигәндәй, ойошманың яңы ағзалары ла ошо сәләмәтлек ағымына ҡушыласаҡ. Әлбиттә, бөтә дәртләндереү сараларының да тәьҫирле булмауы ихтимал (мәҫәлән, тәмәкесенең программа тамамланыу менән яңынан көйрәтә башлауы, ҡайһы берәүҙәрҙең “больничный” алмау өсөн ауырыған көйгә эшкә килеүе бар). Үҙ хеҙмәткәренең һаулығын даими хәстәрләгән эш биреүсене Хөкүмәт гранттары менән бүләкләү һаулыҡ һаҡлауҙа ҙур этәргес булыр ине. Һалым түләүҙә льготалар ҡаралыуы, һис шикһеҙ, етәкселәрҙе компания файҙаһына, хеҙмәткәрҙәрҙең һаулығы хаҡына бирелеп эшләргә мәжбүр итәсәк. Ә бынан барыбыҙ ҙа отасаҡбыҙ ғына.\n— Ҡайһы берәүҙәр совет осоронда ябай халыҡ өсөн тыуҙырылған уңайлыҡтарҙы, ҡаҙаныштарҙы ер менән тигеҙләргә уйлап, аяуһыҙ тәнҡит утына алһа ла, ниәт тормошҡа ашманы. Юҡҡа сығарылған ҡиммәттәр кире ҡайтарыла, тергеҙелә бөгөн. Үткән быуатта тәрән тамыр ебәргән медицина тикшеренеүҙәре, диспансерлаштырыу, шифаханалар системаһы яңынан баш ҡалҡыта башланы булһа кәрәк...\n— Илдең баҙар иҡтисадына күсеү шарттарында хеҙмәт хоҡуҡтары алдына яңы бурыстар килеп баҫты. Шул иҫәптән хеҙмәткәрҙәрҙең һаулығын һаҡлауҙа ла. Һеҙ һанап үткән медицина йүнәлештәрендә, ысынлап та, эш элекке кеүек ҙур күләмдә башҡарылмай. Медицина тикшеренеүҙәрен үтергә тейешле эшселәр категорияһы билдәләнмәүе — төп етешһеҙлектәрҙең береһе. Ҡоролоштар алмашыныу дәүерендә юҡҡа сығарылған диспансерлаштырыуҙың “Һаулыҡ” милли проектына ярашлы тормошҡа ашырыла башлауы һөйөнөслө.\nРәсәй Хөкүмәтенең шифахана-курорттарға путевка бүлеү тәртибен яйға һалған 2001 йылғы ҡарарына ярашлы, хеҙмәткәр һәм эш биреүсе мөнәсәбәттәре ғәҙел көйләнеп килде. Профсоюз һәм башҡа ойошма вәкилдәренән төҙөлгән махсус комиссия мөһим эште иғтибар үҙәгендә тотто. Был нормалар ғәмәлдән сығарылһа ла, хәҙер шифаханаларҙа ял итеүгә аҡса бүлеү мөмкинлеген биргән ҡатмарлы механизм законда нығытылды. Әгәр элек социаль ярҙамдың күп төрҙәре (шул иҫәптән медицинала) эш биреүсе тарафынан бүленһә, хәҙер хәл бөтөнләй башҡаса. Диспансерлаштырыуҙа ла эш биреүсе хәҙер ҡатнашмай. Әммә ул медицина тикшеренеүҙәре үтеү өсөн мотлаҡ шарттар тыуҙырырға һәм эштән һәр кемде бер ниндәй ҡаршылыҡһыҙ ебәрергә бурыслы. Хеҙмәткәр һәм етәкселек араһындағы мөнәсәбәтте хоҡуҡи көйләү йәһәтенән башҡараһы бурыстар байтаҡ әле.\n– Төбәктәрҙә сәләмәт тормошто пропагандалауға, сирҙәрҙе иҫкәртеүгә йүнәлтелгән әллә күпме ҡанундар, норматив хоҡуҡи акттар ҡабул ителә. Әммә һаман да йыш ауырыйбыҙ, ваҡытынан иртә ғүмерҙәре өҙөлгән яҡындарыбыҙҙы юғалтыуҙан өҙгөләнәбеҙ... Тәжрибәле табип булараҡ, уҡыусыларға ниндәй кәңәш бирер инегеҙ?\n– Әйтеүемсә, иҫкәртеү сараларынан тыш, хеҙмәткәрҙәр өсөн адреслы иҡтисади стимулдар булдырыу өҫтөндә ныҡ эшләргә кәрәк. Әммә шуны онотмайыҡ: Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәренән күренеүенсә, кешенең сәләмәтлеген һәм ғүмер оҙайлығын бары 10 процентҡа ғына һаулыҡ һаҡлау торошо, медицина ярҙамы сифаты билдәләй. 20 проценты тирә-яҡ мөхит, тәбиғәт факторҙарына бәйле. Һаулығыбыҙға барыһынан да элек (60 процентҡа тиклем) нисек йәшәүебеҙ, ҡылыҡ-фиғелебеҙ, тормош шарттары тәьҫир итә. Тимәк, сәләмәтлеккә зыян килтермәй йәшәргә өйрәнергә кәрәк.


Быйыл Башҡортостанда 1 мең километр оҙонлоҡта юлдар төҙөкләндереләсәк\nРеспублика Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов ошо туралағы ҡарарға ҡул ҡуйҙы. Исемлектә төбәк, район-ара һәм урындағы юлдар күрһәтелгән. Былтырғы менән сағыштырғанда, тәртипкә килтереләсәк юлдар 150 саҡрымға оҙонораҡ.\nБыйыл «кисектереп түләү» тәртибен ҡулланыу күҙаллана. Йәғни, инвестор башта юлдарҙы үҙ иҫәбенә төҙөкләндерә, артабан аҡсаны дәүләт өләшләтә түләй. 2016 йылда ошондай алым буйынса 126 километр юл ремонтланған, тип хәбәр итә Республика Юл хужалығы һәм транспорт буйынса дәүләт комитеты. Әйткәндәй, быйыл тәртипкә килтерелергә тейешле юлдар исемлеге менән Хөкүмәт сайтында танышырға була.


Бер нисә сәғәт элек Өфөлә «Нефаз» пассажир автобусы Юғары Суд ҡаршыһындағы бетон бағанаға төкөнө\n31 се маршрут буйынса хәрәкәт итеүсе транспорт сараһы ҡапыл үҙ һыҙатынан сығып «Рено Дастер» автомобиленә бәрелә, уны тротуарға һөйрәп сығара һәм бетон бағанаға ҡуша ҡыҫа. Автомобиль водителенә ашығыс ярҙам килгәнсе үк ваҡиға шаһиттары ярҙам итеп өлгөрә.\n«Рено» машинаһында ултырыусы пассажир һәм автобус водителе зыян күрҙе. Табиптар уларҙың хәлен уртаса ауырлыҡта тип баһалай. Йәрәхәтләнеүселе 22-се дауаханаға оҙатылды. Водитель әйтеүенсә, юлда китеп барышлай уның ҡапыл күҙ алды ҡаранғыланып, иҫке юғалтҡан. Бағанаға бәрелгәс кенә аңыма килдем тип аңлатма бирҙе йәмәғәт транспорты менән идара итеүсе. «Нефаз»да был ваҡытта бер нисә пассажир ғына була. Төптә, салонда ултырғанға күрә, улар ҡурҡырға ла өлгөрмәй ҡала.


Белгән беләкле, оло теләкле\n4 Май , 10:50\n“Салауат һыу каналы”нда Бөтә донъя хеҙмәт һағы көнө уңайынан конкурс уҙҙы.\nИң башта предприятиеның хеҙмәт һағы, сәнәғәт һәм экологик хәүефһеҙлек хеҙмәтенең эшмәкәрлегенә байҡау яһалды. Унда билдәләүенсә, былтыр инженер-техник хеҙмәткрәҙәрҙән - 158, эшсе һөнәр эйәләренән 228 кеше хеҙмәт һағы буйынса белемен камиллаштырған. Предприятие хеҙмәткәрҙәре даими рәүештә медицина тикшереүе үтә. Хеҙмәт белгестәре төрлө семинарҙарҙа, һөнәри конкурстарҙа актив ҡатнаша. Хеҙмәт начальнигы Елена Тучкина 2021 йылда хеҙмәт һағы буйынса иң яҡшы белгес тип билдәләнә, шулай уҡ Юрий Волков, Анна Сосновская иң яҡшы белгестәр иҫәбендә. “Салауат һыу каналы” 2021 йылда “Рәсәйҙең юғары социаль һөҙөмтәлелек ойошмаһы” Бөтә Рәсәй конкурсының төбәк этабында “Производство өлкәһендә производство йәрәхәтләнеүен һәм һөнәри ауырыуҙарҙы кәметеү” номинацияһында почетлы 1-се урынға лайыҡ булған.\nҺуңынан конкурс программаһы башланды. Ярышта 5 команда: һыу менән тәьмин итеү цехы, автотрактор техникаһын файҙаланыу һәм ремонтлау участогы, лаборатория, һыу бүлеү цехы, электр ҡоролмаларын файҙаланыу һәм ремонтлау участогы вәкилдәре ҡатнашты. Улар өсөн бәйгенең төрлө этаптары әҙерләнгәйне, командалар теоретик һәм практик белемдәрен, шул уҡ ваҡытта берҙәмлектәрен күрһәтә алды.\n- 28 апрелдә бөтә ил буйынса Хеҙмәт һағы көнө билдәләнә. Ошо уңайҙан беҙҙең предприятиела ун йылдан ашыу ошо конкурс уҙғарыла. Унда һәр ваҡыт төрлө цехтарҙан структур бүлексәләр ҡатнаша. Командаға начальник йә мастер һәм ике хеҙмәткәр инә. Конкурста теория ла, практика ла һәм еңел формала имтихан һорауҙары ла ҡулланыла. Конкурс һөҙөмтәһендә барыһы ла дипломдар менән бүләкләнә, - тип һөйләй предприятиеның хеҙмәт һағы хеҙмәте начальнигы Елена Тучкина.\nЖюри бәйгегә йомғаҡ яһаған арала лаборатория командаһы капитаны менән аралашып алдыҡ.\n- Беҙ ҡыҙҙар менән яҡшы итеп әҙерләндек, бөтә һорауҙарға ла дөрөҫ яуап бирергә тырыштыҡ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, махсус эш кейемен кейеүҙә беҙҙең тәжрибә юҡ. Командалағы лаборант-микробиолог Екатерина Столярова һәм йәш лобарант Юлия Домрычева бәйгегә етди яуапылылыҡ менән ҡараны, - тип билдәләй лабораторияның инженер-химигы Татьяна Молчанова.\nҺуңынан конкурсҡа һөҙөмтә яһалды, еңеүселәрҙең исеме аталды һәм тап лаборотория командаһы еңеү яуланы. Икенсе урынға һыу бүлеү цехы, өсөнсө урынға һыу менән тәьмин итеү цехы сыҡты. Йыйған мәрәйҙәр иҫәбе буйынса дүртенсе урында - автотрактор техникаһын файҙаланыу һәм ремонтлау участогы, бишенсе урында - электр ҡорамалдарын файҙаланыу һәм ремонтлау участогы.


Икегә бүленгән тормош\n4 Май 2020, 22:20\nИнеп хәл белгәнегеҙ ҙур өсөн рәхмәт!\nҺуңғы ваҡыттарҙа Ғүмәр Бәхтиәр улы ауыр уйҙарға йыш бирелә. Үткән ғүмерен иҫенә төшөрә лә "эх" тип үкенеп ҡуя. Юҡ, зарланырлыҡ йәшәмәне ул. Шәп үтте ғүмер! Тик бына хәтирәләргә бирелгән һайын шул саҡтар һағындырып, күңелен болоҡһота. Эх, бар ине шул донъяһын теттереп, һәр береһенә, шулайт, былайт, тип әмер биреп кенә йәшәгән ваҡыттар.\nАллаға шөкөр, хәҙерге тормошона ла ҡайғырмай ул. Хөкөмәткә рәхмәт, түрә булғандарҙың ҡәҙерен белә, пенсияһы ла ҙур. Бөгөн көнө-төнө бил бөгөп эшләгәндәрҙән күберәк тә ала әле. Ана, быйыл ғына уҡытыу эшенә тотонған килене көнө-төнө мәктәптән ҡайтып инә белмәй. Ҡайтҡас та ҡағыҙҙарға күмелеп ултыра. Ә алған эш хаҡы, Хоҙайым, уның пенсияһының яртыһына етәме, юҡмы. Бер көн редакцияға барғайны, уларҙың хеҙмәт хаҡы ла юҡтын-юғы. Ғүмер буйы кеше араһында йөрөп өйрәнгәс, өйҙә ятыуы бигерәк ҡыйын икән. Барыһынан бигерәк шуныһы күңелен һыҙлата. Ҡул аҫтында хөкәмәт машинаһы, теләгән еренә лә сыға ла китә торғайны. Бөтә ерҙә көтөп алынған ҡунаҡ.\nҒүмәр Бәхтиәр улы пенсияға сыҡҡас та ун биш йылдан артыҡ эшләне әле. Бәғзеләрҙе хаҡлы ялға сығыу менән оҙатыу яғын ҡараһалар, ни эшләптер уға ҡағылыусы булманы. Бының ғилләһен һәр кем үҙенсә юраны. Берәүҙәр, өҫтә кешеһе булғас, ни тип һөйләнһә, икенселәр, түрәләргә ярай белә бит, йәшәй белгәс, йөрөй инде тип имеш-мимеш һүҙҙәр ысҡындырҙы. Ысынында иһә ул вазифаһын һәйбәт башҡарҙы, һаулығы ла зарланырлыҡ түгел ине. Үрҙәгеләргә лә уның хаҡта тегендәй-бындай ҡырын хәбәрҙәр ишетелмәне, коллективы ла етәксеһенән риза ине. Ундай-бындай ялыуҙар менән тегендә-бында сапманылар. Бәй, шулай булмайса! Ундай хужа тағы кемдәргә тәтей әле. Аҙна башында килеп, коллективты йыйып, кәңәшмә үткәреп китһә, төп эше вәссәләм! Кәйефе ҡырылып торһа, ҡайһы берәүҙәрҙе быжғыртып алырға ла күп һорамаҫ. Унан:\n-Мин тегендә йыйылышҡа барам, өлгөрһәм, килеп етермен, бәлки, юҡ, – ти ҙә китеп бара. Бер аҙҙан берәй районға командировкаға юллана.\nХужа булмағанда харап рәхәт бит ул. Һәр аҙымыңды тикшереп, ҡарауыллап торған кеше юҡ. Кәрәк икән, үҙ йомошоң менән йөрөп киләһең, эштән ваҡытынан алда ла сығып тайырға ла яйлы.\nҠасан булһа ла хаҡлы ялға оҙатасаҡтарын аңлаһа ла, әле генә көтмәй ине был көндө Ғүмәр Бәхтиәр ул. Шуға ла быны ай ауыр кисерҙе, ай ауыр кисерҙе. Теге ваҡыт министрлыҡтан килгән кеше килештереп, нимә тигән була бит әле:\n-Эшләмәнең түгел эшләнең, рәхмәт, хәҙер һеҙгә лә әҙәмсә ял итергә ваҡыт, – тип рәхмәт хаты бирҙе, баҙрап торған раузалар тотторҙо.\nКоллектив алдында бүләктәрен, рәхмәт, тип ихлас йылмайып алһа ла, аҙаҡ, былар нимәгә хәжәт, үҙҙәренә булһын тип, сәскәләрен дә, ҡатырғаһын да эш бүлмәһендә "онотоп" ҡалдырҙы.\nЯл итергә ваҡыт еткән, имеш. Киреһенсә, эшендә ял итеп кенә йөрөгән ул. Бына хәҙер ят инде дүрт стена араһында күҙеңде таҫрайтып. Колективта һәр береһе уның күҙ ҡарашынан дер ҡалтырап торһа, ҡайҙа баҫҡандарын белмәй йөрөһә, ә өйҙә, мәрхүмә әсәһе әйтмешләй, эткә һан бар, уға юҡ тигәндәй. Бисәһе Гөләмдәме, аждаһа, күҙен тырнап асыу менән көнө наряд биреүҙән башлана.\n– Шулайт, былайт .\n– Сүп биҙрәһен түгеп керһәң ни була? Шуға ла минең әйтеү хәжәтме ни! – Шул диванға артың йәбешкән мәллә?\n– Балаҫҡа бер иле туҙан ҡунған. Бер минең генә донъямдыр шул.\n-Һөт, икмәк кәрәк.\n-Бәрәңге бөтөп бара.\nЕйән-ейәнсәрҙәре лә килгән ике арала тамам хыялый итеп бөтәләр.\n– Олатай, ат итеп йөрөт, олатай әкиәт һөйлә…\n-Олатай, магазинға барайыҡ, туңдырма ашағы килә.\nҒәжәп– элек телефон тауышына яуап биреп өлгөрмәһә, хәҙер шылтыратыусы ла, хәл белешеүсе лә юҡ. Тыуған көн, Яңы йыл байрамдарында ҡотларға тип хатта райондарҙан килеп етә торғайнылар. Ҡабул итеү бүлмәһендә оҙон сират һуҙылып китер ине. Кәрәкһә лә, кәрәкмәһә лә бүләк, күстәнәс ташыусылар ҙа шып өҙөлдө лә ҡуйҙы. Әйтерһең, тормошо икегә бүленде.\nТамам елһетте уны өйҙә ятыу. Шуға ла элек ҡул аҫтында эшләгән хеҙмәткәре фәлән районға командировкаға йыйынам тигәс, форсаты сыҡҡанда тип, бөгөн уның менән бер елләнеп ҡайтмаҡсы булды.\nИҙән йыуыусыһы, ингән-сыҡҡан һайын машинала ултыртып йөрөтөүсеһе, ҡулына кофе килтереп тоттороусоһы менән бергә тиҫтәнән ашыу хеҙмәткәрҙән торған коллективҡа түрәлек итте ул. Бәләкәй булһа ла, абруйлы, билдәле ойошма ине. Үҙе баш, үҙе түш тигәндәй. Аҙна башында юғары урындарҙағы кәңәшмәләрҙә күҙгә салынһа – вәссәләм. Йәнә лә бер вазифаһы бар: бухгалтер индергән иҫәп-хисап ҡағыҙҙарына сусҡа ҡойроғо кеүек бормалы-бормалы имзаһын төшөрөү. Ә ҡалғанын замдар башҡара. Әгәр саҡ ҡына берәйһе сығынсылай башлаһа, теҙгенде ҡаты тотто:\n-Эшләргә теләмәһәң, ана ғариза яҙ. Берәү ҙә көсләп тотмай. Һинең урынға йөҙләгән кеше эш һорап йөрөй.\nӘ үҙе теләһә, берәй районға командировкағы сыға ла китә. Харап ихлас, киң күңелле шул беҙҙең халыҡ. Ҡасан киләһегеҙ тип көтөп торалар. Ә инде бер барып ҡапһаң, ҡайтармай ыҙалаталар.\nҒүмәр Бәхтиәр улы был районда нисә тапҡыр булыуын хәҙер үҙе лә иҫләмәй. йылға буйындағы бер осрашыу күҙ алдынан үтте. Табынды тәбиғәт ҡосағында әҙерләгәндәр, һый-ниғмәт менән табын тулған, мунса әҙер. Йырсы ҡыҙҙар, бейеүселәрҙе саҡырғандар...\n- Ғабдулла дуҫты күреп сығайыҡ әле, - тип телгә килде Ғүмәр Бәхтиәр улы. - Шәп дуҫтар булдыҡ, әй. Мирауай егет. Теге ваҡыт алтын юбилейына ла саҡырҙы. Бигерәк шәп үткәйне. Ресторан, аҙаҡ сауна, бассейн. Маҡтаулы исем алғанда ныҡ ярҙам иттем уға. Өфөгә килһә, миңә инмәйенсә китмәй торғайны.\n- Ана, Ғабдулла Ғаянович үҙе беҙҙе ҡаршы алырға сыҡҡан, - тип ҡосаҡлашып күреште улар.\n- Ниндәй елдәр ташланы? - тип һораны Ғабдулла Ғаянович.\n- Бына һеҙҙе күреп сығайым тигәйнем.\n- Бик һәйбәт, бик һәйбәт. - Дуҫы йөҙөнә һаран йылмайыу ишараты сығарҙы. Унан ҡулындағы сәғәтенә ҡул һалды ла:\n- Ғәфү итегеҙ, минең ваҡыт яғы бик тығыҙ, күрше районға кәңәшмәгә саҡырҙылар, - тип ҡабаланды. - Ярай, башҡа ваҡытта осрашырбыҙ әле.\nКүпме килеп, дуҫының тәү тапҡыр шулай ҡыланыуына ғәжәпләнһә лә, үпкәһен һиҙҙертмәне Ғүмәр Бәхтиәр ул. Улар мәҙәниәт бүлегенә йүнәлде. Унда ла шәп дуҫы бар. Маҙһар Әҡсәнович тип йөрөтәләр уны. Оҙаҡ йылдар бергә аралашып йәшәнеләр. Теге ваҡыт улына университетҡа ингәндә лә ярҙам итте. Бәхеткә күрә, дуҫы бүлмәһендә ине. Хәл-әхүәл белешеп, бер-береһенең донъя хәлдәре, балалары хаҡында бер аҙ һөйләшеп ултырғас, Маҙһар Әҡсәнович стналағы сәғәткә күҙ һалды ла:\n- Ҡара һуңлап барам, район хакимиәтенә кәңәшмәгә барырға кәрәк бит, - тип урынынан торҙо. -Ғәфү итегеҙ, башҡа ваҡытта иркенләп ултырырбыҙ әле. Унан шкафтан пальтоһын алып кейеп, Ғүмәр Бәхтиәр улына ҡулына бирҙе.\n- Ярай, һау булып тороғоҙ. Инеп хәл белгәнегеҙ ҙур өсөн рәхмәт!\nБыл көндө Ғүмәр Бәхтиәр улын йортона ҡунаҡҡа саҡырыусы ла булманы. Тәү тапҡыр ҡунаҡханала йоҡланы ул. Кешеләр ҡайһылай тиҙ үҙгәрә. Элек дуҫтар тегеләй булһа, хәҙер былай икән тип уйланы ул.


Хәбәрҙәр: Үҙәк Европа: йәнә ташҡындар.\nҮҙәк Европа: йәнә ташҡындар.\n2002 йыл ҡабатланып ҡуймаҫмы икән? Чехияла ҡойма ямғырҙар арҡаһында Влтава йылғаһы кимәле ҡырҡа күтәрелде. Янғын һүндереү бригадалары Праганың байтаҡ райондарында һаҡланыу өсөн барьерҙар урынлаштыра. Чехословакия баш ҡалаһы янында, ташҡындар арҡаһында, бер ҡатын һәләк булған. 40 ҡалала өсөнсө, иң юғары хәүеф кимәле иғлан ителгән.\nЯмғырҙар күп яуыу сәбәпле, Австрияның да күп райондарын һыу баҫты. Тиролдә, һаҡлағыс дамба йырылып, бер ауыл һыу аҫтында ҡалды. Ҡайһы бер йорттарға һыу бер яҡтан инеп, икенсе яҡтан сыға. Байтаҡ урындарҙан халыҡ эвакуацияланған.\nГерманияның Дунай ярҙарынан ташып сыҡҡан көньяғында һәм көньяҡ-көнсығышында хәлдәр ҡатмарлаша бара. Баварияның Пассау, Мисбах һәм Розенхайм ҡалаларында хәүефлелектең иң юғары кимәле иғлан ителгән. Пассауҙың тарихи үҙәгендә урамдар, подвалдар һыу аҫтында. Илдең башҡа райондарында ла хәлдәр шәптән түгел.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - АҠТҮШ ФӘЛСӘФӘҺЕ - 2020 - Мәҡәләләр\nКүп йәшәгән ни белгән, күп йөрөгән - шул белгән, тигән әйтем бар халыҡта. Ә бына Аҡтүш тыуғандан алып ошо үҙе элмәкләнгән өс метр сынйыр оҙонлоғонан ары йөрөгәне булмаһа ла, бик күпте күрҙе һәм күпте белә. Һис юғында, эт үҙе тураһында шулай уйлай. Был йортта хәҙер байтаҡ йәшәй инде. Кәмендә ун биш йыллап барҙыр. Оло ҡыҙҙары Зәлиәнең, ул сағында өс йәшлек ҡыҙыҡайҙың, һүҙен йыҡҡыһы килмәгән әсәһе күрше ауылдан алып ҡайтҡайны уны. Ҡасып китмәһен тип, ғаилә башлығы шунда уҡ көсөктө ауыр сылбыр тағып, ҡаҙаҡлап та ҡуйҙы. Быйыл Зәлиәгә 18 тула. Шулай булғас, яңылышмаған Аҡтүш.\nЭт ғүмере өсөн ун биш йыл аҙ түгел, әлбиттә. Яҡшы тәрбиә, матур мөғәмәлә күргәндәр генә ошо йәшкә тиклем йәшәй ала. Һәр хәлдә, шулай ти эт тотоусылар.\nӘ Аҡтүш нисек йәшәне һуң? Ашау-эсеү яғынан, һис шикһеҙ, һәйбәт булды уның. Хужабикә айырым бешереп, тәрбиәләп ашатты. Ҡыҙҙар ҙа иғтибарынан ташламаны. Уларға рәхмәттән башҡа бер һүҙе юҡ. Шулай ҙа һәр ваҡыт көсөргәнештә йәшәүен уйлағанда, тормошон яҡшы тип әйтә алмай. Бына әле лә башын йәтешләп кенә алғы тәпәйҙәренә һалып ойоп ятҡан еренән һикереп торҙо. Хужа ҡапҡанан ингәндә йәки ихатала йөрөгәндә ятып ҡара! Әле лә ҡойроғон артыҡ болғамай ғына ғаилә башлығының күҙенә ҡараны. Шөкөр, уныһы ҡапҡанан инде лә, эткә иғтибар итмәй генә, ихатаға үтте. Бындай күренеш бик һирәк эләгә Аҡтүшкә. Юғиһә, бер ҙә юҡҡа ороша ла йөрөй. Үҙе ашатҡан кешеләй, ашауҙы ғына уйлап ятаһыңмы, әрәмтамаҡ, тип, теңкәһенә теймәй үтмәй. Өрһәң, нимә ләүкелдәйһең, ти. Өрмәһәң, үҙеңдең эт икәнлегеңде онотма, давай өр, һинең эшең шул, тип бәйләнә.\nУныһына ғына түҙергә була, тик ҡайһы берҙә бигерәк мыҫҡыл итә, мәсхәрәләй шул. Аҡтүш үҙе лә һиҙмәҫтән ҡалтыранып ҡуйҙы. Бәләкәй балалар епкә ҡағыҙ урап, бесәй балаһын уйнатҡан кеүек, хужаһының һөйәккә бау тағып, уны ауыҙға ҡаптым ғына тигәндә тартып алып, үҙенең этте һемәйтеүенән, уныһынан да бигерәк асыу ҡатыш хәсрәт тулы күҙен күреүенән мәҙәк табыуын яратмай ул. Ғөмүмән, хужаһы башҡаларҙан һәр ваҡыт айырылып торҙо: кеше көлмәгәндә уға ҡыҙыҡ, башҡалар көлгәндә, киреһенсә, уның асыуы ҡабара.\nБына әле лә аҙна-ун көн күрмәгән ғаиләһенең хәлен дә һорашмай, тупһаға етер-етмәҫтән екерҙе:\n- Ғәфләт йоҡоһо баҫтымы әллә бөтәгеҙҙе лә? Ямғыр килә бит! Аяҡ кейемдәрен соланға индерегеҙ. Керҙәрегеҙҙе йыйып алығыҙ, себештәрегеҙҙе ҡаплағыҙ. Ямғырға эләгеп кенә ҡараһын, үҙегеҙ күшеккәнсе өйгә индермәйәсәкмен, - шулай һөйләнә-һөйләнә өйгә инеп китте.\nУл әрләгән кешеләр, йәғни ҡатыны, ике ҡыҙы баҡса утай ине. Аҡтүш уларҙың екеренеүсегә тауыш бирмәй ҡалыуҙарын килештермәне. Хәҙер оторо ҡыҙыр инде, тип хәүеф тулы ҡарашын һарай артындағы баҡсаға йүнәлтте. Ул да булмай, хужаһы өйҙән елтәңләп килеп сыҡты ла, ихата яңғыратып һүгенеп тә ебәрҙе.\n- Яуһа, бик яҡшы булыр ине әле, яумай ғына шул... - хужабикә тыныс күренә, әммә иренең битәрләүенән ҡатын күңеленә ялҡын ҡапҡанын бик яҡшы һиҙә ҡарт эт.\nЯуындың әҫәре лә булмаһа ла, ҡатын ҡыҙҙары йүгереп йөрөп йыуылған керҙәрен йыйып алды, ҡош-ҡортто һарайға япты. Тупһала ҡулын бөйөрөнә таянып ҡарап торған иренә әйләнеп тә ҡарағыһы килмәгәнлеген һиҙә Аҡтүш. Бер айға тип эшкә китеп, ун көндән ҡайтҡан аталарын ҡыҙҙары ла һағынып өлгөрмәгәйне - улары картуф баҡсаһына йүнәлде. Ә әсәләре ҡулын йыуып, юлдан ҡайтыусыға табын әҙерләргә өйгә атланы.\nБыл йортта ҡасан булһа ла тыныслыҡ урынлашырмы, тигән уй йыш башына килә эттең. Былтыр бөйөрө ауыртыуына сыҙай алмай дауаханаға барған йорт хужаһын, эсһәң, оҙаҡламай үләһең, тип ныҡ ҡурҡытҡандар, ахыры, шул йөрөп ҡайтыуынан рюмкаға башҡа үрелмәне. Эсмәгәс, ғаиләһе ҡыуанды, тип уйлайһығыҙмы? Юҡ шул...\nИртә уңмаған кис уңмаҫ, кис уңмаған һис уңмаҫ, тигәндәре дөрөҫ икән боронғоларҙың. Ире эсмәһә, бөтәһе лә яйланыр, тип өмөтләнгән ҡатын күп тә үтмәй был уйынан төңөлдө. Быға тиклем эсеп, һуғышып, тынғылыҡ күрһәтмәгән ире хәҙер юҡ-барға бәйләнеп, ваҡсылланып тәҡәтен ҡорота. Үҙе тапҡан аҡсаның ғына түгел, ҡатынының кеҫәһендәген дә һанап, йәненә тейә. Туған-тыумасаға ла көн бөттө. Уларҙы нисек етте, шулай рәнйетеп, үҙҙәренә юлды ябып ҡуйҙы. Шулай ҙа Аҡтүштең иң аптырағаны - ирҙең усаҡ-ҡаҙан тирәһендәге эштәргә ҡыҫылыуы. Күптән түгел бутҡаны бутап торһаң ғына бутҡа була, тигәнен ишетеп, күҙе маңлайына менгәйне. Ауылда аш-һыуға оҫта тигән даны сыҡҡан ҡатынына шулай аҡыл өйрәткәнен башына ла һыйҙыра алмай эт.\nИре эскәндә Аҡтүш хужабикәһенә сабырлыҡ теләне. Баҡһаң, түҙемлек һораған һайын һынауы ла өҫтәлә икән. Хәҙер ул ҡатындың сыҙамлы булыуын теләмәй, сөнки ирҙең эсмәһә лә күңеле боҙоҡ икәнен белә. Хужабикәһенең артабан да түҙеп, башын эйеп йәшәгәнен күргеһе килмәй. Былай ҙа күп сабыр итте. Ҡышҡы сатлама һыуыҡта ялан аяҡ күпме сығып йүгерҙе? Иҫерек абышҡаһының йоҡлағанын көтөп, эске күлдәксән көйө Аҡтүште ҡосаҡлап, эттең тән йылыһына йылынып ултырыуы ла бихисап.\nӘ йорт хужаһының уның тиҙәгендә аунап ятҡан саҡтарының да иҫәбе-һаны юҡ. Тупһаһына барып етерлек хәле булмай, ҡапҡанан ингәс тә эт ҡыуышы янына йығыла торғайны. Айыҡ мәлендә төптө юҡҡа бәйләнһә лә, иҫерек сағында Аҡтүште ҡосаҡлап ятыр ине. Шулай нисәмә тапҡыр уны туңып үлеүҙән һаҡлап алып ҡалды. Эсеүен ташлағас, быларҙың бөтәһе лә онотолдо инде. Тегеләй үткәндә кәзекләһә, былай уҙғанда тибеп китә этте. "Ярай мин бәйҙә торам. Ә бына үҙе уңған, үҙе матур ҡатынды нимә тота икән? Ҡайҙа барһа ла, юғалып ҡалмаҫ ине бит, - тип уйлай Аҡтүш. - Сабырлыҡты күп теләнем, бынан кире һорамайым".\nШул саҡ өйҙән бүре олоғанға оҡшаған тауыш сыҡты ла тынып ҡалды. Эт һиҫкәнде. Тауышты баҡсала эш менән булған ҡыҙҙар ҙа ишетте, күрәһең. Ҡобаралары осоп, йүгереп өйгә инеп киттеләр. Ҡарт эт ниндәйҙер ҡурҡыныс хәл тыуғанын бөтә күҙәнәктәре менән тойҙо һәм хужабикәһенә түҙемлек теләмәй, ҙур хата эшләүен аңланы: ҡатын иренең сираттағы ҡыйырһытыуын күтәрә алмай, бысаҡҡа үрелгәйне...\nҒүмер буйы ғаиләһенә, туғандарына көн күрһәтмәгән ирҙе аҡ халатлыларҙың ҡәҙерләп носилкала, ә кешеләргә тик яҡшылыҡ теләгән, матурлыҡҡа ғашиҡ булған, быға тиклем әҙәм түгел, себенде лә рәнйетмәгән ҡатындың ҡулын артҡа шаҡарып алып сығып китеүҙәрен күҙен әллә ни арала ҡаплаған томан аша ғына ҡарап ятты Аҡтүш...\nҒәҙел судтың иргә һалынған яраның үлемесле булмауын, ғаилә башлығының ғаиләһен рәнйетеп, көс ҡулланып йәшәүен, ҡатынды иһә, киреһенсә, ауылдаштарының тик яҡшы яҡтан ғына ҡылыҡһырлауын иҫәпкә алып, яратҡан хужабикәһенең аҡланып ҡайтыуын ғына күрә алманы. Йөрәге бер нисә айға һуҙылған ауыр ҡайғыны күтәрә алманы. Йәше лә оло ине шул...\nЯҙылған: 16.10.20 | Ҡаралған: 35


Мысыр урынына – Төркиәгә\nБөгөн таңға йылы яҡтарҙа ял итергә сәфәр сығыусылар йүнәлешен үҙгәртергә мәжбүр булды. Оператив штаб ҡарары нигеҙендә Рәсәй самолеттары махсус ҡарарға тиклем Фирғәүендә иленә осмаясаҡ. Барлыҡ аэропорттарҙа Мысырға осоусыларға башҡа йүнәлештәр тәҡдим ителә. Был илдән беҙҙең ватандаштарыбыҙ планға ярашлы сығарыла башланы.\nӨфө ҡалаһынан Александр әфәнде тыуған көнөн Ҡыҙыл диңгеҙ ярында үткәрергә күнеккән. Ноябрь Мысырҙа ял итеү өсөн иң ҡулай осор. Әммә быйыл планға үҙгәрештәр индерергә тура килде.\nОператив штаб ҡарары менән махсус күрһәтмәгә тиклем Рәсәй самолеттары Фирғәүендәр иленә осмаясаҡ. Александр һәм уның төркөмөндәге башҡа туристарға Төркиәлә ял итеү тәҡдиме яһалды.\nОператив штаб ҡарары ватандаштарыбыҙҙың именлеген тәьмин итеүгә бәйле. Мысырҙа Рәсәй самолеттарына ҡарата терор ғәмәле хәүефе ҙур тигән фекерҙә белгестәр. Шуға ла путевка алыусылар ризаһыҙлыҡ белдермәне. Юллама аҡсаһын кире ҡайтарырға теләүселәр булһа ла, был мәсьәлә әлегә көйләнмәгәнлектән, күптәр йүнәлеш үҙгәртеүҙе хуп күрҙе. Өфө Аэропортынан самолет Анталияға юл алды.\nИлдең иң эре 28 аэропортында Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы оператив төркөм ойошторҙо. Хеҙмәткәрҙәргә Мысыр ғәрәп республикаһынан ҡайтыусыларға ярҙам күрһәтеү бурысы йөкмәтелгән. Халыҡ-ара Өфө аэропортында оператив штаб ҡарары үтәлеше менән республика башлығы ла ҡыҙыҡһынды.\nЯҡынса мәғлүмәткә ярашлы Мысырҙа 80 мең ватандашыбыҙ ял итә. Уларҙы ла планға ярашлы ҡайтарыу башланды. Юлсыларҙың именлеге өсөн багаж хужаһынан айырым сәфәр менән ҡайта.\nМысыр аэропрорттарындағы ватандаштарыбыҙҙы ҡайтарыуға сәфәр сығыусыларҙың именлеге өсөн яуаплы барлыҡ министрлыҡ һәм ведомстволар йәлеп ителгән. Рәсәй ғәҙәттән тыш хәлдәр һәм транспорт министрлыҡтары, туризм буйынса федераль агентлыҡ, Рәсәй туроператорҙар берлеге һәм Росавиация пассажирҙарға һәр яҡлап ярҙам күрһәтергә тейеш.


Ҡырмыҫҡалы уңғандары кәсеп йолаһын тергеҙә » Башкортостан кызы\nБорон һүҙҙең тылсымлы көсөнә ышанған ата-бабаларыбыҙ изге теләктәр юллап, һәр яңы эшкә фатиха алған. Төрлө яҡлап аһәңле йәшәйешкә ынтылған, ырымдарҙы үҙҙәренең йәмғиәт ҡоролошонда ҡәҙерләп ҡулланған, Ер-Әсәгә, тәбиғәткә ризалыҡлы һәм рәхмәтле була белгән. Ер менән Йыһан бәйләнешен, ярашлығын, гармонияһын боҙмаҫҡа, тәбиғәт менән камиллыҡта ғүмер итергә тырышҡан. Төҙөү, яһау, булдырыу, ижад һәм кәсеп итеү тәбиғәтте әрнетмәгән, яраламаған. Тирә-яҡ мөхит менән тигеҙ, мәрхәмәтле мөнәсәбәт ҡороп, уның ҡанундарын быуындан-быуынға хөрмәтләп һаҡлаған. Быны әҙәм балаһы тәбиғәттең тылсымлы ҡөҙрәтенә инаныу, уны һәр йәһәттән ҡурсалау һәм ризалатыу өсөн генә түгел, ә үҙен һәм нәҫел-ырыуын тормош-көнкүреш тәртибенә өйрәтеү, ен-шайтандарҙың яуыз тәьҫиренән һаҡланыу, изге ғәмәлдәрҙе уңышҡа көйләү, бәрәкәткә өлгәшеү хаҡына ла башҡарған.\nТөпләнергә тыныс урын һайлау, йорт һалыу, ҡоҙоҡ ҡаҙыу кеүек мөһим эштәргә генә түгел, хужаның һәм хужабикәнең булдыҡлылығын, уңғанлығын сағылдырған кейеҙ баҫыу, ситән үреү, ҡорама ҡорау, аш-һыу яраштырыу, йөн иләү, тегеү-сигеү кеүек кәсептәргә лә оло мәғәнә һалып, йола-тәртибен шартына килтереп үтәгән.\nШуға ла беҙ боронғо кәсеп йолаһын тергеҙеүҙе маҡсат итеп алған Ҡырмыҫҡалы районы Ибраһим ауылы оҫталарының «Һөнәрмәндәр байрамы»на юл тоттоҡ.\n«Ҡыҙылғы» фольклор ансамбле ҡыҙҙары халыҡты, һөнәрмәндәрҙе, ҡунаҡтарҙы һәм мәртәбәле яҡташтарын – филология фәндәре докторы, профессор, яҙыусы һәм журналист Тимерғәле Килмөхәмәтов менән Һәүәләй ауыл хакимиәте башлығы Тәлғәт Вәхитовты таҡмаҡлап ҡаршыланы. Ауылдың ҡатын-ҡыҙҙар ҡоро рәйесе Фәүзиә Латипова йола буйынса эш алдынан әйтелә торған алғышты ҡабатланы:\n– Эшем, эшем, эш ҡары,\nДошман һүҙе тыш ҡары,\nКүрһә күрһен береһе,\nУл да булһа йүнлеһе.\nЭшем, эшем, эш ҡары,\nЙәһәт кенә уң бөтһөн.\nИке һуҡыр күрмәһен,\nҠара көсөк өрмәһен.\nЕңел ҡулдан, еңел аяҡтан,\nАмин, Аллаға тапшырҙыҡ!\nҺөнәрмәндәр ҡул эштәренән күргәҙмә әҙерләгән. Рәйлә Миҙхәт ҡыҙы Йәрмөхәмәтованың милли күлдәк өлгөләре, серле биҙәктәр һалынған бәйләм шәлдәре ҡояштай нур сәсеп, әллә ҡайҙан иғтибарҙы йәлеп итеп тора. Динә Садиҡованың боронғо сигеү алымы менән күҙҙең яуын алырлыҡ биҙәктәр һалынған мендәр тыштарын ҡыҫҡа ваҡыт араһында әллә күпме кеше һатып алырға теләк белдерҙе. Ҡыҙы Алина Фәйзуллина иһә, ырғаҡ менән йәйғор төҫөндәге ептәрҙән күҙҙәр йыйып, һоҡландырғыс картиналар яһаған, бәләкәй ултырғыстарға һүрәттәр төшөргән, биҙәкле ҡумталар эшләгән. Мөмкинлеге сикләнгән булһа ла, дәртләнеп ижад иткән, республика кимәлендә танылыу алған рәссам Әхәт Нурушевтың нескә йомортҡа ҡабығына төшөргән һүрәттәре, Башҡортостан тәбиғәтенең мөһабәт хозурлығын тасуирлаған картиналары һоҡланыу һәм ғорурлыҡ тойғоһо уята. Рәмил Рауил улы Ғәлиевтың ағасты уйып яһаған һындары күҙ алдында терелә, әйтерһең. Миңлегөл Ҡотлоеваның сигеү өлгөләре рәссамдар эшенән һис ҡайтыш түгел. Саф, күркәм ялан һәм рауза сәскәләре әле генә өҙөп алынған, тиерһең, ә ағасҡа ҡунған моңло ҡошо, бына-бына ҡанаттарын ҡағып, осоп китер төҫлө.\n«Ҡул эштәренә әсәйемдән өйрәндем, бәләкәстән сигергә, тегергә яратам. Башланғыс синыфта ҡул эше өлгөһө килтерергә ҡушҡайнылар. Сағыу ептәрҙән ҡулъяулыҡ ситен сиккәнем әле лә хәтеремдә, бөтәһе лә аһ итте. Яратып эшләгән шөғөл ырай. Бынау һүрәттәрҙе һеңлемдең бүләк иткән яулығынан күсергәйнем. Үҙе хәҙер донъяла юҡ, һағынғанда ошо биҙәктәр күңелгә йылылыҡ өҫтәй, рауза сәскәләрен һеңлемдең төҫө итеп һаҡлайым. Элегерәк әйбер юҡ саҡта кофта, гамаш һүтеп сиккәнем дә булды. Ҡул эше йән тыныслығы бирә. Бүләк итһәң, тағы һөйөнәһең», – тип шөғөлө тураһында ҡанатланып һөйләй Миңлегөл ханым.\nЭште халҡыбыҙ уйын-көлкө, йыр-моң менән аралаштырып башҡарған. Арҡан тартышыу, ҡапсыҡ кейеп йүгереү, көйәнтәләп һыу ташыу кеүек йәнле бәйгеләр күңелдәрҙе тағы ла елкендереп ебәрҙе. «Беҙҙең ауылда эшкә маһирҙар йәшәй, ғалимдарыбыҙ, яҙыусыларыбыҙ, бейеүселәребеҙ менән бер рәттән, данлыҡлы ҡул эше, кәсеп оҫталары ла бихисап. Сарала балаларҙың да ихлас ҡатнашыуы һөйөндөрә, – ти Фәүзиә Латипова. – IV синыф уҡыусыһы Альбина Байморатова төҫлө резиналарҙан матур беләҙектәр, мәрйендәр үргән. Сәхиә Хисамованың, уның ҡыҙы Лилиәнең сиккән һүрәттәре, Флүзә Буранғолованың ҡайылған алъяпҡыс-таҫтамалдары, Рәйсә Вәлиеваның сигелгән Башҡортостан гербы, ҡурсаҡтарға әберкәләр менән теккән милли күлдәктәре һәм башҡа бик күптәрҙең күңел һалып башҡарған эштәре ысынлап маҡтауға лайыҡ. Маҡсатыбыҙ – кәсеп итеү йолаһын, тәртибен тәрәндәнерәк өйрәнеп, йәш быуында ижади ҡараш тәрбиәләү, үҙ ҡулдарың менән башҡарған эштең ҡәҙерен, баһаһын, мәртәбәһен күтәреү. Ижад күңелгә – ем, йәнгә ныҡлыҡ бирә бит ул».\nШулай итеп оҫталарҙың иң-иңдәренә йырҙар бағышланды, теләк-таҡмаҡтар әйтелде, эштәренә уңыштар юрап, бүләктәр тапшы- рылды. Егәрле хужабикәләр йәмле табын да ҡорған ине. Күңелле итеп сәй эстек, бутҡанан ауыҙ иттек. Бөгөнгө етеҙ алға елгән тормошта, юғары технологиялар үҫешкән заманда үҙ ҡулдарың менән нимәлер әтмәләү файҙаһыҙ кеүек тойолоп китһә лә, күҙ нуры, ҡул һәм күңел йылыһы һалынған тәбиғи әйберҙәргә мохтажлығыбыҙға инанып, халыҡ кәсебен үҫтереүҙең ни хәтлем мөһим икәнен көндән-көн нығыраҡ аңлайбыҙ. Ҡул, ер, ағас эшенең шифаһы ла ҙур: ул ғаиләгә табыш ҡына килтермәй, психологтар бының нервы системаһына ыңғай йоғонто яһауын да раҫлаған.\nҠырмыҫҡалы районы һөнәрмәндәренә, мауыҡтырғыс сараны үткәреү өсөн йән көсөн, тырышлығын һалған ойоштороусыларға, Ибраһим ауылы ҡатын-ҡыҙҙар ҡоро ағзаларына рәхмәтебеҙҙе әйтеп хушлаштыҡ. Йолаларҙы һаҡлай, оҫталарын ҙурлай белгән халыҡтың киләсәге нурлы һәм бәрәкәтле буласағына ышаныс көслө.\nТарих, тел һәм әҙәбиәт институтының төп ғилми хеҙмәткәре, филология фәндәре докторы, сәсәниә Розалия Солтангәрәева беҙҙең халыҡтың кәсеп итеү йолаһы хаҡында:\n– Борондан һәр эште башҡарыуҙың үҙ тәртибе, ҡағыҙға яҙылмаған ҡағиҙәләре булған. Оло ваҡиғаларҙы бәләкәйҙәре бәйләй, һәм улар ҙа, бер тәртип, ысул, сара ролен үтәп, «йола» исемен ала. Шулай итеп, башҡорт үҙенең йәшәйеш тәртибен дә, рухиәтен дә аныҡ, төҙөк нормаларҙа камиллаштырған. Бура бурау, сигеү, тегеү, емеш-еләк йыйыу кеүек күренештәрҙе «кәсеп», «хеҙмәт», «ғәҙәт» һүҙҙәре менән алмаштырырға әүәҫтәр. Әммә йола — тормош итеүҙең ғәмәли сараһы ул. Уны төрлөсә асыу мөмкин. Ләкин шуны аңларға тейешбеҙ: тормош-көнкүрештә барыһы ла аныҡ тәртиптә генә үҫешә, алға бара ала. Шуға беҙҙең милләттә борондан һәр эште башҡарыуҙың үҙ ҡағиҙәһе булған. Доға уҡып, алғыш әйтеп, Хоҙайҙың, тәбиғәт көстәренең, кешеләрҙең фатихаһын алыу йолаһы үтәлгән. Бура бурар алдынан, мәҫәлән, тишекле көмөш тәңкәгә еп тағып, йорт ултыртыу өсөн билдәләнгән бер нисә урындан үткәндәр. Ептәге тәңкә ныҡ һелкенеп хәрәкәткә килгән урын уңышһыҙ, тип, нигеҙ ҡороу өсөн тынысыраҡ ер эҙләгәндәр. Ҡотло тип табылған биләмәгә «Фатиха», «Ихлас», «Нәс», «Аятел көрси» сүрәләре уҡылған. Элек яңы йорт урынын сүлмәк ярҙамында билдәләү ҙә киң таралған булған. Ергә сүлмәк ҡаплап ҡуйғандар ҙа бер тәүлектән һуң эсен асып ҡара ғандар. Әгәр сүлмәктә үрмәксе ау үрһә, унда йорт күтәрткәндәр.


Башҡортостандан Мария Мирова «Яңы тулҡын 2016» конкурсы призеры булды // Мәҙәниәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостандан Мария Мирова «Яңы тулҡын 2016» конкурсы призеры булды\n14:52, 15 августа 2016 Мәҙәниәт\nБашҡортостандан Мария Мирова «Яңы тулҡын 2016» конкурсы призеры булды Фото: «Детская Новая волна 2016» cfqns\nӨФӨ, 2016 йыл, 15 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.\n«Яңы тулҡын 2016» конкурсында Рәсәй исеменән сығыш яһаған Мария Мирова призер булды. Музыкаль фестивалгә йомғаҡ Ҡырымда, «Артек» халыҡ-ара балалар үҙәгендә яһалды. Быйыл алты бәйгесе призер исеменә лайыҡ булды.\nМәләүездән 10 йәшлек Мария Мирова өсөнсө урын яуланы. Ул уны Ҡаҙағстандан йәш йырсы Жанель Садуакас менән бүлеште.\nИкенсе урынды Әрмәнстандан һигеҙ йәшлек Михаил Григорян һәм Мальтанан 10 йәшлек Эйла Манжон алды. Беренсе урынды илебеҙ өсөн сығыш яһаған 12 йәшлек Алексей Забугин һәм «ЭЙ`ВА» триоһы бүлеште.\nФиналда 11 илдән 15 йәш йырсы ҡатнашты. Гала-концерт йондоҙҙар һәм фестиваль ҡунаҡтары Александр Розенбаум, Валерия, Филипп Киркоров, Влад Соколовский, Николай Басков һәм Лев Лещенко ҡатнашлығында уҙҙы.\nТеги: музыкаль фестиваль,«Яңы тулҡын 2016»,Мария Мирова


Яңылыҡтар таҫмаһы » Страница 307 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Страница 307\nКонкурста еңеүсене билдәләү\nЯңылыҡтар таҫмаһы / Медиа // 24-11-2010, 23:09\nБилдәле булыуынса беҙҙең гәзиттә сканворд буйынса конкурс иғлан ителгән ине. Ошо көндәрҙә был конкурстың еңеүсеһен билдәләү(һайлау) булып үтте. Һеҙҙең иғтибарығыҙға ошо ултырыштан онлайн видео күсермәһен тәҡдим итәбеҙ. Ҡатнашалар Давлетбаков Артур, Ҡунафин Мөнир, Венер Исхаков, Ильдар Габитов, Альфия Солтангалеевна ҡтнашалар. Призға - микроволновка - микротулҡынлы мейес!...\nБЕҘГӘ ГАСТАРБАЙТЕРҘАР КӘРӘК\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 24-11-2010, 20:25\nМәскәү ҡалаһында эшләгән гастарбайтерҙарҙың эш хаҡын белеп, бөтә ил «аһ» итте. Баҡтиһәң, ситтән килеп беҙҙә эшләүселәр араһында байлыҡ туплағандар етерлек икән! Атап әйткәндә, гастрабайтер-сәғәт төҙәтеүсе илебеҙ баш ҡалаһында рәсми рәүештә айына 120 мең һум эш хаҡы ала. Сит ил вәкилдәре араһында программистар ҙа бар – уларҙың эш хаҡы 130 мең һум тирәһе. Сит ил банкыларының беҙҙәге филиалдарында эшләүсе гастарбайтерҙарҙың эш хаҡы бөтөнләй миллион һумдар тирәһендә өйөрөлә. Ә инде Мәскәүҙең бер фирмаһында сит илдән килгән белгескә айына 22 млн һум аҡса түләүҙәре бөтөнләй телһеҙ ҡалдыра яҙҙы....\nГүзәл зат үҙгәрә, йәмәғәт!\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 24-11-2010, 17:47\nАналитиктар үткәргән тикшереүҙәр, һуңғы ваҡытта хеҙмәт баҙарында ҡатын-ҡыҙҙарҙың әүҙемләшеүен асыҡлаған. Ул ғына ла түгел, гүзәл зат ҙур компанияларға ла күпләп тәғәйенләнә. Өҫтәүенә, ябай булмаған иҡтисади хәлдән дә көсһөҙ зат вәкилдәре еңелерәк сыға икән. Рәсәй Фәндәр академияһы Социология институтының сектор мөдире Михаилом Чернышов та, иҡтисади көрсөк ҡатын-ҡыҙҙың тотҡан урынын ҡырҡа үҙгәртте, тип билдәләй....\nМиәкә йәштәренең дә хәҙер үҙ иттифағы бар\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 24-11-2010, 15:20\nБаш ҡалабыҙ Өфөлә йылдан-йыл яҡташтар ойошмаһы барлыҡҡа килә бара, бер район студенттары, йәштәре берләшеп, аралаша, байрамдар ойоштора, күңел аса. Һоҡланып та, көнләшеп тә ҡарарлыҡ. Ниһәйәт, беҙҙең район да әүҙемлек күрһәтә башланы. Миәкә йәштәре иттифағы барлыҡҡа килеү тураһында хәбәр ишетеп ҡалғас, шатлығымдың сиге булманы. Афарин!\nТиҙҙән тәүге байрамыбыҙ ҙа көтөлә. Беренсе курсҡа уҡырға килеүселәрҙе тәбрикләйәсәкбеҙ. Бөтәһен дә байрамда көтөп ҡалабыҙ...\n"Урал батыр" эпосын төрлө телдә\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 24-11-2010, 14:50\nӨфө ҡалаһында "Урал батыр"ҙы һөйләүселәрҙең I республика конкурсын уҙҙы. Уны Мәғариф министрлығы менән берлектәЮНЕСКО эштәре буйынса Башҡортостан Республикаһы комитеты ойошторҙо. Конкурста республиканың төрлө ҡала һәм райондарынан 100-ҙән ашыу уҡыусы ҡатнашты. Улар араһында мәктәп уҡыусылары ла, урта һәм юғары уҡыу йорто студенттары ла бар....\nМилицияға - сит ил автомобилдәре\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 24-11-2010, 14:47\nБашҡортостан милицияһына өр-яңы машиналар бирелде. Хоҡуҡ һаҡлау органдарына тапшырылған машиналарҙың моделдәре төрлө, сит илдекеләре лә бар.\nЯңы машиналар республиканың төрлө урындарында эшләгән милиционерҙарға тапшырылды. Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министры Игорь Алешиндың ҡулынан авто асҡысын алыу бәхете Салауат, Ишембай, Ағиҙел, Дәүләкән һәм Баймаҡ ҡалалары, Әлшәй районыны вәкилдәренә эләкте....\nБашҡортостанда сарматтар ҙа йәшәй\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 24-11-2010, 14:31\nБөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу ваҡытында республикабыҙҙың ҡайһы бер төбәктәрендә сарматтар йәшәүе асыҡланған. Переписчик милләт тураһында мәғлүмәтте граждандың һүҙҙәренән сығып ҡына яҙа ала, тип Алдан күп тапҡырҙар әйткәйнек инде. Бына шул һөҙөмтәлә замананың яңы сарматтары барлыҡҡа килгән. Уларҙың теүәл һаны рәсми һөҙөмтәләр яһалғас билдәле буласаҡ.\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 24-11-2010, 14:07\nБашҡортостан Республикаһының Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты быйыл туғыҙ айҙа Башҡортостанда күпме торлаҡ төҙөлөүе тураһында һандар һәм факттар килтерә....\nУның йәшәгеһе килә!\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 24-11-2010, 13:40\nЯҙмыш тигәнең ниндәй генә һынау ҡуйһа ла, әҙәм балаһы һәр саҡ көрәшергә, башына төшкән бәләне еңергә, ышанысын юғалтмаҫҡа көс таба. Был кешенең сабырлығын күрһәткән, аҡылын асҡан мөһим сифаттар. Ошо турала уйланғанда, бер йыуатыу һүҙе иҫкә төштө, имеш, Аллаһы Тәғәлә кешегә йәне күтәрә алған ҡайғыны бирә, көс тапмаҫлығынан үҙе үк аралай. Ысынлап та, шулай булһасы! Егерме ике йәшендә ҡатмарлы сиргә дусар булып, бөгөн әжәл менән ғүмер араһында көрәшкән Екатерина Хәбибуллина өсөн борсолғанда, шулай тип уйланым.\nЕкатерина ике йыл элек кенә кейәүгә сығып, һөйөп тә, һөйөлөп тә туймаған йәш ҡатын, әсәһе Надежда Ильинична Еремееваның күҙ төбәп торған яңғыҙ балаһы. Ҡасан ғына әле ул ире Эльдар менән бала табырға, аҡса йыйып фатир алырға хыялланған....\nЯңылыҡтар таҫмаһы // 24-11-2010, 13:30\nБөгөнгө көндә «Башҡортостан Республикаһы агросәнәғәт комплексының 2020 йылға тиклем үҫеш стратегияһы» әҙерләнә. Иң мөһиме - әле проект рәүешендә булған документҡа республиканың һәр бер кешеһе үҙгәреш индерә, тәҡдимдәрен еткерә ала. Стратегияның проекты Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығының сайтында бар. Проект тураһында ҡыҙыу һөйләшеүҙәр БР ауыл хужалығы министры Азат Йыһаншиндың шәхси блогында бара. Һөйләшеүҙәр асыҡ һәм эшлекле йүнәлештә ойошторолған, шуға ла унда ҡатнашыу агросәнәғәт комплексы менән ҡыҙыҡыһынған һәр кем өсөн файҙалы буласаҡ. «Ятып ҡалғансы, атып ҡал!» ти халыҡ мәҡәле, республикабыҙҙың төп иҡтисади тармағын юлға һалырлыҡ эштәр башҡарыу өсөн пландар ҡорғанда үҙ һүҙеңде әйтеп ҡалыу мотлаҡ.\nАуыл хужалығы Башҡортостан өсөн ҙур тармаҡ, ни тиһәң дә, республика халҡының яҡынса 40 проценты ауыл ерендә йәшәй һәм был халыҡтың ныҡ ҙур өлөшө агросәнәғәт менән шөғөлләнә....\nАртҡа 1 ... 303 304 305 306 307 308 309 310 311 ... 319 Алға


Банк кредиттары алыу өсөн ниндәй документтар кәрәк - Франция онлайн юристар!\nБанк кредиттары алыу өсөн ниндәй документтар кәрәк\nКәрәкле документтарҙы йыйып - беренсе аҙым теләһә ниндәй кредит конструкцияБанкты үҙе һайлау исемлеген тулыландыра ала һәм программа ҡарап айырыла: уларҙың ҡайһы берҙәре мотлаҡ тәртип талап ителә, икенсеһе - тип, ҡайһы кредит төрө, һеҙ ҡасан эшләй. Был осраҡта заем алыусының кредит һәм кредит өлкәһендә ҡайһы бер шанс иҫбат итеү күпкә һылтанмалар була. Мин кредит алыу өсөн ниндәй документ бирергә тейеш, улар уны кәрәкле, ә ниндәйҙәрен - юҡ, бер нисә пакет һәм төрлө банк документы булыуы, уларҙың түбән тураһында һүҙ бара. Үҙ рәүештә, продукт менеджер, кредит заем бирелгән кредит алыу өсөн кәрәкле документтар исемлеге ниндәй һайлау.\nУл клиент паспорттары оригинал һәм бөтә йөкләмәләрҙе биреп, ксерокопия биттәр, үтескә алыу менән тәьмин итеү, банк директорҙың ҡултамғаһы һәм, документын кредит учреждениелары ҡабул итеү һәм сығарыу. Ҡайһы бер банктарҙың клиенттары заявка бланкын тәҡдим итә, улар ике формаларын үҙ эсенә.\nБанк үҙ клиенттарына кредит алыу өсөн ниндәй документтар исемлеген бирергә кәрәк күпселектә булыуҙарын ҡулланды, ә ниндәй - ипотека. Ҡағиҙә булараҡ, был кәрәк: күп кенә учреждениеларҙа өҫтәмә финанс документын ҡарауға, өҫтә, күберәк мөмкин һәм кәрәк. Кредит алыу өсөн ниндәй документтар кәрәк ашыу - түбән тикшерелде. Документтар түбәндә, кредит ойошмалары талаптар буйынса ғына әҙерләп булыу мөмкин түгел, тик үҙ инициативам буйынса һәм үтес алыуы. Был китаптарҙы күбеһен социаль статусын раҫланы үтескә торошо ғына түгел, шулай уҡ ул йоғонто яһамай тик ыңғай баһаһын ҡайтарыр. Был документ банк алып булырға мөмкин, ҡасан һеҙҙең кредит, ҡулланыусылар кредиты, кредит һәм башҡа милек мөнәсәбәттәре - күсемһеҙ милеккә йәки транспорт сараһы. Кредит алыу өсөн ниндәй документтар кәрәк кредит ойошмалары, кредит ҡулланыусылар эшләй, һатып алырға йүнәлтелгән тауар, мәҫәлән, көнкүреш техникаһы - үтескә биреүен талап итә ала. счет-фактура магазин, һеҙ ҡасан эшләйһе мәғариф кредит - лицензия килешеү күсермәһе һәм уҡыған йорт менән раҫланған, уның хоҡуғын бындай саралар үткәрелә. Заем аҡсалары өсөн, иң кәрәкле мөрәжәғәт итә ала потенциаль заемсы банк - Һаҡлыҡ. Ул кредит алыу өсөн ниндәй документтар кәрәк Әгәр заемсының кредит хеҙмәттәр менән файҙаланыу бер ҡасан да учреждениелары шарттарында, ҡулланыуҙы өсөн кәрәк тапҡыр ҡатмарлы, башҡа клиенттарын, документ ентекле тикшереү үткәргән һәм билдәле бер ваҡытты ала һәм буласаҡ. Үҙ инициативаһы буйынса үтескә ала банк документы булыуы, ул милек хоҡуғын раҫлаған күсемһеҙ милек йәки башҡа мөлкәтен уның. Платежеспособность раҫлаусы сертификат был клиенттарға ла, үҙе һәм кредит алыу мөмкинлеген арттырыу.\nСтандарт йыйылмаһынан кәрәкле документтарҙы алыу өсөн кредит, банк һәр булды, була алмайбыҙ башҡа.\nФинанс учреждениеһы кредит алыу өсөн ниндәй документтар кәрәк. Юғарыла һанап, кредит алыу өсөн ниндәй документтар кәрәк.\nинтернет-сайты өсөн адвокат - күрәһең: веб-адвокат Агентлығы\nGrundskyld: fritagelse, beregning og dato


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - БЫЛ МӘКТӘПТӘР ТИҘ ҮҪЕШ БИЛДӘҺЕ БУЛАСАҠ - 2019 - Мәҡәләләр\nБЫЛ МӘКТӘПТӘР ТИҘ ҮҪЕШ БИЛДӘҺЕ БУЛАСАҠ\nРеспубликаның барлыҡ мәктәптәрендә яңы уҡыу йылы башындағы традицион йола - тантаналы линейкалар был юлы 2 сентябрҙә атҡарылды. Баш ҡалалағы бар йәмәғәтселектең иғтибар үҙәгендә булған ике белем усағында - Дим районында урынлашҡан өр-яңы 162-се "Смарт" полилингваль күп профилле мәктәбендә һәм Совет районындағы шулай уҡ өр-яңынан төҙөлгән 44-се полилингваль күп профилле мәктәптә был көнгә айырыуса ныҡ әҙерләнделәр. Сөнки улар сит телдәр һәм туған телдәр тәрәнәйтеп өйрәнелгән тәүге үҙенсәлекле белем усаҡтары буласаҡ. Бындайҙар әле Рәсәй кимәлендә лә тәүгеләр рәтендә.\n- Был мәктәп биләмәһендә баҫып тороуы ғына ла шул тиклем тулҡынландыра, ул минең өсөн генә түгел, күптәрегеҙгә Башҡортостандың тиҙ үҫеше символы булыр, моғайын, - тип мөрәжәғәт итте 162-се "Смарт" полилингваль мәктәбен асыу тантанаһында Волга буйы федераль округында Рәсәй Президентының тулы хоҡуҡлы вәкиле Игорь Комаров. - Юҡҡа ғына "Мәғариф" милли проектын тормошҡа ашырыуға ҙур суммалар бүленмәй, бөгөн эш башлап торған ошо шәп мәктәп тә уның бер өлөшө. Балалар бөтәбеҙҙе лә уңыштары һәм яңы белемдәре менән ҡыуандырһын өсөн бында бөтә шарттар һәм кәрәкле мөхит булдырылырына шигем юҡ.\nИгорь Анатольевич та, шулай уҡ ошо тантанала ҡатнашыусы Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Фәрит улы ла яңы мәктәп киләсәктә иң алдынғылар араһында булырына, тыуған ил мәғарифының яҡшы традицияларын һаҡларына һәм арттырырына ышаныс белдерҙе.\nАртабан ҡунаҡтар, атай-әсәйҙәр мең урынлыҡ 162-се "Смарт" мәктәбендә булдырылған заманса шарттар, уңайлыҡтарҙы үҙ күҙҙәре менән күреп, танышып сыҡты. Күргәндәр барыһын да хайран итте: мәктәптә компьютер кластары һәм сит телдәрҙе өйрәнеү өсөн махсус лингафон кабинеттарынан тыш, инженер-технологтар әҙерләү өсөн робот техникаһы, 3D моделдәр төҙөү һәм прототиптар яһау лабораториялары бар. Уҡыусыларҙың ижади һәләттәрен үҫтереү ниәтендә мәктәп телестудияһы, нәшриәт үҙәге, дизайн студияһы, күнекмәләр залы булдырылған. Малайҙарҙы слесарҙар һәм ағастан әйберҙәр эшләү оҫтаханаларында, ҡыҙҙарҙы йорт хужалығы һәм кулинария, бесеү-тегеү кабинеттарында ҡул эштәренә өйрәтәсәктәр. Бөтә бүлмәләрҙә лә кәрәкле интерактив ҡоролмалар урынлаштырылған. Мәктәптә тотош бер медицина бүлеге эшләйәсәк, унда стоматология, прививкалар яһау, процедуралар бүлмәһе һәм табип кабинеты асыла. Белем усағы директоры Наил Әминев әйтеүенсә, уҡытыу урыҫ, башҡорт һәм инглиз телендә алып барыла. Бынан тыш, бишенсе синыфтан алып уҡыусылар икенсе сит тел өйрәнә. Шуныһы мөһим, был мәктәп көн дауамында эшләй: төшкә тиклем балалар төп дәрестәрҙе уҡый, төштән һуң күңеленә ятҡан түңәрәктәргә йөрөргә, өҫтәмә белем алырға мөмкинлек бирелә. Башҡа мәғариф учреждениеларынан айырмалы рәүештә, 162-се мәктәптә математика, информатика, химия һәм биология фәндәрен тәрәнәйтеп өйрәнеү һәм профилле белем биреү иртә башлана. Өлкән кластарҙа социаль-иҡтисади, химия-биология һәм медицина йүнәлештәрен һайларға мөмкин. Һуңғыһы буйынса мәктәп Башҡорт дәүләт медицина университеты менән килешеү төҙөгән.\nЯңы мәктәптә спортҡа ла ҙур иғтибар бүләсәктәр, шул иҫәптән "Мәктәптә спорт көрәше" федераль проекты сиктәрендә балалар менән көрәш буйынса профессиональ тренер шөғөлләнәсәк. Белем усағында бөтәһе өс спорт залы, профессиональ футбол майҙансығы һәм урамда унға яҡын спорт майҙансығы төҙөлгән. Балаларҙың хәүефһеҙлеген ҡайғыртып, бөтә майҙансыҡтар ҙа махсус резина ябыу менән ҡапланған, ә баскетбол һәм волейбол майҙансыҡтары 3D сетка менән кәртәләнгән. Мәктәп өсөн балаларға сифатлы белем биреү, һәләттәрен үҫтереүҙән тыш, сәләмәт быуын тәрбиәләү ҙә өҫтөнлөклө булыуын ашханала туҡланыу сифатына ҙур иғтибар бүленеүенән дә күрергә була. 400 уҡыусы һыйған ашхана менюһы тәмле һәм сифатлы аш-һыуҙың төрлөлөгө менән айырылып торасаҡ.\nБашҡортостанда быйылғы уҡыу йылында 1319 мәктәптең ишеген 488 мең, шул иҫәптән 55 мең беренсе синыф уҡыусыһы асып инде. Бер йыл эсендә республикала 21 мәктәп һәм 21 балалар баҡсаһы сафҡа индерелгән. "Дөрөҫөн әйткәндә, күңел ҡыуана. Күптән түгел генә хатта Башҡортостан кеүек ҙур республика сиктәрендә лә был тиклем яңы мәктәпте сафҡа индереүҙе күҙ алдына килтереүе ауыр ине, Рәсәй Федерацияһының ваҡ субъекттары тураһында әйтеп тораһы ла түгел. Әммә был эш бөгөн "Мәғариф" милли проекты сиктәрендә тормошҡа ашырыла", - тине Рәсәй Хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведев 2 сентябрҙә уҙғарылған видеокәңәшмә ваҡытында.\nЯҙылған: 10.09.19 | Ҡаралған: 516


Башҡортостанда мал аҙығы әҙерләү эштәре ҡыҙа\nАуыл хужалығы министрлығы белгестәре кампания осоронда ҡыйынлыҡтар күҙәтелмәйәсәк, шулай ҙа быйыл һәр кем үҙ көсөнә ышанып эш итергә тейеш, тип белдерҙе. Рәсәйгә индерелгән иҡтисади санкциялар һөҙөмтәһендә сит ил орлоҡтары хеҙер ауыл эшсәндәренә килеп етмәй.\nИлья Ғәлиев иртә таңдан аяҡ өҫтөндә. Сусҡа һимертеү комплексында уның ҡарамағында 4 меңдән ашыу мал. Уларҙы тәрбиләү һәм ҡарау теүәл ваҡыт менән башҡарыла. Малдарҙың менюһында йәшел үлән һәм ҡатнаш аҙыҡ, барыһы ла билдәләнгән миҡдарҙа ашатыла.\nИлья Ғәлиев, зоотехник: «Элекке кеүек ҙур комплекстар заманы булмаһа ла беҙ сусҡа малын тейешле кимәлдә тәрбиәләргә тырышабыҙ. Аҙыҡ төрләндерәбеҙ, ҡулланыусыларға сифатлы ит етештерергә тырышабыҙ».\nИт һәм һөт ризыҡтарының сифаты аҙыҡ туҡлыҡлығынан тора. Ауыл хужалығы эшсәндәре хәҙерҙән үк малды уңышлы ҡышлатыу өсөн эш башлаған. Шаран районының иң эре малсылыҡ хужалыҡтарының береһендә мал аҙағын йыл ярымға етерлек итеп алдан хәстәрләйҙәр.\nӘ быныһы мал аҙығы етештереү буйынса махсус дәрес. Благовещен районына ҙур делегация килгән. Белгестәр мал аҙағы ярҙамында ауыл хужалығы тауарҙарының сифатын күтәреү ысулдары тураһында фекер алыша. Мәҫәлән, кәзә үләнен ваҡытында сабып ҡалыу мөһим. Был эште үҫемлек сәскәгә төрөнгәнсе башҡарып өлгөрөргә кәрәк. Бындай семинарҙар әле республиканың барлыҡ райондарында ла ойошторола.\nКүп йыллыҡ үләндәрҙе сәскәгә төрөнгәнсе сабып алыу һөт етештереүҙе,ит йүнәлешендә ауырлыҡты арттыра. Мал аҙығы етештереүгә ҡарата тейешле ҡараш булдырмайынса беҙ яҡшы ауыл хужалығы продукцияһын ала алмаясаҡбыҙ.\nБыйыл кукуруз культураһы бик популяр. Үткән йыл менән сағыштырғанда, уның майҙандары ике тапҡырға артҡан. Был культура туҡлыҡлы, әрһеҙ һәм уңышты ла мул бирә. Уның ярҙамында һөт етештереү артасаҡ.\nАграрийҙар мал аҙағы әҙерләүҙә ауырлыҡтар тыуҙырған 2010 йылдағы ҡоролоҡто яҡшы хәтерләй. Етмәһә, күптән түгел Рәсәй ауыл хужалығын күҙәтеү ойошмаһы Германия, Дания, Францияла етештерелгән мал аҙыҡтарына сикләүҙәр ҡуйҙы. Бындай шарттарҙа бары тик үҙ көсөңә генә ышанырға ҡала.


Ғаилә аҙналығы көтә\nҒаилә, хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы тарафынан уҙғарылған тематик аҙна 11 майҙа башланып, 16 майҙа тамамлана. Ул 15 майҙа билдәләнгән Халыҡ-ара ғаилә көнөнә арнала. 12 майҙы "Файҙалы кәңәштәр марафоны" дауам итә. Ата-әсәләргә психологик ярҙам күрһәтеүгә йүнәлтелгән был көндә 8-800-347-5000 телефоны ярҙамға килер. Шулай уҡ махсус саҡырылған психологтар түбәндәге һорауҙарға яуап бирер: ‒ «Үҙеңә һәм балаға имтихан биргән саҡта нисек ярҙам итергә?», «Балағыҙға алда имтихан формаһындағы һынауҙар көтә. Һеҙ уны бөтөнләй әҙерләнмәй йә етерлек кимәлдә әҙерләнмәй тип борсолаһығыҙмы?», «Уҡыуҙа эше лә юҡ. Ни эшләргә?». Йә булмаһа һеҙҙең балағыҙ ныҡ шөғөлләнә, уҡыу менән генә мәшғүл. Әммә ул ҡыйыуһыҙ, юғалып ҡалып имтиханды бирә алмаҫ тип борсолаһығыҙҙыр;‒ Икенсе тапҡыр ғаилә ҡороу. «Балаға яңы ата-әсәйҙе нисек ҡабул итергә? Үгәй атай йә әсәйҙең ҡылыҡ нормалары. Элекке ҡатынығыҙ йә ирегеҙ менән бала хаҡына нисек араларҙы һаҡлап ҡалырға?»;‒ Һеҙҙең яратҡан үҫмер балағыҙ. «Ни өсөн үҫмер йәше ауыр тип билдәләнә? Үҫмер балағыҙ менән арағыҙҙа ышанысты нисек һаҡлап ҡалырға? Уның менән еңел булмаған темаларға нисек һүҙ башларға?;‒ Бер туған балаларға дуҫ йәшәү өсөн ни эшләргә була? Ғаиләлә бала тыуыр алдынан туғандарын нисек әҙерләргә? Балалар конфликтын нисек йырып сығырға? Баланың ҡыҙғаныуын нисек еңергә? Быуындар араһында бәйләнеште нисек дөрөҫ итеп ҡорорға?\nҒаилә, хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы тарафынан уҙғарылған тематик аҙна 11 майҙа башланып, 16 майҙа тамамлана. Ул 15 майҙа билдәләнгән Халыҡ-ара ғаилә көнөнә арнала.\nРеспубликаның барлыҡ ҡала-райондарында ғаилә ҡиммәттәрен, ата-әсә абруйын үҫтереү, юл-транспорт травмаларын кәметеүгә, ғаилә ялдарын ойоштороуға йүнәлтелгән акциялар һәм саралар үткәреләсәк.\nКисә, йәғни 11 майҙа "Ғаиләлә изгелек бумерангы" акцияһы үткәрелде. Яңы һәм тотонолған, әммә яҡшы торошло булған балалар әйберҙәрен: балалар мебеле, коляска, сана, велосипед, прыгунок һәм ходунок, ултырғыс-өҫтәлдәр, стерилизация һ.б. төрлө әйберҙәрҙе тапшырырға мөмкин ине. Йыйылған тауарҙар бер юлы 2 йәки унан да күберәк балалар тыуған, 1-4 йәшлек балалар тәрбиәләнгән, күп балалы ғаиләләргә таратылыуы көтөлә. Бындай әйберҙәрҙе райондарҙағы "Ғаилә" үҙәктәренә тапшырырға мөмкин. Был акция ай аҙағына тиклем дауам итә.\n12 майҙы "Файҙалы кәңәштәр марафоны" дауам итә. Ата-әсәләргә психологик ярҙам күрһәтеүгә йүнәлтелгән был көндә 8-800-347-5000 телефоны ярҙамға килер. Шулай уҡ махсус саҡырылған психологтар түбәндәге һорауҙарға яуап бирер:\n‒ «Үҙеңә һәм балаға имтихан биргән саҡта нисек ярҙам итергә?», «Балағыҙға алда имтихан формаһындағы һынауҙар көтә. Һеҙ уны бөтөнләй әҙерләнмәй йә етерлек кимәлдә әҙерләнмәй тип борсолаһығыҙмы?», «Уҡыуҙа эше лә юҡ. Ни эшләргә?». Йә булмаһа һеҙҙең балағыҙ ныҡ шөғөлләнә, уҡыу менән генә мәшғүл. Әммә ул ҡыйыуһыҙ, юғалып ҡалып имтиханды бирә алмаҫ тип борсолаһығыҙҙыр;\n‒ Икенсе тапҡыр ғаилә ҡороу. «Балаға яңы ата-әсәйҙе нисек ҡабул итергә? Үгәй атай йә әсәйҙең ҡылыҡ нормалары. Элекке ҡатынығыҙ йә ирегеҙ менән бала хаҡына нисек араларҙы һаҡлап ҡалырға?»;\n‒ Һеҙҙең яратҡан үҫмер балағыҙ. «Ни өсөн үҫмер йәше ауыр тип билдәләнә? Үҫмер балағыҙ менән арағыҙҙа ышанысты нисек һаҡлап ҡалырға? Уның менән еңел булмаған темаларға нисек һүҙ башларға?;\n‒ Бер туған балаларға дуҫ йәшәү өсөн ни эшләргә була? Ғаиләлә бала тыуыр алдынан туғандарын нисек әҙерләргә? Балалар конфликтын нисек йырып сығырға? Баланың ҡыҙғаныуын нисек еңергә? Быуындар араһында бәйләнеште нисек дөрөҫ итеп ҡорорға?\n13 май "Файҙалы иртәнге аш" тип аталған республика акцияһы планлаштырылған. Ул исеменән күренеүенсә, республика халҡын һау-сәләмәт тормош алып барыуҙы һәм дөрөҫ туҡланыуҙың роле тураһында бәйән итәсәк. Врач-диетолог Зөлфиә Хәбибуллина ғаиләһе менән берлектә тәмле лә, файҙалы ла иртәнге аш бешереп күрһәтәсәк. Ғаиләгеҙ менән иртәнге аш ашағанығыҙҙы фотоға төшөрөп, инстаграмдағы диуарығыҙға һалығыҙ. #Семейныйзавтрак2021 хештегын ҡуйырға онотмағыҙ. Шулай уҡ @dietolog_zulfiya аккаунтын билдәләргә кәрәк була. Шул саҡ һеҙ розыгрышта ҡатнаша алаһығыҙ.\n14 майҙа "Хәүефһеҙ юл - бәхетле ғаилә" акцияһы үтә. Ул юл-транспорт травмаһын профилактикалауға йүнәлтелгән. Был акция БР ГИБДД-ы менән берлектә уҙғарыла.\n15 май - Халыҡ-ара ғаилә көнө. Республика халҡына ошоға оҡшаш исемле саралар тәҡдим ителәсәк. Ғаиләгеҙ менән бергә фото төшөп, Instagramдағы диуарығыҙға #Деньсемьи2021 хештегы менән һалығыҙ. Интернет-конкурстың еңеүселәре Өфөләге ғаилә ресторанына саҡырыу ҡағыҙы ала.\nШулай уҡ был көндө барлыҡ ЗАГС бүлексәләрендә «Беҙ Халыҡ-ара ғаилә көнөндә өйләнештек» тигән саралар уҙғарылыр. Ул ғаилә ҡиммәттәрен данлаясаҡ. Был көн ғаилә ҡорған йәштәргә иҫтәлекле открыткалар таратылыр.\nҒаилә аҙналығы 16 майҙа тамамлана. Уны "АРТквадрат" территорияһында Ғаилә квиз-уйын йомғаҡлай. Ул буш ваҡытта бергә-бергә ғаилә менән үткәрергә кәңәш ителә. Һеҙҙе “Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?” ҡыҙыҡлы уйын үткәрелә. Командалар һаны сикләнмәй. Уйында ҡатнашыу – бушлай!\nРеспубликаның барлыҡ ғаиләләренә Ғаилә аҙнаһын күңелле һәм файҙалы итеп үткәрергә яҙһын!


14:42, 21 ноября 2016 Йәмғиәт\nӨфөлә Ҡыш бабайҙар парады ойошторола Фото: Өфө ҡалаһы хакимиәте\nӨФӨ, 2016 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.\n18 декабрҙә Өфөләге Олимпик-Парк майҙанында Ҡыш бабайҙар парады ойошторола. Яңы йыл парадында баш ҡала халҡы һәм ҡунаҡтары ҡатнаша ала, бары тик Ҡыш бабайҙың костюмы кәрәк. Был хаҡта Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.\nПрограммала мәҙәни, күңел асыу конкурстары, спорт ярыштары, шулай уҡ тауҙан шыуыу, арҡан тартышыу һәм йүгереү ҡаралған. Ҡомарлы ҡунаҡтарҙы быйма ташлау, тоҡ кейеп һикереү, «Тау батшаһы» кеүек боронғо уйындар көтә.\nЕңеүселәргә һәм ҡатнашыусыларға сараны ойоштороусыларҙан һәм партнерҙарҙан бүләктәр тапшырыла.\nТулыраҡ мәғлүмәт Өфө хакимиәтенең сайтында бирелгән.\nТеги: яңы йыл,ҡыш бабайҙар парады


Йыл һайын ноябрҙең өсөнсө йәкшәмбеһендә юл-транспорт фажиғәләре ҡорбандарын иҫкә алыу көнө билдәләнә\nБыл дата Бөйөк Британиялағы юл-транспорт фажиғәләре ҡорбандарына ярҙам итеүсе хәйриә фонды тарафынан 1993 йылда булдырылған.\nХәтер көнө юлда һәләк булыусыларҙың йылдан-йыл артыуына иғтибарҙы йүнәлтергә һәм уйланырға мәжбүр итә. Йыл һайын аварияла 1 миллион 300 мең самаһы кешенең ғүмере өҙөлә. Юл фажиғәләре ҡорбандарын Иглин районында урынлашҡан 2-се мәктәп уҡыусылары ла иҫкә алды. Фажиғәгә тарыусылар хаҡында төшөрөлгән фильм залға йыйылыусыларҙың барыһын да уйланырға, ирекһеҙҙән күҙ йәштәрен түгергә мәжбүр итте. Ә инде инспекторҙар тағы ла бер тапҡыр ҡағиҙәләрҙе теүәл үтәмәү ниндәй ҡурҡыныс эҙемтәләргә килтереүе тураһында иҫкәртте.


«Шахматһыҙ – донъя йәмһеҙ!» | Йәншишмә\n«Шахматһыҙ – донъя йәмһеҙ!»\nНаписал в 10 января 2018, 16:49\nКемегеҙ уны еңә алыр икән? Ай-һай, үҙегеҙгә бик тырышырға тура килер инде. Шахматты бигерәк оҫта уйнай бит Коля! Шах бабай биргән мәсьәләләрҙе лә тиҙ генә сисә һала, өс йыл рәттән гәзитебеҙ үткәргән бәйгелә лә еңеүҙәр яулап килә.\n– Һигеҙенселә уҡығанда шахмат менән ныҡлап ҡыҙыҡһына башланым. Мәсьәләләрен сисеү тәүҙә ауыр ғына ине. Унан яйлап өйрәнелде. Һорауым килеп тыуһа, остазым Сергей Сергеевич Чегодаевҡа мөрәжәғәт итәм. Ул, һиндә өмөт бар, тип ҡеүәтләп ебәргәс, тағы дәртләнеберәк киттем. Был уйын буйынса китаптар ҙа уҡыйым, – ти республика политехник интернат-лицейында XI синыфта уҡыусы Коля Шибаев.\nШахмат уйнауы уҡыуында ла ярҙам итә. Логик фекерләүе үҫә, имтиханда үҙен тынысыраҡ тота. Шуға алдағы көндәрҙә шахматтан айырылырға йыйынмай әле егет.\n– Барыһын да Яңы йыл менән ҡотлайым. Һаулыҡ, бәхет, уңыштар теләйем. Яҡшы итеп уҡығыҙ, шахмат менән дә дуҫ булығыҙ, – тип матур теләктәрен дә еткерҙе ул хушлашҡанда.\nЭт йылы Коляның үҙенә лә уңышлы ғына булһын, күңелендә йөрөткән барлыҡ уй-хыялдарын тормошҡа ашырырға яҙһын!\n« Тағараҡ элеп ҡуйҙым\nАфарин, өмөтбайҙар! »


33(2011) » Страница 3 » "Йәшлек" гәзите\nГазета "Йәшлек" » Облако тегов » 33(2011) » Страница 3\nКонкурстар // 30-04-2011, 10:11\nЭй-й, бәғзе бер ир затының! Әкәмәт тоҡом. Берәй эшкә ашырлыҡ тимер-томор күреп ҡалдымы – һушы китә. Ана, Биби әбейҙең ейәне Робертты ал. Ул да шундайҙарҙан. Тенәүге көн, үҙе тимер арғымаҡтың ялтырап торған өр-яңыһын алып ҡайтҡас, атаһы уға, иҫкерәк булһа ла, әле буйтым хеҙмәт иткәндәй «Москвич»ын бүләк иткәйне.\n– Мә, улым, яңыны иҫке күтәрә, башта ошоноң менән йөрөргә өйрәнһәң, аҙаҡ үҙең алырһың, – тине....\nМахсус бит // 30-04-2011, 10:04\n«Ҡайҙа ҡарама – яҡташтар. Быраулайҙар, эҙләнәләр...»\nБованенково Сё-Яха, Морды-Яха һәм Надуй-Яха йылғалары ҡушылған ерҙә урынлашҡан. Бындағы сәнәғәт һәм көнкүреш объекттары бер нисә майҙанға һибелгән. Беҙ 45 көн йәшәргә һәм эшләргә тейеш булған объекттар 3-сө майҙанда урынлашҡан булып сыҡты. Әйтеүҙәренә ҡарағанда, был майҙан башҡаларынан ҙурлығы менән дә, кешеләренең күплеге менән дә айырылып тора. Башҡаларын күрмәгәс, улар хаҡында һүҙ йөрөтә алмайым, әммә халыҡтың күплеге бер ҡарауҙа уҡ күҙгә ташлана. Ҡайҙа баҡма, уҙған быуаттың һикһәненсе йылдары аҙағында аҙыҡ-түлек магазиндары алдындағы кеүек һыу буйы халыҡ: ашханаға инһәң дә, мунсаға барам тиһәң дә, хатта хәжәтеңде үтәү өсөн дә тубығыңды ҡыҫып сиратта торорға тура килә....\nБер матурға – бер матур\nРубрикалар // 30-04-2011, 10:00\n50 йыл бергә ғүмер кисергән Иҙрисовтар бер-береһенә оло яратыу һәм ихтирам менән ҡарай\nЯҡын танышым Фәниәне һуңғы күреүемдә уның шул тиклем дә ҙур юғалтыу кисергән мәле − бер осорҙа ғына бер туған апаһы менән бер туған ағаһы вафат булған сағы ине.\n− Нисек кенә күтәрә алдың бындай ҡайғыны, һылыуҡайым? − тигәс, миңә:...\nКонкурстар // 30-04-2011, 09:58\nУрамда уға иғтибар ҙа итмәй, янынан үтеп китергә мөмкин. Сөнки Учалыла уның кеүек һөйкөмлө, һомғол егеттәр аҙым һайын осрай. Ләкин Фәнис Кәримов милли кейемдә сәхнәгә сыҡһа, унан күҙ ҙә алып булмай, ә бейей башлаһа, бөтөнләй арбай. Шундай бирелеп, үксәһенән осҡон сәсрәтеп бейей, әйтерһең дә, сәхнәлә кемдеңдер тотош ғүмерен һынландыра. Һәр бер сығышы − бейеүгә һалынған тарих, хәрәкәттәр, ым-ишара аша сағылған тотош яҙмыш......\nЙырлай... шәфҡәт туташы!\nКонкурстар // 30-04-2011, 09:54\nУчалы ҡалаһында үткәрелгән «МедЛеди – 2011» республика конкурсында Башҡортостан шифаханаларында хеҙмәт иткән үҙ эшенең оҫталары – шәфҡәт туташтары ҡатнашты. Бәйгене Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының шифахана-профилакторийына 40 йыл тулыу уңайынан БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы һәм комбинат ойошторҙо....


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - №21, 25 - 31 май, 2019 - Информационные страницы\n№21, 25 - 31 май, 2019\nМИН БАШҠОРТСА ЯҘАМ...\nБыл көндө "Башҡорт телендә һөйләшәм, башҡорт телендә яҙам!" тигән девиз Башҡортостанда һәм унан ситтә йәшәүсе меңәрләгән милләттәштәрҙе берләштерҙе. Башҡорт дәүләт университеты башланғысында бишенсе тапҡыр ойошторолған башҡорт теленән диктант яҙыу акцияһы быйыл Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды, БР Хөкүмәте тарафынан хуплау тапты һәм халыҡ-ара кимәлдә оло байрам рәүешендә үтте. Башҡортостан Республикаһы Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров һәм башҡа юғары вазифалы төрлө һөнәр кешеләре ҡатнашыуы сараның мәртәбәһен тағы ла арттырҙы.\nТӘНҠИТ ТӨШӨНСӘҺЕНӘ "ДОШМАН" ТИГӘН МӘҒӘНӘ ҺАЛЫНАМЫ?\nМин сығыш яһап ҡарағайным, "Ярай инде, ҡанаттарын ҡайырмайыҡ, былай ҙа яҙған йәштәр аҙ", тип тыйҙылар. Дөрөҫ тәнҡиттән генә лә ҡайырылып төшөр ҡанаттар менән улар берәй мәл оса алырҙармы?\nБыйыл баш ҡалала 10799 - 9-сы, 5067 - 11-се синыф уҡыусыһы, белем усаҡтарын башҡа йылдарҙа тамамлаған 609 граждан имтихан тапшыра. 11-се синыфтарға аттестат алыу өсөн рус теле һәм математиканан - мотлаҡ.\nәйтер һүҙем бар!\nОшо көндәрҙә, ниһайәт, һәйкәл ҡуйыу буйынса комиссия оҙаҡ эҙләгәндән һуң, Зәки Вәлиди урамы башланған урынды - Телеүҙәк алдын һайланы. Алла бойорһа, 5-се Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы көндәрендә Бабич һәйкәле асылыр тип өмөт итәбеҙ.\nбер кәлимә фекер\nЙӘШӘЙЕМ, ТИҺӘҢ, ФЕКЕРЛӘ...\n"Хәрәкәттә - бәрәкәт", тигән боронғолар. Әлбиттә, мейе хәрәкәте - уның эске әүҙемлеге, нейрондар эшмәкәрлеге. Ошо эшмәкәрлек һүнмәһен тиһәгеҙ - китаптан айырылмағыҙ, гәзит-журналдар алдырып уҡығыҙ, яңы һүҙ-тел үҙләштерегеҙ, хәтерегеҙҙе лә яңыртып тороуҙан ваз кисмәгеҙ.\nҠУРҠЫУ ҘА, ҮПКӘЛӘҮ ҘӘ НЕВРОЗ ХӘЛЕНӘ ЕТКЕРЕРГӘ МӨМКИН\nҺеҙҙе ыҙалатҡан сирҙе еңеү үҙегеҙҙең ҡулда. Тәндәге бөтә ауырыуҙар ҙа башыңда барлыҡҡа килә, тимәк, уй-фекерҙе дөрөҫ йүнәлешкә һалып, ауыр хис-тойғоларҙан арыныу күпселек сирҙәрҙе еңергә ярҙам итә.\nБЫУАТ АРЪЯҒЫНАН СӘЛӘМ, ЙӘКИ КРУКОВСКИЙ БӨГӨН КЕМДЕ ҺАЙЛАР?\nБашҡорт ҡалпағы артыҡ бейек түгел - ике-өс илеләй генә тәрәнлектә була, баш түбәһен йәки сикәне ҡаплап тора. Күберәк яулыҡ аҫтынан кейелә, шуға күрә башлыса ал яҡтан ғына биҙәлә. Ҡайһы берҙә уны "таҡыя", "тупый" тиҙәр.


Йәшлек саялығы һағындыра » Яйыҡ гәзите | Газета Яик\nЯйыҡ гәзите » Мәғариф, мәҙәниәт » Йәшлек саялығы һағындыра\n- Көлтә бәйләүсе апай-еңгәләр йырлай, беҙ үҫмерҙәр, шаяра торғайныҡ - күңелле ине. Ҡурмас ҡыҙҙырып ашап тамағыбыҙ ҙа туйып ҡала торғайны, - тип бала саҡ хәтирәләрен дауам итә Рәйхана апай. - Ҡар яуғас күрин ҡырҡырға ебәрҙеләр. Сибек кенә ҡыҙ балалар нисек түҙгәнбеҙ икән шул тиклем ауырлыҡҡа! Өҫ-кә кейергә кейем, ашарға аҙыҡ юҡ, аяҡтарҙа сабата, етмәһә, ағас ҡырҡырға кәрәк. Арыуыбыҙ, асығыуыбыҙ үҙәккә үтеп, ҡасып ҡайтып китһәк, кире килтерә торғайнылар. Бер баракта ете ҡыҙ бергә йәшәнек. Бер тапҡыр етебеҙ бергә ҡастыҡ. Арттан һыбайлылар ҡыуып етеп, беҙҙе мал кеүек сыбыртҡы менән ярып кире алып киттеләр. Ни эшләйһең инде, илай-илай яҙмышҡа күнеп эшләргә тура килде.\nЭйе, тормоштоң әсеһен-сөсөһөн күп татыйҙар улар. Колхозда һабансы (плугарь) хеҙмәтен башҡарырға ла тура килә үҫмер ҡыҙға - тракторҙарҙың тәгәрмәстәрен майлап, һуҡаларҙы таҙартып йөрөй. Бер көн ун ете йәштәре тулған дүрт ҡыҙҙы тракторсы курстарына уҡырға ебәреүҙәре тураһында хәбәр итәләр. Алты айлыҡ курстар үтеп ҡайтҡас үҙен тәгәрмәсле тракторға ултырталар. Ә ҡалған өс ҡыҙ был һөнәрҙе үҙһенә алмай.\nТехниканы яратҡанғалыр, Рәйхана Вәлиәхмәт ҡыҙы һәр саҡ «тимер ат»ын төҙөк тоторға тырыша, ҡоролошон яттан белә башлай. Ҡушылған эштәрҙе ҙур яуаплылыҡ ме-нән башҡара һәм намыҫлы хеҙмәте өсөн бер йыл да йәш механизатор ҡыҙҙы бүләкһеҙ ҡалдырмайҙар: тоҡлап бойҙай, күлдәклек тауар бирә-ләр, шулай ҙа иң ҡәҙерлеһе - быйма булғандыр.\n- Тракторҙан төшәм дә, быймамды ҡултыҡ аҫтына ҡыҫтырып, ботинкаларымды кейеп ҡайтып китәм, быймам таушалып бөтөүҙән ҡурҡам, - тип бәйән итте тыл ветераны.\n- Бергә эшләгән ағайҙар һәйбәт була торғайны, бер ваҡытта ла насар һүҙ әйтмәй, ярҙам итеп үҙҙәре менән бер рәттән алып йөрөнөләр. Көндөҙ башҡа эштәр менән булһам, төндәрен баҫыуҙы тырмата торғайным. Ҡараңғыла ял итергә баҫыу ситенә туҡтайым да, ҡурҡҡанғалыр инде, тракторымды һүн-дермәйем. Тауышын әкренәйтеп кенә ҡуям да, үҙем ҡысҡырып йырлап ебәрәм. Шулай бер-ике оҙон көйҙө һуҙғандан һуң тағы «тимер ат» ты эшкә егәм, - ти әңгәмәсем.\nНиһайәт, 4 йылға һуҙылған ҡәһәрле һуғыш тамамланып, донъялар ипкә килә башлай, йәшәйеш яйлап рәтләнә. Киске уйындарҙа артыҡ ҡатнашмай, өйҙә ҡул эштәре менән булышырға ярата йәш ҡыҙ. Шул кистәрҙең береһендә күрше егет уйынға саҡырҙы. Клубҡа барып кергәс тә мандолина сиртеп ултырған егет күҙенә ташлана. Шул ваҡытта ике йәш йөрәктә мөхәббәт уты тоҡана. 1949 йылдың май айында Наурыҙ ауылында яңы йәш ғаилә барлыҡҡа килә.\nБайдәүләтов Сабит Сәғит улы бүлексәлә ветеринар булып эшләй. Уны тик йылы һүҙҙәр менән генә иҫкә ала Рәйхана Вәлиәхмәт ҡыҙы.\n- Ярҙамсыл, кешелекле булды, эшкә лә ҡарап торманы.\nҠулға ҡул тотоношоп бергә ғүмер тауҙарына үрләйҙәр. Үткән тормош юлдары күптәргә өлгө булырлыҡ. Донъя булғас, булғандыр төрлө саҡтар. «Ғүмер итеү - ялан үтеү түгел», - тиҙәр. Тормоштоң һикәлтәле оҙон юлдарынан барғанда, абын-майынса атларҙай тура һуҡмаҡтар таба алған улар. Бәғерҙәргә үтерҙәй әсе яҙ-мыш елдәре иҫкәндә лә, бер-береһен һаҡлап алып ҡала алған бәхетле ғаилә.\nБер ҡыҙ һәм дүрт малайға ғүмер һәм тәрбиә биреп, оло юлға баҫтыралар. Тик, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ике улдары фажиғәле вафат була.\nЯҙмыш елдәре уларҙы һынағандан һынай бара. Шулай донъя мәшәҡәттәре нә сорналып йәшәп ятҡанда өйҙәре янып китә. Тырышып-тырмашып йыйған хәләл мөлкәттәре бер-нисә сәғәт эсендә көл-күмергә әйләнә. Фажиғәнән һуң өҫтәрендәге кейем һәм балалар менән урамда тороп ҡалалар. Әммә тырыш ғаилә төшөнкөлөккә бирелмәй. Яңынан бынамын тигән ҙур өй һалып сығалар.\n44 йыл бергә ғүмер кисергәндән һуң Сабит Сәғит улы, һуғышта алған яраларҙан оҙаҡ яфаланғандан һуң, мәңгелеккә китә.\nХәҙерге ваҡытта оло ҡыҙҙары Фәрхәнә ғаиләһе менән Уральск ҡасабаһында донъя көтә. Саматтары Наурыҙ ауылында атай нигеҙендә төпләнгән, ә Салауат Сәғит улы ғаиләһе менән ҡалала йәшәй. Ул бар ғүмерен ижадҡа бағышлаған кеше, хаҡлы ялға сыҡҡансы сәнғәт колледжы студенттарын баянда уйнарға өйрәткән.\nТыл ветеранының награ-далары ла бихисап. Республика хөкүмәте лә ауыр һуғыш йылдарында ал-ял белмәй эшләгән хеҙмәтсәндәрен онотмай. Еңеүҙең юбилейҙары еткән һайын миҙалдар биреп, Рәхмәт хаттары тапшырып тора. Унда ил башлығынан килгән юбилей менән ҡотлау хаты ла бар.\n- Туҡһан йәшем менән тәбрикләргә балалар йыйылып, Фәрхәнә ҡыҙым һүҙ әйтергә баҫҡайны ғына, ишек шаҡынылар. Ишек асыуға ауыл Советы хеҙмәткәре «Һеҙгә Путин ҡотлау хаты ебәргән», - тигән һүҙҙәр менән килеп керҙе. - Бындай хәбәрҙән иҫең китеп йығылырлыҡ бит, Ил башлығы үҙе ҡотлаһын әле! Рәхмәт инде, беҙҙең оло быуын турһында ла онотмағас, - тип шат йылмая инәй.\nРәйхана апай оҙаҡ йәшәү сере менән дә бүлеште. Баҡтиһәң, бының өсөн эскерһеҙ булырға, кешеләргә кенә тотмай, барына шөкөр итеп йәшәргә кәрәк. Йыш йылмайыу ҙа сәләмәтлеккә файҙа, һөмһөрө ҡойолғандарға ҡарағанда, йөҙө ҡояштай балҡыған, нур сәсеп торғандар ауырыуға ла бер ваҡытта ла бирешмәй.\nАуылдың ағинәйе, тыл ветераны Рәйхана Вәлиәхмәт ҡыҙы бөгөн матур тормошҡа шөкөр итеп, тыныс ҡартлыҡ кисерә. Күҙҙәрендә йәшәү дәрте бер ҙә һүрелмәгән бәхетле әсәй һәм өләсәй. Балалары, туғыҙ ейән-ейәнсәрҙәре, ун өс бүләләре менән бай ул. Хәҙерге заман йәштәренә тыныс, матур тормоштоң ҡәҙерен белергә, тырышып донъя көтөргә, тормош ауырлыҡтарынан ҡурҡмаҫҡа кәңәш бирҙе.\nҺоҡланыу хистәрен уяталар\nКәрим ауылында йәшәүсе Хәмитовтар ғаиләһе өсөн быйыл өсләтә байрам. Беренсенән, Маһиямал Зәбәйер ҡыҙы менән Фәрит Вәлиәхмәт улының ҡулға-ҡул... Тотош уҡырға\nҺуғыш һәм бала саҡ… Был ике төшөнсә бер нисек тә яраша алмай. Ҡәһәрле һуғыш балаларҙыœ ғәмһеҙ, шат сабыйлығын юҡҡа сығара, уларҙы ваҡытынан алда... Тотош уҡырға\nАбҙаҡ ауылында йәшәүсе Сәфәрғәли Ситдиҡов 1936 йылда ишле ғаиләлә икенсе малай булып донъяға килә. Аталары, һуғыш ветераны, 1968 йылда яҡты донъя... Тотош уҡырға


Башҡортостан Милли музейында Японияла эшләнгән ағас ҡурсаҡтар менән танышырға мөмкин\nКүргәҙмәгә йөҙҙән ашыу экспонат ҡуйылған. Кокэси тип аталған был ҡурсаҡтар Сендай ҡалаһында бер нисә быуат элек барлыҡҡа килгән. Япондар уйынсыҡтарҙы саған, сейә, йә ҡайын ағасынан яһай.\nКокэси дизайны ике төргә бүленә - традицион һәм авторлыҡҡа. Тәүгеһендә тик ҡыҙҙар һүрәтләнә, һәр ҡурсаҡҡа һүрәт ҡулдан төшөрөлә, оҫтаның ҡултамғаһы ҡуйыла. Авторлыҡ буйынса эшләнгән кокэсиҙың формаһы, үлсәмдәре, төҫтәре төрлө. Күптәрен һаҡлаусы-ҡот булараҡ өйгә ултыртылар. Әйткәндәй, Японияла был ҡурсаҡтар 1945 йылдан һуң популярлаша.


Нуриман районының Яңы күл ауылы халҡы юлһыҙлыҡтан яфалана\n«Соҡор-саҡыр аша йөрөп өйрәнелгән, ләкин түҙерлек башҡа әмәл юҡ», - тип мөрәжәғәт итте беҙҙең редакцияға Колхоз урамында йәшәүселәр.\nӘбейҙәр бойоғоп ҡына өй алдында тора. Хаҡлы ялда лайыҡлы ял итәһе лә һуң, күршеңә барыу ҙа ауырлыҡ менән бирелә. Урам аша күләүектәрҙе йырып сығырға кәрәк, батҡаҡлы юлдан таяҡҡа таянып та үтермен тимә, ти Яңы күл ауылында Йәшәүсе Мөслимә Насретдинова.\nТиҫтә йылдар ҡарауһыҙ ҡалған урамда соҡор-саҡырҙар барлыҡҡа килгән. Ямғырҙан һуң Яңы күл ауылы урамында, ысынлап та, «яңы күл»дәр хасил була. Был урында башлыса оло йәштәгеләр төпләнгән. Йыш ҡына «ашығыс ярҙам»ын да саҡырырға тура килә. Машиналар юлһыҙлыҡты йырып сыға алмай. «Исмаһам, ҡырсынташ түшәлһә, бик тә риза булыр инек!», - ти сәстәренә сал төшкән инәйҙәр.\nКис еттеме урам ҡараңғыға күмелә, тип зарлана оло йәштәгеләр. Ихата алдарына яҡтылыҡ үткәрелмәгән, газ да юҡ. Инәйҙәр бәләкәй генә пенсияһына утын да һатып алырға мәжбүр.\nКүрше урамдарҙа иһә ал да гөл кеүек. Газы ла бар, һыуы ла үткәрелгән. Кем белә, бәлки, Колхоз урамында йәшәүсе ололарҙың теләге үтәлеп, тиҙҙән бында ла кешелек ҡаҙаныштары килеп етер.


Өфөләге ауыл хужалығы йәрминкәләрендә 68 тонна ит һатылған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nӨфөләге ауыл хужалығы йәрминкәләрендә 68 тонна ит һатылған\n13:00, 7 февраля 2011 Иҡтисад\nБашҡортостандың баш ҡалаһында уҙған ял көндәрендә барған ит йәрминкәләрендә ауыл халҡы 68 тонна продукция һатты. Өфөнөң дүрт майҙанында сауҙа йәйелдерелде. Йәмғеһе 459 сауҙа урыны теркәлде. Республиканың 20-нән ашыу районы баш ҡалаға аҙыҡ-түлек ылауҙары оҙатты. Улар иҫәбендә эре ауыл хужалығы етештереүселәре генә түгел, фермерҙар ҙа, шәхси эшҡыуарҙар ҙа бар ине.\nБыл йәрминкәләге уртаса хаҡтар тураһында «Башинформ» агентлығына Өфө хакимиәте ҡулланыусылар баҙары идаралығы начальнигы урынбаҫары Зөлфиә Ишбулатова һөйләне.\nҺыйыр ите 180-240 һумдан һатылды. Был – йәрминкәлә иң ҙур һорау менән ҡулланған тауар. Шуға күрә һыйыр итенең 35 тонна һатылыуы ла осраҡлы түгел. Бер килограмм сусҡа итенә һатыусылар 150 – 200 һум һораны. Һарыҡ итен яратыусыларға бер килограмы өсөн 170-тән 230 һумға тиклем сығарып һалырға тура килде. Йылҡы ите 160-220 һумдан 9 тонна һатылды.\nДиетик тауыҡ ите ярайһы арзанға тәҡдим ителде. Уның килограмы 90 һумдан бирелде. Өфө халҡы йәрминкә барған ике көндә 3,5 тонна ҡош ите һатып алды.\nҠышҡы йәрминкәләр көҙгөләренең дауамы ул. Әлеге ваҡытта ҡала халҡының запастары наҡыҫланды, һәм ит продукцияһына хаҡтар күтәрелә башланы. Ҡулланыусылар баҙарында хаҡтарҙы бер аҙ тотороҡландырыу маҡсатында, Өфөлә ҡышҡы ит йәрминкәләре сериялары башланды. Киләһе ял көндәрендә ҡала халҡы йәнә запастарын тулыландыра һәм урындағы етештереүселәрҙән сифатлы продукция һатып ала аласаҡ.\nТеги: и йәрминкәләре, ҡулланыусылар баҙары


Һуңлап ҡына килгән Яңы йыл » "Урал" гәзите\nҒәбиттәрҙең ҡаланан ауылға күсеп килеп йәшәй башлауҙарына ѳс кенә йыл әле. Ата-әсәһенән ҡалған иҫке ѳйҙѳ һүтеп, кирбестән бынамын итеп йорт һалып алдылар.\n- Ошондай ожмахта ла йәшәр кѳн бар икән. 40 йыл ҡала һауаһын һуланыҡ. Хәҙер рәхәтләнеп сығып күккә ҡарап тораһың, ниндәй һиләүәт! - ти Ғәбит һәм ҡурайын алып һыҙҙырып ебәрә. - Ҡала ѳйѳндә ошолайтып уйнап ҡара, хәҙер стенаға туҡылдатырҙар. Ҡыҙыҡай ҙа бейергә ярата, бында килһә, туйғансы тыпылдатып бейеп ала.\nОҫта ҡурайсы, гармунсы Ғәбит ана шулай әле ҡурайында, әле гармунында уйнап ебәрә.\nҠатыны Нәсимә лә кинәнеп тыңлап ултыра.\n- Хәҙер клубтарҙа гармунға бейейҙәр микән?\n- Ә беҙ гармунсыһын һайлап, инәлтеп кенә бейей торғайныҡ. - Нәсимә хәтирәләргә тѳшѳп китә. - Клубҡа барып етәбеҙ ҙә тыңлап торабыҙ. Һинең кѳйѳң ишетелһә, инәбеҙ, икенсе берәү уйнаһа, инмәгән булабыҙ.\n- То-то! Ағаңдың кѳйѳнә кемдәр генә баҫманы. Йә, ярай. Тамаҡ ялғап алайыҡ.\nЮл аша ғына ѳйҙә тиңдәштәре Сәлмән менән Аймара йәшәй.\n- Ҡара-ҡара, күршеләр һуғым тураҡлай түгелме? - ти Нәсимә тәҙрәгә күҙ һалып. - Йылҡы инде әллә?\n- Һин гурытҡа киткәндә үҙем һуйыштым даһа. Ҡайтыуыңа ап-аруҡ булып алғайным.\n- Мәйтәм, Ғәбит, ике йыл рәттән Яңы йылды беҙҙә ултырҙыҡ, бәлки, быйыл күршеләр саҡырыр.\n- Кѳт Аймаранан, һаран да ул, - Ғәбит ҡыҙып китте. - Ниндәй сатнамала һуғымын һуйҙыҡ, ә ул беҙгә тамсы ла һалманы.\n- Ә һеҙ ҡайҙан табып һыйландығыҙ? Ѳйҙѳ емереп алып бара инегеҙ ҙәһә!\n- Сәлмәндең ынзыһы булған, кәбән аҫтынан килтереп сығарҙы. Шунан беҙгә инеп яңы йыр ѳйрәндек. Малай уларҙың ҡыҙына күҙ һала, шикелле, уныһы әпсәһенә оҡшамаһа ярар ҙа. Атаһы алтын, былай.\n- Шулай шул.\n- Бына ауылға ҡайтҡас ҡына ҡурайыма ҡушылып йырлай белгән кешене осраттым. Сәлмәндән дә шәп йыраусы юҡ, уйнауҙары күңелле.\n«Ҡурайсы ла менән ай йыраусы\nТәҙрәләш кенә торһасы»,\nтип бик дѳрѳҫ йырлайҙар.\n- Маҡтанырға тиһәң һине ҡуш. Ә Аймараның юҡҡа-бушҡа һеҙҙе эсермәгәне һәйбәт. Һараныраҡ, кѳнсѳлѳрәк тә, нисауа, беҙҙең арбаға ултырыр, ѳйрәнер.\nШулай сѳкѳрҙәшеп сәй эстеләр.\nБыл мәлдә күршеләр ҙә ѳйҙәренә инеп, тәҙрәгә күҙ һала-һала сәй эсә башланы.\n- Яңы йыл етте, ҡарсыҡ. Әллә быйыл беҙҙә ҡаршылайыҡмы? Етмәһә, һинең Йылан йылың килә, - тине Сәлмән.\n- Нишләп минең йыланым булһын?\n- Бәй, оноттоңмо ни, былтыр Нәсимәнең Аждаһа йылын ҡаршыланыҡ, элекке йыл Ғәбиттең йылын. Ҡуян ите ҡалай тәмле була икән дәһә тип ашап ултырғаныңды оноттоңмо?\n- Шунан мин ѳҫтәлгә йылан ите ҡуйырға тейеш буламмы?\n- Оят таһа, гелән күршеләр һыйлай.\n- Һыйлаһындар, улар бай, городскойҙар, улдары оҙон аҡса таба.\n- Эй, һине сѳңкѳлдәтеп, ҡайҙан әйттем...\nШул арала күршеләрен күреп ҡалдылар.\n- Нишләйҙәр ул?\n- Шыршы биҙәйҙәр.\n- Һай-һай, кәртә эсендәме? Ҡоторған былар... Ыста, Нәсимә яңы тун кейеп алған даһа. Ошо арала гурытҡа йыш йѳрѳнѳ шул. Күлдәк алыштырамы ни. Әллә ҡыҙыныҡын кейеп алған.\n- Әйттең һүҙ. Был тунға ике ҡыҙ һыймалы.\n- Миңә, исмаһам, ҡуянын да әпирмәнең, ҡартайҙым шулай. - Нәсимә иренең беләгенән умырып семтеп алды.\n- Әлеү, ҡоторма, бына тигән бәлтәң бар.\n- Ыста, былар тағы нимә ҡыйрата башланы?\n- Һарыҡ һатып алғайнылар. Малай ялға ҡайта, ти ине Ғәбит. Йәштәр шашлыҡ-машлыҡ ярата. Ҡала кешеһенең ниндәй малы булһын башҡа.\n- Былай булғас, быйыл да уларҙа ҡаршыларбыҙ ул, - тине тынысланып Аймара. - Әлдә күршеләребеҙ һәйбәт, йомарттар, алсаҡтар.\nКүршеләр бер-береһенән байрамға саҡырыу кѳтә башланы.\n- Нишләп һаман ѳндәшмәйҙәр? - тине Сәлмән. - Ғәбиттән һорашайым да ҡуяйым.\n- Кѳт, берәй ярты сәғәт ҡалғас, инерҙәр, - тине Аймара тәҙрәнән күҙен алмай...\n- Нәсимә, әллә быйыл да үҙебеҙҙә генә ҡаршылайыҡ та ҡуяйыҡмы? - тине Ғәбит сабырһыҙланып.\n- Аймараның йылы етә бит, мотлаҡ улар саҡырасаҡ, сыҙа, берәй ярты сәғәт ҡалғас, әйтерҙәр, - Нәсимә ирен шулай тынысландырҙы.\n- Сәлмән менән беҙ был сәғәттәрҙә бер-икене тѳшѳрѳп, йырлашып та ала торғайныҡ. Ошо бисәләрҙән күргән ыҙа бар.\nКүршеләр бер-береһенең тәҙрәһенә күҙ һала-һала, шулай ҙа ѳҫтәл әҙерләне. Кем белә, бәлки, берәй ҡунаҡ та килеп инер.\nКонцерттар ҡарап, Президенттарҙың ҡотлауын тыңлап бѳттѳләр, куранттар 12-не һуҡты!\n- Яңы йыл менән! Шатлыҡ-бәхеттәре менән килһен!\nҒүмерҙәрендә тәү тапҡыр, үҙҙәре генә, ап-айныҡ ҡаршыланы ике күрше Яңы йылды. Бәлки Сәлмән урамға сығыр тип, Ғәбит ҡуйынына ярты тығып, бәлки Ғәбит сығыр тип, Сәлмән йәшерткән ынзыһын алып тәҙрәгә ҡарап-ҡарап алдылар. Ике яҡтан да ҡапҡа асылманы.\nИртәгеһен күршеләр бер үк мәлдә иртәнге сәй эсәләр ине Ғәбиттәрҙең ѳй алдына машина килеп туҡтаны. Унан улдары Ғайнан килеп тѳштѳ, икенсе ишектән - күрше ҡыҙы Ләйсән. Үҙҙәре йылмайышып былар яғына ҡарай.\nҒәбит менән Нәсимә, теге яҡтан Сәлмән менән Аймара йүгереп сыҡты.\n- Яңы йыл менән, атай-әсәйҙәр! Саҡ ҡына һуңланыҡ. Атай-әсәй, киленегеҙҙе ѳйгә алып инегеҙ.\n- Ай, Аллам, ниңә хәбәр итмәнегеҙ?\n- Шылтыратһағыҙ ни була. Ҡоҙа-ҡоҙағыйҙы кисә үк ҡунаҡҡа индерә торор инек, - Аймара бер ҡыҙына, бер буласаҡ кейәүенә ҡарай. Эргәләрендә бейеп кенә тора. - Ҡана, билмәндәремде, ҡаҙыларымды әбинәйем!\nҒәбит менән Сәлмән шатланышып ҡосаҡлашты.\n- Кисә эсеп алған булһаҡ, әле бер нәмә лә аңламай торған булыр инек, - тиештеләр.\n- Яңы йыл менән, ҡоҙа! Байрам яңы башлана.\n- Тѳнѳ буйы һеҙҙең яҡтан күҙ алманым. Тәки ҡарсыҡ сығарманы. Күрҙеңме, арыу кейәүҙе күргәс, нисек кенә һайрай. Ҡурҡмағыҙ, ҡыҙыҡай үҙемә оҡшаған.\nҒәбит менән Сәлмән шул арала бышылдашып та алды.\n- Тѳклѳ аяғың менән, килен!\n- Әйткәнең килһен, ҡоҙағыйҡайым. Бәхетле булығыҙ, балалар!\nҠайһы арала ауыр сумкаһын тотоп Аймара килеп баҫҡан. Үҙенең шатлығы эсенә һыймай.\n- Яңы йыл менән! Ҡоҙаларҙың ауыҙ ҡолаҡҡа еткән. Шулай булмайса, 12 сәғәткә һуңлап булһа ла Яңы йыл башлана.


Бөгөн Өфө байкерҙары сираттағы миҙгелде асты\nОшо уңайҙан 200-ләп мотоһәүәҫкәр ҡала урамдары буйлап колонналарҙа үтте.\nИке тәгәрмәсле транспорт хужалары Конгресс-холл янындағы майҙанға иртәнге сәғәттәрҙә үк йыйыла башланы. Ямғыр яуып тороуға ҡарамаҫтан, миҙгелде асыуҙа ҡатнашырға теләүселәр күп ине. Сараға тамашасылар республика район-ҡалаларынан да килгәйне. Белгестәр әйтеүенсә, хәүефле транспорт сараһы һаналһа ла Башҡортостанда иҫәпкә ҡуйылған мотоциклдар һаны йылдан-йыл арта. Уға өҫтөнлөк биреүселәрҙе асыҡ һауа һәм юғары тиҙлек ҡыҙыҡһындыра.\nИзге йола буйынса мотоһәүәҫкәрҙәр колонналарға теҙелеп Телеүҙәктән Октябрь проспекты аша Черниковка биҫтәһенә тиклем барҙы. «Еңеү паркы»нда улар Бөйөк Ватан һуғышында башын һалған яугирҙарҙы бер минут тынлыҡ менән иҫкә алды. Алда инде мотоцикл яратыусыларҙы ярты йылға яҡын ҡыҙыу миҙгел көтә. Күптәре ике тәгәрмәсле транспорттарында Рәсәй ҡалалары буйлап, хатта сит илдәргә сәфәр ҡылырға йыйына.


Трактор ремонтлаусыларҙың ярышын ойошторайыҡ!\nХәҙер илебеҙ ауыл хужалығы йылын тамамлап, 1938 йылда сталинсел 7-8 миллиард бот урожай өсөн көрәштең тәүге этабына инде. 1938 йылда сталинсел юғары урожай өсөн көрәшкә әҙерлектә, хәҙерге көндә, тракторҙарҙы ремонтлау эше иң мөһиме булып тора. МТС һәм МТМ директорҙары быйыл 1550 тракторҙы капиталь ремонттан, 2235 тракторҙы урта ремонттан үткәреүҙе 1938 йылдың 1 мартына тамамларға тейештәр. Һәм Башҡортостандың бөтә МТС һәм МТМ-ларында трактор ремонтлаусыларҙы тракорҙарға ремонт эшен 1938 йылдың 1 мартына тамамалау өсөн социалистик ярышты йәйелдереп ебәрергә саҡыралар.\nЙосопов урынынан алынһын.\nНуриман район Башҡарма комитетының секретаре булып М.Йосопов тигән кеше эшләй… Был Йосопов, 1919 йылда үҙ йорттарында аҡтарҙың штабы торғанын һәм кулак атаһының аҡ бандиттәргә хеҙмәт иткәнен хәтерләйҙер әле. Сөнки ул үҙе лә аҡ банда өсөн аҙ йөгөрмәне. Йосопов район башҡарма комитетенда эшләү мәлендә, фаш ителгән дошман Абдуловтың йән дуҫы булды. Ҡарғаның күҙен ҡарға соҡомай тиҙәр бит. Йосопов тураһында бирелгән материалдарҙы Абдулов йәшереп ҡалдырһа, Абдуловтың әшәкелектәре тураһындағы материалдарҙы үҙ нәүбәтендә Йосопов йәшереп ҡалдырҙы.\nЛеспромхоз директоры булып эшләгән троцкист Волков шулай уҡ Йосоповтың дуҫы ине. Улар бергә эстеләр, йылы семья ойошторҙолар. Бергәләп яҡшы эшләгән колхозсы - ағас ҡырҡыусыларҙан көлдөләр. Уҫал уй менән эшселәрҙең аҡсаларын бирмәй ятҡыралар. Йосопов Сарва участкаһына вәкил булып килгәндә, Волковтар менән эсеп ятыуы күп колхозсылар өсөн билдәле. Колхозсылар тик шуға ғәжәпләнделәр. Был кеше нисек ел-ямғырһыҙ һаман “эшләп” килә икән? Т.\n(“Башҡортостан” гәзите, 18 декабрь 1937 йыл.


Сценарий бойок енеуг — 70 ыйл | Образовательный портал EduContest.Net — библиотека учебно-методических материалов\nСценарий бойок енеуг — 70 ыйл\nАлина Зәңгәр болондар өҫтөндә Алһыу нурҙар уйнайҙар.\nАзамат. Йырҙар йырлап эшкә бара\nЙәш егеттәр, йәш ҡыҙҙар.\nИрина. Эх, йәш ҡыҙҙар, эх, йәш егеттәр,\nМатурҙар, алтын кеүектәр,\nЭштә ялҡын кеүектәр.\nМузыка дауам итә.\nРәсим. Малайҙар Чапай, Челюскин, Водопьянов булып уйнап йөрөгән осор ине.\nАйгөл. Илебеҙҙә күңелле йырҙар, байрамдар мәле ине.\nБеҙҙең көндәребеҙ яҡты һәм тыныс ине.\nИрина. 1941 йылдың 22 июнь көнө салт аяҙ ине. Көтмәгәндә радиолар аша шомло хәбәр таратты: илебеҙгә бөгөн немец фашистары баҫып инде…\nРәсим. Сәскәле болондарҙа бесән сабып йөрөгән ағайҙар өйҙәренә ашыҡты.\nИлсур. Бөтә ил дәррәү аяҡ үрә баҫты. Ошо көндән алып Бөйөк Ватан һуғышы башланды.\nҺуғыш музыкаһы аҫтында.\nҺуғыш сыккан көндө хәтерләйем мин,\nБөгөнгөләй асык хәтерләйем.\nКүҙе йәшле, hаман көлөп торған\nЙөҙө ҡырыҫ ине атайҙың.\nКайһыбыҙҙы ҡосоп йоклаһын ул,\nНисек дүрткә бүлһен бер төндө?!\nӘй, һин,тормош, ниңә гел-гел шулай\nАямыйһың икән бер кемде?\nТөшөндәме күреп уянды ул\nЮлаусылар аттар еккәнде:\n«Балаларым,»- тине, бүтән бер һүз\nӘйтер өсөн көсө етмәне.\nКабатланы микән айырылғанда:\n«Балаларым, бойок булмагыҙ…»\nӘ ҡалғанын ауыл башындағы\nЯңғыҙ кайындарҙан һорағыҙ.\nҺаумыһығыҙ, ҡәҙерле ҡунаҡтар, уҡыусылар! Бөгөнгө дәресебеҙҙе Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына бағышлайбыҙ. Ул утлы йылдарҙы тағы ла тулыраҡ күҙаллау өсөн, беҙ бөгөн тағын һуғыш йылдарына күҙ һалабыҙ. Был эштә беҙгә ҡунаҡҡа килгән хөрмәтле ветерандарыбыҙ ярҙам итер.Һәр ауыл күренекле кешеләре менән ғорурлана.Шул уҡ ваҡытта был ут шәхестәр бөтә райондың ғорурлығы булып тора.Ул- Айытбаев Таһир Юлай улы. Уның бала саҡтары ла тыуған ауылы Тирәкле лә үтә. Үҫмер сағы ауыр һуғыш йылдарына тура килә. 14 йәшенән тиҫтерҙәре менән колхоз баҫыуында һабан һөрә, ҡыш килһә, колхоз малын, бесән, һалам йыла ташый. Етенсе синыфта бөтөүенә әрмегә алалар һәм ул көнсығышта япондар менән һуғышта ҡатнаша. Яугирҙың хеҙмәт юлы урау була, ете йыл, тигәндә генә тыуған ауылына әйләнеп ҡайта. Һуғыш ветераны булараҡ һәм эшендә өлгөлө хеҙмәте өсөн Таһир Юлай улының түшен «Ватан һуғышы орден»ы, ике тиҫтәгә яҡын миҙалдар биҙәй.\nӘ хәҙер һүҙҙе утты-һыуҙы кискән хөрмәтле ҡунағыбыҙ Айытбаев Таһир Юлай улына бирәбеҙ.\n-Һуғыш кешеләрҙе ниндәй булырға өйрәтте\nСабый сакта ук йәтим ҡалған, “атай” һүҙен әйтергә тилмереп йәшәгән, бәхетле баласактарын һуғыш урлаған ауылдаштарыбыҙ бар: Фазылов Хәбир Әғзәм улы, Мозафаров Рафаил Имаметдин улы, Гәҙелшин Әнүәр улы. Беҙ уларҙы һуғыш осоро балалары тип йөрөтәбеҙ. Бик йәш килеш кот оскос һуғыштың әсе хәсрәтен үҙ елкәләрендә татыган сабыр йөрәктәр бит улар. Уларҙың ҡайһы берҙәре атайҙарын бер күргәндер. Кайһы берҙәре, кескенә булыу сәбәпле, атаһының йөзөн дә хәтерләмәйҙер, ә ҡайһы берҙәре атайҙары һәләк булғанда хатта тыумаған да булғандыр… Улар әсәй наҙын да бик аҙ татыған, сөнки бөтөн тормош йөгө тылдағы ҡатын-ҡыҙҙар елкәһендә булған бит. Халҡыбыҙ дошманды еңеү өсөн барыһын да эшләне.Фронттағылар һуңғы һуғышсыларына тиклем көрәштеләр.\nВаҡыт яраларҙы төҙәтә, тиҙәр. Ә уларҙыларҙың яралары нигәлер төзәлмәй…\nҺуғыш бөткәнгә лә етмеш йыл. Әммә уның дәhшәте – көл булган ҡалалар, ауылдар өҫтөндә, яу ҡырынан кайтмай ҡалған ир-егеттәр , атай-олатайҙар ҡәберлегендә. Уның һары һағышы – атайһыҙҙар йөҙөндә. Улар һуғыш тигән әсе хәсрәттең фаҗиғәһен тыуғандан уҡ тойоп, үҙ күҙҙәре менән күреп, аслыҡ- яланғаслыктың ни икәнен татып үҫкән. Улар – утлы йылдарҙа тыуған балалар. Шуға күрә сабыр, нык улар.\nӘ хәҙер һүҙҙе хөрмәтле Хәбир бабайға бирәбеҙ.\n-Һуғыш йылдары һеҙҙә ниндәй хәтирәләр ҡалдырҙы\n- Эйе, һуғыш сабыйҙарға ла ир-егетләр яуаплығы һалған. Бер аҙ ҡул араһына керә башлаған малайҙар, ҡызҙар өлкәндәр менән бер рәттән хеҙмәт иткән. Һуғыш ғәрәсәте тынғандан һуң байтаҡ йылдар үтһә лә, уларҙың юғалтыу яралары hаман асык, күҙ йәштәре бик кайнар әле… Беҙ тарих итеп тыңлаған хикәйәттәр ҙә уларҙың үҙ баштарынан үткән хәтирә бит.\nАртабан һүҙ хөрмәтле Әнүәр бабайға бирелә.\n-Еңеү һеҙҙең өйгә нисек килеп керҙе, ул көн һеҙҙә ниндәй хәтирәләр ҡалдырҙы.\n-Артабан һүҙ Мозафаров Рафаил Имаметдин улына бирәбеҙ\nБөйөк Ватан һуғышы 4 йыл дауам итә - был 1418 көн һәм төнгә, 34 мең сәғәткә тиң.\nТотош ил буйынса 27 миллион ҡорбан!\nТимәк, көн һайын 19 мең, сәғәтенә 800, минутына 13 кеше һәләк булған тигән һүҙ. Һуғыш үткән СССР биләмәләрендә 1710 ҡала, 70 меңдән артыҡ ауыл яндырыла.\nБеҙҙең Башҡортостандан һуғышта 700 меңдән ашыу яугир ҡатнашып,\nшуларҙың 300 меңдән ашыуы яу яландарында ятып ҡала. Беҙҙең ауылдан һуғышҡа киткән, уларҙың тик генә тыуған ауылана иҫән-һау әйләнеп ҡайтырға насип булған.\nҺуғыш дауам итә.Тормош көндән-көн ауырая. Фронттан өсмөйөш хаттар килә.Улар һағыныу менән һуғарылған.(Илсур)\nҠарт олатайым Шәһиев Зиннәт Харис улы 1909 йылда Архангел районы Тирәкле ауылында тыуа. 1941 йылдың авгусында Ҡыҙыл Армия сафына алына.\n«Өсмөйөшлө хат»ты ул 1942 йылдың 2 апрелендә ҡарт өләсәйем Шәһиева Фатима Арслан ҡыҙына яҙа. Был уның ғәрәп алфавиты менән яҙылған һуңғы хаты. 1942 йылда Сталининград яуында 33 йәшендә һәләк булған. Быны уның дуҫы Хәйбулла яуҙан алып ҡайтҡан фотоһүрәттәге яҙыу дәлилләй: «1942 йылдың 4 майы, яуҙа Шәһиев Зиннәт һәләк булды». Яҙыу уның 9 йәшлек улы Ғиззәтулланың ҡулы менән яҙылған. Уның 5 балаһы атайһыҙ үҫә һәм ҡарт өләсәйем тол ҡала. Ул ғүмере буйына иренә тоғро ҡалған.\nХаттың эстәлеген һеҙгә лә уҡып ишеттерәм.\n«Һаумы, минең ҡәҙерле тормош иптәшем Фатима. Һиңә ҡайнар фронт хәбәре ебәрәм. Ҡыҙҙарым - Ғәйшә, Хәҙисә, улдарым- Ғиззәтулла, Сәитгәрәй һәм Сәйфетдингә лә, туғандарға ла сәләм, бигерәк тә ҡайным менән ҡәйнәмә.\nМин иҫән- һаумын. Беҙ Мәскәү яғына позда китеп барабыҙ. Шәмсетдин, Мирсәйетте осраттым, быға бик шатмын. Улар икенсе вагондалар. Ә беҙҙең вагонда- Батыргәрәй кейәү, Ғәйнислам ҡоҙа, Абҙандан Яныбай, Аҙауҙан Ғибатулла, Хәйбулла, Айтмәмбәттән Дәүләтбай һәм Ҡыҫындынан Мөхәмәтғәле, Үтәгәндән Ғәйнулла ла бар. Хатты һеҙгә 29 март яҙам. Беҙ бөгөн туҡтаныҡ. Ә бөгөн 2 апрелдә хатымды дауам итәм.\nФатима, күршеләргә өндәш - һиңә картуф сәсергә ярҙам итһендәр. Беләм, һиңә донъя көтөүе бик ауыр. Бәлки, һеҙгә башҡаса хат яҙа алмаҫмын. Мин һеҙҙең янға иҫән- һау әйләнеп ҡайтырмын. Фатима, әгәр аҙыҡ менән ҡыйынлыҡтар булһа, военкоматҡа ғариза менән мөрәжәғәт ит.\nЯрай, хатымды ошо урында тамамлайым. Иҫән- һау булығыҙ. Һинең ирең Зиннәт»\n«Өсмөйөшлө хат» иң изге ҡомартҡыһы булып һанала һәм ҡәҙерләнеп һаҡлана.\nШулай итеп,һуғыштың тиҙ генә бөтөүенә өмөттәр юҡҡа сыға.Тормош ауырлығы тулыһы менән әсәйҙәр һәм әле нығынып та бөтмәгән, бала саҡтарынан да айнымаған балалар елкәһенә төшә.Бер ҡайғыһыҙ туҡ көндәр онытыла.\nҺибә ҡояш, тама тамсы\nЙырғанаҡтар аға, әсәйем.\nТағын етте был яҙ, ниңә ҡайтмай,\nНиңә ҡайтмай инде атайым.\nТиҙҙән беҙгә матур ҡоштар ҡайтыр,\nБереһен-береһе ҡыуып уйнарҙар.\nТәҙрәгә ҡунып улар минән:\nАтаҡайың ҡайттымы- тип һорарҙар.\nМине яҡын иткән был ҡоштарға\nНисек яуап бирәйем, әсәйем\nАуыр ҡыштар, яҙҙар, йәйҙәр, көҙҙәр үтә тора. Фронттан да инде якшы хәбәрҙәр ҙә ишетелә башлай. Һәм ниһайәт Еңеү!\nБөйөк Еңеү! Һин бит беҙҙең өсөн\nЯҙғы гөлдәй йәшһең, күркәмһең.\nЛәйсән төҫлө сафһың. Ә бит үҙең\nТамуҡ яфалар күргәнһең.\nҠояш булып балҡып ҡарар өсөн\nКүпме күҙ йәштәре түккәнһең.\nШулай ғорур атлап үтер өсөн\nДүрт йыл ғаҙап юлы үткәнһең.\nБына уҡыусылар, беҙ һеҙҙең менән һуғыш йылдарында булдыҡ кеүек. Күрәһегеҙ, был тыныс көндәр беҙгә анһат ҡына килмәгән.\nКүп ҡорбандар менән яулап алынған был бөгөнгө тормош.\n- Әйҙәгеҙ, һуғышта ҡорбан булғандарҙы, яу яраларынан, әсирлектә, төрлө михнәт-сирҙәрҙән һәләк булғандарҙы, хәбәрһеҙ юғалғандарҙы, тылдағы ауырлыҡтарҙы үҙ иңендә күтәреп йонсоп, арабыҙҙан ваҡытһыҙ киткән фиҙәкәр йәндәрҙе хәтерләп бер минут тын ҡалайыҡ!\nРәхмәт! Беҙгә яҡты, тыныс көндәр бүләк итер өсөн ғүмерҙәрен аямай утҡа ингән, ҡанын ҡойған, бөтө көсөн, һаулығын биргән яу һәм тыл батырҙары алдында мәңге бурыслыбыҙ. Улар алдында баш эйәбеҙ.\nВидеоролик . Счастливый май\nУҡыусылар,беҙ тыныс тормоштоң ҡәҙерен белеп, Ватаныбыҙҙы яратырға, һуғыштың бар ауырлығын үҙ елкәһендә күтәргән ветерандарыбыҙҙы хөрмәт итергә, уларға кәрәк сағында ярҙам итергә лә тейешбеҙ.\nТыуыр көндәребеҙ тыныс, йырлы-һандуғаслы, төндәребеҙ ай-йондоҙло булһын. Күгебеҙҙә тыныслык күгәрсендәре осһон! Бөйөк Еңеүҙең 70 – се яҙы һәммәбеҙгә лә ныҡлы һаулыҡ, бәхет, йорт – еребеҙгә именлек килтерһен.\nӘ хәҙер әйҙәгеҙ беҙҙең саҡырыуыбыҙҙы ҡабул итеп, ҡунаҡҡа килгәндәре өсөн хөрмәтле ветерандарыҙға рәхмәт белдерәйек.\nҒәниев Заһир башҡарыуында йыр\nҺеҙҙең барығыҙҙы ла байрам сәй табынына саҡырабыҙ.\nБойок ватан хугышы хм збит\nБойок ватан хугышы осоронда фронтта гына тугел\nБойок ватан хугышы хм яугир шагирзар.стсенарийдоц\n← Сценарий болгары Сценарий бравые ребята →