«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ТЫЙЫЛҒАНДАН - ТЫЙЫЛ, ТИГӘН... - 2016 - Мәҡәләләр\nБөтә донъяла, төрлө ил ҡәүемдәрендә ижтимағи тормошҡа, көнитмешкә, шәхси сифаттарға, әхлаҡ-әҙәпкә бәйле меңәр йылдар буйына ҡулланылған, йола-ҡағиҙәгә әйләнгән эш-ҡылыҡ тәртиптәре, ғөрөф-ғәҙәттәр, аманаттар бар. Улар оҙайлы ваҡыт ҡат-ҡат hыналып, күп ҡабатланып, ырыу, йәмғиәт ағзаларының ғәҙәтенә кергән. Йәшәйешкә ҡағылған, кешеләрҙең холҡон, үҙ-ара мөнәсәбәттәрен көйләүгә ҡоролған йола-ҡағиҙәләр араһында тыйыу, әйтәйек, берәй эш-ҡылыҡҡа рөхсәт бирмәү, уны туҡтатыу, ғәмәлгә ашырмау, бәғзе теләккә, хис-тойғоға, кисереш-ярhыуға, тотанаҡhыҙлыҡҡа, тәртипhеҙлеккә ирек ҡуймау кеүек ғәҙәттәр ҙә бар.\nТәбиғәткә зыян ҡылыуға табу\nБер төр табу тәбиғәт, йыhан аhәңдәшлеген боҙмауға, тирә-яҡ мөхиткә зыян ҡылмауға ҡағыла. Самодий мифологияhында Ер-инә, тәбиғәт ауыртыуҙы тойған тере йән hымаҡ тасуирлана. Мәҫәлән, ергә hөңгө, бысаҡ менән сәнсеү, ҡаҙыҡ ҡағыу тыйыла. Кет мифологияhы буйынса, беренсе бөйөк шаман Дох үҙ арҡадаштары менән күккә сәфәр ҡылғанда, уның ҡатыны, тыйыуға буйhонмай, бысраҡ кейем ала hәм hөҙөмтәлә алты йәшендең инәhе уның ғаиләhен уты менән көйҙөрә. Боронғо Иран ҡомартҡыhы "Авеста"ла "Бысраҡ әйберҙе hыуға тыҡҡансы, hыуҙың таҙалығын уйла", тиелә. Урта бронза быуатында хасил Арҡайым торағында hыуҙы бысратыу тыйылған, керле әйберҙе яҡшылап таҙартҡандан hуң ғына hыуға hалып йыуылған. Арҡайым hәм "Ҡалалар иле" ҡәүеме йәшәгән ерҙәрендә ғаләмдең өлгөhөндә түңәрәктәр, дүрткелдәр яhап, донъя ҡороп, аhәңле йәшәйешкә ынтылған, Ер менән Йыhан бәйләнешен, ярашлығын, килешлеген, тәбиғәт гармонияhын боҙмаған. Зат-нәҫелдәр, яңы быуындар ҡанбабалар йолаhын, ҡарашын изге hанаған, ҡәҙерләгән hәм үҙҙәренең йәмғиәт ҡоролошонда ҡулланған.\nКеше менән тирә-яҡ мөхит донъяhы изге мөнәсәбәткә ҡоролған. Әҙәм балалары тәбиғәт менән килешеп йәшәгән, уның ҡанундарын hаҡлаған. Төҙөү, яhау, булдырыу, ижад итеү тәбиғәтте боҙмаған. Боронғо ышаныу-инаныуҙар, тыйыуҙар шуға инандырған. Арҡайымда тирә-яҡ мөхит менән мөнәсәбәт яҡын туғандарса булған. Меңәр йылдар үткәс тә был ер - тәү асылында. Үҙенә генә хас туғайҙары, ҡалҡыулыҡтары, тупрағы, hыуы, үҫемлектәре, тереклек донъяhы булған ерҙәрҙә арҙар ипле эш итеп, hаҡлыҡ менән генә балсыҡ hәм ағастан үҙҙәренең торлағын, "Ҡалалар иле"н төҙөгән. Бының өсөн, әлбиттә, соҡорҙар ҡаҙырға тура килгән. Ҡаҙылған ер, балсыҡ, ғәмәлдә, төҙөлөшкә киткән тупраҡ миҡдарына тиң булған. Был шуны аңлата: кешеләр күсеп киткән, торлаҡ бөткән осраҡта был ер тәбиғи хәленә ҡайтҡан. Тикшерелгән мәҙәни ҡатлам хәҙер ҙә таҙалығы менән айырылып тора. Бында бөтә нәмә илаhи йолаға, ғаләм ҡоролошона ярашлы булған. Арҙар үҙҙәренең йолаларын, рухи ҡиммәттәрен изге күреп hаҡлаған hәм бик ентекләп ғәмәлләштергән. Был - хәҙерге быуындар өсөн ғәйәт оло аҡыл hәм hабаҡ алырлыҡ илаhи үрнәк.\nТирә-яҡ мөхиткә шундай аңлы, hаҡсыл мөнәсәбәт әле беҙ ғүмер иткән төйәктә дүрт мең йыл элек булған. Хәҙер иhә кеше үҙен ғаләмдең бер өлөшө икәненә төшөнhә лә, тыйыуҙарҙы hанға hуҡмай, тәбиғәтте үҙ мәнфәғәттәре өсөн генә файҙалана, тирә-яҡ мөхит ҡанундарын боҙа, тәбиғәтте яhилдарса hәләк итеп, үҙен дә hәләкәткә илтә. Әлеге рухи, әхлаҡи, экологик торғонлоҡ, бәлә-ҡаза нәҡ шул хаҡта hөйләй.\nБоронғо риүәйәттәр табу hалынған урындар, йәғни тауҙар, мәмерйәләр, күлдәр тураhында ла hөйләй. Грек мифологияhында аркад батшаhы Эпит Посейдондың әҙәмдәргә тыйылған мөҡәддәс урынына инә. Тиҙҙән Эпит hуҡырая hәм үлә. Башҡорт халҡының "Аҡ бүре" әкиәтендә инәләрен эҙләргә сыҡҡан өлкән ул, шунан уртансы ул юлдаштары менән ҡара урманға инеп, аттарын ебәреп, үҙҙәре йәшел үләнгә түшәлеп ята. Улар янына бер кеше килә лә:\n- Кем ҡушты hеҙгә бында килеп, рөхсәтhеҙ минең урманымды, үләнемде тапап йөрөргә? - ти.\n- Кит бынан, ғауғалама, hин бер үҙең, беҙ күмәк. Юғиhә, үҙеңде hәләк итербеҙ, - ти егеттәр.\nШул саҡ урман кешеhе әпсен-төпсөн уҡый ҙа тегеләргә ҡарап өшкөрә. Былар шул урында таш булып ҡата ла ҡуя.\n"Уғланы Ҡороҡса батыр" әкиәтендә килен йәрәшергә алыҫ юлға сыҡҡанда өйҙә ҡалған Ҡороҡса әйтә: "Ике ерҙә хәтәр бар, шунда туҡтамағыҙ. Матур йылға буйында ҡунмағыҙ, матур күл бар, унда ла ҡунмағыҙ". Әйләнеп ҡайтып килгәндә йәйрәп ятҡан күл буйында аталары, ҡунмайыҡ, тип ҡарай, ләкин уландары тыңламай. Иртән тороуға уларҙы бер аждаhа ҡойроғон ауыҙына ҡабып әйләндергән дә ятҡан. Ҡороҡса батырға шул арҡала байтаҡ hынауҙар үтеп, кәләшен аждаhанан ҡотҡарырға тура килә.\n"Юлбат" әкиәтендә егеттәрҙе йыртҡыс януарҙарҙан ҡотҡарған бүре әйтә: "Был тау - бер юханың төйәге. Бындағы бер әйбергә лә теймәгеҙ, hыуын эсмәгеҙ, алмаhын ашамағыҙ". Юлбат тыйыуға ҡарамаҫтан, ағалары тауҙан сылтырап аҡҡан, тирә-яғында алмалары ҡыҙарып бешкән шишмә буйында ятып ҡала, hыуын эсә, алмаларын ауыҙ итә. Йоҡлап ятыусыларҙы иҫ китмәле ҙур йылан урап ала. Ағайҙарын сығарған өсөн Юлбатҡа аждаhа батша ҡуйған бөтә ауыр шарттарҙы үтәргә ҡуша. Шулай итеп, тыйылған ерҙә төн ҡунырға, hыу эсергә, емештәрҙе ашарға, болондарҙы тапарға, урманды ҡыйратырға ярамай.\nFөмүмән, кеше илаhи ҡөҙрәтҡә эйә тәбиғәт менән аңлашып, ерҙәге урынына төшөнөп, уны иң яҡын туған кеүек күреп, hөйөп йәшәргә бурыслы. Башҡорт юрау-hынамыштарына бәйле, урманда, ҡырҙа ҡыуыш ҡорор, ағас ҡырҡыр, табынға ултырыр алдынан: "Ер хужаhы, ағас эйәhе, ошо урманда төйәкләнергә, бесән сабырға, утын ҡырҡырға рөхсәт ит", - тип hорау кәрәк. Нигеҙ ҡорғанда ла шулай итеү хәйерле. Өй hалғанда асыуланышырға, тиргәшергә ярамай, ҡыуаныу яҡшы. Йәшәр өсөн өй hатып алғанда хужаhын рәнйетеү килешмәй. Бөтәhенә лә тығылыусы, бөтә ерҙә етешеүсе булараҡ, шайтанды иҫкә төшөрөү тыйыла.\nБоронғо төркиҙәрҙең бағымсылары, шамандары инаныуынса, урмандар, үҫемлектәр, тауҙар, күлдәр, йылғалар - бар донъя йәнле, бөтә ер-hыу, мөхит рухтар менән тулы: "рух - үҙе тауҙыр, ә тау үҙе - рухтыр". Абдулҡадир Инан "Шаманизм: тарихта hәм бөгөн" китабында яҙыуынса: "Шаман доғаларынан асыҡ аңлашылыуынса, шамандар тау рухтарына туранан-тура мөрәжәғәт итеп, hәр нәмәне тойоусы бер барлыҡ итеп таныған… Бер риүәйәттә hүрәтләнеүенсә, монголдар тарафынан эҙәрләнгән алтайҙар Ҡарағай тауына килеп урынлаша hәм тау рухына арнап ҡорбан сала. Ошо берҙән-бер тау урман менән ҡапланған була, шуға ла монголдар юлды таба алмай. Шулай итеп, алтайҙар ҡотолоп ҡала hәм хәҙергәсә Ҡарағай тау улар өсөн изге hанала".\nҠанбабалар үҫемлек, тереклек донъяhын изгеләштергән hәм hаҡлаған. А. Инан билдәләүенсә, "урман hәм ағас культы, боронғо дәүерҙәрҙә йәшәгән ырыуҙарҙың урман байлыҡтары, hунарсылыҡ менән көн күреүенә hәм шул айҡанлы фәлсәфәүи ҡараштарына бәйле. Мәҫәлән, Иранда Мәкү ханлығында ҡараҡойондар йәшәгән ауылдарҙың береhе Софу янында изге урман бар. Бындағы ағастарҙы киҫеү түгел, уларға тейеү ҙә - ҙур гонаh. Урман өсөн ҡорбанға салынған хайуандарҙың hөйәктәре ошонда күмелгән, ҡатындар ағастарға сәскәләр бәйләгән. Урман культына бағышланған байрам өсөн биш көн буйы hарыҡ hөтө йыйылған.\nУрман башҡа ҡәүемдәрҙә лә мөhим культтарҙың береhе иҫәпләнә. Яҡут hунарсылары туғыҙ йәнле урман рухы булыуына инана. Рухтарҙың иң бөйөгө, хужаhы ла бар. Улар hунарсыларҙы ҡурсалай, бәрәкәт килтерә. Һунарсылыҡ менән көн иткән шор төркиҙәре лә урман рухын бик ихтирам итә. Уларҙың инаныуынса, рухтар hунарсының ғәйепhеҙ hәм тура hүҙле булыуын теләй. Аусы ауға сығыр көндө енси мөнәсәбәткә инеү тыйыла. Өйҙә ҡалған ғаилә ағзалары ла тәбиғи асылға ярашлы изге эштәр генә ҡыла. Һунарсылар ауҙан ҡайтҡанға тиклем күңел асыу, уйын, көлкө, шаярыу ярамай".\n(Дауамы. Башы 24-25-се һандарҙа).\nЯҙылған: 04.07.16 | Ҡаралған: 554


- Бөгөн абруйлы көнбайыш клиенттары шып - шыма мебелде өнәп етмәй, Һуңғы арала "А" класлы ботаҡ урындары булған тәбиғи ағастан эшләнгән әйберҙәр һорау менән файҙалана. Йәғни был ботаҡтар өҫтәл йәки ултырғысҡа үҙенсәлек өҫтәй, әммә "С" класлы ботаҡтарҙан айырмалы рәүештә, бер ваҡытта ла\nүҙағастан айырылып сыҡмай һәм әйберҙең тышҡы йөҙөн боҙмай. Шыма, ағастан булһа ла пластикка оҡшатып яһалған мебель 90 -\nсы йылдарҙа "модала" ине, хәҙер инде улар VIP- һатып\nалыусыларҙы ылыҡтырмай. Индивидуаллек һорау менән файҙалана, - был Өфөгә үҙҙәрен күрһәтергә һәм башҡалар менән\nдә танышырға тип килгән Һамар оҫталарының фекере. Был фирманың баҙар ҡаҙанында ҡайнауына ун йыл, һәм улар ниндәй мебелдең модала булыуын ишетеп кенә белмәй.\nБөгөн Өфөлә, "Башҡортостан" күргәҙмә комплексында, бер юлы ике экспофорум асылды: ун өсөнсө төбәк - ара "Барыһы ла\nйорт һәм офис өсөн" күргәҙмәһе һәм ун беренсе төбәк - ара\n"Урман һәм ағас эшкәртеү" күргәҙмәһе. Быйыл уларҙы\nойоштороусы ролендә БР Иҡтисади үҫеш һәм сәнәғәт\nминистрлығы, Рәсәй Урман сәнәғәтселәре һәм урман экспортерҙары союзы, БР Сауҙа - сәнәғәт палатаһы, БР Мебель яһаусылар союзы, "БашЭКСПО" күргәҙмә үҙәге, БР Сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы һәм Мәскәүҙең "ЛесЭкспо" һәм "Союзмебель" предприятиелары сығыш яһаны. Экспозициялар 13 о ктябргә тиклем дауам итәсәк.\nКүргәҙмә сараларында Башҡортостан ҡалаларынан килгән 70 -\nтән ашыу ойошма һәм Мәскәү, Санкт - Петербург, Һамар, Екатеринбург, Силәбе, Муром, Түбәнге Новгород, Озерск, Магнитогорск ҡалаларынан 18 фирма ҡатнаша.\nФорумда торлаҡ йорт һәм офистар өсөн йомшаҡ мебель, интерьер элементтары, шул иҫәптән портьерҙар, стеналарҙы драпировкалау һәм ҡаплау өсөн материалдар, биҙәү материалдары, яҡтыртыу приборҙары, ишектәр, мебель фурнитуралары һәм комплектлаусы деталдәр тәҡдим ителә. Ә белгестәр өсөн ағас эшкәртеү тематикаһындағы экспозиция ҡыҙыҡһыныу тыуҙырасаҡ.\nБөгөн популяр булған тәбиғи ағасҡа һәм һамарҙарҙың стендын а әйләнеп ҡайтайыҡ. Бында, һис һүҙһеҙ, Пенелопаның кеше ҙурлығында эшләнгән ағас һыны иғтибарҙы йәлеп итә.\n- Уны ике оҫта ике ай дауамында эшләне, - ти фирма вәкилд әре, - һәм ул 70 мең һум тора. Хәҙер ундай әйберҙәр һирәк т үгел,\nғәҙәттә хәлле кешеләр ошондайыраҡ заказ бирә.\nЭйе, бөгөнгө байҙар өсөн һайлау мөмкинселеге бар. Бөтә фирмалар ҙа тип әйтерлек эконом - кластағы һатып алыусылар\nөсөн дә, VIP - клиенттар өсөн дә тәғәйенләнгән бик бай ассортимент тәҡдим итә. Миҫал өсөн, аш - һыу бүлмәһен алайыҡ . Кеҫәләре бик үк ҡалын булмаған урта синыф вәкилдәре өсөн 3 0 мең һумға ярайһы уҡ яҡшы кухня һатып алыу мөмкинселеге бар . Үҙен хөрмәт иткән фирмалар баҙарҙағы кеүек арзан әйбер һат а\nалмай, әлбиттә. Әммә улар файҙаланған материалдар ҙа сифатлыраҡ. Ә аҡсаһы етерлек булғандар күңеленә ятҡанын һайлай ала. Әҙерләүселәр кәрәкле әйберҙе Италиянан, Германиянан, "ер аҫтынан" булһа ла табасаҡ, түләһендәр генә.\n- Күптән түгел беҙ миллион һумлыҡ кухня эшләнек, - тип һө йләй Өфө фирмаһы менеджерҙары. - Кухня 600 мең һумға төштө, уға ҡушып эшләнгән аш бүлмәһе өсөн 400 меңлек мебель әҙерлән ек. Тулыһынса техника менән комплектланған, хатта аш - һыу приборҙары ла булған кухняға заказ бирергә лә мөмкин. Хәҙер инже күберәк итеп аҡса тупларға ла шәхси проекттар буйынса мебелгә заказ бирергә генә ҡала.


Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Һорау - яуап\nУҡыусыларыбыҙҙы борсоған һорауҙарға Күсемһеҙ милекте берҙәм дәүләт теркәүе хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы идаралығының («Росреестр») бүлек етәксеһе Наталья Низаметдинова яуап бирә.\n– Пай 1991 йылда түләнгән, БТИ аша фатирға хоҡуҡ теркәлгән икән, кооператив фатирға яңынан хоҡуҡты теркәтергә кәрәкме?\n– 1997 йылдың 21 июлендә «Күсемһеҙ милекте дәүләт теркәүе» тураһындағы федераль закон сыҡҡанға тиклем милеккә хоҡуғығыҙҙы теркәтһәгеҙ, ул Күсемһеҙ милектең берҙәм дәүләт теркәүе реестрында булмаһа ла, юридик яҡтан теркәү үҙ көсөндә ҡала. Һуңынан теркәү граждандарҙың теләге буйынса башҡарыла. Объектты һатҡанда, бүләк иткәндә мотлаҡ Күсемһеҙ милекте берҙәм дәүләт реестрында мотлаҡ теркәтергә кәрәк буласаҡ.\n– Аҡылы камил булмаған кеше исеменән ышаныс ҡағыҙы нисек эшләнә? Нотариус беҙгә был документты биреүҙән баш тартты.\n– Аҡылы камил булмаған кеше үҙ аллы ышаныс ҡағыҙы бирә, фатирын һата, бүләк итә алмай. Быны уның исеменән уға опека һәм попечителлек органынан тәғәйенләнгән опекун эшләргә тейеш. Гражданды үҙ ғәмәлдәренә үҙе баһа бирә алмаған, аҡылы теүәл түгел, тип таныу суд тарафынан башҡарыла.\n– Аҙ тәьмин ителгән граждандар социаль ипотека буйынса алған фатирҙарын теркәткәндә дәүләт пошлинаһынан азат ителәме?\n– Эйе. Граждандар РФ Торлаҡ кодексының 49-сы статьяһының 22 пункты буйынса урындағы үҙидара органында субъекттың закондары буйынса аҙ тәьмин ителгәндәр тип танылырға тейеш. Дәүләт пошлинаһы түләүҙән азат ителеү өсөн урындағы үҙидара органынан ошо хаҡтағы белешмәне килтерергә кәрәк.\n– Миңә фатирҙың 3/1 өлөшөн бүләк итәләр. Уны нисек үҙемдең исемгә теркәтергә?\n– Өлөш бүлеү нотариаль рәүештә башҡарыла. Документты яҙыу, таныҡлыҡ алыу өсөн нотариусҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Ул килешеү раҫланғас, бүләк итеүсенең милеккә хоҡуғының икенсе кешегә күсеүен белдереп, милеккә хоҡуҡты теркәү өсөн Росреестрҙың төбәктәге органына мөрәжәғәт итегеҙ.\n– Фатирҙы хосусилаштырыу тураһында иҫке документыбыҙ ғына бар. Беҙгә уны яңынан теркәтеп, яңы документ алырғамы?\n– Иҫке документығыҙ юридик көсөн юғалтмай. Әммә фатирҙы һатҡанда, өлөштәрҙе бүлгәндә, бүләк иткәндә, уны Күсемһеҙ милектең берҙәм дәүләт реестрында теркәтеп, яңы документ алырға кәрәк.\n– Ҡатыным «әсәлек капиталы»на фатир һатып алды. Был яңы торлаҡта ғаилә ағзаларына өлөштәр нисек бүленә?\n– Әгәр ҙә йорт тик «әсәлек капиталы»на ғына алынһа һәм сертификат алған кешегә һәм яҙма документ эшләткән кеше исеменә теркәлһә, ул дәүләт теркәүен үткәндә йортто өлөштәргә (балаларға, иренә) бүлергә тейеш. Әгәр ҙә йорт ир менән ҡатындың уртаҡ килеменә һәм «әсәлек капиталы» аҡсаһына алынһа, был торлаҡ уртаҡ милек тип һанала. Күсемһеҙ милеккә өлөштәрҙе бүлгәндә, дәүләт теркәүе үткәндә балаларға, иргә бүлеп, килешеү (дөйөм милекте бүлеү тураһында килешеү ҙә була) төҙөү талап ителә. Ул мотлаҡ нотариуста раҫланылырға тейеш.\nЗ. ХӘСӘНОВА әҙерләне.\nСығыу ваҡыты 13-04-2018, 11:01 | Ҡаранылар: 157\nРосреестр хеҙмәттәре – интернет аша


Учалы сәнғәт һәм мәҙәниәт колледжында һөнәри белемде арттырыу курстары |\nУчалы сәнғәт һәм мәҙәниәт колледжында һөнәри белемде арттырыу курстары\nС. Низаметдинов ис. УСМК 13 ғинуарҙан 15 ғинуарға тиклем колледж һәм Башҡортостандың Урал аръяғының балалар музыка мәктәптәре уҡытыусылары өсөн һөнәри белем арттырыу курстары ойошторолдо. Курстар Заһир Исмағилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты, институт ректоры профессор, БР атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Әсфәндиәрова Әминә Ибраһим ҡыҙы булышлығы ярҙамында ойошторолдо.\nКурстарҙы “Сәнғәт нигеҙҙәре һәм сәнғәт теле” темаһы буйынса Заһир Исмағилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты профессоры, БР атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Виталий Александр улы Шуранов үткәрҙе.\nКурстарҙың эшендә Учалы ҡалаһынан, Учалы районы ауылдарынан 50 ашыу уҡытыусы ҡатнашты.\nВиталий Александр улы тыңлаусыларҙы уҙенең автор курсы менән таныштырҙы. Лекторҙың сығышынан һәр тыңлаусы уҙе өсөн бик фәһемле, ҡыҙыҡлы мәғлүмәт таба алды.\nПрофессор Учалы сәнғәт һәм мәҙәниәт колледжының сығарылыш курс студенттары менән осрашты һәм уларҙы Өфө сәнғәт институты яңылыҡтары менән таныштырҙы. Бөгөнгө көндә ныҡлы әҙерлекле кадрҙар кәрәклеген иҫкә алып, Өфө институтының өҫтөнлөктәрен әйтеп, 2019 йылда институтҡа ҡабул итеү ҡағиҙәләре һәм шарттары тураһында һөйләне.\nУчалы сәнғәт һәм мәҙәниәт колледжы администрацияһы, курстарҙы тыңлаусылар, студенттар Шуранов Виталий Александр улына рәхмәт белдерҙеләр, артабан хеҙмәттәшлек итеүгә өмөт белдерҙеләр.\nКолледж администрацияһы Заһир Исмағилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты профессоры, атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Әсфәндиәрова Әминә Ибраһим ҡыҙына курстарҙы ойоштороуҙағы ярҙамы өсөн ҙур рәхмәт белдерә.


Полиция банкомат талаусыларҙы тотто\nУлар Дыуан районы магазиндарының береһенә һөжүм иткәндән һуң ҡулға алына. Ҡораллы өс кеше ҡарауылсыны бәйләп банкомат ишеген бысып аса. Әммә урланған аҡсалар менән улар алыҫ китә алмай.\nВиталий Анатольевич магазин ҡарауылсыһы булып бер йыл самаһы эшләй. Эш тыныс, ауылда тауыш-тын юҡ. Көндәрҙән бер көндө ишек алдында ишетелгән тауышҡа ул тәүҙә иғтибар итмәй. Бер нисә секундтан магазин залына ҡораллы өсәү килеп инә.\nБандиттарҙы кассалағы аҡса йә ризыҡтар түгел, тик банкомат ҡына ҡыҙыҡһындыра. Сварка алып килеп улар банкомат ишеген бысып асҡас та ундағы аҡсалы өс кассетаны алып ҡаса башлай.\nАртем Данилко, эске эштәр министрлығының ойошҡан енәйәтселеккә ҡаршы көрәш бүлеге етәксеһе вазифаһын башҡарыусы: «Оператив мәғлүмәтте тикшереү барышында Балговещен ҡалаһының өс кешеһе ҡулға алынды. Улар магазин ишеген емереп, банкоматтан бер миллион һум аҡса алып сыҡҡан».\nЕнәйәтселәрҙең машинаһынан битлектәр, пистолет, сварка аппараты һәм урланған аҡсалар табыла. Бурҙар үҙ ғәйебен тиҙ таный. Аҡсаны кире ҡайтарыу ғына түгел, банкка килгән зыянды ҡапларға ла әҙерлектәре хаҡында белдерә улар. Әммә уларҙың был хәйләһе енәйәт квалификацияһын йомшартыр тигән ышаныс юҡ. Ғәйепләнеүселәр судҡа тиклем изоляторҙа тотоласаҡ. Сварка ҡулланып банкомат талау осраҡтары был ғына түгел. Ҡулға алыныусы әлеге өсәүҙең уларҙа ла ҡатнашлығы бармы-юҡмы икәнлеген тикшерелә.


Абдулла ауыл Советы — ауыл биләмәһе, Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районындағы муниципаль берәмек. Совет власының урындағы идара органы булараҡ 1919 йылда төҙөлгән, 2005 йылдан ғәмәлдәге статусында. Административ үҙәге — Абдулла ауылы. Төньяҡтан Свердловск өлкәһенең Красноуфимск районы, көнсығыштан һәм өлөшләтә көнъяҡтан Мәсетле районының Оло Аҡа ауыл Советы, көнбайыштан һәм өлөшләтә көньяҡтан Дыуан районы Мәтәле ауыл Советы менән сиктәш.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Абдулла_ауыл_Советы_(Мәсетле_районы)&oldid=990948 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 1 декабрь 2020 в 13:59\nБыл бит һуңғы тапҡыр 13:59 1 декабрь 2020 үҙгәртелгән.


Игнатьевтар ғаиләһенә ярҙам кәрәк! - Bash.News\nИгнатьевтар ғаиләһенә ярҙам кәрәк! https://bash.news/news/100279_ignatevtar_ailen_yaram_krk/?lang=bash\n09 июл 2019, 22:18\nЙәрмәкәй районы Түбәнге Олойылға ауылынан Игнатьевтар ғаиләһе авария хәлендәге торлаҡта йәшәй. 2012 йылда уҡ йәшәүгә яраҡһыҙ тип танылған йорт хужалары ярҙам һорап район хакимиәтенә лә мөрәжәғәт итеп ҡарай. Әммә әлегә алға китеш юҡ. Ауыр тормош хәлендә ҡалған ғаиләлә башҡа ауырлыҡтар ҙа етерлек.\nИгнатьевтарҙың һәр иртәһе өй түшәмен нығытыуҙан башлана. Ата-әсә уны балалар йоҡлаған карауат өҫтөнә емерелеп төшмәһен тип хафалана. Бәләкәй генә өйҙә ете кеше, шул иҫәптән дүрт бала йәшәй. Етмәһә, сабыйҙарҙың әсәһе Альбина Игнатьева яман шештән яфалана, яңыраҡ операция үткәргән.\nАльбина Игнатьева, хужабикә: “Район хакимиәтенә 2008 йылдан бирле ярҙам һорап мәрәжәғәт итәм. Әммә һаман бер ниндәй ҙә үҙгәреш юҡ. Миңә күпме йәшәргә ҡалғанын белмәйем. Үҙем өсөн түгел, балаларым тип тырышам”.\nБыл йортта бәлә-ҡаза бер-бер артлы килә тиһәң дә хата булмаҫ. Ғаилә башлығында ла дауаханала ябай тикшереү үткәндә яман шеш күҙәнәктәрен табалар. Бөгөн йорт хужаһы ла ауыр сир менән көрәшә. Был хәлдә тапҡан-таянған аҡса дарыуға, балаларға китеп тора. Хужалар йорттарына капиталь ремонт эшләү тураһында хыял да итә алмай.\nАндрей Гусаров, өй хужаһы: “Сирем 2007 йылда асыҡланды. Ул ваҡытта мин үҙебеҙҙең колхозда механизатор булып эшләй инем. Дарыу эсһәм хәлем бер аҙ яҡшыра. Ауыртыныуҙарға түҙә алмағас, дауаханаға мөрәжәғәт иттек. Шунда инде яман шеш булыуын әйттеләр”.\nТөрлө инстанцияларға мөрөжәғәт итеп яҙған хаттарын хужабикә йыйып бара. Тик уларға ыңғай яуап ҡына юҡ. Закон буйынса ғаилә 54 квадрат метр майҙанлыҡ торлаҡҡа дәғүә итә ала, ә әлеге йорт майҙаны яҡынса ике тапҡырға кәмерәк.\nИҫке барак 2012 йылда йәшәүгә яраҡһыҙ статусын ала. Өй йылытылмай, ҡышын һыуыҡ, нисек булһала икенсе өйгә күсеү маҡсаты менән йәшәй Игнатьевтар. Был баракта йәшәүселәргә закон буйынса өй биреү ҡаралған. Әммә улар бер нисек тә был ниәтенә ирешә алмай.\nОльга Зырянова, Түбәнге Олойылға ауылы хакимиәте башлығы: “Мөмкинлек булыу менән ғаиләне яңы торлаҡҡа күсерәсәкбеҙ. беҙҙең ауыл хакимиәтендә ошондай тағы ла 4 ғаилә бар. Альбина Игнатьеваға иң тәүҙә ярҙам итергә тырышасаҡбыҙ”.\nЙәрмәкәй районы хакимиәтендә фатирға сираттағылар исемлегендә Альбина Игнатьева беренсе тора. Әммә был ғына көн һайын тормош иптәше менән бергә яман сиргә ҡаршы күрәшеүсе ҡатынды йыуатмай. Дүрт бала әсәһе мөмкин тиклем тиҙерәк һәр таңын ғаилә өсөн хәүефһеҙ уңайлы торлаҡта ҡаршыларға теләй.


«Киске Өфө» гәзитенең сайты - ҮҘ ИСЕМЕ МЕНӘН АТАУ ОЯТМЫ, БЫЛ ҺҮҘҘӘРҘЕ ЛӨҒӘТЕБЕҘҘӘН АЛЫРҒАМЫ? - 2021 - Мәҡәләләр\nҮҘ ИСЕМЕ МЕНӘН АТАУ ОЯТМЫ, БЫЛ ҺҮҘҘӘРҘЕ ЛӨҒӘТЕБЕҘҘӘН АЛЫРҒАМЫ?\nАвторҙар әленән-әле ҡорған бәхәстәргә әүҙем ҡушылырға яратһам да, бығаса үҙем башламай торғайным. Бөгөн үҙемдең ҡарамаҡҡа ҡыҙыҡ ҡына булған бер мәсьәләне күтәрмәк булдым әле.\nЕтмешенсе йылдар уртаһы, медицина институтында уҡып йөрөгән дәүерҙә Баймаҡ район дауаханаһында йәйге практика үткәйнем. Тәжрибәле табиптар етәкселегендә тырыша-тырмаша медицинаның "елеген кимерәбеҙ". Эште иртәнсәк хирургия бүлегендә оло хирургтар менән палаталар буйлап "обход" яһауҙан башлайбыҙ. Хирургтарыбыҙ барыһы ла үҙебеҙҙең район ауылдарында тыуып үҫкән йор һүҙле башҡорт ағайҙары. Карауатта ятҡан бер-ике көн элек операция яһалған һәр ауырыуҙың янына килеп, эстәренә баҫҡылап, хәлдәрен һорашалар. Эске ағзаларға яһалған операциянан һуң иң беренсе "яҡшы билдә" - кешенең эсәге хәрәкәт итә башлауы (медицинала "перистальтика кишечника" тип атала). Эсәктең эшләүе унан газ бүленеп сыға башлауынан беленә. Шуға күрә доктор ауырыуға ошо хаҡта үҙенең һорауын бирә. "Эсеңдән газ сығамы?" Тик күптәр (айырыуса оло йәштәге инәй-олатайҙар) һорауҙы ҡапыл да аңлап етмәй: "Нисек, нисек, тиһең, улым?" Хирург һорауын тағы бер тапҡыр ҡабатлап ҡарай, әммә үҙенә кәрәк яуапты ала алмай. Шунан һүҙгә һис тә аптырап бармаған хирургия мөдире Фәлән ағай ҡушыла һәм инәйебеҙҙең ҡолағына яҡыныраҡ эйелеп: "Уҫыртамы, инәй?" - тип, "ауылса" һуҡтыра. "Әй, уҫырта, улым, уҫырта", - тип яуап бирә әбей. "Яҡшы, инәй, яҡшы, эсәктәрең эшләй башлаған. Тиҙҙән һауығырһың…" Беҙ, йәш студенттар, бер-беребеҙгә ҡарашып, шым ғына көлөшөп алабыҙ. Ә бит, төптәнерәк уйлап ҡараһаң, ни өсөн көлөргә, шулай бит? Бер ниндәй ҙә килешмәгән нәмә һөйләшелмәне ошо әңгәмәлә, тик ауырыу әбей менән доктор ағай үҙебеҙҙең саф башҡорт телендә аралашты…\nМәҡәләмдең бына ошолай башланып китеүе ҡалала, мәҙәниәт алға киткән ерҙәрҙә тыуып үҫкән бәғзе берәүҙәргә бик сәйер тойолоуын күҙаллайым. Халҡыбыҙ ауылдарҙа иркенләп ҡулланған, әммә рәсми һөйләштә булмаған һүҙҙәр хаҡында бер аҙ фәлсәфәләп алырға ниәтем. Ысынлап та, ҡайһы бер гәзиттәрҙә, китаптарҙа авторҙарыбыҙҙың ара-тирә "буҡтүңәс", "күтән", әлеге "уҫырыҡ" һымағыраҡ һүҙҙәрен осратһаҡ, беҙҙең яҡта әйтмешләй, "тәндәр эҫеле-һыуыҡлы" булып китә. Ауыл халҡының лөғәтендә ифрат киң таралған бындай һүҙҙәрҙе беҙҙең быуын (совет балалары) мәктәптә үтмәне, дөрөҫөрәге, беҙ уларҙы оят һүҙҙәр тип һананыҡ. Урыҫса "пищевод", "прямая кишка", "кишечный газ" тип "культурно" яңғыраған бындай терминдарҙы ҡулланырға тура килһә, башҡортса нисегерәк итеп әйткәндә оят булмаҫ икән, тип уйлана торғайным. Тәүгеһен - ҡыҙыл үңәсте тиҙ таптым, әммә ҡалған икеһен "тура эсәк", "эсәк газы" тип тәржемәләүҙән ары китә алманым. Шуның һымаҡ "ауыр" һүҙҙәрҙе һәр саҡ урап үтергә лә була ла ул, әммә бәғзе ваҡыт үҙ телеңдә башҡортсалап, "ауыҙ тултырып", беҙҙең баймаҡтарса әйтмешләй, ҡайсаҡ "ҡутара" һөйләшке лә килеп китә...\nӘлеге ҡыҙыл үңәстең синонимын алып, шуны бер аҙ сурытып алайыҡ әле. Был "буҡтүңәс" һүҙе ике һүҙҙән барлыҡҡа килгән икәнен барыбыҙ ҙа беләбеҙ. Бәғзе бер райондарҙа уны "буҡлүңәс" тип тә әйтәләр. Шул һүҙҙең тәүге яртыһы халҡыбыҙ телендә айырыуса йыш ҡулланыла. Берәй кешенең ниндәйҙер ҡылығы оҡшамаһа, беҙҙең яҡта ҡайһылар "мынау буғашаған бәндә…" тип, уға ҡарата үҙенең кире мөнәсәбәтен белдерә. Йә иһә, кемдер насар һүҙҙәр һөйләй башлай икән: "Йә, етер, буҡсәйнәмә!" - тип тыйып та ҡуйғылайҙар. Берәүҙең сәйер ҡылығына ҡарап: "Әй, йөрөйһөң шунда, буғашап", - тип тә ебәрәләр. Халҡыбыҙҙа киң таралған бындай һүҙҙәрҙе артабан да әллә күпме сурытырға була. Мәҫәлән, бер нәмә лә эшләй белмәгән кешегә "буҡҡа ла эшкинмәй" тип әйтәләр. Кәрәкмәгән урында һүҙгә ҡыҫтырылып, берәй эшкә ҡамасаулаған кеше хаҡында: "Әй, йөрөй инде шунда ҡойошҡанға ҡыҫылған буҡҡошап", - тиҙәр беҙҙә (эйәре алға шылып китмәһен өсөн, аттың ҡойороғо аҫтынан үткәреп, эйәргә беркетеп ҡуйылған ҡайыш бауҙы "ҡойошҡан" тип атайҙар. Ана шул бау бер аҙ бушағыраҡ икән, аттың тиҙәге уның аҫтына ҡыҫыла…) Йыш ҡына насар, ғәйбәт һүҙҙәр һөйләргә ғәҙәт иткән кеше сираттағы хашшаҡ һүҙенә тотонһа, бәғзе берәү шым ғына икенсеһенә: "Буғашамай торһа - эттең башы ауырыр, тигәндәй, ана, тағы башланы…" - тип әйткәнен ишеткәнем бар. Кемделер яманлап һөйләүҙе "буҡлау" тип тә атайҙар. Яҡшы кешене яманлауҙар хаҡындағы бер шиғырында шул һүҙҙең ғәрәпсәһен Аҡмулла олатайыбыҙ ифрат йәтеш ҡулланған: "…Саф алтынды нәжескә буяу менән, нәжес китер - саф алтындың заты китмәҫ".\nӘҙәби телдә был һүҙҙең "тиҙәк" тип аталғанын белмәгән кеше юҡтыр. Әммә элегерәк ялан яҡтарында (Баймаҡ, Хәйбулла) тиҙәк һүҙен бер аҙ икенсерәк итеп ҡуллана торғайнылар. Ялан ерендә әүәлдән утын наҡыҫыраҡ булды, ә газ бөтөнләйгә юҡ ине бит инде. Шул осор мал торған аҙбарҙа ҡыш буйы йыйылып, бесән, һалам ҡушылып тапалған тиреҫте яҙ еткәс ҡаҙып сығарып, уға бер аҙ һыу ҡушалар. Берәй малайҙы һыбай мендереп, шул тиреҫ өйөмөн аттан бер килке тапатып, бутҡа һымағыраҡ иҙмә яһайҙар. Унан таҡтанан яһалған ҡалыптарға һалып, кирбес һымағыраҡ форма бирәләр ҙә, уларҙы теҙеп, ҡояшта киптерә торғайнылар. Йәйге ҡояшлы көндә ауылда шундай үҙенсәлекле еҫ (насар еҫ түгел!) тарала икән, тимәк, ниндәйҙер берәй өйҙә "тиҙәк һуғыу" өмәһе бара, тип аңлай инек. Пресланған торфҡа оҡшаған кипкән тиҙәк-кирбестәрҙе күбә итеп өйөп ҡуялар. Утынды алыштырырлыҡ, бик арзан яғыулыҡ килеп сыға ине. Шуғамылыр, беҙҙең ауылда тик ана шуны ғына "тиҙәк" тип, ә әле генә эсәктән сыҡҡанын - үҙ исеме менән атанылар. Райондарыбыҙҙың береһендә "Тиҙәкле" тип аталған ауыл барлығы хаҡында ишетеп ҡалғайным. Был исем дә, моғайын, ана шул яғыулыҡ итеп ҡулланыла торған тиҙәктән килеп сыҡҡандыр…\nБоронғо мәжүсилек заманында ла халҡыбыҙ ана шул "килешмәгән" һүҙҙәрҙе киң ҡулланған. "Исемдәр донъяһында" тигән китапты ҡараһаҡ, ата-бабаларыбыҙ хатта үҙ балаларына ҡушҡан "Буҡбаш", "Буҡай", "Кәкәй" тигән исемдәр хаҡында ла мәғлүмәт бар (йәнәһе лә, ана шундай исемле балаларҙан шайтан ерәнә һәм уға яҡынламай).\nХалҡыбыҙҙа "Бер сысҡаҡ һыйыр бөтә көтөүҙе буяй", "Маҡталған килен туйҙуҫырыр", тигән һымағыраҡ ябай телдәге мәҡәлдәр, әйтемдәр ҙә бихисап. "Һин уға иғтибар итмә", тиәһе урынға "сыс, башына", тип тә әйтәләр. "Һә" тигәнсе…" тиеүҙе йыш ҡына "Эт һейгәнсе генә бара һалып килдем…" тип тә әйтәләр. Яҡын ғына араны "эт саптырып һеймәле ара" тип сағыштырыу ҙа бар. Тик беҙ, хәҙерге быуын кешеләре, бына ошондай һөйләшеүҙәрҙе ҡуллана һалып бармайбыҙ. Ул ғына ла түгел, "Был - мәҙәниһеҙлек!", тип оран һалыусы милләттәштәремдең булыуын да күҙаллайым. Хатта ошо мәҡәләмдең гәзитебеҙҙә баҫылып сығыуына ла икеләнәм.\nӘ шулай ҙа… Әгәр оят, ҡулланырға ярамай икән, бындай һүҙҙәрҙе, һүҙ бәйләнештәрен, әйтемдәрҙе - "иҫкелек ҡалдыҡтары" тип халҡыбыҙҙың лөғәтенән бөтөнләйгә алып ташларға, онотторорға, йә булмаһа, уларҙы урыҫтарҙан отоп алған "күльтурный" һүҙҙәргә алыштырыу кәрәктер! Ә инде уларҙы телебеҙҙең "онотолоп барған хазиналары" тип һанаһаҡ, һис тартынмай ғына, һәр ауылдағы һымаҡ, иркенләп ҡулланайыҡ, тимәксемен. Минең тел буйынса махсус белемем юҡ (сер итеп кенә әйтәм: мин - ябай хәрби кеше, өҫтәүенә - медик…). Башҡорт филологияһын өйрәнгәндәр был мәсьәләгә нисек ҡарай икән һуң?..\nЯҙылған: 15.01.21 | Ҡаралған: 655


Хәбәрҙәр: БМО АҠШ-ты дрондар ҡулланыуы өсөн ғәйепләй.\nБМО АҠШ-ты дрондар ҡулланыуы өсөн ғәйепләй.\nБерләшкән милләттәр ойошмаһы пилотһыҙ осоусы аппараттар ҡулланған бөтә илдәрҙе лә халыҡ-ара хоҡуҡтарҙы һаҡларға саҡыра. Дүәшәмбе көн БМО-ның кеше хоҡуҡтары буйынса комиссары Нави Пилай ҙур державаларҙың терроризм менән көрәштә файҙаланған ҡайһы бер методтары проблеманы ҡатмарландырыуы хаҡында белдерҙе. Пилай, Францияның һәм Бөйөк Британияның Париж һәм Лондонда һалдаттарҙы үлтереүгә яуап итеп, терроризмға ҡаршы ҡануниәтте ҡатыландырырға ниәтләүҙәре хаҡында хәбәр баҫылып сыҡҡас сығыш яһаны.\nНави Пилай, БМО-ның кеше хоҡуҡтары буйынса баш комиссары:\n“Мин бөтә дәүләттәрҙе лә пилотһыҙ осоу аппараттары мәсьәләһендә асыҡ эш итергә һәм халыҡ-ара хоҡуҡтарҙы яҡларға саҡырам. Закон боҙолған хәлдә, дәүләттәр кисекмәҫтән бойондороҡһоҙ, ғәҙел һәм эффектив тикшереү үткәрергә, зыян күреүселәрҙең хоҡуҡтарын яҡларға тейеш.”\nБыл белдереү күбеһенсә террористарға ҡаршы дрондарҙы әүҙем ҡулланған АҠШ-ҡа төбәлгән, әлбиттә. Әйтергә кәрәк, уҙған аҙнала Барак Обама пилотһыҙ аппараттарҙы ҡулланыуҙы сикләргә ҡушты һәм яҡын тирәлә тыныс халыҡ булмаған осраҡта ғына файҙаланырға вәғәҙә бирҙе. Шул уҡ ваҡытта Аҡ йорт шуны ла аңғартты: АҠШ пилотһыҙ осоусы аппараттарҙан бөтөнләйгә баш тартырға йыйынмай.


Ҡурҡытырға уйлайһыңмы, һинең кеүек аҡыш күҙҙән шөрләгән кеше бар, ти ҙә\nКит инде, кит! Тамам тәҡәтен ҡоротто бит Раузаны ҡата башындай был малай. Шул тиклем дә яман ауыҙ, илаҡ бала булыр икән. Көн тимәй, төн тимәй, оло ауыҙын күтәреп, һажлауҙан башҡаны белмәй. Бер көндә таныштары, мужыт, ҡото осҡандыр, фәлән ауылда ҡот ҡойҙороу менән булашҡан әбей йәшәй, апарып ҡарағыҙ, тигәйне. Был кәңәшкә Рауза ҡыуанып бөтә алманы. Кит, хыялый баш, нишләп күптән башыма килмәгәндер, кәнишне, ҡото ғына осҡан, башҡа чуртым ғына булһынмы!\nБөгөн шул ҡарсыҡҡа барып ҡайтырға уйлағайнылар. Тик бына берәй сәғәттән әйләнермен, әҙерләнеберәк тор тигән Тәлғәте генә сығып китте лә һыуға төшкән кеүек ғәйеп булды. «Ир ишараты, ҡайҙа олаҡты икән!» Үҙ алдына енләнә-енләнә бер тәҙрәнән икенсеһенә йүгергеләгән Раузаның талағы алҡымына тығылды.\n– Ҡайттыңмы ни, албаҫты, ниңә тағы әҙерәк йөрөй бирмәнең? Һиңә ясин сығартырға йыйына инем инде.\nБисәһенең бындай «наҙлы» һүҙҙәренә ғәҙәтләнеп бөткән ирҙең, нимәлер аңлатырға теләп:\n– Шул инде, хәҙер кеше булдың бит, миңә өйләнгәнсе ҡатып-шытып йөрөгәнеңде онотҡанһың! Кейергә алмаш кейемең дә юҡ ине бит. Абау, ғибрәт, кемдең кеме миңә нимә тип торған була, ғәрләнеп үлерһең. – Бындай «ҡаты эштән» һуң сарсап киткән Рауза һыу алып эскән шәшкеһен йән асыуынан иҙәнгә сәсрәтә атып бәрҙе.\n– Шайлы кеше ни, нәҫелегеҙҙә йүнле кеше бармы, исмаһам, йыйын һепертке, аснәҡәттәр. Әсәйем, бөтә нәҫеле менән тауыҡ мейеһе эскәндәр, тип бик дөрөҫ әйткән икән. Ә мин иҫәр, артымдан бер тотам ҡалмай йөрөгәс ни, һине, һеләгәйҙе, йәлләп кенә сыҡтым бит.\n– Туҡта, тим, сәсрәгер нәмә, – тип донъя ярып ҡысҡырҙы ире. – Ауыҙыңды көрә һуҡҡанды көтәһеңме, ә?\n– Ҡурҡытырға уйлайһыңмы, һинең кеүек аҡыш күҙҙән шөрләгән кеше бар, ти ҙә. – Рауза иренә үҙенән дә яманыраҡ итеп ҡысҡырҙы. Унан түштәрен ҡаҡайтып, алдына килеп баҫты:\nАуыҙыңды яп, ләғнәт!


Асҡын районы гербы — Башҡорт Википедияһы\nАсҡын муниципаль районы гербы\nАсҡын районы гербы — Башҡортостан Республикаһы Асҡын районы муниципаль районы символдарының береһе.\nБашҡортостан Республикаһы Асҡын районы муниципаль районы Советының 2006 йылдың 10 июлендәге 94-се һанлы ҡарары менән раҫланған.\nБашҡортостан Республикаһы Дәүләт символика регистрына 037 регистрацион номер бирелеп индерелгән. Рәсәй Федерацияһының Дәүләт геральдика регистрына 2951 регистрацион номер бирелеп индерелгән.\nГербтың авторы — Айрат Усманов.\nГербта йәшел яландың уртаһында алтын төҫөндә ҡулса урынлашҡан, ул ҡояш йөрөшөнә ҡаршы йүгергән тулҡындар сифатындағы орнаменттың йәшел ҡулсаһы менән биҙәлгән. Ҡулса эсендә уртаһы тишелгән ромб формаһында алтын тамға төшөрөлгән, ул юғарыға табан ике түңәрәйтелгән үҫентеләр менән тамамлана.\nАсҡын районының гербы — район географияһын, иҡтисадын, тарихи үҫешен һәм тормошоноң рухи даирәһен стилләштереү аша сағылдырған рәсми айырым билдә. Район иҡтисады аграр һәм урман сәнәғәте йүнәлешле. Район урман һәм ауыл хужалығы биләмәләренең, тәбиғи ресурстарының байлығы менән айырыла һәм республикала экологик яҡтан иң таҙаларының береһе булып тора. Шунлыҡтан гербтың төп төҫө йәшел булып тора. Шул уҡ ваҡытта йәшел төҫ — муллыҡтың, өмөттөң, иректең һәм мәңгелек тормоштоң символы.\nГербтың үҙәгендә — соляр орнаменталь түңәрәк һәм уның эсендәге ырыу билдәһе тамға. Алтын тамға символик рәүештә хәҙерге район территорияһында борондан йәшәгән халыҡтарҙың тарихын символик рәүештә сағылдыра. Бер үк ваҡытта был соляр түңәрәк үҙәгендә урынлашҡан билдә райондың элекке, хәҙерге һәм киләсәк быуындарының бәйләнешен символлаштыра. Гербтағы түңәрәк шулай уҡ районда йәшәгән һәм үҙҙәрен асҡындар тип ғорур атаған халыҡтың дуҫлығын, сплоченность, күп милләтлеген символлаштыра.\nБашҡорт милли орнаменты халыҡтар тормош-көкүрешенең игенселек нигеҙен символлаштыра һәм гербта ғүмерҙең һәм муллыҡтың идеограммаһы булып тора. Дөйөм алғанда үҙәк фигура райондың тарихи үҫешен, тормоштоң мәңгелеген һәм алға хәрәкәтте сағылдыра. Герб элементтарының алтын төҫө байлыҡты, муллыҡты һәм сәскә атыуҙы символлаштыра.\n↑ Решение Совета муниципального района Кигинский район Республики Башкортостан от 10.07.2006 № 94\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Асҡын_районы_гербы&oldid=904386 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 01:11 27 август 2019 үҙгәртелгән.


Уйын Өсөн Iphone Гей – Гей Уйын Бушлай Онлайн\nУйын өсөн iphone гей - мобиль сайт Порноигра Иң Ҡайнар\nБула ваҡыт, ҡасан бөтә мобиль сайты секс рекламировать-уйын, айфон әммә уларҙың береһе лә эшләмәй. Хатта был уйындан дерьмовый android һәм процестарҙың булыу, аслан, хата һәм етешһеҙлектәрҙе. Ярай, был ваҡытта һеҙҙең хаҡта онотмаҫҡа тейешбеҙ, сөнки хәҙер беҙ һеҙҙең тәҡдим гей-уйын өсөн iPhone, енси әлеге уйындар платформаһында, уларҙың бөтә хыялдарын һәм һеҙ унда уйын итеп таба һәм эшләргә тейеш. gnu., ул. кончать мәжбүр һеҙ, булыу-булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ ниндәй теләге напрягаться мәжбүр. Был сайтты эшләүсе. коллекциялары нигеҙен iphone, сөнки ул эшләргә теләсә ниндәй төҙөлөшө., Беҙҙең сайт ҡуллана, уйын менән бөтә төҙөү HTML5, тигәнде аңлата, тип, уларҙы киңәйтеү туранан-тура һеҙҙең браузер йәки загрузок бездә буласаҡ үрсей. Ләкин күңел, барлыҡ iphone сайтты файҙаланыусылар өсөн был, ысынында беҙ бер нисә протестировать iphone моделдә һәр уйын, уйын барышы менән тәьмин итеү өсөн тейешле сенсор экран.\nШулай булғас, беҙҙең сайт һәм беҙҙең уйындар күп буласаҡ. Категория һәм жанр исемлегендә беҙҙең уйындар күп буласаҡ, улар өсөн тәғәйенләнгән барлыҡ, һеҙҙең ҡәнәғәтләндереү өсөн төрлө ысулдар фантазия. Коллекцияларында, беҙ бында була ул, яҡшы, ниндәйҙәре түләүһеҙ булырға ҡарағанда секс контент-тубал. Был сайт барлыҡҡа килгән ҡыҙыу егет ала, экрандағы трахаться, платформала беҙҙең хис әммә һеҙ була, тип, һеҙ, кем яһаны, был бөтә. Интерактивты элементтары коллекциялары эшләү беҙгә күпкә йылдамыраҡ бара. Беҙ оргазм һораған уйынсығын сағыштырып, улар беҙҙең сайтта кисереп, ул менән, уларҙы һынап, наслаждаться секск менән ысын тере моделе., Ләкин айырмаһы шунда, бөтә тәжрибәһен гей-iPhone өсөн уйын тулыһынса бушлай.\nСөнки Күп Гей-һеҙҙең iphone өсөн уйын\nҠасан беҙ булдырған был сайт, беҙ аныҡ белмәйбеҙ, сөнки йәмәғәтселек кәрәк. Йәмәғәтселек-дөйөм алғанда, берҙәм коллектив аҡыл менән түгел. Күп индивидуум торған уникаль, һәр береһенә үҙенең енесе һәм фантазия һы бар, улар нимә эшләй ҡаты. Ярай, беҙ йыйған сайттар, уларҙың күп төрлөлөгө фантазияға эйә булһа ла, уны тормошҡа ашырыу мөмкин. Наслаждайся барыһы да һеҙ беҙҙең сайтта, романтик тарих тиклем бысраҡ булыуына БДСМ-кисерештәре. Наслаждайся уның раят һәм һеҙгә бөтә төр стилдәре төрлө. Был персонаждар беҙҙең платформаны шулай уҡ төрлө булған., Айыу менән беҙ килгәнгә тиклем ирҙәр твинок бөтә төрҙәрен, шулай уҡ беҙҙең буласаҡ һәм уйынын сексуаль, улар аласыз настроить һеҙҙең бөтә персонаждар, улар һеҙ трахать. Был тәжрибә ҡайһы бер ябай уйын һеҙҙең енсә, унда һеҙ аласаһы күп азатлығы өсөн, теләһә ҡай һы һы йәки уларҙың һәр трахать малай. Ә беҙҙең уйыныбыҙҙа ла булһа, ул күпкә күберәк секс ғына.\nӘгәр һеҙ йәшәгән теләгән идеаль гей-енси тормошҡа, беҙгә булды симулятор танышты, унда һеҙ аватар эшләп ала, ә һуңынан картаһы сыға, бөтә ир-егет һәм таң ҡалдырҙы. Беҙ тәҡдим RPG-уйын, уларҙың тәжрибәһендә хәҙерге тәҡдим геймер, квест менән, һеҙ уларҙы үтәргә кәрәк, сәхнә өсөн сексуаль разблокировать. Ә беҙҙә күп уйын булды, тағы енсә, унда һеҙ наслаждаться билдәле бер персонаждар фильмдар, мультфильмдар, хатта иң популяр һәм аниме видеоуйындары. Был уйын тик ҡайһы бер төрҙәре күп, улар һеҙ беҙҙең сайтҡа оҡшай. Рәт-рәт ҡарай башланыҡ, күберәк белә.\nПлатформа, Ул Оптимизирован Өсөн, iPhone, шулай уҡ\nХатта сайт, беҙ бөтә был уйын уларҙы урынлаштырыу, сенсор экран iphone һәм ipad буйынса навигация ҡорамалдары менән тап килгәне өсөн. Беҙ ҡайһы бер берләшмәләре сайттарында функция индереү, уларҙы бер-береһе менән бәйләнеше уйынсыларына мөмкинлек бирә. Һәм һеҙ был комментарий бүлегенең иғлан таҡталарында аша эшләргә мөмкин. Әммә һеҙ шулай уҡ алырға мөмкин етерлек ч-н сайтында бүлмә.\nТик, сөнки беҙҙең күңел, уйын эшләгән барлыҡ iPhone, был һүҙ түгел, башҡа ҡорамалдар алыу рәхәт платформа беҙгә ярамай тип. Теләһә ниндәй ҡоролошта эшләргә теләсә ниндәй браузер уйын бик яҡшы, һеҙ уларҙы ҡулланырға мөмкин. Бөтә был html5 яңы уйын етеш барыһына, беҙ был коллекция бар. Һәм беҙ тәҡдим итә, бушлай. Был иҫ киткес ни?


Имен үтһен йәйге ял\n19 Июль 2019, 14:41\nСағыу тәьҫораттар, ҡыҙыҡлы осрашыу-танышыуҙар, мауыҡтырғыс ял осоро ул йәй. Айырыуса балалар көтөп ала был ҡояшлы миҙгелде. Берәүҙәр йәнгә-тәнгә сихәт биргән ауыл һауаһын һулай, икенселәр сит ҡитғаларға сәйәхәткә юллана, өсөнсөләр иһә йәйге лагерҙарҙа рәхәтләнә.\nМәғариф идаралығының балаларҙың йәйге ялы буйынса координаторы Евгения Жвыкина әйтеүенсә, хеҙмәткәрҙәренең балаларын йәйге ял йорттарына урынлаштырыу йәһәтенән быйыл 27 коммерция һәм 48 бюджет ойошмаһы тарафынан 2008 заявка бирелгән. Районыбыҙҙа ошо йәйҙә йәмғеһе 1573 бала республика бюджетының субсидиялар иҫәбенә ял Имен үтһен йәйге ял итеү мөмкинлегенә эйә. "Республика ведомство-ара комиссия протоколы буйынса, ҡаланан ситтә урынлашҡан сәләмәтлекте нығытыу лагерҙарында ял итеү бер балаға көнөнә 840 һумдан тура килә. Бюджет ойошмаларына ошо сумманың - 90, ә коммерция ойошмаларына 50 проценты ҡаплана. Путевканың хаҡы уртаса 18 800 һум тирәһе. Райондағы бөтә лагерҙар ҙа Роспотребнадзор белгестәренең тейешле санитар-эпидемиологик һөҙөмтәһен алыуға иреште һәм Башҡортостан балалар ял лагерҙары реестрына индерелде", - тип аңлатма бирҙе Евгения Викторовна.\nБалаларҙың йәйге ялы нисек ойошторолоуын үҙ күҙебеҙ менән күреү маҡсатында, Абҙаҡ ауылының элек Александр Матросов исемен йөрөткән лагеры территорияһында урынлашҡан "Абҙаҡ" ҡала сите балалар комплексына юлландыҡ. Сихәтле саф һауаһы, мәғрур тауҙары, йәмле урман-ҡырҙары арҡылы йыш ҡына "Бәләкәй Швейцария" тип йөрөтөлгән был гүзәл урын тәү ҡараштан уҡ әсир ҡыла. Комплекс Магнитогорск ҡалаһына ҡараһа ла, субсидиялар иҫәбенә быйыл бында Белорет районынан йәмғеһе 21 бала ял итә.\nЯлды ойоштороу буйынса белгес Денис Попов лагерҙың кѳн тәртибе, сменалар, йәшәү шарттары тураһында тәфсирләп бәйән ҡылды.\n- Беҙҙең комплекс балаларҙың ялын ойоштороу, белемен камиллаштырыу йәһәтенән иң ҙур һәм заманса лагерҙарҙың береһе. Бер йәй эсендә 5 заезд ҡаралған. Уларҙың һәр береһе тематик яҡтан һәм маҡсаттар тѳрлѳлѳгѳ менән айырылып тора. Мәҫәлән, 4-21 июль арауығында барған “Эрудит” сменаһы Урал федераль округының иң һәләтле, аҡыллы мәктәп уҡыусыларын йыйҙы. Был инженер-конструктор, ғилми-практик, ижади-интеллектуаль йүнәлештәрҙе берләштергән профилле белем биреүсе заезда йәш эрудиттарға үҙҙәрен һынау, ғилми потенциалын үҫтереү ѳсѳн мѳмкинлектәр сикһеҙ. Балаларға ғилемде Магнитогорск, Силәбе юғары уҡыу йорттарының бай тәжрибәле уҡытыусылары бирә. Смена аҙағында ойошторолған “Ябыу тантанаһы”нда еңеүселәр ҡиммәтле бүләктәр, дипломдар менән наградланасаҡ, сағыу шоу программаһын ҡарап кинәнәсәк, - ти йәш белгес.\nИҫ киткес гүзәл тәбиғәт ҡосағында ике ҡатлы уңайлы биналарҙа йәшәгән, рәхәтләнеп ял да иткән, белемдәрен дә нығытҡан балалар һәр заездан үтә ҡәнәғәт ҡала; саф һауала сәләмәтлектәрен нығытып, яңы дуҫ-иштәр табып, рухи ихтыяждарын ҡандырып ҡайта улар “Абҙаҡ”тан.


16 Ноябрь 2018, 16:08\nБалалар әҙәбиәтен үҫтереүгә ҙур өлөш индергән Башҡортостандың тәүге халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың тормош юлы һәм ижады менән таныштырыу, III төбәк-ара «Ғафури уҡыуҙары»нда ҡатнашыу маҡсатында китапханала аҙналыҡ үткәрелде. Унда 180-дән ашыу кеше ҡатнашты.\nИң беренсе бөтә китап уҡыусыларыбыҙ өсөн «Яҡты ғүмерле Ғафури» тигән күргәҙмә ойошторолдо. Башҡорт интернат-лицейының I синыф уҡыусылары өсөн «Ҡарт һунарсы», «Ҡыр ҡаҙы» хикәйәләре буйынса «Изгелек ҡояш кеүек балҡый» тигән әҙәби сәғәт уҙғарылды. Балалар әҫәрҙең йөкмәткеһе менән алдан танышҡан икән, күпте беләләр.\nӘ бына интернат-лицейҙың унынсылары «Ваҡыт һәм йәштәр» тип аталған Мәжит Ғафуриҙың «Ҡара йөҙҙәр» повесы буйынса диспутҡа йыйылды. Китапхана библиографы Әлзирә Кәримова, презентацияны ҡулланып, шағирҙың тормош юлы һәм ижады менән таныштырҙы. Артабан инде сараның төп өлөшөнә – яҙыусының киң билдәле булған, әлеге көндәрҙә лә сәхнәләрҙә ҡуйылған «Ҡара йөҙҙәр» повесын анализлауға күстек. Шул ваҡытта бәхәс тә алып барылды: элекке һәм бөгөнгө заманды сағыштырҙылар.\n«Шағир тауышы бөтә ерҙә лә ишетелә» тип аталған шиғыр уҡыусылар конкурсына 13-сө мәктәптең II «А» синыфы уҡыусылары килде. Был көндө Мәжит Ғафуриҙың 17 шиғыры урыҫ һәм башҡорт телдәрендә яңғыраны. Бик матур итеп әҙерләнгән балалар араһынан еңеүселәрҙе билдәләү ауыр ғына булды. Шулай итеп, беренсе урынды – Люба Наследова, II урынды – Артур Хөснөтдинов, III урынды Радмир Мырҙабулатов алды. Уларға дипломдар һәм бүләктәр тапшырылды. Ҡатнашыусылар ҙа иҫтәлекле приздар менән билдәләнде. Ә уҡытыусы Мәүлиҙә Ишдәүләт ҡыҙы Сәғитоваға Рәхмәт хаты тапшырылды.\nИң һуңғы йомғаҡлау сараһы – «Әхмәттең яңы тормош башлауы» тигән әҙәби кисә Мәжит Ғафуриҙың «Аҡтырнаҡ» хикәйәһе буйынса интернат-лицейҙың VI синыф уҡыусылары өсөн әҙерләнде. Уҡыусылар бик әүҙем ҡатнашты, һорауҙарға яуап бирергә тырышты. Һәр береһе хикәйә геройҙарына ҡарата үҙенең ҡарашын әйтте.


2 Август 2019, 09:50\nБаймаҡ ҡалаһында быйыл 8 күп ҡатлы йорттоң 20 подъезын ремонтлау ҡаралған. Улар “Башҡорт ихаталары” республика программаларына ярашлы башҡарыла.Әле Салауат Юлаев проспектында, Юбилей урамында урынлашҡан йорттарҙың ишек һәм тәҙрәләрен алмаштыралар.\nБаймаҡ ҡалаһында быйыл 8 күп ҡатлы йорттоң 20 подъезын ремонтлау ҡаралған. Улар “Башҡорт ихаталары” республика программаларына ярашлы башҡарыла.\nӘле Салауат Юлаев проспектында, Юбилей урамында урынлашҡан йорттарҙың ишек һәм тәҙрәләрен алмаштыралар. Тышта иһә юлсылар автомобилдәр өсөн туҡтау урыны, йәйәүлеләр һуҡмағын рәткә килтерә, асфальт түшәй. Балалар майҙансығына заманса, йомшаҡ япма түшәлә, яҡтыртыу ҡорамалдары ҡуйыла.\n“Башҡорт ихаталары” программаһы 6 йылға иҫәпләнгән. Баймаҡ ҡалаһы өсөн 14 миллион һумдан ашыу аҡса бүленгән.\nБынан тыш, ҡалала төҙөкләндереү эштәре лә киң йөйелдерелгән. Мәҫәлән, Юбилей һәм Еңеү урамында иҫке тимер торбаларҙы яңы пластик торбаларға алмаштыралар. Уларҙың хеҙмәт итеү ваҡыты ла оҙайлыраҡ, етештереүселәр 50 йылға гарантия бирә. Ул йылылыҡ һаҡлаһын өсөн заманса материалдар менән уратып та ҡуялар. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙә-ре белдереүенсә, ҡышын йылылыҡ магистралдәре тотороҡло эшләйәсәк.


МАЛАЯҘҘАҒЫ “БАЛА САҠ ИЛЕ”\n7 Март 2020, 12:11\nРайон үҙәгендәге өсөнсө балалар баҡсаһы төҙөлөшө тамамланды. Яңы мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы бинаһы “Демография” милли проекты сиктәрендә төҙөлдө.Уның атамаһы ла матур яңғырай: “Бала саҡ иле” – “Маленькая страна”. Хакимиәт башлығы Марс КАШАПОВ яңы объекттың ҡасан асыласағын белдерҙе.\nРайон үҙәгендәге өсөнсө балалар баҡсаһы төҙөлөшө тамамланды. Яңы мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы бинаһы “Демография” милли проекты сиктәрендә төҙөлдө.\nУның атамаһы ла матур яңғырай: “Бала саҡ иле” – “Маленькая страна”. Хакимиәт башлығы Марс КАШАПОВ яңы объекттың киләһе аҙнала асыласағын белдерҙе. Уның һүҙҙәренсә, Малаяҙҙың өсөнсө балалар баҡсаһын 12 мартта тантаналы шарттарҙа асыу күҙаллана.


Моң яңғырап торһон\nРайон үҙәгендә Балалар сәнғәт мәктәбенең концерт залын ремонттан һуң асыу тантанаһы булды.\nРайон үҙәгендә Балалар сәнғәт мәктәбенең концерт залын ремонттан һуң асыу тантанаһы булды. Элек “Дружба” кинотеатры урынлашҡан, унан һуң Балалар сәнғәт мәктәбенә бирелгән бина 4 ай эсендә танымаҫлыҡ булып үҙгәргән.\nИң мөһиме, уҡытыусыларға белем биреү процесын алып барыу, ә тәрбиәләнеүселәргә үҙ таланттарын күрһәтеү өсөн уңайлы буласаҡ. Балалар сәнғәт мәктәбе педагогтарының һәм балаларҙың заманса зал тураһындағы күптәнге хыялы, ниһайәт, тормошҡа ашты.\nРайон хакимиәте башлығы А. Андреев баҡалыларҙы ошо ваҡиға менән ихлас тәбрикләне, төҙөүселәргә, сәнғәт мәктәбе коллективына һәм етәкселегенә, объектты реконструкциялауҙа бу-\nлышлыҡ күрһәтеүселәрҙең барыһына рәхмәт белдерҙе. “Заманса матур бинала уҡытыусыларҙың яңы исемдәр асасаҡтарына һәм тәрбиәләнеүселәр менән бергә тыуған районыбыҙҙың мәҙәниәтен һәм сәнғәтен үҫтереүгә лайыҡлы өлөш индерәсәктәренә ышанам”, – тине Александр Георгиевич.\n“Уралгазстрой” йәмғиәте ремонт эштәрен яҡшы сифат менән һәм ҡыҫҡа ваҡытта башҡарҙы. Предприятиеның барлыҡ эшселәренә һәм шәхсән уның директоры М. Ша-кировҡа, шулай уҡ субподрядсылар Д. Ульмасовҡа, А. Петровҡа Рәхмәт хаттары, бүләктәр тапшырылды.\nРайон етәксеһе А. Андреев менән бергә ҡыҙыл таҫманы киҫеү һәм тупһаны беренсе булып атлап инеү бәхете күп тапҡыр халыҡ-ара, Бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты Аделия Латиповаға тейҙе.\nДиректор Р. Ворсина даими ярҙам өсөн район хакимиәтенә, үткәрелгән ремонт өсөн төҙөүселәргә ихлас рәхмәт әйтте. Унан һуң яңы сәхнәлә бай концерт программаһы күрһәтелде. Тамашасылар йәш артистарға, уларҙың уйын ҡоралдарында бик яҡшы уйнауҙарына, хор һәм эстрада йырҙарына, бейеү композицияларына ихлас алҡышланы.\nРус яҙыусыһы И. Гончаров: “Сәнғәттә үрҙәргә ирешеү өсөн уға тулы бер ғүмер бүләк итергә кәрәк”, – тигән. Йәш башҡарыусыларҙың беренсе уңыштары Баҡалы ауылының концерт залында башланһын. Ғүмерҙәрен сәнғәткә һәм балалар тәрбиәләүгә бағышлаған Балалар сәнғәт мәктәбенең талантлы педагогтары уларҙы һәр ваҡыт хуплаясағына ышаныс ҙур.


Ырымбур өлкәһендә Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев иҫтәлегенә мемориал таҡтаташ асылды - Bash.News\nЫрымбур өлкәһендә Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев иҫтәлегенә мемориал таҡтаташ асылды https://bash.news/news/100664_yrymbur_lkend_bashortostandy_xaly_shairy_rauil_bikbaev_itlegen_memorial_tatatash_asyldy\nҺәйкәл булып ҡайтты. Ырымбур өлкәһе Переволоцк районы Ғәбдрәфиҡ ауылында шағирҙың бала сағы һәм үҫмер йылдары үткән. Сарала шәхестең туғандары, яҡындары, Башҡортостандан мәртәбәле делегация ҡатнашты. Тулыраҡ киләһе яҙмала.\nБашҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев Өфөлә 80 йәшлек юбилей кисәһендә яҡташтары эргәһенә ҡайтып, шиғыр байрамы үткәрергә хыялланыуын белдергәйне. «Хуш, ауылым!» тип исемен дә билдәләп ҡуйғайны. Тик ниәтен бойомға ашырырға насип булманы, шағир арабыҙҙан китеп барҙы. Юбилейҙа ҡатнашҡан яҡташтары Рауил Төхвәт улының һүҙҙәрен һуңғы теләк һымаҡ ҡабул итте һәм сараны ҙурлап ҡәҙер һәм хәтер кисәһе итеп ойошторҙо.\nЫрымбур өлкәһе Переволоцк районы Ғәбдрәфиҡ ауылында шағирҙың бала сағы һәм үҫмер йылдары үткән. Бынан ике йыл элек ауыл уртаһында Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙары иҫтәлегенә обелиск асылған. Өс бағыусының береһе - Рауил Төхвәт улы булған. Мәктәп, мәҙәниәт йорто ябылған ауыл өсөн үҙәк майҙандағы һәйкәл - халыҡ йыйылыр берҙән-бер иҫтәлекле урынға әйләнгән. Халыҡ шағиры Рауил Бикбаевҡа бағышланған мемориал таҡтаташ та тап ошо майҙанда урын алды.\nҮкенес, әммә бөгөн Ғәбдрәфиҡ ауылында шиғриәт кисәләре үткәрерлек урын да юҡ. Мәҙәниәт йорто ишегендә - йоҙаҡ. Мәктәп бинаһында мәсет урынлашҡан. Шуға ла халыҡ шағирының хәтер кисәһе күрше Кичкасс ауылында уҙҙы. «Башҡортомдоң намыҫы», «Ырымбурҙар һыйыныр утрау», «Дәүер шәхес» - Рауил Төхвәт улын нисек кенә ҙурламай замандаштары.\nСығыш яһаусылар шағир, ғалим, аҡыл эйәһе, йәмәғәт эшмәкәре Рауил Бикбаевтың хеҙмәттәрен иҫкә алды, шиғырҙарын уҡыны, йырҙарын яңғыратты. «Башҡортостан» киностудияһы төшөргән «Халҡыма хат» документаль фильмы аша шағирҙың тере һыны ҡайтҡандай булды.\nРауил Бикбаев ғүмере буйы ижады, изге ғәмәлдәре менән тыуған ерен, халҡын, телен хәстәрләп йәшәне. Уның әҫәрҙәре артабан да киләсәккә хеҙмәт итәсәк.\nАвтор: Рәйсә Абдуллина.


Республикала ҡаты хөкөм язаһына тарттырылған ир холоҡ төҙәтеү колонияһы хеҙмәткәренә ташланған\nВаҡиға видеокүҙәтеү ҡоролмаһына эләккән. Был турала Хөкөм язаһын башҡарыу федераль хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса баш идаралығы хәбәр итә.\nҒәҙәттән тыш хәл ноябрь башында Мәләүез ҡалаһындағы 7-се колонияла теркәлгән. Енәйәтселәрҙең һаулығын тикшергән ваҡытта, изоляторҙа ултырған ир колония хеҙмәткәренең муйынын быуырға маташа. Ул шулай уҡ закон һағында тороусыларға буйһонорға ла теләмәй. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, ваҡиға геройы наркотиктар менән сауҙа иткәне өсөн 10 йылға иркенән мәхрүм ителгән булған. Һуңғы ҡылығы өсөн уға тағы ла 5 йыл өҫтәлеүе ихтимал.


Айырым эшҡыуарҙар ярҙамға өмөт итә ала\n20 Июль 2020, 22:15\nБәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары, шулай уҡ социаль тәғәйенләнешле коммерцияға ҡарамаған ойошмалар дәүләттән сираттағы финанс ярҙамы – коронавирус инфекцияһын иҫкәртеү буйынса дезинфекциялауҙы үткәреү өсөн субсидиялар аласаҡ. Уларҙы биреү ҡағиҙәләре Рәсәй Хөкүмәтенең быйыл 2 июлдәге Ҡарары менән раҫланған.\nЯрҙам үҙенең клиенттары менән даими һәм туранан-тура эш иткән, финанс, шул иҫәптән дезинфекциялауға һәм санитар-иҫкәртеү сараларына сығымдар сарыф иткән айырым ойошмаларға биреләсәк. Аныҡлап әйткәндә, һүҙ өҫтәмә белем биреү өлкәһендәге социаль йүнәлешле коммерцияға ҡарамаған, физик культура һәм һаулыҡ нығытыу өлкәһендәге, ҡунаҡхана эшҡыуарлығындағы, дөйөм туҡланыу һәм көнкүреш хеҙмәттәрен күрһәтеү ойошмалары хаҡында бара.\nСубсидияны алыу өсөн түбәндәге шарттар ҡаралған. 2020 йылдың 10 июненә тиклем был объекттар Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ берҙәм реестрында теркәлгән булырға тейеш. Был ярҙамға социаль тәғәйенләнешле коммерцияға ҡарамаған ойошмалар иҫәп тота ала. Бынан тыш, иғлан биргән ойошмаға бөтөрөлөү йәки көрсөк процедураһын үтеү процесында булмау зарур. Өҫтәүенә быйыл 1 июнгә тиклем һалым һәм страховка иғәнәләре берлектә өс мең һумдан артырға тейеш түгел. Тау саңғыһы трассаһы, пляж һәм ҡунаҡхана милекселәренең 2020 йылдың 10 июненә тиклем туризм индустрияһының классификация объекттары исемлегенә индерелеүе лә талап ителә.\nКоронавирус инфекцияһын дезинфекциялау һәм иҫкәртеү өсөн субсидия күләме түбәндәге суммаларҙан тора: беренсел субсидия – 15 мең һум; ағымдағы субсидия: был осраҡта 6500 һум 2020 йылдың майынан алып хеҙмәткәрҙәр иҫәбенә ҡабатлана. Хеҙмәткәрҙәре булмаған шәхси эшҡыуар өсөн субсидия 15 мең һум тәшкил итә.\nБыл субсидияны алыу өсөн быйыл 15 июлдән 15 авгусҡа тиклем ойошма урынлашҡан йәки шәхси эшҡыуарҙың йәшәү урыны буйынса һалым органына ғариза ебәрергә кәрәк. Ғаризаның электрон вариантын Рәсәй Федераль һалым хеҙмәтенең шәхси кабинеттары ярҙамында бирергә мөмкин. Унда аҡса күсергә тейешле иҫәпте күрһәтергә кәрәк. Мәғлүмәтте аныҡлау өсөн Рәсәй Федераль һалым хеҙмәтенең бәйләнештәр үҙәгенә (8-800-222-22-22) йәки Башҡортостан Республикаһы буйынса Рәсәй Федераль хеҙмәте идаралығы хеҙмәтенә (347)226-38-00) шылтыратырға мөмкин.


Көрәш һәм ғилем майҙанында\n4 Декабрь 2021, 09:25\nҒафури районының Сәйетбаба ауылында тыуып үҫә Әбүбәкер Ишмырҙин. Күптәр унан: “Шул төпкөлдән нисек нефть институтына барып индең?” – тип ҡыҙыҡһына.\n– Ҡайҙан килеп сыҡҡан был егет?\n– Өфөнән, тиҙәр.\nБорай районында һабантуй гөж килә. Ҡарап тороуға ҡураныс ҡына күренгән егеттең таһыллығын, дәғүәселәрен берәм-берәм баш аша сойорғотоп тороуын барыһы ҡыҙыҡһынып күҙәтә. Үҙҙәренекен майҙан батыры итеп күрергә теләгән райком секретарҙары, ыуаланып, ни эшләргә лә белмәй.\nБына майҙанға ҡунаҡтан бер башҡа бейегерәк әзмәүер килеп сыҡҡас, барыһы ла, йә, егет, бик шәп булғас, хәҙер быныһын еңеп ҡара тигәндәй, һынамсыл баға. Әммә алыш башланып, барса халыҡ күҙ асып-йоморға өлгөрмәй, быныһы ла салҡан барып төшмәһенме!\n– Ах! Танауға сиртте бит!\nГеолог булғым килде\n– Беҙ бәләкәй саҡта ауылыбыҙ янында геологтар, палаткалар ҡороп, ниндәйҙер эҙләнеү эштәре менән булаша торғайны. Уларҙың тәбиғәт ҡосағындағы тормошона эй күҙем ҡыҙҙы, геолог булғым килде, – тип хәтер йомғағын тағата Әбүбәкер Әхмәҙулла улы.\nӘммә Өфөлә был һөнәр буйынса белем биреүсе юғары уҡыу йорто булмай. Бер туған ағаһы Ситдыҡ, ауылдан йәнә дүрт-биш егет нефть институтында уҡығас, үҫмер шунда юл тота. Физика, алгебра, геометрия фәндәрен биш бармағы кеүек белгән егеткә, бер урынға етеләп кеше дәғүә итһә лә, уҡырға инеүе ауыр булмай.\nУйламағанда фән юлынан киттем\n– Институтта һәйбәт уҡыһам да, уҡытыусылар иғтибарына эләгеп, улар ҙур өмөт бағлаған отличник булманым, – ти ғалим. – Күберәген спорт менән шөғөлләндем, бейергә яраттым, Орджоникидзе исемендәге мәҙәниәт һарайындағы бейеү ансамбленең солисы инем.\nИнституттан һуң “Башнефть” етештереү берекмәһендә һәм “Башнефтепроект” институтында тиҫтә йылға яҡын инженер булып эшләй Әбүбәкер Әхмәҙулла улы. Ойошмала теге йәки был мәсьәлә буйынса бәхәстәр, аңлашылмаусанлыҡтар килеп сыҡһа, бөтәһе лә кәңәш һорап уға килә.\n– Шул нисек була әле?\n– Һис баш етерлек түгел!\nТеоретик белемде сәнәғәт менән нығытып, нефть һәм газ тармағының барлыҡ нескәлектәренә төшөнгән егет тап шул саҡта мотлаҡ фән юлынан китергә кәрәклегенә асыҡ төшөнә, үҙ көсөнә ышана. Уҡырға бер ҡасан да һуң түгел.\nӘммә шыма ғына бармай фән майҙанындағы көрәш. Алма-Ата ҡалаһында аспирантураға уҡырға инеп әҙме-күпме үтеүгә, ғилми етәксеһен икенсе урынға күсерәләр. Бәләкәйҙән ныҡыш, башлағанын ташлап ҡуймаҫ егет Мәскәүгә килеп, фәнни эшен шөһрәтле нефтсе-ғалим И. Муравьев етәкселегендә тамамлап ҡуя. 1972 йылда Әбүбәкер Ишмырҙин Өфө нефть институтына килә.\nПроизводствола эшләп, үҙ эшенең бөтә айышына төшөнгән белгес кандидатлыҡ диссертацияһын яҙыуға яуаплы ҡарай. Уның насостар өсөн тәҡдим ителгән ҡулайламаһы Яңауылда “Краснохолмнефть” нефть һәм газ сығарыу идаралығында һынау үткәндән һуң яҡшы һөҙөмтәләр бирә. Иҫке насостар оҙағыраҡ эшләй башлай. Нефтселәр ҙур экономияға өлгәшә. 1996 йылда докторлыҡ диссертацияһын да уңышлы яҡлай ғалим.\nХеҙмәттәштәре араһында абруйлы шәхес Әбүбәкер Әхмәҙулла улы. Бөгөн ул ҡырҡтан ашыу патент эйәһе, бихисап ғилми хеҙмәт, монографиялар авторы, “Башҡортостандың атҡаҙанған уйлап табыусыһы” тигән маҡтаулы исемде лайыҡлы йөрөтә.\nБелем алырға теләһәң – эшлә\n– Илдә барған тотороҡһоҙ сәйәсәт бөртөкләп тигәндәй йыйылған белем биреү системаһын селпәрәмә килтерҙе. Фәнгә мөнәсәбәт үҙгәрҙе. Хәҙер ысын, үҙ эшен төплө белгән белгестәр һирәк. Һатып алынған дипломлы әҙәмдәрҙән ниндәй һөҙөмтә көтәһең инде? Аспиранттар, студенттар үҙ йүнәлеше буйынса шөғөлләнәһе урынға, ҡайҙалыр икмәк-сәйлек тигәндәй аҡса табырға мәжбүр, — тип борсола профессор.\nӘ бит иҡтисадты, етештереү сәнәғәтен белгестәрһеҙ күтәреү мөмкин түгел. “Башнефть” ойошмаһына башҡалар хужа булыуы, фән менән шөғөлләнергә теләүселәрҙе унда яҡын да юлатмауҙары әсендерә уны. Улар бит – дөйөм халыҡ байлығы. Фән менән сәнәғәт бергә барырға тейеш.\n– Бөгөн нефть, газ бөтә, тип һөйләйҙәр. Мин, ошо өлкәлә эшләгән кеше булараҡ, был фекер менән килешмәйем. Улар бар әле, океан, диңгеҙ төптәрендә етерлек, – ти ғалим.\nҒаиләһе тураһында ла әйтеп үтте ул:\n– Ҡатыным Нәзирә Мөхәмәтдин ҡыҙы ла фән кешеһе, техник фәндәр докторы, Нәрминә исемле ҡыҙ үҫтерҙек. Ейәнсәребеҙ Карина ла уңыштары менән ҡыуандыра.\nБуш торорға форсат юҡ\nҺикһән биш йәшен тултырған уҙамандың әле лә теремек булыуына һоҡланмаған кеше юҡтыр. Һис кенә лә буш ваҡыты юҡ тиерлек. Ғүмер буйына йыйған тәжрибәһен йәштәр менән ихлас уртаҡлаша, аспиранттар, докторанттар әҙерләй. Нефть университетында лекциялар уҡый, студенттар өсөн китаптар, дәреслектәр яҙа. Кисә генә вуз тамамлап, бер көн дә производствола эшләп ҡарамағандарҙың студенттарға белем бирергә ынтылыуын аңлай алмай. Шуға ла Әбүбәкер Әхмәҙулла улы практик дәрестәрҙе, лаборатор эштәрҙе лә үҙе алып бара.\nУл арала төрлө баҫмаларға материалдар өлгөртөргә лә кәрәк. Әйткәндәй, махсус журналдар уның төплө, нигеҙле, аңлайышлы һәм ябай тел менән яҙылған ғилми эштәрен теләп баҫтыра. Әле Ҡазанға, әле Пермгә, Ҡаҙағстанға студенттарға лекция уҡырға йыш саҡыралар.\nБеҙ әңгәмәләшеп ултырғанда ла телефон шылтыраны.\n– Украинала көтәләр, – тине ғилем эйәһе.\nТеге ваҡыт Борай һабантуйында барыһын бөрөп һалған Әбүбәкер Әхмәҙулла улы бөгөн ғилем майҙанында ла үҙ кеше. Күптәр, бик күптәр ғалимдың аҡыллы кәңәштәренә, тәжрибәһенә мохтаж.


7 Сентябрь , 20:20\nҠап уртала ҡулына автомат тотҡан “милиционер” тора. Икеһе сыр—сыу килгән ҡатын-ҡыҙҙы талай. Бәләкәй сумкаларын аҡтарып, кеҫә телефондарын, мәркәздә тауар һатып алыуға тәғәйенләнгән аҡсаларын таптыралар, өҫ кейемдәрен ҡапшайҙар, бармаҡтарындағы балдаҡтарын, ҡолаҡтарындағы алҡаларын, муйындарындағы сылбырҙарын һалдыралар.\nКәкре суҡмар (Хикәйә)\nМәскәүгә йөрөргә ярата Ғамир. Шыма, һикәлтәһеҙ баш ҡала юлы. Тап ошо юл уға хәҙер “көрәп” аҡса эшләү мөмкинлеге бирә. Шуға ла үҙ тормошонан ифрат ҡәнәғәт ул. Үҙенә үҙе хужа. Сөнки хәҙер уның үҙ автобусы бар! Элек ул шофер булып йөрөгән ойошмала айҙар буйы эш хаҡы түләнмәй башлағас, Өфөлә йәшәгән яңғыҙ әсәһе, районда көн иткән ҡайныһы менән ҡәйнәһе, йылдар буйы йыйнаштырған аҡсаларын ҡушып, һатырлыҡ нәмәләрен һатып, уға өр-яңы автобус алып бирҙеләр. Бик рәхмәтле уларға Ғамир.\nШәхси автобусында эшҡыуарҙарҙы айына бер нисә тапҡыр баш ҡалаға алып барып, алып ҡайта. Халыҡ ундай йүнселдәрҙе “челноктар” тип атай. Улар төрлө тарафтарҙан, хатта сит илдәрҙән дә, әллә күпме тауар ташый. Ғамирҙың юлдаштары Мәскәү юлын тапай. Күберәге Черкизов баҙарында булалар. Унан арзан ғына хаҡҡа билдәле Европа фирмаларҙыҡына оҡшатып Ҡытайҙа йә баш ҡала подвалдарында тегелгән кейем-һалымды күмәртәләп һатып алалар. Өфөгә ҡайтҡас, хаҡын күпкә арттырып, берәмләп баҙарҙа һаталар.\nҒамир менән “хеҙмәттәшлек иткән”, йәғни уның автобусы менән файҙаланған челноктарҙың бөтәһе лә юғары белемле, мәҙәниәтле ҡатын-ҡыҙҙар. Илдә үҙгәртеп ҡороуҙар башланғанға тиклем уларҙың ҡайһыһылыр балалар уҡытҡан, кемелер кешеләрҙе дауалаған, бәғзеләре театр сәхнәләрендә уйнаған, араларында хатта ғилми хеҙмәткәрҙәр ҙә бар. Челноктарға әйләнергә уларҙы аяуһыҙ тормош үҙе мәжбүр иткән. Бала-сағаларын ашатыу, кейендереү, дауалау, уҡытыу өсөн кәрәкле аҡса етештерә алмайынса тамам йонсоғанға күрә тотонған улар был мәшәҡәтле кәсепкә.\nМәскәүгә барғанда, ғәҙәттә, автобус яртылаш буш була, ә кире ҡайтҡанда иһә шып- шығырым – тыңҡыслап тултырылған шаҡмаҡлы клеенка сумкалар түшәмгә тиклем тейәлә.\nГүзәл заттар отошлораҡ тауар эҙләгәндә оҙон юлда арыған Ғамир йоҡо туйҙыра. Шулай ҙа өйгә буш ҡул менән ҡайтмай. Юлдаштары уның тураһында ла хәстәрлек күрә.\nҠатыныңа килешер, моғайын, - тип бер “челнок” уға сағыу\nАмериканыҡынан кәм булмаған джинсыларға юлыҡтым, һинең\nулыңа ла алдым әле, - тип икенсеһе шәп салбар һуҙа.\nҮҫмерҙәр яратып кейә, ҡыҙыңа бүләк итерһең, - тип өсөнсөһө\nзәңгәр сәскәләр төшөрөлгән матур күлдәк сығарып бирә.\nӘле лә Өфө баҙарҙарында һатырлыҡ тауар артынан баш ҡалаға китеп барыуҙары. Алдан килешеп, сәфәргә төнгө сәғәт дүрт тулғас та сыҡтылар. Тәүлек әйләнәһенә йүнселлек, бөтмәҫ-төкәнмәҫ донъя мәшәҡәттәре менән булышҡан ҡатындар шундуҡ тәрән йоҡоға сумдылар. Бик йәлләй Ғамир уларҙы. Иңдәренә бәғзе ирҙәр күтәрмәҫтәй ауырлыҡ йөкмәгән бит улар! Форсат барҙа ял итһендәр тип, ул хатта радиоһын да ҡабыҙмай. Үҙенең ҡатыны хаҡында уйлана. Диләһе әллә ни сибәр түгел. Уның ҡарауы аҡыллы, тәрбиәле, хәстәрлекле. Үҙенә тоғро тормош иптәше, балаларға яҡшы әсәй. Бәхетле көн итеү өсөн тағы нимә кәрәк?\nУн йыл самаһы элек дауаханала танышҡайнылар. Ғамир унда, Афғанстанда алған контузиянан һуң үҙен ныҡ яфалаған баш ауыртыуын дауалап, йыл һайын яҙлы-көҙлө ятып сыға торғайны. Яңы ғына медицина институтын тамамлаған табип ҡыҙ һөйкөмлө егеткә тәү күреүҙән үк ғашиҡ булды. Ярым шаярып, өйләнешергә лә үҙе тәҡдим итте. Әсәһе лә: “Эргәңдә врач йәшәһә, бирешмәҫһең, өйлән” тигәс, Ғамир тәүәккәлләне лә ҡуйҙы. Гөрләтеп туй яһанылар. Бер-береһен аңлашып, матур ғына йәшәп киттеләр.\nДилә ире өсөн өҙөлөп тора. Алыҫ юлға оҙатыр алдынан, ас йөрөмәһен тип, әллә күпме тәмле-татлы ризыҡ, эҫе сәй, компот әҙерләп, Ғамирҙың сумкаһына һалып ебәрә.\nАбай бул, зинһар, юлда төрлө хәлдәр булыуы ихтимал, - тип\nүтенә һәр саҡ. – Өфөлә генә эш эҙләштерһәңсе, юлбаҫарҙар күбәйгән тип һөйләйҙәр бит.\nХәҙерге заманда ниндәй юлбаҫарҙар булһын ти, юҡҡа борсолма\nинде, - тип тынысландыра хәләлен Ғамир.\nХәтирәләренә сумып, Башҡортостан менән Татарстандың сигенә яҡынлашыуҙарын да һиҙмәгән Ғамир. Быны алда юл хәрәкәте хеҙмәтенең контроль-үткәреү пунктына яҡынлашҡас ҡына аңғарҙы. Юл ситендә баҫып торған яңғыҙ милиционер, таяғын болғап, туҡтарға ҡушҡас, автобусының тормозына баҫты. Документтарын әҙерләне. Ғәҙәттә документтарҙы автобустың тәҙрәһен асып ҡына күрһәтәләр. Әммә был юлы милиционер ҡәтғи рәүештә Ғамирҙан ишекте асыуын талап итте. Буйһонмай булмай – асырға тура килде. Шул мәлдә, әллә ҡайҙан пәйҙә булып, автобусҡа бер-бер артлы тағы өс милиционер килеп керҙе. Береһе шундуҡ шоферҙың сикәһенә пистолет көбәге терәне... Йәшен тиҙлегендә: “Кәкре суҡмар!” тигән уй йүгерҙе Ғамирҙың башынан.\n...Ун йыл самаһы элек булған был ваҡиғаны оноторға, бөтөнләй хәтеренән юйып ташларға теләгәйне ул. Онотҡайны ла тип әйтерлек. Урта Азиянан Рәсәйҙең үҙәгенә елгән поезда алыҫ илдән һалдат хеҙмәтенән ҡайтып барыуҙары. Һауа-десант ғәскәрендә иңгә-иң терәшеп утлы һуғыш эсендә ҡайнаған иптәштәре менән, ниндәйҙер бер станцияла һатып алған араҡыны һемереп, рәхәтләнеп кәйеф-сафа ҡоралар. Ярым буш вагонда уларҙан башҡа һалдаттар ҙа бар. Улары үҙҙәрен ипле, тыйнаҡ тота – тыныс ҡына әңгәмәләшеп, сәй эсеп ултырыуҙары.\nҺеҙ ниндәй ғәскәрҙән? – тип төпсөндө уларҙан ярайһы уҡ\nһалмыш десантсыларҙың Сергей исемлеһе.\nТөҙөлөш батальонынан, - тип яуапланы күршеләр.\nҠайҙа хеҙмәт иттегеҙ?\nНимә төҙөнөгөҙ һуң?\nБеҙҙең дембель табынына ҡушылығыҙ, - тип тәҡдим итте\nСергей яңы таныштарына.\nБеҙ араҡы эсмәйбеҙ, - тип дәррәү баш тартты төҙөүселәр.\nБеҙ Афғанстанда ҡан түккәндә һеҙ кеҫә ҡалынайтып\nйөрөнөгөҙмө? – Сергей ҡапыл йәмһеҙ итеп аҡырып ебәрҙе. – Беҙ һаулығыбыҙҙы юғалттыҡ, ә һеҙ байып ҡайтып бараһығыҙмы?\nҺүгенә-һүгенә кеҫәһенән пистолет килтереп сығарҙы ла теге\nһалдаттарҙың береһенең башына тоҫҡаны. Низағ сыҡҡан урынға башҡа десантсылар ҙа йыйылды. Ғамир: “Ҡоралдарҙы частә ҡалдырырға ҡушылғайны бит, тимәк, Сергей бойороҡто үтәмәгән!” тип кенә уйлап өлгөрҙө. Үҙе лә һиҙмәҫтән, хеҙмәттәштәре эргәһенә барып баҫты. Десантсылар төҙөүселәрҙе ҡамап алды. Ығы-зығы китте.\nАҡсаларығыҙҙы өҫтәлгә һалығыҙ! – Сергейҙың “башланғысына”,\nҡырағай хайуандай ажғырып, Григорий исемле тағы бер иҫерек десантсы ҡушылды.\nУның ҡулында фин бысағы ялтланы. Төҙөүселәр десантсыларға ҡаршы тора аламы һуң? Юҡ, әлбиттә. Сөнки ғәҙәттә төҙөлөш батальондарына башҡа төр ғәскәрҙәрҙә хеҙмәт итерлек физик мөмкинлектәре булмаған егет-елән эләгә. Ә десантсылар иң ныҡлылар, иң көслөләр араһынан берәмләп-бөртөкләп кенә һайлап алына. Монголиянан ҡайтып барыусылар өндәшмәйенсә генә кеҫәләренән ике йыл буйы тир түгеп эшләп алған аҡсаларын сығарып вагон өҫтәленә һалдылар. Араларынан береһе генә, мосолман кешеһе икәнлеген төҫмөрләптер инде, башҡортсалап, Ғамирҙың күҙҙәренә тура ҡарап:\nКәкре суҡмар ҡанунынан ҡурҡмайһығыҙмы? – тип һорарға\nБеҙ үҙебеҙ – кәкре суҡмар! – тип яуапланы уға дөйөм ғауғала\nүҙҙәрен хаҡлы тип иҫәпләй башлаған Ғамир. – Беҙ үҙебеҙ теләһә кемде ҡурҡыта алабыҙ!\nШулай ҙа ара-тирә ул: “Кәкре суҡмар тигәне нимә була икән һуң?” тип уйланып йөрөнө. Был һүҙбәйләнештең асылын ҡатыны төшөндөрөп бирҙе:\nЫрғытып ебәрһәң, кире әйләнеп ҡайта торған кәкре суҡмар\nрәүешендәге ҡорал ул, уны бумеранг тип тә йөрөтәләр, - тип тәфсилләне Дилә иренә. - Көнкүрештә күсмә мәғәнәлә ҡулланыла, башҡаларға ҡарата ҡылған яҡшылығың ҡасан да булһа үҙеңә лә яҡшылыҡ булып, яманлығың - яманлыҡ булып әйләнеп ҡайта тигәнде аңлата.\nСикәһенә терәлгән пистолет Ғамирға башын бороп салонды күрергә ҡамасаулай. Ундағы хәлде ул көҙгө аша ғына күҙәтә ала. Төҫ-ҡиәфәттәренә, туҡтауһыҙ әшәке итеп һүгенеүҙәренә ҡарап, юлбаҫарҙарҙың ысын милиционерҙар түгеллеген аңғара ул. Ҡап уртала ҡулына автомат тотҡан “милиционер” тора. Икеһе сыр—сыу килгән ҡатын-ҡыҙҙы талай. Бәләкәй сумкаларын аҡтарып, кеҫә телефондарын, мәркәздә тауар һатып алыуға тәғәйенләнгән аҡсаларын таптыралар, өҫ кейемдәрен ҡапшайҙар, бармаҡтарындағы балдаҡтарын, ҡолаҡтарындағы алҡаларын, муйындарындағы сылбырҙарын һалдыралар.\nИсмаһам, туй балдағына теймәгеҙ! – тип ялбара бер ҡатын.\nЮлбаҫар уғата ҡоторона:\nШым хәҙер үк! - ти ҙә, ҡатындың яңағына һуғып ебәрә.\nҮҙенә пистолет терәгән бандит Ғамирҙың да кеҫә телефонын, бар булған аҡсаһын тартып ала. Ниһәйәт, “милиционерҙар”, эштәрен бөтөрөп, тышҡа сыға башлай. Автоматлыһы, ҡоралын пассажирҙарға төбәп, арты менән сигенә. Юл аша торған “Жигули”ға ултыралар ҙа, Өфө яғына елдереп китеп тә баралар. Шаңҡып, илашып ултырған ҡатындарҙы нисектер йыуатырға теләп:\nИң мөһиме – үҙебеҙ иҫән ҡалдыҡ бит әле, - тигән була Ғамир.\nМилиция саҡырырға кәрәк тип, контроль-үткәреү пунктына йүнәлә. Барып керһә, унда аяҡ-ҡулдары ҡайыш-бауҙар менән бәйләнгән, ауыҙҙарына сепрәк-сапраҡ тығылған ярым-яланғас дүрт ир-егет аунап ята!\nБеҙ ҡоралһыҙ бит, ә бандиттарҙың һәр кемендә пистолет,\nуларҙың хатта автоматтары ла бар, - тип зарлана бер милицонер, ауыҙынан сепрәкте тартып алғас та. – Кейемебеҙҙе сисеп бирергә тура килде инде.\nУларҙы ҡотҡарып, милицияға шылтыратҡансы, таң да атты. Ғамир юлдаштары менән ҡайтыу яғына боролдо. Кәкре суҡмарҙы үҙ иңендә татығас, ул артабан бер ҡасан да, бер кемгә лә, бер ниндәй ҙә хилафлыҡ ҡылмаҫҡа үҙ-үҙенә һүҙ бирҙе...


Туймазы районында ауырыуға ярҙам итергә килгән ашығыс медицина ярҙамы хеҙмәткәрҙәрен туҡмағандар\nҺөҙөмтәлә табип менән фельдшер төрлө дәрәжә йәрәхәттәр менән дауаханаға һалынған. Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был турала Туймазы полицияһына 17 декабрь кис зыян күреүселәр хәбәр итә.\nВаҡиға урынына килгән хоҡуҡ һаҡсылары асыҡлауынса, медицина хеҙмәткәрҙәре ауыр хәлдәге кешегә ярҙам итергә килгән була. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы мәғлүмәттәре буйынса, табибтар ауырыуҙың ғүмерен ҡотҡарып ҡала алмай. Күрәһең, шуға ла, ауырыу янындағылар табибтарға ҡарата агрессия күрһәтә.\nМаксим Родионов, Башҡортостан республикаһы буйынса эске эштәр министрлығының мәғлүмәт һәм йәмәғәтселек менән бәйләнеш бүлеге етәксеһе: «Әлеге ваҡытта бер кеше ҡулға алынды. Икенсеһенең хәлгә ҡыҫылышы асыҡлана. Тикшереү бара. Уның һөҙөмтәләе буйынса енәйәт эше асыу мәсьәләһе хәл ителәсәк».


Ишембайҙарҙың биле ныҡ! » Башҡортостан гәзите\nИшембайҙарҙың биле ныҡ!\n10-01-2017, 02:48 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға\n– Аҙым яһа!\n– Техниканы ҡара!\nИке келәмгә һибелгән ҡыҙыу көрәштә бер үҫмерҙең дә бил биргеһе килмәй. Алыш ҡыҙғандан-ҡыҙа, көрәшселәр бер-береһен күтәреп ырғытып ҡына тора.\nБына шундай дәртле орандарға, сәмгә һәм ыңғай хистәргә мансылды Ишембай нефть колледжында 1999–2001 йылғы егеттәр араһында үткән көрәш бәйгеһе. Асыҡ турнир ошо уҡ районда тыуып үҫкән ирекле көрәш һәм самбо буйынса СССР-ҙың спорт мастеры Нурулла Хисмәтуллин призына ойошторолдо.\nНурулла ағайҙы көрәш менән ҡыҙыҡһынғандар араһында белмәгән кеше юҡтыр. Ҡасандыр башҡа көрәшселәр уның янына ла барырға ҡурҡҡан төркмән бәһлеүәне Домбаевты күтәреп ырғытҡан батыр бит ул! Хәйер, милли көрәште үҫтереүҙә келәмдә булған сағында ғына өлөш индермәй өс тапҡыр ил чемпионы исеменә лайыҡ булған яҡташыбыҙ, бөгөнгәсә үҙе чемпиондар тәрбиәләй. Шуға бындай мәртәбәле бәйгегә бил һынарға тип республиканың төрлө ҡала һәм райондарынан йәштәр ашығып килеп етте. Майҙан хужаларынан тыш, Стәрлетамаҡ, Стәрлебаш, Мәләүез, Ауырғазы, Әлшәй, Бишбүләк спортсыларын да күрергә була ине.\nНурулла Кәлимулла улы үҙе:\n– Һиҙеп торам, егеттәр йылдан-йыл оҫтара, билдәре нығына. Әлбиттә, әлегә хәүефһеҙлек техникаһы аҡһай, әммә иң мөһиме – уларҙың көрәшергә сәме бар, – тине, сараны баһалап. – Ләкин эш егеттәрҙә генә тормай, көрәшселәрҙе дәртләндерә лә белергә кәрәк. Әлеге бәйге миҫалынан сығып әйткәндә лә, Ишембай нефть колледжында, Стәрлетамаҡ физик культура, идара итеү һәм сервис колледжында, Стәрлетамаҡтың Жәлил Кейекбаев исемендәге 3-сө гимназияла, Стәрлебаш районында, мәҫәлән, был эштең ырамлы барғаны күренә.\nҺәр бәйге-ярыштың, уйындың үҙ һөҙөмтәһе, үҙ еңеүсеһе бар. Егеттәр нисек кенә тырышмаһын, майҙан хужаларының биле ныҡ булып сыҡты – Ишембай нефть колледжы командаһы беренселекте яуланы. Шулай ҙа ошо тиклем тырышҡан йәш кенә батырҙарҙың һәммәһен дә чемпион тип атағы килә. Һәр хәлдә, киләсәктә был исемгә лайыҡ булыуҙарын теләргә ҡала. Ни тиһәң дә, башланғыс бар…


19:13, 4 февраль 2017 версияһы\n3 байт өҫтәлгән , 4 года назад\n19:03, 4 февраль 2017 версияһы (төҙәтеү)\n19:13, 4 февраль 2017 версияһы (төҙәтеү) (кире алырға)\n1825 йылда икенсе тапҡыр килгәнендә, баҡса парк сәнғәтен яратыусы Александр I, Таганрогта Карантин эргәһендә яңы баҡса төҙөү өсөн территория ҡарап ҡуя. Император үҙе баҡсаның планын һыҙа. Оҡшаған ерҙә булған ҙур булмаған Карантин баҡсаһы ике тапҡырға киңәйтелә һәм яңы ағастар ултыртыла, баҡсаның майҙаны яҡынса 2,5 га тәшкил итә. Баҡсала ҙур үҙәк аллея һалына, ярлау өҫтөндә тарыраҡ аллея була. Унда сирень үҫә. Тағы ла бер арҡыры аллея баҡса ҡапҡаһынан башланып, ағас эскәмйәләр торған түңәрәк майҙансыҡлы ярлау өҫтөндә тамамлана. Баҡсала төрлө төрҙәге 2 мең тирәһе ағас ултыртыла. Баҡса кәрәк-ярағы һәм уның үҫеше өсөн Александр I ҡалаға 11500 һум аҡса бирергә һәм артабан уны тәрбиәләп тороу өсөн йыл һайын алты мең һум аҡса түләргә бойора. Баҡсаны ҡаҙнаныҡы тип атай башлайҙар, унда бер нисә мең сейә ағасы ултырталар, ә беседкаға илтеүсе төп аллеяла сәтләүек ағастары ултырталар.\n[[Файл:Ворота городского сада Таганрог1.jpg|left|thumb|Таганрог, воротаҡала городскогобаҡсаһының садаҡапҡаһы, почтоваяXIX карточкабыуаттың второйикенсе половиныяртыһының XIXпочта векакарточкаһы. СправаУң — скетинг-ринкяҡта для— роликлы катанияконькиҙә нашыуыу роликовыхөсөн конькахскетинг-ринк (1909 г.)|250 px]]\nБатша ғаиләһе Карантингә барырға һәм нигеҙ һалынған баҡсаны ҡарап йөрөргә ярата. Александра I Таганрогта вафат булғандан һуң (1825 йылдың 19 ноябрендә) уның тол ҡатыны император ҡатын Елизавета Алексеевна элеккесә Карантинға барып йөрөй. Уның күптән түгел император менән бергә ял иткән ярлау өҫтөндәге эскәмйәлә ултырғанын йыш күрәләр.\nhttps://ba.wikipedia.org/wiki/Махсус:Сравнение_версий/649260 ҡабул ителгән


Ирекмәндәр 8 март уңайынан Өфө ҡатын-ҡыҙҙарына 1000 ләлә сәскәһе бүләк итә\n7 Март 2019, 15:06\nӨФӨ, 2019 йыл, 7 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/. #ҺеҙгәҺөйгәндәребеҙ акцияһы барышында ирекмәндәр Өфөлә баш ҡала ҡатын-ҡыҙҙарына 1000 ләлә сәскәһе бүләк итә. Социаль селтәрҙәрҙә ирекмәндәр һәм теләгән һәр кем ҡотлауҙар, гүзәл заттарҙың йылмайыуҙары менән яҙмалар урынлаштыра.\n«Ирекмәндәр Өфө урамдарында онлайн акция тураһында һөйләй, ир-егеттәрҙе ошо сараға ҡушылырға саҡыра», — тип белдерҙеләр республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығында.\nИң ҡыҙыҡлы ҡотлауҙар һәм гүзәл заттарҙың йылмайыуҙары #ҺеҙгәҺөйгәндәребеҙ проекты сәхифәһендә баҫыла.


2013 йылдың 9 айында 2,9 мең техника берәмеге һатып алынған // Иҡтисад | новости башинформ.рф\n2013 йылдың 9 айында 2,9 мең техника берәмеге һатып алынған\n17:29, 31 октября 2013 Иҡтисад\n2013 йылдың туғыҙ айында Башҡортостан аграрийҙары 3,6 миллиард һумға 2,9 мең техника берәмеге һәм ҡорамалдар һатып алған. Уҙған йылдың ғинуар-сентябре менән сағыштырғанда үҫеш 106 процент тәшкил итә, тип хәбәр итте матбуғат конференцияһында республиканың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко.\nБыға республика техниканы яңыртыу программаһы арҡаһында өлгәшелде. Бынан тыш, федераль бюджет средстволары иҫәбенә 2013 йылдан ватанда етештерелгән билдәле бер техника төрҙәре ауыл хужалығы продукттары етештереүселәргә 15 процентҡа арзаныраҡҡа һатыла башланы.\nНиколай Коваленко әйтеүенсә, республикаға 75 миллион һумдан ашыуыраҡ күләмдә квота бүленгән. Был аҡсаның 42 проценты үҙләштерелгән дә инде. «Ростсельмаш» заводында етештерелгән 39 иген йыйыу комбайны менән бергә 55 техника берәмеге һатып алынған.


«Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы – 2010» конкурсының беренсе туры тамамлана // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\n«Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы – 2010» конкурсының беренсе туры тамамлана\n16:05, 9 апреля 2010 Йәмғиәт\nӨфөлә «Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы – 2010» республика педагогик оҫталыҡ конкурсының беренсе туры тамамлана. Уның сиктәрендә педагогтар тәжрибә уртаҡлашып өлгөрҙө, асыҡ дәрестәр һәм класс сәғәттәре үткәрҙе, инновацион педагогик проекттары менән таныштырҙы. Ярымфиналсыларҙың исемдәре шәмбе көндө, 10 апрелдә билдәле буласаҡ. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ярыштарҙа 120-нән ашыу кеше ҡатнаша. Ярыш еңеүсеһенән тыш, иң яҡшы рус теле һәм әҙәбиәте, иң яҡшы татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары асыҡланасаҡ. Икенсе этапта конкурсанттарға мастер-кластар үткәрергә, халыҡ алдында лекция менән сығыш яһарға, бәхәстәрҙә ҡатнашырға тура киләсәк.\nЕңеүселәр сараны ябыу тантанаһында иғлан ителәсәк, ул 13 апрелдә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында үтәсәк.


Хисмәтуллин Ғабдрахман Ғәбит улы — Башҡорт Википедияһы\nХисмәтуллин Ғабдрахман Ғәбит улы\nҒабдрахман Ғәбит улы Хисмәтуллин (1908, Яңы Муса ауылы, Көйөргәҙе районы, Башҡортостан Республикаһы — 1982, Өфө ҡалаһы) — 1948—1951 йылдарҙа Ишембай ҡала Советы башҡарма комитеты рәйесе. Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, гвардия майоры. Политрук.\n1940 йылдан ВКП(б) ағзаһы.\nХисмәтуллин Ғабдрахман Ғәбит улы 1908 йылда тыуған. Ата-әсәһе үлгәс, 1922 йылдан башлап, туғандарында йәшәй. 1932 йылда Ырымбурҙа Башпедтехникум тамамлай. Ҡыуандыҡ крәҫтиән йәштәре мәктәбендә (ШКМ), Күгәрсен районы Хоҙайбирҙе тулы булмаған мәктәбендә — директор, район мәғариф бүлегендә инспектор булып эшләй.\n1935—1940 йылдарҙа Башҡорт дәүләт педагогия институтында (хәҙерге Башҡорт дәүләт университетында) уҡый. Матди ауырлыҡтар сәбәпле, өҙөклөктәр менән уҡырға тура килә. Был йылдарҙа Мораҡ тулы булмаған урта мәктәбендә завуч, Бүздәк станцияһының 1-се мәктәбендә уҡытыусы булып эшләй.\n1940 йылда институтты тамамлағандан һуң, Ишембай ҡалаһының 3-сө мәктәбенә (хәҙерге Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге 2-се Башҡорт гимназия-интернаты) уҡытырға ебәрелә. 1942 йылдың ғинуар айында 3-сө мәктәп директоры итеп тәғәйенләнә. Март айында ул фронтҡа китә. Уның урынына Туҡтамышев Мөхәммәт Фәхретдин (Фахри)улы тәғәйенләнә.\n1946 йылда армиянан демобилизациялана һәм кире Ишембайға ҡайта.\n1946—1958 йылдарҙа — нефть промыслаларында партия эшендә була.\n1948—1951 йылдарҙа — Ишембай халыҡ депутаттарының ҡала Советы башҡарма комитеты рәйесе.\n1949 йылда Ғабдрахман Ғәбит улы тәҡдиме буйынса, Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында Ишембай ҡалаһы госпиталдәрендә вафат булған совет һалдаттарына һәйкәл ҡуйыла («Туғандар ҡәбере» 79-сы кварталда Чкалов урамында урынлашҡан).\n1958 йылда ул кире 3-сө мәктәпкә директор булып ҡайта.\nУның етәксе булған осорҙа ҡала мәктәбе 2-се интернат-мәктәп итеп үҙгәртелә, интернаттың өс ҡатлы бинаһы, спортзал, мәктәптең 3 этажлы яңы бинаһы төҙөлә (1964), кабинеттар йыһазландырыла. Уҡытыусылар өсөн Ғабдрахман Ғәбит улы — ҙур абруй яулаған етәксе, уҡыусылар өсөн хәстәрлекле педагог була. Ул директор булған осорҙа мәктәптә балалар менән индивидуаль эш көслө ҡуйыла, етәксе педагогтарҙың һәр бала менән эш планын булдырыуын талап итә. Ауыл мәктәптәренән килгән, күбеһенсә етем ҡалған, йәки күп балалы ғаиләләрҙән килгән балалар мәктәпте тамамлағас, үҙ урындарын тапһын өсөн, уларҙың киләсәген ҡайғырта, уҡыу йорттары менән бәйләнештә йәшәй. Тәрбиәселәрҙән һәр баланың һәләтен асыуҙы, балаларҙы үҙидараға йәлеп итеп, эшкә өйрәтеүҙе, үҙ аллы тормошҡа ентекле әҙерләүҙе талап итә. Мәктәптә спорт, музыка, бейеү түңәрәктәре эшләй, мәктәптең уҡыусы балаларҙан торған оркестры бөтә сараларҙы биҙәй. Ошо осорҙа мәктәпте тамамлаған күп кластар тотошлайы менән тиерлек юғары уҡыу йорттарына уҡырға инә. Улар араһында хәҙер республика күләмендә билдәле шәхестәр ҙә бар (Вельмир Аҙнаев, Наил Ҡотлогилдин, Асия Смаҡова һ.б.) Бында һис шикһеҙ, Ғабдрахман Ғәбит улының роле бик ҙур. Шуға күрә Хисмәтуллиндың элекке уҡыусылары уны ҙур хөрмәт менән иҫкә ала.\n1969 йылда пенсияға сыға. Мәктәп директоры итеп Ҡәйепов Ғәниулла Шәрифулла улы билдәләнә.\nҺуңынан Өфө ҡалаһында йәшәй. 1982 йылда Өфө ҡалаһында вафат була.\n«Ҡыҙыл йондоҙ» ордены (13.03.1945),\n«Ҡыҙыл байраҡ» (26.09.1944),\nII дәрәжә «Ватан һуғышы» ордены (24 октября 1943);\n«Хәрби хеҙмәттәр өсөн» миҙалы(23.03.1943),\n«Кенигсбергты алған өсөн» миҙалы(),\n«Германияны еңгән өсөн», 5 юбилей миҙалы.\nБашҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының Почёт грамотаһы.\nРСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы.\nБАССР-ҙың персональ пенсионеры.\n↑ http://www.ishimbaimr.ru/attachments/657_%D0%9F%D0%90%D0%A1%D0%9F%D0%9E%D0%A0%D0%A2%20%D0%91%D0%A0%D0%90%D0%A2%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%9C%D0%9E%D0%93%D0%98%D0%9B%D0%90.doc 2013 йылдың 9 март көнөндә архивланған.\nИмеется версия статьи на русском языке: Проект:Двуязычность/ Хисматуллин Габдрахман Габидович.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Хисмәтуллин_Ғабдрахман_Ғәбит_улы&oldid=1068377 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 22:10 1 сентябрь 2021 үҙгәртелгән.